{
  "letter_id": "10052",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10052",
  "dominant_topic": 15,
  "topic_dist": [
    0.054562,
    0.055327,
    0.04254,
    0.04425,
    0.04418,
    0.063124,
    0.041404,
    0.060753,
    0.049202,
    0.043043,
    0.039698,
    0.040781,
    0.058976,
    0.050853,
    0.068877,
    0.070826,
    0.041593,
    0.041663,
    0.051061,
    0.037288
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3",
      "max_score": 0.705419,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_143",
          "psc_text": "TU 183 (Berlin / Boston 2019) 122–141. gesetzt. In dem von mir verarbeiteten Quellenmaterial begegnen sie nicht, waren aber wohl im ursprünglichen Werk angegeben.Vgl. hierzu Bandt, Eusebius (wie Anm. 46) 122–123. Der Kommentar des Eusebius enthielt, wie aus dem direkt überlieferten zweiten Teil seines Werkes zu ersehen ist, eine der Auslegung voranstehende Zitation der Lemmata. Deren Aufteilung kann jedoch für den dritten Teil nicht sicher aus den Fragmenten erschlossen werden; sie folgt deshalb der Präsentation in den Hauptzeugen. Ihr Text dagegen wurde aus der Göttinger Septuaginta von RahlfsAlfred Rahlfs, Psalmi cum Odis = Septuaginta X (Göttingen 21967). übernommen, da nicht davon ausgegangen werden kann, in der Palästinischen Katene habe der Bibeltext gestanden, den Eusebius kommentiert hat. Und selbst wenn in ihr Eusebs Psalmentext reproduziert gewesen wäre, könnte man ihn aus den rezenten Hauptzeugen A und P nicht rekonstruieren, da sie, wie schon Marguerite Harl festgestellt hat, nicht denselben Psalter benutzt",
          "candidate_score": 0.705419,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_179",
          "psc_text": "Ne 238v–239r: Eusebius fortgesetzt; vgl. Nh 451r: Eusebius fortgesetzt; PG 23 (1260 D5–1261 A3)τέως μὲν γὰρ γὰρ φησίν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅτε ταῦτα προφητεύω προφητεύων καὶ μᾶλλον τὰ ἐσόμενα μᾶλλον τὰ ἔσεσθαι μέλλοντα ἔσεσθαι τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προορῶ , ἔοικα ἔοικεν ἐν μέρει εἶναι εἶναι τοῦ εἶναι ἡμέρας ἡμέρας θεοῦ. λείπει δέ μοι ἡ αὐτοψία τῆς vor ἐκβάσεως τῶν προφητευομένων ἐκβάσεως, ἧς εἰ τύχοιμι, τελείαν λήψομαι λείψομαι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν. εἰ δὲ ἀστοχήσω τῆς εὐχῆς, ἔοικα τοῖς ἐν ἡμίσει ἡμερῶν τὴν ζωὴν ἀτελῆ ἀτελεῖ καὶ ἄωρον ἀποτιθεμένοις ὑποτιθεμένοις . καί μοι δοκεῖ διὰ τὰς τοιαύτας τῶν προφητῶν εὐχὰς προσευχὰς ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν, ἃ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον, καὶ ἀκοῦσαι, ἃ ὑμεῖς ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. κατ’ ἀρχὰς σύ σοι , κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί. αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ",
          "candidate_score": 0.697667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0",
          "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und",
          "candidate_score": 0.684325,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_80",
          "psc_text": "einzelnen Wort bestehen, zur Vermutung, dass Niketas entweder den Eusebius-Kommentar oder ein Katenen-Exemplar aus einer anderen als der uns bekannten Überlieferung eingesehen hat, zum Beispiel καινή für σκηνήν im Fragment zu Ps 143,9ab. Zum Problem der Expositiones in psalmos von Pseudo-Athanasius Der Kommentar des Eusebius war Hauptquelle einer Psalmenkommentierung, die seit je dem Athanasius von Alexandreia zugeschrieben wurde und unter anderen in den Codices Parisini 166–167 verarbeitet war, auf denen die heute bekannten Expositiones in psalmos (CPG 2140) in Mignes Patrologia beruhen (PG 27, 60–545). Dass Eusebius Quelle für diesen Pseudo-Athanasius war, hat schon Niketas gesehen. Im Nachwort zu seiner Psalmenkatene (Nd fol. 259r; Nh fol. 652v) urteilt er richtig, dass Athanasius den Eusebius paraphrasiert habe: ὁ μὲν (= Ἀθανάσιος) τὰ ἐκείνου (= Εὐσεβίου) παραφράζων. Dass er damit einen anderen „Athanasius“ meint als jenen Autor in den Expositiones in psalmos, steht nicht zur Debatte. Alle Passagen, die mit dem Namen",
          "candidate_score": 0.683474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_194",
          "psc_text": "στέφανος] vgl. Nd 63v αὑταί εἰσιν…χαρίσματι: Eusebius; vgl. Ne 243v–244r: Eusebius; vgl. Nh 452rv: EusebiusΠρῶτον μὲν οὖν φησιν· ἐπὶ ταῖς πραχθείσαις σοι σου ἀνομίαις, ὦ ψυχή, ἃς πάλαι πρότερον ἀλλοτρία τυγχάνουσα τοῦ νόμου τοῦ θεοῦ καὶ ἐν πλάνῃ ἐξεταζομένη ἐξεταζομένη τοῦ θεοῦ τῆς δαιμονικῆς εἰδωλολατρείας διεπράξω, αὐτὸς ἑαυτῷ ὁ κύριος σωτὴρ darüber κύριος ἰάσατό σε. καὶ προλαβὼν πᾶσαν ἱκετηρίαν καὶ πᾶσαν εὐχὴν καὶ πᾶσαν δέησιν δέησιν καὶ τὰ τὴν ἐν ἀγνοίᾳ πραχθέντα σοι, ὅτε τὸν ἄνομον μετῄεις μήτε εἰς διῆγες βίον, ἀνῆκεν ἄφεσίν σοι δοὺς παρεῖδεν ἄνεσίν σοι διδοὺς ἁπάντων τῶν προτέρων ἀνομημάτων καὶ ταύτην σοι δοὺς οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τοῦ ἱλασμοῦ ἑαυτοῦ, περὶ οὗ λέλεκται· ὃν προσέθετο προεθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι , καὶ πάλιν· ἐάν τις τι ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον. καὶ αὐτός ἐστιν ἱλασμὸς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐχ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὅλου τοῦ",
          "candidate_score": 0.68226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_103",
          "psc_text": "τάγματα ein, wofür sonst ein Bezug fehlt. Die Bezeichnung von Israel, Aaron, Gottesfürchtige, mitunter auch Levi, als τάγματα scheint für Eusebius typisch zu sein. Ihre Darstellung findet man bei ihm immer wieder: vgl. die Fragmente zu Ps 21,24–25 (PG 23, 209 C14–212 A9); zu Ps 111,1–3; zu 127,1bc und zu Ps 134,19a–21b. Das Motiv von den τάγματα übernimmt Theodoret im Kommentar zu Ps 113,18–20 (PG 80,1793 B13–D9); es hat den Anschein, dass Niketas um diese Abhängigkeit wusste, als er ein Exzerpt daraus dem Eusebius zuwies. Ps 117,4ab Wichtigstes Kriterium für die Zuschreibung an Eusebius ist die verbale und inhaltliche Übereinstimmung mit der Hypothesis zu Ps 133: τοὺς ἔτι κατηχουμένους ἐν προθύροις τῆς πρώτης καὶ στοιχειώδους εἰσαγωγῆς ἑστῶτας , οὓς καὶ δούλους ὀνομάζει ἅτε μηδεπώποτε πνεῦμα υἱοθεσίας εἰληφότας. Niketas oder ein anderer Rezipient des Eusebius hatte, um den Vers 117,4a zu kommentieren, keinen Anlass, eine Verbindung zu Ps 133 herzustellen, da",
          "candidate_score": 0.680418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128",
          "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδαϊκῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar",
          "candidate_score": 0.679542,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_594",
          "psc_text": "εἰς ἀγαθόν. μὴ συκοφαντησάτωσάν με ὑπερήφανοι. Ἀναγκαίως … συκοφάνταις] A 263r: Eusebius; P 234r: Eusebius; Ca 391r: Eusebius; Cb 373r: anonym; Nd 153v–154r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten) Nh 550r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten); vgl. AS III 519,13–18; PG 23 (1384 C13–D2); Harl 386 Ἀναγκαίως Ἀναγκαίως δὲ παρακαλεῖ τὸν θεὸν ἀνάδοχον ἑαυτοῦ αὐτοῦ γενέσθαι καὶ ὥσπερ ὥσπερ καὶ ἐγγυητήν καὶ ὥσπερ ἐγγυητὴν γενέσθαι , ἵν’ αὐτὸς καὶ φύλαξ αὐτοῦ γένηται τηρῶν ἑαυτοῦ ἑαυτῷ καὶ φυλάττων τὴν ἐγγύην τὴν ἐμαυτοῦ ἐγγύην ἑαυτοῦ τὴν ἐγγύην πρὸς τὸ μηδεμίαν λαβὴν παρασχεῖν τοῖς ἐφεδρεύουσιν αὐτῷ συκοφάνταις συκοφαντίας . Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐξέλιπον εἰς τὸ σωτήριόν σου καὶ εἰς τὸ λόγιον τῆς δικαιοσύνης σου. Ἄνω … σωτηρίᾳ] A 263v: Eusebius; P 234v: Eusebius; PG 23 (1384 D9–12); Harl 388Ἄνω βλέπων ἐπὶ τὸ σωτήριόν σου καὶ τὸν λόγον σου πάσας, φησίν, ἀνήρτησα ἐπὶ ταῦτα τὰς ἐμαυτοῦ ἐλπίδας ῥυσθῆναι εὐχόμενος ἀπὸ τῶν διαφθονουμένων διαφθονούντων μου τῇ",
          "candidate_score": 0.679054,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_266",
          "psc_text": "Ca 325r: Eusebius; vgl. Nd 80v: Hesychius vgl. Ne 301v: anonym; vgl. Nh 472v: Hesychius Εἴτε … παραγγέλλοντες] A 142rv: anonym; P 136v: anonym; vgl. V 258r: anonym; vgl. PG 23 (1301 C12–D3.1304 B3–6)Εἴτε τῶν παρὰ Μωυσῇ μωσῆ μωσεῖ καὶ ἐν τὸν τῇ λοιπῇ παλαιᾷ διαθήκῃ φερομένων, εἴτε τῶν τῶν ἐν ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν εὐαγγελίων γραφῇ παραδοθέντων τῶν ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν εὐαγγελίων γραφῇ παραδοθέντων· τῶν ( ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐαγγελίοις γραφῇ παραδοθέντων · οὐ μικρὰ γὰρ καὶ τὰ διὰ Μωυσέως Μωυσέος τέρατα καὶ καὶ τὰ διὰ τῶν λοιπῶν προφητῶν θαυμάσια καὶ τὰ διὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ γενόμενα, ἅπερ δεήσει ὑμᾶς durchgestrichen , τοὺς τῶν ἐθνῶν κήρυκας, εἰς πάντα τὰ ἔθνη διαδοῦναι, ἐπεὶ μὴ πρότερον ταῦτα παρά τινος ἄλλου μεμαθήκασιν. καὶ ὅσα δ’ ἐνανθρωπήσας διεπράξατο θαυμάσια καὶ τέρατα, τοῖς παλαιοῖς ὁμοῦ συνάψαντες μνήσθητε παραδοῦναι τοῖς ἔθνεσι. καὶ πρὸς τούτοις, ὅσα … παραγγέλλοντες] vgl. Nd 80v: Chrysostomus fortgesetzt; vgl.",
          "candidate_score": 0.678888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_935",
          "psc_text": "τῷ Σίμωνι σίμονι τὸν Πέτρον, φησί τε φύσει τὲ ἀκόλουθα ἀκολούθως δὲ ταῦτα τοῖς προτεταγμένοις προγεγραμμένοις συνῆφθαι συνήφθη · μετὰ … καθίστησιν] PG 24 (65 D7–11)μετὰ γὰρ τὸ ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν καὶ δῆσαι τὰ συντρίμματα αὐτῶν ἐπανάγων ἐπανάγων αὐτοὺς εἰς τὴν κατὰ φύσιν ὑγείαν τοὺς πάλαι νενοσηκότας φωστῆράς τε αὐτοὺς ἀπεργασάμενος ἀξίους τοῦ παρ’ αὐτοῦ ἀριθμοῦ καθίστησιν. Καλῶς … ἀποτελεῖ] A 399v: Eusebius wie Didymus am Rand; ἄλλοι φασίν in der Zeile; P 339v: anonym;Καλῶς καὶ τὸ φάναι μὴ ἁπλῶς ὁ ἀριθμῶν ἄστρα, ἀλλὰ πλήθη ἄστρων· πλῆθος γὰρ ἀστέρων πλειόνων ἓν ἄστρον ἀποτελεῖ. Ἀναλαμβάνων πραεῖς ὁ κύριος, ταπεινῶν δὲ ἁμαρτωλοὺς ἕως τῆς γῆς. Κατακρινόμενοι … Ἰσραήλ] A 400rv: Eusebius; P 340r: EusebiusΚατακρινόμενοι κατὰ τό· εἰσελεύσονται εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς . μερίδες ἀλωπεκῶν ἔσονται . τοῦτο γέγονε καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰσραήλ. Ἐξάρξατε τῷ κυρίῳ ἐν ἐξομολογήσει, ψάλατε τῷ θεῷ ἡμῶν ἐν κιθάρᾳ. Ὁ … θεῷ] A 400v: anonym;",
          "candidate_score": 0.678839,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_102",
          "psc_text": "elf Belegen findet sich ein einziger bei einem anderen Autor. Der Ausdruck τὰ ἐπέκεινα οὐρανοῦ in Verbindung mit voranstehendem οὐρανός ist exklusiv eusebisch (vgl. beispielsweise De ecclesiastica theologia III 3 = 155,8 Klostermann). Das ganze Argument erinnert an das Motiv der Vorordnung des Menschen neben den übrigen Tieren auf der Erde in De laudibus Constantini 6,7 (208,10–15 Heikel), wo sich dasselbe νέμεται (208,8 Heikel) findet. Ps 117,3ab Die Zuweisung bei Niketas an Eusebius, selbst wenn sie verrutscht sein sollte, ist in diesem Fall ziemlich klar mit dem τάγματα-Motiv zu bestätigen. Denn das Fragment zu Vers 5a–9b setzt mit τὰ προδηλωθέντα τάγματα ein, wofür sonst ein Bezug fehlt. Die Bezeichnung von Israel, Aaron, Gottesfürchtige, mitunter auch Levi, als τάγματα scheint für Eusebius typisch zu sein. Ihre Darstellung findet man bei ihm immer wieder: vgl. die Fragmente zu Ps 21,24–25 (PG 23, 209 C14–212 A9); zu Ps 111,1–3; zu 127,1bc und zu",
          "candidate_score": 0.678217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_129",
          "psc_text": "zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar (II 18 = 254,4 Ziegler); vgl. τοσοῦτον κύτον ebd. 253,31. Das elfte Fragment endet mit dem Imperativ τούτῳ τοίνυν ἐξομολογεῖσθε, der auf das τούτῳ ἐξομολογεῖσθαι im Fragment Nr. 9 zurückgreift. Die Sprache ist womöglich nicht an allen Stellen eusebisch. Das Motiv des Grases, das für das Vieh von selbst wächst, wiederholt indessen deutlich die Aussage aus dem Fragment zu Ps 103,14–15, und die Formulierung τεταγμένοις καιροῖς καὶ μέτρῳ τινὶ φέρεται ἐπὶ γῆς zu Beginn des zweiten Abschnittes erinnert an eine Stelle in De laudibus Constantini: μέτρῳ μὲν εἰσάγει (scil. τὴν ῥευστὴν φύσιν) τῇ γῇ, χρόνοις δὲ ὡρισμένοις (11,15 = 229,4–5",
          "candidate_score": 0.676278,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_891",
          "psc_text": "τοῦ δευτέρου τοῦ παρ’ Ἑβραίοις στοιχείου τοῦ καλουμένου βήθ. Ἐπειδὴ ὕμνος ἐστὶν ὁ προκείμενος, διδάσκει, ὅτι προσήκει ὥσπερ ὀφειλὴν ἑκάστης ἡμέρας τῷ θεῷ τὸν ὕμνον ἀποδιδόναι ὡς μηδὲ μιᾶς ἡμέρας ὀλιγωρεῖν ὀλιγορεῖν καὶ ἀπολιμπάνεσθαι. Διανοίᾳ … δοξάζομεν] vgl. Nd 235r: Eusebius fortgesetzt; vgl. Nh 627v: EusebiusΔιανοίᾳ μὲν οὖν καὶ λογισμοῖς καὶ αὐτῇ τῇ ἐν ἡμῖν πνεύματος δυνάμει αὐτὸν τὸν θεὸν ὑψοῦμεν καὶ εὐλογοῦμεν , χείλεσι δὲ καὶ θνητοῖς ῥήμασι καὶ ὀνόμασι τοῦ θεοῦ τὸ ὄνομα δοξάζομεν. Ἀντὶ δὲ τοῦ καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος ὁ μὲν Ἀκύλας εἰς ἔτι , ὁ δὲ Σύμμαχος διηνεκῶς ἡρμήνευσαν. Μέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα, καὶ τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ οὐκ ἔστι πέρας. Ὁ … αὐτοῦ] A 385v–386r: Eusebius; P 328v: EusebiusὉ τρίτος στίχος ἀρχόμενος τῆς πρώτης συλλαβῆς τὸ στοιχεῖον ἀπὸ τοῦ Γιμὲλ περιέχει. καί μοι δοκεῖ ἐντεῦθεν ἀρχὴν ποιεῖσθαι τοῦ ὕμνου τὰ πρῶτα ὡς ἐν προοιμίῳ εἰπών. Μέγαν … αὐτοῦ] vgl. Nd 235v: Gregor",
          "candidate_score": 0.675398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_366",
          "psc_text": "Nd 99r σφόδρα…ἡμῖν: anonym; vgl. Ne 360v–361r: anonym; vgl. Nh 494r: Theodoret fortgesetzt τούτων τοιγαροῦν καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἀποστόλων τοιγαροῦν τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἡ παροῦσα θεῖα γραφὴ (γραφὴ umpunktet) προφητεία τὴν μνήμην σφόδρα ἀκολούθως συνῆψε τῇ τοῦ θεοῦ λόγου εἰς ἀνθρώπους παρουσίᾳ. αὐτοῖς τοιγαροῦν τούτοις καὶ τὰ νέα μυστήρια τῆς καινῆς διαθήκης πράττειν παρεκελεύετο λέγων· καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει · ζητουμένου γάρ, τίσιν εἴρηται τὰ λελεγμένα λέλεκται τὰ εἰρημένα , ἐπισυνῆψεν ἑξῆς σημαίνων, οἷς ὁ λόγος παρεκελεύσατο, διὰ τοῦ· οἱ καταβαίνοντες εἰς θάλασσαν ἐν πλοίοις πλείοις ποιοῦντες ἐργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς , αὐτοὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα κυρίου καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ ἐν τῷ βυθῷ. Ταῦτα … λέξιν] vgl. Nd 99v: anonym; vgl. Ne 362v: anonym; vgl. Nh 494v: Theodoret fortgesetzt Ταῦτα … μεγάλη] Ca 354r: Eusebius; Cb 336r: Eusebius; PG 23 (1325 C7–D1)Ταῦτα δὲ προφητικῶς θεσπιζόμενα θεσπιζόμενος ἐπληροῦτο ῥητῶς",
          "candidate_score": 0.675117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_911",
          "psc_text": "ἀπολοῦνται] PG 24 (61 A13–B7)Εἶτα ἐπειδὴ … ἀφέστηκεν] Nd 238v: anonym; Nh 631v: anonymἐπειδὴ ὀλίγων ἐστὶ τὸ δύνασθαι ἐπιστημόνως αὐτὸν ἐπικαλεῖσθαι καὶ καταξιοῦσθαι αὐτοῦ τῆς ἀκοῆς θέας , ἐπιφέρει ἀναγκαίως ἐπαναλαβὼν τὸν λόγον καί φησιν, ὅτι οὐ οὐχ ἁπλῶς πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν, ἀλλὰ μόνοις τοῖς ἐν ἀληθείᾳ τοῦτο τοῦτο γὰρ πράττουσιν πράττειν ἐπιτυγχάνει ἐγγὺς τυγχάνει · τῶν γὰρ μὴ τοιούτων μακρὰν ἀφέστηκεν, οἷς καὶ φησίν· αἱ ἀμαρτίαι ὑμῶν διιστῶσιν ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν . περὶ τούτων δὲ καὶ ἀλλαχοῦ λέλεκται· διότι οἱ μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σοῦ ἀπολοῦνται. Θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιήσει καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν ἐπακούσεται καὶ σώσει αὐτούς. φυλάσσει κύριος πάντας τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς ἁμαρτωλοὺς ἐξολεθρεύσει. Ἀναγκαίως … προκοπήν] Nd 238v: Theodoret fortgesetzt; Nh 632r: Chrysostomus fortgesetzt Ἀναγκαίως … παραδίδωσιν] A 392r: Eusebius; P 333v: EusebiusἈναγκαίως καὶ ταῦτα εἰς τὸν ὕμνον τοῦ θεοῦ παραλαμβάνεται προτρέποντα τοὺς ὑμοῦντας ἐπὶ τὴν ἐν θεῷ προκοπήν. διὸ",
          "candidate_score": 0.674408,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_11",
          "psc_text": "Lemma aufgreift. Der Hyparchetyp der Hauptzeugen las offenbar das indefinite Pronomen: πολλῶν τινων, A und P haben lediglich mit ihrer Akzentsetzung (τινῶν) die Enklise-Regel nicht befolgt. Die Übereinstimmung von P2 mit Cb, einem Zeugen der Monophystischen Katene, an dieser Stelle ist wohl kaum als Indiz für eine gemeinsame Vorlage zu deuten, da der Verfasser von Cb mehr noch als P2 zu eigenständigen Verbesserungen der Lesequalität neigt. Wenn P2 aber auf fol. 258r zu Ps 122,1a–c die Autorenzuweisung εὐσεβ in brauner Tinte nachträgt, scheint er doch eine andere Vorlage gekannt zu haben. Denn sie fehlt auch im Ambrosianus, mithin im Hyparchetyp. Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung",
          "candidate_score": 0.672337,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_366",
          "psc_text": "Nd 99r σφόδρα…ἡμῖν: anonym; vgl. Ne 360v–361r: anonym; vgl. Nh 494r: Theodoret fortgesetzt τούτων τοιγαροῦν καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἀποστόλων τοιγαροῦν τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἡ παροῦσα θεῖα γραφὴ (γραφὴ umpunktet) προφητεία τὴν μνήμην σφόδρα ἀκολούθως συνῆψε τῇ τοῦ θεοῦ λόγου εἰς ἀνθρώπους παρουσίᾳ. αὐτοῖς τοιγαροῦν τούτοις καὶ τὰ νέα μυστήρια τῆς καινῆς διαθήκης πράττειν παρεκελεύετο λέγων· καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει · ζητουμένου γάρ, τίσιν εἴρηται τὰ λελεγμένα λέλεκται τὰ εἰρημένα , ἐπισυνῆψεν ἑξῆς σημαίνων, οἷς ὁ λόγος παρεκελεύσατο, διὰ τοῦ· οἱ καταβαίνοντες εἰς θάλασσαν ἐν πλοίοις πλείοις ποιοῦντες ἐργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς , αὐτοὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα κυρίου καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ ἐν τῷ βυθῷ. Ταῦτα … λέξιν] vgl. Nd 99v: anonym; vgl. Ne 362v: anonym; vgl. Nh 494v: Theodoret fortgesetzt Ταῦτα … μεγάλη] Ca 354r: Eusebius; Cb 336r: Eusebius; PG 23 (1325 C7–D1)Ταῦτα δὲ προφητικῶς θεσπιζόμενα θεσπιζόμενος ἐπληροῦτο ῥητῶς",
          "candidate_score": 0.672296,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_281",
          "psc_text": "μου καὶ ἐν τοῖς προφήταις μου μὴ πονηρεύεσθε. ἔνθα … πεπιστεύκαμεν] Ca 344r: Theodoret; Cb 326r: Theodoret ἔνθα ἐνταῦθα γενόμενος σημειώσει σημειώση , τίνα τρόπον ὁ λόγος χριστοὺς χρηστῶν ? αὐτοὺς ἐκείνους τοὺς περὶ τὸν Ἀβραὰμ καλεῖ καίτοι αἰσθητῷ … λόγου] vgl. Nd 82r: anonym; vgl. Ne 306r: Athanasius fortgesetzt; vgl. Nh 474r: Athanasius fortgesetztαἰσθητῷ ἐλαίῳ μηδαμοῦ κεχρισμένους κεχρησμένους μηδὲ κατὰ τὸν Μωυσέως Μωυσέος μωσέως νόμον ὁμοίως τῷ Ἀαρὼν χριστοὺς χρηστοὺς γενομένους; πόθεν οὖν ἄλλοθεν γεγόνασι χριστοὶ χυ (mit waagrechtem Strich) ἢ ἀπὸ τῆς μετοχῆς τοῦ φανέντος αὐτοῖς θεοῦ λόγου, ὅντινα εἶναι τὸν μονογενῆ υἱὸν πεπιστεύκαμεν; Καὶ ἐκάλεσε λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, πᾶν στήριγμα ἄρτου συνέτριψεν. ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον, εἰς δοῦλον ἐπράθη Ἰωσήφ. Ἐν … στηρίζεσθαι] A 145r: Eusebius; Ca 344r: Eusebius; Cb 326r: Eusebius; Wa 170r: Eusebius; PG 23 (1305 C1–11)Ἐν τούτοις ὁ λόγος καὶ ἄλλο τι λεληθὸς λεληθὼς τοὺς πολλοὺς τοῖς πολλοῖς διδάσκει· τὴν γὰρ αἰτίαν τοῦ",
          "candidate_score": 0.672133,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_652",
          "psc_text": "θεοῦ γινομένους. τὰ δ’ αὐτὰ καὶ ἡ οἱ σὺν αὐτῷ σελήνη, ἁγία ἐκκλησία, ποιήσει συνευεργετοῦσα καὶ συναγανακτοῦσα αὐτῷ. Κύριος φυλάξει σε ἀπὸ παντὸς κακοῦ, φυλάξει τὴν ψυχήν σου. κύριος φυλάξει τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. Πάντων … διαφύλαξον] vgl. Nd 167r θάρσει…διαφύλαξον: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 563r: Theodoret fortgesetzt Πάντων … αὐτοῦ] A 292r: Eusebius; P 254v–255r: Eusebius; vgl. V 313v: Eusebius; vgl. PG 24 (12 B6–13); Curti 46Πάντων τοίνυν τῶν ἀπὸ κακίας ὁρμωμένων ἔχεις φύλακα τὸν θεὸν πρὸς τὸ μὴ κρατηθῆναί σε μηδὲ νικηθῆναι ὑπὸ κακίας. εἰ δὲ καὶ ζημία τις ἢ συμφορὰ περὶ τὸ σῶμα γένοιτο, ἀλλ’ οὔποτε τὴν ψυχήν σου παρήσει ὁ κύριος ὡς οὐδὲ τῷ Ἰώβ, περὶ οὗ ἔλεγεν· μόνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διαφύλαξον . ἐξαιρέτως … αὐτοῦ] vgl. Nd 167rv: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 563r: Chrysostomus fortgesetztἐξαιρέτως δὲ δεῖται ἡ ψυχὴ ἡμῶν φυλακῆς κατὰ τὸν τῆς",
          "candidate_score": 0.664871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_179",
          "psc_text": "Ne 238v–239r: Eusebius fortgesetzt; vgl. Nh 451r: Eusebius fortgesetzt; PG 23 (1260 D5–1261 A3)τέως μὲν γὰρ γὰρ φησίν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅτε ταῦτα προφητεύω προφητεύων καὶ μᾶλλον τὰ ἐσόμενα μᾶλλον τὰ ἔσεσθαι μέλλοντα ἔσεσθαι τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προορῶ , ἔοικα ἔοικεν ἐν μέρει εἶναι εἶναι τοῦ εἶναι ἡμέρας ἡμέρας θεοῦ. λείπει δέ μοι ἡ αὐτοψία τῆς vor ἐκβάσεως τῶν προφητευομένων ἐκβάσεως, ἧς εἰ τύχοιμι, τελείαν λήψομαι λείψομαι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν. εἰ δὲ ἀστοχήσω τῆς εὐχῆς, ἔοικα τοῖς ἐν ἡμίσει ἡμερῶν τὴν ζωὴν ἀτελῆ ἀτελεῖ καὶ ἄωρον ἀποτιθεμένοις ὑποτιθεμένοις . καί μοι δοκεῖ διὰ τὰς τοιαύτας τῶν προφητῶν εὐχὰς προσευχὰς ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν, ἃ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον, καὶ ἀκοῦσαι, ἃ ὑμεῖς ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. κατ’ ἀρχὰς σύ σοι , κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί. αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ",
          "candidate_score": 0.662899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_11",
          "psc_text": "Lemma aufgreift. Der Hyparchetyp der Hauptzeugen las offenbar das indefinite Pronomen: πολλῶν τινων, A und P haben lediglich mit ihrer Akzentsetzung (τινῶν) die Enklise-Regel nicht befolgt. Die Übereinstimmung von P2 mit Cb, einem Zeugen der Monophystischen Katene, an dieser Stelle ist wohl kaum als Indiz für eine gemeinsame Vorlage zu deuten, da der Verfasser von Cb mehr noch als P2 zu eigenständigen Verbesserungen der Lesequalität neigt. Wenn P2 aber auf fol. 258r zu Ps 122,1a–c die Autorenzuweisung εὐσεβ in brauner Tinte nachträgt, scheint er doch eine andere Vorlage gekannt zu haben. Denn sie fehlt auch im Ambrosianus, mithin im Hyparchetyp. Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung",
          "candidate_score": 0.662432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_592",
          "psc_text": "am Rand; P 232v: Eusebius; Ca 390v: Eusebius; Cb 372v: anonym; PG 23 (1384 A7–13); Harl 376Εἰπὼν ἐκκλίνατε ἀπ’ ἐμοῦ, πονηρευόμενοι οἱ πονηρευόμενοι ἀκολούθως τὸν θεὸν καὶ εἰς τοῦτο βοηθὸν ἐπικαλεῖται , ὡς ἂν τῇ ἑαυτοῦ αὐτοῦ δυνάμει ἀπελαθεῖεν τῆς ἑαυτοῦ αὐτοῦ ψυχῆς οἱ πονηρευόμενοι σχολῆς τε τυχὼν τῆς κατὰ θεὸν ζωῆς τε καὶ σωτηρίας τύχοι τυχη καὶ μὴ ἀποπέσοι ἀποπεση mit οι über η τῆς ἑαυτοῦ προσδοκίας. Καὶ πάλιν πολλῆς ἀξιοῖ βοηθείας τυχεῖν ἐπιτυχεῖν εἰς τὸ διασωθῆναι καί φησιν · βοήθησόν μοι, καὶ σωθήσομαι . αιν Ἐποίησα κρίμα καὶ δικαιοσύνην. μὴ παραδῷς με τοῖς ἀδικοῦσίν με. Ὁ … ἐπιλέγει] A 263r: anonym, ἄλλος φησίν in der Zeile; P 234r: anonym; PG 23 (1384 B7–14); Harl 386 Ὁ κατὰ τὴν ἀρχὴν στοιχειούμενος, ὡς ἂν ἤδη προκόψας ἐπὶ πολὺ καὶ τὰ μεγάλα κατορθώσας, εὔχεται μὴ ἐκπεσεῖν τῆς προκοπῆς. εἶτα … ῥυσθῆναι] vgl. Nd 153v: anonym; vgl. Nh 550r: Basilius fortgesetzt (am",
          "candidate_score": 0.659111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_614",
          "psc_text": "κυρίου τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . εἶθ’ ὡς λοιπὸν ἔχοντι τὸν βοηθὸν ἀποκρίνεται ὁ λόγος· μὴ δῷς εἰς σάλον τὸν πόδα σου, μηδὲ νυστάξῃ νυστάξει ὁ φυλάσσων σε. καὶ πάλιν· ἡμέρας ὁ ἥλιος οὐ συγκαύσει σε, οὐδὲ ἡ σελήνη τὴν νύκτα . καὶ πάλιν· κύριος φυλάξει φυλάξαι τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου . σαφῶς γὰρ ταῦτα παρίστησιν ὁδοιπορίας ὁδοιπορείας σύμβολα καὶ ἔξοδον μὲν τὴν ἀπὸ τῆς πολεμίας γῆς, πορείαν δὲ τὴν ἐπάνοδον τὴν ἐπανόδου τῆς ἐπανόδου καὶ ἐπὶ τούτοις τὴν εἴσοδον τὴν ἐπὶ τὰ οἰκεῖα. γ´ Ἡ … λαός] vgl. Nd 167v: anonym; vgl. Nh 563r: Theodoret und Eusebius fortgesetztἩ τρίτη τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδὴ κεκμηκότας τοὺς κατὰ τὴν ὁδὸν καὶ πολλοὺς ἱδρῶτας διανύσαντας τὴν ὅσον ὅσῳ οὔπω γενησομένην ἀποκατάστασιν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται, ὅπερ ἐπὶ τῇ αὐτῇ ὑπακοῇ ὑπερελαφρισθεὶς ὑπερελαφρυνθείς auf Rasur, wie es scheint ὅθεν ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἀκοῇ ὥσπερ ἐλαφρισθεὶς καὶ",
          "candidate_score": 0.65702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_668",
          "psc_text": "ᾄδειν τῷ νικοποιῷ κυρίῳ. τοιοῦτος δὲ ἦν ὁ ὑπὸ Μωυσέα Ἰσραήλ, ᾧ ἐλέγετο· σιώπα καὶ ἄκουε, Ἰσραήλ , καί· κύριος πολεμήσει περὶ ὑμῶν ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ ὑμεῖς σιγήσεσθε . διὰ δὲ τῶν προκειμένων οἱ … ὑπακούουσιν] vgl. Nd 171r εἰσάγων τοὺς…ὑπακούουσιν: Eusebius; vgl. Nh 567r: Eusebiusοἱ δηλωθέντες ἡμῖν διὰ τῶν ἔμπροσθεν παλαιοὶ πρεσβύται καὶ δημογέροντες τὸν νέον λαὸν διδάσκουσι λέγειν τὰ προκείμενα, οἱ δὲ ἅτε μαθηταὶ ὑπακούουσιν. Ἰσραὴλ δέ ἐστιν ὁ δυνάμενος λέγειν· εἰ μὴ ὅτι κύριος ἦν ἐν ἡμῖν, τουτέστι πᾶς ὁ ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν κύριον διὰ καθαρότητα ψυχῆς, ἀλλ’ οὐχ’ ὁ ἐπὶ τῷ κατὰ σάρκα γένει σεμνυνόμενος. Ὁ … καθαρότητα] Nd 171v: Eusebius; Nh 567v: EusebiusὉ μὲν πρὸ τῶν πειρασμῶν νεκρὸς ὢν δι’ ἁμαρτίας εἰς βυθὸν κακῶν χωρήσας κατὰ τοὺς τῶν διωγμῶν καιροὺς νεκρὸς ὢν κατεπόθη, ὁ δὲ πρὸ τούτου ζῶν κατὰ θεόν, ἔπειτα ἐν καιροῖς διωγμῶν ἐξομοσάμενος καὶ εἰς παντελῆ χωρήσας ἀποστασίαν ζῶν κατεπόθη. τοῦτο",
          "candidate_score": 0.656641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_577",
          "psc_text": "εὔχεται τοῦτο τούτῳ φυλαχθῆναι αὐτῷ, ἐπειδὴ διὰ μνήμης φέρει τὰ κρίματα τοῦ θεοῦ καὶ ἐν ἀγωνίᾳ καθέστηκεν· εὖ οἶδα γάρ, ὅτι πάσης καθαρεύσας ψευδοδοξίας ἀπαραποδίστως ἀπαρεμποδίστως φυλάξω τὸν νόμον σου διὰ παντὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . ηθ Μερίς μου, κύριε, εἶπα φυλάξασθαι τὸν νόμον σου. Κατὰ … αὐτῶν] A 241v: Eusebius; P 217r: Eusebius; Ca 384r: Origenes Cb 366r: anonym; Wa 215v: Eusebius; vgl. V 298v: Eusebius; PG 23 (1373 C6–10); Harl 280Κατὰ τοὺς Λευίτας, οἷς διηγόρευται μηδὲν κεκτῆσθαι κεκτεῖσθαι κατὰ τὸν βίον· λέλεκται γὰρ τοῖς Λευίταις καὶ τοῖς ἱερεῦσιν υἱοῖς Ἀαρών· οὐκ ἔστι μερὶς οὐδὲ κληρονομία ἐν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ , διότι κύριος μερὶς αὐτῶν. Ἐλέησόν με κατὰ τὸ λόγιόν σου. Ἐπειδὴ … δωρεάν] Nd145v: anonym; Nh 542v: anonymἘπειδὴ ἁμαρτήσας μετενόησε, δεῖται τοῦ ἐλεηθῆναι ἅτε τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ ἀμνηστίαν ἐπαγγελλομένου τοῖς μετανοοῦσιν. ὁ δὲ Ἀκύλας ἐλιτάνευσα τὸ πρόσωπόν σου εἰπὼν ἐπήγαγε δώρησαί μοι κατὰ τὸ λόγιόν",
          "candidate_score": 0.655154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_327",
          "psc_text": "23 (1316 D8–13) Κεῖται ἐν Ἀριθμοῖς ἡ ἱστορία , ὅπως λαβὼν Φινεὲς τὸν σειρομάστην διέπειρε τὴν Μαδιανίτιν μαδιανήτην ἅμα τῷ σὺν αὐτῇ πεπορνευκότι καὶ ὡς ἐκόπασε παραχρῆμα ἡ vor ὀργὴ κατ’ αὐτῶν ὀργὴ ἅμα τῇ τοιαύτῃ πράξει. παρίστησι παριστήσει δὲ ὁ λόγος, ὅσον πόσον ἰσχύει παρὰ θεῷ ἑνὸς ἀνδρὸς δικαιοσύνη ὡς … θεοῦ] vgl. Nd 92v: anonym; vgl. Ne 339v: anonym; vgl. Nh 486v: Theodoret fortgesetztὡς κοπάσαι τὴν ὀργὴν καὶ ἀνακρουσθῆναι τὴν κατὰ τῶν ἡμαρτηκότων θραῦσιν διὰ τὸν τοῦ Φινεὲς ζῆλον τὸν ὑπὲρ τοῦ θεοῦ τοῦ φινεὲς ὑπὲρ τὸν τοῦ θεοῦ ζῆλον ? φινεὲς ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ζῆλον . Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ’ ὕδατος ἀντιλογίας. καὶ ἐκακώθη Μωυσῆς δι’ αὐτούς, ὅτι παρεπίκραναν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ. Μετὰ … διέστειλεν] Nd 93r: anonym; Ne 340v: anonym; Nh 487r: anonym Μετὰ … αὐτῶν] A 154v–155r: Eusebius; P 147r: anonym; Wa 171v: anonym; vgl. V 265v: Eusebius; AS",
          "candidate_score": 0.653992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_181",
          "psc_text": "23 (1261 A7–14) Ἀναγκαίως … κύριον] vgl. Nd 62v: Eusebius Theodoret; vgl. Ne 239rv: anonym; vgl. Nh 451r: Eusebius Ἀναγκαίως … κατευθυνθήσεται] A 119v–120r: anonym; P 119v: anonym; Wa 165rv: Eusebius; vgl. V 249v: EusebiusἈναγκαίως προειπὼν προειπὼν ὁ προφητικὸς χορός μὴ ἀναγάγῃς με ἐν ἡμίσει ἡμερῶν μου καὶ εὐξάμενός τε παρατεῖναι τὴν ζωὴν μέχρι τῆς ἐκβάσεως αὐτοῦ ἀπὸ τῶν προφητευομένων συνορᾷ τὸ ἀδύνατον διὰ τὸ καιρῶν συνιδὼν τὸ συνο ἀσθενὲς καὶ ὀλιγοχρόνιον τῆς θνητῆς φύσεως. εἶτα ἔφη· σοῦ μόνου, κύριε, τὰ ἔτη εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν διαμενεῖ διατείνει , καὶ σὺ ἥξεις εἰς ἐκείνην τὴν γενεὰν κἀκεῖνον τὸν λαόν, περὶ οὗ ὧν ἀνωτέρω ἐλέγετο· γραφήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν ἑτέραν, καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ λαὸς ὁ κτιζόμενος αἰνέσει τὸν κύριον. διὰ τοῦτο φημί, ὅτι σοῦ μόνου τὰ ἔτη εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . ἐμοὶ δὲ οὐ πάρεστιν ἡ αὐτὴ δύναμις, ὡς παρατεῖναι τὴν ζωὴν ἀπὸ τῆς ἐνεστώσης ἐνεστῶσις γενεᾶς,",
          "candidate_score": 0.653599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_593",
          "psc_text": "A 263r: anonym, ἄλλος φησίν in der Zeile; P 234r: anonym; PG 23 (1384 B7–14); Harl 386 Ὁ κατὰ τὴν ἀρχὴν στοιχειούμενος, ὡς ἂν ἤδη προκόψας ἐπὶ πολὺ καὶ τὰ μεγάλα κατορθώσας, εὔχεται μὴ ἐκπεσεῖν τῆς προκοπῆς. εἶτα … ῥυσθῆναι] vgl. Nd 153v: anonym; vgl. Nh 550r: Basilius fortgesetzt (am Rand)εἶτα συνορῶν, ὅτι τοῖς καλοῖς πολλοῖς πολλοὶ βασκαίνουσι καὶ λέγειν λέγει μέν τι φαῦλον περὶ αὐτῶν οὐδὲν ἔχουσιν, περιπλέκουσι δὲ συκοφαντίας, ἱκετεύει καὶ δέεται καὶ τούτων ῥυσθῆναι. ἀντὶ δὲ τοῖς ἀδικοῦσι με Ἀκύλας Ἀκύλας καὶ σύμμαχος ἐξέδωκεν· μὴ ἀφῇς με τοῖς συκοφαντοῦσί με. καὶ ἐπιλέγει · Ἔκδεξαι τὸν δοῦλόν σου εἰς ἀγαθόν. μὴ συκοφαντησάτωσάν με ὑπερήφανοι. Ἀναγκαίως … συκοφάνταις] A 263r: Eusebius; P 234r: Eusebius; Ca 391r: Eusebius; Cb 373r: anonym; Nd 153v–154r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten) Nh 550r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten); vgl. AS III 519,13–18; PG 23 (1384 C13–D2); Harl 386 Ἀναγκαίως Ἀναγκαίως δὲ παρακαλεῖ τὸν",
          "candidate_score": 0.651835,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_653",
          "psc_text": "τις ἢ συμφορὰ περὶ τὸ σῶμα γένοιτο, ἀλλ’ οὔποτε τὴν ψυχήν σου παρήσει ὁ κύριος ὡς οὐδὲ τῷ Ἰώβ, περὶ οὗ ἔλεγεν· μόνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διαφύλαξον . ἐξαιρέτως … αὐτοῦ] vgl. Nd 167rv: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 563r: Chrysostomus fortgesetztἐξαιρέτως δὲ δεῖται ἡ ψυχὴ ἡμῶν φυλακῆς κατὰ τὸν τῆς ἐξόδου τοῦ βίου καιρὸν καὶ κατὰ τὴν εἴσοδον τὴν εἰς τὴν τοῦ θεοῦ πόλιν· τί γὰρ ὄφελος, εἰ ἐν μέσῳ τῆς ὁδοῦ πεσών τις ἀπόλοιτο; διὸ διὸ εἴρηται μὴ μακαρίσῃς ἄνθρωπον πρὸ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ . ρκαʹ Ἀγαθῶν εὐαγγέλια Εὐφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰρηκόσι μοι· εἰς οἶκον κυρίου πορευσόμεθα. Ὁ … ποιούμενος] A 292rv: Eusebius; P 255r: Eusebius; vgl. Nd 167v: anonym; vgl. Nh 563v: Theodoret und Eusebius fortgesetzt; PG 24 (12 C6–12); Curti 48Ὁ τὴν ὁδὸν βαδίζων βαδίζειν auf Rasur τὴν ἐπὶ τὸν θεὸν ἄγουσαν παιδευόμενος περὶ τοῦ τέλους αὐτῆς, εὐφροσύνης αὐτῆς ἐρχόμενος εὐφροσύνης οὔσης auf Rasur ἐπ’ αὐτῇ τῇ",
          "candidate_score": 0.650414,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_662",
          "psc_text": "565v: Eusebius Theodoret Ὁ … βλαβήσεται] A 296v–297r: anonym; P 258r: Eusebius (P2 ); vgl. V 315r: Eusebius; vgl. PG 24 (13 C14–D5); Curti 67Ὁ νέος λαὸς παρὰ τῶν πρεσβυτέρων εὐαγγελισθεὶς τὰ λελεγμένα λελεγμένα ἐν τῇ πρὸ mit Rasur eines letzten Buchstabens πρὸς ταύτης ᾠδῇ διὰ τῆς παρούσης εὐχὴν ἀναπέμπει λέγων καί φησιν · οὐκ ἐπ’ ἄλλο τί ἐλπίζω, ἀλλ’ ἐπὶ σὲ μόνον τὸν οὐκ ἐν τῇ κάτω Ἱερουσαλὴμ οἰκοῦντα θεόν, ἀλλὰ τὸν ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω. μόνον … βλαβήσεται] vgl. Nd 170r: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 566r: Chrysostomus fortgesetzt μόνον μόνων aus μόνον δέ ἐστι τὸ δύνασθαι τοῦτο λέγειν τῶν ἠλευθερωμένων τῆς αἰχμαλωσίας καὶ τῶν τὸ τῆς ψυχῆς διορατικὸν ἐρρωμένων. ὥσπερ δὲ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶς ὁρωμένων ἔστι μὲν aus ἔστιν ἐστὶν ὅτε βλάπτεται ὀφθαλμός, ἔστι δὲ ὅτε ὠφελεῖται, οὕτως ἀπὸ μὲν τοῦ ἐπαίρειν ἄνω πρὸς τὸν θεὸν τὴν ὅρασιν τὰ μεγάλα τις ὠφεληθήσεται, ἀπὸ δὲ τοῦ κάτω βλέπειν βλαβήσεται",
          "candidate_score": 0.649704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_591",
          "psc_text": "259v: ἄλλως P 231r: anonym; Ca 389v: Eusebius; Cb 371v: anonym; PG 23 (1381 B11–C2); Harl 366Ἐπεὶ μηδενὸς ἐκβιασαμένου οἰκείᾳ χρησάμενος ὁρμῇ ὁ μὴ καὶ προαιρέσει ἀγαθῇ ὅρκῳ ἑαυτὸν ἑαυτὴν αὐτὴν κατεδήσατο καὶ ὤμοσε τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα τῆς δικαιοσνύνης τοῦ θεοῦ , εὔχεται τὸν ὅρκον αὐτοῦ ἀποδοχῆς ἄξιον παρὰ τῷ θεῷ γενέσθαι· δεῖται γὰρ πολλῆς διδασκαλίας καὶ ἡ γνῶσις τῶν κριμάτων τοῦ θεοῦ. σαμχ Ἀντιλαβοῦ μου κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ ζήσομαι, καὶ μὴ καταισχύνῃς με ἀπὸ τῆς προσδοκίας μου. Εἰπὼν … διασωθῆναι] Nd 153r: anonym; Nh 549v: anonym Εἰπὼν … σωθήσομαι] A 261v: ἄλλως in der Zeile, Eusebius am Rand; P 232v: Eusebius; Ca 390v: Eusebius; Cb 372v: anonym; PG 23 (1384 A7–13); Harl 376Εἰπὼν ἐκκλίνατε ἀπ’ ἐμοῦ, πονηρευόμενοι οἱ πονηρευόμενοι ἀκολούθως τὸν θεὸν καὶ εἰς τοῦτο βοηθὸν ἐπικαλεῖται , ὡς ἂν τῇ ἑαυτοῦ αὐτοῦ δυνάμει ἀπελαθεῖεν τῆς ἑαυτοῦ αὐτοῦ ψυχῆς οἱ πονηρευόμενοι σχολῆς τε τυχὼν τῆς κατὰ",
          "candidate_score": 0.64944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_906",
          "psc_text": "Eusebius am Rand, ἄλλως in der Zeile; P 332r: EusebiusὉ δὲ μετὰ ταῦτα στίχος, δι’ οὗ εἴρηται· πιστὸς κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, οὐ φέρεται οὔτε ἐν τῷ Ἑβραικῷ οὔτε παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς. Διόπερ ὡς περιττὸς ἀναγκαίως ὠβέλισται ὠφέλισται λισται . Ὑποστηρίζει κύριος πάντας τοὺς καταπίπτοντας καὶ ἀνορθοῖ πάντας τοὺς κατερραγμένους. οἱ ὀφθαλμοὶ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσιν, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐν εὐκαιρίᾳ. ἀνοίγεις σὺ τὴν χεῖρά σου καὶ ἐμπιπλᾷς πᾶν ζῷον εὐδοκίας. Καὶ … ἀπολαύσεως] A 390v: Eusebius; P 332rv: EusebiusΚαὶ αὐταὶ τοῦ θεοῦ αἱ εὐεργεσίαι εἰς τὸν ὕμνον αὐτοῦ α- Rest zerstört παραλαμβάνονται παραλαμβάνεται ? τῆς ὑπερβαλλούσης φιλανθρωπίας καὶ τῆς χρηστότητος αὐτοῦ περιέχουσαι περιέχουσα δείγματα· τὸ γὰρ τοὺς περιπείραντας ἑαυτοὺς ταῖς ἁμαρτίαις καὶ μακρύναντας ἑαυτοῦς αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο πεσόντας ἀνεγείρειν ἀνεγείρει τοῦ πτώματος καὶ ὑποστηρίζειν μόνης ἔχεται τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος. Διδάσκουσι δὲ καὶ οἱ προφητικοὶ λόγοι",
          "candidate_score": 0.648831,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_590",
          "psc_text": "Nh 548r: EusebiusΚαὶ τοῦ πρακτικοῦ, φησίν, ἐπιμελούμενος τὰς πορείας μου καὶ τοῦ βίου τὰς ὁδοὺς ἐπαιδαγώγουν. πάσης μὲν οὖν ὁδοῦ πονηρᾶς φυλάττων ἐμαυτόν, ἐπὶ δὲ τὴν εὐθεῖαν καὶ βασιλικὴν ὁδὸν τοὺς ἐμαυτοῦ πόδας ἐντιθεὶς καὶ τοῦτ’ ἔπραττον, ἵνα μὴ μέχρι ῥημάτων μηδὲ μέχρι γλώττης καὶ χειλέων, ἀλλὰ δι’ αὐτῶν ἔργων οἱ λόγοι σου φυλάττοιντο παρ’ ἐμοῦ . νουν Τὰ ἑκούσια τοῦ στόματός μου εὐδόκησον δή, κύριε, καὶ τὰ κρίματά σου δίδαξόν με. Ἐπεὶ … ἀγαθῇ] vgl. Nd 152r: Basilius fortgesetzt; vgl. Nh 548v: Basilius fortgesetzt Ἐπεὶ … γενέσθαι] vgl. Nd 152r: anonym; vgl. Nh 548v: anonym Ἐπεὶ … θεοῦ] A 259v: ἄλλως P 231r: anonym; Ca 389v: Eusebius; Cb 371v: anonym; PG 23 (1381 B11–C2); Harl 366Ἐπεὶ μηδενὸς ἐκβιασαμένου οἰκείᾳ χρησάμενος ὁρμῇ ὁ μὴ καὶ προαιρέσει ἀγαθῇ ὅρκῳ ἑαυτὸν ἑαυτὴν αὐτὴν κατεδήσατο καὶ ὤμοσε τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα τῆς δικαιοσνύνης τοῦ θεοῦ , εὔχεται τὸν ὅρκον αὐτοῦ ἀποδοχῆς ἄξιον παρὰ",
          "candidate_score": 0.647954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_822",
          "psc_text": "am Rand: Eusebius Ἀλλ’ καὶ πᾶς μέντοι ὁ μεγάλα δόγματα περὶ θεοῦ κεκτημένος ὑπερβαλλούσῃ τε διαθέσει καὶ πίστει αἰτῶν τι παρὰ τοῦ θεοῦ οὗτος ἐκέκραξε πρὸς αὐτόν. διὸ καὶ θαρσῶν φησιν· ἐπειδὴ τοιοῦτός εἰμι καὶ τοιαῦτα βοῷ , πρόσχες τῇ φωνῇ μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ . μὴ μόνον μόνον ἐν τῇ διανοίᾳ μου καὶ τοῖς λογισμοῖς λόγοις μου , ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ φωνῇ ἀπὸ καθαρῶν χειλέων προσφερομένῃ πρόσχες. ἔστι δὲ ὁ λόγος θαρσοῦντος ἑαυτῷ ἐπὶ καθαρευούσῃ φωνῇ ἀπὸ ψεύδους ἐπιορκίας τε καὶ λοιδορίας καὶ τῶν τούτοις παραπλησίων ὁμοίων . διὸ πεπαρρησιασμένος πεπαρρησιασμένως εἰς δοκιμὴν παρέχει ἑαυτὸν τῷ θεῷ καὶ ἀκολούθως ἐπιλέγει· Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου. Εἰ … λέγων] A 361v–362r: anonym; P 310r: anonym; V 339r: Theodoret (Theodor?)Εἰ γὰρ τοῖς λογισμοῖς καὶ τῇ φωνῇ ἀρεσκόντως τῷ θεῷ κέχρηται, εἰκότως ἀντὶ παντὸς γεώδους θυμιάματος θυμιωμένου καὶ ἀναφερομένου καὶ μὴ ὑπό τινος ἀνέμου σκεδαννυμένου",
          "candidate_score": 0.646738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_937",
          "psc_text": "προσταττομένων. χορὸς τοίνυν προφητικὸς διὰ τούτων καὶ ἀποστολικὸς ἐπὶ τὸν αὐτῶν θεὸν τοὺς μὴ ὄντας ἐξ αὐτῶν ἀνακαλεῖται nach δηλονότι τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν δηλονότι λέγοντες· ψάλατε τῷ θεῷ ἡμῶν . Προστάττει δὲ ὁ λόγος διανοίᾳ μὲν καὶ λογισμοῖς ψυχῆς ἐξομολογεῖσθαι, ἔργοις δὲ τοῖς διὰ τοῦ σώματος ὥσπερ διὰ κιθάρας ἐνεργουμένοις ἐνεργουμένης ψάλλειν αὐτῷ. συνήθως δὲ τὸ σῶμα ψαλτήριον καὶ κιθάραν ὠνόμασεν ἅτε εὐρύθμως καὶ μεθ’ ἁρμονίας σοφῆς θείας συγκείμενον· ἐν τούτῳ γὰρ ὁ νοῦς ἀνακρουόμενος διὰ τῶν κατ’ ἀρετὴν πράξεων τὴν ἔνθεον καὶ πνευματικὴν μελῳδίαν ἀναπέμπει τῷ θεῷ τῷ θεῷ ἀναπέμπει . Ἐπεὶ … γνωριζομένῳ] Nd 244r: anonym; Nh 636v: Theodoret fortgesetztἘπεὶ δὲ καὶ ποικίλος καὶ πλούσιος ὁ τρόπος τῆς εἰς θεὸν ὑμνῳδίας, διὰ τοῦτο ὁ λόγος ἐκ περιουσίας ἄλλοτε ἄλλως θεολογῶν ἐκ διαφόρων τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας ἔργων ἔργον τὸν τοῦ θεοῦ ὕμνον διδάσκει προστάττων τούτῳ ἐξομολογεῖσθαι καὶ ψάλλειν τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ.",
          "candidate_score": 0.646481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_179",
          "psc_text": "Ne 238v–239r: Eusebius fortgesetzt; vgl. Nh 451r: Eusebius fortgesetzt; PG 23 (1260 D5–1261 A3)τέως μὲν γὰρ γὰρ φησίν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅτε ταῦτα προφητεύω προφητεύων καὶ μᾶλλον τὰ ἐσόμενα μᾶλλον τὰ ἔσεσθαι μέλλοντα ἔσεσθαι τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προορῶ , ἔοικα ἔοικεν ἐν μέρει εἶναι εἶναι τοῦ εἶναι ἡμέρας ἡμέρας θεοῦ. λείπει δέ μοι ἡ αὐτοψία τῆς vor ἐκβάσεως τῶν προφητευομένων ἐκβάσεως, ἧς εἰ τύχοιμι, τελείαν λήψομαι λείψομαι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν. εἰ δὲ ἀστοχήσω τῆς εὐχῆς, ἔοικα τοῖς ἐν ἡμίσει ἡμερῶν τὴν ζωὴν ἀτελῆ ἀτελεῖ καὶ ἄωρον ἀποτιθεμένοις ὑποτιθεμένοις . καί μοι δοκεῖ διὰ τὰς τοιαύτας τῶν προφητῶν εὐχὰς προσευχὰς ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν, ἃ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον, καὶ ἀκοῦσαι, ἃ ὑμεῖς ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. κατ’ ἀρχὰς σύ σοι , κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί. αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ",
          "candidate_score": 0.645896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_966",
          "psc_text": "καὶ ὑψώσει πραεῖς ἐν σωτηρίᾳ. Τοῦ … ψάλλουσι] vgl. PG 24 (69 C9–72 A15) Τοῦ … κύριος] A 416r–417r: anonym; P 351r–352r: anonym; vgl. V 354r: anonym Τοῦ καινοῦ ᾄσματος ἐν τῇ τῶν ὁσίων ἐκκλησίᾳ ᾀδομένου δηλαδὴ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν καινῆς διαθήκης μηκέτι τῷ παλαιῷ προσέχων Ἰσραὴλ τῷ διὰ Μωυσέως μωυσέος μωσέως , τὸ καινὸν δὴ τοῦτο παραδεξάμενος εὐφραινέσθω· αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ὁ χρηματίσας τῷ Μωυσῇ καὶ τὸν Ἰσραὴλ ἐξαγαγὼν ἐκ τῆς Αἰγύπτου ποιήσας τε αὐτὸν ἑαυτῷ ἑαυτοῦ λαόν . Τοῖς μὲν οὖν υἱοῖς Σιὼν χαίρειν καὶ ἀγαλλιᾶν πρώτοις παρακελεύεται ἐπὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν. αὐτὸς δὲ ἦν αὐτὸς πάλιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος πάλαι μὲν αὐτῶν βασιλεὺς ὤν, ὕστερον δὲ παραιτηθεὶς ὑπ’ αὐτῶν. διὸ πρὸς τὸν προφήτην Σαμουήλ φησιν· οὐ σὲ ἐξουθενήκασιν· ἀλλ’ ἐμὲ τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐπ’ αὐτῶν . ἐπεὶ δὲ μὴ ὑπήκουσαν τῇ κλήσει, εἰκότως τῆς χαρᾶς χάριτος καὶ τῆς εὐφροσύνης ἑαυτοὺς ἐστέρησαν.",
          "candidate_score": 0.645355,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_95",
          "psc_text": "der Erinnerung an Übel größer wird, findet sich sehr ähnlich im Kommentar zu Ps 85,11: ἐπιστρέφει τοίνυν αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ μνήμην ποιεῖται τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας, ἵνα μείζων γένηται ἡ πρὸς τὸν θεὸν εὐχαριστία (PG 23, 1036 D5–7). Die folgende Wortverbindung τὴν αἰτίαν παρατίθησι δι’ ἥν haben laut der Datenbank TLG nur Eusebius im Psalmen-Kommentar (PG 23, 201 A13) und Pseudo-Athanasius in den Expositiones (PG 27, 252 C12). Wollte man eine Kombination des Fragmentes in der Palästinischen Katene mit dem Niketas-Text wagen, würde am besten der Text ab μείζων, vielleicht bereits mit dem vorausgehenden ὡς ὁ θάνατος τῆς παρούσης, an der Stelle von ἐν ταύταις δὲ ἦμεν πάλαι πρότερον, zu setzen sein, wobei das bei Niketas fehlende πάλαι sicher zum ursprünglichen Bestand zu zählen ist. Allerdings ist dann der Gedankengang weniger flüssig. Ps 106,20ab Der als Fragment 10b gezählte Text aus Niketas lässt sich in seinem ersten Teil unschwer als Kürzung",
          "candidate_score": 0.643173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_580",
          "psc_text": "σύ, κύριε, καὶ ἐν τῇ χρηστότητί σου δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου. Ἀντὶ … λόγους] A 244v: Eusebius; P 220r: Eusebius; Ca 385r: τοῦ αὐτοῦ πάλιν (= Eusebius); Cb 367r: anonym; PG 23 (1376 B10–C1); Harl 296Ἀντὶ τοῦ χρηστὸς εἶ σὺ αἱ καὶ αἱ λοιπαὶ ἐκδόσεις ἀγαθὸς εἶ σὺ ἡρμήνευσαν ἑρμήνευσαν . οἶδα μὲν οὖν, φησίν, καὶ οὐκ ἀμφιβάλλω περὶ τῆς σῆς οὐσίας, ὅτι δὴ αὐτὸ ἀγαθὸν αὐτοάγαθος mit Bindestrich unter dem ersten ο und Akut aus Spiritus αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν πέφυκεν. ἀλλὰ δέομαι διδασκαλίας τῶν δικαιωμάτων σου, ἣν ἀξιῶ διδάξαι με· διδασκαλίας γάρ μοι δεῖ εἰς τὸ γνῶναι τοὺς περὶ τῶν ὑπερηφάνων λόγους. Ἐτυρώθη ὡς γάλα ἡ καρδία αὐτῶν, ἐγὼ δὲ τὸν νόμον σου ἐμελέτησα. Ἀντὶ … ἐμελέτησα] A 244v: anonym; P 220v: Diodor fortgesetzt; Ca 385r: καὶ μετ’ ὀλίγα bezogen auf τοῦ αὐτοῦ (= Eusebius); Cb 367r: anonym; PG 23 (1376 D6–1377 A3); Harl 300Ἀντὶ δὲ τοῦ ἐτυρώθη",
          "candidate_score": 0.64304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_423",
          "psc_text": "καὶ πιστεύσαντες εἰς αὐτὸν τῆς ἐκ θεοῦ καταξιοῦνται εὐλογίας, ὡς πληθύνειν καὶ αὔξειν καὶ τὰ σύμπαντα πληροῦν τὴν Χριστοῦ ἐκκλησίαν, τοῖς πᾶσι τυγχάνει πρόδηλον πρόδηλον. das folgende ἀπὸ τοῦ μὴ ἄραι κεφαλὴν (also doppelt) . ὅπως δὲ Ἰουδαῖοι ἀρώμενοι αὐτὸν καὶ βλασφημοῦντες ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας τὴν ἐκ θεοῦ κατάραν εἰς ἑαυτοὺς ἐπισπῶνται, καὶ τοῦτο δῆλον ἀπὸ τοῦ μὴ ἄραι κεφαλὴν μηδὲ ἀνανεῦσαι αὐτοὺς ἀπὸ τῶν χρόνων τῆς κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιβουλῆς. Ὡσεὶ σκιὰ ἐν τῷ ἐκκλῖναι αὐτὴν ἀντανῃρέθην. ἐξετινάχθην ὡσεὶ ἀκρίδες. Φροντίζων … μου‌2] Ca 360r: Eusebius; Cb 342r: Eusebius; PG 23 (1340 A5–11) Φροντίζων … ἀπώλεια] A 175v–176r: Eusebius, ἄλλως im Text; P 163v: EusebiusΦροντίζων περὶ τῆς ἀπωλείας τῶν ψυχῶν αὐτῶν αὐτοῦ τε ἐκείνου τοῦ προδότου καὶ τῶν τὴν ἐπιβουλὴν αὐτῷ συσκευασαμένων περί … ὁμολογεῖ] vgl. Nd 108r ταράττεσθαι…ἀπόπτωσιν: anonym; vgl. Ne 389v: anonym; vgl. Nh 503v: Theodoret fortgesetztπερί τε τῆς ἀποβολῆς καὶ τῆς ἀποπτώσεως τοῦ παντὸς Ἰουδαίων",
          "candidate_score": 0.641912,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_40",
          "psc_text": "118, 29ab dürfte das in Ca nicht stehende ὁ δὲ Σύμμαχος kaum erraten sein. Hinzu kommen einige Abweichungen in den Zuschreibungen. Cb gibt beispielsweise das Stück zu Ps 104,12ab dem Didymus, während es in Ca mit dem Namen des Theodoret verbunden ist, oder Cb weist im Fragment zu Ps 110,4b–6b eine Passage aus Eusebius dem Didymus zu, die Ca dem Apolinarius gibt. Schließlich finden sich sogar Stellen, an denen Cb mit den Hauptzeugen gegen Ca übereinstimmt. Im Fragment zu Ps 104,6ab teilt er nicht mit Ca das falsche ἄρχουσιν und vermeidet es, aus ἄν τινων ein ἀντιδίκων zu machen. Im Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten",
          "candidate_score": 0.641412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_594",
          "psc_text": "εἰς ἀγαθόν. μὴ συκοφαντησάτωσάν με ὑπερήφανοι. Ἀναγκαίως … συκοφάνταις] A 263r: Eusebius; P 234r: Eusebius; Ca 391r: Eusebius; Cb 373r: anonym; Nd 153v–154r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten) Nh 550r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten); vgl. AS III 519,13–18; PG 23 (1384 C13–D2); Harl 386 Ἀναγκαίως Ἀναγκαίως δὲ παρακαλεῖ τὸν θεὸν ἀνάδοχον ἑαυτοῦ αὐτοῦ γενέσθαι καὶ ὥσπερ ὥσπερ καὶ ἐγγυητήν καὶ ὥσπερ ἐγγυητὴν γενέσθαι , ἵν’ αὐτὸς καὶ φύλαξ αὐτοῦ γένηται τηρῶν ἑαυτοῦ ἑαυτῷ καὶ φυλάττων τὴν ἐγγύην τὴν ἐμαυτοῦ ἐγγύην ἑαυτοῦ τὴν ἐγγύην πρὸς τὸ μηδεμίαν λαβὴν παρασχεῖν τοῖς ἐφεδρεύουσιν αὐτῷ συκοφάνταις συκοφαντίας . Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐξέλιπον εἰς τὸ σωτήριόν σου καὶ εἰς τὸ λόγιον τῆς δικαιοσύνης σου. Ἄνω … σωτηρίᾳ] A 263v: Eusebius; P 234v: Eusebius; PG 23 (1384 D9–12); Harl 388Ἄνω βλέπων ἐπὶ τὸ σωτήριόν σου καὶ τὸν λόγον σου πάσας, φησίν, ἀνήρτησα ἐπὶ ταῦτα τὰς ἐμαυτοῦ ἐλπίδας ῥυσθῆναι εὐχόμενος ἀπὸ τῶν διαφθονουμένων διαφθονούντων μου τῇ",
          "candidate_score": 0.640253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_39",
          "psc_text": "ἐδεξάμην gegen Ende des Fragmentes zu Ps 102,1ab – oder hat er sie gar nicht gesehen? Neben den Veränderungen am Text, wie er in Ca vorliegt, zeigt der Marcianus auch signifikante Abweichungen gegenüber Ca, die nicht ohne weiteres als Konjekturalkritik oder als Eigenmächtigkeiten erklärbar sind. Im Fragment zu Ps 105,1a–c αἰῶνος nach τοῦ ἐνεστῶτος zu setzen und so gegen Ca mit den Hauptzeugen übereinzustimmen, verlangt noch keine andere Vorlage. Aber im Fragment zu Ps 101,4a–6b fügt er τότε ἐν εὐθηνίᾳ ὑπάρχοντι nach dem Hiob-Zitat ein, im Kommentar zu Ps 102,22a–c ersetzt er διάνοια durch διδασκαλία, und im Fragment zu Ps 118, 29ab dürfte das in Ca nicht stehende ὁ δὲ Σύμμαχος kaum erraten sein. Hinzu kommen einige Abweichungen in den Zuschreibungen. Cb gibt beispielsweise das Stück zu Ps 104,12ab dem Didymus, während es in Ca mit dem Namen des Theodoret verbunden ist, oder Cb weist im Fragment zu Ps 110,4b–6b",
          "candidate_score": 0.640145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_145",
          "psc_text": "Verbindung der Namen beibehalten: parataktisch ohne Bindewort, mit „und“ für καί, mit „oder“ für ἤ, mit „wie“ für ὁμοίως. Eine Standardisierung der Zuweisungen ist unverfänglich, da in den von mir benutzten Codices die unterschiedlichen Abkürzungen lediglich als Schreibgewohnheiten anzusehen sind und nicht, wie beispielsweise im Vaticanus gr. 753, zur Kennzeichnung unterschiedlicher Vorlagen dienen. Die Angabe „vgl.“ bedeutet generell, dass der Vergleichstext nicht genau gleich ist. Näherhin weist „vgl.“ im Quellenapparat darauf hin, dass die Abweichungen des offenkundig redigierten Textes nur in interessanten Ausnahmen im kritischen Apparat vermerkt werden, meist in Fällen, in denen die Paraphrase textkritisch relevante Rudimente des Originals vermuten lässt. Das Nichtnennen von mit „vgl.“ gekennzeichneten Texteinheiten im kritischen Apparat, der in der Regel allein die Abweichungen angibt, darf also nicht e silentio als Übereinstimmung mit dem edierten Text gewertet werden. Die Angabe „n.n. fortgesetzt“ bedeutet, dass die Handschrift innerhalb des zu demselben Lemma gehörenden Textes den zuletzt",
          "candidate_score": 0.638929,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_682",
          "psc_text": "πρὸς τὸ βραχύτατον ἄνευ τῆς τοῦ κυρίου φυλακῆς. διὸ διδάσκει τὰ προκείμενα, ἅπερ ὁ λόγος κατὰ καιρὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος τίθησι τέθειται διὰ τοὺς ἀπὸ τῆς Βαβυλῶνος ἐπανελθόντας καὶ περὶ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας οἴκου ἐσπουδακότας μέγα τε φρονοῦντας ἐπ’ ἀυτῷ. πρὸς οὓς δυνάμει … ἐσομένης] vgl. Nd 176v: Eusebius; vgl. Nh 573rv: Eusebiusδυνάμει ταῦτα φησίν, ὅτι μένει μὲν ὁ οἶκος ἐκεῖνος ἐπὶ τοσοῦτον, ἔστ’ ἂν ὁ κύριος αὐτὸν φυλάττῃ φυλάττει , ἀναχωρήσαντος δέ ποτε τοῦ φύλακος εἰς ἔρημον καταστήσεται τῆς ἐξ ἀνθρώπων σπουδῆς καὶ βοηθείας ματαίας καὶ περιττῆς ἐσομένης. ἐπεὶ δ’ ἕτερος ἦν ὁ οἶκος παρὰ τὴν πόλιν, ἡ μὲν γὰρ μετὰ τῶν οἰκοδομημάτων καὶ μετὰ τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων νοεῖται, ὁ δὲ οἶκος αὐτὸ τὸ ἱερόν, εἰκότως ἐπὶ μὲν τοῦ ἱεροῦ αὐτὸν οἰκοδόμον εἰσάγει τὸν κύριον, ἐπὶ δὲ τῆς πόλεως ἀνθρώπους μὲν οἰκοδόμους, φύλακα δὲ τὸν θεόν. Εἰς μάτην ὑμῖν ἐστι τοῦ ὀρθρίζειν, ἐγείρεσθαι μετὰ τὸ",
          "candidate_score": 0.637748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_93",
          "psc_text": "Satz im engen Kontext des folgenden Eusebius-Fragmentes zu vermuten. Zum zweiten Stück (Fragment Nr. 4): Die Ausdrucksweise deutet klar auf Eusebius: Den eröffnenden Imperativ τήρει δέ mit Konjunktion (ὡς, ὅπως, ὅτι) setzt Eusebius in Nachahmung des Origenes gerne ein, um eine Textbeobachtung mitzuteilen (was bei Chrysostomus nicht zu finden ist). ἀπολύτως καὶ ἀδιορίστως ἁπάντων erinnert deutlich an Supplementa ad Marinum (PG 22, 1004 D5–6): ἀορίστως καὶ ἀπoλύτως τοὺς πάντας δηλώσαντες. Die Verbindung des Superlativs σαφέστατα mit θεσπίζειν hat dem TLG zufolge nur Eusebius. κλῆσις τῶν ἐθνῶν θεσπίζεται ist ohnehin kennzeichnend für ihn (vgl. Demonstratio VI 2,2 = 253,6: ἡ τῶν ἐθνῶν ἁπάντων κλῆσις θεσπίζεται). Inhaltlich identisch heißt es in seiner περιοχή zu Ps 106: προφητεία κλήσεως ἐθνῶν (Periochae 136,118 Bandt). Ps 106,10a–12b Der als Fragment 7b gezählte Text steht allein bei Niketas (Nd fol. 97v; Ne fol. 355rv; Nh fol. 492r), und zwar zu Vers 10a nach einem Exzerpt aus",
          "candidate_score": 0.637518,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_753",
          "psc_text": "τοιοῦτον δ’ ἐστὶ ἔστι τὸ κοινὸν ἄθροισμα τῆς ἐκκλησίας, ἐν ὧ ἐκ διαφόρων δούλων θεοῦ ψυχῶν τε καὶ παντοίων τρόπων εἷς ὕμνος διὰ φωνῆς μιᾶς ἀναπέμπεται τῷ κυρίῳ. ἀλλὰ … ἀνορθοῖ] vgl. Nd 193r εἴη δ’ ἄν…κατορθοῖ: anonym; vgl. Nh 589r: Eusebiusἀλλὰ καὶ τὸ ἀνθρώπειον ἀνθρώπινον σῶμα ἐκ διαφόρων ἡρμοσμένων ἡρμοσμένον auf Rasur αἰσθήσεων ψαλτήριον ἂν εἴη καθ’ ἕτερον τρόπον, δι’ οὗ verändert aus διὸ διὸ τὰ τῆς ἐναρέτου πολιτείας ὁ ἐν ἀνθρώπῳ νοῦς ἐμμελῶς καὶ εὐρύθμως ἀνακρουόμενος ἀνορθοῖ κατορθοῖ . Τὸ δὲ ὅτι καλὸν δύναται μὲν συνάπτεσθαι τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου, δύναται δὲ καὶ τῷ ψάλλειν. οἵ γε μὴν ἐνταῦθα παιδευόμενοι δοκοῦσί μοι ἐξ ἐθνῶν προσιόντες εἶναι τῷ λόγῳ, οἵτινες τὰ περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰακὼβ παιδεύονται ὡς ἂν ἀλλότριοι αὐτῶν ὄντες καὶ ἐξ ἑτέρου γένους ὁρμώμενοι. Ἐπειδὴ … ἀπόδοτε] Nd 193r: anonym; Nh 589r: Eusebius fortgesetztἘπειδὴ οὖν, φησίν, καλὸν τὸ ψάλλειν, τουτέστιν δι’ ἔργων δοξάζειν τὸν θεόν,",
          "candidate_score": 0.637166,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_153_155",
          "bdc_text": "Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_320",
          "psc_text": "vgl. Nh 484r: Chrysostomusμυριοστὸν δὲ αὐτοὺς ἁμαρτάνοντας καὶ πειράζοντας καὶ παραπικραίνοντας καὶ διαφόρως ἀσεβοῦντας ἔφερεν ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία, ἕως vielleicht aus εἰς εἰς ὅτε τὸ μέγιστον καὶ πάντων ἀσεβέστατον ἔργον τετολμήκασι, καὶ τὴν αὐτοῖς πρώτοις δοθεῖσαν χάριν τοῦ θεοῦ παραιτησάμενοι. καὶ αὐτὸς γοῦν ὁ κύριος τῆς ἐσχάτης αὐτῶν ἀποπτώσεως τὴν αἰτίαν διδάσκων φησί· ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου, ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος . μὴ … Χάμ] vgl. AS III 494,33–39μὴ ἀρκεσθέντες τοίνυν τοῖς προτέροις κακοῖς, ἐμοσχοποίησαν, φησίν, ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ τὴν … εἰκόνι] vgl. Nd 90v: anonym; vgl. Ne 333v: anonym; vgl. Nh 484r: Theodoret fortgesetzt τὴν δόξαν αὐτῶν, ἥτις ἦν ὁ θεός, ἠλλάξαντο ἐν ὁμοιώματι μόσχου. τὸ σεβάσμιον οὖν ὄνομα περιθέντες ζῴου ἀλόγου εἰκόνι ἐπελάθοντο τοῦ θεοῦ τοῦ σῴζοντος αὐτοὺς καὶ ποιήσαντος μεγάλα ἐν Αἰγύπτῳ, θαυμάσια ἐν γῇ Χάμ. Καὶ εἶπε",
          "candidate_score": 0.637079,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_924",
          "psc_text": "αἰνεῖτε τὸν κύριον. ὁμοίως δὲ καὶ ἡ πέμπτη ἔκδοσις αἰνεῖτε τὸν Ἴα ἰὰ ἐξέδωκεν. ὁ … κύριον] vgl. Nd 241v ὁ μὲν πρὸ…εὐηργέτησεν: anonym; vgl. Nh 634v: anonym ὁ μὲν οὖν πρὸ τούτου ψαλμὸς μιᾷ ψυχῇ αἰνεῖν αἰνεῖτε τὸν κύριον παρεκελεύετο παρακελεύεται , ἐνταῦθα δὲ πλήθεσι λέγεται τὸ αἰνεῖτε τὸν κύριον κύριον. παρεκελεύετο mit π auf κ . ἐπειδὴ οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ θεός, εἰκότως πᾶν τὸ εἰς αὐτοῦ δόξαν ἀναφερόμενον καὶ εἰς αὐτοῦ τιμὴν πραττόμενον ἀγαθὸν ἂν εἴη, ὥσπερ οὖν καὶ νῦν ἀγαθὸν ὁ ψαλμὸς ὡς ἂν εἰς ἀγαθὸν θεὸν ἀναπεμπόμενος. ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας ἀγαθὸν ἐγκώμιον ἡρμήνευσεν, ὁ δὲ Σύμμαχος ἀγαθὸν ᾠδή . Οὐ … καρπόν] vgl. Nd 241v καὶ παντὸς…ἀποδέχεται: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 634v: Chrysostomus fortgesetztΟὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἡ αἴνεσις ἡ εἰς θεὸν ἀναπεμπομένη παντός τε εὐώδους θυμιάματος καὶ πάσης ἡδονῆς ἡδίων αὐτῷ τυγχάνει. καὶ ἀλλαχοῦ δὲ εἴρηται· ἡδυνθείη αὐτῷ t.r. (s.",
          "candidate_score": 0.636992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_107",
          "psc_text": "Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται, καιρὸς δὴ ἄνωθεν ἀρξαμένους τὸν πάντα ψαλμὸν ἐπισκέψασθαι. Vermutlich stellt das Fragment zu Vers 2ab die unmittelbare Fortsetzung dar; sie wird auch von Niketas geboten, der den durchgehenden Eusebius-Text mit einem Eintrag aus Theodoret unterbrochen hat. Ps 118,2ab Der Text in den Hauptzeugen, den Devreesse in seinem unten unter „Vorarbeiten“ genannten Werk nicht verzeichnet, ist offenkundig unvollständig, lässt sich aber unschwer mit dem Text bei Niketas verbinden und erweitern. Dort verweist er im ersten Satz auf das vorausgehende lange Exzerpt und enthält im zweiten Satz die zu den δεύτεροι notwendige Ergänzung mit den πρῶτοι.Vgl. Marguerite Harl (avec la collaboration de",
          "candidate_score": 0.636884,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_146",
          "psc_text": "vermuten lässt. Das Nichtnennen von mit „vgl.“ gekennzeichneten Texteinheiten im kritischen Apparat, der in der Regel allein die Abweichungen angibt, darf also nicht e silentio als Übereinstimmung mit dem edierten Text gewertet werden. Die Angabe „n.n. fortgesetzt“ bedeutet, dass die Handschrift innerhalb des zu demselben Lemma gehörenden Textes den zuletzt angegebenen Autor beizubehalten vorgibt. Die Angabe „anonym“ bedeutet, dass zwischen dem Lemma und dem edierten Eusebius-Fragment kein Name angegeben ist. Bei Niketas habe ich Incipit und Explicit angegeben, wenn eines von beiden oder beides nicht mit dem Referenztext übereinstimmt. Die Stellenangaben aus Mignes Patrologie und aus Pitras Analecta Sacra im Quellenapparat sind nichts weiter als Angaben der Referenz, damit der Leser den Abstand der neuen Ausgabe von der bislang rezipierten Psalmenkommentierung des Eusebius einfacher überblickt oder auch bei Beschäftigung mit älterer Literatur die aus Migne und Pitra zitierten Stellen dem nunmehr gültigen Text zuordnen kann. Bibelzitate werden nur dann nachgewiesen,",
          "candidate_score": 0.636473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_210",
          "psc_text": "vgl. Nd 66r: Theodoret und Gregor von Nazianz; vgl. Ne 251v: Theodoret und Gregor von Nazianz; vgl. Nh 454v: Theodoret Gregor von Nazianz τὰ … ποιεῖν] PG 23 (1269 A10–B9)τὰ μὲν κατὰ σέ, φησίν, ὦ ψυχή, ἐξασθενεῖ πρὸς τὸ κατ’ ἀξίαν ὑμνεῖν τὸν θεόν, ἐκ μέρους δ’ ὅμως τοῦτο ποιεῖτω. ἴσθι δέ, ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ δυνατοὶ ἰσχύϊ ὄντες καὶ ἀδιαπτώτως τὸν λόγον αὐτοῦ ποιοῦντες ἄξιοί τε ὄντες ἀκούειν αὐτοῦ τῆς φωνῆς τῆς φωνῆς αὐτοῦ ~ καὶ τῶν αὐτοῦ λόγων τῶν λόγων αὐτοῦ ~ πρεπόντως καὶ κατ’ ἀξίαν εὐλογοῦσιν ὑμνοῦσιν αὐτόν. εἰ δὲ καὶ ἐν ἀνθρώποις εἶεν τινὲς τινὲς τὸν ἰσάγγελον βίον μετερχόμενοι, ἅτε τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου φοροῦντες, ἰσχύοντές τε δὲ καὶ αὐτοὶ ποιεῖν τὸν λόγον λόγον αὐτοῦ καὶ δυνατοὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐπακούειν κατὰ τὸν φήσαντα· πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με , καὶ οὗτοι ἰσάγγελοι ὄντες εὐλογείτωσαν εὐλογήτωσαν αὐτόν. μηδεὶς δὲ τῶν παραβαινόντων τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ",
          "candidate_score": 0.634553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_753",
          "psc_text": "τοιοῦτον δ’ ἐστὶ ἔστι τὸ κοινὸν ἄθροισμα τῆς ἐκκλησίας, ἐν ὧ ἐκ διαφόρων δούλων θεοῦ ψυχῶν τε καὶ παντοίων τρόπων εἷς ὕμνος διὰ φωνῆς μιᾶς ἀναπέμπεται τῷ κυρίῳ. ἀλλὰ … ἀνορθοῖ] vgl. Nd 193r εἴη δ’ ἄν…κατορθοῖ: anonym; vgl. Nh 589r: Eusebiusἀλλὰ καὶ τὸ ἀνθρώπειον ἀνθρώπινον σῶμα ἐκ διαφόρων ἡρμοσμένων ἡρμοσμένον auf Rasur αἰσθήσεων ψαλτήριον ἂν εἴη καθ’ ἕτερον τρόπον, δι’ οὗ verändert aus διὸ διὸ τὰ τῆς ἐναρέτου πολιτείας ὁ ἐν ἀνθρώπῳ νοῦς ἐμμελῶς καὶ εὐρύθμως ἀνακρουόμενος ἀνορθοῖ κατορθοῖ . Τὸ δὲ ὅτι καλὸν δύναται μὲν συνάπτεσθαι τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου, δύναται δὲ καὶ τῷ ψάλλειν. οἵ γε μὴν ἐνταῦθα παιδευόμενοι δοκοῦσί μοι ἐξ ἐθνῶν προσιόντες εἶναι τῷ λόγῳ, οἵτινες τὰ περὶ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰακὼβ παιδεύονται ὡς ἂν ἀλλότριοι αὐτῶν ὄντες καὶ ἐξ ἑτέρου γένους ὁρμώμενοι. Ἐπειδὴ … ἀπόδοτε] Nd 193r: anonym; Nh 589r: Eusebius fortgesetztἘπειδὴ οὖν, φησίν, καλὸν τὸ ψάλλειν, τουτέστιν δι’ ἔργων δοξάζειν τὸν θεόν,",
          "candidate_score": 0.634411,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_906",
          "psc_text": "Eusebius am Rand, ἄλλως in der Zeile; P 332r: EusebiusὉ δὲ μετὰ ταῦτα στίχος, δι’ οὗ εἴρηται· πιστὸς κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, οὐ φέρεται οὔτε ἐν τῷ Ἑβραικῷ οὔτε παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς. Διόπερ ὡς περιττὸς ἀναγκαίως ὠβέλισται ὠφέλισται λισται . Ὑποστηρίζει κύριος πάντας τοὺς καταπίπτοντας καὶ ἀνορθοῖ πάντας τοὺς κατερραγμένους. οἱ ὀφθαλμοὶ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσιν, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐν εὐκαιρίᾳ. ἀνοίγεις σὺ τὴν χεῖρά σου καὶ ἐμπιπλᾷς πᾶν ζῷον εὐδοκίας. Καὶ … ἀπολαύσεως] A 390v: Eusebius; P 332rv: EusebiusΚαὶ αὐταὶ τοῦ θεοῦ αἱ εὐεργεσίαι εἰς τὸν ὕμνον αὐτοῦ α- Rest zerstört παραλαμβάνονται παραλαμβάνεται ? τῆς ὑπερβαλλούσης φιλανθρωπίας καὶ τῆς χρηστότητος αὐτοῦ περιέχουσαι περιέχουσα δείγματα· τὸ γὰρ τοὺς περιπείραντας ἑαυτοὺς ταῖς ἁμαρτίαις καὶ μακρύναντας ἑαυτοῦς αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο πεσόντας ἀνεγείρειν ἀνεγείρει τοῦ πτώματος καὶ ὑποστηρίζειν μόνης ἔχεται τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος. Διδάσκουσι δὲ καὶ οἱ προφητικοὶ λόγοι",
          "candidate_score": 0.632386,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_25",
          "psc_text": "1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen. Sie teilen nicht deren fenestrae. Neben der großen offenen Stelle im Kommentar zu Ps 104 lassen sich jedoch nur wenige der kleineren füllen, wie im Kommentar zu Ps 101,25b, da in C durch die Epitomierung sehr viel Material entfallen ist. Vor allem aber beendet C die Rezeption der Palästinischen Katene und damit auch die Wiedergabe von Fragmenten des Eusebius mit dem Schluß von Ps 118. Ab Ps 119 bis Ende wird ausschließlich gekürzter, aber immer noch reichlich viel Chrysostomus geboten. Wahrscheinlich steht damit in Zusammenhang, dass auch Hesychs Kommentar mit Ps 118 endete. Man möchte fast meinen, dass dadurch der",
          "candidate_score": 0.632352,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_107",
          "psc_text": "Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται, καιρὸς δὴ ἄνωθεν ἀρξαμένους τὸν πάντα ψαλμὸν ἐπισκέψασθαι. Vermutlich stellt das Fragment zu Vers 2ab die unmittelbare Fortsetzung dar; sie wird auch von Niketas geboten, der den durchgehenden Eusebius-Text mit einem Eintrag aus Theodoret unterbrochen hat. Ps 118,2ab Der Text in den Hauptzeugen, den Devreesse in seinem unten unter „Vorarbeiten“ genannten Werk nicht verzeichnet, ist offenkundig unvollständig, lässt sich aber unschwer mit dem Text bei Niketas verbinden und erweitern. Dort verweist er im ersten Satz auf das vorausgehende lange Exzerpt und enthält im zweiten Satz die zu den δεύτεροι notwendige Ergänzung mit den πρῶτοι.Vgl. Marguerite Harl (avec la collaboration de",
          "candidate_score": 0.632212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_94",
          "psc_text": "ἐθνῶν ἁπάντων κλῆσις θεσπίζεται). Inhaltlich identisch heißt es in seiner περιοχή zu Ps 106: προφητεία κλήσεως ἐθνῶν (Periochae 136,118 Bandt). Ps 106,10a–12b Der als Fragment 7b gezählte Text steht allein bei Niketas (Nd fol. 97v; Ne fol. 355rv; Nh fol. 492r), und zwar zu Vers 10a nach einem Exzerpt aus Theodoret und vor dem nächsten Lemma Vers 11. Für den Überschuß gegenüber dem Fragment 7a in A P C ist eine Quelle anzunehmen, da es nicht der Arbeitsweise von Niketas enstpricht, mehr als den einen oder anderen Ausdruck hinzuzufügen. Der μείζων-Satz ist eusebisch, denn der Gedanke, dass die Dankbarkeit infolge der Erinnerung an Übel größer wird, findet sich sehr ähnlich im Kommentar zu Ps 85,11: ἐπιστρέφει τοίνυν αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ μνήμην ποιεῖται τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας, ἵνα μείζων γένηται ἡ πρὸς τὸν θεὸν εὐχαριστία (PG 23, 1036 D5–7). Die folgende Wortverbindung τὴν αἰτίαν παρατίθησι δι’ ἥν haben laut der Datenbank TLG",
          "candidate_score": 0.632021,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_849",
          "psc_text": "δικαιοσύνην τοῦ θεοῦ θαρσῶν, ὅτι κατ’ ἀξίαν ὧν ἔπραξεν ἀγαθῶν ἀπολήψεται. ὁ δὲ μὴ τοιοῦτος εὐχέσθω εἰσακουσθῆναι ἐλέει θεοῦ ἢ ἀγαθότητι ἢ φιλανθρωπίᾳ. Δέεται … κριθῆναι] Nd 227v: anonym; Nh 620r: Chrysostomus fortgesetzt Δέεται δὲ ὁ παρὼν καὶ ὁ δαυὶδ νῦν μὴ εἰσελθεῖν μετὰ τοῦ θεοῦ εἰς κρίσιν καίπερ ἀγαθὰ ἑαυτῷ συνειδώς, πλὴν ὁμολογῶν νικᾶσθαι ὑπὸ τῶν τοῦ θεοῦ εἰς αὐτὸν εὐεργεσιῶν. διὸ αὐτὸν μόνον παραιτεῖται καὶ τὸ μετ’ αὐτοῦ κριθῆναι. καὶ ἐν ἑτέροις δέ φησιν· ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαί σε . Εἰ … δικαιωθήσεται] vgl. Nd 227v εἰ δ’ ἄνευ…χείροσι: Chrysostomus und Eusebius; vgl. Nh 620r: anonym;Εἰ δ’ ἄνευ τοῦ ἐνώπιόν σου εἴρητο, ἀπόγνωσις ἂν ἦν παντελὴς κατορθώσεως. νῦν δὲ ὡς πρὸς σέ, φησίν, καὶ τὰς σὰς εὐεργεσίας οὐδεὶς οὐδὲ παρὰ τῶν σοὶ ζώντων δικαιωθήσεται, ὡς πρὸς ἑτέρους δὲ συγκρινόμενός τις τάχα ποτὲ δικαιοῦται· καὶ ἁμαρτωλὸς γὰρ συγκρίσει χείρονος δικαιωθήσεται. Ὅτι",
          "candidate_score": 0.630634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_631",
          "psc_text": "ἐπιστρέφοντα τρόπον τόπον μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως παιδεύουσα λέγειν· ἐκ βαθέων ἐκέκραξά σε, κύριε , καὶ τὰ ἑξῆς, ἐν οἷς ἐστιν· ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃ παρατηρήσῃς , κύριε, κύριε, τίς ὑποστήσεται; ὅτι παρὰ σοῦ σοι ὁ ἱλασμός ἐστιν . ἤδη δὲ ἐν τούτοις σαφῶς τοῦ θεοῦ μέμνηται καὶ τοῦ ἱλασμοῦ αὐτοῦ. τοῦτον δὲ εἶναι τὸν Χριστὸν ἐδίδαξεν ὁ θεῖος ἀπόστολος εἰπών· ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι . καὶ ὁ Ἱωάννης ἐν τῇ ἐπιστολῇ φησιν· καὶ ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν πατέρα, Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον. καὶ αὐτός ἐστιν ἱλασμὸς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐχ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὅλου τοῦ κόσμου . τούτου δὲ τοῦ ἱλασμοῦ καὶ Μωυσῆς τὰ σύμβολα καὶ τὰς εἰκόνας ἐποίει ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ, ἅπερ ἐπὶ σχολῆς θεωρήσεις. καὶ ἑξῆς δὲ πάλιν ἡ ᾠδὴ μέμνηται τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ τοῦ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν , ἐν οἷς",
          "candidate_score": 0.630495,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144_146",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_671",
          "psc_text": "570r: Theodoret Κατὰ … αὐτοῦ] A 300v: Eusebius; P 261r: Eusebius; vgl. V 316v: Eusebius; vgl. PG 24 (16 B9–C2); Curti 86 Κατὰ τὸ ῥητὸν πλὴν ἀλλ’ οἱ τὴν μακρὰν ἐπάνοδον τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπὶ τὴν Ἰουδαίαν γῆν διανύσαντες, ἐπ’ αὐτὴν ἤδη φθάσαντες τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἀποκαταστάντες ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ὡς ἐν ἀσφαλεῖ ἐν ἀσφαλείᾳ λοιπὸν καταστάντες καθεστῶτες φασὶ φησὶν πεποιθέναι , ὅτι ὅτι ἀπολαβόντες τὴν πόλιν καὶ κατοικοῦντες τὴν Ἱερουσαλὴμ οὐκέτι σαλευθήσονται οὐκ ἐπ’ αὐτῷ τῷ τόπῳ θαρσοῦντες, ἀλλὰ πεποιθότες ἐπὶ τῷ κυρίῳ ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ τῷ τόπῳ θαρροῦντες ταῦτά φασιν, ἀλλὰ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ τῷ κυρίῳ · δύο … αὐτοῦ] Nd 174v: Chrysostomus fortgesetzt; Nh 570r: Chrysostomus fortgesetztδύο γὰρ οὖν δὴ οὖν ὄντων πραγμάτων τὸ πρῶτον ἂν εἴη ~ τοῦ δευτέρου κρεῖττον, τουτέστι τὸ πεποιθέναι ἐπὶ κύριον τοῦ κατοικεῖν ἐν Ἱερουσαλήμ. καὶ ἐπεὶ κρείττων wahrscheinlich aus κρεῖττον κρεῖττον ὁ λαὸς τοῦ τόπου, διὰ τοῦτο τοῦ μὲν τόπου",
          "candidate_score": 0.6302,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_107",
          "psc_text": "Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται, καιρὸς δὴ ἄνωθεν ἀρξαμένους τὸν πάντα ψαλμὸν ἐπισκέψασθαι. Vermutlich stellt das Fragment zu Vers 2ab die unmittelbare Fortsetzung dar; sie wird auch von Niketas geboten, der den durchgehenden Eusebius-Text mit einem Eintrag aus Theodoret unterbrochen hat. Ps 118,2ab Der Text in den Hauptzeugen, den Devreesse in seinem unten unter „Vorarbeiten“ genannten Werk nicht verzeichnet, ist offenkundig unvollständig, lässt sich aber unschwer mit dem Text bei Niketas verbinden und erweitern. Dort verweist er im ersten Satz auf das vorausgehende lange Exzerpt und enthält im zweiten Satz die zu den δεύτεροι notwendige Ergänzung mit den πρῶτοι.Vgl. Marguerite Harl (avec la collaboration de",
          "candidate_score": 0.629993,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_984",
          "psc_text": "χρωμένοις χρωμένοις αὐτῇ . τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἱεροὶ τοῦ σωτῆρος ἀπόστολοι, ὧν δὴ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν τῷ μεγαλοφώνῳ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος χρησαμένων, ὡς πᾶσαν ἀκοὴν ἀνθρώπων πληρωθῆναι τῆς φωνῆς αὐτῶν. Ἐπειδὴ μὴ πάντες οἷοί τε εἰσὶ κατὰ τοὺς ἀποστόλους ἐν ἤχῳ σάλπιγγος αἰνεῖν τὸν θεόν, ὑποκαταβαίνει ὁ λόγος καὶ παρακελεύεται ἑτέροις μὲν ἐν ψαλτηρίῳ , ἑτέροις δὲ ἐν κιθάρᾳ καὶ πάλιν ἄλλοις ἐν τυμπάνοις αἰνεῖν αὐτόν , τοῖς μὲν δι’ ἔργων καὶ διὰ τῶν τοῦ σώματος πράξεων, τοῖς δὲ δι’ αὐτῆς τῆς ψυχικῆς κινήσεως εὐρύθμως καὶ ἐναρμονίως κατ’ ἀρετὴν κινουμένης, τοῖς δὲ διὰ τοῦ πνεύματος τοῦ κατοικοῦντος ἐν τῇ ψυχῇ. οἶδε γοῦν τὴν διαφορὰν ταύτην καὶ ὁ θεῖος ἀπόστολος, ἐπὰν λέγῃ· προσεύξομαι τῷ πνεύματι, προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ νοΐ. ψαλῶ τῷ πνεύματι, ψαλῶ δὲ καὶ τῷ νοΐ . Τριῶν δὲ ὄντων τῶν ἐν ἡμῖν, ψυχῆς καὶ σώματος",
          "candidate_score": 0.629738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22",
          "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and",
          "candidate_score": 0.628846,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_148",
          "psc_text": "zwar ohne Klammern auf die folgende, mit Klammern auf die vorausgehende. ραʹ Ὀδυρμὸς ἐπὶ τῷ προτέρῳ λαῷ καὶ προφητεία νεοῦ λαοῦ καὶ κλῆσις ἐθνῶν Προσευχὴ τῷ πτωχῷ, ὅταν ἀκηδιάσῃ καὶ ἐναντίον κυρίου ἐκχέῃ τὴν δέησιν αὐτοῦ. Εἰσάκουσον, κύριε, τῆς προσευχῆς μου, καὶ ἡ κραυγή μου πρὸς σὲ ἐλθάτω. μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ. Νοήσεις … Σύμμαχον] A 110v–111r: Eusebius; P 113r: Eusebius; Ca 330r: Eusebius; Cb 312r: Eusebius; vgl. PG 23 (1249 C14–1252 A15)Νοήσεις τòν ἐνταῦθα λεγόμενον πτωχὸν συμβαλὼν συμβάλλων αὐτὸν τῷ μακαριζομένῳ κατὰ τό· μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι. ἁρμόσειε ἁρμόσει δ’ ἂν τῷ ἀκηδιῶντι πτωχῷ καὶ τό τῷ · μακάριοι οἱ κλαίοντες καὶ πενθοῦντες . πᾶς τοιγαροῦν τῷ θεῷ ἀνακείμενος πτωχεύων ἐν τοῖς τοῦ βίου πράγμασι, παρὰ δὲ θεῷ πλουτῶν ἀκηδιᾷ λυπούμενος ἢ ἀθυμεῖ ἀθυμίᾳ κατὰ τὴν τοῦ Συμμάχου ἑρμηνείαν ἑρμηνείαν κατέχεται ἐπὶ τῇ τῶν πολλῶν κακίᾳ τε καὶ ἀπωλείᾳ, οἷος ἦν ὁ λέγων· οἴμοι οἴμμοι",
          "candidate_score": 0.628745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_93",
          "psc_text": "Satz im engen Kontext des folgenden Eusebius-Fragmentes zu vermuten. Zum zweiten Stück (Fragment Nr. 4): Die Ausdrucksweise deutet klar auf Eusebius: Den eröffnenden Imperativ τήρει δέ mit Konjunktion (ὡς, ὅπως, ὅτι) setzt Eusebius in Nachahmung des Origenes gerne ein, um eine Textbeobachtung mitzuteilen (was bei Chrysostomus nicht zu finden ist). ἀπολύτως καὶ ἀδιορίστως ἁπάντων erinnert deutlich an Supplementa ad Marinum (PG 22, 1004 D5–6): ἀορίστως καὶ ἀπoλύτως τοὺς πάντας δηλώσαντες. Die Verbindung des Superlativs σαφέστατα mit θεσπίζειν hat dem TLG zufolge nur Eusebius. κλῆσις τῶν ἐθνῶν θεσπίζεται ist ohnehin kennzeichnend für ihn (vgl. Demonstratio VI 2,2 = 253,6: ἡ τῶν ἐθνῶν ἁπάντων κλῆσις θεσπίζεται). Inhaltlich identisch heißt es in seiner περιοχή zu Ps 106: προφητεία κλήσεως ἐθνῶν (Periochae 136,118 Bandt). Ps 106,10a–12b Der als Fragment 7b gezählte Text steht allein bei Niketas (Nd fol. 97v; Ne fol. 355rv; Nh fol. 492r), und zwar zu Vers 10a nach einem Exzerpt aus",
          "candidate_score": 0.628649,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_20",
          "psc_text": "begonnen oder ganz geschrieben hatte, jedenfalls nachträglich, denn er radierte die beiden Wörter aus seiner Vorlage und fügte das auch in A fehlende dritte Wort hinzu. Dasselbe Erscheinungsbild zeigt seine Version des ersten Satzes im Fragment zu Ps 121,1bc, die deshalb nicht als ursprünglichere lectio difficilior zu werten ist, sondern als nicht sehr geschmeidige Konjektur, die zudem hier, anders als im zuvor genannten Fall, nicht notwendig ist. Dagegen bleibt unkenntlich, warum im Bruchstück zu Ps 131,8a ἐρχόμενοι καὶ ἐπισπεύδοντες in P für εὐχόμενοι καὶ ἐπισπέρχοντες in A steht. Diesen Beobachtungen zufolge sind A und P voneinander völlig unabhängig und, da sie wahrscheinlich eine unterschiedliche unmittelbare Vorlage benutzten, von ihrem Hyparchetypen jeweils nur indirekt abhängig. Die Vorgehensweise des Autors der Palästinischen Katene besteht in der Regel darin, zu einem Lemma eine kurze Serie von vermutlich wörtlich genauen Auszügen aus Kommentaren zu demselben Lemma anzuführen, ohne diese zu einem Fließtext zu verbinden.",
          "candidate_score": 0.628648,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_15",
          "psc_text": "von dem in P stehenden Ausdruck ἐν θνητῷ nur die letzte Silbe und hat den übrigen Platz freigelassen, woraus nicht nur folgt, dass weder A von P (sonst hätte A den Ausdruck) noch P von A (sonst hätte P den Ausdruck nicht) abstammen kann, sondern auch, dass die unmittelbare Vorlage von A hier schadhafter war als die von P. Ebenso verhält es sich in den Fragmenten zu Ps 118,32ab hinsichtlich des Ausdrucks τὴν τῶν ἐντολῶν ὁδόν (dass P auf Rasur schreibt, dürfte hier eine Verbesserung eines eigenen Schreibfehlers sein), zu Ps 134,8a–12b καί und zu Ps 144,7ab γενεαλογεῖσθαι und ἀξίων. In den Fragmenten zu Ps 118,132ab λαμβάνουσιν und zu Ps 144,13a–13ab ὠβέλισται ist die fenestra umgekehrt nur in P zu sehen. (Im Fragment zu Ps 144,21a–c, wo ich προφητείαν eingefügt habe, hat P entweder das Fenster oder das Wort übersehen.) Weitere Beobachtungen bestätigen, dass A nicht Vorlage für P war.",
          "candidate_score": 0.628596,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_967",
          "psc_text": "δὲ ἦν αὐτὸς πάλιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος πάλαι μὲν αὐτῶν βασιλεὺς ὤν, ὕστερον δὲ παραιτηθεὶς ὑπ’ αὐτῶν. διὸ πρὸς τὸν προφήτην Σαμουήλ φησιν· οὐ σὲ ἐξουθενήκασιν· ἀλλ’ ἐμὲ τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐπ’ αὐτῶν . ἐπεὶ δὲ μὴ ὑπήκουσαν τῇ κλήσει, εἰκότως τῆς χαρᾶς χάριτος καὶ τῆς εὐφροσύνης ἑαυτοὺς ἐστέρησαν. τά γε μὴν ἔθνη τὸν ἐκείνοις πρώτοις κατηγγελμένον βασιλέα ἐπιγνόντα κατεδέξαντο. διόπερ ἡ κατὰ θεὸν εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίασις μετῆλθεν ἐπ’ αὐτά. ὅθεν τὰ μὲν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἔθνη ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἐκκλησίαις αἰνοῦσι τὸ ὄνομα ὄνομα αὐτοῦ τοῦ βασιλέως αὐτῶν ἑαυτῶν ἐν χορῷ τοῦ θεοῦ λόγου τὸ ὄνομα Ἰησοῦν Χριστὸν μετὰ χορείας δοξάζοντες. Ἀλλὰ … φάσκων] vgl. Nd 256r: Chrysostomus fortgesetzt; Nh 649v: EusebiusἈλλὰ καὶ ὁ καθεῖς καθεὶς καθ’ ἕνα καθένα παρ’ ἑαυτῷ τυγχάνων δι’ ἔργων ἀγαθῶν καὶ διὰ τῶν τοῦ σώματος πράξεων τὰ συντελοῦντα εἰς ὕμνον καὶ δοξολογίαν τοῦ θεοῦ διαπράττεται. εἰκότως τοῦτ’ αὐτὸ αὐτὸν προλαβὼν ὁ λόγος",
          "candidate_score": 0.628473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_145",
          "psc_text": "Verbindung der Namen beibehalten: parataktisch ohne Bindewort, mit „und“ für καί, mit „oder“ für ἤ, mit „wie“ für ὁμοίως. Eine Standardisierung der Zuweisungen ist unverfänglich, da in den von mir benutzten Codices die unterschiedlichen Abkürzungen lediglich als Schreibgewohnheiten anzusehen sind und nicht, wie beispielsweise im Vaticanus gr. 753, zur Kennzeichnung unterschiedlicher Vorlagen dienen. Die Angabe „vgl.“ bedeutet generell, dass der Vergleichstext nicht genau gleich ist. Näherhin weist „vgl.“ im Quellenapparat darauf hin, dass die Abweichungen des offenkundig redigierten Textes nur in interessanten Ausnahmen im kritischen Apparat vermerkt werden, meist in Fällen, in denen die Paraphrase textkritisch relevante Rudimente des Originals vermuten lässt. Das Nichtnennen von mit „vgl.“ gekennzeichneten Texteinheiten im kritischen Apparat, der in der Regel allein die Abweichungen angibt, darf also nicht e silentio als Übereinstimmung mit dem edierten Text gewertet werden. Die Angabe „n.n. fortgesetzt“ bedeutet, dass die Handschrift innerhalb des zu demselben Lemma gehörenden Textes den zuletzt",
          "candidate_score": 0.628466,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_194",
          "psc_text": "στέφανος] vgl. Nd 63v αὑταί εἰσιν…χαρίσματι: Eusebius; vgl. Ne 243v–244r: Eusebius; vgl. Nh 452rv: EusebiusΠρῶτον μὲν οὖν φησιν· ἐπὶ ταῖς πραχθείσαις σοι σου ἀνομίαις, ὦ ψυχή, ἃς πάλαι πρότερον ἀλλοτρία τυγχάνουσα τοῦ νόμου τοῦ θεοῦ καὶ ἐν πλάνῃ ἐξεταζομένη ἐξεταζομένη τοῦ θεοῦ τῆς δαιμονικῆς εἰδωλολατρείας διεπράξω, αὐτὸς ἑαυτῷ ὁ κύριος σωτὴρ darüber κύριος ἰάσατό σε. καὶ προλαβὼν πᾶσαν ἱκετηρίαν καὶ πᾶσαν εὐχὴν καὶ πᾶσαν δέησιν δέησιν καὶ τὰ τὴν ἐν ἀγνοίᾳ πραχθέντα σοι, ὅτε τὸν ἄνομον μετῄεις μήτε εἰς διῆγες βίον, ἀνῆκεν ἄφεσίν σοι δοὺς παρεῖδεν ἄνεσίν σοι διδοὺς ἁπάντων τῶν προτέρων ἀνομημάτων καὶ ταύτην σοι δοὺς οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τοῦ ἱλασμοῦ ἑαυτοῦ, περὶ οὗ λέλεκται· ὃν προσέθετο προεθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι , καὶ πάλιν· ἐάν τις τι ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον. καὶ αὐτός ἐστιν ἱλασμὸς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐχ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὅλου τοῦ",
          "candidate_score": 0.62816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_76",
          "psc_text": "Eusebius-Fragmenten, so dass ein homogener, scheinbar originaler Text entsteht, der in Wirklichkeit eine sekundäre Erweiterung eines Pseudo-Athanasius darstellt und nicht die eusebische Vorlage für dessen Paraphrase ist. Ein Leser kann also oftmals nicht erkennen, ob der Katenist einen Auszug aus Eusebius bietet oder einen anderen Autor mit Eusebius unterlegt oder selbst einen Gedanken mit eusebischen Gedankengut aus einer ganz anderen Stelle des Kommentars unterbreitet. Im Falle von Ps 106,10a–12b habe ich ein Fragment Nr. 7b beigegeben, da darin, wie ich unten beschreibe, ein ganzer Gedanke aus einer weit abgelegenen Stelle des Kommentars auftaucht; ähnlich verhält es sich bei der Nr. 10b zu Ps 106. Während in den b-Nummern in meiner Sammlung der eusebische Anteil nachzuweisen ist, finden sich nicht wenige Texteinheiten, die diese Eindeutigkeit vermissen lassen. Der Kommentar zu Ps 106,31a–32 beginnt in N anonym wie folgt: μετὰ τοὺς ἀποστόλους καὶ τοῦ πρεσβυτερίου μνησθεὶς αἰνεῖν (nach ἡγουμένους Ne) τοὺς τῆς",
          "candidate_score": 0.627687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_699",
          "psc_text": "ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖος καὶ οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή t.r. περιτομῆ , ἀλλ’ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος καὶ περιτομὴ καρδίας, οὐ γράμματι, ἀλλὰ πνεύματι θεοῦ, οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐκ τοῦ θεοῦ . ρκηʹ Νίκης θεοῦ στρατιᾶς Κύριος δίκαιος συνέκοψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν. Διδάσκει … ἐπιχειρούντων] A 313v: Eusebius; P 270v: Eusebius; vgl. V 320v: Eusebius; PG 24 (24 A8–B2); Curti 139Διδάσκει δὲ ὁ λόγος μηδέποτε ἐφ’ ἑαυτῷ, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ θεῷ μόνῳ μέγα φρονεῖν. ἀντὶ δὲ τοῦ συνέκοψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν Ἀκύλας κατέκοψε βρόχους ἀσεβῶν , ὁ δὲ Σύμμαχος κατέκοψε βρόχους παρανόμων , ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις κλοιοὺς ἀνόμων ἐκδεδώκασι δηλοῦντος τοῦ λόγου τοὺς ὑπὸ τῶν ἀσεβῶν εἰς ἐπιβουλὴν τοῦ δικαίου κατεσκευασμένους. θεσπίζει … ἐπιχειρούντων] vgl. Nd 182r: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 578v: Theodoret fortgesetztθεσπίζει δὲ καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος τὰ ἔσχατα τέλη καὶ τὸν ὄλεθρον τῶν κατὰ καιροὺς τὴν ἐκκλησίαν",
          "candidate_score": 0.627471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_790",
          "psc_text": "Σύμμαχος παρρησίᾳ, θεέ, ᾄσομαι εἰρήκασιν. τάχα δὲ θαρσῶν, ὅτι σὺν ἀγγέλων χοροῖς καὶ αὐτὸς τὴν ᾠδὴν ἀναπέμπει τῷ θεῷ, ταῦτά φησιν. Εἶτα μετὰ τὴν ἐξομολόγησιν καὶ τὴν πεπαρρησιασμένην αὐτοῦ μελῳδίαν προσκυνήσειν φησὶν ὡς ἂν ἤδη τὰ τηλικαῦτα κατορθώσας. διὸ ἐπιλέγει· προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου, τὴν ἐκκλησίαν οὕτω δηλῶν ἢ προφητικῶς τὴν ἐπουράνιον Ἱερουσαλήμ, ἧς τύπος ἦν ὁ ἐπὶ γῆς νεώς. Ἐπὶ … ἀληθείας] Nd 207v–208r: anonym; Nh 602r: Chrysostomus fortgesetztἘπὶ τούτοις αὖθις ἐξομολογεῖται εὐχαριστῶν, ἐφ’ οἷς ἔτυχε καλοῖς, καταξιωθεὶς ἐλέου θεοῦ καὶ ἀληθείας. διόπερ ὁ Σύμμαχος σαφέστερον ἡρμήνευσεν εἰπών· περὶ τοῦ ἐλέους σου καὶ τῆς ἀληθείας σου · τυχὼν γὰρ ἐλέους θεοῦ τύπων … θεῷ] vgl. Nd 208r καὶ τύπων…δεδίδαγμαι: anonym; vgl. Nh 602r: anonym τύπων καὶ τύπων μὲν καὶ συμβόλων ἀπήλλακται καὶ τῆς σωματικῆς λατρείας τῆς σωματικῆς λατρείας ἀπηλλαγμένος (ἀπήλλαγμαι , ἐν πνεύματι δὲ καὶ ἀληθείᾳ λατρεύειν κατηξίωται θεῷ τῷ θεῷ λατρεύειν δεδίδαγμαι . Ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ",
          "candidate_score": 0.62724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_769",
          "psc_text": "ἡ ἱερατικὴ ὑπηρετικὴ καλουμένη οἶκος Λευὶ οἶκος λευῒ καλουμένη καὶ μετὰ πάσας ἀνωτέρω οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον. οὗτοι δὲ ἦσαν, πρὸς οὓς ἅπας ὁ πᾶς ὕμνος προπεφώνηται, οἱ δὴ ἐν ἀρχῇ τοῦ παντὸς ψαλμοῦ ὠνομασμένοι δοῦλοι , δηλαδὴ οἱ ἐξ ἐθνῶν προσιόντες τῇ πίστει. εἰ γὰρ τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος περιείληπται διὰ τῶν εἰρημένων τριῶν ταγμάτων τοῦ τε Ἰσραὴλ καὶ τοῦ οἴκου Ἀαρὼν καὶ τοῦ οἴκου Λευί, ἕτεροι παρὰ τούτους τίνες ἂν εἶεν οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον , εἰ μὴ οἱ οἱ auf Rasur εἰ μὴ ἐξ ἐθνῶν τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ προσεληλυθότες, οἳ καὶ διδάσκονται εὐλογεῖν λέγειν · εὐλογητὸς κύριος ἐκ Σιὼν ὁ κατοικῶν Ἱερουσαλήμ ; ποίαν δὲ Σιὼν ἢ ποίαν Ἱερουσαλὴμ ἢ τὴν ἀεὶ μένουσαν τοῦ θεοῦ πόλιν, ἐν ᾗ τὸ ἀληθὲς νοοῖτο ἂν κατοικητήριον τοῦ θεοῦ , οὐ τὴν ἠφανισμένην, ἀλλ’ ἐκείνην, ἣν ἀληθῶς μόνοι οἱ ἐξ ἔθνων γνωρίζειν καὶ προσδοκᾶν ἔμαθον παρὰ τοῦ ἀποστόλου λέγοντος· ἡ",
          "candidate_score": 0.627122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_968",
          "psc_text": "Χριστὸν μετὰ χορείας δοξάζοντες. Ἀλλὰ … φάσκων] vgl. Nd 256r: Chrysostomus fortgesetzt; Nh 649v: EusebiusἈλλὰ καὶ ὁ καθεῖς καθεὶς καθ’ ἕνα καθένα παρ’ ἑαυτῷ τυγχάνων δι’ ἔργων ἀγαθῶν καὶ διὰ τῶν τοῦ σώματος πράξεων τὰ συντελοῦντα εἰς ὕμνον καὶ δοξολογίαν τοῦ θεοῦ διαπράττεται. εἰκότως τοῦτ’ αὐτὸ αὐτὸν προλαβὼν ὁ λόγος προστάττει φάσκων· ἐν τυμπάνῳ καὶ ψαλτηρίῳ ψαλάτωσαν αὐτῷ, τύμπανον μὲν τὸ σῶμα προσαγορεύων, ψαλτήριον δὲ τὸ πνεῦμα· οἱ γὰρ νεκρώσαντες τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ τὴν Ἰησοῦ νέκρωσιν ἐν τῷ σώματι περιφέροντες , οἱ ἀγαλλιώμενοι ἐπὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν ἅμα τῷ εὐφραινομένῳ ἐπὶ τῷ ποιήσαντι αὐτὸν ἐν τυμπάνῳ καὶ ψαλτηρίῳ ψάλλουσι . Τί δὲ τὸ ψάλλειν, πολλάκις εἴρηται, καὶ ὅτι τὸ ψαλτήριον ὄργανόν ἐστιν ἐκ τῶν ἄνωθεν ἦχον ἀποτελοῦν καὶ σφόδρα γε εὐθύτητα ἔχον , ὡς εἶναί γε αὐτὸ σημαντικὸν νοῦ εὐθύτητα ἔχοντος καὶ συνηχουμένου ἐκ τῆς ἄνωθεν ἐνδιδομένης θεόθεν σοφίας. οὐκ ἄλλο δὴ ἢ τῷ θεῷ ψάλλειν",
          "candidate_score": 0.62625,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_630",
          "psc_text": "ἑξῆς ἐπιλέγει τὸ καὶ γὰρ οὐκ γὰρ οὐκ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι . οὐκ‌2 … ἐξηράνθη] Nd 181r: Eusebius; Nh 577v: Eusebius οὐκ ἂν δὲ ταῦτα εἶπον οὐκ ἂν δὲ τοῦτο ἀληθῶς εἴποιεν οἱ ἐκ περιτομῆς· μυρίοι γὰρ αὐτῶν πολλάκις κατεδυνάστευσαν. εἶτα ἐπειδὴ πάντες οἱ ἐπαναστάντες τῷ τοῦ Χριστοῦ λαῷ καὶ τοὺς διωγμοὺς κατὰ τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ κινήσαντες κακοὶ κακῶς ἀπώλοντο, καὶ τοῦτο θεσπίζει λέγων· δίκαιος κύριος συνέκοψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν , καί· γενηθήτωσαν ὡς ὡσεὶ χόρτος δωμάτων, ὃς πρὸ τοῦ ἐκσπασθῆναι ἐξηράνθη. ια´ Ἡ ἑνδεκάτη τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδὴ εὐχὴν εὐχὴ περιέχει μαρτύρων. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ διδάσκει πάντα τὸν ἐξ ἐθνῶν ἐπιστρέφοντα τρόπον τόπον μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως παιδεύουσα λέγειν· ἐκ βαθέων ἐκέκραξά σε, κύριε , καὶ τὰ ἑξῆς, ἐν οἷς ἐστιν· ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃ παρατηρήσῃς , κύριε, κύριε, τίς ὑποστήσεται; ὅτι παρὰ σοῦ σοι ὁ ἱλασμός ἐστιν . ἤδη δὲ ἐν τούτοις σαφῶς τοῦ θεοῦ μέμνηται καὶ τοῦ ἱλασμοῦ αὐτοῦ. τοῦτον",
          "candidate_score": 0.625968,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_849",
          "psc_text": "δικαιοσύνην τοῦ θεοῦ θαρσῶν, ὅτι κατ’ ἀξίαν ὧν ἔπραξεν ἀγαθῶν ἀπολήψεται. ὁ δὲ μὴ τοιοῦτος εὐχέσθω εἰσακουσθῆναι ἐλέει θεοῦ ἢ ἀγαθότητι ἢ φιλανθρωπίᾳ. Δέεται … κριθῆναι] Nd 227v: anonym; Nh 620r: Chrysostomus fortgesetzt Δέεται δὲ ὁ παρὼν καὶ ὁ δαυὶδ νῦν μὴ εἰσελθεῖν μετὰ τοῦ θεοῦ εἰς κρίσιν καίπερ ἀγαθὰ ἑαυτῷ συνειδώς, πλὴν ὁμολογῶν νικᾶσθαι ὑπὸ τῶν τοῦ θεοῦ εἰς αὐτὸν εὐεργεσιῶν. διὸ αὐτὸν μόνον παραιτεῖται καὶ τὸ μετ’ αὐτοῦ κριθῆναι. καὶ ἐν ἑτέροις δέ φησιν· ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαί σε . Εἰ … δικαιωθήσεται] vgl. Nd 227v εἰ δ’ ἄνευ…χείροσι: Chrysostomus und Eusebius; vgl. Nh 620r: anonym;Εἰ δ’ ἄνευ τοῦ ἐνώπιόν σου εἴρητο, ἀπόγνωσις ἂν ἦν παντελὴς κατορθώσεως. νῦν δὲ ὡς πρὸς σέ, φησίν, καὶ τὰς σὰς εὐεργεσίας οὐδεὶς οὐδὲ παρὰ τῶν σοὶ ζώντων δικαιωθήσεται, ὡς πρὸς ἑτέρους δὲ συγκρινόμενός τις τάχα ποτὲ δικαιοῦται· καὶ ἁμαρτωλὸς γὰρ συγκρίσει χείρονος δικαιωθήσεται. Ὅτι",
          "candidate_score": 0.625693,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5",
          "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,",
          "candidate_score": 0.625392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_69",
          "psc_text": "eben diese Weise gern seine Leser führt: Auf eine Frage, die sich aus dem vorangehenden Text ergibt, wird geantwortet mit einem Zitat einleitenden ἑξῆς παρίστησι λέγων. Auch der Ausdruck εὐαγγελικὸν κήρυγμα gehört zu bevorzugten Lexik Eusebs, nicht allerdings in der Verbindung mit dem Verbum ἐξάγω. Wenn Niketas innerhalb einer wörtlich mit C und A P übereinstimmenden Passage einen Satz in eusebischen Geist einfügt, muss er nicht aus Eusebius stammen. Zum Beispiel setzt er in die wörtliche Wiedergabe eines Stückes aus dem ihm vorliegenden Katenenfragment zu Ps 106,2a–3b gegen Ende, zwischen πραχθέντος und ὥρα, völlig reibungslos ein: κατὰ πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην ἐσκεδασμένοι τυγχάνουσιν. Dieser Satz ist aus dem Kommentar von Theodoret genommen. Man ist also nicht befugt, Referate aus Eusebius dann für ursprünglicher als in der Palästinischen Katene vorliegend zu halten, wenn sie in eusebisch scheinender Manier erweitert sind. Im genannten Fall ist die Einfügung dank der Direktüberlieferung Theodorets einfach",
          "candidate_score": 0.625351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_307",
          "psc_text": "τοῦ κυρίου αἰνέσεως γέμει. ἢ τάχα αἱ μὲν δυναστεῖαι τὰ θαυμάσια τοῦ κυρίου περιέχουσι, τὰ δὲ χαρίσματα τῶν ἰαμάτων τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ. Μακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ. Οἱ … πράττοντες] Ca 347v: Theodoret; Cb 329v: Theodoret Οἱ … αὐτοῦ] A 149rv: Eusebius; P 142r: Eusebius; vgl. V 262v: Eusebius fortgesetzt; vgl. AS III 493,12–19 Οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην μόνοι εἶεν ἂν ἄξιοι τοῦ λαλεῖν τὰς δυναστείας τοῦ κυρίου . εἶεν δ’ ἂν οὗτοι οἱ τὰ ἐν ταῖς γραφαῖς κεκριμένα κεκρυμμένα ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐπιτελοῦντες καὶ οἱ πάντα κρίσει καὶ λόγῳ πράττοντες οἵ τε διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν τοῦ θεοῦ κρίσιν ἔχοντες· οὗτοι γὰρ δικαίως λεχθεῖεν ἂν μακάριοι. ἀκόλουθον δὲ ἦν τοὺς μεμνημένους τῆς κρίσεως τοῦ θεοῦ καὶ μηδὲν ἄκριτον ἐνεργοῦντας ποιητὰς εἶναι δικαιοσύνης ἅτε δὴ ἔργοις τὸ δίκαιον καὶ τὰς τῷ θεῷ ἀρεστὰς ἀρετὰς δικαιοπραγίας δικαιοπραγίας οὔσας ἐπιτελοῦντας διαπαντός. τούτοις ἁρμόζει καὶ τὸ",
          "candidate_score": 0.624939,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_910",
          "psc_text": "λέγων αὐτὸν δίκαιον ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. Δίκαιος κύριος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. ἐγγὺς κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν, πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ. Ὁδοὺς … ἀπολοῦνται] A 391v–392r: Eusebius; P 333rv: Eusebius Ὁδοὺς αὐτοῦ τὰς πράξεις καὶ τὰς εὐεργεσίας δηλοῖ. ἐφ’ οἷς οὖν εὐεργετεῖ, ἐπὶ τούτοις καὶ δίκαιος ὢν ἕκαστον τῶν εὐεργετουμένων κρίνει καὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ πᾶσιν ὅσιός ἐστιν οὐδὲν ἀνόσιον πώποτε διαπραττόμενος ὡς παρὼν τοῖς πᾶσι καὶ πλησιάζων τοῖς ὑφ’ ἐφ’ ἑκάστου πραττομένοις ἐφορῶν τε τὰ γιγνόμενα. διὸ λέλεκται· ἐγγὺς κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν. Εἶτα … ἀπολοῦνται] PG 24 (61 A13–B7)Εἶτα ἐπειδὴ … ἀφέστηκεν] Nd 238v: anonym; Nh 631v: anonymἐπειδὴ ὀλίγων ἐστὶ τὸ δύνασθαι ἐπιστημόνως αὐτὸν ἐπικαλεῖσθαι καὶ καταξιοῦσθαι αὐτοῦ τῆς ἀκοῆς θέας , ἐπιφέρει ἀναγκαίως ἐπαναλαβὼν τὸν λόγον καί φησιν, ὅτι οὐ οὐχ ἁπλῶς πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν, ἀλλὰ μόνοις τοῖς ἐν ἀληθείᾳ τοῦτο τοῦτο",
          "candidate_score": 0.624746,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_795",
          "psc_text": "γινώσκει. Μὴ … λήσεται] A 347v–348r: Eusebius am Rand; ἄλλως in der Zeile; P 298r: EusebiusΜὴ θαυμάσῃς, φησίν, εἰ ταῦτα γενήσεταί ποτε ἐν ἀνθρώποις· οὐ γὰρ ἀπηλλοτρίωται τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τὰ ἀνθρώπινα. μέλει μέλλει δὲ αὐτῷ καὶ τούτων· εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα αὐτὸς ὑψηλὸς καὶ ἐπέκεινα πάντων τυγχάνει, ἀλλὰ τὸ τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ καὶ τῆς ὑπερβαλλούσης ἀγαθωσύνης ἔργον τοῦτό ἐστιν, ὅτι καίπερ ὑψηλότατος καὶ ἀνώτατος πάντων καὶ ὑπὲρ πάντα ὢν ὅμως οὐχ ὑπερφρονεῖ τὰ ταπεινά. μέλει μέλλει δὲ αὐτῷ καὶ τούτων. κἄν … γινώσκει] Nd 208v: anonym; Nh 603r: anonym κἄν τις ᾖ εἰ δέ τις ἐν ἀνθρώποις ὑψηλοκάρδιος, οὐδὲ οὗτος οὕτως αὐτὸν λήσεται. διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Ἀκύλαν· καὶ τὸν μετέωρον ἀπὸ μακρόθεν γινώσκει . Ἐὰν πορευθῶ ἐν μέσῳ θλίψεως, ζήσεις με. ἐπ’ ὀργὴν ἐχθρῶν μου ἐξέτεινας χεῖρά σου, καὶ ἔσωσέ με ἡ δεξιά σου. κύριος ἀνταποδώσει ὑπὲρ ἐμοῦ. Τὰ … ἐμοῦ] A 348r: Eusebius; P 298rv:",
          "candidate_score": 0.624671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_78",
          "psc_text": "ναμάτων ἐν μεθέξει γενέσθαι πολλῶν· οἱ γὰρ ποταμοὶ οἱ εὐαγγελικοί εἰσι λόγοι. Vokabular und Bilder sind reichlich aus Eusebius belegbar, aber sie sind nicht ausschließlich eusebisch. Vor allem aber ist die Wendung ἐν μεθέξει γενέσθαι vornehmlich bei Kyrill und nie bei Eusebius zu finden. Niketas hat nicht nur den direkt überlieferten Eusebius-Kommentar herangezogen, sondern, wie an Textabgrenzungen ersichtlich ist, die Exzerpte sowohl in der Palästinischen Katene als auch deren Epitomierung in der Monophysitischen Katene. Dabei kann er den Kommentar für sich und eine Katene für sich benutzt haben, aber auch beides zugleich. Seine Arbeit erhält dadurch, neben der Gewinnung von neuen Bruchstücken, einen beträchtlichen Wert für die Kritik der schon bekannten. Manche Probleme von A P lassen sich mit ihr bereinigen oder überhaupt erst entdecken. Das Fragment zu Ps 134,19a–21b endet in A P mit einem syntaktischen Gebilde, das zu einer Konjektur herausfordert, aber mit dem bei Niketas stehenden Ausdruck",
          "candidate_score": 0.624574,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_12",
          "psc_text": "Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung ändert: aus ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι macht er ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος τὴν ἐρήμωσιν ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι. Er erwartete zu ἀπεκλαίοντο einen Akkusativ, den er sich mit τὴν ἐρήμωσιν ausdachte, und sah nicht, dass τῆς ἑαυτῶν πατρίδος zum folgenden Partizip μεμνημένοι gehört. Das Verhältnis des Textes in A und P ist im großen und ganzen einfach und sicher zu bestimmen; einige Details müssen im Unklaren bleiben. Auf die gemeinsamen fenestrae habe ich bereits hingewiesen. Darüber hinaus fehlte im Hyparchetyp in der Kommentierung zu Ps 104 eine längere Passage; sie kann mit der Sekundärüberlieferung",
          "candidate_score": 0.624125,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_74",
          "psc_text": "23, 396 C1–5 oder die Fragmente Nr. 1 zu Ps 134 und Nr. 3 zu Ps 144). Tatsächlich aber führt Niketas den Text der Hypothese von Euthymius an, der seinerseits Chrysostomus (PG 55, 290,34–38; s. Unterstreichung) benutzt: σφόδρα μοι δοκεῖ τῷ τέλει τοῦ πρὸ τούτου ψαλμοῦ ἕπεσθαι τὸ τοῦ παρόντος προοίμιον. διὸ τὴν αὐτὴν καὶ οὗτος εἶχεν ἐπιγραφὴν ὡς ἐκείνου μέρος· ἐκεῖ μὲν γὰρ εἶπεν· ἀρχὴ σοφίας φόβος κυρίου, ἐνταῦθα δέ· μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὸν κύριον (PG 128, 1097 A5–10). Bei Euthymius steht τοῦ παρόντος anstelle des typischen Eusebius-Ausdrucks τοῦ μετὰ χεῖρας ψαλμοῦ. Doch folgt daraus nicht, dass er ihn fortgelassen bzw. ausgetauscht hat und wir bei Niketas die eusebische Quelle für Euthymius lesen. Vielmehr fügt ihn Niketas ein. Er gibt also nicht etwa die Quelle für Euthymius an, sondern übernimmt den von Chrysostomus ausgehenden Euthymius und fügt den Eusebius-Ausdruck ein. Entnommen hat er ihn aus dem Fragment zu",
          "candidate_score": 0.624104,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_366",
          "psc_text": "Nd 99r σφόδρα…ἡμῖν: anonym; vgl. Ne 360v–361r: anonym; vgl. Nh 494r: Theodoret fortgesetzt τούτων τοιγαροῦν καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἀποστόλων τοιγαροῦν τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν ἅμα αὐτοῖς ἡ παροῦσα θεῖα γραφὴ (γραφὴ umpunktet) προφητεία τὴν μνήμην σφόδρα ἀκολούθως συνῆψε τῇ τοῦ θεοῦ λόγου εἰς ἀνθρώπους παρουσίᾳ. αὐτοῖς τοιγαροῦν τούτοις καὶ τὰ νέα μυστήρια τῆς καινῆς διαθήκης πράττειν παρεκελεύετο λέγων· καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει · ζητουμένου γάρ, τίσιν εἴρηται τὰ λελεγμένα λέλεκται τὰ εἰρημένα , ἐπισυνῆψεν ἑξῆς σημαίνων, οἷς ὁ λόγος παρεκελεύσατο, διὰ τοῦ· οἱ καταβαίνοντες εἰς θάλασσαν ἐν πλοίοις πλείοις ποιοῦντες ἐργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς , αὐτοὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα κυρίου καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ ἐν τῷ βυθῷ. Ταῦτα … λέξιν] vgl. Nd 99v: anonym; vgl. Ne 362v: anonym; vgl. Nh 494v: Theodoret fortgesetzt Ταῦτα … μεγάλη] Ca 354r: Eusebius; Cb 336r: Eusebius; PG 23 (1325 C7–D1)Ταῦτα δὲ προφητικῶς θεσπιζόμενα θεσπιζόμενος ἐπληροῦτο ῥητῶς",
          "candidate_score": 0.623193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_94",
          "psc_text": "ἐθνῶν ἁπάντων κλῆσις θεσπίζεται). Inhaltlich identisch heißt es in seiner περιοχή zu Ps 106: προφητεία κλήσεως ἐθνῶν (Periochae 136,118 Bandt). Ps 106,10a–12b Der als Fragment 7b gezählte Text steht allein bei Niketas (Nd fol. 97v; Ne fol. 355rv; Nh fol. 492r), und zwar zu Vers 10a nach einem Exzerpt aus Theodoret und vor dem nächsten Lemma Vers 11. Für den Überschuß gegenüber dem Fragment 7a in A P C ist eine Quelle anzunehmen, da es nicht der Arbeitsweise von Niketas enstpricht, mehr als den einen oder anderen Ausdruck hinzuzufügen. Der μείζων-Satz ist eusebisch, denn der Gedanke, dass die Dankbarkeit infolge der Erinnerung an Übel größer wird, findet sich sehr ähnlich im Kommentar zu Ps 85,11: ἐπιστρέφει τοίνυν αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ μνήμην ποιεῖται τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας, ἵνα μείζων γένηται ἡ πρὸς τὸν θεὸν εὐχαριστία (PG 23, 1036 D5–7). Die folgende Wortverbindung τὴν αἰτίαν παρατίθησι δι’ ἥν haben laut der Datenbank TLG",
          "candidate_score": 0.621829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_204",
          "psc_text": "ἀνομίας ἀνῆκε διὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἀγαθὰ ἀντὶ κακῶν ἡμῖν ἀποδοὺς ὡς φιλάνθρωπος καὶ οἰκτίρμων . καὶ ἐμάκρυνε δὲ ἀφ’ ἡμῶν τὰ ἁμαρτήματα τοσοῦτον πόρρω ποιήσας, ὅσον ἀφεστήκασιν ἀνατολαὶ ἀπὸ δυσμῶν. οὕτως οὖν ὥσπερ … ἀπεργασάμενος] Ca 334v: Eusebius; Cb 316v: Eusebius; PG 23 (1268 A2–8)ὥσπερ ἀπὸ σκότους τῆς τῶν ἁμαρτημάτων ἀγνοίας ἐπὶ τὸ φῶς τῆς αὐτοῦ γνώσεως μετεστήσατο ἡμᾶς. καὶ ταῦτ’ ἔπραξεν ὡς ἀγαθὸς ἀγαθὸς ὁ πατὴρ σπλαγχνιζόμενος ἐφ’ ἐπὶ υἱοῖς μεμηνόσι μεμηνῶσιν καὶ ἐπὶ κακῶς διακειμένοις τέκνοις μείζονα οἶκτον ἀναλαβών· τὸν αὐτὸν γὰρ τρόπον καὶ αὐτὸς ᾠκτείρησεν aus οἰκτείρησεν wie es scheint οἰκτείρησεν ἡμᾶς ἐξ ἀθέων καὶ ἀφόβων εὐσεβεῖς καὶ φοβουμένους αὐτὸν ἀπεργασάμενος. καὶ τοῦτ’ ἔπραττεν εἰδὼς ἔργον αὐτοῦ καὶ πλάσμα ὑπάρχοντας ἡμᾶς. Τὸ δὲ ἔλεος τοῦ κυρίου ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν, καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ ἐπὶ υἱοὺς υἱῶν τοῖς φυλάσσουσι τὴν διαθήκην αὐτοῦ καὶ μεμνημένοις τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι",
          "candidate_score": 0.621694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_24",
          "psc_text": "als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von enormer Bedeutung. Die Reste der anderweitig nicht bekannten Ausführungen zu Ps 101 bis 106 von Chrysostomus hat Anne-Marie Malingrey aus ihr ediert,Anne-Marie Malingrey, Fragments du commentaire de Jean Chrysostome sur les psaumes 103 à 106, in: Jürgen Dummer u. a. (Hrsg.), Texte und Textkritik = Texte und Untersuchungen 133 (Berlin 1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen.",
          "candidate_score": 0.621654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22",
          "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and",
          "candidate_score": 0.621594,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_456",
          "psc_text": "Theodoret fortgesetztἡ μὲν εἰσαγωγὴ διὰ φόβου κατορθοῦται, τὸ δὲ τέλος διὰ ἀγάπης· ἡ γὰρ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον . τοιοῦτος δ’ ἂν δὴ ἂν εἴη ὁ ἐξ ὅλης καρδίας καὶ ψυχῆς καὶ δυνάμεως ἀγαπῶν κύριον τὸν θεόν. Ἀλλὰ καὶ … αὐτήν] Ca 365r: τοῦ αὐτοῦ (= Eusebius) am Rand; Cb 347r: τοῦ αὐτοῦ (= Eusebius)καὶ ἡ σύνεσις τότε ἀγαθὴ τυγχάνει, ὅτε ἔργοις ἐπιτελεῖται. διὸ τὴν σύνεσιν οὐχ ἁπλῶς ἀγαθὴν εἶπεν, ἀλλὰ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν. Τούτων ἁπάντων ἐπισφράγισμα ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐστι μάλιστα, ὅτε διαρκὴς αὐτοῦ τυγχάνει διαμένουσα εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· τέλος … σχολάζειν] Ca 365r: Eusebius; Cb 347r: anonymτέλος γὰρ τῶν μακαρίων τὸ τῷ πρὸς τῷ θεῷ τὸν θεὸν εἶναι καὶ παρεστάναι αὐτῷ καὶ μόνῃ τῇ αὐτοῦ θεολογίᾳ καὶ αἰνέσει σχολάζειν. ριαʹ Διδασκαλία Χριστοῦ Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὸν κύριον, ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα. Οὕτως … φυλακήν] A 190v–191r: anonym; P 174r: anonym;",
          "candidate_score": 0.62134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_392",
          "psc_text": "356v: Eusebius; Cb 338r: Eusebius; PG 23 (1329 A10–B2) Μήποτε … ὄρθρου] A 166v–167r: Eusebius; P 157r: Eusebius; vgl. V 274r: EusebiusΜήποτε τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ἀνεγείρει διεγείρει διὰ τὴν μέλλουσαν εἰς αὐτὸν γίγνεσθαι γίνεσθαι τοῦ θείου πνεύματος ἐπίπνοιαν ἐπίνοιαν . διό φησιν· ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα καὶ , κατὰ διάνοιαν κιθάραν μὲν κατὰ διάνοιαν μὲν διὰ μὲν τῆς κιθάρας in einer Paraphrase ἐκλαμβανόντων ἡμῶν τὰ μέλη τοῦ σώματος καὶ τὰ αἰσθητήρια, δι’ ὧν ὁ νοῦς ἀνακρούεται, ὅτι δ’ ἂν βούληται πᾶν ὅτι βούλεται , ψαλτήριον δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ λογικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις. ἃ αἳ ἃς δὴ παρασκευάζων εἰς τὴν τοῦ πνεύματος ὑποδοχήν φησιν· ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα. καὶ‌2 … ὄρθρου] vgl. Nd 103r: anonym; vgl. Ne 373r: anonym; vgl. Nh 498rv: anonymκαὶ ἐπειδὴ τὰς ἀπαρχὰς τῆς ἑαυτῶν ζωῆς καὶ πάσης τῆς μεθημερινῆς πράξεως προσήκει ἀνατιθέναι τῷ θεῷ, εἰκότως ὁ παρὼν λόγος τοὺς ὄρθρους ὀρθοὺς",
          "candidate_score": 0.621286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_322",
          "psc_text": "αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες, εἰ δὲ μή, κἀμὲ ἐξάλειψον ἐκ τῆς βίβλου σου ἧς ἔγραψας . δι’ ὧν τὸ χρηστὸν καὶ φιλάνθρωπον καὶ ἀνεξίκακον τὸν τοῦ Μωυσέως τρόπον τὸν μωυσέως τρόπον τῶν τοῦ μωυσέος τρόπων von erster Hand verändert μιμεῖσθαι διδασκόμεθα· ἔδει γὰρ τὸν ἀγαθοῦ θεοῦ θεράποντα ζηλωτὴν εἶναι τοῦ θεοῦ τοῦ πρὸς αὐτοῦ θεραπευομένου. διὰ τοῦτο γοῦν ὥσπερ ἐξεπίτηδες εἶπεν ὁ θεὸς τῷ Μωυσῇ· ἔασόν με, καὶ θυμωθεὶς ὀργῇ ἐκτρίψω αὐτούς , ὅπως ἡ τοῦ θεράποντος διάθεσις ἐπιδειχθῇ καὶ τὸ γνήσιον τῆς περὶ τὸν λαὸν διαθέσεως· ἐδύνατο … ἀναπεμπομένων] Nd 91r: anonym; Ne 335rv: anonym; Nh 485r: Chrysostomus ἐδύνατο ἠδύνατο γὰρ ὁ θεὸς καὶ μηδὲν εἰρηκὼς τῷ Μωυσῇ ἐκτρίψαι τὸν λαὸν ἀσεβήσαντα. ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ ποῖει, λέγει δὲ αὐτῷ τῷ μῶσει ἔασόν με ὡσπερεὶ ὥσπερ ἀεὶ ὡς κωλυόμενος ὑπὸ τῶν εὐχῶν εὐχῶν αὐτοῦ δηλαδὴ τῶν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ πρὸς αὐτὸν ἀναπεμπομένων. Καὶ ἐξουδένωσαν γῆν ἐπιθυμητήν, οὐκ ἐπίστευσαν τῷ",
          "candidate_score": 0.620115,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22",
          "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and",
          "candidate_score": 0.620027,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_303",
          "psc_text": ". προστάττει … ἁμαρτίας] vgl. Nd 87v διδάσκει…τραύματα: anonym; Ne 324v: anonym; Nh 481r: Theodoret fortgesetztπροστάττει δὲ εὐθὺς ἀρχόμενος τοῖς ἀπὸ ἁμαρτημάτων ὁρμωμένοις ὥσπερ ἰατρῷ καὶ σωτῆρι προσιέναι τῷ θεραπευτικῷ τοῦ θεοῦ υἱῷ καὶ τὰ τραύματα τῆς ψυχῆς ἀπογυμνοῦν αὐτῷ ἀπογυμνοῦν τὰ αὐτῶν ἀπογυμνοῦντα αὐτῷ ? διὰ τοῦ τὸ ἐξομολογεῖσθαι τὰς οἰκείας ἁμαρτίας. ὁ δὲ ὁ δ’ ὁ τοῦτο πράττων γνησίως καὶ ἀποκλαιόμενος, ἐφ’ οἷς ἥμαρτε πρότερον, ὅτι μὴ λόγοις μόνοις τοῦτο πράξαι πρᾶξαι ? ? ? , ἀλλὰ τῇ διαθέσει καὶ αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν πράγμασιν, παρὰ τοῦ ψαλμῳδοῦ κομίζεται τὴν εἰσήγησιν , παντί τῳ παντί που δῆλον . προτρέπει δὲ προθύμως ἐπὶ τὴν ἐξομολόγησιν περιϊέναι περιέναι παριέναι ? διὰ τοῦ ἐπαγγέλλεσθαι· ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· διὰ ταῦτα γάρ, φησίν, προθύμως ἐξομολογεῖσθε, ὅτι καὶ αὐτὸς ἕτοιμός ἐστιν εἰς φιλανθρωπίαν εἰδώς, ὅτι ἐλέου δεῖται τὰ τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος πράγματα θνητὰ ὄντα καὶ ἐπίκηρα. Τίς",
          "candidate_score": 0.619937,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_740",
          "psc_text": "δὲ καὶ κατῆλθεν ἐπὶ τὸ λοιπὸν σῶμα, τουτέστι τὴν ἐκκλησίαν ἐκκλησίαν τὴν μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἢ ῥυτίδα ἢ τί τῶν τοιούτων . καὶ οὐδὲ μέχρι ταύτης ἔστη , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐνδύμασι τοῖς ἔξωθεν πλήθεσι τοῖς περιβάλλουσι τὸ ἅγιον σῶμα μετέδωκε τῆς εὐῳδίας τῆς εὐῳδίας μετέδωκε ~ · διό φησιν ὁ Παῦλος· Χριστοῦ εὐῳδία ἐσμὲν τῷ θεῷ ἐν τοῖς σωζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις . ἐντεῦθεν καὶ τὸ χρίσμα τῶν τῆς καινῆς διαθήκης μυστηρίων ἐπὶ τῶν ἀναγεννωμένων ἀναγεννωμένων τῷ Χριστῷ παραλαμβάνεται θεσπίσαντος καὶ περὶ τούτου Ἡσαΐου τοῦ προφήτου, ἐν οἷς φησι· καὶ ποιήσει ὁ κύριος πότον πᾶσι τοῖς ἔθνεσι. πίωνται ποίονται οἶνον, χρίσονται μύρῳ. παράδος ταῦτα πάντα τοῖς ἔθνεσιν· ἡ γὰρ βουλὴ αὕτη ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη . Ὡς δρόσος Ἀερμὼν ἡ καταβαίνουσα ἐπὶ τὰ ὄρη Σιών. Παράκειται … πολλή] vgl. Nd 190v: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 586v: Didymus fortgesetzt Παράκειται … δρόσον] A 328r: anonym; P 282rv: anonym; vgl.",
          "candidate_score": 0.61967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_910",
          "psc_text": "λέγων αὐτὸν δίκαιον ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. Δίκαιος κύριος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. ἐγγὺς κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν, πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ. Ὁδοὺς … ἀπολοῦνται] A 391v–392r: Eusebius; P 333rv: Eusebius Ὁδοὺς αὐτοῦ τὰς πράξεις καὶ τὰς εὐεργεσίας δηλοῖ. ἐφ’ οἷς οὖν εὐεργετεῖ, ἐπὶ τούτοις καὶ δίκαιος ὢν ἕκαστον τῶν εὐεργετουμένων κρίνει καὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ πᾶσιν ὅσιός ἐστιν οὐδὲν ἀνόσιον πώποτε διαπραττόμενος ὡς παρὼν τοῖς πᾶσι καὶ πλησιάζων τοῖς ὑφ’ ἐφ’ ἑκάστου πραττομένοις ἐφορῶν τε τὰ γιγνόμενα. διὸ λέλεκται· ἐγγὺς κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν. Εἶτα … ἀπολοῦνται] PG 24 (61 A13–B7)Εἶτα ἐπειδὴ … ἀφέστηκεν] Nd 238v: anonym; Nh 631v: anonymἐπειδὴ ὀλίγων ἐστὶ τὸ δύνασθαι ἐπιστημόνως αὐτὸν ἐπικαλεῖσθαι καὶ καταξιοῦσθαι αὐτοῦ τῆς ἀκοῆς θέας , ἐπιφέρει ἀναγκαίως ἐπαναλαβὼν τὸν λόγον καί φησιν, ὅτι οὐ οὐχ ἁπλῶς πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν, ἀλλὰ μόνοις τοῖς ἐν ἀληθείᾳ τοῦτο τοῦτο",
          "candidate_score": 0.619077,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_677",
          "psc_text": "… αἰχμαλώτων] vgl. Nd 175r: Eusebius fortgesetzt; Nh 572r: (Textausfall) τὸ τὸ δὲ πολὺ πλῆθος καὶ ἀθροῦν τοῦτον τοῦτο σημαίνουσι τὸν τρόπον εὐχόμενοι, μηκέτι μερικὴν γενέσθαι τὴν τῶν λοιπῶν ἐπάνοδον, ἀθρόαν ἀθρόως δὲ πᾶσαν τὴν αἰχμαλωσίαν τυχεῖν τῆς εἰς τὰ οἰκεῖα ἐπανόδου, ὡς διαλιπεῖν ποτὲ τοὺς ἐπανιόντας τῷ μηκέθ’ ὑπάρχειν αἰχμαλώτους αἰχμαλωσίαν . ὥσπερ τε τ’ οὖν καὶ ὥσπερ οἱ χείμαρροι πληρούμενοι πρόσκαιρον ὑδάτων ἀπορρεύσαντες ἀθρόως ἀποξηραίνονται ἐκλείποντες, οὕτως καὶ ἡ ἀπὸ βορρᾷ ἐπὶ τὸν νότον ἐπάνοδος ἐπάνοδος τουτέστιν ἡ ἀπὸ βαβυλῶνος εἰς ἱερουσαλὴμ γένοιτο τῶν πρὶν αἰχμαλώτων. ἀλλὰ καὶ ὡς ὁ μέγας τῶν Αἰγυπτίων ποταμὸς ἀπὸ τοῦ νότου φέρεται κατὰ τὴν αὐτοῦ ἀνάβασιν καταρροίας ἐργαζόμενος καὶ ὀχετοὺς καὶ ἀφέσεις, οὕτως καὶ τῆς αἰχμαλωσίας αὐτῶν γενέσθαι εἰς τὰ οἰκεῖα τὴν ἐπάνοδον ἀξιοῦσιν ἐξιοῦσιν . Οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν ἐν ἀγαλλιάσει θεριοῦσιν. πορευόμενοι ἐπορεύοντο καὶ ἔκλαιον αἴροντες τὰ σπέρματα αὐτῶν. ἐρχόμενοι δὲ ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει αἴροντες τὰ δράγματα αὐτῶν. Τοῖς …",
          "candidate_score": 0.618944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_592",
          "psc_text": "am Rand; P 232v: Eusebius; Ca 390v: Eusebius; Cb 372v: anonym; PG 23 (1384 A7–13); Harl 376Εἰπὼν ἐκκλίνατε ἀπ’ ἐμοῦ, πονηρευόμενοι οἱ πονηρευόμενοι ἀκολούθως τὸν θεὸν καὶ εἰς τοῦτο βοηθὸν ἐπικαλεῖται , ὡς ἂν τῇ ἑαυτοῦ αὐτοῦ δυνάμει ἀπελαθεῖεν τῆς ἑαυτοῦ αὐτοῦ ψυχῆς οἱ πονηρευόμενοι σχολῆς τε τυχὼν τῆς κατὰ θεὸν ζωῆς τε καὶ σωτηρίας τύχοι τυχη καὶ μὴ ἀποπέσοι ἀποπεση mit οι über η τῆς ἑαυτοῦ προσδοκίας. Καὶ πάλιν πολλῆς ἀξιοῖ βοηθείας τυχεῖν ἐπιτυχεῖν εἰς τὸ διασωθῆναι καί φησιν · βοήθησόν μοι, καὶ σωθήσομαι . αιν Ἐποίησα κρίμα καὶ δικαιοσύνην. μὴ παραδῷς με τοῖς ἀδικοῦσίν με. Ὁ … ἐπιλέγει] A 263r: anonym, ἄλλος φησίν in der Zeile; P 234r: anonym; PG 23 (1384 B7–14); Harl 386 Ὁ κατὰ τὴν ἀρχὴν στοιχειούμενος, ὡς ἂν ἤδη προκόψας ἐπὶ πολὺ καὶ τὰ μεγάλα κατορθώσας, εὔχεται μὴ ἐκπεσεῖν τῆς προκοπῆς. εἶτα … ῥυσθῆναι] vgl. Nd 153v: anonym; vgl. Nh 550r: Basilius fortgesetzt (am",
          "candidate_score": 0.618855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_964",
          "psc_text": "ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν ἐκκλησίᾳ ὁσίων. Τήρει … ὄνομα] A 415v–416r: Eusebius; P 351r: Eusebius; vgl. Nd 255rv: anonym; vgl. Nh 648v–649r: Theodoret Athanasius EusebiusΤήρει δὲ ἐν οἷς καὶ ἀλλαχοῦ καινοῦ ᾄσματος μνήμην ποιεῖται, εἰ μὴ πάντως συνῆπται τούτῳ καὶ ἡ διὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν γενομένη κλῆσις· ἔν τε γὰρ τῷ ϛεʹ ψαλμῷ φέρεται ὁμοίως τὸ ᾄσατε τῷ κυρίω ᾆσμα καινόν, ἀλλ’ εὐθὺς ἐπισυνῆπται τούτῳ τὸ ᾄσατε τῷ κυρίῳ πᾶσα ἡ γῆ ἀνεπικαλύπτως τοὺς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης κατοικοῦντας ἐπὶ τὸν αἶνον καλοῦντος τοῦ λόγου. καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγα ὑποβὰς ἐν τῷ αὐτῷ λέγεται· εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ· ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν δόξαν αὐτοῦ . καὶ καὶ πάλιν μὲν καὶ πάλιν ὁ ϛζʹ ψαλμὸς ᾄσατε τῷ κυρίῳ ᾆσμα καινὸν περιέχων ἐπάγει ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν. καὶ τίνα τὰ θαυμαστά, ἐπισυνάπτει δηλῶν ἐν τῷ ἐγνώρισε κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ ἐναντίον τῶν ἐθνῶν. τούτοις παραθεὶς τὰς ἐν τῷ παρόντι",
          "candidate_score": 0.618476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_13",
          "psc_text": "Verhältnis des Textes in A und P ist im großen und ganzen einfach und sicher zu bestimmen; einige Details müssen im Unklaren bleiben. Auf die gemeinsamen fenestrae habe ich bereits hingewiesen. Darüber hinaus fehlte im Hyparchetyp in der Kommentierung zu Ps 104 eine längere Passage; sie kann mit der Sekundärüberlieferung leidlich gefüllt werden. In A mündet der Text mit στηρίζει τοῦτον γάρ in eine große fenestra von eineinhalb Seiten (145rv). Es fehlen der Rest des Exzerptes zu Vers 16 und die Auszüge zu Vers 17–29, was bei mir den Fragmenten 12 bis 18 entspricht. A fährt auf fol. 146r oben in der ersten Zeile fort mit dem Lemma Vers 30b. P füllt das Fenster mit dem Kommentar von Theodoret aus (138r–139r), wodurch sie nicht mehr als solche sichtbar ist. Allerdings lässt P auch den noch in A vorhandenen Text zu Vers 16 weg. Beide fahren nicht ganz übereinstimmend mit dem",
          "candidate_score": 0.617655,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_60",
          "psc_text": "Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502. Auftraggeber oder späterer Besitzer war der auf fol. 13r genannte rumänische Gelehrte und Politiker Constantin Cantacuzenus, der 1716 verstarb, doch gelangte das Buch, dem Katalog der British Library zufolge, schon vor dessen Tod über Edmund Chishull in englischen Besitz. Der Harleianus gehört zu den wenigen Codices, die den gesamten Text der Niketas-Katene enthalten. Allerdings scheint der Schreiber der Meinung gewesen zu sein, er könne hie und da einen längeren Abschnitt übergehen. Die Auslassungen mögen auch der Vorlage geschuldet sein; um bloße Lesefehler kann es sich kaum handeln. Wo sie bemerkt wurden, haben mindestens zwei Hände am Rand den Text nachgetragen.",
          "candidate_score": 0.617303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59",
          "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.",
          "candidate_score": 0.615718,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_13",
          "psc_text": "Verhältnis des Textes in A und P ist im großen und ganzen einfach und sicher zu bestimmen; einige Details müssen im Unklaren bleiben. Auf die gemeinsamen fenestrae habe ich bereits hingewiesen. Darüber hinaus fehlte im Hyparchetyp in der Kommentierung zu Ps 104 eine längere Passage; sie kann mit der Sekundärüberlieferung leidlich gefüllt werden. In A mündet der Text mit στηρίζει τοῦτον γάρ in eine große fenestra von eineinhalb Seiten (145rv). Es fehlen der Rest des Exzerptes zu Vers 16 und die Auszüge zu Vers 17–29, was bei mir den Fragmenten 12 bis 18 entspricht. A fährt auf fol. 146r oben in der ersten Zeile fort mit dem Lemma Vers 30b. P füllt das Fenster mit dem Kommentar von Theodoret aus (138r–139r), wodurch sie nicht mehr als solche sichtbar ist. Allerdings lässt P auch den noch in A vorhandenen Text zu Vers 16 weg. Beide fahren nicht ganz übereinstimmend mit dem",
          "candidate_score": 0.614588,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_676",
          "psc_text": "fortgesetzt Ἀκολούθως … ἀξιοῦσιν] A 302v–303r: anonym; P 262v–263r: anonym; vgl. PG 24 (17 C9–D1); vgl. AS III 323,29–324,2.10–13; Curti 96–97Ἀκολούθως καὶ ταῦτα προσέθηκαν τοῖς πρώτοις· οὐ γὰρ ἀναισθητοῦντες, φησίν, τῆς εἰς ἡμᾶς ἤδη γενομένης εὐεργεσίας ταῦτα φαμέν, ἀλλ’ ὁμολογοῦντες, ὅτι μεγάλα μὲν ἐποίησε μεθ’ ἡμῶν ὁ θεὸς καὶ ἤδη γεγόναμεν ἐν εὐφροσύνῃ. οὕτω δ’ ἔχοντες ὅμως ὑπὲρ τῶν καταλοίπων μελῶν ἡμῶν δεόμεθα καὶ ἱκετεύομεν λέγοντες· ἐπίστρεψον, κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν ὠς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ. Ἀκύλας· ὡς καταρροίας ἐν τῷ νότῳ · Σύμμαχος· ὡς ὀχετοὺς ἐν τῷ νότῳ · ἡ πέμπτη ἔκδοσις· ὡς ἀφέσεις ἐν τῷ νότῳ . τὸ … αἰχμαλώτων] vgl. Nd 175r: Eusebius fortgesetzt; Nh 572r: (Textausfall) τὸ τὸ δὲ πολὺ πλῆθος καὶ ἀθροῦν τοῦτον τοῦτο σημαίνουσι τὸν τρόπον εὐχόμενοι, μηκέτι μερικὴν γενέσθαι τὴν τῶν λοιπῶν ἐπάνοδον, ἀθρόαν ἀθρόως δὲ πᾶσαν τὴν αἰχμαλωσίαν τυχεῖν τῆς εἰς τὰ οἰκεῖα ἐπανόδου, ὡς διαλιπεῖν ποτὲ τοὺς ἐπανιόντας τῷ μηκέθ’ ὑπάρχειν",
          "candidate_score": 0.613236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5",
          "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,",
          "candidate_score": 0.613125,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59",
          "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.",
          "candidate_score": 0.611985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_827",
          "psc_text": "ἀποσυληθῇ συληθῇ ἢ ἀποπέσῃ προπετέστερόν ποτε φθεγξαμένου ἀπορρεύσῃ πρὸς ἕτερον αὐτοῦ φθεγγομένου , ἃ μὴ δεῖ δεῖ. καὶ τὰ ἐν αὐτῷ κρυπτὰ καὶ τίμια ἀπολλύντος διά τινος ἀθυρογλώσσου ὁμιλίας . οὕτω δὴ δὲ μέγα ἡγεῖτο τὸ δυνηθῆναι κρατεῖν γλώττης γλώσσης κρατεῖν , ὡς παρ’ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ τὴν φυλακὴν αἰτεῖσθαι αἰτεῖσθαι. τῶν χειλέων καὶ τοῦ στόματος . Καὶ τὰ μὲν περὶ στόματος καὶ χειλέων τοῦτον ἠκρίβωται αὐτῷ τὸν τρόπον. πάλιν δὲ περὶ τῶν κατὰ διάνοιαν προσθήσει φάσκων· μὴ ἐκκλίνῃς τὴν καρδίαν μου εἰς λόγους πονηρίας, τουτέστι … λόγου] vgl. Nd 222r σαφέστερον…διάνοιαν: anonym; vgl. Nh 614v: Kyrill fortgesetztτουτέστι μὴ συγχωρήσῃς παρατραπῆναι καὶ παρακλιθῆναι παρακληθῆναι εἰς τὸ ἐναντίον τὴν ἁπαξαπλῶς ἅπαξ ἁπλῶς ἅπαξ καλῶς κατασκευασθεῖσάν μου διάνοιαν. ἀντὶ δὲ τοῦ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις ὁ Σύμμαχος ἐννοεῖν ἐννοίας παρανόμους ἐξέδωκε σαφέστερον ἑρμηνεύσας τὴν θεωρίαν τοῦ λόγου. Εἶτα πάλιν μεταβαίνει ἐπὶ τὸ πρακτικὸν φάσκων· σὺν ἀνθρώποις ἐργαζομένοις τὴν ἀνομίαν, καὶ οὐ μὴ",
          "candidate_score": 0.611967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_31",
          "psc_text": "Hesychius zugewiesenen Einträgen steht unter εὐσεβίου der Text von Theodoret zu Vers 16 ὁ ἑβραῖος – βλαστήσαντα (PG 80, 1700C, wiederum von Montfaucon als Eusebius gedruckt = PG 23, 1277D–1280A). Ebenso ist der in Ca unter εὐσεβίου gebotene „Eusebius“ zu Vers 16b (PG 23, 1280 A) in der Ausgabe von Montfaucon von Theodoret (PG 80, 1700D). Dasselbe gilt für die jeweiligen Einträge zu Vers 17. Und, um noch ein letztes Beispiel anzuführen, fol. 359r enthält Texteinheiten von Theodoret als Einträge von Eusebius zu Ps 108,11ab und zu 108,14a, 14b und 15b. Entsprechend zu diesen Unsicherheiten bedeutet auch ein καὶ μετ’ ὀλίγα nicht notwendig, dass der ausgezogene Autor tatsächlich derselbe wie der zuvor genannte ist. So wird auf fol. 377r, innerhalb der Kommentierung von Ps 117,23, als vorletzter Eintrag ein Auszug aus Theodoret (PG 80, 1816 C: τοῦτον – τόκον) unter καὶ μετ’ ὀλίγα geboten, obwohl zwei Einträge angeblich aus Didymus",
          "candidate_score": 0.611229,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_338",
          "psc_text": "διδάσκει πάντοτε εὐλογεῖν τὸν θεὸν κύριον καὶ ἐφ’ οἷς ἐλεεῖ καὶ ἐφ’ οἷς παιδεύει καὶ ἐφ’ οἷς σῴζει. διδάσκει δὲ πάντα τὸν λαὸν τοῦτο βεβαιοῦν τὸ δόγμα, ὡς ἂν εὐσεβοῖεν ἀεὶ καὶ πάντοτε τὸν θεὸν εὐλογοῦντες, ἐφ’ οἷς παιδεύει καὶ μαστίζει καὶ κολάζει καὶ ἐφ’ οἷς τε ἐλεεῖ καὶ σῴζει καὶ φιλανθρωπεύεται· ἀεὶ γὰρ καὶ πάντοτε καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐρεῖ πᾶς ὁ λαός· γένοιτο γένοιτο. ρϛʹ Προφητεία κλήσεως ἐθνῶν καὶ τῆς εἰς ἀνθρώπους τοῦ θεοῦ λόγου ἐπιλάμψεως Ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι χρηστός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. Τῷ … αἰῶνα] A 156v: anonym, καὶ ἄλλως δὲ in der Zeile; P 148v–149r: Eusebius; Ca 351v: Eusebius; Cb 333v: Eusebius; Wa 172r: Eusebius; vgl. V 267v: Eusebius; PG 23 (1320 B14–C6) Τῷ κυρίῳ ἐξομολογήσασθαι δεῖ ἐξομολογεῖσθαι δεῖ τῷ κυρίῳ ~ κατά τε τὸ ὁμολογεῖν τὰ ἑαυτῶν πλημμελήματα",
          "candidate_score": 0.610988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_653",
          "psc_text": "τις ἢ συμφορὰ περὶ τὸ σῶμα γένοιτο, ἀλλ’ οὔποτε τὴν ψυχήν σου παρήσει ὁ κύριος ὡς οὐδὲ τῷ Ἰώβ, περὶ οὗ ἔλεγεν· μόνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διαφύλαξον . ἐξαιρέτως … αὐτοῦ] vgl. Nd 167rv: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 563r: Chrysostomus fortgesetztἐξαιρέτως δὲ δεῖται ἡ ψυχὴ ἡμῶν φυλακῆς κατὰ τὸν τῆς ἐξόδου τοῦ βίου καιρὸν καὶ κατὰ τὴν εἴσοδον τὴν εἰς τὴν τοῦ θεοῦ πόλιν· τί γὰρ ὄφελος, εἰ ἐν μέσῳ τῆς ὁδοῦ πεσών τις ἀπόλοιτο; διὸ διὸ εἴρηται μὴ μακαρίσῃς ἄνθρωπον πρὸ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ . ρκαʹ Ἀγαθῶν εὐαγγέλια Εὐφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰρηκόσι μοι· εἰς οἶκον κυρίου πορευσόμεθα. Ὁ … ποιούμενος] A 292rv: Eusebius; P 255r: Eusebius; vgl. Nd 167v: anonym; vgl. Nh 563v: Theodoret und Eusebius fortgesetzt; PG 24 (12 C6–12); Curti 48Ὁ τὴν ὁδὸν βαδίζων βαδίζειν auf Rasur τὴν ἐπὶ τὸν θεὸν ἄγουσαν παιδευόμενος περὶ τοῦ τέλους αὐτῆς, εὐφροσύνης αὐτῆς ἐρχόμενος εὐφροσύνης οὔσης auf Rasur ἐπ’ αὐτῇ τῇ",
          "candidate_score": 0.610169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_598",
          "psc_text": "266v–267r: Eusebius; P 237r: Eusebius; Ca 392r: τοῦ αὐτοῦ Eusebius; Cb 374r: anonym; Wa 220v: Eusebius; vgl. Nd 155r ἐπειδὴ…ἐλεηθῆναί με: anonym; vgl. Nh 551v: Theodoret fortgesetzt; PG 23 (1385 D12–1388 A11); Harl 402–404Τῶν ὑπὸ θεοῦ ἐλεουμένων οἱ μὲν τυγχάνουσι τούτου διὰ μετανοίας ἄρτι ἄρτι τῶν ἁμαρτιῶν ἀναχωροῦντες καὶ ἐξομολογούμενοι , οἱ δὲ πεῖραν ἐλέου θεοῦ λαμβάνουσιν ἐπὶ τῷ ὥστε προκόπτοντας σπεῦσαι ἐπὶ τὸ τέλος αὐτὸ αὐτω τῆς ἀρετῆς. εὔχεται αἰτεῖ οὖν οὗτος ἐλεηθῆναι οὐ κατὰ τὸ κρίμα τῶν μετανοούντων, ἀλλὰ τῶν ἀγαπώντων τὸ ὄνομα κυρίου· τῶν γὰρ κατ’ ἀρετὴν καὶ γνῶσιν τῆς ἀληθείας πολὺ προκοψάντων τὸ λέγον πρόσωπον. διὸ καὶ παρρησιάζεται παρρησιάζονται παρρησιάζονται wie es scheint ὀφθῆναι τῷ θεῷ· ἐπίβλεψον γάρ, φησίν, ἐπ’ ἐμὲ καὶ ἐξ ἀνάγκης ἕψεται τὸ ἐλεηθῆναί με. Τὰ διαβήματά μου κατεύθυνον κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ μὴ κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία. Κατὰ … λόγος] Ca 392r: anonym; Cb 374r: anonym; vgl. Nd 155r: anonym; vgl.",
          "candidate_score": 0.609783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_32",
          "psc_text": "ὀλίγα nicht notwendig, dass der ausgezogene Autor tatsächlich derselbe wie der zuvor genannte ist. So wird auf fol. 377r, innerhalb der Kommentierung von Ps 117,23, als vorletzter Eintrag ein Auszug aus Theodoret (PG 80, 1816 C: τοῦτον – τόκον) unter καὶ μετ’ ὀλίγα geboten, obwohl zwei Einträge angeblich aus Didymus vorausgehen, der eine vorgestellt als διδύμου, der andere wieder mit καὶ μετ’ ὀλίγα. Diese beiden stammen in Wirklichkeit aus Eusebius. (Cb) Venetus Marcianus gr. Z 17 (10. Jh.) Der Codex, der zur Schenkung von Kardinal Bessarion an die Marciana gehört,Zum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 45–48. stimmt mit Ca in der Komposition und Darbietungsweise völlig überein. Dorival hielt es deshalb für möglich, dass beide Handschriften in demselben atelier entstanden sein könnten.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 248. Der enge Kontakt, der zwischen beiden offensichtlich besteht, mag diesen Schluß für das Layout nahelegen. Aber Cb ist nicht einfach eine",
          "candidate_score": 0.609052,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_593",
          "psc_text": "A 263r: anonym, ἄλλος φησίν in der Zeile; P 234r: anonym; PG 23 (1384 B7–14); Harl 386 Ὁ κατὰ τὴν ἀρχὴν στοιχειούμενος, ὡς ἂν ἤδη προκόψας ἐπὶ πολὺ καὶ τὰ μεγάλα κατορθώσας, εὔχεται μὴ ἐκπεσεῖν τῆς προκοπῆς. εἶτα … ῥυσθῆναι] vgl. Nd 153v: anonym; vgl. Nh 550r: Basilius fortgesetzt (am Rand)εἶτα συνορῶν, ὅτι τοῖς καλοῖς πολλοῖς πολλοὶ βασκαίνουσι καὶ λέγειν λέγει μέν τι φαῦλον περὶ αὐτῶν οὐδὲν ἔχουσιν, περιπλέκουσι δὲ συκοφαντίας, ἱκετεύει καὶ δέεται καὶ τούτων ῥυσθῆναι. ἀντὶ δὲ τοῖς ἀδικοῦσι με Ἀκύλας Ἀκύλας καὶ σύμμαχος ἐξέδωκεν· μὴ ἀφῇς με τοῖς συκοφαντοῦσί με. καὶ ἐπιλέγει · Ἔκδεξαι τὸν δοῦλόν σου εἰς ἀγαθόν. μὴ συκοφαντησάτωσάν με ὑπερήφανοι. Ἀναγκαίως … συκοφάνταις] A 263r: Eusebius; P 234r: Eusebius; Ca 391r: Eusebius; Cb 373r: anonym; Nd 153v–154r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten) Nh 550r: Eusebius (zwei Zeilen weiter unten); vgl. AS III 519,13–18; PG 23 (1384 C13–D2); Harl 386 Ἀναγκαίως Ἀναγκαίως δὲ παρακαλεῖ τὸν",
          "candidate_score": 0.608991,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29",
          "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).",
          "candidate_score": 0.608915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5",
          "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,",
          "candidate_score": 0.608829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_235",
          "psc_text": "καὶ ἐν ταῖς μάνδραις αὐτῶν κοιτασθήσονται. ἐξελεύσεται ἄνθρωπος ἐπὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ ἕως ἑσπέρας. Τὰ … σύστασιν] Ca 339r: Eusebius; Cb 321r: Eusebius; Nd 73v: anonym; Ne 278v: Eusebius; Nh 464r: Eusebius; vgl. PG 23 (1280 B7–C9) Τὰ … ἑσπέρας] A 136r–137r: anonym; P 131v–132r: anonym; vgl. V 255r: EusebiusΤὰ δόξαντα ἐν τοῖς ἄνω παραλελεῖφθαι, ὅτε τὰ κατ’ οὐρανὸν καὶ τὰ περὶ νεφῶν καὶ νεφῶν γρ(άφε) τὰ περὶ νεφῶν am Rand καὶ ἀνέμων ἐλέγετο ἐλέγοντο , νῦν ὁ λόγος ἐπαναλαμβάνει οὐκ ἀσκόπως, οἶμαι οὐκ ἀσκόπως δὲ οἶμαι am Satzbeginn , μετὰ τοσαῦτα μεταξὺ λελεγμένα μνημονεύσας αὐτῶν, ὑπὲρ δὲ ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ διδάξαι, ὅτι καὶ ταῦτα χρείας ἕνεκεν ὑπέστη· τάχα γὰρ εἰ πρῶτον αὐτῶν ἐμνημόνευσεν, ἀφορμή τις κατελείπετο καταλελείπετο καταλέλειπτο τοῖς ὡς ἴσως ἴσως ὡς θεῖα δεῖν αὐτὰ σέβειν σέβειν ταῦτα ἡγουμένοις καὶ ὡς αἴτια αἰτία τῆς τις τῶν ἐπὶ γῆς ζῴων τε καὶ καρπῶν συστάσεως.",
          "candidate_score": 0.608186,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22",
          "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and",
          "candidate_score": 0.605557,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5",
          "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,",
          "candidate_score": 0.604615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59",
          "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.",
          "candidate_score": 0.59776,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti",
      "max_score": 0.704031,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_62_64",
          "bdc_text": "in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_166",
          "psc_text": "Cor. I, 8) . Tribulatio illa transcendit vires humanas, numquid et auxilia divina? Supra modum, inquit, et ultra vires gravati sumus. Quantum ultra vires? Vide, quia de animi viribus dicit: Ita, ut taederet nos etiam vivere. Quomodo affectus erat Apostolus multitudine pressuram, ut, quem charitas vivere instigabat, taedium a vita prohiberet! Quomodo eum charitas vivere cogebat, charitas illa, de qua alio loco dicit: Permanere autem in carne necessarium propter vos (Philipp. I, 24) . Ecce tanta increverat persecutio, et tanta tribulatio, ut taederet eum etiam vivere. Ecce timor et tremor venerunt super eum, et contexerunt eum tenebrae; sicut audistis, cum diceretur in Psalmo. Vox enim corporis Christi est, vox membrorum Christi. Vis ibi agnoscere vocem tuam? Esto membrum Christi. Timor, inquit, et tremor cecidit super me, et contexerunt me tenebrae. Et dixi: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam (Psal. LIV, 6, 7) ! Nonne hoc videtur",
          "candidate_score": 0.704031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_83",
          "psc_text": "similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (1 Joan. III, 2) . Hoc etiam in Evangelio ipse promisit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit. Et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam illum, et ostendam me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Utique videbant eum, quibus loquebatur, sed in forma servi, qua major est Pater, non in forma Dei, qua aequalis est Patri. Hanc ostendebat timentibus, illam servabat sperantibus. In hac peregrinantibus apparebat, ad illam cohabitaturos vocabat. Hanc eis ambulantibus substernebat, illam pervenientibus promittebat. II. Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatione carnis, et spiritus perficientes sanctificationem in timore Dei (2 Cor. VII, 1) . Obsecro vos, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis, cum omni humilitate animi, et mansuetudine, sufferentes invicem in dilectione, studentes observare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes., IV, 1-3) . Qualis enim res est, unde tale pignus",
          "candidate_score": 0.660251,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_83",
          "psc_text": "similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (1 Joan. III, 2) . Hoc etiam in Evangelio ipse promisit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit. Et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam illum, et ostendam me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Utique videbant eum, quibus loquebatur, sed in forma servi, qua major est Pater, non in forma Dei, qua aequalis est Patri. Hanc ostendebat timentibus, illam servabat sperantibus. In hac peregrinantibus apparebat, ad illam cohabitaturos vocabat. Hanc eis ambulantibus substernebat, illam pervenientibus promittebat. II. Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatione carnis, et spiritus perficientes sanctificationem in timore Dei (2 Cor. VII, 1) . Obsecro vos, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis, cum omni humilitate animi, et mansuetudine, sufferentes invicem in dilectione, studentes observare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes., IV, 1-3) . Qualis enim res est, unde tale pignus",
          "candidate_score": 0.655941,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_351",
          "psc_text": "dic ei: Frater, per salutem tuam, quare mihi dixisti, quod non feci? Peccasti in me, rogo Deum pro te. Ego tibi quidem veniam do, et rogo pro te Deum meum, cui fecisti injuriam, cum in me peccasti. Noli ulterius facere, noli superbire! Non dico: Redde illi, Deus, qui dixit mihi, quod non feci. Nolo hoc dicere. Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me. VIII. Obsurdui et humiliatus sum (hoc sequitur) et tacui a bonis (Psal. XXXVIII, 3) . Obsurdui. Non illum audivi dicentem. Iste animus quantum profecit, qui etiam intus in fratris errore, et conscientiae suae securitate gaudens, quod foris latretur, nescit! Qualis ista anima est, quam secura, quam gaudens! Ista est, quae dicit Deo: Ambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus tuae (Id. C, 2) . Fores effractores pulsabant, sed idonea erat domus. Obsurdui et humiliatus sum, non adversus illum superbus extiti. Et humiliatus silui a",
          "candidate_score": 0.647681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_265",
          "psc_text": "est gratiae divinae, non infirmitatis humanae. Quis ergo est, qui ostendat nobis? quis est, qui doceat nos? quis est, qui digne insinuet nobis, quomodo verum sit, quod tamen sine dubitatione verum est, non esse in nobis nostrum, nisi peccatum? Hoc noverit pietas, hoc in se accuset infirmitas, hoc sanari appetit charitas! Non, quia jam acceperim, ait, aut jam perfectus sim (Philipp. III, 12) . Et tunc subjecit: Fratres, ego me ipsum non arbitror apprehendisse, et cum exhortaretur ad currendum, et, Ad ea, quae ante sunt, cor extendendum, Quotquot autem perfecti, ait, hoc sapiamus (Philipp. III, 15) . Supra dixerat: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; et postea dicit: Quotquot autem perfecti, hoc sapiamus. Et ipsum tam magnum Apostolum dixeras esse imperfectum; modo jam plures perfectos invenis, et dicis: Quotquot autem perfecti, hoc sapiamus. Est ergo perfectio et perfectio. III. Est perfectus viator, qui nondum perfectus est perventor. Perfectus",
          "candidate_score": 0.633444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_165_167",
          "bdc_text": "nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_347",
          "psc_text": "mea. Vellem scire, si in hoc tempore, quo sermonem Vestrae Charitati ministramus, nemo delinquat in lingua sua. In hoc tempore, quo hic sumus, forte nemo nostrum aliquid locutus est mali, sed forte cogitavit aliquid mali. Attendite. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dic vere: Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me (Psal. XXXVIII, 2) . VII. Attendite. Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me. Stat adversus te aliquis improbus, conviciatur tibi, dicit, quae nescis. Tu pone ori tuo custodiam. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dicat ille, tu audi, et tace. Duae enim res sunt, aut verum dicit, aut falsum. Si verum dicit, tu fecisti, ut diceret, et forte hoc misericordia est. Cum enim tu non vis audire, quod fecisti, Deus, qui curam tui gerit, per aliquem tibi dicit, quod fecisti, ut vel ipso pudore confusus aliquando ad",
          "candidate_score": 0.632843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_347",
          "psc_text": "mea. Vellem scire, si in hoc tempore, quo sermonem Vestrae Charitati ministramus, nemo delinquat in lingua sua. In hoc tempore, quo hic sumus, forte nemo nostrum aliquid locutus est mali, sed forte cogitavit aliquid mali. Attendite. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dic vere: Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me (Psal. XXXVIII, 2) . VII. Attendite. Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me. Stat adversus te aliquis improbus, conviciatur tibi, dicit, quae nescis. Tu pone ori tuo custodiam. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dicat ille, tu audi, et tace. Duae enim res sunt, aut verum dicit, aut falsum. Si verum dicit, tu fecisti, ut diceret, et forte hoc misericordia est. Cum enim tu non vis audire, quod fecisti, Deus, qui curam tui gerit, per aliquem tibi dicit, quod fecisti, ut vel ipso pudore confusus aliquando ad",
          "candidate_score": 0.627507,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2",
      "max_score": 0.700237,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_55",
          "psc_text": "dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb), ἀλλ’ ἐπὶ μόνοις τοῖς θεῷ δοκοῦσι φίλοις, ὁ ἀπὸ κοίτης καθαρᾶς ἀνιστάμενος. Niketas greift an dieser Stelle tatsächlich einen Gedanken aus dem eusebianischen Kommentar zu Ps 62 auf, Vgl. 153,31–154,3. wenn auch die Formulierung sehr stark abweicht. Das Fehlen von Exzerpten aus dem Kommentar zu Ps 62 in allen anderen Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch /",
          "candidate_score": 0.700237,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46_48",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_293",
          "psc_text": "κόσμου εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ πάλιν· ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόγνωσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος καὶ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ . Ὁρᾷς ὅπως πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐξειλέχθαι καὶ προωρίσθαι εἰς υἱοθεσίαν κατὰ πρόθεσιν τοῦ πάντα ἐνεργοῦντός φησι; τὴν αὐτὴν δὲ παρίστησι διάνοιαν ὁ αὐτὸς λέγων· οἴδαμεν δέ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν, καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει, ἐν οἷς φησιν· ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί",
          "candidate_score": 0.685007,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_907",
          "psc_text": "δεόμενα τῆς κατὰ σχολὴν ἑρμηνείας πεποιηκὼς, οὐδεὶς ἂν γένοιτο ἕτερος τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, ὃς αὐτὰ δὴ ταῦτα διδάσκων ἔλεγεν· «οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβὰς ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου·» Ὁ δ’ ἐνταῦθα λεγόμενος αὐτοῦ υἱὸς εἴη ἂν ὁ κατὰ τὴν σάρκα νοούμενος, ἣν ἀνείληφεν ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ Σολομῶνος γενομένην. ἀλλ’ ἐπεὶ Ἰουδαίων παῖδες τὰς προκειμένας τῶν Παροιμιῶν φωνὰς ἐπὶ τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν ἀνάξουσιν, οὐκ εἰδότες τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, δεικτέον αὐτοῖς ἐκ τῶν προκειμένων ὡς υἱὸν θεοῦ, σαφῶς καὶ διαρρήδην παρίστησιν ἡ γραφὴ λέγουσα· «τί ὄνομα αὐτῷ, καὶ τί ὄνομα τῷ υἱῷ αὐτοῦ;» φάσκων δὲ ὁ λόγος ἐν τῷ ψαλμῷ· «ὁ θεὸς, τὸ κρίμα σου τῷ βασιλεῖ δὸς,» ἄλλο εἶναι τὸ κρίμα παρὰ τὴν κρίσιν διδάσκει. κρίμα γὰρ τὸ ἅπαξ δόξαν τῷ θεῷ καὶ τὸ κριθὲν παρ’ αὐτῷ τυγχάνει· κρίσις δὲ τῶν κρινομένων διάκρισις, ᾗ παρακολουθεῖ τὸ κατ’ ἀξίαν ἀπονεμητικὸν ἑκάστῳ.",
          "candidate_score": 0.681121,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_45_47",
          "bdc_text": ". . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_293",
          "psc_text": "κόσμου εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ πάλιν· ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόγνωσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος καὶ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ . Ὁρᾷς ὅπως πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐξειλέχθαι καὶ προωρίσθαι εἰς υἱοθεσίαν κατὰ πρόθεσιν τοῦ πάντα ἐνεργοῦντός φησι; τὴν αὐτὴν δὲ παρίστησι διάνοιαν ὁ αὐτὸς λέγων· οἴδαμεν δέ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν, καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει, ἐν οἷς φησιν· ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί",
          "candidate_score": 0.677766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46",
          "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ",
          "candidate_score": 0.677277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_999",
          "psc_text": "παρίστησι συνάπτων ἑξῆς καὶ λέγων· τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ· ὁ γὰρ μηδὲν σκολιὸν κεκτημένος ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ, λογισμοῖς δὲ ὀρθοῖς ἐπιβάλλων τοῖς τῆς προνοίας λόγοις, αὐτὸς ἂν εἴη ὁ Ἰσραήλ , ᾧ καὶ ἔγνωσται ἀγαθὸς ὢν ὁ θεὸς δι’ ὑπερβολήν τε ἀγαθότητος πάντων ἀνεχόμενος. Ἀλλ’ ὁ μὲν θεὸς τοιοῦτος, ἐγὼ δὲ ἄνθρωπος φιλαλήθης εἶναι θέλων τὴν ἐμαυτοῦ διηγοῦμαι τῆς ψυχῆς νωθρίαν· μικροῦ γὰρ δεῖν τὴν ἐμαυτοῦ στάσιν καὶ βάσιν καί, ὡς ἂν εἴποι τις μεταφορικῶς, τοὺς τῆς ψυχῆς πόδας καὶ τὰ ἐρείσματα παρετράπην ἐκ τῆς εἰς τὸν θεὸν ἐλπίδος διὰ τὰς τῶν ἀθέων καὶ ἀσεβῶν ἀνδρῶν εὐπραγίας. ἀλλὰ παρὰ μικρὸν μὲν τοῦτ’ ἔπαθον, διὰ δὲ τὴν τοῦ θεοῦ χάριν οὐκ ἐσαλεύθην, οὐδὲ κατεκράτησέν μου ὁ προλεχθεὶς λογισμός· ἢ γὰρ ἂν ἀπωλόμην καὶ πάντα μου τὰ διαβήματα κέχυτο, παρ’ ὀλίγον γὰρ ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου, οὐ μὴν ἐξεχύθη. Νοήσεις δέ, ὅπως ἐκχεῖται ψυχῆς διαβήματα, ἐπιστή σας, ὡς ἤδη τινές προκόψαντες",
          "candidate_score": 0.674974,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1504",
          "psc_text": "Ἐπειδὴ Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε, κατὰ τὸν ἀπόστολον, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα· δι’ ὃ γέγραπται· ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου, καὶ ἐπειδὴ τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὁ θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησε, κατὰ τὸν αὐτόν, εἰκότως τὴν ἡμῖν τοῖς πρότερον ἀσεβέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς ἐπικειμένην ὀργὴν τοῦ θεοῦ καὶ τὸν θυμὸν αὐτοῦ τὸν καθ’ ἡμῶν εἰς ἑαυτὸν ἐπισπασάμενος δι’ ὑπερβάλλουσάν τε φιλανθρωπίαν ἀναδεξάμενος τὴν ὑπὲρ ἡμῶν τιμωρίαν τε καὶ κόλασιν, τὰς προκειμένας προφέρεται φωνάς, ἅτε δὴ γενόμενος ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. διό φησιν ὁ προφήτης περὶ αὐτοῦ· οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν, καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν. τοῦτο τοίνυν καὶ αὐτὸς παρίστησι διὰ τοῦ ψαλμοῦ φάσκων· ἐπ’ ἐμὲ ἐπεστηρίχθη ὁ θυμός σου, καὶ πάντας τοὺς μετεωρισμούς σου ἐπήγαγες ἐπ’ ἐμέ, ἀνθ’ οὗ φησιν ὁ Σύμμαχος· ἐμοὶ ἐπέβρισεν ὁ θυμός σου, καὶ ταῖς καταιγίσιν σου",
          "candidate_score": 0.670576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1124",
          "psc_text": "οἱ θεῖοι λόγοι· ὡς δὲ θλιβόμενοι κρείττους ἑαυτῶν ἐγίγνοντο δοκιμὴν τῆς ἑαυτῶν παρέχοντες ὑπομονῆς οὐ μὴν συγχεόμενοι ὡς εἰλιγγιᾶν καὶ θορυβεῖσθαι, διδάσκει ὁ εἰπών· ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με , καὶ ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγων· θλιβόμενοι, ἀλλ’ οὐ στενοχωρούμενοι· καταβαλλόμενοι, ἀλλ’ οὐκ ἀπολλύμενοι· διωκόμενοι, ἀλλ’ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι . οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθά φησιν· ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου τὸν θεὸν ἐξεζήτησα· οὐ γὰρ ἀπέβλεπον ἐπὶ τοὺς θλίβοντας οὐδ’ ἐπὶ τοὺς ἐπαιρομένους, ἐπιστρέφων δὲ ἐμαυτοῦ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα πρὸς τὸν θεὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τῆς θλίψεως καιρὸν αὐτὸν ἐξεζήτουν. Ἐζήτουν δὲ αὐτὸν ταῖς χερσί μου δεδιδαγμένος ἐπαίρειν ὁσίους χεῖρας κατὰ τὸν φάσκοντα λόγον· βούλομαι δὲ τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας . καὶ τοῦτ’ ἔπραττον οὐ δι’ ἡμέρας μόνον ἀλλὰ καὶ διὰ νυκτὸς τὰς χεῖράς μου ἐπαίρων ἐναντίον αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς προσευχῆς καὶ διὰ τῶν πρὸς αὐτὸν φωνῶν ἐπιζητῶν αὐτόν. διὸ ταῦτα πράττων οὐκ ἠπατήθην· εὑρίσκετο γάρ μοι ζητούμενος· διὸ προσέσχεν",
          "candidate_score": 0.670308,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_415",
          "psc_text": "τῷ σκηνώματί σου εἰς τοὺς αἰῶνας, σκεπασθήσομαι ἐν σκέ πῃ τῶν πτερύγων σου. διάψαλμα. Κατὰ μὲν τοὺς ο εὐχαριστίαν περιέχει ὁ λόγος· ταῦτά μοι, φησίν, ὑπῆρξεν, ὅσα προείρηκα, ἐπειδὴ σὺ αὐτός, ὁ θεός, ἐπῆράς με καὶ ὕψωσας στήσας ἐν τῇ παρὰ σοὶ πέτρᾳ, ἥτις ἐστὶν ὁ προών σου λόγος· ἡ πέτρα γὰρ ἦν ὁ Χριστός. Ἐπεὶ τοίνυν ἐν τῷ λόγῳ σου ὕψωσάς με καὶ μετέωρον ἐποίησας ὡς μηκέτι κατοικεῖν τὰ μέσα τῆς γῆς, ἀλλ’ ἐν ἄκροις αὐτῆς γενέσθαι, ἤδη δὲ καὶ ὡδήγησάς με, ὥστε πλησίον σου φθάσαι· γέγονάς τε ἐλπίς μου, δι’ ἣν ἐλπίδα οὐ καταισχυνθήσομαι. ἀλλὰ καὶ πολλῶν ἐπικειμένων μοι νοητῶν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων τῶν ζητούντων τὴν ψυχήν μου ἀντὶ πάντων ἀπήρκεσας σὺ μόνος, πύργος ὀχυρός Σ μοι γενόμενος καὶ περιφράττων με ἐν ἀσφαλεῖ τῆς παρὰ σοὶ σωτηρίας, ὡς μηδένα τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν ἐπιστρέφεσθαι· εἰκότως τούτων ἁπάντων τυχὼν σοὶ τοὺς ὕμνους ἀναπέμπω ὡς ἁπάντων μοι τῶν ἀγαθῶν γενομένῳ αἰτίῳ.",
          "candidate_score": 0.669979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_45_47",
          "bdc_text": ". . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_294",
          "psc_text": "εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν, καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει, ἐν οἷς φησιν· ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί . Ὥσπερ οὖν τούτους προγνοὺς μέλλοντας ἀγαπᾶν αὐτὸν προώρισεν, οὕτως καὶ τοὺς ἀσεβεῖς, ἐπειδὴ προέγνω μέλλοντας λαλεῖν δικαιοσύνην διὰ τὸ γινώσκειν αὐτήν, οὐ μὴν καὶ τοῖς ἔργοις αὐτὴν μετελευσομένους διὰ τὸ ταῖς χερσὶν ἀδικίαν συμπλέκειν · τούτου χάριν ἀπηλλοτρίωσεν ἀπὸ μήτρας καὶ ἐν πλανωμένοις καὶ λαλοῦσι ψευδῆ παρ’ ἑαυτῷ κατηρίθμησεν πρὶν γενέσθαι συνεχώρησέν τε εἰδὼς αὐτοὺς τοιούτους ἐσομένους εἰς φανερὸν ἐλθεῖν, ὡς ἂν τὸ διάφορον τῶν δικαίων καὶ θεοσεβῶν ἀνδρῶν ἐκ τῆς τῶν χειρόνων παραθέσεως διαλάμψειεν. μιᾶς γὰρ ὄντες φύσεως οἱ πάντες, οἱ μὲν ἑκόντες εἵλαντο τὰ κρείττω, οἱ δὲ τὴν ἐναντίαν ὥδευσαν, αὐτεξουσίῳ προαιρέσει χρησάμενοι. ὑψηλὸς δὲ ὁ μέγας",
          "candidate_score": 0.668818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_451",
          "psc_text": "σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου· θεὸς τῆς βοηθείας μου, καὶ ἡ ἐλπίς μου ἐπὶ τῷ θεῷ. Καὶ ἐνταῦθα τὸ σωτήριον ὁ Ἰησοῦς τῇ Ἑβραϊκῇ φωνῇ ὠνόμασται καὶ τοῖς χαρακτῆρσι τοῖς αὐτοῖς ἐγγέγραπται. ὥσπερ δὲ ὁ θεῖος ἀπόστολος περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λέγων ἔγραφε· δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι· καὶ πάλιν· ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν θεὸν Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον· καὶ αὐτός ἐστιν ἱλασμὸς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐνταῦθα λέλεκται· ἐπὶ τῷ θεῷ τὸ σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου καὶ ἡ βοήθειά μου καὶ ἡ ἐλπίς μου· ὡς εἰ λευκότερον τὸ σημαινόμενον ἀπὸ τῆς Ἑβραϊκῆς φωνῆς τέθειτο ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ, οὕτως ἂν περιεῖχεν· Ἰησοῦς τὸ σωτήριόν μου ἐν τῷ θεῷ τυγχάνων καὶ ἐν τοῖς κόλποις τοῦ πατρὸς αὐτός ἐστιν ἡ δόξα μου καὶ ὁ φύλαξ",
          "candidate_score": 0.659866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_305",
          "psc_text": "Εἰ γὰρ ἔστι καρπὸς τῷ δικαίῳ (περὶ οὗ καρποῦ εἴρηται ἐν πρώτῳ ψαλμῷ· καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἂν ποιῇ, κατευοδωθήσεται ), εἰ οὖν ἔσται μισθὸς καὶ καρπὸς ἀγαθὸς τῷ τὴν δικαιοσύνην ἐργασαμένῳ, ὃν ἀπολήψεται κατὰ τὸν τῆς δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ καιρόν, ἀκόλουθόν ἐστι νοεῖν, ὅτι καὶ πρὸ τῆς κρίσεως τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς τὸν θνητὸν ἔτι διεξανύοντας βίον ἔστι θεὸς ἐφορῶν καὶ διακρίνων. εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα οὐχ ὁρᾶται αὐτοῦ ἡ κρίσις ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἄκριτα οὐδὲ ἀνεξιχνίαστα τυγχάνει παρ’ αὐτῷ τὰ ἐν ἀνθρώποις. Εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον οἱ δίκαιοι τοῖς ἀδίκοις συναπολέσθαι, καὶ μηδεὶς ἦν καρπὸς τῷ δικαίῳ, ἦν ἂν εἰπεῖν μηδὲ ἐφορᾶν τὰ ἀνθρώπινα τὸν θεόν· ἐπεὶ δὲ ἔσται τις καιρός, ἐν ᾧ ὁ μὲν δίκαιος χαρήσεται, οἱ δὲ",
          "candidate_score": 0.659037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168_170",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1115",
          "psc_text": "Εὐχὰς δὲ τὰς ἐπαγγελίας εἴωθεν ὀνομάζειν. διὸ λέλεκται· ἐὰν εὔξῃ εὐχήν, μὴ χρονίσῃς ἀποδοῦναι· ἀγαθὸν τὸ μὴ εὔξασθαι ἢ τὸ εὔξασθαι καὶ μὴ ἀποδοῦναι. Ἕκαστος τοίνυν ἡμῶν τὴν ἑαυτοῦ πρόθεσιν καὶ τὴν οἰκείαν ἐπαγγελίαν ὥσπερ εὐχὴν ἀποδιδότω μεμνημένος τοῦ φήσαντος· θῦσον τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀπόδος τῷ κυρίῳ τὰς εὐχάς σου· καὶ ἐπικάλεσαί με ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως καὶ ἐξελοῦμαί σε, καὶ δοξάσεις με. Νῦν μὲν οὖν, φησίν, εὔξασθε καὶ ἀπόδοτε· ἔσται γὰρ καιρός, ἐν ᾧ πάντες οἱ κύκλῳ αὐτοῦ οἴσουσι δῶρα· κατὰ γὰρ τὸν τῆς βασιλείας αὐτοῦ καιρὸν βασιλεῖς Θαρσεῖς καὶ νῆσοι δῶρα προσάξουσιν, βασιλεῖς Ἀράβων καὶ Σαβὰ δῶρα προσοίσουσιν, καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς. Τότε γοῦν καθημένῳ ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ προσκυνήσουσι πάντες μετὰ δώρων, τουτέστι μεθ’ ὧν ἐπιφέρεται ἕκαστος καρπῶν. διόπερ ὡς ἔτι καιρός ἐστιν, ἐντεῦθεν ἤδη παραινεῖ εὔξασθαι καὶ ἀποδιδόναι, ὡς ἂν τοὺς ἑαυτῶν θησαυροὺς ταμιευσάμενοι κατὰ καιρὸν αὐτῷ προσκομίσωμεν ἄξιοι γενόμενοι τῶν",
          "candidate_score": 0.655182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168_170",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_305",
          "psc_text": "Εἰ γὰρ ἔστι καρπὸς τῷ δικαίῳ (περὶ οὗ καρποῦ εἴρηται ἐν πρώτῳ ψαλμῷ· καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἂν ποιῇ, κατευοδωθήσεται ), εἰ οὖν ἔσται μισθὸς καὶ καρπὸς ἀγαθὸς τῷ τὴν δικαιοσύνην ἐργασαμένῳ, ὃν ἀπολήψεται κατὰ τὸν τῆς δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ καιρόν, ἀκόλουθόν ἐστι νοεῖν, ὅτι καὶ πρὸ τῆς κρίσεως τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς τὸν θνητὸν ἔτι διεξανύοντας βίον ἔστι θεὸς ἐφορῶν καὶ διακρίνων. εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα οὐχ ὁρᾶται αὐτοῦ ἡ κρίσις ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἄκριτα οὐδὲ ἀνεξιχνίαστα τυγχάνει παρ’ αὐτῷ τὰ ἐν ἀνθρώποις. Εἰ μὲν γὰρ ἔμελλον οἱ δίκαιοι τοῖς ἀδίκοις συναπολέσθαι, καὶ μηδεὶς ἦν καρπὸς τῷ δικαίῳ, ἦν ἂν εἰπεῖν μηδὲ ἐφορᾶν τὰ ἀνθρώπινα τὸν θεόν· ἐπεὶ δὲ ἔσται τις καιρός, ἐν ᾧ ὁ μὲν δίκαιος χαρήσεται, οἱ δὲ",
          "candidate_score": 0.650894,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_759",
          "psc_text": "Ματθαῖος λέγων· ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὥραν, ἀνεβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ λέγων· Ἠλεὶ, Ἠλεὶ, Λεμὰ Σαβαχθανεί. Τότε μὲν οὖν συνὼν ἀνθρώποις, πάντας βοῶν παρεκάλει ἥκειν καὶ σπεύδειν ἐπὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν· καὶ τὸν τεταρταῖον δὲ νεκρὸν μετὰ μεγάλης ἀνεκαλεῖτο κραυγῆς. ἀλλὰ καὶ περὶ τὴν ἐνάτην ὥραν τοῦ πάθους ἀνεβόα φωνῇ μεγάλῃ· καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν· κράξας φωνῇ μεγάλῃ, ἀφῆκε τὸ πνεῦμα. καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη, καὶ αἱ πέτραι ἐρράγησαν, καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν, καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθησαν· τὰ τοσαῦτα τῆς μεγάλης αὐτοῦ φωνῆς ἐνεργεῖν δυναμένης. Εἰ δὲ ἐπιστήσειέ τις, ὡς ἐξ ἐκείνου καὶ εἰς δεῦρο καθ’ ὅλης τῆς ἀνθρώπων οἰκουμένης ἐν ταῖς ἐκκλησίαις αὐτοῦ βοᾷ, σπεύδειν ἐπὶ τὸ ζωοποιὸν αὐτοῦ πόμα παρακαλῶν, καὶ τοὺς ταῖς πρὸς θάνατον ἁμαρτίαις νενεκρωμένους ἀνακαλούμενος· τῷ τε βοωμένῳ αὐτοῦ",
          "candidate_score": 0.648897,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_44_46",
          "bdc_text": "- Der Sinn ist: . . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_293",
          "psc_text": "κόσμου εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ πάλιν· ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόγνωσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος καὶ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ . Ὁρᾷς ὅπως πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐξειλέχθαι καὶ προωρίσθαι εἰς υἱοθεσίαν κατὰ πρόθεσιν τοῦ πάντα ἐνεργοῦντός φησι; τὴν αὐτὴν δὲ παρίστησι διάνοιαν ὁ αὐτὸς λέγων· οἴδαμεν δέ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν, καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει, ἐν οἷς φησιν· ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί",
          "candidate_score": 0.647925,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1727",
          "psc_text": "σκιὰν τοῦ ἱκανοῦ αὐλιζόμενος· τῶν οὖν τοιούτων οὐχ εἷς ἄγγελος, ἀλλὰ παρεμβολαὶ πλείους καθίστανται φύλακες, ὅσαι καὶ πλείους οἱ τῷ κατὰ θεὸν τελείῳ ἐπιβουλεύοντες. οὕτω γοῦν καὶ τὸν προφήτην Ἑλισσαῖον ἐκύκλουν πλῆθος δορυφόρων ἀγγέλων. διὸ οὐδὲν τῶν βλαπτικῶν ἐπελεύσεσθαι λέγεται τῷ διὰ τοῦ ψαλμοῦ προφητευομένῳ. Ἀλλ’ οὐδὲ μάστιξ ἐπὶ τὸ σῶμα ἐφάψασθαι τοῦ σκηνώματος αὐτοῦ· μάστιγα νοούντων ἡμῶν οὐ τὴν κοινότερον λεγομένην· ταύτῃ γὰρ ἐμαστίχθησαν μυρίοι τῶν ἁγίων τοῦ θεοῦ μαρτύρων καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τὸ σωματικὸν σκήνωμα καὶ ἡ σὰρξ μάστιξιν ᾐκίσθη κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους, ἀκολούθως τῇ φασκούσῃ περὶ αὐτοῦ προφητείᾳ, τὸν νῶτόν μου ἔδωκα εἰς μάστιγας, τὰς δὲ σιαγόνας μου εἰς ῥαπίσματα· διὸ μάστιγα νῦν δηλοῦσθαι τὴν ἀπὸ δαιμονικῆς ἐνεργείας πληγὴν νομιστέον, ὁποίας εἴρηται αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἰάσασθαι καὶ θεραπεύειν ἐν ἀνθρώποις δαιμόνων ἀκαθάρτων μάστιγας. Τοιαύτην οὖν μάστιγά φησιν ὁ παρὼν λόγος μὴ ἐγγίσειν τῷ σκηνώματι τοῦ προφητευομένου, διὰ τὸ φυλάττεσθαι ὑπὸ τῶν καθεσταμένων",
          "candidate_score": 0.647448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1334",
          "psc_text": "εἰ δὲ λέγοι ὁ σωτήρ, ὅτι οὐκ ἔστι γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ, μὴ θαυμάσῃς, ἐπεὶ πάντα λόγον θεοῦ, οὐ μόνον τὸν διὰ Μωσέως, ἀλλὰ καὶ τὸν διὰ τῶν προφητῶν λελεγμένον, ὥσπερ τινὰ βασιλικὸν νόμον ἀποδέχεσθαι διδάσκει, ὥστε καὶ τὰ διὰ τῶν προφητῶν παρηγγελμένα εὐλόγως ἄν τινα εἶναι φάναι νόμους θεοῦ καὶ τὰ διὰ τῆς ψαλμῳδίας ὁμοίως. Αὐτὸς οὖν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος μορφὴν δούλου λαβὼν καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν καὶ μέσος τῶν ἐν ἀνθρώποις ὠνομασθέντων θεῶν γεγονὼς ἔκρινεν αὐτούς, ὁπηνίκα πρὸς αὐτοὺς ἔλεγεν· ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς, αὐτὸς ὑμᾶς κρίνει . καὶ μᾶλλον οὕτως πρέποι ἂν ἐκδέχεσθαι τὴν παροῦσαν γραφὴν ἢ νομίζειν τὸν ἐπέκεινα τῶν ὅλων θεόν, αὐτὸν τὸν πατέρα, ἐν τούτοις εἰσάγεσθαι μεταξὺ θεῶν ἑτέρων ἑστῶτα· οὔτε γὰρ ἰσοτίμους αὐτῷ τινας εἶναι ὑπονοεῖν θέμις οὔτε αὐτὸν εἰς τοσοῦτον καταγαγεῖν ὡς μέσον ἀνθρώπων παρεῖναι καὶ ἑστάναι ὑποτίθεσθαι· ταῦτα δὲ πάντα ἂν ἁρμόζοι τῷ",
          "candidate_score": 0.646137,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1699",
          "psc_text": "δὴ ἀσφαλῆ εἵλατο φύλακα, καὶ καλὴν ἐκτήσατο καταφυγὴν τὸν κύριον· τοιοῦτον γὰρ ἔχων βοηθὸν καὶ πρόμαχον καὶ ὑπερασπιστὴν, οὐδένα τῶν ἐχθρῶν φοβηθήσεται, ἅτε αὐτοῦ τοῦ κυρίου ῥυομένου αὐτὸν ἐξ ἁπάντων. καὶ γὰρ ἐκ παγίδος θηρευτῶν ἐξελεῖται αὐτὸν, καὶ ἀπὸ λόγου ταραχώδους τοῖς μεταφρένοις αὐτοῦ ἐπισκιάσει αὐτῷ· καὶ πάντα δὲ τὰ ἑξῆς κατηριθμημένα ἐπὶ πάντα τὸν ἐν Χριστῷ τέλειον ἄνθρωπον ἀνενεχθήσεται, καὶ ἐπὶ τὸ σῶμα δὲ Χριστοῦ, ἤτοι τὸν ἐκ τελείων ψυχῶν κατεσκευασμένον μαρτύρων χορόν· ἢ τὴν τελείαν ἐκκλησίαν αὐτοῦ, ἣν αὐτὸς ἑαυτῷ παρεστήσατο, μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἢ ῥυτίδα, ἤ τι τῶν τοιούτων. Ὁ γοῦν ἐπὶ τὴν πέτραν οἰκοδομήσειν ἐπηγγελμένος τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ, ὡς μὴ πύλας ᾅδου κατισχύσειν αὐτῆς, αὐτὸς αὐτῆς καὶ φύλαξ καὶ φρουρὸς ἔσται, περιφράττων αὐτὴν καὶ ἀσφαλιζόμενος, πρὸς τὸ μὴ τὰς πύλας τοῦ ᾅδου κατισχύειν αὐτῆς. διὸ τῇ τοιαύτῃ ἐκκλησίᾳ, καὶ τῷ τοιούτῳ δὴ Χριστοῦ μαρτύρων χορῷ, τῷ κατοικίαν μὲν μηδαμῶς ἔχοντι ἐπὶ γῆς, δυναμένῳ δὲ λέγειν, ἡμῶν",
          "candidate_score": 0.643652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_302",
          "psc_text": "ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ. καὶ ἐρεῖ ἄνθρωπος· εἰ ἄρα ἔστι καρπὸς τῷ δικαίῳ, ἄρα ἔστιν ὁ θεὸς κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ. Σύμμαχος· χαρήσεται δίκαιος ἰδὼν ἐκδίκησιν, τοὺς πόδας ἑαυτοῦ νίψεται αἵματι ἀσεβοῦς. Σ Ὥσπερ οἱ ψευδῶς δικαιοσύνην λαλοῦντες, ἔργοις δὲ ἀδικίαν συμπλέκοντες προεγράφησαν, ὁποῖον ἕξουσι τέλος, οὕτως ἐχρῆν ἐκ παραλλήλου τοῦ ἀληθινοῦ δικαίου τοῦ δι’ ἔργων ἐνδεικνυμένου τὴν δικαιοσύνην τὸ χρηστὸν τέλος διδαχθῆναι. τί οὖν ἔσται ἀγαθὸν τῷ τοιούτῳ; νῦν μέν, φησί, κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν οὐχ ὁρῶν τὴν κατὰ τῶν ἀσεβῶν ἐκδίκησιν πολλάκις σχετλιάζει ἀποκλαιόμενος καὶ λέγων· ἵνα τί ἀσεβεῖς εὐθηνοῦσιν, πεπαλαίωνται δὲ καὶ ἐν πλούτῳ; ὁ σπόρος αὐτῶν κατὰ ψυχήν , τὰ δὲ παιδία αὐτῶν εὐφραίνεται ἀναλαμβάνοντα ψαλτήριον καὶ κιθάραν . καὶ νῦν ὁ αὐτὸς ταπεινούμενός φησιν· ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσαλεύθησαν οἱ πόδες, παρ’ ὀλίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου, ὅτι ἐζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις εἰρήνην ἁμαρτωλῶν θεωρῶν. Ἐπειδὰν δὲ ἴδῃ τὸ τέλος τῶν ἀσεβῶν καὶ",
          "candidate_score": 0.64137,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_44_46",
          "bdc_text": "- Der Sinn ist: . . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_796",
          "psc_text": "σου. Ἐν οἷς παρακαλεῖ ἐπιβλέψαι, καὶ μὴ ἀποστρέψαι τὸ πρόσωπον ἐξ αὐτοῦ· ἵν’ ὥσπερ μέγας ἀγωνοθέτης δοκιμάσῃ τὸν ἀγῶνα ὃν ὑπέστη καὶ τὴν ὑπομονὴν καὶ τὴν ταπείνωσιν, ἐφ’ ᾗ σεμνυνόμενος ἀξιοῖ τὸν πατέρα μὴ ἀποστρέψαι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπιβλέψαι εἰς αὐτόν. εἶτα ἐπιλέγει· Ὅτι θλίβομαι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου, ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν· Ὅτι στενόν μοι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου. Νοήσεις δὲ καὶ τούτου τὴν διάνοιαν ἐπιστήσας ὅπως εἴρηται τὸ, στενὴ καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωὴν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εἰσερχόμενοι δι’ αὐτῆς. πρῶτος γοῦν αὐτὸς τὴν στενὴν ταύτην καὶ τὴν τεθλιμμένην ὁδεύσας ἔλεγεν· ὅτι στενά μοι, καὶ, Ὅτι θλίβομαι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου. Ἐδήλου δὲ καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν τὴν θλίψιν ἑαυτοῦ καὶ τὴν στένωσιν λέγων· Καὶ συνεκάλυψα ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου, καὶ ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμοὺς ἐμοί. καὶ ἐθέμην τὸ ἔνδυμά μου σάκκον. Ἐπὶ τούτοις οὖν καὶ παρεκάλει τὸν πατέρα ἐμβλέψαι καὶ θεάσασθαι τοὺς ἄθλους οὓς",
          "candidate_score": 0.640628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_293",
          "psc_text": "κόσμου εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ πάλιν· ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόγνωσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος καὶ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ . Ὁρᾷς ὅπως πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐξειλέχθαι καὶ προωρίσθαι εἰς υἱοθεσίαν κατὰ πρόθεσιν τοῦ πάντα ἐνεργοῦντός φησι; τὴν αὐτὴν δὲ παρίστησι διάνοιαν ὁ αὐτὸς λέγων· οἴδαμεν δέ, ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν, καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει, ἐν οἷς φησιν· ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί",
          "candidate_score": 0.640174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1056",
          "psc_text": "σου εἰς τέλος; Ἡ δὲ τοῦ λόγου διάνοια τοῦτον ἔχει τὸν νοῦν· ὁ κόλπος τοῦ θεοῦ ἀγαθῶν ἐστι πλήρης, διὸ λέλεκται· μονογενὴς υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο · καί ἐστιν ἀπόρρητος οὗτος τῆς πατρικῆς θεότητος θησαυρὸς καὶ πλήρωμα τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων, ἐξ ὧν δίδωσι τὰ χαρίσματα τοῖς ἀξίοις αὐτοῦ. ἐπεὶ τοίνυν ἐκ μέσου τοῦ κόλπου τὰ χαρίσματα τοῖς ἀξίοις δωρεῖται ἐκτείνων εἰς αὐτοὺς τὴν ἑαυτοῦ δεξιὰν, ἀπὸ δὲ τῶν μὴ ἀξίων ἀποστρέφει τὴν χεῖρα τὴν δεξιὰν μηδὲν αὐτοῖς τῶν ἐν αὐτῷ δηλωθέντι κόλπῳ τεταμιευμένων ἀγαθῶν δωρούμενος, εἰκότως πυνθάνεται λέγων· ἵνα τί ἀποστρέφεις τὴν χεῖρά σου καὶ τὴν δεξιάν σου ἐκ μέσου τοῦ κόλπου σου εἰς τέλος; καὶ πάλιν προστίθησιν τό· εἰς τέλος, σημαίνων, ὡς ἀποστροφὴ τῆς τοῦ θεοῦ δεξιᾶς εἰς τέλος ἔσται αὐτοῖς. διὰ δὲ τῆς ἐρωτήσεως ἐπὶ τὴν ζήτησιν τῆς αἰτίας ἡμᾶς διεγείρει, ὡς ἂν ζητήσαιμεν τί τὸ αἴτιον γεγένηται τοῦ εἰς τέλος αὐτοὺς",
          "candidate_score": 0.639257,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_304",
          "psc_text": "βελτιούμενος διὰ τῆς ἑτέρων ἐπιστροφῆς. ἢ ἄλλως· νίψεται τὰς χεῖρας ἐπὶ τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀθῷον καὶ ἀναίτιον καὶ καθαρὸν ἑαυτὸν δεικνὺς τῆς ἀπωλείας αὐτοῦ καὶ μηδαμῶς αὐτὸν σκανδαλίσαντα μηδὲ αἴτιον αὐτὸν γενόμενον ἁμαρτίας. Ἐπειδὰν οὖν οἱ μὲν ἀσεβεῖς δίκας δῶσι τὰς προσηκούσας, ὁ δὲ δίκαιος ἐκδικηθεὶς εὐφροσύνης καὶ χαρᾶς ἐμπλησθῇ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας Σ αὐτοῦ (κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς) ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ νίψεται κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν διάνοιαν, εὐλόγως τότε πᾶς ἄνθρωπος καὶ πᾶσα φωνὴ καὶ γλῶσσα ἀποφανεῖται, ὅτι εἰ ἄρα ἔστι καρπὸς τῷ δικαίῳ, ἄρα ἔστιν ὁ θεὸς ὁ κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ. Εἰ γὰρ ἔστι καρπὸς τῷ δικαίῳ (περὶ οὗ καρποῦ εἴρηται ἐν πρώτῳ ψαλμῷ· καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἂν ποιῇ, κατευοδωθήσεται ), εἰ οὖν ἔσται μισθὸς",
          "candidate_score": 0.639238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_132",
          "bdc_text": "Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1932",
          "psc_text": "μαρτυρούμενοι. Καὶ οὗτος τοιγαροῦν ἐν τοῖς προκειμένοις πάντως τὸν ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ πορευόμενον λειτουργὸν εἶχεν εἰς τὰ πράγματα τῆς ἀρετῆς. ἄφρονι δέ τις κατὰ τὴν παροιμίαν διακόνῳ χρήσεται βελτιουμένῳ καὶ προκόψαντι, ὥστε οἵῳ γενέσθαι διακονεῖν τῷ σοφῷ. Καὶ ἐν Παροιμίᾳ δὲ γέγραπται πάλιν· δουλεύσει δὲ ὁ ἄφρων φρονίμῳ, κατὰ τὴν ἔννοιαν ταύτην· οὐ γὰρ ὁ φρόνιμος καταδουλώσει τὸν ἄφρονα, ἀλλ’ αὐτὸς δουλεύσει αὐτῷ ἑκουσίως ἑαυτὸν ἐπιδούς. ὠφέλεια γὰρ μεγίστη παρέσται τῷ ὑπὸ σοφοῦ καὶ φρονίμου ἀρχομένῳ. διὸ καὶ ἐν εὐλογίας τρόπῳ εἴρηται τῷ Ἡσαῦ πρὸς τοῦ πατρός· καὶ τῷ ἀδελφῷ σου δουλεύσεις· τῷ γὰρ μὴ δυναμένῳ ἑαυτοῦ ἄρχειν εὐλόγως δίδοται ἡ πρὸς σοφὸν ἄρχοντα καὶ δεσπότην ὑποταγή. Οὐ κατῴκει ἐν μέσῳ τῆς οἰκίας μου ποιῶν ὑπερηφανίαν. Τῷ κατὰ θεὸν σοφῷ φροντὶς καὶ πάντας τοὺς οἰκείους καὶ ὑπηκόους σπουδαίους ἔχειν· ὅθεν τὸν εἰς ἐπισκοπὴν χειροτονούμενον βούλεται ὁ λόγος τέκνα ἔχειν πιστά. μὴ ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας· ὁ γὰρ τοῦ ἰδίου οἴκου ἐπιμελεθεῖς",
          "candidate_score": 0.638691,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_688",
          "psc_text": "ἐν παλαιᾷ καὶ καινῇ λελαλημένοι λόγοι κατὰ μὲν τὴν ἐπιπαλαιὸν ἀνάγνωσιν, πτέρυξιν ὥσπερ ἐγκεκαλυμμένοι τυγχάνουσι καὶ πτέρυξι περιηργυρωμέναις, ἐπειδὴ τὰ λόγια κυρίου ἀργύριόν ἐστι πεπυρωμένον δοκίμιον τῇ γῇ· τὰ δὲ κατὰ βάθους ἐγκεκρυμμένα νοήματα, ἅπερ ἔοικε μεταφρένοις τῆς ἀποδοθείσης περιστερᾶς, δηλαδὴ τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἐν χλωρότητι λέγεται εἶναι χρυσίου τῆς ἐγκεκρυμμένης τῇ λέξει διανοίας καὶ τοῦ καθαρωτάτου νοῦ χρυσοῦ δίκην ἀπαστράπτοντος. ταῦτα δὲ ἀναφωνεῖται πᾶσιν ἡμῖν τοῖς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ συνηγμένοις, οὓς διὰ τῶν ἔμπροσθεν σκύλα ὁ λόγος ὠνόμαζεν. Ἀντὶ δὲ τοῦ· ἐὰν κοιμηθῆτε, κατὰ τὸν Σύμμαχον· ἐὰν ἀναπέσητε μεταξὺ τῶν κλήρων, εἴρηται. τὸ γὰρ κοιμηθῆναι νῦν διαναπαύσεσθαι δηλοῖ. τοῖς οὖν τῶν ἱερέων ἀσκηταῖς λόγων προτρεπτικῶς ἡ προσφώνησις ἐπαγγέλλεται τὴν ἐκ τῶν θείων λόγων ὠφέλειαν· ἥ τε γὰρ λέξις τῶν ἱερῶν ἀναγνωσμάτων κεκάθαρται δίκην ἀργυρίου πεπυρωμένου, κατὰ τὸν φήσαντα λόγον· τὰ λόγια κυρίου πεπυρωμένα, καὶ πάλιν· τὰ λόγια κυρίου λόγια ἁγνά, ἀργύριον πεπυρωμένον, δοκίμιον τῇ γῇ, κεκαθαρισμένον ἑπταπλασίως.",
          "candidate_score": 0.638688,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1011",
          "psc_text": "λογισμοῖς ὡς πρὸς ἐμαυτὸν ἐννοεῖν, μήποτε ἄρα ματαίως ἐδικαίωσα τὴν καρδίαν μου, καὶ ἐνιψάμην ἐν ἀθῴοις τὰς χεῖράς μου, καὶ ἐγενόμην μεμαστιγωμένος ὅλην τὴν ἡμέραν, καὶ ὁ ἔλεγχός μου εἰς τὰς πρωΐας; εἰ γὰρ τοῖς μὴ ταῦτα πεποιηκόσιν τοσαύτη πάρεστιν εὐθυμία, εἰς μάταιον ἄρα ἐγὼ κοπιῶ καὶ περιττῶς ἐσπούδακα δικαιοσύνης ἐπιμελούμενος· εἰκῇ δὲ καὶ μάτην ἐφύλαξά μου τὰς χεῖρας καὶ τὰς πράξεις καθαρὰς ἐξ ἀδίκων ἔργων· εἰκῇ καὶ νηστείαις καὶ κακοπαθείαις κατατρύχων ἐμαυτὸν καὶ μαστίζων πᾶσαν ἡμέραν διετέλεσα· εἰκῇ καὶ μάτην ἐπόνουν ἅμα τῇ ἕῳ ἀνιστάμενος καὶ ἐξαγορεύων ἐν ταῖς πρὸς τὸν θεὸν εὐχαῖς τὰς ἐμαυτοῦ ἁμαρτίας ἀποκλαόμενός τε καὶ τοὺς κατ’ ἐμαυτοῦ προφέρων ἐλέγχους ἐν ταῖς πρὸς τὸν θεὸν ἐξομολογήσεσιν. ταῦτ’ ἦν ἃ ἐνθυμούμενος παρὰ μικρὸν ἐσαλευόμην . Ἀντὶ δὲ τούτων ὁ Σύμμαχος τοῦτον ἡρμήνευσεν τὸν τρόπον· ἴσως οὖν κἀγὼ μάτην ἐκάθαρα τὴν ψυχήν μου, καὶ ἐνιπτόμην ἐν ἀναμαρτησίᾳ τὰς χεῖράς μου, καὶ διετέλεσα μυκτηριζόμενος καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, καὶ",
          "candidate_score": 0.63653,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_244",
          "psc_text": "τῷ θεῷ τετιμημένον ἐλαυνόμενον ὑπὸ τοῦ Σαοὺλ ἀδίκως ὁρῶντες τὰ ἑαυτῶν παρεμυθοῦντο κακά. εἶτα καὶ αὐτοὶ τοὺς ἀδικοῦντας αὐτοὺς φεύγοντές τε τὸν Δαυὶδ ἐζήλουν ἠσπάζοντό τε τὴν σὺν αὐτῷ μερίδα, μᾶλλον ἀγαπῶντες ἐλαύνεσθαι σὺν αὐτῷ ἢ τῷ ἐλαύνοντι συνεῖναι. ἐπὶ σχολῆς τοίνυν διάγων ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ Ὀδολλὰμ τὴν παροῦσαν ἔγραφεν στηλογραφίαν. παρίστησι δὲ τοῦτο τὰ ἐπιλεγόμενα, τά τε ἄλλα καὶ δι’ ὧν φησιν· ἐξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσέν με, καὶ πάλιν· ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων. Ὁρᾷς, ὡς τοὺς ἐν Γὲθ ἀλλοφύλους διαφυγών, ἅτε δὴ ἐν ἀσφαλείᾳ τυγχάνων καὶ ἐν ἀνέσει ὤν τοιαύτας ἠφίει φωνὰς καὶ ἔτι μᾶλλον τὰς ἑξῆς ἐπιφερομένας, δι’ ὧν εἴρηται· ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ θεός, ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ᾄσομαι καὶ ψαλῶ. ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου· ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα· ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου. ἐξομολογήσομαι ἐν λαοῖς, κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσι. Ταῦτα",
          "candidate_score": 0.636389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_282",
          "psc_text": "ἐπεὶ τοίνυν καὶ ὁ παλαιὸς ὄφις ὁ τὴν Εὔαν ἀπατήσας προσεποιεῖτο μὲν γλυκείᾳ καὶ φιλικῇ κεχρῆσθαι ὁμιλίᾳ μνήμην τε θεοῦ ποιεῖσθαι καί τινα ἐπιδείκνυσθαι εὐλάβειαν λέγων τῇ γυναικί· τί ὅτι εἶπεν ὁ θεός· οὐ μὴ φάγητε ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ; καὶ πάλιν· ᾔδει γὰρ ὁ θεός, ὅτι ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ, διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί, καὶ ἔσεσθε ὡς θεοὶ γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν . καὶ τοιαῦτα μὲν ὑποκρινόμενος καὶ τὸν θεὸν εἰδέναι προσποιούμενος ὡμίλει τῇ γυναικί, ἐν καρδίᾳ δὲ ἀνομίας εἰργάζετο καὶ τοῖς ἔργοις ἀδικίαν συνέπλεκεν , εἰκότως καὶ οἵδε λέγονται θυμὸν ἔχειν καὶ ψυχὴν ὁμοίαν τῷ προλεχθέντι ὄφει. ὃ δὴ καὶ αὐτὸ προείληφεν ὁ θεὸς τῇ προγνώσει· τῶν γὰρ θείων εἰσακούοντες λόγων καὶ τοῖς ἱεροῖς μαθη τευόμενοι ῥήμασιν οὐδὲν τικτήσονται πρὸς ὠφελείας διὰ τὸ βύειν τὰ ὦτα καὶ μὴ καταδέχεσθαι τῶν θείων ἐπῳδῶν τὰς δυνάμεις, ἀφομοιοῦσθαι δὲ ἀσπίδι κωφῇ καὶ βυούσῃ τὰ ὦτα",
          "candidate_score": 0.635571,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1628",
          "psc_text": "καὶ ἐκ προγόνων μέλλειν ἔσεσθαι παρειληφότες· εὖ εἰδότες ὅτι ταῦτα γενήσεσθαι περὶ αὐτὸν προεφητεύετο, τά τε σκυθρωπὰ καὶ χρηστότερα· οἷς γοῦν καὶ ὁ αὐτὸς λόγος τἀναντία περὶ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἔσεσθαι θεσπίζει, ἃ δὴ καὶ ἔργοις αὐτοῖς παρειλήφαμεν. κατὰ μὲν γὰρ τὸν χρόνον τοῦ πάθους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπληροῦτο εἰς αὐτὸν τὰ σκυθρωπότερα· κατὰ δὲ τὸν μετὰ ταῦτα αἱ τῶν κρειττόνων ἐπαγγελίαι ἔργοις πάλιν εἰς αὐτὸν ἐτελειοῦντο. Τὰ μὲν οὖν περὶ τὸ πάθος αὐτῷ συμβάντα ἀκριβῶς ἐδηλοῦτο διὰ τοῦ· σὺ δὲ ἀπώσω, καὶ ἐξουδένωσας, ἀνεβάλου τὸν Χριστόν σου. ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας φησὶν, ὑπερηθέτησας μετὰ ἠλειμμένου σου· ὁ δὲ Σύμμαχος, ἐχολώθης πρὸς τὸν Χριστόν σου. τηνικαῦτα δὲ καὶ τὰ τῆς διαθήκης αὐτοῦ τῆς πρὸς τοὺς ἀποστόλους διεσκεδάσθη, ὅτε καὶ ἠρνήσαντο αὐτὸν, καὶ τὸ ἁγίασμα δὲ αὐτοῦ, τουτέστι τὸ σῶμα τὸ ἀπὸ τῆς ἁγίας παρθένου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβηλώθη· ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς φραγμοὺς αὐτοῦ τότε περιεῖλεν ὁ θεός·",
          "candidate_score": 0.635009,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1350",
          "psc_text": "καταπραΰνῃς, ὁ θεός. σιγᾷν δὲ λέγεται ὁ θεός, ἐπειδὰν ἐπαιρομένων τῶν ἀθέων καὶ δυσσεβῶν ἀνδρῶν ἀπροσποίητος μένει, μὴ ἐπάγων παραχρῆμα τὴν κατ’ αὐτῶν ὀργὴν μηδὲ ταῖς κατ’ αὐτῶν τιμωρίαις χρώμενος. διὸ καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν ὁ αὐτὸς Ἀσὰφ ἐν τῷ μ καὶ θ τὸν θεὸν εἰσάγει λέγοντα· ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα· ὑπέλαβες ἀνομίαν, ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος. Τὰ δὲ αἴτια τῆς σιγῆς τοῦ θεοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας παιδεύει ὁ ἀπόστολος γράφων· ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς ἀγνοῶν, ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; ἀλλὰ σὺ μέν, φησίν, ὡς θεὸς πάντων ἀνεχόμενος πάντας φέρεις πρᾴως καὶ ἐπὶ τοῖς ἀσεβῆ καὶ ἄθεα ἐξαμαρτάνουσιν καὶ κατὰ σοῦ τοῦ θεοῦ βλασφημοῦσιν σιωπᾷς, ἐγὼ δὲ μὴ δυνάμενος ταῦτα ὁρᾶν δέομαι καὶ ἱκετεύω συγγνώμης τυχεῖν ἐπὶ τῷ μὴ δύνασθαι φέρειν σοι τῷ θεῷ παραπλησίως· τίς γάρ σοι ὁμοιωθήσεται; διὸ ὡς ἄνθρωπος ζῆλον ἔχων",
          "candidate_score": 0.634637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_523",
          "psc_text": "ἂν κατεγνωκότας ἑαυτῶν, ὅτε μὴ πρέποντας ὕμνους ἀνέπεμπον τῇ πολυθέῳ πλάνῃ. Πρέπει δὲ ὕμνος τῷ θεῷ οὐ πᾶς, ἀλλ’ ὁ ἐν Σιὼν ἀναπεμπόμενος, δηλαδὴ ὁ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ. Σιὼν μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἱερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ διδάσκων ὁ ἀπόστολος ἔλεγε· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς· καὶ πάλιν· ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν. αὕτη ἂν εἴη ἡ ἀληθὴς Ἱερουσαλὴμ καὶ ἡ κυρίως ἀναδειχθεῖσα Σιών, ἐφ’ ἧς καὶ βασιλεύειν λέλεκται ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, ὥσπερ οὖν διδάσκει λέγων αὐτὸς ἐν δευτέρῳ ψαλμῷ· ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ἐπ’ αὐτοὺς ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ. ἡ αὐτὴ δ’ ἂν εἴη καταγγελλομένη τοῖς τὸ εὐαγγέλιον παραδεχομένοις βασιλεία οὐρανῶν. εἰκὼν δ’ ἐκείνης ἡ ἐπὶ γῆς γένοιτ’ ἂν ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὐτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιὼν ποτὲ",
          "candidate_score": 0.634025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1036",
          "psc_text": "τέλος γὰρ αὐτοῖς παντελοῦς ἀποπτώσεως οὐδ’ ἄλλοτε γέγονεν ἢ ὅτε ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν τὴν κατ’ αὐτῶν ἐξηνέγκατο ἀπόφασιν εἰπών· ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος · οἷς ἀκολούθως καὶ ὁ ἱερὸς ἀπόστολος μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἔκβασιν γράφων περὶ αὐτῶν ἔλεγεν· ἔφθασεν δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος . καὶ κατὰ μέρος δὲ τὰ ἑξῆς συμβάντα τῷ τόπῳ ἐπὶ τῆς Ῥωμαίων πολιορκίας παρίστησιν ὁ παρὼν προφήτης, ἐν οἷς φησιν· ὡς ἐν δρυμῷ ξύλων ἀξίναις ἔκοψαν τὰς θύρας αὐτῆς (δῆλον δ’ ὅτι τῆς Ἱερουσαλήμ), ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν πέλυκι καὶ λαξευτηρίῳ κατέρραξαν αὐτήν. ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν τὸ σκήνωμα τοῦ ὀνόματός σου. Εἰ δὲ λέγοι τις ταῦτα καὶ ἐπὶ τῶν χρόνων τῶν Βαβυλωνίων γεγονέναι, προσεκτέον τοῖς ἑξῆς, δι’ ὧν εἴρηται· τὰ σημεῖα ἡμῶν οὐκ ἴδομεν, οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης, καὶ ἡμᾶς οὐ γνώσεται ἔτι. Σημεῖα γὰρ ἦν τοῦ τὸν θεὸν ἐφορᾷν",
          "candidate_score": 0.633603,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_983",
          "psc_text": "σου; Ἐν ἐκείνοις γὰρ τὴν εἰς τέλος ἀποβολὴν τοῦ ἔθνους ἐδήλου καὶ τὴν ἐσχάτην τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀπόπτωσιν. καὶ ἐν ἐκείνῳ μὲν οὐκ ἐμφέρεται χρηστὸν τέλος οὐδὲ ἐπαγγελία τις θεραπεύουσα τὰ λελεγμένα· ἐν δὲ τῷ παρόντι μετὰ τὰ σκυθρωπὰ ἐπισυνάπτει τῷ τέλει τοῦ παντὸς λόγου· ἀπόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν ἑπταπλασίονα εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν τὸν ὀνειδισμὸν αὐτῶν, ὃν ὠνείδισάν σε, κύριε. ἡμεῖς δὲ λαός σου καὶ πρόβατα νομῆς σου ἀνθομολογησόμεθά σοι εἰς τὸν αἰῶνα, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἐξαγγελοῦμεν τὴν αἴνεσίν σου. Αὗται γὰρ σαφῶς δικαίων τυγχάνουσι φωναί. η Ἡ ὀγδόη προφητεία τοῦ Ἀσὰφ πολλὰ σημαίνει κατὰ τὸ αὐτὸ διὰ τῆς προγραφῆς. ἔστι γάρ· εἰς τὸ τέλος, καί· ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, καί· ψαλμός· πρὸς τούτοις ἅπασιν ἐπιτετήρηται, ὡς καὶ μαρτύριον εἴη μόνος οὗτος τῶν ἐν πάσῃ τῇ βίβλῳ φερομένων οὕτως ἐπιγεγραμμένος.εἰς μὲν οὖν τὸ τέλος ἀναπέμπει διὰ τὸ θεσπίζειν τὸ μέλλον· ὑπὲρ δὲ τῶν ἀλλοιωθησομένων διὰ τὴν μεταβολὴν τῶν διὰ τῆς",
          "candidate_score": 0.632332,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_568",
          "psc_text": "ὑμνοῦσαι ποίας προήσονται φωνὰς ἢ τὰς ἐν ἀρχῇ παντὸς ψαλμοῦ φερομένας· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών, λέγουσαι; Ἀναγκαίως δὲ πρόσκειται τό· κεκράξονται, καὶ γὰρ ὑμνήσουσι, περὶ τῶν κοιλάδων ἢ καὶ περὶ τῶν προλεχθέντων ἁπάντων, ὡς ἂν μάθοιμεν, ὅτι μὴ περὶ αἰσθητῶν καὶ σωματικῶν τόπων ὁ λόγος ταῦτα διδάσκει· καίτοι καὶ περὶ τούτων εἰκὸς ἦν τὰ προλεχθέντα λέγεσθαι νομίζειν ἐπὶ τοῖς αἰσθητοῖς τοῦ θεοῦ δωρήμασιν, ὥστ’ εἶναι εὐχαριστήριον ὕμνον (ὡς πρὸς τὴν λέξιν) ὑπὲρ τῶν κατ’ ἔτος ἀνθρώποις χορηγουμένων τὸν παρόντα λόγον. Καθ’ ἕκαστον γοῦν ἐνιαυτὸν ὁ φιλάνθρωπος καὶ παντὸς ἀγαθοῦ δοτὴρ θεὸς ἐπισκεπτόμενος τὴν γῆν μεθύσκει αὐτήν, ἄρδων τοῖς συνήθεσιν ὄμβροις, πληροῖ τε αὐτῆς τοὺς αὔλακας ταῖς τῶν ὑετῶν χορηγίαις τά τε γενήματα αὐτῆς πληθύνων εὐλογήσει· ἡ δὲ εὐφραίνεται νεαροποιηθεῖσά τε ἀνατέλλει. κἄπειτα πληρουμένη παντοίων καρπῶν σπορίμων τε καὶ ἀκροδρύων στεφανοῦται, ὡς μὴ ἂν ὀκνῆσαι κατὰ τὸν τοῦ ἔαρος καιρὸν ἐστεφανῶσθαι λέγειν αὐτὴν τά τε πεδία πληθύνεσθαι πιότητος,",
          "candidate_score": 0.631891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_132",
          "bdc_text": "Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_617",
          "psc_text": "ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτων, οὓς ὥσπερ ποιμνίων ἡγουμένους αὐτοὶ κατέστησαν· βόας δὲ τὰς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἀγελαζομένας ψυχάς· μὴ γὰρ τῶν βοῶν, φησί, μέλει τῷ θεῷ; ἢ δι’ ἡμᾶς πάντως λέγει. χίμαροι δὲ οἱ ἀρτιγενεῖς καὶ τῷ καιρῷ τοῦ χειμῶνος γεγενημένοι εἶεν ἄν· διὸ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς καίριμοι, ὡς τὸν τοῦ διωγμοῦ καιρὸν ἐκφυγόντες, ὠνομάσθησαν. καὶ τούτους τοιγαροῦν ὡς ἂν νεογνοὺς καὶ ὑπ’ αὐτῶν προηγμένους τῷ θεῷ προσάγουσιν, ἕκαστος ἐφ’ οἷς προηγάγετο σεμνυνόμενος. Ταῦτα μὲν οὖν πνευματικῶς καὶ πρεπόντως τῇ τῶν θεοπνεύστων γραφῶν ἐπαγγελίᾳ τεθεώρηται ἡμῖν. καὶ πρέπει γε οὕτως ἀκούειν τῶν προκειμένων ἢ κατὰ τὰς Ἰουδαίων ταπεινὰς μυθολογίας ὁλοκαυτώμασι χαίρειν τὸν θεὸν ἢ θυμιάμασιν αἰσθητοῖς ἢ κριῶν καὶ βοῶν καὶ χιμάρων αἵμασιν ὑπονοούντων. ἃ δὴ πάντα διὰ τοῦ προφήτου αὐτὸς ὁ θεὸς παραιτεῖται λέγων· τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν; λέγει κύριος· πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἵματα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι. τίς",
          "candidate_score": 0.631526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_526",
          "psc_text": "τὸν πατέρα θεολογοῦσιν· ὃ δὴ παρίστησι διὰ τῆς μετὰ χεῖρας φάσκoν ᾠδῆς· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών. Ἀπρεπὴς δὲ ὕμνος λεχθείη ἂν ὁ δαίμοσι πονηροῖς καὶ πνεύ μασιν ἀκαθάρτοις ἀναπεμπόμενος· ἀπρεπὴς δέ ἐστι καὶ ὁ ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις καὶ τοῖς λοιποῖς τοῦ κόσμου μέρεσιν ὑπὸ τῶν ταῦτα θεοποιούντων ᾀδόμενος. καὶ ἔτι μᾶλλον αἰσχίων καὶ ἀπρεπέστατος ὁ δι’ αἰσχρῶν καὶ ἀκολάστων ᾀσμάτων τοῖς περὶ θεῶν ἐρωτικοῖς διηγήμασιν ἀναπλαττόμενος. μόνος δ’ ἐκεῖνος ὡραῖος λεχθείη ἂν καὶ εὐπρεπὴς ὕμνος ὁ τῷ μόνῳ ποιητῇ καὶ δημιουργῷ καὶ βασιλεῖ τῶν ὅλων θεῷ ἀναπεμπόμενος, ᾧ καὶ τὰς εὐχὰς ἀποδιδόναι προσήκει καὶ τοῦτο ποιεῖν μὴ ἐκτὸς τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ. διὸ λέλεκται κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα· καὶ σοὶ ἀποδοθήσεται εὐχὴ ἐν Ἱερουσαλήμ. Εὐχὴν δὲ σύνηθες τῇ θείᾳ γραφῇ καλεῖν τὴν ἐπαγγελίαν, ἣν ἂν ἐπαγγέλληταί τις τῷ θεῷ ἤτοι σωφρονεῖν ταξάμενος καὶ τὸν ἑαυτοῦ βίον ἀναθεῖναι τῇ κατὰ θεὸν φιλοσοφίᾳ, ἢ τῶν κτημάτων ἀφιερῶσαί τι, ἢ",
          "candidate_score": 0.629442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_408",
          "psc_text": "ἐν ὕμνοις ψαλμοὶ λέγονται· οἱ δὲ ἐν τῷ δευτέρῳ μέρει τῆς βίβλου τρεῖς ἐν ὕμνοις ἐπιγράφουσιν μόνον· ὁ νγ καὶ ὁ νδ καὶ ὁ μετὰ χεῖρας. Οἱ μὲν οὖν ἐν ὕμνοις ψαλμοὶ ἐοίκασι σὺν τῷ μουσικῷ ὀργάνῳ τῷ καλουμένῳ ψαλτηρίῳ λελέχθαι, ὡς δεηθέντος τῆς διὰ τοῦ σώματος, ὅπερ ἐστὶν ὄργανον τῆς ψυχῆς, πρακτικῆς ἐνεργείας τοῦ ψάλλοντος. οἱ δὲ ἁπλῶς ὕμνοι διὰ μόνης φωνῆς τοῦ τὸν ὕμνον ἀναπέμψαντος εἴρηνται οὐ συμπαραληφθείσης τῆς διὰ τοῦ ψαλτηρίου κρούσεως τῷ μόνης τῆς κατὰ διάνοιαν θεωρίας δεδεῆσθαι τοὺς ἐν αὐτοῖς λόγους. τοῦτο γοῦν παρίστησιν ὁ μετὰ χεῖρας ὕμνος λέγων· ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς σὲ ἐκέκραξα· δι’ οὗ σημαίνει ὥσπερ ἔξω γεγενῆσθαι τῆς τοῦ σώματος καταστάσεως θεοληπτούμενον τὸν προφήτην. οὐκ ἀγνοῶ δὲ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς ἑτέρως ἐκδεδωκέναι. Παρακαλεῖ δὲ διὰ τῶν μετὰ χεῖρας ὁ Δαυὶδ λέγων· εἰσάκουσον, ὁ θεός, τῆς δεήσεώς μου· ἐνδεὴς γὰρ ὢν μεγάλων τινῶν καὶ θείων τούτων τυγχάνειν παρακαλεῖ. εἶθ’ ὥσπερ",
          "candidate_score": 0.628541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16",
          "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,",
          "candidate_score": 0.62618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_24_26",
          "bdc_text": "angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn.",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_176",
          "psc_text": "ἑαυτῶν ἐπὶ κακῷ συμφωνήσαντες τὰς γλώττας κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ· διὸ μὴ φέρων αὐτῶν τὴν μοχθηρὰν ταύτην καὶ ἀσεβῆ συμφωνίαν εὔχομαι λέγων· ὦ κύριε, καταπόντισον καὶ κατα­δίελε τὰς γλώσσας αὐτῶν, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· καταποντισθῆναι ποίησον, δέσποτα, καὶ ἀσύμφωνον ποίησον τὴν γλῶσσαν αὐτῶν«· τῆς γὰρ μοχθηρᾶς συμφωνίας πολὺ κρεῖττον γένοιτ’ ἂν ἡ ἀσυμφωνία ἀτονωτέραν καὶ ἀσθενεστέραν κακίαν ἀπεργαζομένη. τοῦτο μὲν οὖν τὸ πρῶτον ἦν αὐτῶν κακόν· οἵ τε γὰρ τοῦ ἔθνους προεστῶτες, νομοδιδάσκαλοι καὶ ἀρχιερεῖς καὶ λοιποὶ ἄρχοντες τοῦ λαοῦ, δολίως αὐτῷ προϊόντες πειράζειν αὐτὸν ἐτόλμων λαβὰς θηρώμενοι καὶ ἐπιβουλὰς κατ’ αὐτοῦ συσκευαζόμενοι· ὃ δὴ καὶ ἕτερος ᾐνίττετο αἰνίττετο ψαλμὸς ἐξ αὐτοῦ προσώπου φήσας· περιεκύκλωσάν με ταῦροι πολλοί, μόσχοι πίονες περιέσχον με. ἤνοιξαν ἐπ’ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν ὡς λέων ἁρπάζων καὶ ὠρυόμενος· κἀκεῖ γὰρ τοὺς ἄρχοντας ᾐνίττετο τοῦ λαοῦ· διὸ πάλιν τοῦ στόματος αὐτῶν ἐμνημόνευεν διὰ τὰς κατ’ αὐτοῦ ἐπιβουλάς τε καὶ σκέψεις. καὶ ὁ πᾶς δὲ τῶν",
          "candidate_score": 0.625989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_695",
          "psc_text": "τούτων πλῆθος καὶ Δανιὴλ ὁ προφήτης ἐν τῇ θεοπτίᾳ παρίστησι λέγων· μύριαι μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ καὶ χίλιαι χιλιάδες παρειστήκεισαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ· ᾧ συμφώνως καὶ νῦν λέλεκται· τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ μυριοπλάσιον, χιλιάδες εὐθηνούντων. Ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν· Ὄχησις τοῦ θεοῦ μυριάδων, χιλιάδες ἠχούντων. Τί δὲ ἠχούντων ἢ πάντως που φωνὰς πλήρεις δοξολογίας καὶ θεολογίας; οἷα καὶ τὰ Σεραφεὶμ ἀναγέγραπται παρὰ τῷ Ἡσαΐᾳ βοῶντα καὶ λέγοντα· ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος κύριος Σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ. ἐν ταύταις δὲ ταῖς χιλιάσι καὶ ταῖς μυριάσι ταῖς ὑπεζευγμέναις τῷ ἅρματι τοῦ θεοῦ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος μέσος ἐμπολιτεύεται, ὥσπερ ἡνιοχῶν αὐτὰς καὶ τῷ πατρὶ παρασκευάζων. διὸ ἐπιλέγεται· κύριος ἐν αὐτοῖς. Ποῖος δὲ κύριος, σημαίνει προϊὼν καὶ φάσκων· ἐν Σιναῒ ἐν τῷ ἁγίῳ. αὐτὸς γὰρ ἐκεῖνος, φησίν, ὁ κύριος ὁ ἐν Σιναῒ τῷ ἁγίῳ ὄρει ὀφθείς· ἦν δὲ οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος, δηλαδὴ τοῖς ὑπὸ τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ ἐζευγμένοις.",
          "candidate_score": 0.625745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_562",
          "psc_text": "διάφορα τάγματα τῶν ἐν Χριστῷ προκοπτόντων τὴν παγκαρπίαν εἴσεται τῶν διὰ τῆς προκειμένης προφητείας θεσπιζομένων. Εὐλογήσεις τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου, καὶ τὰ πεδία σου πλησθήσεται πιότητος. πιανθήσεται τὰ ὡραῖα τῆς ἐρήμου, καὶ ἀγγαλίασιν οἱ βουνοὶ περιζώσονται. ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτῶν, καὶ αἱ κοιλάδες πληθυνοῦσι σῖτον· κεκράξονται, καὶ γὰρ ὑμνήσουσιν. Ἐπειδὴ κηρῦξαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτὸν καὶ ἡμέραν ἀνταποδόσεως ἐληλυθέναι λέγεται ὁ σωτὴρ κατὰ τὴν φάσκουσαν ἐξ αὐτοῦ προσώπου γραφήν· πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με· εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, καλέσαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτὸν καὶ ἡμέραν ἀνταποδόσεως, εἰκότως καὶ ἐνταῦθα τὴν ἡμέραν σημαίνει τῆς ἀνταποδόσεως. ἔστι δὲ αὕτη ὁ μέλλων ἐπιστήσεσθαι αἰὼν μετὰ τὴν τοῦ ἐνεστῶτος συντέλειαν. ἐκεῖνον τοίνυν τὸν ἐνιαυτὸν ὥσπερ στεφάνῳ κοσμηθήσεσθαι διὰ τῶν νεαρῶν καὶ ὡραίων ἀνθῶν τῶν μελλόντων ἐν αὐτῷ πολιτεύεσθαι τὸ παρὸν θεσπίζει λόγιον φάσκον· εὐλογήσεις τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου. Ὁ γὰρ",
          "candidate_score": 0.624154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_35",
          "bdc_text": "daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_490",
          "psc_text": "κατηξίωσας τὴν σαυτοῦ δεξιὰν ἐκτείνας ἐπιλαβέσθαι μου καὶ ἀνελκῦσαι ἄνω πρὸς σαυτόν. διὰ τοῦτο γὰρ δεδύνηται ἡ ψυχή μου ὑπὸ σοῦ βοηθηθεῖσα κολληθῆναι ὀπίσω σου, ἐπειδήπερ ἐμοῦ ἀντελάβετο ἡ δεξιά σου. Οὐ γὰρ ἂν ἄλλως ἐφικνούμην τοῦ τοσούτου ὕψους, εἰ μὴ ἀντελάβετό μου ἡ δεξιά σου. διδάσκει δὲ ὁ ἀπόστολος, πῶς τις κολλᾶται τῷ κυρίῳ, λέγων· ὁ κολλώμενος τῷ κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστιν, ὡς καὶ ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστι. λέγων δὲ Δαυὶδ τῷ κυρίῳ· ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου, δῆλος ἦν καὶ ἐκ τούτου ἁγνείᾳ καὶ καθαρότητι σχολάζων. Αὐτοὶ δὲ εἰς μάτην ἐζήτησαν τὴν ψυχήν μου, εἰσελεύσονται εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς· παραδοθήσονται εἰς χεῖρας ῥομφαίας, μερίδες ἀλωπέκων ἔσονται. Ἐγὼ μέν, φησί, σοὶ τῷ ἐμαυτοῦ σωτῆρι προσεῖχον καὶ σοὶ τὴν ἐμὴν ψυχὴν συνῆπτον τοῖς τε σοῖς ἐμελέτων λόγοις ἐν φυγῇ τυγχάνων καὶ ἐν ἐρημίαις ποιούμενος τὰς διατριβάς· οὐ γὰρ ἠμυνόμην τοὺς ἐλαύνοντάς με, ἀλλ’ οὐδὲ σοὶ",
          "candidate_score": 0.623194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_35",
          "bdc_text": "daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_855",
          "psc_text": "σου καὶ σῶσού με· γενοῦ μοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστὴν καὶ εἰς τόπον ὀχυρὸν του; σῶσαί με. Τὰ ἰσοδυναμοῦντα τούτοις καὶ ὁ λ περιέχει ψαλμὸς, τοῦτον καὶ αὐτὸς ἀρχόμενος τὸν τρόπον· ἐπὶ σοί, κύριε, ἤλπισα, μὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα, ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ῥῦσαί με. κλῖνον πρὸς μὲ τὸ οὖς σου. τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι με· γενοῦ μοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστήν. καὶ εἰς οἶκον καταφυγῆς τοῦ σῶσαί με. Ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν, «εἰς τὸ τέλος,» καὶ «ψαλμὸς τῷ Δαυῒδ,» ἐπεγέγραπτο· ὁ δὲ παρὼν ἀνεπίγραπτος τυγχάνει. κἀκεῖνος μὲν ἐξομολόγησιν σὺν ἱκετηρίᾳ περιεῖχεν, ὁ δὲ προφητεία ἔοικεν ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος προενηνεγμένη. διὸ οὐδὲ ἐπιγέγραπται συνήθως, «τοῦ Δαυΐδ.» εἴποι δ’ ἄν τις προσήκειν συμπεριλαμβάνειν αὐτὸν τοῖς πρὸ αὐτοῦ τεταγμένοις, διὰ τὸ πολλὴν πρὸς αὐτὰ σώζειν ἀκολουθίαν· ἐν γοῦν τῷ πρὸ τούτου ἐλέγετο· ὁ θεός, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες. αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου. ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθείησαν οἱ",
          "candidate_score": 0.622103,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_705",
          "psc_text": "ἦν τοῖς ἐχθροῖς τοῦ θεοῦ καταπατεῖν κορυφὴν ἔντριχον, τουτέστι τὰς τῶν ἀνθρώπων κεφαλάς, εἰ μὴ ταῖς οἰκείαις πλημμελείαις καὶ ἁμαρτίαις τεταπείνωντο. διὸ τοῖς μὴ τοιούτοις ὁ σωτὴρ ἔλεγεν· ὑμῶν δὲ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσίν. τῶν γὰρ αὐτοῦ μαθητῶν καὶ ἑκάστη θρὶξ τοῦ τιμιωτέρου μέρους τοῦ σώματος, ὡς ἀναγκαία καὶ κόσμῳ τοῦ παντὸς συμβαλλομένη, ἀριθμοῦ κατηξίωται θείου καὶ φυλακῆς, ὡς ἂν μὴ συλληθείη τῷ ξυρῷ τῶν ἐχθρῶν τῶν ἐμπεριπατούντων καὶ καταπατούντων πᾶσαν κορυφὴν ἔντριχον τὴν ἀναστρεφομένην ἐν πλημμελείαις αὐτῆς. Εἶπε κύριος· ἐκ Βασὰν ἐπιστρέψω, ἐπιστρέψω ἐν βυθοῖς θαλάσσης, ὅπως ἂν βαφῇ ὁ ποὺς ἐν αἵματι, ἡ γλῶσσα τῶν κυνῶν σου ἐξ ἐχθρῶν παρ’ αὐτοῦ. Πάλιν κἀνταῦθα ὁ κύριος οὐ διὰ τοῦ τετραγράμμου παρ’ Ἑβραίοις ἐκπεφώνηται, διὰ δὲ τῶν κοινοτέρων στοιχείων. ἤδη δὲ τρίτον τοῦτον ἐδήλωσεν ἡ παροῦσα γραφὴ ἐφιστῶσα τὸν, ὡς ἂν εἴποι τις, δεύτερον κύριον. ἐπεὶ καὶ ἐν τῷ φάσκοντι ψαλμῷ· εἶπε κύριος τῷ κυρίῳ μου.",
          "candidate_score": 0.620384,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1684",
          "psc_text": "συντείνει· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἡμῶν ἐλπίς, μεθ’ ἣν οὐδεμία ἄλλη ἡμᾶς διαδέξεται. τμηθέντες γὰρ ἄφνω κατὰ τὴν τελευτὴν ἐκπεταννύμεθα. μετὰ δὲ ταῦτα, τί ποτε ἡμᾶς διαδέξεται, τίς οἶδεν; τίς γὰρ ἑρμηνεῦσαι δύναται ἢ καὶ ἀκριβῶς γνῶναί τε καὶ ἐξειπεῖν, ὁποία τίς ἐστιν ἡ μετὰ ταῦτα τοὺς ἁμαρτωλοὺς καταληψομένη ὀργή; διό φησι· τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυμόν σου; Tίς δὲ οἷός τέ ἐστιν ἐξαριθμήσασθαι τὴν δεξιάν σου; ἀλλὰ σύ γε ἡμῖν ὁ θεὸς ἐντεῦθεν ἤδη γνώρισον τὴν δεξιάν σου εἰς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς νοεῖν τε αὐτὴν καὶ τὰς δυνάμεις αὐτῆς ἀπαριθμεῖσθαι. Δεξιὰν δὲ θεοῦ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ πολλάκις ἐδίδαξαν οἱ ἱεροὶ λόγοι. Παιδεύονται τοίνυν οἱ δηλούμενοι μετὰ τὴν ἐξομολόγησιν εὔχεσθαι καταξιωθῆναι πρῶτον μὲν τῆς τοῦ θεοῦ πραΰτητος, ὡς ἂν παιδευθεῖεν δι’ αὐτῆς, ἔπειτα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ, δηλαδὴ τῆς γνώσεως τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ τῶν τε παραδόξων αὐτοῦ δυνάμεων, ὡς ἂν βελτίους αὐτῶν",
          "candidate_score": 0.6187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_668",
          "psc_text": "ὠνόμασεν, ὡς ἂν μονήρεις καὶ καθ’ ἑαυτοὺς ἀνεζωσμένους. Τοιοῦτοι δὲ πάντες εἰσὶν οἱ τὸν μονήρη καὶ ἁγνὸν κατορθοῦντες βίον, ὧν πρῶτοι γεγώνασιν οἱ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαθηταί, οἷς εἴρητο· μὴ κτήσησθε χρυσόν, μηδὲ ἄργυρον εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, μὴ πήραν εἰς ὁδόν, μηδὲ ὑποδήματα, μηδὲ ῥάβδον. ἐν γὰρ τῷ λέγειν μὴ δεῖν κτήσασθαι χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον εἰς τὰς ζώνας ἀνεζωσμένους αὐτοὺς εἰσάγει. οὕτω δὲ καὶ πᾶσιν ἡμῖν ὁ ἀπόστολος παρακελεύεται λέγων· στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀληθείᾳ. καὶ οἱ τὸ Πάσχα δὲ ἐσθίοντες ἐκελεύοντο τὰς ὀσφῦς ἔχειν περιεζωσμένας. Τοῦτο δὴ οὖν πρῶτον κατορθοῖ τοῖς ἐν δυσμαῖς οἰκοῦσιν ἐπιδημήσας ὁ θεσπιζόμενος. ἀπὸ γὰρ τῶν προλεχθέντων ὀρφανῶν καὶ τῶν δηλωθεισῶν χηρῶν ἀφορίσας ἐξαίρετον καὶ τιμιώτατον ἑαυτῷ τάγμα τὸ τῶν μονοτρόπων κατοικίζει αὐτοὺς ἐν οἴκῳ, δηλαδὴ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ, παραμένειν καὶ κατοικεῖν ἐν αὐτῇ καταξιῶν αὐτούς. μετὰ δὲ τούτους δεύτερον ἔργον κοινωφελὲς καὶ εἰς πολλοὺς διαβαῖνον κατορθοῖ ἐξάγων πεπεδημένους ἐν",
          "candidate_score": 0.618686,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_138",
          "bdc_text": "Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1789",
          "psc_text": "αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος, οὐδὲ κάλλος· ἀλλ’ ἦν τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· ὅτε δὲ ἀπολαβὼν τὴν δόξαν, ἣν καὶ πρότερον εἶχε παρὰ τῷ πατρὶ, τὴν τοῦ δούλου μορφὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μετεσχημάτισε κατὰ τὴν ἀποστολικὴν μαρτυρίαν, ἥ φησιν· ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ, τὸ τηνικαῦτα εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο, ὅτε καὶ τὴν τοῦ πατρὸς βασιλείαν καὶ τὰ πάντων, οὐ μόνον τῶν ἐν οὐρανοῖς, ἀλλὰ καὶ τῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐθνῶν ἐκράτυνε πᾶσαν τὴν πολύθεον καθελὼν πλάνην. διὸ λέλεκται· κύριος ἐβασίλευσεν, εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο. Τὸ γοῦν ἐνεδύσατο ὡς κατά τινα καιρὸν ἀποδυσαμένου τὴν εὐπρέπειαν λέλεκται· καὶ ὅτε μὲν ὑπέμενε τὰ κατὰ τὸ πάθος, ἐσταυρώθη, φησὶν ὁ ἀπόστολος, ἐξ ἀσθενείας: ὅτε δὲ νενικηκὼς τὸν θάνατον, τὴν κατὰ πάντων ἀπελάμβανε βασιλείαν, πάλιν ἐπλήρου τό· ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν καὶ περιεζώσατο. Χριστὸς γὰρ θεοῦ δύναμις ἦν καὶ θεοῦ σοφία. εἶθ’,",
          "candidate_score": 0.618324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_158",
          "psc_text": "ἐγλύκανάς μοι ἐδέσματα; Εἰ μὲν γὰρ ὑπ’ ἐχθροῦ ταῦτ’ ἔπασχον, φησίν, ἢ εἰ μῖσος ὁμολογῶν τις ἔχειν πρὸς μὲ ταῦτ’ ἐποίει, οὐδὲν ἦν θαυμαστόν, νυνὶ δὲ οὔτε μισῶν οὔτε ἐχθρός, συνήθης δὲ ὢν καὶ φίλος ἰσόψυχός τε καὶ ἡγεμὼν ὑπ’ ἐμοῦ καθεσταμένος κοινῆς τε τραπέζης ἀξίωμα ἔχων ἴσον μιᾶς τε καὶ τῆς αὐτῆς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ εἰσόδου μοι καὶ εὐχῆς κεκοινωνηκὼς τοιαῦτα εἰς ἐμὲ τετόλμηκας; ταῦτα δὲ τὸν Δαυὶδ λέγειν ἐξ οἰκείου προσώπου οὐκ οἶδ’ εἴ τινα ἔχοι λόγον· οὔτε γὰρ Σαοὺλ ἰσόψυχος αὐτοῦ φίλος ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον ὁμότροπος ἦν· ποία γὰρ ὁμοιοτροπία γένοιτ’ ἂν ἐν τοῖς ἑκατέρων βίοις πάμπολυ διαλλάττουσιν; ἀλλ’ οὐδὲ ἰσόψυχος πώποτε γέγονεν τῷ Δαυὶδ ὁ Σαούλ, οὐδὲ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ ἱστοροῦνται πώποτε πεπορευμένοι ἐν ὁμονοίᾳ . προφανῶς δ’ ἐχθρὸς ὁ Σαοὺλ τοῦ Δαυὶδ πάντοτε φαίνεται γεγονώς· ἔφευγε δ’ οὖν αὐτὸν εἰκότως καὶ ἐκρύπτετο ὡς φανερὸν ἐχθρὸν φυλαττόμενος. Ἀλλ’ οὐδὲ τὰ περὶ",
          "candidate_score": 0.618222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_458",
          "psc_text": "εὐλογίαις κατὰ τὸ λελεγμένον· ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν, ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα. αὕτη γὰρ μόνη ἐλπὶς ἀγαθή· ἄλλως δὲ προσήκει μὴ ἐλπίζειν ἐπὶ ἀδικίαν μηδὲ ἐπὶ τοῖς ἐξ ἁρπαγῆς καὶ πλεονεξίας συναγομένοις χρήμασι μέγα φρονεῖν. ἀλλὰ καί, εἰ συμβαίη ποτὲ εὐροεῖν ἡμῖν τὰ πράγματα καὶ ἀκωλύτως φέρεσθαι πανταχόθεν τὸν πλοῦτον ποταμοῦ δίκην ῥέοντα, καὶ ὅθεν οὐκ ἄν τις ἀδικήσειε, φορᾷ τινι ἀδοκήτῳ φερόμενον, μὴ πάντως ἐκ θεοῦ τοῦτο γίνεσθαι καὶ νόμιζε μηδὲ μακάριζε σεαυτὸν ἀπατώμενος τῇ διανοίᾳ καὶ προστιθέμενος ὡς ἀγαθῷ τῷ πλούτῳ, γίνωσκε δέ, ὅτι ῥευστῆς ὢν φύσεως ὥσπερ ῥέων φέρεται, οὕτω καὶ ἀπορρεῖ, οὐδὲν δὲ βέβαιον οὐδὲ στερρὸν καὶ ἀσφαλὲς κεκτημένος. Θαυμαστῶς δὲ τῷ τῆς ῥοῆς ὀνόματι κέχρηται, πλοῦτος ἐὰν ῥέῃ, φήσας· κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· Πλοῦτος, φησίν, ἐὰν καρποφορῇ, μὴ τάσσετε τὴν καρδίαν. Ἀλλ’ ἐπὶ τίνα δεῖ τάσσειν τὴν καρδίαν καὶ τίνι προστίθεσθαι, εἴρηται πολλάκις ἐν τῷ· Οὐχὶ τῷ θεῷ ὑποταγήσεται ἡ ψυχή μου;",
          "candidate_score": 0.616086,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_297",
          "psc_text": "διαλυθὲν διαφωνεῖ ἢ ἔκτρωμα γυναικός, ἵνα μὴ ἴδωσιν ἥλιον. πρὶν ἢ αὐξήσωσιν αἱ ἄκανθαι ὑμῶν, ὥστε γενέσθαι ῥάμνος, ἔτι ζῶντα ὡς ὁλόξηρον λαίλαψ ἀρεῖ Σ . Εἴη δ’ ἂν ὁ νοῦς τῶν προκειμένων τοιοῦτος. Ἐπειδὴ τὰ τέλη τῶν ἁμαρτωλῶν, ὁποῖα ἔσται, διαγράφειν πρόκειται καὶ ταῦτα πρὸς τοῖς προλεχθεῖσιν περιμένειν αὐτούς, ὦ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , μανθάνετε· ἐλέγετο δὴ πρὸ τούτου, ὅτι ὁ θεὸς συντρίψει τοὺς ὀδόντας αὐτῶν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν, καὶ τὰς μύλας τῶν λεόντων συνθλάσει κύριος, καὶ ἐξουδενωθή σονται ὡς ὕδωρ διαπορευόμενον. Πρὸς τούτοις οὖν καὶ τάδε πείσονται· ὁ πάλαι πρότερον τὸ ἑαυτοῦ τόξον καθ’ ἑτέρων ἐντείνων βάλλων τε καὶ ἀναιρῶν ἑτέρους ὥσπερ βέλεσι τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις, οὗτος ἐν τῷ τῆς κρίσεως καιρῷ θορυβηθήσεται, καὶ τὰ βέλη αὐτοῦ, δι’ ὧν ἠκόντιζεν καὶ ἀνῄρει πολλούς, θρυπτόμενα ἀφανισθήσεται. εἶθ’ ὥσπερ χόριον προχωρῆσαν ἀπὸ γυναικὸς οὐδεμιᾶς μετέχει ζωῆς, διαλυθὲν δὲ διαφωνεῖ, ἢ ὥσπερ τὸ ἐν τῷ χoρίῳ ἐναποθανὸν ἔκτρωμα προελθὸν τῆς",
          "candidate_score": 0.614719,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1629",
          "psc_text": "δὲ Σύμμαχος, ἐχολώθης πρὸς τὸν Χριστόν σου. τηνικαῦτα δὲ καὶ τὰ τῆς διαθήκης αὐτοῦ τῆς πρὸς τοὺς ἀποστόλους διεσκεδάσθη, ὅτε καὶ ἠρνήσαντο αὐτὸν, καὶ τὸ ἁγίασμα δὲ αὐτοῦ, τουτέστι τὸ σῶμα τὸ ἀπὸ τῆς ἁγίας παρθένου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβηλώθη· ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς φραγμοὺς αὐτοῦ τότε περιεῖλεν ὁ θεός· δηλαδὴ τοὺς περιφράττοντας, ὥσπερ καὶ δορυφοροῦντας αὐτὸν καὶ περιέποντας ἀγγέλους· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ ὀχυρώματα αὐτοῦ. ἦσαν δὲ οὗτοι οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐγένοντο εἰς δειλίαν, ὡς καὶ ἀρνήσασθαι αὐτὸν καὶ καταλιπόντας φυγεῖν. Τότε δὲ καὶ ἐγενήθη ὄνειδος τοῖς γείτο σιν αὐτοῦ, καὶ ὑψώθη ἡ δεξιὰ τῶν θλιβόντων αὐτόν· καὶ τὰ λοιπὰ δὲ πάντα τότε εἰς τὸν ἐκ σπέρματος Δαυὶδ ἐπληροῦτο. ἄλλως γὰρ οὐκ ἄν τις ἔχοι ταῦτα ἐπ’ αὐτὸν τὸν Δαυὶδ ἐφαρμόζειν, οὐδ’ ἐπιδεῖξαι εἰς ἐκεῖνον πεπληρωμένα τὰ προκείμενα, ὡς οὐδὲ τὰ σεμνότερα καὶ χρηστότερα ἐμφερόμενα ταῖς τοῦ θεοῦ ἐπαγγελίαις. οὐ γὰρ δὴ τοῦ Δαυὶδ ὁ",
          "candidate_score": 0.614291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_700",
          "psc_text": "εἰς τὸ ὁδοποιῆσαι αὐτῷ κατὰ τὰ ἔμπροσθεν εἰρημένα, ἀναγκαίως φασίν· εὐλογητὸς κύριος ἡμέραν καθ’ ἡμέραν, κατευοδώσει ἡμῖν ὁ θεὸς τῶν σωτηριῶν ἡμῶν. Ἀντὶ δὲ τοῦ· τῶν σωτη ριῶν ἡμῶν, ὁ Σύμμαχος· τῆς σωτηρίας ἡμῶν, ἡρμήνευσεν, ἀνθ’ οὗ τὸ Ἑβραϊκὸν πάλιν τοῦ ὀνόματος τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ μέμνηται. Ὁ θεὸς ἡμῶν, ὁ θεὸς τοῦ σώζειν, καὶ τοῦ κυρίου κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου. πλὴν ὁ θεὸς συνθλάσει κεφαλὰς ἐχθρῶν αὐτοῦ, κορυφὴν τριχὸς διαπορευομένων ἐν πλημμελείαις αὐτῶν. Πάλιν ἐκ προσώπου τῶν ἀποστόλων προφητικῶς καὶ ταῦτα λέλεκται. ἐπεὶ γὰρ ἐθεολόγησαν διὰ τῶν ἔμπροσθεν, ἀκολούθως καὶ διὰ τῶν μετὰ χεῖράς φασιν· ὁ θεὸς ἡμῶν, ὁ θεὸς τοῦ σώζειν, καὶ τοῦ κυρίου κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· ὁ θεὸς ἡμῖν θεὸς εἰς σωτηρίαν, καὶ τοῦ κυρίου τοῦ δεσπότου αἱ εἰς θάνατον ἔξοδοι. Μόνος γὰρ οὗτος θεὸς ὢν τοῦ σώζειν ἐξόδους εὕρετο τοῦ θανάτου. ἐπειδὴ πᾶς ἄνθρωπος εἰς μὲν τὴν εἴσοδον τοῦ",
          "candidate_score": 0.610453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1904",
          "psc_text": "Κύριος ἐν Σιὼν μέγας καὶ ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς. Σιὼν ἑρμηνεύεται σκοπευτήριον· οὕτω δὲ ὀνομάζειν ἔθος τῇ ἱερᾷ γραφῇ πᾶν τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα· τῶν τὰ ἐπουράνια σκοπούντων τοῦτον δηλουμένων τὸν τρόπον, ὁποῖος ἦν λέγων ὁ ἀπόστολος· σκοπούντων ἡμῶν οὐ τὰ ἐπίγεια, ἀλλὰ τὰ ἐπουράνια. παρὰ τούτοις οὖν μέγας ἐστὶν ὁ κύριος. Εἰ δὲ καὶ ἔστι Σιὼν ἐπουράνιος καὶ Ἱερουσαλὴμ κατὰ τὸν ἀπόστολον, πολλῷ μᾶλλον εἴποι τις ἂν ἐν τῇ ἐπουράνιῳ Σιὼν μέγαν εἶναι τὸν κύριον τῆς οἰκείας αὐτοῦ βασιλείας ἐν οὐρανοῖς ὑπαρχούσης. Εἰκότως οὖν ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς, οὐ μόνον τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας καὶ οἰκείους αὐτοῦ γενομένους, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀργιζομένους ἐπὶ τῷ βασιλεύειν αὐτόν. Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ ὀνόματί σου τῷ μεγάλῳ, ὅτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν. καὶ τιμὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷ. Νῦν μὲν ὀργίζονται λαοὶ ἐπὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν βασιλείᾳ, ἔσται δέ τις καιρὸς ἐν ᾧ καὶ αὐτοὶ ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τῷ μεγάλῳ,",
          "candidate_score": 0.60654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_879",
          "psc_text": "οὐκ Ἰουδαίοις μόνοις ἀφωρισμένον ὥσπερ ὁ διὰ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinhetilichen! νόμος. διό φησιν ὁ ἀπόστολος· «οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον. δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται.» διὸ ἐνταῦθα λέλεκται· Τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· Κατὰ πᾶσαν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου. Καὶ τοῦτο δέ ἐστι πληρούμενον θεωρεῖν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης· ἐν ᾗ τὸ στόμα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διὰ τῶν θείων γραφῶν πᾶσιν ἀνθρώποις ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας τὴν δι’ αὐτοῦ προξενηθεῖσαν ἅπασι σωτηρίαν κηρύττει. ἐπιλέγει δὲ τούτοις, «ὅτι οὐκ ἔγνων γραμματείας.» τὰς κλεῖς εἰληφότες τῆς βασιλείας, καὶ μήτε αὐτοὶ εἰσερχόμενοι μήτε ἑτέροις συγχωροῦντες, τὰς γραμματείας κατεῖχον. ἐγὼ δὲ, φησὶ, μὴ τῷ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinheitlichen! συγγράμματι προσέχων, μηδὲ τὰς τοῦ νόμου σωματικὰς γραμματείας τοῖς ἐμαυτοῦ παραδοὺς μαθηταῖς, οὐκ ἔγνων γραμματείας. τί δὲ ἔγνως; ἑξῆς διασαφεῖ λέγων·",
          "candidate_score": 0.60474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1023",
          "psc_text": "παρὰ σοί. καὶ ἐγώ, φησίν, διὰ παντὸς μετὰ σοῦ, κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· καὶ συνήμην σοι διὰ παντός· εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα οὐ συνείην πρὶν φωτισθῆναι καὶ γνῶναι τὰ περὶ τῆς σῆς πόλεως λελεγμένα καὶ τὰ περὶ τῆς εἰκόνος τῶν ἀσεβῶν, καὶ εἰ δίκην ἀλόγου κτήνους διετέλεσα πρότερον ἀνοηταίνων καὶ μὴ δυνάμενος ἐπιβαλεῖν τοῖς τῆς σῆς προνοίας λόγοις, ὅμως οὐκ ἀπελιμπανόμην σου τοῦ θεοῦ, οὐδὲ ἐξέπιπτον τῆς ἐπὶ σὲ ἐλπίδος, συνήμην δέ σοι διαπαντός. καὶ τοῦτ’ ἔπραττον οὐκ ἐξ ἐμαυτοῦ δυνάμεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς σῆς χάριτος· σὺ γὰρ αὐτὸς τῇ σαυτοῦ φιλανθρωπίᾳ τῆς ἐμῆς δεξιᾶς χειρὸς ἐπιλαβόμενος συνεῖχες καὶ διεκράτεις πρὸς τὸ μὴ διαχεῖσθαί μου τὰ διαβήματα, μηδὲ τοὺς πόδας μου σαλεύεσθαι τῆς παρὰ σοὶ στάσεως. διό φημι· ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου· εἶχον γὰρ καλὴν δεξιάν, ἐρρωμένην καὶ πρακτικήν, τὰ δεξιὰ πάντα καὶ τά σοι ἀρεστὰ πράττουσαν· διὸ ἐπιλαβόμενος αὐτῆς τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με, ἢ κατὰ",
          "candidate_score": 0.602435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1026",
          "psc_text": "οὐρανῷ; καὶ μετὰ σοῦ οὐκ ἠθέλησα ἐν τῇ γῇ, ἀνηλώθη ἡ σάρξ μου καὶ ἡ καρδία μου, τὸ κραταίωμα τῆς καρδίας μου, καὶ ἡ μερίς μου ὁ θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Ἡ σὴ φιλανθρωπία, φησίν, καὶ τὸ σὸν ἔλεος καὶ ἡ χάρις πάντων μοι τῶν ἀγαθῶν γέγονεν αἰτία· τῇ γὰρ σαυτοῦ χρησάμενος ἀγαθωσύνῃ, ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου, καὶ διέσωσάς με, ὥστε μὴ σαλευθῆναί μου τοὺς πόδας, μηδὲ διαχυθῆναί μου τὰ διαβήματα . ἀλλὰ καὶ μετὰ δόξης προσελάβου με, ἐπειδήπερ σοὶ τοῦτο ὡς ἀγαθῷ θεῷ πάρεστιν. ἐμοὶ γὰρ οὐδὲν ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ, οὐδὲ κατὰ ὀφειλήν μοι ταῦτα γέγονεν, ἀλλ’ οὐδὲ ἔστιν μοί τίς ἄλλος ἐν τῷ οὐρανῷ ἢ σὺ μόνος. διὸ οὐδὲν ἐπὶ τῆς γῆς ἠθέλησα παρὰ σοῦ κτήσασθαι, οὐδὲ ηὐξάμην τυχεῖν θνητῶν καὶ ἐπικήρων πραγμάτων. εἰκότως δὲ οὐδὲν παρὰ σοῦ ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς· τὰς γὰρ ἐν οὐρανῷ ἐπόθουν διατριβάς καὶ τῶν αὐτόθι ἀγαθῶν τυχεῖν ηὐχόμην. διὸ",
          "candidate_score": 0.595636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1032",
          "psc_text": "καὶ ἤδη μὲν ἀπήλαυον παντὸς ἀγαθοῦ κολλώμενος καὶ συναπτόμενος τῷ θεῷ ὥστε λέγειν· ἐκολλήθη ὀπίσω σου ἡ ψυχή μου · καὶ εἰς τὸν μέλλοντα δὲ χρόνον ἀγαθὰς ὑπέγραφον ἐλπίδας ἐμαυτῷ· ἕτερόν τε τοῦτο ἀγαθόν μοι ἦν τὸ τίθεσθαι ἐν κυρίῳ τὴν ἐλπίδα μου· τέλος γάρ μοι τῆς πάσης ἐλπίδος ἦν τὸ ἐξαγγεῖλαι πάσας τὰς αἰνέσεις σου ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών· καταξιωθεὶς γὰρ τῆς εἰς τὴν πόλιν σου εἰσόδου, περὶ ἧς ἀνωτέρω ἐλέγετο· κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουθενώσεις, καὶ ταῖς πύλαις ταῖς ἐπουρανίοις ἐπιβάς ἀνακηρύξω τοῖς πᾶσι τὰς εἰς ἐμέ σου εὐεργεσίας. ἔνθα γενόμενος καὶ τῶν ἐπαγγελιῶν σου τεύξομαι, ἃς ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη. τοιαῦτα γὰρ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν . μὴ κείμενον δὲ ἐν τῷ Ἑβραϊκῷ, μηδὲ παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς τὸ ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών, παρὰ μόνοις δὲ τοῖς ο",
          "candidate_score": 0.589248,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1828",
          "psc_text": "ἀπὸ τῆς εἰς πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ λεγούσης φωνῆς· αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. Τὸν αὐτὸν δὲ λαὸν τὸν ἐξ ἐθνῶν καὶ Ζαχαρίας ὁ προφήτης θεσπίζει λέγων· χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· κήρυσσε, θύγατερ Ἱερουσαλήμ· - ἰδοὺ ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ κατασκηνώσω ἐν μέσῳ σου, λέγει κύριος· καὶ καταφεύξονται ἔθνη πολλὰ ἐπὶ τὸν κύριον· - καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν, κἀγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν. τοῦτον τοίνυν τὸν λαὸν αὐτοῦ οὐκ ἀπώσεται κύριος οὐδὲ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ ἐγκαταλείψει, ἕως οὗ δικαιοσύνη ἐπιστρέψῃ εἰς κρίσιν. Μέχρι γὰρ τούτου φυλάξει τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἐπιστρέψῃ ἡ τοῦ θεοῦ δικαιοσύνη τὰ ἔπαθλα τῶν πόνων ἀποδώσουσα τοῖς καλῶς ἠγωνισμένοις· οἳ καὶ ἐχόμενοι τῆς δικαιοσύνης τοῦ θεοῦ πλησίον αὐτοῦ στήσονται ἐν τοῖς δεξιοῖς τοῦ βασιλέως καταταγησόμενοι, ἅτε δὴ ὀρθοὶ καὶ εὐθεῖς γενόμενοι τῇ καρδίᾳ καὶ μηδὲν τῇ ψυχῇ σκολιὸν μηδὲ",
          "candidate_score": 0.588671,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1",
      "max_score": 0.69876,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.69876,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4158",
          "psc_text": "zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta (II Mach. VII), hoc tres viri inter innoxias flammas (Dan. III, 21), hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me (Psal. CXVII, 18) .",
          "candidate_score": 0.687586,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3646",
          "psc_text": "sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Coloss. III, 1, 2) . Praecessit ergo ille; jam resurreximus et nos, sed adhuc in spe. Audi hoc idem apostolum Paulum dicentem: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus adoptionem, exspectantes redemptionem corporis nostri. Adhuc ingemiscis, adhuc exspectas. Quid ergo est quod tibi praestitit Christus? Audi quod sequitur: Spe enim salvi facti sumus; spes autem quae videtur non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 23-25) . Reducti ergo sumus iterum ab abyssis spe. Quare iterum? Quia jam Christus praecesserat. Sed quia resurgemus in re: modo enim spe vivimus, modo secundum fidem ambulamus: reducti sumus ab abyssis terrae, credendo in eum qui ante nos resurrexit ab abyssis terrae; resuscitata est anima nostra ab iniquitate infidelitatis, et facta est in nobis quasi prima resurrectio per fidem. Sed si sola erit, ubi est",
          "candidate_score": 0.686428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_663",
          "psc_text": "et nequitiae: qui ergo libidinibus sese immergunt et terrenis desideriis, descendunt in lacum. Tales Christum persecuti sunt. Sed quid dicit? Salvum fecisti me a descendentibus in lacum. 14. [vers. 5.] Psallite Domino, sancti ejus: quia resurrexit caput vestrum, hoc sperate membra caetera, quod videtis in capite; hoc sperate membra, quod credidistis in capite. Proverbium est antiquum et verum: Ubi caput, et caetera membra. Christus in coelum ascendit, quo nos secuturi sumus: non remansit apud inferos, resurrexit, jam non moritur; cum resurrexerimus et nos, jam non moriemur. Has ergo promissiones habentes, Psallite Domino, sancti ejus: et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Quid est, confitemini memoriae? Obliti enim eratis eum, sed ipse vos non est oblitus. 15. [vers. 6.] Quoniam ira in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus. Ira in indignatione peccatori: Qua die ederitis, morte moriemini (Gen. II, 17) . Tetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus:",
          "candidate_score": 0.685452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1737",
          "psc_text": "Deum, respondet conturbanti se animae suae, et quasi rationem reddenti perturbationis suae, propter mala quibus abundat hic mundus. Interim habita in spe. Spes enim quae videtur, non est spes: si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 24, 25). 11. Spera in Deum. Quare Spera? Quoniam confitebor illi. Quid ei confiteberis? Salutare vultus mei, Deus meus. A me mihi salus esse non potest; hoc dicam, hoc confitebor: Salutare vultus mei Deus meus. Etenim ut metuat in his, quae utcumque intellecta cognoscit, respexit iterum sollicitus ne obrepat inimicus: nondum dicit, Salvus sum ex omni parte. Etenim primitias habentes Spiritus, in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri (Ibid., 23). Illa perfecta in nobis salute, erimus in domo Dei viventes sine fine, et sine fine audantes eum cui dictum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII, 5) . Hoc nondum est, quia",
          "candidate_score": 0.683221,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2449",
          "psc_text": "et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humana infirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut perficeret ipsam dilectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox est et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis (Psal. VI, 8) . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus (Matth. XIV, 30). Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde",
          "candidate_score": 0.682537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72_74",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2654",
          "psc_text": "Deum: Disrupisti vincula mea (Psal. CXV, 16) . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur (Prov. V, 22) . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata sicut vestem longam (Isai. V, 18) : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit (Joan. II, 15). Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XXII, 13) .",
          "candidate_score": 0.680168,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_62_64",
          "bdc_text": "in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2463",
          "psc_text": "in carne necessarium propter vos (Philipp. I, 23, 24) . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam (Matth. VII, 14); ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patientur (II Tim. III, 12) . Non pateris persecutionem: non vis pie vivere in Christo. Vis probare verum esse quod dictum est? Incipe pie vivere in Christo. Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XI, 29) Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi",
          "candidate_score": 0.679641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1452",
          "psc_text": "quod patitur homo? Patitur enim ex se intrinsecus, forinsecus autem ex eis inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo (Psal. XVIII, 13, 14) . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, intellige. Si enim adversum me steterunt, adversus se ceciderunt. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput noluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmitate",
          "candidate_score": 0.678651,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2342",
          "psc_text": "Et videbunt justi, et timebunt, et super eum ridebunt. Quando timebunt? quando ridebunt? Intelligamus ergo et discernamus duo ista tempora satis utiliter timendi et ridendi. Quamdiu enim sumus in hoc saeculo, nondum est ridendum, ne postea ploremus. Legimus quid servetur in finem huic Doech; legimus, et quia intelligimus et credimus, videmus, sed timemus. Hoc ergo dictum est, Videbunt justi, et timebunt. Quamdiu videmus quid eventurum sit in finem malis, quare timemus? Quia dixit Apostolus, In timore et tremore vestram ipsorum operamini salutem (Philipp. II, 12) : quia dictum est in psalmo, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . Quare, cum timore? Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Quare, cum tremore? Quia dicit alibi: Fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, intendens teipsum ne et tu tenteris (Gal.",
          "candidate_score": 0.677147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2711",
          "psc_text": "Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super",
          "candidate_score": 0.675441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3642",
          "psc_text": "En hoc primum positum est iterum: videamus quid hoc sit, et inveniemus quare alterum iterum. 10. Quid est Christus? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte sonat et transit? Verbum Deus apud Deum; Verbum per quod facta sunt omnia. Quid propter te? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit (Rom. VIII, 32) ? Ecce quid, quis, propter quem. Filius Dei caro propter peccatorem, propter",
          "candidate_score": 0.674964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2528",
          "psc_text": "quem non videmus: hominem videmus, diabolum non videmus; hominem diligamus, diabolum caveamus; pro homine oremus, contra diabolum oremus, et dicamus Deo: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit (Matth. XIII, 28) Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista",
          "candidate_score": 0.673539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_52_54",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2516",
          "psc_text": "ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram (Matth. VII, 25): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est:",
          "candidate_score": 0.672993,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1802",
          "psc_text": "Salvos enim fecisti nos ex affligentibus nos, et eos qui oderunt nos confudisti. 9. [vers. 9.] In Deo laudabimur tota die. Videte quemadmodum miscet etiam verba futuri temporis, ut intelligas et praeterita quae dicta sunt de futuro esse praedicta. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Quid, laudabimur? quid, confitebimur? Quia ex omnibus affligentibus nos eruisti nos, quia reguum perpetuum dabis nobis, quia complebitur in nobis, Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII, 5) . 10. [vers. 10.] Haec ergo futura cum certa sint nobis, et illa praeterita cum a patribus nostris audierimus, quid modo? Nunc autem repulisti et confudisti nos. Confudisti, non in conscientia nostra, sed in facie hominum. Erat enim tempus quo affligerentur Christiani, cum ubique fugerent, cum ubique diceretur, Christianus est, tanquam ad insultationem et ad opprobrium pertineret. Ubi est ergo ille Deus noster, rex",
          "candidate_score": 0.67246,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3582",
          "psc_text": "Domini est salus, vana salus hominis (Psal. LIX, 13). Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus (Gen. I, 5) . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: in prosperis, tanquam tempore diurno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei",
          "candidate_score": 0.672131,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1664",
          "psc_text": "super egenum et pauperem, in die mala liberabit eum Dominus. Veniet enim dies mala: velis nolis, veniet; dies judicii aderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine. Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris erubescas. Intellige ergo super egenum et pauperem, id est, super Christum; intellige in eo occultas divitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 3). Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo humanum erat resuscitavit, et in melius convertit, in coelum levavit. Ille autem qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus",
          "candidate_score": 0.670915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.670132,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1180",
          "psc_text": "bene age, et laudasti Deum. Quando cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua quid agit, nisi laudet et conscientia tua? Cessasti ab hymno cantando, discedis ut reficiaris? Noli inebriari, et laudasti Deum. Discedis ut dormias? Noli surgere ad malefaciendum, et laudasti Deum. Negotium agis? noli fraudem facere, et laudasti Deum. Agrum colis? Noli litem movere, et laudasti Deum. In innocentia operum tuorum praepara te ad laudandum Deum tota die. IN PSALMUM XXXV ENARRATIO. SERMO HABITUS FORTE DIE SABBATI, ex n. 19. 1. [vers. 2.] Intendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim",
          "candidate_score": 0.669855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_632",
          "psc_text": "inter Deum et homines (I Tim. II, 5)? Non inter Patrem et homines, sed inter Deum et homines. Quid est Deus? Pater et Filius et Spiritus sanctus. Quid sunt homines? Peccatores, impii, mortales. Inter illam Trinitatem et hominum infirmitatem et iniquitatem, mediator factus est homo, non iniquus, sed tamen infirmus; ut ex eo quod non iniquus, jungeret te Deo; ex eo quod infirmus, propinquaret tibi: atque ita, ut inter hominem et Deum mediator existeret, Verbum caro factum est, id est, Verbum homo factum est. Nomine enim carnis appellati sunt homines. Inde est: Et videbit omnis caro salutare Dei (Luc. III, 6) . Omnis caro dictum est, omnes homines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem (id est adversus homines), sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum (Ephes. VI, 12) : de quibus in consequentibus, si Dominus adjuverit, loquemur. Pertinet enim ista distinctio ad expositionem",
          "candidate_score": 0.66974,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_157_159",
          "bdc_text": "nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_93",
          "psc_text": "Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Psal LXXII, 28). Huic poenae contrarium est: Intra in gaudium Domini tui. Quia huic expulsioni simile est: Projicite illum in tenebras exteriores (Matth. XXV, 21, 30) . 15. Quoniam inamaricaverunt te, Domine. Ego sum, inquit, panis qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) : et, Operamini escam quae non corrumpitur (Ibid., 27) : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus (Psal. XXXIII, 9) . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleum sustinere non possint. 16. [vers. 12] Et laetentur omnes qui sperant in te: utique illi quibus gustantibus suavis est Dominus. In aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes",
          "candidate_score": 0.6673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1118",
          "psc_text": "Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est. Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi sui frameam sibi fecerat. Quantum valet hoc? De homine dico. Victus in paradiso (Gen. III, 6), victor in stercore. Ibi victus est a diabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus (Job II, 10) ? Quam bene audierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris (Matth. V, 44) . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur",
          "candidate_score": 0.666791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071",
          "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis",
          "candidate_score": 0.666777,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3583",
          "psc_text": "nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: in prosperis, tanquam tempore diurno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei dic, ut non frustra cantaveris, Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2) . Salvis filiis, pecore, familia, omni re sua, Job laudabat Deum; hoc quasi diurno tempore: damna venerunt, orbitas irruit, periit quod servabatur, obierunt quibus servabatur; hoc quasi nocturno tempore. Vide tamen tota die laudantem. Numquid post illud diurnum tempus ubi laetabatur, quia factus est illius quasi lucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, unde fulgebat, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) ? Et",
          "candidate_score": 0.665618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2221",
          "psc_text": "dicis; et qui vis te audiri, prior te audi; et dic quod dicit in alio psalmo quidam: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo (Psal. LXXXIV, 9) . Qualis ergo ego, qui non audio quod in me loquitur, et volo ut alii audiant quod per me loquitur? Audiam prior, audiam, maximeque audiam quod loquitur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo. Audiam, et castigem corpus meum, et servituti subjiciam, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar (I Cor. IX, 27). Utquid tu enarras justitias meas? Utquid tibi quod tibi non prodest? Admonet illum ut audiat: non ut deponat praedicationem, sed ut assumat obedientiam. Tu vero utquid assumis Testamentum meum per os tuum? 24. [vers. 17.] Tu vero odisti eruditionem. Odisti disciplinam. Quando parco, cantas et laudas; quando castigo, murmuras: quasi quando parco, sim Deus tuus; et quando castigo, non sim Deus tuus. Ego",
          "candidate_score": 0.665476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2346",
          "psc_text": "infructuosa, quia sera. Vis ut sit frutuosa? Non sit sera: hodie te corrige. Reus es, ille judex est: corrige reatum, et gaudebis ad judicem. Hodie enim hortatur te, ne judicet te; et qui judex tuus futurus est, ipse est hodie advocatus tuus. Tunc ergo, fratres, restat ridendi tempus. Nam ipsam irrisionem iniquorum quae futura est justis, significavit liber ille Sapientiae. In suis enim, in quorum animas transfert se sapientia, factura est quod dixit: Increpabam, et non exaudiebatis; loquebar, et meis sermonibus non intendebatis; et ego vestrae perditioni superridebo (Prov. I, 24-26) . Hoc fiet tunc a justis in istum Doech. Modo autem videamus et timeamus, ne hoc simus quod in eum dicimus: et si hoc eramus, hoc esse desinamus, ut modo timentes, postea rideamus. 14. [vers. 9.] Quid autem tunc dicent qui ridebunt? Et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum. Videte corpus terrenum.",
          "candidate_score": 0.665298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1180",
          "psc_text": "bene age, et laudasti Deum. Quando cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua quid agit, nisi laudet et conscientia tua? Cessasti ab hymno cantando, discedis ut reficiaris? Noli inebriari, et laudasti Deum. Discedis ut dormias? Noli surgere ad malefaciendum, et laudasti Deum. Negotium agis? noli fraudem facere, et laudasti Deum. Agrum colis? Noli litem movere, et laudasti Deum. In innocentia operum tuorum praepara te ad laudandum Deum tota die. IN PSALMUM XXXV ENARRATIO. SERMO HABITUS FORTE DIE SABBATI, ex n. 19. 1. [vers. 2.] Intendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim",
          "candidate_score": 0.664815,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1404",
          "psc_text": "non prodest? Utrumque genus nos habemus in Ecclesia, Domino dicente, et bonorum et malorum. Boni enim cum praedicant, quid dicunt? Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium (I Tim. IV, 12) . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 2, 3) . Vides quia in cathedra Moysi, cui successit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere.",
          "candidate_score": 0.664766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1802",
          "psc_text": "Salvos enim fecisti nos ex affligentibus nos, et eos qui oderunt nos confudisti. 9. [vers. 9.] In Deo laudabimur tota die. Videte quemadmodum miscet etiam verba futuri temporis, ut intelligas et praeterita quae dicta sunt de futuro esse praedicta. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Quid, laudabimur? quid, confitebimur? Quia ex omnibus affligentibus nos eruisti nos, quia reguum perpetuum dabis nobis, quia complebitur in nobis, Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII, 5) . 10. [vers. 10.] Haec ergo futura cum certa sint nobis, et illa praeterita cum a patribus nostris audierimus, quid modo? Nunc autem repulisti et confudisti nos. Confudisti, non in conscientia nostra, sed in facie hominum. Erat enim tempus quo affligerentur Christiani, cum ubique fugerent, cum ubique diceretur, Christianus est, tanquam ad insultationem et ad opprobrium pertineret. Ubi est ergo ille Deus noster, rex",
          "candidate_score": 0.663665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2030",
          "psc_text": "nuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent (Isai. LII, 15) ? Ad quos non missi sunt Prophetae, ipsi primo audierunt et intellexerunt Prophetas: illi qui primo non audierunt, postea audientes admirati sunt. Remanserunt illi ad quos missi sunt, codices ferentes, veritatem non intelligentes; Testamenti tabulas habentes, et haereditatem non tenentes. Sed nos sicut audivimus, ita et vidimus. In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Ib audivimus, ibi et vidimus. Extra illam qui est, nec audit, nec videt; in illa qui est, nec surdus nec caecus est. Sicut audivimus, ita et vidimus. Et ubi audis? ubi vides? In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Deus fundavit eam in aeternum. Non insultent haeretici per partes conscissi: non se extollant qui dicunt, Ecce hic est Christus, ecce illic (Matth. XXIV, 23) . Qui dicit, Ecce hic est, ecce illic, ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti",
          "candidate_score": 0.663211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3719",
          "psc_text": "quid in illis figuris praesignaret et promitteret Deus: deficientibus ergo rebus pro quibus laudabat Deum populus carnalis, cui regnavit ille David, defecerunt hymni David; non Filii Dei, sed filii Jesse. Periculosum locum tituli psalmi praesentis, sicut Dominus voluit, praetervecti sumus: accepistis quare dictum sit, Defecerunt hymni David, filii Jesse. 4. Cujus vox est Psalmus? Asaph. Quid est, Asaph? Sicut invenimus in interpretationibus ex lingua hebraea in graecam, et ex graeca nobis in latinam translatis, Asaph Synagoga interpretatur. Vox est ergo Synagogae. Sed tu cum audieris Synagogam, noli continuo detestari quasi interfectricem Domini. Erat quidem illa Synagoga interfectrix Domini; nemo dubitat: sed memento de Synagoga fuisse arietes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum (Psal. XXVIII, 1) . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est",
          "candidate_score": 0.662998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3582",
          "psc_text": "Domini est salus, vana salus hominis (Psal. LIX, 13). Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus (Gen. I, 5) . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: in prosperis, tanquam tempore diurno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei",
          "candidate_score": 0.662745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.66225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2527",
          "psc_text": "dicant quod hic dicitur, qui patiuntur quod hic dicitur. Certe qui non patitur, non dicat: Non astringo ad vocem, quem videoextrapassionem.Sedvideatne,cumvultesse longe a passione, longe fiat a sanctis. Cogitet ergo unusquisque de inimico suo; si christianus est, mundus ipsi inimicus est. Privatas ergo inimicitias nemo cogitet, auditurus verba psalmi hujus: sciamus quia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, et spiritualia nequitiae (Ephes. VI, 12), id est adversus diabolum et angelos ejus; quia et quando patimur homines importunos, ille instigat, ille inflammat, ille tanquam vasa sua movet. Attendamus ergo duos hostes; quem videmus, et quem non videmus: hominem videmus, diabolum non videmus; hominem diligamus, diabolum caveamus; pro homine oremus, contra diabolum oremus, et dicamus Deo: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die",
          "candidate_score": 0.6618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2560",
          "psc_text": "Quia sic promiseras, hoc egisti. Dixisti te exauditurum flentem: credidi, flevi, exauditus sum; inveni te misericordem in repromittendo, veracem in reddendo. Sicut et in repromissione tua. 15. [vers. 10.] Convertantur inimici mei retrorsum. Hoc ipsis prodest, non male illis optat: etenim praecedere volunt, ideo corrigi nolunt. Mones inimicum tuum ut bene vivat, ut se corrigat: ille contemnit, ille respuit verbum tuum: Ecce qui me monet, ecce a quo auditurus sum praecepta quibus vivam! Praecedere te vult, et praecedendo non corrigitur. Non attendit quia verba tua non sunt tua; non attendit quia vitam tuam Deo enuntias, non tibi. Praecedendo ergo non corrigitur: bonum est illi ut convertatur retrorsum, et quem praecedere volebat sequatur. Dominus de passione sua futura discipulis loquebatur, exhorruit Petrus, et ait, Absit, Domine, non fiet istud: qui paulo ante dixerat, Tu es Christus Filius Dei vivi, confessus Deum, timuit eum mori quasi hominem. Dominus autem qui sic venerat",
          "candidate_score": 0.659452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50_52",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3306",
          "psc_text": "clerorum diceretur; quod in nullo interpretum legi: propterea credo quia tantumdem valet quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit; nam pro eo quod est in latino, inter me et vos, graecus habet, inter medium meum et vestrum. Sic et de signo circumcisionis cum loquitur Deus ad Abraham, dicit, Erit testamentum inter me et te, et omne semen tuum (Gen. XVII, 2, 7) : quod Graecus habet, inter medium meum et tuum, et inter medium seminis tui. Item cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad signum constituendum (Id. IX, 12), hoc verbum saepissime repetit: et quod habent latini codices, inter me et vos, vel inter me et omnem animam vivam, et si qua ibi talia dicuntur; inter medium",
          "candidate_score": 0.657605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1587",
          "psc_text": "sequuntur? Si neminem sequuntur, errabunt. Sequuntur ergo et illi aliquem, ipsum Christum. Meliores quique in Ecclesia, quibus non remansit jam homo quem imitentur, quia omnes proficiendo superaverunt, ipse Christus eis remanet, quem usque in finem sequantur. Et cernitis ordinatos gradus per Paulum apostolum dicentem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . Ergo qui jam directos gressus habent in petra, forma sint fidelibus: Sed forma, inquit, esto fidelibus (I Tim. IV, 12) . Ipsi fideles sunt justi, qui attendentes eos qui se in bono praecedunt, imitando sequuntur. Quomodo sequuntur? Videbunt justi, et timebunt. Videbunt, et timebunt sequi vias malas, cum vident quosque meliores jam elegisse vias bonas; et dicunt in animo suo, quemadmodum solent dicere viatores, attendentes alios cum praesumptione ambulantes in via, ipsi adhuc incerti viae, et quasi fluctuantes qua eant, dicunt sibi: Non frustra illi hac eunt, quando illo eunt quo nos ire volumus;",
          "candidate_score": 0.656262,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2836",
          "psc_text": "aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod promisit facere vult, et non potest. De Deo non est quod tu timeas: quia verax est, constat; quia omnipotens est, constat; fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . In sancto illo, de quo alibi audistis: Deus in sancto via tua (Psal. LXXVI, 14) . Deus locutus est in sancto suo. Laetabor, et dividam Sichimam. Quia Deus hoc locutus est, fiet: vox Ecclesiae est, Deus locutus est in",
          "candidate_score": 0.655983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31_33",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2516",
          "psc_text": "ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram (Matth. VII, 25): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est:",
          "candidate_score": 0.655962,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3829",
          "psc_text": "videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde (Psal. X, 3) . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus",
          "candidate_score": 0.655617,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4158",
          "psc_text": "zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta (II Mach. VII), hoc tres viri inter innoxias flammas (Dan. III, 21), hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me (Psal. CXVII, 18) .",
          "candidate_score": 0.655487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1404",
          "psc_text": "non prodest? Utrumque genus nos habemus in Ecclesia, Domino dicente, et bonorum et malorum. Boni enim cum praedicant, quid dicunt? Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium (I Tim. IV, 12) . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 2, 3) . Vides quia in cathedra Moysi, cui successit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere.",
          "candidate_score": 0.655253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2654",
          "psc_text": "Deum: Disrupisti vincula mea (Psal. CXV, 16) . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur (Prov. V, 22) . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata sicut vestem longam (Isai. V, 18) : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit (Joan. II, 15). Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XXII, 13) .",
          "candidate_score": 0.655164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.654735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_71_73",
          "bdc_text": "Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2654",
          "psc_text": "Deum: Disrupisti vincula mea (Psal. CXV, 16) . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur (Prov. V, 22) . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata sicut vestem longam (Isai. V, 18) : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit (Joan. II, 15). Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XXII, 13) .",
          "candidate_score": 0.654641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2516",
          "psc_text": "ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram (Matth. VII, 25): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est:",
          "candidate_score": 0.654468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_815",
          "psc_text": "sinistram. Iterum dico quod breviter fixum omnes animo teneatis: Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Respondebis: Quid ergo faciam? Psalmus iste docet nos: quo perlecto atque tractato, arbitror adjuvante misericordia Domini, visuros nos viam vel ubi jam ambulemus, vel quam tenere debeamus. Unusquisque pro modulo suo audiat; et sicut sibi conscius fuerit, ita vel doleat corrigendus, vel gaudeat approbandus. Si se deviasse invenerit, redeat ut in via ambulet: si se in via invenerit, ambulet ut perveniat. Nemo sit superbus extra viam, nemo piger in via. 2. Hunc autem psalmum ad eam gratiam pertinere, qua christiani sumus, testatus est apostolus Paulus: unde ipsam lectionem vobis legi voluimus. Hoc dixit Apostolus, cum commendaret justitiam quae ex fide est, adversus eos qui gloriantur de justitia quae est ex operibus, hoc ait: Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem? Si enim Abraham ex operibus",
          "candidate_score": 0.654063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_815",
          "psc_text": "sinistram. Iterum dico quod breviter fixum omnes animo teneatis: Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Respondebis: Quid ergo faciam? Psalmus iste docet nos: quo perlecto atque tractato, arbitror adjuvante misericordia Domini, visuros nos viam vel ubi jam ambulemus, vel quam tenere debeamus. Unusquisque pro modulo suo audiat; et sicut sibi conscius fuerit, ita vel doleat corrigendus, vel gaudeat approbandus. Si se deviasse invenerit, redeat ut in via ambulet: si se in via invenerit, ambulet ut perveniat. Nemo sit superbus extra viam, nemo piger in via. 2. Hunc autem psalmum ad eam gratiam pertinere, qua christiani sumus, testatus est apostolus Paulus: unde ipsam lectionem vobis legi voluimus. Hoc dixit Apostolus, cum commendaret justitiam quae ex fide est, adversus eos qui gloriantur de justitia quae est ex operibus, hoc ait: Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem? Si enim Abraham ex operibus",
          "candidate_score": 0.653856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1702",
          "psc_text": "cum Paganis, et ostendimus hoc evenire modo in Ecclesia Christi, quod ante praedictum est de nomine Christi, de capite et corpore Christi, ne putent nos finxisse illas praedictiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante nos, implevit hoc tempore nostro, et quae nondum implevit, impleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Benedictus Dominus Deus Israel, a saeculo et in saeculum: et dicet omnis populus, Fiat, fiat. IN PSALMUM XLI",
          "candidate_score": 0.653281,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_51",
          "bdc_text": "und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_916",
          "psc_text": "superiora dona Dei, quid tibi contulerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte praeceperit, convertere et ad psalterium, psalle Domino in psalterio decem chordarum. Praecepta enim legis decem sunt: in decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est. Habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti, Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40) . Dicit tibi Deus desuper, quia Dominus Deus tuus, Deus unus est: habes unam chordam. Non accipias in vanum nomen Domini Dei tui: habes alteram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abstine ab opere servili. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34):",
          "candidate_score": 0.652903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1383",
          "psc_text": "forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Et quid illi prodest? Et non supplantabuntur gressus ejus. Liberat a laqueo verbum Dei in corde, liberat a via prava verbum Dei in corde, liberat a labina verbum Dei in corde. Tecum est, cujus verbum a te non recedit. Quid autem mali patitur quem custodit Deus? Custodem ponis in vinea, et contra fures securus es; et potest dormire custos ille, et ipse cadere, et furem admittere: non autem dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4). Lex Dei ejus in corde ipsius: et non supplantabuntur gressus ejus. Vivat ergo securus, et inter malos vivat securus, et inter impios vivat securus. Quid",
          "candidate_score": 0.652099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_789",
          "psc_text": "ambulare viam Domini, etiam in conspectu hominum spera in Deum, id est, noli erubescere de spe tua. Quomodo vivit in corde tuo, sic habitet in ore tuo: quia non sine causa signum suum Christus in fronte nobis figi voluit, tanquam in sede pudoris, ne Christi opprobria christianus erubescat. Hoc ergo in conspectu hominum si feceris, si inde coram hominibus non erubueris, si in conspectu filiorum hominum nec ore nec factis Christum negaveris; spera tibi perfici dulcedinem Dei. 8. [vers. 21.] Quid sequitur? Abscondes eos in abscondito vultus tui. Qualis est locus iste? Non dixit, Abscondes eos in coelo tuo: non dixit, Abscondes eos in paradiso: non dixit, Abscondes eos in sinu Abrahae. Multis enim fidelibus loca futura sanctorum in Scripturis sanctis posita sunt. Vilescat totum quidquid praeter Deum est. Qui nos tuetur in loco vitae hujus, ipse post istam vitam sit locus noster: quia et iste psalmus hoc ei ait",
          "candidate_score": 0.651897,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_165_167",
          "bdc_text": "nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1560",
          "psc_text": "curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomodo jam non erit. Ecce jam non it ad requiem? Quod avertat Deus ab Idithun! Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incubatorem, iniquum, superbum, jactantem, elatum, pauperis ante januam jacentis contemptorem: nonne et ipse erit? Quid est ergo, non ero? Si enim dives ille non erat, quis est qui ardebat? quis est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Pater Abraham, mitte Lazarum (Luc. XVI, 24) ? Utique qui loqueretur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur.",
          "candidate_score": 0.651771,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73_75",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind. Nun , so züchstu in unseren handelSache .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2654",
          "psc_text": "Deum: Disrupisti vincula mea (Psal. CXV, 16) . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur (Prov. V, 22) . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata sicut vestem longam (Isai. V, 18) : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit (Joan. II, 15). Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XXII, 13) .",
          "candidate_score": 0.651666,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2735",
          "psc_text": "CXXIII, 7, 6) ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non dimittit qui custodit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem (Matth. XII, 29) . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes facti sunt vasa Christi: quibus Apostolus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) , qui notas facit divitias suas in vasa misericordiae (Rom. IX, 23) . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt",
          "candidate_score": 0.651468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_71_73",
          "bdc_text": "Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1233",
          "psc_text": "febrem sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad phreneticum venit, ut quidquid audiret, quidquid passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de qua iste liberari deprecatur dicens: Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me. Si enim venerit pes superbiae, movet manus peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male suadentis operatio. Factus es superbus? Cito te corrumpit, qui male suadet. Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi dicatur. Hinc est quod alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo (Psal. XVIII, 13, 14) . Quid est, Ab occultis meis? Non veniat mihi pes superbiae. Quid est, Et ab alienis parce servo tuo? Neque manus peccatoris moveat me. Serva quod intus est, et non timebis foris. 18. [vers. 13.] Quare autem valde hoc times? Quasi diceretur, Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; ut",
          "candidate_score": 0.650827,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1639",
          "psc_text": "sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro satanas (Matth. XVI, 22, 23) . Ideo, inquit, satanas, quia vis antecedere eum quem debes sequi: si autem retro fueris, et secutus fueris, jam non satanas. Quid ergo? Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam (Ibid., 18) . 26. Convertantur retrorsum et revereantur, qui volunt mihi mala. Malevoli sunt, qui etiam cum benedicunt, quantum in corde eorum est maledicunt. Dicis alicui, Esto christianus: Sis christianus, sed tu. Bonam rem dixit, sed non illi imputatur quod dixit, sed quo animo dixit: quomodo imputatum est et Judaeis, quando ille ex caeco nato factus est videns: cum eum premerent insultationibus et urgerent, ait illis,",
          "candidate_score": 0.64965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_406",
          "psc_text": ". Non veniat, inquit, mihi pes superbiae, hoc est, Ab occultis meis munda me, Domine; et manus peccatorum non moveant me, hoc est, Ab alienis parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas (Psal. CXVIII, 133) . Noli timere, si christianus es, dominum foris hominem: Dominum Deum tuum semper time. Malum in te time, hoc est cupiditatem tuam, non quod in te Deus fecit, sed quod tibi ipse fecisti: te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia ei qui te fecit subditus esse noluisti. 15. Sed si mei, inquit, non fuerint dominata, tunc immaculatus ero; et mundabor a",
          "candidate_score": 0.649399,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_100_102",
          "bdc_text": "so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2168",
          "psc_text": "Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalapandus et flagellandus; veniet, sed manifestus, non adhuc calamo in capite percutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit (Psal.",
          "candidate_score": 0.649058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3551",
          "psc_text": "in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati (Rom. VII, 23): adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam (Sap. IX, 15). Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est (II Cor. IV, 7). Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo dicitur, Petra est refugium ericiis et leporibus (Psal. CIII, 18) : Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). 6.",
          "candidate_score": 0.648898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2741",
          "psc_text": "ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem (Joan. VII, 45-49) . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium occiderunt. Sed et ille eo quod occisus est, de sanguine suo medicamentum fecit aegrotis. Irruerunt super me fortes. Hos maxime fortes advertite; et videte utrum de ulla re praesumendum sit homini, quando nec de justitia praesumendum est. Jam videte ubi jaceant praesumentes de divitiis, de viribus corporis, de nobilitate generis, de dignitate saeculi, si qui de ipsa justitia tanquam de sua praesumpserit, cadit. Irruerunt super me fortes. Ex illis fortibus fuit ille vires suas jactans: Gratias tibi, inquit, ago quia non sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste: jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae",
          "candidate_score": 0.648677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1294",
          "psc_text": "7. [vers. 18.] Confirmat ergo justos Dominus. Quomodo eos confirmat? Novit Dominus vias immaculatorum. Quando patiuntur mala, vias malas ambulare creduntur ab ignorantibus, ab his qui non noverunt videre vias immaculatorum. Ille qui eas novit, scit per quam rectum ducat mansuetos suos. Unde dixit in alio psalmo: Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas (Psal. XXIV, 9) . Quomodo putatis detestatos homines transeuntes ulcerosum pauperem jacentem ante divitis januam (Luc. XVI, 20)? Quomodo forte hunc occlusis naribus conspuebant? Noverat autem Dominus illi servare paradisum. Quomodo autem sibi optabat vitam illius qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide? Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus.",
          "candidate_score": 0.647298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3880",
          "psc_text": "corde suo, Non est Deus (Psal. XIII, 1) . Dixit stultus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi audiret ipse de quo dixit. Propterea et hic in isto psalmo, charissimi, intendite, quoniam hoc quod dixit, Nolite loqui adversus Deum iniquitatem, vidit multos hoc in corde agere, et adjunxit: Quoniam neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Iniquitatum tuarum judex Deus est. Si Deus est, ubique praesens est. Quo te auferes ab oculis Dei, ut in parte aliqua loquaris quod ille non audiat? Si ab oriente judicat Deus, secede in occidentem, et dic quidquid vis adversus Deum; si ab occidente, vade in orientem, et ibi loquere; si a desertis montium judicat, vade in medium populorum, ubi tibi submurmures. De nullo loco judicat, qui ubique secretus est, ubique publicus; quem nulli licet ut est cognoscere, et quem nemo permittitur ignorare.",
          "candidate_score": 0.647201,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257",
          "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et",
          "candidate_score": 0.646737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2516",
          "psc_text": "ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram (Matth. VII, 25): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est:",
          "candidate_score": 0.646266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78_80",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3882",
          "psc_text": "Quid est talis, qualis fueris? Bonus, si bonus fueris; et malus tibi videbitur, si malus fueris: sed opitulator si bonus fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et in faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo aliunde conscium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum: prorsus non est quo fugias. Vis fugere ab ipso? Fuge ad ipsum. Ergo ne loquamini adversus Deum iniquitatem, nec illic ubi loquimini. Iniquitatem, inquit, meditatus est in cubili suo (Psal. XXXV, 5) . Quid meditatus est in cubili suo? Cubile cor ejus, dicens: Sacrificate",
          "candidate_score": 0.64584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3550",
          "psc_text": "securus ille in alta terra; quomodo tu in eo a quo factum est coelum et terra? Esto ergo mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum facias me. Ego si mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu. Firmamentum meum, quid est? Per te sum firmus, et ex te sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam firmus ex te, sicubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati (Rom. VII, 23): adhuc corpus quod",
          "candidate_score": 0.64561,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2740",
          "psc_text": "10) . Quomodo ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, id est, qui de sua virtute praesumere voluerunt tanquam justi, offenderunt in lapidem offensionis (Rom. IX, 32): et haedus visus est eis Agnus, et quia veluti haedum occiderunt, ab Agno redimi non meruerunt. Ipsi sunt ergo fortes, qui irruerunt super Christum, commendantes justitiam suam. Audite fortes istos: Cum quidam Jerosolymitae dicerent, missi ab eis ad apprehendendum Christum, et non audentes apprehendere (quia quando voluit, tunc apprehensus est, qui vere fortis erat): Quare ergo, inquiunt, non eum potuistis apprehendere? Et responderunt: Nemo unquam hominum sic locutus est, sicut ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem (Joan. VII, 45-49) . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium",
          "candidate_score": 0.642361,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3582",
          "psc_text": "Domini est salus, vana salus hominis (Psal. LIX, 13). Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus (Gen. I, 5) . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: in prosperis, tanquam tempore diurno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei",
          "candidate_score": 0.642192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78_80",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2476",
          "psc_text": "13. [vers. 11] Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas et labor. Super muros ejus, super munimenta ejus, tenens quasi capita ejus, nobiles ejus. Ille nobilis si christianus esset, nemo remaneret paganus. Plerumque dicunt homines: Nemo remaneret paganus, si ille esset christianus. Plerumque dicunt homines: Et ille si fieret christianus, quis remaneret paganus? Quod ergo nondum fiunt christiani, quasi muri sunt civitatis illius non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant (Josue VI, 5). Donec fiat, turbatur iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros",
          "candidate_score": 0.640637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3214",
          "psc_text": "sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire.",
          "candidate_score": 0.63855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3215",
          "psc_text": "illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis",
          "candidate_score": 0.637577,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3825",
          "psc_text": "ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem (Matth. XII, 29) . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo (Isai. XIV, 13) . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis (Gen. III, 5, 6, 22) . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori (Luc. XVIII, 13) . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur",
          "candidate_score": 0.636972,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2447",
          "psc_text": ". Neque enim tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potes oriri facere, nec super terras pluere, aliquid unum servare inimico non potes, ut sit tibi pax in terra homini bonae voluntatis (Luc. II, 14) Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut",
          "candidate_score": 0.636863,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_352",
          "psc_text": "omnibus divini verbi praedicatoribus obscura doctrina est. 13. [vers. 13]. Prae fulgore in conspectu ejus: in comparatione fulgoris, qui est in conspectu manifestationis ejus. Nubes ipsius transierunt: praedicatores verbi ejus non jam in Judaeae finibus continentur, sed transierunt ad Gentes. Grando et carbones ignis. Objurgationes figuratae, quibus velut grandine corda dura tunduntur: si autem terra culta et mitis, id est, pius animus exceperit, duritia grandinis in aquam, id est terror fulguratae et quasi congelatae objurgationis in doctrinam satiantem resolvitur: igne autem charitatis accensa corda reviviscunt. Haec omnia in nubibus ipsius ad Gentes transierunt. 14. [vers. 14.] Et intonuit de coelo Dominus: et Evangelica fiducia de corde justi sonuit Dominus. Et Altissimus dedit vocem suam: ut haberemus eam, et in profundo rerum humanarum audiremus coelestia. 15. [vers. 15.] Et emisit sagittas suas, et dispersit eos: et emisit Evangelistas pennis virtutum recta itinera transvolantes, non suis, sed ejus a quo missi sunt",
          "candidate_score": 0.635302,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3830",
          "psc_text": "(Psal. X, 3) . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; habeat, inquit, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) : Tuus est dies, et tua est nox. Tu perfecisti solem et lunam: solem, spirituales; lunam, carnales. Adhuc carnalis est, non deseratur, et ipse perficiatur. Tu perfecisti solem et lunam: solem, tauquam sapientem; lunam, tanquam insipientem; non tamen deseruisti. Nam ita scriptum est: Sapiens permanet",
          "candidate_score": 0.633827,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162_164",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ; auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_572",
          "psc_text": "24) . Dedit ergo quod amabant, sed damnando. Habes rursum negantem petitum: Propter quod ter Dominum rogavi, inquit, ut auferret eum a me (stimulum videlicet carnis), et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 8 et 9) . Ecce illos dedit in concupiscentiam cordis eorum; Paulo apostolo negavit quod oravit: illis dedit ad damnationem, huic negavit ad sanitatem. Cum autem id amamus quod vult Deus ut amemus, procul dubio daturus est nobis. Haec est illa una, quae debet amari, ut habitemus in domo Domini per omnes dies vitae nostrae. 8. Et quia in istis terrenis habitationibus, diversis deliciis et voluptatibus homines oblectantur, et unusquisque in ea vult domo habitare, ubi non habeat quod offendat animum, et habeat multa quae delectent; si autem subtrahantur ea quae delectabant, vult homo undecumque migrare: interrogemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, quid acturus est in",
          "candidate_score": 0.633771,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_166_168",
          "bdc_text": "«Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei . ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1560",
          "psc_text": "curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomodo jam non erit. Ecce jam non it ad requiem? Quod avertat Deus ab Idithun! Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incubatorem, iniquum, superbum, jactantem, elatum, pauperis ante januam jacentis contemptorem: nonne et ipse erit? Quid est ergo, non ero? Si enim dives ille non erat, quis est qui ardebat? quis est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Pater Abraham, mitte Lazarum (Luc. XVI, 24) ? Utique qui loqueretur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur.",
          "candidate_score": 0.633295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2735",
          "psc_text": "CXXIII, 7, 6) ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non dimittit qui custodit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem (Matth. XII, 29) . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes facti sunt vasa Christi: quibus Apostolus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) , qui notas facit divitias suas in vasa misericordiae (Rom. IX, 23) . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt",
          "candidate_score": 0.6322,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_255",
          "psc_text": "qui prosperatur in via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut ista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur hominibus, ut etiam Deus putetur. Sed quanta ista ira sit Dei, docent sequentia. 23. [vers. 5.] Non est Deus in conspectu ejus, contaminantur viae ejus in omni tempore. Qui novit vel quid gaudeat, vel quid laetetur in anima, novit quantum malum sit luce deseri veritatis; cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur. Quantam ergo poenam patitur qui secundis rebus peccatorum suorum eo perducitur, ut non sit Deus in conspectu ejus, et contaminentur",
          "candidate_score": 0.631906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2075",
          "psc_text": "qui natus est ex Adam. Sed cogitet quia natus est ex Adam, et secutus est Christum, et oportet eum solvere quod debet Adam, et consequi quod promisit Christus. Qui ergo timet mortem, non est qua evadat: qui autem timet damnationem quam audient impii, Ite in ignem aeternum, est qua evadat. Non ergo timeat? Utquid enim timeat? Iniquitas calcanei ipsius illum circumdatura est? Si ergo vitet iniquitatem calcanei sui, et ambulet per vias Dei, non perveniet ad diem malam: dies mala, dies novissima, non erit illi mala. Etenim dies novissima mala erit quibusdam, bona erit quibusdam. Numquid mala erit illis quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? Sed mala erit illis quibus dicetur: Ite in ignem aeternum (Matth. XXV, 34, 41) . Quod si iniquitas calcanei sui circumdabit eum, utquid ergo timet in die mala? Modo cum vivunt provideant sibi, tollant iniquitatem a calcaneo suo: ambulent illam viam, ambulent per",
          "candidate_score": 0.631764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1739",
          "psc_text": "Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI, 14) ; quoniam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22, et XXIV, 13) . Quare ergo tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deum, quoniam confitebor illi. Haec est confessio mea, Salutare vultus mei, Deus meus. 12. Ad meipsum anima mea turbata est. Numquid ad Deum turbatur? Ad me turbata est. Ad incommutabile reficiebatur, ad mutabile perturbabatur. Novi quia justitia Dei mei manet: utrum mea maneat, nescio. Terret enim me Apostolus dicens: Qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Ergo quia non est in me firmitas mihi, nec est mihi spes de me, Ad meipsum turbata est anima mea. Vis non conturbetur? Non remaneat in teipso, et dic: Ad te, Domine, levavi animam meam (Psal. XXIV, 1) . Hoc planius audi. Noli sperare de te,",
          "candidate_score": 0.631421,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_12_14",
          "bdc_text": "SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_79",
          "psc_text": "declinantur. Multa quidem videntur pro salute aut commodo alicujus, non malitia, sed benignitate mendacia, quale illarum in Exodo obstetricum quae Pharaoni falsum renuntiaverunt (Exod. I, 19), ut infantes filiorum Israel non necarentur. Sed etiam ista non re, sed indole laudantur; quoniam qui tantum hoc modo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Nam in iis qui perfecti sunt, nec ista mendacia inveniuntur; quibus dictum est: Sit in ore vestro, Est, est; non, non: quidquid amplius est, a malo est (Matth. V, 37) . Nec immerito alio loco scriptum est: Os quod mentitur occidit animam (Sap. I, 11) ; ne quis arbitretur perfectum et spiritualem hominem pro ista temporali vita, in cujus morte non occiditur anima, sive sua, sive alterius, debere mentiri. Sed quoniam aliud est mentiri, aliud verum occultare; siquidem aliud est falsum dicere, aliud verum tacere; si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem prodere, paratus",
          "candidate_score": 0.630566,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1587",
          "psc_text": "sequuntur? Si neminem sequuntur, errabunt. Sequuntur ergo et illi aliquem, ipsum Christum. Meliores quique in Ecclesia, quibus non remansit jam homo quem imitentur, quia omnes proficiendo superaverunt, ipse Christus eis remanet, quem usque in finem sequantur. Et cernitis ordinatos gradus per Paulum apostolum dicentem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . Ergo qui jam directos gressus habent in petra, forma sint fidelibus: Sed forma, inquit, esto fidelibus (I Tim. IV, 12) . Ipsi fideles sunt justi, qui attendentes eos qui se in bono praecedunt, imitando sequuntur. Quomodo sequuntur? Videbunt justi, et timebunt. Videbunt, et timebunt sequi vias malas, cum vident quosque meliores jam elegisse vias bonas; et dicunt in animo suo, quemadmodum solent dicere viatores, attendentes alios cum praesumptione ambulantes in via, ipsi adhuc incerti viae, et quasi fluctuantes qua eant, dicunt sibi: Non frustra illi hac eunt, quando illo eunt quo nos ire volumus;",
          "candidate_score": 0.628759,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_165_167",
          "bdc_text": "nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1406",
          "psc_text": "sic spes mea est. Hoc ante omnia didici in Catholica, ut spes mea non sit in homine. Merito ergo vos homines reprehenditis, quia spem vestram in homine posuistis. Certe cum reprehenderint nos, contemnite et vos. Novimus enim qualem habeamus locum in corde vestro, quia scimus qualem locum habeatis in corde nostro. Nolite pro nobis certare adversus illos. Quidquid de nobis dixerint, cito transite: ne laborantes causa defensionis nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim agunt astute: nolentes et timentes ut de ipsa causa dicamus, ingerunt nobis quo nos avocent; ut cum intendimus purgare nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehendas in vasculo fastidiosus et calumniosus inquiris. IN PSALMUM XXXVII ENARRATIO.",
          "candidate_score": 0.628471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1279",
          "psc_text": "Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos (Matth. V, 44) . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 21) . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. [vers. 12, 13.] Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo",
          "candidate_score": 0.628162,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_165_167",
          "bdc_text": "nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1383",
          "psc_text": "forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Et quid illi prodest? Et non supplantabuntur gressus ejus. Liberat a laqueo verbum Dei in corde, liberat a via prava verbum Dei in corde, liberat a labina verbum Dei in corde. Tecum est, cujus verbum a te non recedit. Quid autem mali patitur quem custodit Deus? Custodem ponis in vinea, et contra fures securus es; et potest dormire custos ille, et ipse cadere, et furem admittere: non autem dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4). Lex Dei ejus in corde ipsius: et non supplantabuntur gressus ejus. Vivat ergo securus, et inter malos vivat securus, et inter impios vivat securus. Quid",
          "candidate_score": 0.62791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2030",
          "psc_text": "nuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent (Isai. LII, 15) ? Ad quos non missi sunt Prophetae, ipsi primo audierunt et intellexerunt Prophetas: illi qui primo non audierunt, postea audientes admirati sunt. Remanserunt illi ad quos missi sunt, codices ferentes, veritatem non intelligentes; Testamenti tabulas habentes, et haereditatem non tenentes. Sed nos sicut audivimus, ita et vidimus. In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Ib audivimus, ibi et vidimus. Extra illam qui est, nec audit, nec videt; in illa qui est, nec surdus nec caecus est. Sicut audivimus, ita et vidimus. Et ubi audis? ubi vides? In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Deus fundavit eam in aeternum. Non insultent haeretici per partes conscissi: non se extollant qui dicunt, Ecce hic est Christus, ecce illic (Matth. XXIV, 23) . Qui dicit, Ecce hic est, ecce illic, ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti",
          "candidate_score": 0.62582,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_35",
          "bdc_text": "daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967",
          "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut",
          "candidate_score": 0.625776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_12_14",
          "bdc_text": "SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1495",
          "psc_text": "vias meas, ut non delinquam in lingua mea: et dum timeo loqui ne peccem, Obsurdui et humiliatus sum, et silui a bonis. Dum nimis timeo, ne loquar aliqua mala, tacui omnia bona: Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Unde enim dicebam bona, nisi quia audiebam? Auditui enim meo dabis exsultationem et laetitiam (Psal. L, 10). Et amicus sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem, non suam, sed sponsi (Joan. III, 29). Ut vera dicat, audit quae dicat. Nam qui loquitur mendacium, de suo loquitur (Id. VIII, 44). Quiddam ergo triste et molestum passus est iste; et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum,",
          "candidate_score": 0.625177,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_127_129",
          "bdc_text": "Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ; 8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3466",
          "psc_text": "videatur. Fiat ergo; nec potest aliter fieri, nisi ut talibus ista eveniant. Et quoniam videmus per Spiritum Dei dici talia eventura malis; ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus: hoc enim nobis prodest intelligere, et ex inimicis proficere. Fiat ergo illis, et in retributionem, et in scandalum. Et numquid injustum est hoc? Justum est. Quare? Quoniam in retributionem: non enim aliquid illis accideret quod non debebatur. In retributionem fit, et in scandalum, quia ipsi sibi sunt scandalum. 8. Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. Hoc consequens est. Nam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit, Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime si praemittat thesaurum suum, quo sequatur cor ejus (Matth. VI, 21). At",
          "candidate_score": 0.622481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87_89",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_381",
          "psc_text": "docentur sonare quod nesciunt. Scienter autem cantare, naturae hominis divina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen cantant tanto libentius, quanto immundius: quoniam tanto se putant laetiores, quanto fuerint turpiores. Nos autem qui in Ecclesia divina eloquia cantare didicimus, simul etiam instare debemus esse quod scriptum est, Beatus populus qui intelligit jubilationem (Psal. LXXXVIII, 16) . Proinde, carissimi, quod consona voce cantavimus, sereno etiam corde nosse ac videre debemus. Rogavit enim Dominum unusquisque nostrum in hoc cantico, et dixit Deo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto magno. Quod ut bene sciamus quid sit, et quale hoc sit, ipsius psalmi textum, quantum donat Dominus,",
          "candidate_score": 0.621895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4010",
          "psc_text": "orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, praeceptis tonuerunt, miraculis coruscaverunt: in omnem enim terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5). Commota est, et contremebunda facta est terra: id est, omnes qui habitant in terra. Per similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant, cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; illuc Evangelistae ierunt. 21. [vers. 20.] In mari est via tua. Jamdudum in Sancto via tua, modo in mari est via tua, quia ipse Sanctus in mari, et merito etiam super aquas maris ambulavit (Matth. XIV, 25). In mari est via tua: id est in Gentibus praedicatur Christus tuus. In alio quippe psalmo ita dicitur: Deus misereatur nostri, et",
          "candidate_score": 0.621405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1740",
          "psc_text": "Cor. X, 12) . Ergo quia non est in me firmitas mihi, nec est mihi spes de me, Ad meipsum turbata est anima mea. Vis non conturbetur? Non remaneat in teipso, et dic: Ad te, Domine, levavi animam meam (Psal. XXIV, 1) . Hoc planius audi. Noli sperare de te, sed de Deo tuo. Nam si speras de te, anima tua conturbatur ad te; quia nondum invenit unde sit secura de te. Ergo quoniam ad me conturbata est anima mea, quid restat nisi humilitas, ut de seipsa anima non praesumat? Quid restat, nisi ut omnino minimam se faciat, nisi ut se humiliet, ut exaltari mereatur? Nihil sibi tribuat ut ei ab illo quod utile est tribuatur. Ergo quia ad me turbata est anima mea, et hanc perturbationem facit superbia: Propterea memoratus sum tui, Domine, de terra Jordanis et Hermoniim a monte parvo. Unde memoratus sum tui? A monte parvo, et",
          "candidate_score": 0.621319,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_11",
          "bdc_text": "so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3305",
          "psc_text": "quae in his duobus praeceptis impletur? Quidquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud recte intelligitur dictum, Onus meum leve est (Id. XI, 30) ; nisi quia dat Spiritum sanctum, per quem diffunditur charitas in cordibus nostris (Rom. V, 5), ut amando liberaliter faciamus, quod timendo qui facit, serviliter facit: nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est non juberi. 19. Quaeri etiam potest, cum non sit dictum, Si dormiatis in cleris, sed, inter medios cleros, quid sit hoc, inter medios cleros. Quod quidem si expressius transferretur ex graeco, inter medium clerorum diceretur; quod in nullo interpretum legi: propterea credo quia tantumdem valet quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit;",
          "candidate_score": 0.62039,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1638",
          "psc_text": "Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. 25. Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro",
          "candidate_score": 0.6199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_128_130",
          "bdc_text": "7 , 12 ; 8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten: 1 .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1496",
          "psc_text": "et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum, et inopem quaerentem quid audiat, intercurris transiliens, qui possis et hinc audire, et hac dicere: si eligis hac non dicere, non mereberis hinc audire: contemnis pauperem, contemneris a divite. Oblitus es servum te esse, quem constituit Dominus super familiam suam dare conservis cibaria (Matth. XXIV, 45)? Quid ergo quaeris accipere, quod piger es erogare? Merito ergo quoniam quod acceperas dicere noluisti, impediris ne accipias quod accipere cupiebas. Aliquid enim volebas, aliquid habebas: da quod habes, ut merearis accipere quod non habes. Ergo cum quasi posuissem ori meo custodiam, mihique indixissem silentium, quia videbam ubique periculosum eloquium; factum est, inquit, in",
          "candidate_score": 0.619442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3222",
          "psc_text": "Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, quantum capimus pro modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; (quis non passurus est orbitatem?) aliquis casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non",
          "candidate_score": 0.619228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1953",
          "psc_text": "in alio psalmo: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) . Quae res fecit ut inclinarentur regna? Quae res, audi: Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Arreptitii idolorum tanquam ranae de paludibus personabant, tanto tumultuosius, quanto sordidius de luto et coeno. Et quid strepitus ranarum ad tonitrua nubium? Inde enim dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra: tonuit de nubibus suis. Quae sunt nubes ejus? Apostoli ejus, praedicatores ejus, de quibus intonabat praeceptis, coruscabat miraculis. Ipsi nubes qui et montes: montes propter altitudinem et firmitatem, nubes propter pluviam et ubertatem. Irrigaverunt enim terram nubes istae, de quibus dictum est, Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. De his enim nubibus minatur cuidam vineae sterili, unde translati sunt montes in cor maris: Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant super eam imbrem (Isai. V, 6) . Hoc impletum est in eo quod commemoravimus,",
          "candidate_score": 0.616575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1146",
          "psc_text": "non novit vitia; et tamen per artem cognita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) . Numquid non noverat quos damnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Insurgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Quid sic ignorabat Christus, quam blasphemare? Hinc interrogabatur a persecutoribus, et quia verum dixit, blasphemasse judicatus est (Id. XXVI,",
          "candidate_score": 0.61655,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3088",
          "psc_text": "et civis iste: ibi sum; sed carne, non corde. Cum autem duo quaedam dixerim, quia ibi sum carne, non corde; unde canto, non ibi: non enim carne canto, sed corde. Carnem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; cordis autem sonum audit conditor Jerusalem. Unde dicit Apostolus, exhortans ipsos cives ad amatoria quaedam cantica, et desideria redeundi ad illam pulcherrimam civitatem, visionem pacis: Cantantes, inquit, et psallentes in cordibus vestris Domino (Ephes. V, 19) . Quid est, cantantes in cordibus vestris? Ne inde cantetis, unde estis in Babylonia; sed inde cantate, unde sursum habitatis. Ergo, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion te decet hymnus, non in Babylonia. Qui cantant in Babylonia, cives Babyloniae, etiam hymnum Dei non decenter cantant. Audi vocem Scripturae: Non est speciosa laus in ore peccatoris (Eccli. XV, 9) . Te decet hymnus, Deus, in Sion. 4. Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Hic vovemus, et",
          "candidate_score": 0.613665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_114",
          "bdc_text": "nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1404",
          "psc_text": "non prodest? Utrumque genus nos habemus in Ecclesia, Domino dicente, et bonorum et malorum. Boni enim cum praedicant, quid dicunt? Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium (I Tim. IV, 12) . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 2, 3) . Vides quia in cathedra Moysi, cui successit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere.",
          "candidate_score": 0.610933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_159",
          "bdc_text": "Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2333",
          "psc_text": "Et si hoc cuicumque, quanto magis pedibus Domini? Qui sunt pedes Domini? Evangelistae sancti, de quibus dictum est, Quam speciosi sunt pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona (Isai. LII, 7, et Rom. X, 15) ! Ergo acuat sicut novaculam linguam suam Doech; acuat dolum quantum potest: ablaturus est superflua temporalia; numquid necessaria sempiterna? 10. [vers. 5.] Dilexisti malitiam super benignitatem. Ante te erat benignitas, ipsam diligeres. Non enim aliquid eras erogaturus, aut quod diligeres de longinqua navigatione allaturus eras. Benignitas ante te, iniquitas ante te: compara, et elige. Sed forte habes oculum quo videas malignitatem, et non habes oculum quo videas benignitatem. Vae iniquo cordi! Quod pejus est, avertit se ne videat quod videre potest. Quid enim de talibus alio loco dictum est? Noluit intelligere ut bene ageret. Non enim dictum est, non potuit; sed noluit, inquit, intelligere ut bene ageret, clausit oculos a luce praesenti. Et quid",
          "candidate_score": 0.610141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1814",
          "psc_text": "cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quid magnum apparebat, de quo dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem (Isai. LIII, 2) ? Quis non habebat speciem neque decorem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum (Psal. XLIV, 3) . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus forma ex eo quod est prae filiis hominum. Ideo formam iilam deformem carnis ostendens oculis intuentium, quid ait? Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ,et ostendam illi meipsum (Joan. XIV, 21) . Quem videbant, ostensurum se illis promittebat. Sed quid est hoc? Quasi diceret, Videtis formam servi, occulta est forma Dei: per hanc vobis blandior, illam vobis servo; hac vos parvulos nutrio, illa grandes pasco. Ergo ut haec fides nostra",
          "candidate_score": 0.609723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_29",
          "psc_text": "Dominus praecipit, ut in cubiculis clausis, id est, in secretis cordis sine strepitu oretur (Matth. VI, 6). Nec facile quisquam dixerit hac voce minus orari, si nullus verborum sonus reddatur ex corpore; quoniam et silentes cum in cordibus oramus, si alienae ab affectu orantis cogitationes intercurrant, nondum dici potest: Voce mea ad Dominum clamavi. Neque hoc recte dicitur, nisi cum sola anima, nihil carnis nihilque carnalium intentionum in oratione attrahens, loquitur Domino, ubi solus audit; clamor autem etiam iste dicitur, propter vim ipsius intentionis. Et exaudivit me de monte sancto suo: montem quidem ipsum Dominum per Prophetam dictum habemus, ut scriptum est, lapidem praecisum sine manibus crevisse in magnitudinem montis (Dan. II, 35). Sed hoc ab ipsius persona non potest accipi, nisi forte ita dicere voluit: De memetipso, tanquam de monte sancto suo, me exaudivit, cum habitaret in me, id est, in ipso monte. Planius autem est et expeditius, si",
          "candidate_score": 0.60928,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1191",
          "psc_text": "ipsum cubile tuum, id est in cor tuum. Sed Deus novit quid tibi daturus est. Quando autem erit? Quando revelabitur Dominus, quando apparebit judex. Quid enim manifestius quam quod dicturus est ad dexteram positis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi (Matth. XXV, 34) . Audient haec illi qui ad sinistram erunt, et gement infructuosa poenitentia (Sap. V, 3); quia cum ita viverent, eam fructuose noluerunt agere. Quomodo gement? Quia non est illis locus correctionis. Audient autem et ipsi: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 41) . Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit (Psal. CXI, 7) . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere",
          "candidate_score": 0.607438,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3069",
          "psc_text": "coelo laetabitur justus in Domino, et sperabit in eum; et laudabuntur omnes qui recti sunt corde. Qui sunt recti corde? Eia fratres mei, semper dicimus, et bonum est ut noveritis. Qui sunt recti corde? Qui omnia quaecumque in hac vita patiuntur, non ea tribuunt insipientiae, sed consilio Dei ad medicinam suam; nec praesumunt de justitia sua, ut putent se injuste pati quod patiuntur, aut ideo esse Deum injustum, quia non plura patitur qui plus peccat. Videte, fratres; haec saepe dicimus. Aliquid sentis, sive secundum corpus, sive secundum dispendium rei familiaris, sive per orbitatem aliquam charissimorum tuorum: noli respicere eos quos nosti iniquiores te (non enim forte audes dicere justum te, sed nosti pejores te), et florere in istis, et non flagellari; ut displiceat tibi consilium Dei et dicas: Ecce puta peccator sum, et propterea flagellor; quare ille non flagellatur, cujus novi tanta flagitia? Quantumcumque mali fecerim ego, numquid ego tantum",
          "candidate_score": 0.606891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3585",
          "psc_text": "tanquam una ex insipientibus mulieribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus (Id. II, 10) ? Laudavimus in die, deficiemus in nocte? Tota die, id est cum sua nocte, salutem tuam. 17. Quoniam non cognovi negotiationes. Ideo, inquit, tota die salutem tuam, quoniam non cognovi negotiationes. Quae sunt istae negotiationes? Audiant negotiatores, et mutent vitam; et si fuerunt, non sint; non cognoscant quod fuerunt, obliviscantur: postremo, non approbent, non laudent; improbent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam falsum juras; quomodo in ore tuo tota die laus Dei? quando si christianus es, etiam ex ore tuo blasphematur nomen Dei (Rom. II, 24), ut dicatur: Ecce quales sunt Christiani! Ergo,",
          "candidate_score": 0.597324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_172",
          "bdc_text": "der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1051",
          "psc_text": "ad conscientiam suam redire nolunt, ne ibi litibus peccatorum evertantur! Ergo ut possis libens redire ad cor tuum, munda illud: beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Id. V, 8). Aufer inde cupiditatum sordes, aufer labem avaritiae, aufer tabem superstitionum, aufer sacrilegia et malas cogitationes; odia, non dico adversus amicum, sed etiam adversus inimicum: aufer ista omnia; intra in cor tuum, et gaudebis ibi. Cum ibi coeperis gaudere, ipsa munditia cordis tui delectabit te, et faciet orare: quomodo si venias ad aliquem locum, silentium est ibi, forte quies est ibi, mundus est locus; Oremus hic, dicis: et delectat te compositio loci, et credis quod ibi te exaudiat Deus. Si ergo loci visibilis te delectat munditia, quare te non offendit immunditia cordis tui? Intra, munda omnia, leva oculos tuos ad Deum, et statim te exaudiet. Clama, et dic: Inquisivi Dominum, et exaudivit me; et ex omnibus tribulationibus meis eruit me.",
          "candidate_score": 0.588982,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_103",
          "bdc_text": "und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_713",
          "psc_text": "8) . Quocumque iero, ibi te invenio. Et si irasceris, ultorem te invenio; si placatus es, adjutorem. Nihil mihi ergo restat, nisi ad te fugere, non a te. Ut evadas hominem dominum quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et nuda Omnipotentis oculis. Tu ergo mihi, inquit, esto domus refugii. Nam si salvus non fuero, quomodo fugio? Sana me, et fugio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus est (Luc. X, 30), id est ipse Dominus, qui miseratus est genus humanum. Samarites enim custos interpretatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Merito, cum Judaei conviciantes dicerent, Nonne verum dicimus,",
          "candidate_score": 0.583761,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia",
      "max_score": 0.698721,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.698721,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38",
          "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se",
          "candidate_score": 0.690823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_157_159",
          "bdc_text": "nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70",
          "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in",
          "candidate_score": 0.690212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.68572,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1420",
          "psc_text": "se sequentibus praenuntiando declaravit. Unde et apte protinus per compassionem ad eorum quoque duritiam sermo convertitur, atque ab eis quomodo prophetiae gratia subtrahitur, indicatur. Nam subditur: CAPUT XXXIII. VERS. 27.-- Cum dixero: Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. 49. Judaeorum perfidia et reprobatio. --Plebs quippe Judaica loqui ut prius noluit, quae eum quem praedixerat negavit. Sed commutata facie dolore torquetur, quia dum interni sui hominis aspectum, quo agnosci a conditore potuerat, foeditate perfidiae polluit, a praesentibus malis incipiens, sub aeterna se ultione damnavit. Quasi enim commutata facie, ab auctore non cognoscitur, quae perdita bonae conscientiae fide reprobatur. Sed nimirum restat ut suppliciorum dolor torqueat, quam suus non cognoscens conditor ignorat. Quia igitur haec sub Redemptoris nostri significatione transcurrimus, nunc moraliter discutiendo replicemus. SENSUS MORALIS.--50. CAP. IX, VERS. 25.-- Dies mei velociores fuerunt cursore; fugerunt, et non viderunt bonum.--Quibus bonis homo peccando spoliatus, quibus malis obnoxius. --Sicut saepe",
          "candidate_score": 0.684257,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70",
          "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in",
          "candidate_score": 0.68341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1549",
          "psc_text": "(Isai. XXXII, 17) . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad",
          "candidate_score": 0.679362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1437",
          "psc_text": ") audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum (II Reg. XII, 13) . Et tamen multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur; sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obimus. Bene ergo dicitur: Sciens quod non parceres delinquenti, quia delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult videre. Sed saepe mens dum plus justo trepidat, dum pavore quatitur, dum sinistris suspicionibus urgetur, taedet hanc vivere, quae se ad vitam vel per labores ambigit pervenire. Unde et subsequenter adjungitur: VERS. 29.-- Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? CAPUT XXXV [ Rec. XVIII ]. 314 55. Sancti ita incerti sunt ut confidant, ita confidunt ut non torpeant. --Si enim remota pietate",
          "candidate_score": 0.678091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2062",
          "psc_text": "iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur (Luc. XVIII, 2) . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt (Isai. III, 9) . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: CAPUT XXVIII. VERS. 4.-- Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. 448 32. Ecclesiae humilitati haeretici arrogantiam opponunt. --Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. [ Vet. XIV. ] At contra sancta Ecclesia in omne quod veraciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra",
          "candidate_score": 0.67806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70",
          "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in",
          "candidate_score": 0.677752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2062",
          "psc_text": "iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur (Luc. XVIII, 2) . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt (Isai. III, 9) . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: CAPUT XXVIII. VERS. 4.-- Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. 448 32. Ecclesiae humilitati haeretici arrogantiam opponunt. --Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. [ Vet. XIV. ] At contra sancta Ecclesia in omne quod veraciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra",
          "candidate_score": 0.676065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_804",
          "psc_text": "videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes (Prov. XV, 1, sec. LXX) ; quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur (Jac. I, 20) ; quia dum perturbata mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratiae vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae (Prov. XXII, 24, 25) . Et idem: Quis poterit habitare cum homine, cujus spiritus facilis est ad irascendum? (Prov. XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit.",
          "candidate_score": 0.674516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514",
          "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse",
          "candidate_score": 0.673402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_908",
          "psc_text": "hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent (I Reg.",
          "candidate_score": 0.673049,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1880",
          "psc_text": "si aperte diceretur: Cur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertitudinis tenetur? Sed omnipotens Deus prave agentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant, ut semper trepidi semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc impio subditur: CAPUT XXXIX [ Rec. XXI ]. VERS. 21.-- Sonitus terroris semper in auribus illius; et cum pax sit, ille insidias suspicatur. 44. Simplicitas cordis arx munitissima. --Nil autem simplici corde felicius, quia quo 409 innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde bene per Salomonem dicitur: In timore Domini fiducia fortitudinis (Prov. XIV, 26). Qui et rursum ait: Secura mens, quasi juge convivium (Prov. XV, 15) . Quasi",
          "candidate_score": 0.670375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92_94",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt:",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1078",
          "psc_text": "adnisibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod subditur: CAPUT XXXV. VERS. 24.-- Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemur [ Vet. XXII, Rec. XV. ]--SENSUS MORALIS. 52. Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper",
          "candidate_score": 0.669961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92_94",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt:",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.669111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1031",
          "psc_text": "dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte subjungitur: CAPUT XXVI [ Rec. XI ]. VERS. 16.-- Qui timent pruinam, irruit super eos nix. 32. Qui temporalium damnorum metu justitiam deserunt, incident in aeterna mala. --Pruina quippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor (Psal. XIII, 5) . Iste namque veritatem jam",
          "candidate_score": 0.667439,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366",
          "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium",
          "candidate_score": 0.667138,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_28",
          "psc_text": "enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecepta contemnenti addita exempla Job hominis gentilis. --Circumscripsit nos divina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicendo ostenditur: Erubesce, Sidon, ait mare (Isai.",
          "candidate_score": 0.666067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_804",
          "psc_text": "videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes (Prov. XV, 1, sec. LXX) ; quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur (Jac. I, 20) ; quia dum perturbata mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratiae vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae (Prov. XXII, 24, 25) . Et idem: Quis poterit habitare cum homine, cujus spiritus facilis est ad irascendum? (Prov. XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit.",
          "candidate_score": 0.664361,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098",
          "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena",
          "candidate_score": 0.66339,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111_113",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2244",
          "psc_text": "factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. Unde etiam subdit: CAPUT XXXVII. VERS. 5.-- Attendite me, et obstupescite. 43. Ex Job percussionibus discendum quid formidare debeamus. --Id est, considerate quae egi, et admiramini in hac percussione quae patior. Qui adhuc recte subinfert, dicens: IBID.-- Et superponite digitum ori vestro. Ac si aperte dicat: Scientes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Benedictus dominus Deus meus, qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum (Psal. CXLIII, 1) . Per manus videlicet operationem, per digitos vero discretionem designans. [ Vet. XVIII. ] Digitus ergo ori superponitur cum per discretionem lingua refrenatur, ne per hoc quod loquitur in stultitiae culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori",
          "candidate_score": 0.663194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2300",
          "psc_text": "1) . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8.) , recte dicitur: Quis arguet coram",
          "candidate_score": 0.662865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156_158",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_908",
          "psc_text": "hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent (I Reg.",
          "candidate_score": 0.662713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1549",
          "psc_text": "(Isai. XXXII, 17) . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad",
          "candidate_score": 0.662695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_804",
          "psc_text": "videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes (Prov. XV, 1, sec. LXX) ; quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur (Jac. I, 20) ; quia dum perturbata mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratiae vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae (Prov. XXII, 24, 25) . Et idem: Quis poterit habitare cum homine, cujus spiritus facilis est ad irascendum? (Prov. XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit.",
          "candidate_score": 0.662652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1549",
          "psc_text": "(Isai. XXXII, 17) . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad",
          "candidate_score": 0.66101,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_332",
          "psc_text": "Sequitur: CAPUT III [ Rec. II ]. IBID.-- Tu autem commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. 3. Deus afflixit Job frustra, quia in eo non punivit peccatum; et non frustra, quia auxit ejus meritum. --Cum sit Deus justus et verax, valde quaerendum est quomodo beatum Job frustra afflixisse se indicat. Quia enim justus est, frustra affligere non potuit; sed rursum quia verax est, aliter non potuit dixisse quam fecit. Ut ergo justo et veraci utraque conveniant, quatenus et vera dicat, et injusta non faciat; cognoscamus beatum Job et juxta aliquid frustra, et rursum juxta aliquid non frustra percussum. Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum",
          "candidate_score": 0.660871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_914",
          "psc_text": "18.-- Quia ipse vulnerat, et medetur; percutit, et manus ejus sanabunt. 42. Duobus modis Deus ad salutem vulnerat. Menti ad Deum redeunti, ad tentationem vertitur, quidquia prius in saeculo blandum. --Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo (Deut. XXXII, 39). Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet; quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiam si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi",
          "candidate_score": 0.659276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_175",
          "psc_text": "terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant (Psal. XI, 9) ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fatigantur. Sequitur: CAPUT VII [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo? 8. Variae Dei spirituumque locutiones. --Hoc quod divina voce beatus Job simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum discussa repetimus, tardius ad indiscussa veniamus. [ Vet. V. ] Hoc ergo nobis est solerter intuendum, quid sit, quod vel ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque",
          "candidate_score": 0.658159,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38",
          "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se",
          "candidate_score": 0.657672,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1920",
          "psc_text": "expositio moralis et typica continetur. CAPUT PRIMUM. 417 1. Sancti quos admonendo corrigere non possunt, patiendo tolerant. --Esse hoc perversorum proprium solet, quod sua mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata; et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde et sancta Ecclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores (Psal. CXXVIII, 3) , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis",
          "candidate_score": 0.656119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_846",
          "psc_text": "Sequitur: CAPUT VIII. VERS. 5.-- Cujus messem famelicus comedet. 10. Malus recta et intelligens et dicens, messem habet quam alii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere (Matth. XXIII, 3) . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo",
          "candidate_score": 0.655941,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.654987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_28",
          "psc_text": "enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecepta contemnenti addita exempla Job hominis gentilis. --Circumscripsit nos divina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicendo ostenditur: Erubesce, Sidon, ait mare (Isai.",
          "candidate_score": 0.654055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427",
          "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312",
          "candidate_score": 0.652256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366",
          "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium",
          "candidate_score": 0.652245,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333",
          "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas",
          "candidate_score": 0.651727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_45",
          "psc_text": "virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in culpam dilabuntur. [ Vet. IX. ] 12. Varia percussionum genera. --Percussionum quippe diversa sunt genera. Alia namque est percussio, qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua 13 plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur; sed ut, dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumuletur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judaeae dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli (Jer. XXX, 14) . Et rursum: Quid clamas ad me, super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus (Ibid., 15) . Aliquando peccator percutitur, ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne",
          "candidate_score": 0.650922,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2244",
          "psc_text": "factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. Unde etiam subdit: CAPUT XXXVII. VERS. 5.-- Attendite me, et obstupescite. 43. Ex Job percussionibus discendum quid formidare debeamus. --Id est, considerate quae egi, et admiramini in hac percussione quae patior. Qui adhuc recte subinfert, dicens: IBID.-- Et superponite digitum ori vestro. Ac si aperte dicat: Scientes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Benedictus dominus Deus meus, qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum (Psal. CXLIII, 1) . Per manus videlicet operationem, per digitos vero discretionem designans. [ Vet. XVIII. ] Digitus ergo ori superponitur cum per discretionem lingua refrenatur, ne per hoc quod loquitur in stultitiae culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori",
          "candidate_score": 0.650689,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_907",
          "psc_text": "malitia, malum quod non vident ad accusationem quaerunt. 39. Ad culpam nos trahit delectatio aut terror; neutrum valet in humilem. --Ubi et recte subjungitur: Porro salvum faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum elatus non est. Unde et per Evangelium Veritas dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth. V, 3) . Duobus autem modis ad culpam unusquisque pertrahitur. Aut enim delectatione ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis, manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in",
          "candidate_score": 0.650487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2298",
          "psc_text": "coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties ejus prosperitas interveniente adversitate turbatur [ Vet. XXVIII ]. Sed beatus Job dum de omnium malorum corpore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae sanctitatis, et ait: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis videlicet hominem illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobrationem ad medium deducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur:",
          "candidate_score": 0.649901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2119",
          "psc_text": "Tanto enim omnipotens Deus justius aliena vitia percutit, quanto in semetipso nihil habet vitiorum. Homines vero cum per disciplinam alios feriunt, sic alienam infirmitatem debent percutere, ut etiam ad suam noverint oculos revocare, ut ex semetipsis considerent quantum aliis feriendo parcant, cum se quoque ipsos dignos percussionibus non ignorant. Itaque nunc dicitur: Quare persequimini me sicut Deus? Ac si aperte diceretur: Ita me ex infirmitatibus meis affligitis, ac si ipsi more Dei de infirmitate nihil habeatis. Unde considerandum est quod si qui fortasse sint qui asperitate correptionis indigeant, tunc eis dura correptio a nobis admovenda est, cum Dei manus cessat a verbere. Cum vero superna flagella insunt, non a nobis jam correptio, sed consolatio debetur, ne dum in dolore increpationem jungimus, percussionem percussioni sociemus. 61. Detractores belluarum more, homines devorant. --Bene autem subditur: Et carnibus meis saturamini? Quorum mens proximorum poenas esurit, saturari procul dubio alienis carnibus quaerit. Sciendum quoque",
          "candidate_score": 0.649225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_909",
          "psc_text": "aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent (I Reg. II, 9) . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur: CAPUT XXIII [ Vet. XVII ]. VERS. 17.-- Beatus homo qui corripitur a Domino. 40. Assiduis flagellis hic atteri electus debet. --Prima virtus est, ne perpetrari debeant, vitare peccata; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatorum mens tanto altius tenebrescit, quanto",
          "candidate_score": 0.648523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129_131",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten: 1 . Petri 4 [ 1ff] .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1436",
          "psc_text": "coelo meruit audire? Sed tamen culpa in utroque punita est, quia et de Petro, teste Evangelio, scriptum est: Recordatus Petrus verbi Jesu, egressus foras, flevit amare (Luc. XXII, 61) . Et de Paulo haec eadem, quae hunc vocavit, Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati (Act. IX, 16) . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur Sic David ( De poenit. dist. 1, cap. Si peccatum ) audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum (II Reg. XII, 13) . Et tamen multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur; sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obimus. Bene ergo dicitur:",
          "candidate_score": 0.648346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167_169",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei . ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1517",
          "psc_text": "et cogitabo pro peccato meo (Psal. XXXVII, 18, 19) . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis (Psal. CXV, 16) . 94. Nisi Deus ad id nos adjuvet. --Tunc igitur ad plangendum dolorem nos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendat. [ Vet. XLV. ] Plerumque etenim vitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere",
          "candidate_score": 0.648186,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_179",
          "psc_text": "nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare. 10. Aliter angeli ad Deum. --Aliter loquuntur angeli ad Deum, sicut et per Joannis Apocalypsim dicunt: Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam (Apoc. V, 12) . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat,",
          "candidate_score": 0.641987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_625",
          "psc_text": "sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea (Matth. XX, 10), aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur (Psal. CXXXVIII, 16) . Parvum et magnum conspexerat, cum dicebat: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus (Psal. CXIII, 13) . 71. Quis peccati servus, quis ab eo liber, et quod hic nemo ab eo liber. --Bene autem subditur: Et servus liber a domino suo. Scriptum quippe est, Omnis qui peccat, servus est peccati (Joan. VIII, 34) ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis",
          "candidate_score": 0.639885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_28",
          "psc_text": "enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecepta contemnenti addita exempla Job hominis gentilis. --Circumscripsit nos divina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicendo ostenditur: Erubesce, Sidon, ait mare (Isai.",
          "candidate_score": 0.638843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_134_136",
          "bdc_text": "Juni 1523 . Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1410",
          "psc_text": "VERS. 24.-- Terra data est in manus impii, vultum judicum ejus operit. 44. Christi caro impio diabolo tradita. Christi interfectores a diabolo excaecati. Iniqui et diabolus una persona, qua nihil magis impium. --Quid namque terrae nomine nisi caro exprimitur? Quis appellatione impii nisi diabolus designatur? Hujus impii manus fuerunt hi qui 308 in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Terra itaque data est in manus impii, quia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit (Matth. IV, 10, 11), sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit (Matth. XXVII, 45), et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit (Matth. XXVI, 14), cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices, sacerdotes et principes, Pilatus",
          "candidate_score": 0.634841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_11_13",
          "bdc_text": "so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2315",
          "psc_text": "minimis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) , mira hoc pietate loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nullus ignorat, dicens: CAPUT III. VERS. 4.-- Nunquid timens arguet te, et veniet tecum ad judicium? 3. Otiose de Deo dicitur quod a nemine ignoratur. --Quis hoc vel desipiens sentiat, quod Dominus ex timore nos arguat, et ex metu judicium contra nos suum proponat? Sed qui verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeliosa protinus verba prorupit, dicens: CAPUT IV. VERS. 5.-- Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? 4. A verbis otiosis ad contumeliosa venitur. --Ecce a torpenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem",
          "candidate_score": 0.634395,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_210",
          "psc_text": "ut nuntiarem tibi. 25. Ad odium Dei provocare conatur. --Qui uno vulnere non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus",
          "candidate_score": 0.633776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2399",
          "psc_text": "cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungit: CAPUT XL. VERS. 15.-- Et idcirco a facie ejus turbatus sum, et considerans eum, timore sollicitor. 50. Malis securitatem prae se ferentibus, justi semper timent. --Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum 520 se reddendis rationibus conspicit idoneum non esse, si dictricte judicetur. Recte autem dicitur: Et considerans eum, timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo",
          "candidate_score": 0.630383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2161",
          "psc_text": "sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo testantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversionis districtae sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu sustinet, cum mala adhuc tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit. LIBER DECIMUS QUINTUS. In quo XX et XXI capitum libri Job explicatio brevis absolvitur. 469 [ Vet. et Rec.",
          "candidate_score": 0.629521,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_28",
          "psc_text": "enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecepta contemnenti addita exempla Job hominis gentilis. --Circumscripsit nos divina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicendo ostenditur: Erubesce, Sidon, ait mare (Isai.",
          "candidate_score": 0.629486,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_210",
          "psc_text": "ut nuntiarem tibi. 25. Ad odium Dei provocare conatur. --Qui uno vulnere non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus",
          "candidate_score": 0.629129,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87_89",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1250",
          "psc_text": "jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLI. VERS. 10.-- Ipsi docebunt te; loquentur, tibi, et de corde suo proferent eloquia. 65. Pravi bona interdum proferunt, sed non bene. Suo tum se mucrone feriunt. --Notandum quod superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes, dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala",
          "candidate_score": 0.628105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2224",
          "psc_text": "appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subditur: CAPUT XXVIII. VERS. 26.-- Omnes tenebrae absconditae sunt in occultis ejus. 34. Omnia vitia in hypocritae mente sunt colligata. --Quamvis enim hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia",
          "candidate_score": 0.627703,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_779",
          "psc_text": "foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit dicens: [CAPUT XXXVIII [ Vet. XXVII, Rec. XXVIII ]. VERS. 18, 19. Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles, et in angelis suis reperit pravitatem: quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? 68. Natura angelica cur mutabilis, et unde fiat immutabilis. Angelorum lapsus homines admonet de sua infirmitate diffidere. Tinea, concupiscentia. --Natura angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio",
          "candidate_score": 0.626154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_754",
          "psc_text": "Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico; nihil enim mihi conscius sum (I Cor. IV, 3) . Sed quia auditis venis divini susurrii, haec eadem ejus ossa contremuerunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo",
          "candidate_score": 0.626068,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_127_129",
          "bdc_text": "Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ; 8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1172",
          "psc_text": "Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam (Sap. XI, 24) . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.",
          "candidate_score": 0.625966,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2331",
          "psc_text": "esse sapientes arbitrantur, verba contra catholicos irrisionis proferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt ut quasi per torporem sensus auctorem suum existiment, quia coelo excelsior est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aereae intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper Omnipotens, sic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit? Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua",
          "candidate_score": 0.625696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_779",
          "psc_text": "foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit dicens: [CAPUT XXXVIII [ Vet. XXVII, Rec. XXVIII ]. VERS. 18, 19. Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles, et in angelis suis reperit pravitatem: quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? 68. Natura angelica cur mutabilis, et unde fiat immutabilis. Angelorum lapsus homines admonet de sua infirmitate diffidere. Tinea, concupiscentia. --Natura angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio",
          "candidate_score": 0.625576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_136_138",
          "bdc_text": "er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_270",
          "psc_text": "capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit; et in terram corruit, quia salvandis se peccatoribus dedit; dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant, et fatebantur, assumpsit. Hinc et ipse in Evangelio dicit: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Hinc et columna nubis, quae in eremo populum praeibat (Exod. XIII. 21), splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, quia videlicet redemptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel (Isai. IX, 8) . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns Deum dicitur. Et quid per Jacob, nisi",
          "candidate_score": 0.62435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_136_138",
          "bdc_text": "er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_271",
          "psc_text": "claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel (Isai. IX, 8) . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns Deum dicitur. Et quid per Jacob, nisi Judaicus populus; quid per Israël nisi gentilis populus designatur? Quia quem Jacob per carnis mortem supplantare studuit, hunc nimirum per oculos fidei gentilitas Deum vidit. Ad Jacob ergo missum verbum, in Israël cecidit, quia eum quem ad se venientem Judaicus respuit, hunc repente confitens populus gentilis invenit. De sancto quippe Spiritu scriptum est: Cecidit spiritus Domini super eos (Act. X, 44) . 58. Cadere qui dicatur verbum Dei aut Spiritus sanctus. --Idcirco autem vel verbum Dei, vel Spiritus sanctus in sacra Scriptura cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo",
          "candidate_score": 0.623752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_880",
          "psc_text": "parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibus affligunt. Omnipotens ergo Deus quasi teneram filiam vocat, 193 quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se velut farinas projicit, quia seducto corde, semper minutissimas cogitationes gignit. [ Vet. XI. ] Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur, unde illic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina (Ibid., 2) .",
          "candidate_score": 0.622526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2298",
          "psc_text": "coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties ejus prosperitas interveniente adversitate turbatur [ Vet. XXVIII ]. Sed beatus Job dum de omnium malorum corpore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae sanctitatis, et ait: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis videlicet hominem illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobrationem ad medium deducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur:",
          "candidate_score": 0.61922,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2119",
          "psc_text": "Tanto enim omnipotens Deus justius aliena vitia percutit, quanto in semetipso nihil habet vitiorum. Homines vero cum per disciplinam alios feriunt, sic alienam infirmitatem debent percutere, ut etiam ad suam noverint oculos revocare, ut ex semetipsis considerent quantum aliis feriendo parcant, cum se quoque ipsos dignos percussionibus non ignorant. Itaque nunc dicitur: Quare persequimini me sicut Deus? Ac si aperte diceretur: Ita me ex infirmitatibus meis affligitis, ac si ipsi more Dei de infirmitate nihil habeatis. Unde considerandum est quod si qui fortasse sint qui asperitate correptionis indigeant, tunc eis dura correptio a nobis admovenda est, cum Dei manus cessat a verbere. Cum vero superna flagella insunt, non a nobis jam correptio, sed consolatio debetur, ne dum in dolore increpationem jungimus, percussionem percussioni sociemus. 61. Detractores belluarum more, homines devorant. --Bene autem subditur: Et carnibus meis saturamini? Quorum mens proximorum poenas esurit, saturari procul dubio alienis carnibus quaerit. Sciendum quoque",
          "candidate_score": 0.618869,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_128_130",
          "bdc_text": "7 , 12 ; 8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten: 1 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1699",
          "psc_text": "13. Vocanti Deo nemo resistit, relinquenti obviat nemo. --Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus (Exod. IV, 21; VII, 3) . Obdurare quippe per justitiam dicitur Deus, quando cor reprobum per gratiam non emollit. Recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris relinquit. [ Vet. VI. ] Quasi enim aperire hanc inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est (Genes. XXVII, 5). Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit (Ibid., XXV, 34), ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis",
          "candidate_score": 0.61637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1250",
          "psc_text": "jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLI. VERS. 10.-- Ipsi docebunt te; loquentur, tibi, et de corde suo proferent eloquia. 65. Pravi bona interdum proferunt, sed non bene. Suo tum se mucrone feriunt. --Notandum quod superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes, dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala",
          "candidate_score": 0.615956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_778",
          "psc_text": "170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit;",
          "candidate_score": 0.614511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2358",
          "psc_text": "opere errasse judicavit. Unde et adhuc subdit: IBID.-- Et vota tua reddes. [ Vet. XI. ] Qui vota vovit, sed haec prae infirmitate solvere non valet, ei ex peccati poena agitur ut volenti bonum posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur. Sequitur: CAPUT XXII. 511 VERS. 28.-- Decernes rem, et veniet tibi. 27. Falsa hominum de adversis et prosperis judicia. --Hoc esse proprium infirmantium judicium solet, ut tanto quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit. cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, quae largo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta haec Eliphaz de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, largiente Deo, etiam effectu prosperatur.",
          "candidate_score": 0.614259,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_693",
          "psc_text": "cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14). Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit,",
          "candidate_score": 0.613933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1856",
          "psc_text": "Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz subdit: CAPUT XXIV. VERS. 3.-- Arguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quod tibi non expedit. 29. Dum vera quae exprobrent non inveniunt, falsa fingunt haeretici. --Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerint ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit:--VERS. 4-- Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Deo. Tulisti dicitur abstulisti, ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens, Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguant, ut justi esse videantur, et fit",
          "candidate_score": 0.61346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2452",
          "psc_text": "faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur: CAPUT LXVI [ Rec. XXVI ]. IBID.-- Maledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. 80. Iniqui, amissa fidei vel justitiae rectitudine, reatu maledictionis ligantur. --Quisquis in vita praesenti recta agit et adversa sustinet, laborare quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat",
          "candidate_score": 0.613405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366",
          "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium",
          "candidate_score": 0.61169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1244",
          "psc_text": "--Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum vitam, exprobratis aliorum mortibus, feriunt, ac si illi jam juste defuncti sint qui de Deo credere digna noluerunt. Unde Baldad Suhites, postquam divinam justitiam protulit, illico adjungit: CAPUT XXXVII. VERS. 4, 5, 6.-- Etiamsi filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae, tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus, si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae. 61. Populorum ab Ecclesia discissionem tanquam erroris argumentum exprobrarant. --Ac si afflictis catholicis errorum praedicatores dicant: Vitae",
          "candidate_score": 0.610323,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1441",
          "psc_text": "19) . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quamvis aquae nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluminis ex terra oritur, aqua vero nivis ex aere proruit. Et sunt plerique qui per orationum lamenta se cruciant, sed tamen totis lamentorum laboribus ad sola terrena desideria exsudant; compunguntur in precibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exquirunt. Hos itaque nivis aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero idcirco plorant, quoniam praemia superna desiderant, aqua nivis hos diluit, quia coelestis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt, a summis accipiunt unde mundentur. Per manus autem quid aliud quam opera designantur? Unde quibusdam per prophetam dicitur: Manus vestrae sanguine plenae sunt (Isa. I, 15) ; id est, opera crudelitate. 57. Perfectam",
          "candidate_score": 0.609696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1676",
          "psc_text": "est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus (Maxime praefat., c. 6, n. 15), Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec",
          "candidate_score": 0.608699,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_426",
          "psc_text": "videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacentem Job dicitur: CAPUT XXVII. IBID. Nemo loquebatur ei verbum. 53. Quandoque silere coguntur haeretici. --Nonnunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde",
          "candidate_score": 0.608226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1440",
          "psc_text": "mundant, si profluant cum humilitate. Si non propter terrena, sed superna bona. --Aquae enim nivis sunt lamenta humilitatis. Quae profecto humilitas, quia ante districti judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt namque nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent, quia afflicti plangunt, sed tamen in ipsis fletibus vel contra proximorum vitam superbiunt, vel contra ordinationem conditoris eriguntur. Hi nimirum aquas habent, sed nivis aquas non habent, et mundi esse nequeunt, quia humilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nivis a culpa se laverat qui confidenter dicebat: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit (Psal. L, 19) . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quamvis aquae nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluminis ex terra oritur, aqua vero nivis ex aere proruit. Et sunt plerique qui per orationum lamenta se cruciant, sed tamen totis lamentorum",
          "candidate_score": 0.607876,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_691",
          "psc_text": "longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter pensemus. Sequitur: CAPUT XII [ Vet. XII, Rec. XI ]. CAP. IV. VERS. 1, 2.-- Respondens autem Eliphaz Themanites, dixit: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. 29. Haereticorum verba blanda primum, post aspera. --Jam superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPUT XIII. VERS. 2.--",
          "candidate_score": 0.607829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391",
          "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.",
          "candidate_score": 0.607267,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_537",
          "psc_text": "33. Salubris moeror de prava delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae lamentis tergat. 34. Quanto major esse debeat de consensu ad culpam. --Sed si diem, quam peccati delectationem diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur",
          "candidate_score": 0.604762,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1517",
          "psc_text": "et cogitabo pro peccato meo (Psal. XXXVII, 18, 19) . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis (Psal. CXV, 16) . 94. Nisi Deus ad id nos adjuvet. --Tunc igitur ad plangendum dolorem nos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendat. [ Vet. XLV. ] Plerumque etenim vitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere",
          "candidate_score": 0.602861,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2319",
          "psc_text": "tibi (Matth. XVIII, 32) . Et in Dominica oratione quotidie precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . A debitore autem nostro pignus accipimus, quando ab eo qui in nos peccasse cognoscitur peccati ejus jam confessionem tenemus, per quam relaxare peccatum quod in nos perpetratum est postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur, et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit. Quod nimirum pignus ante solis occasum reddere jubemur, quia priusquam in nobis per dolorem cordis sol justitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere a quo confessionem accipimus culpae, ut qui se deliquisse in nos meminit a nobis mox relaxatum sentiat quod deliquit. Quia ergo sancta Ecclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes recipit, prius ut confiteri erroris sui culpam debeant persuadet, quasi sub haereticorum specie per Eliphaz dicitur: Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Id est, ab his",
          "candidate_score": 0.590574,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_100",
          "bdc_text": "so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1356",
          "psc_text": "Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post",
          "candidate_score": 0.573727,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos",
      "max_score": 0.696698,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_62_64",
          "bdc_text": "in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_120",
          "psc_text": "divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores vulnerum sanare consuevit. Medicus venit, ut curaret aegros: quid ipse habuit quod doleret? Audiamus etiam Esaiae testimonium. Pro nobis, inquit, dolet: et nos aestimavimus eum esse in doloribus (Esai. LIII, 4) . Expressit medici affectum, qui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio",
          "candidate_score": 0.696698,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_120",
          "psc_text": "divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores vulnerum sanare consuevit. Medicus venit, ut curaret aegros: quid ipse habuit quod doleret? Audiamus etiam Esaiae testimonium. Pro nobis, inquit, dolet: et nos aestimavimus eum esse in doloribus (Esai. LIII, 4) . Expressit medici affectum, qui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio",
          "candidate_score": 0.693641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566",
          "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo",
          "candidate_score": 0.691078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566",
          "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo",
          "candidate_score": 0.687729,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_120",
          "psc_text": "divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores vulnerum sanare consuevit. Medicus venit, ut curaret aegros: quid ipse habuit quod doleret? Audiamus etiam Esaiae testimonium. Pro nobis, inquit, dolet: et nos aestimavimus eum esse in doloribus (Esai. LIII, 4) . Expressit medici affectum, qui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio",
          "candidate_score": 0.686761,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_372",
          "psc_text": "Correptio autem, eruditio est. Ipsa graece dicitur παίδευσις, de qua dicitur: Beatus homo quem tu erudieris, 823 Domine (Psal. XCIII, 13)! Non enim Deus passioni patet, ut irascatur, cum sit impassibilis; sed quia vindicat, videtur irasci. Nobis hoc videtur; quia ipsi cum commotione vindicare consuevimus. Plerumque tamen et homines inveniuntur cum vindicant, non moveri; sed summa patientia celebrare vindictam, exercere tormenta. Cur ergo mireris in Deo, si hoc interdum in homine recognoscas? Vindictam autem iram esse supra diximus. Denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum: non quia legum iram, sed quia legum severitatem incidit. Sic et alibi de decem plagis Aegyptiorum ait: Misit in eos iram per angelos malos (Psal. LXXVII, 49) , id est, vindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. Nescit ergo irasci qui auctor est legum, cui terrendi est voluntas, non puniendi. Imitamini ergo, imperatores, exemplum divinum; ut sitis in",
          "candidate_score": 0.681939,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_372",
          "psc_text": "Correptio autem, eruditio est. Ipsa graece dicitur παίδευσις, de qua dicitur: Beatus homo quem tu erudieris, 823 Domine (Psal. XCIII, 13)! Non enim Deus passioni patet, ut irascatur, cum sit impassibilis; sed quia vindicat, videtur irasci. Nobis hoc videtur; quia ipsi cum commotione vindicare consuevimus. Plerumque tamen et homines inveniuntur cum vindicant, non moveri; sed summa patientia celebrare vindictam, exercere tormenta. Cur ergo mireris in Deo, si hoc interdum in homine recognoscas? Vindictam autem iram esse supra diximus. Denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum: non quia legum iram, sed quia legum severitatem incidit. Sic et alibi de decem plagis Aegyptiorum ait: Misit in eos iram per angelos malos (Psal. LXXVII, 49) , id est, vindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. Nescit ergo irasci qui auctor est legum, cui terrendi est voluntas, non puniendi. Imitamini ergo, imperatores, exemplum divinum; ut sitis in",
          "candidate_score": 0.681441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_61",
          "psc_text": "cum castigaris dilige; quia ideo castigaris, ut recipiaris. Nam quid grande est, si tunc diligas Dominum Deum tuum, cum tibi abundant omnia, cum frueris optatis, cum honoribus, facultatibus, liberis gaudes. Et homini, a quo acceperimus beneficium, gratiam referre consuevimus. Denique cum laudaretur Job judicio coelesti, hoc retulit diabolus (Job, I, 10 et 11): Minime mirum si gratus esset Deo, cui tanta suppeteret affluentia prosperorum; sed tunc probandum, si illa amittat universa, et pii cultoris praestet officium. Haec 753 igitur prima virtus, ut non frangaris adversis, non extollaris secundis. Id te Lex docet, ut in afflictione non relaxes intentionem, nec desperationem induas; victor non dicas: Virtus mea et fortitudo mea haec tribuit mihi (Deut. VIII, 17) ; sed omnia noveris divinae misericordiae deputanda. 32. Clamat Esaias: Non confundetur qui in angustia est usque in tempus (Esai. VIII, 22) . Hoc primum bibe (Esai. IX, 1) . Quid est, hoc primum bibe?",
          "candidate_score": 0.679731,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92_94",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt:",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_372",
          "psc_text": "Correptio autem, eruditio est. Ipsa graece dicitur παίδευσις, de qua dicitur: Beatus homo quem tu erudieris, 823 Domine (Psal. XCIII, 13)! Non enim Deus passioni patet, ut irascatur, cum sit impassibilis; sed quia vindicat, videtur irasci. Nobis hoc videtur; quia ipsi cum commotione vindicare consuevimus. Plerumque tamen et homines inveniuntur cum vindicant, non moveri; sed summa patientia celebrare vindictam, exercere tormenta. Cur ergo mireris in Deo, si hoc interdum in homine recognoscas? Vindictam autem iram esse supra diximus. Denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum: non quia legum iram, sed quia legum severitatem incidit. Sic et alibi de decem plagis Aegyptiorum ait: Misit in eos iram per angelos malos (Psal. LXXVII, 49) , id est, vindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. Nescit ergo irasci qui auctor est legum, cui terrendi est voluntas, non puniendi. Imitamini ergo, imperatores, exemplum divinum; ut sitis in",
          "candidate_score": 0.671577,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_429",
          "psc_text": "mutus. Beatus qui potest tantam habere virtutem, ut lacessitus non irascatur, commotus se nolit ulcisci. Inimici hoc agunt, ut provocent ad iracundiam: maledicunt, ut maledicamus: criminantur, ut crimen retorqueamus: conviciantur, ut excitent nos ad vicissitudinem contumeliae. Unde praeclare Petrus de Domino Jesu in epistola sua posuit: Quia cum malediceretur, non maledicebat: cum pateretur, non comminabatur (I Pet. II, 23) . Ad ejus ergo similitudinem atque imaginem justus suae vitae cupiens instituta formare, accusatus tacet, laesus remittit, dissimulat lacessitus, et non aperit os suum; ut illum imitetur, qui sicut agnus ad victimam ductus, sic non 836 aperuit os suum; et cum possit habere quod referat, magis vult silere quam dicere. Ipse enim Dominus Jesus vere cum accusaretur, tacebat; et cum percuteretur, non repercutiebat. Denique percussus respondit: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis (Joan. XVIII, 23) ? Vide quemadmodum quasi vere infirmus, et quasi is",
          "candidate_score": 0.670595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_551",
          "psc_text": "in operibus agnoscitur. Et tamen de hoc homine dictum est: Et homo est et quis cognoscet eum (Jerem. XVII, 9) ? Quid est, quis? Non quo nemo, sed quo rarus, quo sapiens; sicut illud: Quis ascendet in montem Domini? Quis sapiens et intelliget ea (Ose. XIV, 10) ? Denique alibi: Vir insipiens non cognoscit ea, et stultus non intelligit haec (Psal. XCI, 7) . Et tu ergo cum legis Evangelium, quasi sapiens et non stultus cognosce quae legis: illuminet te Sapientiae fulgor aeternae. Verba quidem sunt; sed et ipsa mundant, et ipsa illuminant, et ipsa confirmant, et ipsa vivificant. Unde ait Petrus: Domine, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes, et non relinquemus te (Joan. VI, 69) . 17. Denique ut adverteremus, quod secundum hominem locutus esset, paulo post dixit: Ecce appropinquat hora, ut Filius hominis tradatur in manus peccatorum (Matth. XXVI, 45) . Et Judae osculanti ait: Juda, osculo",
          "candidate_score": 0.669747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111_113",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_145",
          "psc_text": "non bonae: malitiam autem odio non habuit. Non enim immerito injusta meditatur, qui in via erroris assistit, et malitiam diligit, quam odisse deberet. Plus dixit, astitit; quasi jamdudum in via nequitiae, diuturna statione, permaneat. Ille enim beatus (Psal. I, 1), qui in via peccatorum non stetit, non is qui in ea stare non desinat. Et ideo prima praecepta sunt sancti prophetae David, impietatem fugere, in peccato non stare, in Lege meditari; ut intelligas quae bona sunt, et justa atque injusta secernas. In omnibus igitur radix est spectanda gignendi, ne eam inutilis ab exordio succus inficiat, gravioraque multo sunt, animorum vitia, quam virgultorum. Cavendum ergo prae caeteris, ne humano ingenio malitiae usus inolescat, atque omnis aetas secutura degeneret; arbor enim mala fructus malos facit. Nam si plerumque quod nolumus hoc agimus, et vitare non possumus; et quod odio habemus, hoc facimus, vinti quadam aut delectatione flagitii, aut obreptione peccati: quomodo possumus",
          "candidate_score": 0.668453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_1010",
          "psc_text": "ut tegantur; neque vestiuntur, ut muniantur. Satis munita sunt omnia naturae suae tegmine; nos dum superflua quaerimus, tegmen naturae amisimus, jus commune perdidimus. Ideoque in hoc psalmo ascribitur doctrina medicabilis; quia vel Idithum, vel se ipsum illius nomine, exercitio spiritali, subeundis tentationibus erudivit, ut in angustiis quis positus subjiciat se Deo; et si peccavit ante, peccare desistat, nec recidivo errore moveatur. 33. (Vers. 12.) Semel locutus est Deus, duo haec audivi. Semel locutus est Deus, et plura audita sunt; quia non per litteras et syllabas est locutus. Locutus est per aenigmata, locutus est per visiones, locutus est per divisiones gratiarum, locutus est per Spiritum singulorum. Nos autem plura loquimur, et vix audimur. Semel locutus in Lege est, eadem iterum locutus est in Evangelio. 968 Aut fortasse, ut ego puto, quia multifariam locutus est in prophetis, novissime autem locutus est in filio suo. Semel locutus est, quando locutus in Filio est;",
          "candidate_score": 0.66842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_430",
          "psc_text": "possit habere quod referat, magis vult silere quam dicere. Ipse enim Dominus Jesus vere cum accusaretur, tacebat; et cum percuteretur, non repercutiebat. Denique percussus respondit: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis (Joan. XVIII, 23) ? Vide quemadmodum quasi vere infirmus, et quasi is qui se vindicare non posset, puerili quodam loquebatur affectu: ita ergo et tu si habeas quo redarguas arguentem, melius tacebis; ne redarguendi vicissitudine commotionem tuam prodas. Melius est enim dissimulare iujuriam, quam cum redarguis, vindicare. Bonus mutus, qui loqui male nescit, cujus ex ore crimen exire non novit. Hic est mutus vere beatus, qui cum tacet, intra se loquitur. Dominus dat mihi linguam eruditionis, ut sciam quando oporteat me dicere sermonem. Talia loquebatur intra se Zacharias, cum obmutuisset: et vere quia loqui ei non profuerat, ne loqueretur, obmutuit; et ut loqueretur, exauditus a Christo est. Denique scripsit quod Christus exaudiret;",
          "candidate_score": 0.667881,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_109",
          "psc_text": "illam significet supernam, quam istam Hierusalem, quam reliquit, quam incusavit, quod in istam pedibus, in illam autem supernam meritis intraverint. 55. Sed et illud caveamus, ut hic positi surgamus de tumulo terrae. Sunt qui viventes sepulcro sunt circumdati et repleti mortuis, quorum guttur sepulcrum est, non loquentium verba vitae, sed mortis. Si hic resurrexerimus a mortuis, et illic resurgemus: si hic non fuerimus ossa arida; 764 sed acceperimus rorem Verbi, humorem Spiritus sancti, et illic vivemus; sic hic nos excitaverit Jesus voce sua magna, ut excitavit Lazarum, et per discipulos suos solverit a vinculis mortis, et induxerit in Bethaniam, ubi erat Lazarus, hoc est, in domum obeditionis, et adhibuerit hic convivio suo; et illic cum eodem recumbemus, et illic cum eo semper epulabimur, et illic nobis redolebit unguentum, quod solus proditor dolebat effusum. 56. (Vers. 5.) Ergo impii non resurgunt in judicio. hoc est, in portionem eorum qui judicium subituri",
          "candidate_score": 0.667654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_653",
          "psc_text": "Quid est quod ait, auribus nostris? Quod si non satis esset, audivimus, certe si hoc placuerat: Auribus audivimus, plenum erat. Cum ergo additum est, nostris, quid sibi hoc vult; nisi ut intelligas illa esse nostra, quae mentis sunt; et ea esse meliora, quam quae istius corporis? Et ideo quasi de alio dicit hic ipse Propheta: Non timebo quid faciat mihi caro (Psal. LV, 5) . Et alibi: Voce mea ad Dominum clamavi, et vox mea ad Deum, et respexit me (Psal. LXXVI, 2) . Illa vox mea, quae auditur a Christo, non quae resultat in publico. Non vult igitur suum esse, quod corruptibile atque terrenum est, qui ad imaginem Dei et similitudinem meminit se creatum. Denique Scriptura nos edocet, prius ad imaginem Dei hominem esse formatum (Gen. I, 27), postea de luto factum (Gen. II, 7). Quasi superior ergo (superior enim qui antiquior) et gubernator et rector hujus corporis animae",
          "candidate_score": 0.664841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_858",
          "psc_text": "suberat ei nec in carne peccare, divine ait: Ego in Patre et Pater in me est (Joan. XIV, 10) . Et alibi: Traditus sum, et non egrediebar (Psal. LXXXVII, 9) . Ab eo utique non egrediebatur, cui dixit postea: Exsurrexi, et adhuc tecum sum (Psal. CXXXVIII, 18) . Ubi autem aliquis gravius peccat, commovetur in eo Deus, ut ab eo transeat. Unde et Adae peccanti deambulare visus est, et Stephano stare; quia ille in praevaricatione lapsus est, hic in martyrio coronatus. Et in Zachariae libro ita scriptum est: Ambulavit in commotione indignationis irae suae Dominus (Zach. IX, 14). Simile et in Evangelio dictum est Judaeis: Ecce derelinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 38) . Dereliquit enim Dominus Judaeos, et statim secuta est ruina Synagogam. Quod si eam Christus non deseruisset, numquam eam supremum secutum esset excidium. Aperuimus ergo quod dictum est: Deus in medio ejus non commovebitur. 14. Sequitur:",
          "candidate_score": 0.663559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_374",
          "psc_text": "Verbum suum, et sanavit eos (Psal. CVI, 20) . Non vult erudiri in ira; sed in doctrina; ut si medicum roges, ne secet vulnus tuum, sed medicamentum apponat; urget medicamento, sed non secat. Denique est dolor, sed non supra mensuram doloris: mordet, sed non cruentat. 20. (Vers. 3.) Et addidit: Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi. Eadem videtur dicere, quae sanctus Job; sed diversa sunt. Nam et ille ait: Sagittae enim Domini in corpore meo sunt, quarum furor bibit sanguinem meum: cum incipio loqui, compungunt me (Job. VI, 4) . Ille de vulnere sui corporis queritur; hic deplorat animae suae vulnera. Et forte hic agit poenitentiam de peccato: ille causam agit infirmitatis humanae; et quasi nostrae imbecillitatis assertor, ad remedium operis auxilium Creatoris exposcit. Hic igitur precatur, ille patrocinatur. Ideoque vehementior hujus est dolor; quia animae vulnera graviora quam carnis sunt. Ille dicit sagittas Domini in suo esse corpore, iste",
          "candidate_score": 0.662944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156_158",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_601",
          "psc_text": "ipse damnavit? Sed erubescebat audiri, quod facere non timebat: erubescebat; quia adversus vitae suae, sanctificationis, et honoris auctorem cogitabat mala: nec gratiam beneficiis rependebat, sed mala pro bonis bono referebat magistro; quod etiam saeculi homines damnare consueverunt: erubescebat ingratus deprehendi, erubescebat avarus videri; cum pro pecunia auctoris sui salutem proderet: erubescebat videri perfidus. Similiter et Judaei qui adversus fidei magistrum falsos testes perfidi subornabant, ut dicerent eo quod praedicasset templum Dei quod Salomon condidit, destruendum; cum ille de templo sui corporis significasset: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud (Joan. II, 19) ; vere foris erant, qui a cognitione Verbi coelestis erant exclusi. 19. (Vers. 9.) Verbum, inquit, iniquum proposuerunt adversum me; id est, illicitum, et contra jus et fas sermonem proposuerunt, mihi facientes de humano sanguine pactiones, quem sceleratissime vendidit Judas: Judaei quoque emendum non minore scelere crediderunt, vanissimi homines; quasi qui dormit, inquit, non adjiciat ut resurgat",
          "candidate_score": 0.662492,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_44",
          "psc_text": "Quomodo in bonis sit standum, sanctus idem Propheta praecipit dicens: Stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Jerusalem (Psal. CXXI, 2) . In Jerusalem standum est, de Babylone fugiendum. Et Moysi dicitur: Tu autem sta mecum (Deut. V, 31) , qui de Aegypto fugit, et cum Domino stans perseverabat. Et in Evangelio (Matth. XX, 9), qui steterunt usque ad horam undecimam, aequalem mercedem operantibus acceperunt. Et quae steterunt virgines usque ad adventum sponsi, ad nuptias simul introire meruerunt; quae autem discesserunt; et postea reverterunt, Dominicae excluduntur auctoritate sententiae (Matth. XXV, 10). Didicimus ergo non stare in via peccatorum, stare autem in virtutis officio; quia scriptum est: Tu autem fide stas (Rom. XI, 20) . 27. Nunc consideremus quid sit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Et quidem praemisimus, quod non simplex consessus in hujusmodi quod in usu est solio, reprehendatur. Quid enim invidiae haberet ad culpam? Sed cum oculi Domini",
          "candidate_score": 0.660678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_119",
          "psc_text": "est: et ideo plus gravatur injustitia perfidorum, qui Christum Jesum Dominum recipere noluerunt, cum ille propter ipsos susceperit servitutem. Quid enim tam iniquum, quam ingratos fuisse tantis beneficiis; ut quibus ille salutem daret, hi sanguinem ejus effunderent? Denique alibi cum de sua passione loqueretur, ad acervandam Judaicae impietatis invidiam sic ait: Ne avertas faciem tuam a puero tuo: quoniam tribulor, velociter exaudi me . . . (Psal. LXVIII, 18) . Pauper et dolens ego sum (Ibid., 30) . 3. Veni, Paule, interpretare nobis, qua ratione Dominus coeli atque terrarum se pauperem dixerit, et quae sit ista paupertas. Tu certe illum divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores",
          "candidate_score": 0.660447,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_470",
          "psc_text": "tacentes loquantur; sicut Moyses qui stabat attonitus, et tacebat, cui dixit tacenti Deus: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 5) ? Ut Susanna, quae tacuit in periculis suis, et Dominus exaudivit eam. Ergo etiamsi in te verbum Dei sit; et tacebis in Dei verbo, et tacitus clamabis, ut audiaris a Christo. 8. Meditare ergo quae Christi sunt, quae secum meditabatur propheta David, in quo ea quae secum in hoc psalmo meditatum esse se dicit, ante in eo locutus est Christus. Sic enim scriptum est: Ego autem cum in aliquo mihi molesti essent, induebam me cilicio; et humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in sinu meo convertetur (Psal. XXXIV, 13) . Quid est, in aliquo? Quia tunc maxime aut sermo non opportunus elabitur, aut affectus movetur; quando vel in dolore aliquo et tristitia sumus, vel indignatione animus aegrescit, vel aliquibus sollicitudinibus impeditur, aut disceptationibus occupatur. Qui igitur molesti? Primum",
          "candidate_score": 0.660441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111_113",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_721",
          "psc_text": "Israel . . . . Quid est quod in terra es inimicorum . . . . pollutus es cum mortuis (Baruc. III, 9, 10 et 11) ? Quis tamen tam inimicus et hostis tuus, quam princeps istius mundi, et ejus socii, qui persecuti sunt usque ad crucem Dominum Jesum, ejus potentiam nescientes? Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent. Ergo tu etsi novissimus es, noli inimicos tuos sequi; sed sequere Dominum Jesum, et crucem ejus cum laetitia, et insiste vestigiis ejus. Qui enim Christum sequitur, post se non respicit; id est, ad luxurias atque illecebras peccatorum; et ideo potest dicere cum sanctis: Non recessit retro cor nostrum (Infra, vers. 19) . Unde intelligitur quod et is qui ante inimicos suos est, corde fit novissimus atque postremus, si ad illos respiciat, et carnalibus potius quam spiritalibus affectu mentis intendat. Potest etiam qui novissimus est, corde prior esse; si ea quae in",
          "candidate_score": 0.659695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_372",
          "psc_text": "Correptio autem, eruditio est. Ipsa graece dicitur παίδευσις, de qua dicitur: Beatus homo quem tu erudieris, 823 Domine (Psal. XCIII, 13)! Non enim Deus passioni patet, ut irascatur, cum sit impassibilis; sed quia vindicat, videtur irasci. Nobis hoc videtur; quia ipsi cum commotione vindicare consuevimus. Plerumque tamen et homines inveniuntur cum vindicant, non moveri; sed summa patientia celebrare vindictam, exercere tormenta. Cur ergo mireris in Deo, si hoc interdum in homine recognoscas? Vindictam autem iram esse supra diximus. Denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum: non quia legum iram, sed quia legum severitatem incidit. Sic et alibi de decem plagis Aegyptiorum ait: Misit in eos iram per angelos malos (Psal. LXXVII, 49) , id est, vindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. Nescit ergo irasci qui auctor est legum, cui terrendi est voluntas, non puniendi. Imitamini ergo, imperatores, exemplum divinum; ut sitis in",
          "candidate_score": 0.659304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_975",
          "psc_text": "ostendat habere se divinae insignia potestatis. Habes enim alibi dicentem: Adhuc ego semel terram movebo (Aggae. II, 7) . Movit diluvio, quando praeter arcam Noe caro omnis interiit: movit cum Sodoma et Gomorrha sacro igne consumptae sunt. Haec supernae indignationis indicia sunt. Sed quia elegit genus hominum Dominus magis servare quam perdere, non movebitur amplius ad indignationem, qui venit ad misericordiam: venit ut redimeret nos suo sanguine, non ut nostrum effunderet: venit ut se offerret pro nobis, et quasi bonus negotiator 959 mercem suam proprii corporis passione servaret. 11. (Vers 4.) Et cum hoc diceret, levavit oculos suos, et vidit hinc persecutores, inde nequitias spiritales in unum convenire, et ait: Quousque irruitis in hominem, interficientes universos, hoc est: Quid delere genus festinatis humanum? Hominem nescitis me pro omnium redemptione venisse? Obtuli me pro cunctis, ut omnes mea oblatione protegerem. Hominem ergo aut pro humana omni accipimus multitudine: aut si de",
          "candidate_score": 0.658858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_120",
          "psc_text": "divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores vulnerum sanare consuevit. Medicus venit, ut curaret aegros: quid ipse habuit quod doleret? Audiamus etiam Esaiae testimonium. Pro nobis, inquit, dolet: et nos aestimavimus eum esse in doloribus (Esai. LIII, 4) . Expressit medici affectum, qui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio",
          "candidate_score": 0.65819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_721",
          "psc_text": "Israel . . . . Quid est quod in terra es inimicorum . . . . pollutus es cum mortuis (Baruc. III, 9, 10 et 11) ? Quis tamen tam inimicus et hostis tuus, quam princeps istius mundi, et ejus socii, qui persecuti sunt usque ad crucem Dominum Jesum, ejus potentiam nescientes? Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent. Ergo tu etsi novissimus es, noli inimicos tuos sequi; sed sequere Dominum Jesum, et crucem ejus cum laetitia, et insiste vestigiis ejus. Qui enim Christum sequitur, post se non respicit; id est, ad luxurias atque illecebras peccatorum; et ideo potest dicere cum sanctis: Non recessit retro cor nostrum (Infra, vers. 19) . Unde intelligitur quod et is qui ante inimicos suos est, corde fit novissimus atque postremus, si ad illos respiciat, et carnalibus potius quam spiritalibus affectu mentis intendat. Potest etiam qui novissimus est, corde prior esse; si ea quae in",
          "candidate_score": 0.657991,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53_55",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_44",
          "psc_text": "Quomodo in bonis sit standum, sanctus idem Propheta praecipit dicens: Stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Jerusalem (Psal. CXXI, 2) . In Jerusalem standum est, de Babylone fugiendum. Et Moysi dicitur: Tu autem sta mecum (Deut. V, 31) , qui de Aegypto fugit, et cum Domino stans perseverabat. Et in Evangelio (Matth. XX, 9), qui steterunt usque ad horam undecimam, aequalem mercedem operantibus acceperunt. Et quae steterunt virgines usque ad adventum sponsi, ad nuptias simul introire meruerunt; quae autem discesserunt; et postea reverterunt, Dominicae excluduntur auctoritate sententiae (Matth. XXV, 10). Didicimus ergo non stare in via peccatorum, stare autem in virtutis officio; quia scriptum est: Tu autem fide stas (Rom. XI, 20) . 27. Nunc consideremus quid sit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Et quidem praemisimus, quod non simplex consessus in hujusmodi quod in usu est solio, reprehendatur. Quid enim invidiae haberet ad culpam? Sed cum oculi Domini",
          "candidate_score": 0.654828,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_145",
          "psc_text": "non bonae: malitiam autem odio non habuit. Non enim immerito injusta meditatur, qui in via erroris assistit, et malitiam diligit, quam odisse deberet. Plus dixit, astitit; quasi jamdudum in via nequitiae, diuturna statione, permaneat. Ille enim beatus (Psal. I, 1), qui in via peccatorum non stetit, non is qui in ea stare non desinat. Et ideo prima praecepta sunt sancti prophetae David, impietatem fugere, in peccato non stare, in Lege meditari; ut intelligas quae bona sunt, et justa atque injusta secernas. In omnibus igitur radix est spectanda gignendi, ne eam inutilis ab exordio succus inficiat, gravioraque multo sunt, animorum vitia, quam virgultorum. Cavendum ergo prae caeteris, ne humano ingenio malitiae usus inolescat, atque omnis aetas secutura degeneret; arbor enim mala fructus malos facit. Nam si plerumque quod nolumus hoc agimus, et vitare non possumus; et quod odio habemus, hoc facimus, vinti quadam aut delectatione flagitii, aut obreptione peccati: quomodo possumus",
          "candidate_score": 0.654223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566",
          "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo",
          "candidate_score": 0.653965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79_81",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_736",
          "psc_text": "Petrus Ecclesiae praeponitur, postquam tentatus a diabolo est. Ideoque ante significat Dominus quid sit illud, quod postea eum pastorem elegit Dominici gregis. Nam huic dixit: Tu autem conversus confirma fratres tuos (Ibid., 32) . Conversus est ergo sanctus apostolus Petrus ad bonam frugem, et ventilatus est sicut triticum; ut esset ipse cum sanctis Domini unus panis, qui nobis esset alimentum. Dum enim Petri actus legimus, Petri praecepta cognoscimus, fit nobis vitae aeternae et salutis alimentum. 41. (Vers. 13.) Vendidisti, inquit, populum tuum sine pretio. Emendi et vendendi videtur aequalis quidam esse contractus: sed tamen si ementis et vendentis affectum consideres, unusquisque sibi viliorem vendit, et complacitum emit. Ut enim praeter id genus hominum loquamur, qui negotiationem vendendis mancipiis exercent; non facile quisquam vendit nisi eum, qui sibi displiceat, et quem usui suo inhabilem putet: et iterum, unusquisque emere desiderat eum, quem utilitati vel ministerio accommodum judicaverit. Sed et ipsi qui",
          "candidate_score": 0.653724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_916",
          "psc_text": "humanae, et peccatis obnoxia conscientia dum desperat veniam, se revocare non poterat: remedium pollicetur, indulgentiam sponte pietatis suae largitate promittit; ut reus non timeat, bene conscius gratuletur, quod bono domino exhibeat ministerium servitutis, qui noverit peccata donare, honorare virtutes. Denique eadem serie vocationis etiam in Evangelio nos Dominus adhortatur dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Deinde jugum suum suave, et onus leve esse commemorat; quoniam qui desperaverit medicinam, sanus esse non poterit. Et ideo omnibus grata est mansuetudo, quae vulnera interiorum curat animorum. 2. Venturus igitur ad aegrotos, venturus ut medicus, qui gravia ulcera nostra curaret; medicamenta proponit, ut videant homines, et ad remedium salutis fida sedulitate concurrant. Sic illa in Evangelio meruit sanitatem, quae profluvio sanguinis per duodecim annos laborabat.",
          "candidate_score": 0.653654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_754",
          "psc_text": "(Psal. XXI, 13) . Circumdederunt enim eum persecutores, quando secundum consilium voluntatis suae subiit passionem. Unde et alibi ait: Circumdantes circumdederunt me, et in nomine Domini ultus sum in eos (Psal. CXVII, 11) . Ideo melius est viam rectam tenere, in qua facinorosi ambulare non possunt. Cito cadunt, quia non in directione ambulant. Unde et illi quando voluerunt Jesum Dominum comprehendere, ubi respexit eos, ceciderunt. Propter hos igitur qui in circuitu ambulare consueverunt, angelum Dominus apposuit, qui a tergo insidiantes repellat inimicos. Praetendit igitur angelus Domini in circuitu timentium eum, et eos tuetur atque custodit. In circuitu enim impii ambulant; sicut scriptum est (Psal. XI, 9). Vide itaque distantiam. Impii in circuitu ambulant: angelus autem praetendit in circuitu eorum, qui non ambulant in circuitu; et ideo praetendit, ut eruat justos ab insidiis persequentium. Justi ergo spiritales Israelitae videntur esse qui haec loquuntur, eo quod tentationibus saeculi subjacuerint, et opprobrium fuerint",
          "candidate_score": 0.653476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_227",
          "psc_text": "(Job. XIX, 21) . Misit ergo Dominus manum suam in servum suum; et manum peccatoris quam in eum accepta miserat potestate, brachiumque contrivit. Ita diabolus suo sermone deceptus est, qui dixit: Mitte manum tuam in eum, et videamus si in faciem te non benedicat (Job. II, 5) . Non enim ausus est dicere, maledicat; sed hoc intelligendum reliquit. Misit Deus manum suam, et confirmatus est Job. Coepit benedicere, qui maledicere credebatur; sanat enim justos, cum tangit manus divina, non vulnerat. Misit manum suam, et leprosi macula omnis abscessit; tetigit caecorum oculos, et caecitate depulsa lumen refulsit oculorum. Pete ergo semper ut confirmeris, quoniam et tu qui stas, vide ne cadas. Nos stare debemus, ut confirmemur a Domino. Lubricum est saeculum, cito labimur. Ideo rogemus ut nos Dominus stabilire et confirmare dignetur. 31. (Vers. 18, 19.) Noli putare quia viam tuam nesciat Dominus. Si justus es, novit. Crede dicenti Prophetae: Novit",
          "candidate_score": 0.653423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_52_54",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_960",
          "psc_text": "explicare. Finis dicitur Christus, quia ipse est finis Legis; sicut scriptum est: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Finis etiam dicitur, quia ipse est principium et finis. Ergo isti psalmi qui titulantur: In finem; aut de Christo sunt, aut ipsius Christi: de Christo, cum ipse annuntiatur: ipsius Christi, cum ipse se nuntiat, venturumque promittit in terras, et futuram nobis revelare dignatur proprii corporis passionem. 2. Ideoque ipsi David inscribuntur in titulo, quasi vero David, ipsi Domino prophetici oris ministeria deputentur, per quem humanae vocis officio vis coelestis increpuit, et divina sententia resultavit. 3. Meritoque pro Idithum, qui fuit propheta, et psalmos cum sex filiis canebat suis, velut quaedam praefatio est; eo quod esset his venia prophetanda, qui in psallendi ministerio constituti, divina oracula humana voce loquerentur. Et quia pro totius mundi abolendo errore suscipienda Dominici corporis passio foret, hujus licet nomine cujus sedulitas probaretur,",
          "candidate_score": 0.652562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_260",
          "psc_text": "et tu in via es, quamdiu in hoc cursu es constitutus. Paulus si stetisset, cursum suum non consummasset. Vide ne ideo dicat: Et tu qui stas, vide ne cadas (I Cor. X, 12). Non enim qui transivit, potest timere ne cadat. Vidi, inquit, impium superexaltatum, et elevatum super cedros Libani; et transivi, et ecce non erat (Infra vers. 35) . Videns ergo impium superexaltatum, qui non stetit, non offendit: si stetisset, et miratus illum fuisset, et secutus esset, offenderat, et ceciderat sicut impius. Ideo Moyses videns rubum relucere et non ardere, ait: Transiens videbo hoc visum magnum (Exod. III, 3) . Qui transit de hoc saeculo, magnum visum videt: qui solvit vincula istius nexus quo ligamur huic corpori, magnum visum videt. Moyses in Exodo, ut legitur, multa videt miracula: non tanta alius videt qui non est in Exodo. Idem Moyses transivit: transivit et populus patrum, quia de terra captivitatis exibat.",
          "candidate_score": 0.650314,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129_131",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten: 1 . Petri 4 [ 1ff] .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_862",
          "psc_text": "super munera autem Cain non respexit (Gen. IV, 4 et 5) ; et ideo contristatus est Cain, quod sacrificium suum Deo displicuisse cognovit, placuisse germani. Unde et illud quod hodie in psalmi responsorio decantatum est, plurimum nostrae conducit assertioni: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me (Psal. XXXIX, 2) . Quem Dominus respicit, salvat. Denique in Domini passione cum titubaret Petrus sermone, non mente (licet ipse Petri sermo titubantis fidelior sit, quam doctrina multorum), respexit eum Christus, et Petrus flevit; quo proprium lavit errorem. Ita quem visus est voce denegare, lacrymis fatebatur. 16. Conturbatae sunt gentes, inclinata sunt regna: dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Adventu Domini Salvatoris adversariae potestates cum sua legione turbatae sunt, jussae ab humanis exire corporibus, et precatae ut mitterentur in porcos. Turbatis nequissimis potestatibus, necesse fuit turbari cultores simulacrorum, inclinari quoque regna peccati. Erat enim grave regnum, quod sibi in grave servitium subjugaverat omnium",
          "candidate_score": 0.64937,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_145",
          "psc_text": "non bonae: malitiam autem odio non habuit. Non enim immerito injusta meditatur, qui in via erroris assistit, et malitiam diligit, quam odisse deberet. Plus dixit, astitit; quasi jamdudum in via nequitiae, diuturna statione, permaneat. Ille enim beatus (Psal. I, 1), qui in via peccatorum non stetit, non is qui in ea stare non desinat. Et ideo prima praecepta sunt sancti prophetae David, impietatem fugere, in peccato non stare, in Lege meditari; ut intelligas quae bona sunt, et justa atque injusta secernas. In omnibus igitur radix est spectanda gignendi, ne eam inutilis ab exordio succus inficiat, gravioraque multo sunt, animorum vitia, quam virgultorum. Cavendum ergo prae caeteris, ne humano ingenio malitiae usus inolescat, atque omnis aetas secutura degeneret; arbor enim mala fructus malos facit. Nam si plerumque quod nolumus hoc agimus, et vitare non possumus; et quod odio habemus, hoc facimus, vinti quadam aut delectatione flagitii, aut obreptione peccati: quomodo possumus",
          "candidate_score": 0.647813,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_714",
          "psc_text": "intus quasi in cubiculo tuo Deus est. Audi etiam alibi, quia intus est Deus. Ecce, inquit, Dominus procedet de loco suo, et descendet et ascendet super excelsa terrae, et movebuntur montes sub eo, et valles liquescent (Mich. I, 3 et 4) . Scriptura hoc dicit: et jam tunc significabat quod desereret populum Judaeorum, et transiret ad gentes. Denique et in psalmo hoc invenimus expressum, cum dicit David: Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Exsultavit tamquam gigas ad currendam viam (Psal. XVIII, 6) . 29. His igitur generibus reperimus egressum Dei, aut ejus ingressum; sicut et Dominus dicit Jesus quia ad virum timentem veniat. Ecce, inquit, sto ad januam, et pulso: et si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrabo ad eum, et coenabo cum illo, et ipse mecum (Apoc. III, 20) . Haec igitur diximus propterea quod ait Propheta: Repulisti nos, et non progredieris, Deus, in virtutibus",
          "candidate_score": 0.646412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_916",
          "psc_text": "humanae, et peccatis obnoxia conscientia dum desperat veniam, se revocare non poterat: remedium pollicetur, indulgentiam sponte pietatis suae largitate promittit; ut reus non timeat, bene conscius gratuletur, quod bono domino exhibeat ministerium servitutis, qui noverit peccata donare, honorare virtutes. Denique eadem serie vocationis etiam in Evangelio nos Dominus adhortatur dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Deinde jugum suum suave, et onus leve esse commemorat; quoniam qui desperaverit medicinam, sanus esse non poterit. Et ideo omnibus grata est mansuetudo, quae vulnera interiorum curat animorum. 2. Venturus igitur ad aegrotos, venturus ut medicus, qui gravia ulcera nostra curaret; medicamenta proponit, ut videant homines, et ad remedium salutis fida sedulitate concurrant. Sic illa in Evangelio meruit sanitatem, quae profluvio sanguinis per duodecim annos laborabat.",
          "candidate_score": 0.644938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_574",
          "psc_text": "sciens quomodo vetus peccatum mundi solveret: quasi redemptio, quomodo hominem renovaret a culpa: quasi sanctificatio, quomodo cum sanctificaret ad gratiam. Hic ergo titulus, hoc principium. 2. (Vers. 2.) Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Aperi aures tuas, qui incipis sacramenta Dominicae cognoscere passionis. Ideo tibi dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit Dominus in Evangelio (Marc. VII, 16); ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur, et quando loqueretur. Neque enim otiose scriptum est: Dominus mihi dedit linguam eruditionis; ut scirem quando oporteat sermonem dicere (Esai. L, 4) . 868 Scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. 3. Audi ergo dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit ejus necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti: sed quid sibi vult istud exordium",
          "candidate_score": 0.644886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78_80",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_144",
          "psc_text": "justa referebat? Sed noluit intelligere ut bene ageret, et aliena non 772 quaereret. Non debuit intelligere quod vero Elias Deo serviebat, cum videret in verbo Eliae clausum coelum tribus annis et tribus mensibus; et ad preces ejus pluvias esse demissas, ut arida omnia rigarentur? Sed noluit intelligere, ne perfidiam condemnaret, sequeretur fidem. 16. (Vers. 5.) Quinetiam Iniquitatem meditatus est in cubili suo, ubi verum quaerere debuisset. In cubilibus enim compungere nos debent nostra peccata, non in ipsis delinquendo committi, dicente Propheta: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini (Psal. IV, 5) . 17. Astitit, inquit, omni viae non bonae: malitiam autem odio non habuit. Non enim immerito injusta meditatur, qui in via erroris assistit, et malitiam diligit, quam odisse deberet. Plus dixit, astitit; quasi jamdudum in via nequitiae, diuturna statione, permaneat. Ille enim beatus (Psal. I, 1), qui in via peccatorum non stetit, non is qui in",
          "candidate_score": 0.644447,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_44",
          "psc_text": "Quomodo in bonis sit standum, sanctus idem Propheta praecipit dicens: Stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Jerusalem (Psal. CXXI, 2) . In Jerusalem standum est, de Babylone fugiendum. Et Moysi dicitur: Tu autem sta mecum (Deut. V, 31) , qui de Aegypto fugit, et cum Domino stans perseverabat. Et in Evangelio (Matth. XX, 9), qui steterunt usque ad horam undecimam, aequalem mercedem operantibus acceperunt. Et quae steterunt virgines usque ad adventum sponsi, ad nuptias simul introire meruerunt; quae autem discesserunt; et postea reverterunt, Dominicae excluduntur auctoritate sententiae (Matth. XXV, 10). Didicimus ergo non stare in via peccatorum, stare autem in virtutis officio; quia scriptum est: Tu autem fide stas (Rom. XI, 20) . 27. Nunc consideremus quid sit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Et quidem praemisimus, quod non simplex consessus in hujusmodi quod in usu est solio, reprehendatur. Quid enim invidiae haberet ad culpam? Sed cum oculi Domini",
          "candidate_score": 0.642856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_51",
          "bdc_text": "und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_56",
          "psc_text": "voluntate, mercedis est fructus; in necessitate, dispensationis obsequium. Ita enim docuit nos Apostolus dicens: Si volens hoc ago, mercedem habeo: si invitus, dispensatio mihi credita est (I Cor. IX, 17) . Ordo autem conveniens, ut primo diligas legem, secundo ut mediteris. Qui diligit, ex voluntate facit mandata legis; qui timet, invitus observat. Hanc disciplinam docendi etiam Dei justitiam in Lege accepimus. Sic enim scriptum est: Audi, Israel: Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI, 4) . Et: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Et erunt verba haec quae ego praecipio tibi hodie, in corde tuo, et in anima tua: et demonstrabis ea filiis tuis, et loqueris eis sedens in domo, et ambulans in itinere, et 752 in quiete, et in vigilia. Et alligabis ea in signum in manu tua, et erunt monilia ante oculos tuos: et scribes",
          "candidate_score": 0.641167,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78_80",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_794",
          "psc_text": "movebor in aeternum (Ps. XXIX, 7) . Aut quis est ille quem locus afflictationis, et terrae corruptela non moveat; cum divina sententia neminem exceperit, qui sit ab exercitio et a fatigatione terrae hujus immunis, cui dictum est: Maledicta terra in omnibus operibus tuis . . . spinas, inquit, et tribulos germinabit (Gen. III, 7, 18) . Denique ipse Paulus Dominicae vas electionis, a maledictione veteris sententiae absolutus Domini Jesu passione, tamen captivum se duci in legem peccati vehementissime deploravit, nec quemquam nisi Christum a quo liberaretur invenit: cum eum lex sui corporis et umbra mortis urgeret. 72. Diximus sensum: sed expressius qui locus sit afflictationis, considerare nos convenit. Utrum hic mundus, qui in maligno positus est: an vero caro nostra, in qua anima nostra humiliatur, dum in istius carnis descendit societatem: an adversa quibus exercemur in hoc corpore constituti, in quo ingemiscimus gravati; quod nolumus spoliari, sed supervestiri? Gravis enim",
          "candidate_score": 0.64115,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_41_43",
          "bdc_text": "daryn verwilligind , und lutend dine wort also : ( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_862",
          "psc_text": "super munera autem Cain non respexit (Gen. IV, 4 et 5) ; et ideo contristatus est Cain, quod sacrificium suum Deo displicuisse cognovit, placuisse germani. Unde et illud quod hodie in psalmi responsorio decantatum est, plurimum nostrae conducit assertioni: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me (Psal. XXXIX, 2) . Quem Dominus respicit, salvat. Denique in Domini passione cum titubaret Petrus sermone, non mente (licet ipse Petri sermo titubantis fidelior sit, quam doctrina multorum), respexit eum Christus, et Petrus flevit; quo proprium lavit errorem. Ita quem visus est voce denegare, lacrymis fatebatur. 16. Conturbatae sunt gentes, inclinata sunt regna: dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Adventu Domini Salvatoris adversariae potestates cum sua legione turbatae sunt, jussae ab humanis exire corporibus, et precatae ut mitterentur in porcos. Turbatis nequissimis potestatibus, necesse fuit turbari cultores simulacrorum, inclinari quoque regna peccati. Erat enim grave regnum, quod sibi in grave servitium subjugaverat omnium",
          "candidate_score": 0.640979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_468",
          "psc_text": "Justus ipse sibi claustrum est, ipse sibi pervigil custos. 7. Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: Posui ori meo custodium, dum consistit peccator adversum me. Adest semper inimicus, quia semper insidiatur. Etsi illum non vides, adest: etsi illum non sentis, incursat. Si non vides, videnti crede: Consistit, inquit, peccator adversum me. Qui videt peccatum suum, videt etiam peccatorem sibi in iis quae gesserit, illudentem. Qui autem peccatorem praeviderit, potest vitare peccatum. Videbat David consistere adversum se peccatorem; quando Semei maledicebat et lapidabat regem suum, et clamabat: Exi, vir sanguinum (II Reg. XVI, 7) . Neque enim tam praeruptus foret, ut nec tanti regis reverentia moveretur, nec armatum ejus timeret exercitum, cum unus de exercitu ejus conviciantem potuisset occidere; sed amentem diabolus fecerat, qui eum impellebat ad mortem. Ideo David adversus auctorem magis praeliabatur, quam ministrum persequebatur. Quid enim magnum, de homine invalido 845 vindicari, quem ad furorem",
          "candidate_score": 0.640721,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_462",
          "psc_text": "Custodiam vias meas. Quae sint igitur istae viae hominis, quae magnopere praecavendae, ne quid gravioris offensionis incurrant, admonet nos tantus Propheta diligentius considerare. Admonet etiam Salomon ejus filius paternae mentis interpres perspicacius examinare, qui scripsit: Tria mihi sunt impossibilia intelligere, et quartum quod non agnosco. Vestigium aquilae volantis, et viam serpentis in petra, et semitas navis in pelago navigantis, et vias viri in juventule. Talis via mulieris adulterae, quae postquam egit, abluta nihil egisse se dicit iniquum (Prov. XXX, 18 et seq) . Tria ergo impossibilia sibi esse dixit ad intelligendum, et quartum quod ille habens inter homines sapientiae signaculum, non agnosceret, viarum videlicet viri in juventute processum. Quarum igitur vel inexplicabilis, vel difficilis agnitio, potest facilis earum esse custodia? Unde non immerito ipse David delictorum juventutis suae non defensionem obtulit, sed oblivionem rogavit. Delicta, inquit, juventutis meae, et ignorantiae meae ne memineris (Psal. XXIV, 7) . Non immerito igitur",
          "candidate_score": 0.638955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_166_168",
          "bdc_text": "«Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei . ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_509",
          "psc_text": "Quae sua sunt enim quaerit ille, non illa quae Christi. Si ergo quae sunt Christi sequeris, noli quas non habebas affectare divitias, augere quas habebas; et divitem te sibi sentiat pauper. Induc in domum tuam inopem, frange panem esurienti, et nudum operi; ut tibi thesaurus condatur in coelo, qui tecum transeat. Pauper Christus 854 est factus, cum dives esset, ut nos sua inopia divites faceret. Noli ergo propter divitias vane conturbari, excitari de somno, cogitare quemadmodum pecuniam tuam serves, opes tuas augeas, de nocte procedere, excubare ad judicis domum; ut aliena diripias, litem moveas pauperi, verearis exactorem tributi: vana est ista conturbatio. 28. (Vers. 8.) Et ideo Justus dixit: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? Et substantia mea ante te est. Spes et patientia nostra Christus est: ipse factus est redemptio nostra, ipse est nostra exspectatio; ut dicamus singuli: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me (Psal. XXXIX, 2)",
          "candidate_score": 0.63618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_5_7",
          "bdc_text": "mich din schryben , sidmalweil , sintemal . du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302",
          "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.",
          "candidate_score": 0.623227,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_645",
          "psc_text": "Potuit enim dicere: Clamavi ad Dominum. Sed quae nostra est vox; nisi ista quae melior est, quae nescit errare? Nam ex multiloquio peccatum incurrimus, et vitare non possumus. Illa vox Prophetae est quae ad Deum pervenit, quae tacente Moyse, clamavit ad Dominum: qua etiam in orationibus suis Anna clamabat, cum oris sui labia non moveret; et impetravit filium, quem ante diu non impetraverat, cum corporis voce clamasset. De hac voce dixit Dominus: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et clauso ostio, ora Patrem tuum, qui est in abscondito: et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi (Matth. VI, 6) . Quid est reddet? Hoc est, quod deprecatus es, quod orasti. Sicut enim peccatores de manu Domini recipiunt peccata sua duplicia; ita e contrario justi recipiunt cum affectu propria postulata. Audi quomodo recipiant. Ascendit oratio tua ad Deum, et descendit ad te. Unde et in psalmo legimus: Et",
          "candidate_score": 0.623097,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_131",
          "psc_text": "769 ille occisus Deo loquebatur in voce sanguinis sui, hic vivus a facie Domini repellebatur; et cum adhuc a Domino poenae cessarent, torquebat eum suorum conscientia peccatorum. Latebat miser tremens et timens; et cum adhuc percussor deesset, ipsa sese injusti vita cruciabat. Acceperat signum, ne eum aliquis occideret: non ut vitae suavitate frueretur, sed ne mors auferret aerumnam: ut percussorem suum quotidie timendo pateretur. Meruerat quidem ut percussor inhiberetur; sed sine ulla intermissione ipse sibi suus carnifex erat, ipse percussor. 8. Quae poena major quam timere quod vitare non possis, nec quod timueris, evadere? Unde praeclare David exprimens conventionem gravissimam conscientiae peccatricis ait: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum contra me est semper (Psal. L, 4) . Offunditur enim nobis ultrix nostri imago peccati; nec quietum reum suum esse permittit, inferens miseram servitutem: atque in sua vincula trahit, ut enodare se non queat; quoniam volens ipse se vendidit,",
          "candidate_score": 0.622997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_391",
          "psc_text": "827 caro nostra; sed in omnibus sumus afflicti: foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) . Illum Macedonum peccata vexabant; quanto magis propria unumquemque nostrum peccata perturbant, ut requies nobis esse non possit? Gravior adversarius nobis culpa est nostra, quae sollicitat otiosos, affligit sanos, contristat laetos, inquietat placidos, exagitat mites, excitat dormientes. Rei sumus sine accusante, sine tortore cruciamur, sine vinculis astringimur, sine venditore vendimur. Unde et Scriptura dicit: Peccatis vestris venditi estis (Esai. L, 1) . Haec igitur peccata sunt, quae contra nos semper sunt; ut dixit Propheta: Vendiderunt nos, et dominantur nobis (Esai. III, 12) . Servus qui venditur, superiore servitio exit; ut ad Dominum alterum migret: nos nec superiorum jugum deponimus, et ad nova peccata curvamur. 29. (Vers. 5.) Unde et ingemuit Sanctus dicens: Quoniam iniquitates meae superposuerunt caput meum: sicut onus grave gravatae sunt super me; hoc est, iniquitates meae supertransierunt caput meum, et supereminent",
          "candidate_score": 0.621509,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_391",
          "psc_text": "827 caro nostra; sed in omnibus sumus afflicti: foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) . Illum Macedonum peccata vexabant; quanto magis propria unumquemque nostrum peccata perturbant, ut requies nobis esse non possit? Gravior adversarius nobis culpa est nostra, quae sollicitat otiosos, affligit sanos, contristat laetos, inquietat placidos, exagitat mites, excitat dormientes. Rei sumus sine accusante, sine tortore cruciamur, sine vinculis astringimur, sine venditore vendimur. Unde et Scriptura dicit: Peccatis vestris venditi estis (Esai. L, 1) . Haec igitur peccata sunt, quae contra nos semper sunt; ut dixit Propheta: Vendiderunt nos, et dominantur nobis (Esai. III, 12) . Servus qui venditur, superiore servitio exit; ut ad Dominum alterum migret: nos nec superiorum jugum deponimus, et ad nova peccata curvamur. 29. (Vers. 5.) Unde et ingemuit Sanctus dicens: Quoniam iniquitates meae superposuerunt caput meum: sicut onus grave gravatae sunt super me; hoc est, iniquitates meae supertransierunt caput meum, et supereminent",
          "candidate_score": 0.620813,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_143_145",
          "bdc_text": "Kaspar Nasal ; Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_462",
          "psc_text": "Custodiam vias meas. Quae sint igitur istae viae hominis, quae magnopere praecavendae, ne quid gravioris offensionis incurrant, admonet nos tantus Propheta diligentius considerare. Admonet etiam Salomon ejus filius paternae mentis interpres perspicacius examinare, qui scripsit: Tria mihi sunt impossibilia intelligere, et quartum quod non agnosco. Vestigium aquilae volantis, et viam serpentis in petra, et semitas navis in pelago navigantis, et vias viri in juventule. Talis via mulieris adulterae, quae postquam egit, abluta nihil egisse se dicit iniquum (Prov. XXX, 18 et seq) . Tria ergo impossibilia sibi esse dixit ad intelligendum, et quartum quod ille habens inter homines sapientiae signaculum, non agnosceret, viarum videlicet viri in juventute processum. Quarum igitur vel inexplicabilis, vel difficilis agnitio, potest facilis earum esse custodia? Unde non immerito ipse David delictorum juventutis suae non defensionem obtulit, sed oblivionem rogavit. Delicta, inquit, juventutis meae, et ignorantiae meae ne memineris (Psal. XXIV, 7) . Non immerito igitur",
          "candidate_score": 0.619636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87_89",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_645",
          "psc_text": "Potuit enim dicere: Clamavi ad Dominum. Sed quae nostra est vox; nisi ista quae melior est, quae nescit errare? Nam ex multiloquio peccatum incurrimus, et vitare non possumus. Illa vox Prophetae est quae ad Deum pervenit, quae tacente Moyse, clamavit ad Dominum: qua etiam in orationibus suis Anna clamabat, cum oris sui labia non moveret; et impetravit filium, quem ante diu non impetraverat, cum corporis voce clamasset. De hac voce dixit Dominus: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et clauso ostio, ora Patrem tuum, qui est in abscondito: et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi (Matth. VI, 6) . Quid est reddet? Hoc est, quod deprecatus es, quod orasti. Sicut enim peccatores de manu Domini recipiunt peccata sua duplicia; ita e contrario justi recipiunt cum affectu propria postulata. Audi quomodo recipiant. Ascendit oratio tua ad Deum, et descendit ad te. Unde et in psalmo legimus: Et",
          "candidate_score": 0.617905,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_464",
          "psc_text": "Credidi propter quod locutus sum (Psal. CXV, 1) . Supra fundamentum ergo virtutis vox tuta est; sine fundamento, lubrica. Ideo quasi quodam tubae sono Scripturae divinae electus interpres increpuit: Corde creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . Fides Credentium principalis est, confessio exsecutionis. 5. Quomodo igitur proposuerit sanctus propheta David, aut propter quid custodire vias suas, audiamus: Ut non, inquit, delinquam in lingua mea. Si hoc cavet Propheta, tu non caves? Si hoc metuit, in quo Dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris verba non refugis, et theatralibus sermonibus delectaris? Tu non reformidas, cui scriptum est in Evangelio (Matth. XII, 36), quia 844 pro omni otioso verbo rationem es redditurus? Si pro otioso verbo periculum est, quanto magis pro criminoso! Non omne quod otiosum, est criminosum: sed omne quod non fructuosum, periculosum atque eradicabile; omnis enim arbor non faciens fructum, excidetur, et in",
          "candidate_score": 0.615825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_121",
          "psc_text": "psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. Non mirum ergo si esuriunt, qui sibi vitae aeternae alimoniam denegarunt. Pulchre etiam duo ista junxerunt: Injiciamus lignum in panem ejus. Nesciebant quid loquerentur Judaei, et mysterium loquebantur. Paradisum nobis Crux reddidit Christi. Hoc est lignum quod Adae Dominus demonstravit, dicens de ligno vitae, quod esset in medio paradisi, edendum: de ligno autem scientiae boni et mali, non edendum. Erravit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustavit. 767 Per lignum coepimus esurire; quia suum caro accepit alimentum. Ideo Dominus in Christo carnem junxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, vitae gratia redderetur. Beatum lignum Domini, quod omnium peccata crucifixit.",
          "candidate_score": 0.61255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_384",
          "psc_text": "Christiane, quomodo verum Jesum sequi debeas; quando femina contempsit omnia sua, et Jesum in figura propter similitudinem nominis est secuta. Unde praeclare Salomon dixit: Divitiae viri, redemptio animae ejus (Prov. XIII, 8) . Redime ergo animam tuam. Vilis est pecunia, sed fit pretiosa per fidem: vilis est cum conditur, pretiosa cum dispergitur; sic enim scriptum est: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in saeculum saeculi (Psal. CXI, 9) . 25. Si igitur talis fueris, ut possis contemnere non solum omnia tua; sed etiam ipsam carnem tuam pro justitia, qua nulla potest locupletior esse possessio (possessio enim pretiosa, homo mundus) etsi flumina te superiora concluserint, transis. Nam etsi dederit tentandi tui Dominus potestatem, mandat tamen diabolo ut animam tuam ipse custodiat; secundum quod scriptum est: Ut destruas inimicum et defensorem (Psal. VIII, 3) ; tentat enim ut adversarius, defendit ut servus. Scriptum est enim: Et volet tibi unicornuus servire (Job. XXXIX,",
          "candidate_score": 0.606323,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_522",
          "psc_text": "Unde cum videris aliquos studere facultatibus ampliandis, cumulandis potestatibus, affectando decori, dices illud Esaiae: Telam araneae texunt isti in omnibus diei unius, (Esai. LIX, 5) , quae diuturna esse non potest; sed cito scinditur, atque opus ejus omne dissolvitur. Non enim supra solidum aliquod firmamentum locatur; sed in vacuo suspenditur. Nihil laxum, nihil molle verum Christi militem decet; ecce enim qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Arguti sibi et industrii omnes avari videntur. Quid argutius, quid sollicitius aranea, quae operi suo diebus ac noctibus semper intendit, nec ullo sumptu, ullaque impensa conficit vestimentum? Sed vanum 857 est omne quod fecerit. Sic homo omnis est, qui opus suum supra Christi non constituit fundamentum. Vane noctibus et diebus et ipse turbatur; cum eum plerumque araneae modo etiam in ipso suae improbitatis molimine, operis sui ruina convolvat. 36. (Vers. 13.) Et ideo sapiens qui cognoscit hujus saeculi vanitatem, non diuturnam vitae hujus",
          "candidate_score": 0.6017,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_434",
          "psc_text": "enarras injustitias meas (Psal. XLIX, 16) ? Usurpasti tibi ut de Lege arguas, qui contra Legem (Exod. XXIII, 1) ipse fecisti. Quid lacrymarum tempus amittis? Quid concertando vanos sermones aut audis aut loqueris; cum tibi scriptum sit: Non accipias auditum vanum; cum legeris in Evangelio (Matth. XII, 36) pro omni sermone otioso judicium esse subeundum? Etsi alius loquitur, tace; etsi alius conviciatur, aurem tuam obstrue. 837 47. (Vers. 16, 17.) David tacendo vicit adversarios suos: et quia sicut mutus factus est, vocem recepit; quia conversus ad Dominum loquebatur dicens: Quoniam in te, Domine, speravi: tu exaudies me, Domine, Deus meus. Quia dixi, ne aliquando exsultent in me inimici mei. Vide singula: tacebat David, loquebantur inimici, provocabant ut aliquid et ipse loqueretur. Dicebant: Audiamus vocem tuam. Intra se ille tacitus loquebatur: Quid opus est, ut ista audiant, quibus prodesse non possunt? In te, Domine, speravi; tibi soli loquor: tu audi, qui",
          "candidate_score": 0.600673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_103",
          "bdc_text": "und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_259",
          "psc_text": "798 non ut exstinguerentur; accepisti ut Deus adoraretur, non ut negaretur; accepisti saecularia, cur eripis quae aeterna sunt? accepisti quae mundi sunt, cur vis auferre quae Christi sunt? Da illa cui vis, non invidemus. Cur nobis a te quae nos volumus, invidentur? Tu adorari vis, qui omnibus nequior, ipsa quoque indignus es servitute. 47. (Vers. 23.) A Domino gressus viri corrigentur. Graecus διαβήματα dixit, hoc est, transitus. Et ideo dicitur tibi: Si transeas per aquam, flumina te non concludent (Esai. XLIII, 2) . Transi ergo, noli cessare; sicut bonus viator cum venerit ad aliquod viae signum, non stat, sed pertransit; et tu in via es, quamdiu in hoc cursu es constitutus. Paulus si stetisset, cursum suum non consummasset. Vide ne ideo dicat: Et tu qui stas, vide ne cadas (I Cor. X, 12). Non enim qui transivit, potest timere ne cadat. Vidi, inquit, impium superexaltatum, et elevatum super cedros Libani;",
          "candidate_score": 0.600322,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_391",
          "psc_text": "827 caro nostra; sed in omnibus sumus afflicti: foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) . Illum Macedonum peccata vexabant; quanto magis propria unumquemque nostrum peccata perturbant, ut requies nobis esse non possit? Gravior adversarius nobis culpa est nostra, quae sollicitat otiosos, affligit sanos, contristat laetos, inquietat placidos, exagitat mites, excitat dormientes. Rei sumus sine accusante, sine tortore cruciamur, sine vinculis astringimur, sine venditore vendimur. Unde et Scriptura dicit: Peccatis vestris venditi estis (Esai. L, 1) . Haec igitur peccata sunt, quae contra nos semper sunt; ut dixit Propheta: Vendiderunt nos, et dominantur nobis (Esai. III, 12) . Servus qui venditur, superiore servitio exit; ut ad Dominum alterum migret: nos nec superiorum jugum deponimus, et ad nova peccata curvamur. 29. (Vers. 5.) Unde et ingemuit Sanctus dicens: Quoniam iniquitates meae superposuerunt caput meum: sicut onus grave gravatae sunt super me; hoc est, iniquitates meae supertransierunt caput meum, et supereminent",
          "candidate_score": 0.593109,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_172",
          "bdc_text": "der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_188",
          "psc_text": "quando eum laudabili pietatis amictu induit virtutum suarum geminata posteritas. Alio quoque loco nobis istas Propheta sanctus divitias demonstravit, quibus erat dives in Christo, et omnibus quae ad vitam aeternam conducerent, abundabat. Et re vera quis ditior, quam qui dives in Domino est; ut possit dicere: In via testimoniorum tuorum delectatus sum, quasi in omnibus divitiis (Psal. CXVIII, 14) ? Quid enim poterat deesse viro, qui coelestibus ditabatur oraculis? Et ideo suadet hoc psalmo, ut thesaurum illum nobis quaeramus aeternum, et delectationem ejus acquisitione capiamus. 13. (Vers. 4.) Ideoque ait: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. Quare non dixit tuas; sed cordis tui petitiones? Etenim petitiones exterioris hominis interiorisque communes non sunt, nec omnes probantur a Christo; quia lex carnis legi mentis frequenter repugnat. Quae autem interioris sunt hominis, qui renovatus est Spiritu, illas petitiones Dominus petitori donat effectu. Unde et alibi ait: Tribuat tibi Dominus secundum",
          "candidate_score": 0.586937,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_103",
          "bdc_text": "und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_43",
          "psc_text": "quod ad praesens influit et impinguat audientis affectum, quam triste virtutis, quae fidei spem velut quodam cortice amari laboris involvit. Beatus ergo atque mirabilis, qui talium viarum positus in electione, non fuerit illecebris voluptatis inflexus; ut gradum suum super vadosa et prava constituat. Non dicitur ei: Vae qui dereliquisti semitas directas, abeundo in vias tenebrarum (Eccl. VIII, 16) ! 26. Cognovimus igitur quae sit via peccatorum, in qua standum non esse Propheta nos admonet; sed etiam Ecclesiastes docet, qui ait: Noli stare in sermone malo (Ibid. 3) , hoc est, non persistere in sermonibus 749 malis, similiter et operibus improbandis. Quomodo in bonis sit standum, sanctus idem Propheta praecipit dicens: Stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Jerusalem (Psal. CXXI, 2) . In Jerusalem standum est, de Babylone fugiendum. Et Moysi dicitur: Tu autem sta mecum (Deut. V, 31) , qui de Aegypto fugit, et cum Domino stans perseverabat. Et",
          "candidate_score": 0.583799,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales",
      "max_score": 0.696559,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_368",
          "psc_text": "die speret in Domino? Ubi jam erit illa Pauli sententia, qua ait: Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 25) ? Quam parva unius diei patientia, et quam brevis exspectatio! Sed ut hunc locum melius intelligamus, ad vicesimi primi psalmi titulum curramus. Intitulatur enim, Pro assumptione matutina (Psal. XXII, 1) . Quae est assumptio matutina, nisi resurrectio a Deo mane facta? Ibi nempe et custodia facta fuit, ad hoc usque prorumpente Judaicae perfidiae caecitate, ut quem viderant mortuum, crederent non resurrecturum; et ne eum discipuli nocte raperent, custodibus sepulcrum munierunt. Alia translatio habet, A vigilia matutina (Matth. XXVII) ; per quod aptius ipsa Domini resurrectio exprimitur. Qui enim dormivit in morte, vigilavit in resurrectione. Ideoque dicit: Ego dormivi, et soporatus sum, et resurrexi (Psal. III, 6) . Et iterum: Vigilavi, et factus sum sicut passer solitarius in tecto (Psal. CI, 8) . Haec itaque resurrectio spei",
          "candidate_score": 0.696559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_367",
          "psc_text": "viis suis (Psal. CXLIV, 13) . Promisit in hac vita poenitentibus veniam. Manifestum est ergo quia sicut confitentibus remissionem tribuit peccatorum, ita a spe non decidentibus dabit regnum coelorum. Ideo qui in verbo ejus sustinuit, in Domino sperare se dicit. Sicut enim maledictus homo, qui confidit in homine (Jerem. XVII); ita et beatus cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias falsas (Psal. XXXIX). (Vers. 6.) A custodia matutina usque ad noctem speret Israel in Domino. 8. Si ad litteram hoc accipiamus, dehortari nos potius quam monere videtur. Quis enim tam pusillanimis, ut una tantum die speret in Domino? Ubi jam erit illa Pauli sententia, qua ait: Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 25) ? Quam parva unius diei patientia, et quam brevis exspectatio! Sed ut hunc locum melius intelligamus, ad vicesimi primi psalmi titulum curramus. Intitulatur enim, Pro assumptione",
          "candidate_score": 0.686482,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_366",
          "psc_text": "terra transibunt, verbum autem Domini manet in aeternum (Matth. XXIV). Maneamus ergo in eo qui manet in aeternum (Isai. XL). Non sequamur vanitatem, deserentes veritatem: nec contristemur sicut caeteri, 541 qui spem non habent (I Thess. IV), sed sustineamus eum. Et si moram fecerit, exspectemus, ne contingat nobis quod per prophetam dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam (Eccli. II, 16) . Unde et subditur: Speravit anima mea in Domino. Quicunque mundanae adversitatis fractus molestiis, diabolicae tentationis infestatione dejectus, a spe coelestium promissionum deciderit, sustinentiae quam prius habuerat, mercedem amittit. Qui vero sustinebit, magnam reportabit remunerationem. Fidelis enim Dominus in omnibus viis suis (Psal. CXLIV, 13) . Promisit in hac vita poenitentibus veniam. Manifestum est ergo quia sicut confitentibus remissionem tribuit peccatorum, ita a spe non decidentibus dabit regnum coelorum. Ideo qui in verbo ejus sustinuit, in Domino sperare se dicit. Sicut enim maledictus homo, qui confidit in homine (Jerem. XVII);",
          "candidate_score": 0.679898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_100",
          "psc_text": "in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Ipse est enim qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud (Psal. LXXX, 11) . Ipse etiam ait: Ego ipse qui loquebar, ecce adsum (Isai LII, 6) . Cum itaque non prophetas, 488 sed se locutum esse denuntiat, profecto quia ipse in eis loqueretur, affirmat. Non autem admirandum est, si de seipso aliquando loquitur, qui intus praesidet; quandoquidem ipse est qui os et animam per officium obsequentis adimplet. Sic ergo et in hoc loco, enumeratis aliquibus humanae infirmitatis miseriis, passionem suam commemorat, ut capiti congruere quod convenit membris ostendat, et fiat nobis magnum consolationis remedium, si illum etiam passionis nostrae fieri participem cognoscimus, quem laborum quos patimur, futurum remuneratorem speramus; sicut etiam alias loquitur: Si me persecuti sunt, et vos persequentur (Joan. XV, 20) . Ait ergo: Amici mei et proximi mei, adversum me appropinquaverunt et steterunt. Quasi dicat: Non",
          "candidate_score": 0.66961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_100",
          "psc_text": "in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Ipse est enim qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud (Psal. LXXX, 11) . Ipse etiam ait: Ego ipse qui loquebar, ecce adsum (Isai LII, 6) . Cum itaque non prophetas, 488 sed se locutum esse denuntiat, profecto quia ipse in eis loqueretur, affirmat. Non autem admirandum est, si de seipso aliquando loquitur, qui intus praesidet; quandoquidem ipse est qui os et animam per officium obsequentis adimplet. Sic ergo et in hoc loco, enumeratis aliquibus humanae infirmitatis miseriis, passionem suam commemorat, ut capiti congruere quod convenit membris ostendat, et fiat nobis magnum consolationis remedium, si illum etiam passionis nostrae fieri participem cognoscimus, quem laborum quos patimur, futurum remuneratorem speramus; sicut etiam alias loquitur: Si me persecuti sunt, et vos persequentur (Joan. XV, 20) . Ait ergo: Amici mei et proximi mei, adversum me appropinquaverunt et steterunt. Quasi dicat: Non",
          "candidate_score": 0.664767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_447",
          "psc_text": "operis non servi, sed Domini nomen glorificetur. (Vers 13.) Educes de tribulatione animam meam, et in misericordia tua disperdes inimicos meos. 17. Inter multiplices humanae animae tribulationes, et innumerabiles afflictionum molestias, nulla est major afflictio quam conscientia delictorum. Cum enim exterius patitur homo, ad Deum confugit, ad virum fortitudinis recurrit. Singulare namque et saluberrimum est consolationis remedium tribulationes exterius patienti; ut si eum contristat orbitas, si angit paupertas, si venit infirmitas, recedat ab eo qui foris est strepitu, et ingressus in interiora mentis penetralia, ibi Deum invocet, ubi nemo videt. Restat quoque ut ostium cordis contra illatas claudat molestias, ut saevientium exterius non sentiat impetus, sed in spe coelestium promissorum exsultans postponat damna, molestias negligat, saeculi blandimenta contemnat, humiliet se in confessione peccati, magnificet et laudet 557 Deum corripientem et consolantem. Quod si malae conscientiae tribulationem perferens, in arcano cordis Deum non invenit, quoniam forte recessit ab hospitio cordis pro",
          "candidate_score": 0.649414,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_107",
          "psc_text": "Per infirmitatem vero Petrus cecidit, quando mentis suae aedificium, fidei fundamento titubante concussit. Et quia subire mortem pertimuit, ad ostiariae vocem vitam negavit (Luc. XXII, 61). Unde post fletum amaritudinis a Domino respicitur, quia electi quique eo citius miserationis divinae divitias inveniunt, quo se, si quando per carnis infirmitatem deliquerunt, durius et amarius affligunt. Ex industria autem Judaei peccaverunt, qui eum quem inaudita miracula facientem videbant, exsecrabilis invidiae facibus accensi, ut morti traderent, consilium quaerebant. Unde excusationem de peccato suo non habent, quia etsi malum sit bona non agere, tamen nequius est bonorum acta odisse. (Vers. 14.) Ego autem tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum. 15. Disce qui maledicta et irrisiones pateris, in omnibus servare patientiam, et obtrectantium linguas audire. Dissimula, ne si tu contumeliis convicia retuleris, a doctrina Christi extorris inveniaris. Mediator namque Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5), qui",
          "candidate_score": 0.61938,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf018",
      "work_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1",
      "max_score": 0.696254,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2130",
          "psc_text": "466, 29 Schwartz τῶν προρρήσεων αὐτῆς μέμνηται (sc. der Anonymus), δι᾿ ὧν πολέμους ἔσεσθαι καὶ ἀκατασταςίας προεμαντεύσατο — 8 gemeint ist das Jahr 376 — 16 f vgl. Kol. 2, 19 — 18 ff vgl. den Anonymus bei Eusebius h. e. V 17, 4; S. 470, 19 ff Schwartz εἰ γὰρ μετὰ Κοδρᾶτον καὶ τὴν ἐν Φιλαδελφίᾳ Ἀμμίαν, ὥς φασιν, αἱ περὶ Μοντανὸν διεδέξαντο γυναῖκες τὸ προφητικὸν χάρισμα, τοὺς ἀπὸ Μοντανοῦ καὶ τῶν γυναικῶν τίνες παρ᾿ αὐτοῖς διεδέξαντο, δειξάτωσαν· δεῖν γὰρ εἶιναι τὸ προφητικὸν χάρισμα ἐν πάσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ μέχρι τῆς τελείας παρουσίας ὁ ἀπόστολος ἀξιοῖ M U 1 προφήτης1 Μ | προφῆτις2 U, vgl. Z. 19 2 ἐκ πανταχόθεν] πάντοθεν U | τὸ ἅγιον πνεῦμα καὶ < U 4 καὶ < Μ | ἐτελέσθησαν U 5 πληροῦνται Μ 7 ἐστιν Μ 8 πλείω + ἢ U | διακόσια † ἐνενήκοντα] διακόσια εἴκοσι Pet. διακόσια ἐννεακαίδεκα Scaliger Zahn: gegen beides",
          "candidate_score": 0.696254,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2537",
          "psc_text": "ὡς ἐμέ· αὐτοῦ ἀκούσατε. Μωυσῆς δὲ ἄνθρωπος ἦν· ὁ οὖν ἐκ θεοῦ ἐγειρόμενος Χριστὸς 7ff Matth. 12, 31f — 16ff Math. 12, 32 — 21 Luk. 12, 9 — 23 Math. 10, 33 — Math. 10, 32 — 25 Deut. 18, 15 — 27 zu Χριστὸς vgl. Hippolyt refut. VII 35, 2; S. 222, 8ff Wendland ὔστερον ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος ἐπὶ τῷ Ἰορδάνῃ κεχωρηκέναι τὸν Χριστὸν ἄνωθεν κατεληθότα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ὄθεν οὐ πρότερον ὄ εἶναι τὸν Χριστὸν προσαγορεύει. θεὸν δὲ οὐδέποτε τοῦτον γεγονέναι αὐτὸν θέλουσιν ἐπὶ τῇ καθόδῳ τοῦ πνεύματος Χ 23, 2;S. 282, 6ff M U 1 τὸν < U 4 ἄνθρωπον—γενόμενον <Μ | ἐν σαρκὶ < U 5 εν <U 11 ἀσφαλίσασθαι U | vor τῶν + τὴν Μ 13 δι᾿] δὲ Μ 17 f οὔτε . . . οὔτε] οὔδε(!) . . . οὔδε Μ 20 δείκνυσι U | τῶν < U 21 αὐτοῦ] αὐτοὺς U",
          "candidate_score": 0.693811,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1416",
          "psc_text": "πατρὶ τῶν ὅλων ὄνομα Ἄνθρωπος, ἵνα συζεύξῃ τῇ ἑαυτοῦ πλάνῃ τὸν τοῦ σωτῆρος λόγον φάσκοντος ἑαυτὸν υἱὸν Ἀνθρώπου καὶ μεταγάγῃ τὴν διάνοιαν τῶν αὐτῷ χρησαμένων ἀπὸ τῆς ἀληθινῆς καὶ ἐναργεστάτης τοῦ Χριστοῦ περὶ αὑτοῦ ὁμολογίας εἰς ἀμηχανίαν καὶ εἰς κενοφωνίαν † τοῦ ζητεῖν, ὑπολαμβάνοντας ἐν τοῖς ἐπουρα- V M lat. Tert. (bis Z. 7) 1 αὐτὸν2 + dleunt lat. 2 πατρὸς + sui lat. 2f ὡς εἰπεῖν — ῥαψῳδοί < lat. 3 vor τὸν Προπάτορα + ipsum lat. 8 βίῳ + <ἀναυεῖσα> 9 καινοφωνία M 10 τῶν πρὸ αὐτοῦ] zum Sinn vgl. Z. 17 11 <αἰἔννοιαν> * | συνάγειν, ν oben angeflickt Vcorr 12 τῆ . . . ἐννοία aus τὴν ἔννοιαν Vcorr τῆ . . ἐννοία Μ 13 φθεγγόμενος] καὶ προφητεύσας getilgt u. ür φθεγγόμενος an den Rand geschrieben Vcorr 14 f lies εὐαγγελιστῶν?* 18 ἐκείνου Pet.] ἐκεῖνον V ἐκεῖ Μ 19 ὀφλήσουσιν auf Rasur Vcorr 20f ἐπέθετο*] ἐξέθετο,",
          "candidate_score": 0.689236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_912",
          "psc_text": "vgl. S. 335, 21 ff V Μ 3 οὐχ aus οὐκ V οὐκ M 4 καὶ] * 6 * etwa 〈προάγων〉 * | ἐλλιπῶς, ι statt ει Vcorr 13 γεννητῆς Μ 16 * etwa εἶναί σε > * 18 τὸ ὄνομα Χριστοῦ V 18f ἐπικαλεῖσθαι Μ 20 εἶχες Μ | ἂν hineingeflickt Vcorr < Μ 21 οὐ vor σύνεσιν getilgt Vcorr 22 διὰ auf Rasur statt παρὰ Vcorr | * etwa 〈δύνηται〉 * 26 αὐτὸν γεγενῆσθαι am Rande nachgetragen Vcorr < 27 τὸν < V | υἱὸν] Χριστὸν? *, nach S. 337, 1 u. Καὶ τί μοι ἔτι διατρίβειν ἐν ἁλίμοις καὶ ἀμπώτεσι τόποις, πῆ μὲν ἐπικλυζομένοις πῆ δὲ καταξηραινομένοις, ἐξ ὠνπερ Μύων ἐκβράσματα πολλάκις γίνεται καὶ τοῖς ποσὶ τῶν τὰς ὄχθας τούτων μετιόντων τῶν τόπων ἐκ τοῦ ἀνὰ μέσον τῶν Ἰχθύων τινὰ ἰοβόλα εἶναι, τρυγόνας δέ φημι καὶ δρακαίνας καὶ καρχαρίας καὶ σμυραίνας, ὡς καὶ ἤδη προείρηται) βλάβην ἐμποιεῖ.",
          "candidate_score": 0.687404,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1330",
          "psc_text": "Hipp. lat. | αὐτῷ < lat. | καὶ < Hipp. | φασιν < Hipp. | > *] Jesus lat. < Hipp. | † Χριστὸν] Christum Jesuni Χριστὸν Ἰησοῦν Hipp.; alter Fehler für <ὁ> Χριστός (Grabe) 9 † τὸν Ἰησοῦν] Ἰησοῦν auf Rasur Vcorr τὸν Ἰησοῦν Μ Hipp. Jesum lat.; alter Fehler ür τὸ Ἰησοῦς * 10 εἰς1 < Hipp. 11 ὃν Hipp.] τὸν V M quem lat. | αὐτὸν1] < hinter ἐσχηκέναι Hipp. | ἐσχηκέναι + δὲ Μ hineingeflickt Vcorr | αὐτόν τε + εἰναι Hipp. 12 τε < Hipp. | καὶ1] αὐτὸν Hipp. | τὸν3 < Hipp. ἢδη Dind.] haee lam lat. ταύτη δὴ, η u. δὴ auf Rasur Vcorr ταύτη δὴ M | ἰοὺ nur einmal V | vor τὸ φεῦ + super lat. | vor Πᾶσαν + τὸ V 15 φώνησιν Pet.] exclamationem lat. | σχητλιατισμὸν, ε oben über Vcorr doloris vociferationem lat. | τὸν *] τῶν",
          "candidate_score": 0.685413,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_430",
          "psc_text": "ff vgl. Act. 6, 5 — 16 f vgl. Act. 6, 5 — 23— S. 23—S. 268, 17 vgl. Clemens AI. strom. III 25, 6; II ählin = Eusebius h. e. III 29, 2; S. 260, 13 ff Schwartz ὡραίαν, φασί, γυναῖκα ἔχων οὗτος μετὰ τὴν ἀνάληψιν τὴν τοῦ σωτῆρος πρὸς τῶν ἀποστόλων ὀνειδισθεὶς ζηλοτυπίαν, εἰς μέσον ἀγαγὼν τὴν γυναῖκα γῆμαι τῷ βουλομένῳ ἐπέτρεψεν. ἀκό- V Μ 3 καὶ 2 U] τῆς VM Ι μυθώδους aus μύθου τούτου hergestellt Vcorr 6 προABBREVκύπτουσα, σ ausradiert Vcorr ποῦ κρύπτουσα 7 αὐτὴν V 11 ἡ 1 ausradiert V corr Ι καὶ ἡ 2 θ. 2 < V 12 προσκύνησις] κράτος V 12 Unterschrift Βασιλείδου V 13 τῆς δὲ ἀκολουθίας] ἡ καὶ V 16 τῆς] τῶν V 18 vor κηρυγματος + τοῦ V 19 προκρίτABBREVοις, ε ausradiert V corr Ι <ἦν> καὶ ἀπὸ τοῦ γυναίου ἐγκρατευσάμενος ὡς κατὰ μίμησιν ὼν ἑώρα θεῷ προσανεχόντων, μέχρι",
          "candidate_score": 0.683732,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1573",
          "psc_text": "καὶ πᾶσι τοῖς ἀμετανοήτως παραμείνασι ἐν τῇ ἀποστασίᾳ, διὰ τῶν τοιούτων ἀνθρώπων βλασφημεῖ τὸν τὴν κρίσιν ἐπάγοντα κύριον — 6 Matth. 4, 6 — 15 vgl. Gen. 5, 8. 7 — 18 vgl. Gen. 5, 11. 10 V M 2 ἀπληστίας aus ἀπληστείας V corr ἀπληστείας M 1 ἐρίσαι hinter φθέγξασθαι durchgestrichen V corr 7 ἤκουσεν M 8 τοῦ < V | > <τε> * 12 ἐμλαβὼν wohl aus ἀναλαβὼν Vcorr 13 nach ὄντα1 ein Wort θεὸν?) ausradiert V corr 21 τότε] πότε M 24 ὁ1 + <ἐκ πατρὸς>? >? * 25 ἐσχάτου, ου aus ων V corr δὲ ἀναπλασάμενος ἀπὸ μήτρας παρθενικῆς σάρκα καὶ ψυχὴν τὴν ἀνθρωπείαν εἰληφὼς οὕτως ἐνανθρωπήσας τελειότατα, κηρύξας ἡμῖν ζωῆς τὰ μυστήρια, δικαιοσύνης τε ἐργάτας τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς καταστήσας καὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν δι᾿ ἑαυτοῦ τε καὶ δι᾿ αὐτῶν παιδεύσας τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, οὐ τὰ τῶν Σηθιανῶν ἀποκαλύψας οὐδὲ Σὴθ ἑαυτὸν ὀνομάσας. ὡς οὑτοι",
          "candidate_score": 0.68336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2650",
          "psc_text": "καὶ τοῖς ἀνθρώποις συν. αναστραφείς — 18 Βαρ. 3, 36—38 Μ U 2 τουτὶ] τοῦτο Μ | τούτοις τοῖς] τοῖς αὐτοῖς?* 3 διδάσκαλος U 11 οὖν] oἱ U 12 αὐτῶν*] αὐτοῦ Μ U | τουτὶ] τούτου Μ 13 ἀφ᾿ ὦν Dind. Öh.] ἀφ΄ ἦς Μ U 14 ἐγὼ 1 + εἰμὶ ὁ U 16f ἐλθὼν hinter ἐγεννήθη Μ 16 ἐλθὼν] lies wohl θεὸς ὤν * 17 vor αὐτὸς 1 + ὁ Μ | vor αὐτὸς2 + ὁ Μ | αὐτὸς 2 + ἐστιν Μ | <ὁ> * 18 <ὤν> * οὐ λογισθήσεται ἔτερος πρὸς αὐτόν·ἐξεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστήμης καὶ ἴδωκεν αὐτὴν Ἰακὼβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ Ἰσραὴλ τῷ ἠγαπημένῳ ὑπ᾿ αὐτοῦ· μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη«. ὁρᾷς,φησί, πάλιν πῶς ἡ θεία γραφὴ ἡμᾶς συνετίζει, τοῦ μὴ ἄλλον καὶ ὄλλον θεὸν ἡγεῖσθαι, φάσκοῦσα ὄτι αὐτὸς θεός ἐστι <ὁ> μόνος ὤν καὶ αὐτὸς ὔστερον ὀφθείς; πάλιν δὲ ἄλλῳ",
          "candidate_score": 0.681471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46_48",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_911",
          "psc_text": "ἀναστῆσαι, εἶχεν ἄν, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ ἀναστάς, καὶ σύνεσιν παρ’ αὐτοῦ λαβεῖν, ἵνα σοῦ μὴ ἀνάσχηται σαββατίζειν, ἀλλὰ παρὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἰασαμένου * μαθε[ν ὅτι »ἀρον τὸν κράββατόν σου καὶ πορεύου εἰς τὸν οἶκόν σου έν σαββάτῳ«. ἤδη δέ μοι εἴρηται ὡς διαφόρως ἕκαστος αὐτῶν περὶ Χριστοῦ ὑποβάλλει, ποτὲ μὲν αὐτὸς ὁ Ἐβίων λέγων ἐκ παρατριβῆς ψιλὸν ἄνθρωπον αὐτὸν γεγενῆσθαι, ἄλλοτε δὲ οἱ ἀπ᾿ αὐτοῦ Ἐβιωναῖοι ἄνω δύναμιν ἐκ θεοῦ κεκτῆσθαι τὸν υἱόν, καὶ τοῦτον κατὰ καιρὸν τὸν Ἀδὰμ ἐνδύεσθαί τε καὶ ἐκδύεσθαι, ὠν τὰς διαφόρους γνώμας έν δυνάμει θεοῦ ἀνετρέψαμεν. 22 Joh. 0, 8 — 24 vgl. S. 335, 21 ff V Μ 3 οὐχ aus οὐκ V οὐκ M 4 καὶ] * 6 * etwa 〈προάγων〉 * | ἐλλιπῶς, ι statt ει Vcorr 13 γεννητῆς Μ 16 * etwa εἶναί σε > * 18 τὸ ὄνομα Χριστοῦ V 18f ἐπικαλεῖσθαι Μ 20 εἶχες Μ |",
          "candidate_score": 0.680896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_846",
          "psc_text": "vgl. Matth. 16, 18 V Μ 1 αὐτὸς am Rande nachgetragen Vcorr < Μ 4 ὁ κύριος am Rande Vcorr < M 5 ποιεῖτε V 7 αὐτὸς + ὁ M 10 ἔργον < M ἔχων] παρέχων M 14 τὰ oben hineingeflickt Vcorr | ἑπομένων M 15 γενόμενος aus γεγονὼς Vcorr 17 <ὁ> * | ἐπὶ τῷ U] ἐπὶ τὸ V ἐπὶ τῶν 18 γὰρ oben hineingeflickt Vcorr 24f κατισχύσαι Μ 25 ἐπ’ αὐτῆς V 27 παρατάσεως Μ 28f κατορύξῃ ἡμᾶς getilgt, ür am Rande ἀπολ(όμεθα V ἀσέβειαν«. καὶ μηδεὶς θαυμαζέτω ἐπὶ τῷ ἀκοῦσαι Ἐβίωνα Ἰωάννῃ συντετυχηκέναι. πολυχρόνιος γὰρ καταμείνας τῷ βίῳ ὁ μακάριος Ἰωάννης διήρκεσεν ἄχρι τῆς τοῦ Τραϊανοῦ βασιλείας. πάντες δὲ οἱ ἀπόστολοι ὅτι ἀπαλλοτριοῦσι τὴν τοῦ Ἐβίωνος πίστιν καὶ ἀλλοτρίν Ö282 ἡγήσαντο τοῦ αὐτῶν κηρύγματὸς τοῦ χαρακτῆρος, παντί τῳ δῆλον. 25. Περὶ δὲ τοῦ ἁγίου Παύλου ὡς βλασφημοῦντες αὐτὸν λέγουσι πόσα ἔχω λέγειν; πρῶτον μὲν γὰρ λέγουσιν αὐτὸν",
          "candidate_score": 0.679932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1425",
          "psc_text": "αὐτὴ ἥσυχος περιστερά, μήτε ἰὸν ἔχουσα μήτε μυλοστομίδας μήτε κέντρα, ὡς οὑτοι πάντες οἱ 8 Jes. 8, 6 — lOf vgl, Jok 9, 7 — 14f vgl. Hohelied 2, 10. 14; 5, 2 — 16 ff vgl. Panarion Prooem. I 1, 3ff; I 155, 8ff u. ßbchnitt περὶ πίστεως c. 19, 1 — 19f vgl. Hohelied 6, 7 — 21 Hohelied G, 8 V M 2 εὐχ·αριστήσωμεν, ωμεν auf Rasur Ycorr 10 ἀσυρίων, σ oben über //////// Ycorr | γὰρ hineingeflickt Ycorr IB ἡσυχῆ δὲ + <πορευόμενος> ? * | καινόφωνον VM | μήτε V | * <ἐπεισάγειν> 14 * <τηρεῖν> * Pet. 20 εἰσι1 auf Rasur Ycorr 21 vor φησὶ + <ὅμως> ? * ἑρπετόμορφοι καὶ ἰὸν ἀναβλυστάνοντες, ἕκαστος φιλοτιμησάμενος δηλητήριόν τι τῷ κόσμῳ κατασκευάσαι καὶ λυμήνασθαι τοὺς αὐτῷ πεισθέντας· ὧν καὶ οὗτος εἷς ὢν τυγχάνει ὁ ἐνταῦθά μοι σπουδασθεὶς φωραθῆναι διὰ θείου λόγου καὶ βοηθείας τῆς ἄνωθεν καὶ",
          "candidate_score": 0.679927,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_908",
          "psc_text": "χρόνον, ὡς διὰ πολλῶν μαρτυριῶν σαφῶς ἀπεδείξαμεν. ἦλθεν γὰρ 5 vgl. S. 368, 11ff — 6 Matth. 10, 25 — 13 Joh. 15, 20 — 14 Job. 13, 13 — 15 Matth. 10, 25 — —19 Matth. 10, 25 Luk. 6, 40 — 21 I Kor. 11, 1 — 24 I Kor. 15, 9. 8 V Μ 1 καὶ Ἰουδαῖοι] * 5 ᾧ] ὃ M 7 ἀπὸ ändert zu διὰ u. äß die folgenden Genitive in Accusative verwandelt Vcorr 21 ἔλεγεν < V 23 θεοῦ aus λόγος ὁ θεὸς hergestellt Vcorr 27 <περὶ> * | ματαίως φρονεῖς ματαιοφρονεῖς Vcorr 29 κύριος] Χριστὸς M 30 μαρτύρων (von äterer Hand verbessert) V καὶ ἐπλήρωσεν, δοὺς τὴν τελείαν περιτομὴν τῶν αὐτοῦ μυστηρίων οὐκ ἐν ἑνὶ μέλει μόνῳ, ἀλλ᾿ ὅλον σῶμα σφραγίσας καὶ περιτεμὼν ἀπὸ ἁμαρτίας, καὶ οὐχ ἓν μέρος λαοῦ σῴζων τουτέστιν ἄνδρας μόνους, ἀλλὰ καὶ] ὅλον λαὸν τὸν τῶν Χριστιανῶν κατὰ ἀλήθειαν",
          "candidate_score": 0.678298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.678222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2065",
          "psc_text": "εἰς τὸ παντελὲς κατὰ πρόγνωσιν θεοῦ τῶν ἐπιφερομένων κακῶν εἰς ἔλεγχον προετύπου τοὺς αὐτῆς λόγους, πανταχοῦ προεθέσπισε τὸ θεῖον γράμμα τὴν ἀναίρεσιν τῶν μελλόντων κατὰ τῆς ἀληθείας ἐπεγείρεσθαι· ὡς διαρρήδην αὐτός 14 Gen. 1, 28 — 16ff vgl. Eusebius h. e. IV 29, 5; S. 390, 24ff Schwartz χρῶνται μὲν οὖν οὖτοι νόμῳ καὶ προφήταις καὶ εὐαγγελίοις, ἰδίως ἑρμηνεύοντες τῶν ἱερῶν τὰ νήματα γραφῶν· βλασφημοῦντες δὲ Παῦλον τὸν ἀπόστολον ἀθετοῦσιν αὐτοῦ τὰς ἀπιστολάς, μηδὲ τὰς πράξεις τῶν ἀποστόλων καταδεχόμενοι — 21 Matth. 26, 29 M U (bis Z. 2 δηλητήρια; von da an V) 4 συγκε κακρασμένον, γ statt v und das oben drüber gesetzte, überschüssige κε Vcorr 8f συμβαινόντων *] συμβαίνοντα VM 12 //εκτισμένων, κ wegradiert Vcorr κεκτισμένων Μ 13 γενημάτων VM | * etwa <βοτανῶν> * | δέ *] τε VM 17 λεξιθηρῶντες aus λεξηθηροῦντες Vcorr λεξιθηρῶντες Μ 22 [αὐτὸ] * | γενήματος V M που ὁ κύριος",
          "candidate_score": 0.677701,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3170",
          "psc_text": "δεὶ] λέγει U 17 τὴν] ihre S 18 φαίνεσθαι] Klares (sc. redend) S 20 ἐνταῦθα *] ταῦτα MU < S; ταύτῃ Bonwetsch 20f τὴν ψυχὴν ἀθάνατον 21 καὶ] ἢ S Ι τὸ φθείρεσθαι αὐτὴν λέγοντα *] αὐτὴν (αὐτῆ M) τὸ λέγειν M das Verwelichsein ihr sagend S — S. 409, 1 ἢ φθείρεσθαι — τὸν Χριστὸν < S 22 τῷ *] τὸ MU Ι αὐτὴν τὸ ἀνώλεθρον <λέγειν> τὸν Χριστόν, καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν πλούσιον καὶ τὸν πένητα καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν Μωυσέα καὶ τὸν ’Ηλίαν ἀπτασίᾳ. ἀλλ’ οὐδὲν ὁ κύριος ἄλλως ἐφθέγξατο ἢ ἐψεύσατο. οὐ γὰρ εἴδωλον ἢ φάντασμα, τοὺς ἀποστόλους βουλόμενος ἀπατᾶν, ἐδείκνυεν αὐτοῖς ἐν τῷ ὄρει τὸν Ἡλίαν καὶ τὸν Μωυσέα, ἀλλ’ ὃ ἦσαν ἀψευδῶς· ὥστε, ὡς ἔπος εἰπεῖν, καὶ τὸν δυσμαθέστατον μαθεῖν ἀθάνατον αὐτὸν εἶναι καὶ ἀνώλεθρον διαβεβαιοῦσθαι τὴν ψυχήν. 45. Οὐκοῦν σαρκὸς ἡ ἀνάστασις γίγνεται καὶ οὐ ψυχῆς, ὅπως ἡ πεπτωκυῖα τοῦ Δαυὶδ",
          "candidate_score": 0.67761,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2234",
          "psc_text": "προσμαρτυροῦσα αὐτοῖς [ἡ θεία γραφὴ] καὶ προφητεύουσα ὅτι τῷ πάθει κυρίου διὰ τὴν αὐτῶν ἐπαρνησιθεΐαν λήξει πρα᾿ αὐτοῖς ἡ βρῶσις ἡ ἀγγελικὴ καὶ ἐπουράνοις, ὅπερ μάννα παρ᾿ αὐτοῖς κέκληται. 2 Pred. 7,30 — 6f vgl. Ex. 12,3. 6 — 20f vgl. Matth. 5,17 — 24 Jos. 5,10ff M U 2 ἡμῖν ἁγίου M 3 συνετὸν] σὺν τὸν Μ 4 αὐτοῖς Μ ἑαυτοὺς U 5 εἰ] ἐν U 8 ἥ τε] ἢ τῆ U 11 ἐπιφώσκουσα ἓξ] ἐπιφωσκούσας ξݲ M | ἐπιτελεῖ*] διατελεῖ U διατελῆ Μ 13 lies viel. μιᾶς αὐτῆς οὔσης * | ἔστι *] ἔχει MU 14 οὐκ ὀλίγην] οὐ λογικὴν M 15 τὸν νόμον + <τῶν Ἰουδαίων>? *; die Ergänzung ist nahegelegt durch das folgende αὐτοῖς u. αὐτοὺς 18 φαινὸν U 19f ἠμαύρωται U 24 καὶ ἐποίησαν — τὸ πάσχα < U 25 [ἡ θεία γραφὴ]* 26 ὅτι] ἔτι Μ 27 ἀγγελικὴ] εὐαγγελικὴ M 3. Πανταχόθεν δὲ ἡ",
          "candidate_score": 0.677453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1",
          "psc_text": "ἐμφυτεύσασα τὸν τοσοῦτον πρὸς ἡμᾶς πόθον γεγεονότα <τοῖς> τῆς σῆς αὐτοψίας μεταλαβοῦσιν. ἀλλ᾿ ἐπειδὴ πρόδρομος φήμη μαθητοῦ τοῦ σωτῆρος κηρύττουσα τὴν τῆς εὐωδίας τῶν ῥημάτων καὶ πράξεων ὀσμὴν ἄγχει καὶ λέξεων καὶ νοῦ κορεσθῆναι, ἔδει μὲν αὐτοψίᾳ ἐλθόντας μεταλαβεῖν τῆς ἐκ θεοῦ σοι δοθείσης χάριτος ὡς τοῖς ἀποστόλοις. 1 über die Abfassungszeit des Panarion (375 — 77) vgl. Panarioii prooem. II 2, 3 h. 48, 2, 7 h. 66, 20, 5. Unsere Überschrift nennt eine Durchschnittszahl (376); der Brief muß in Wirklichkeit ein Jahr früher fallen. nimmt gleich im prooem. 1 1, 1; S. 155, 4 u. prooem. II 2, 5; S. 170, 25 des Panarion darauf Bezug. S. auch Zahn, Gesch. neutest. Kan. II 1, 220 A. — 3 — 5 vgl. die Vorbemerkung zum Ancoratus S. 1, 4 f — 18 zu πρόδρομος φήμη vgl. den Brief des Palladius an der Spitze des Ancoratus S. 4, 8 f",
          "candidate_score": 0.677417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1078",
          "psc_text": "M per hunc lat.; wohl alter Fehler ür διὰ τοῦ Δηυιουργοῦ * 21 ψυχῶν, ψυ vorn angeflickt Vcorr χῶν M | *] alte ücke; wohl πολλὰ πολλὰ εἰρῆσθαι > * 22 θέλοντες] docentes lat. | ἀπὸ τοῦ] ah lat. 23 ἀλλὰ x003C; lat. | ὡσαύτως] tantundem lat. 24 ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος] lat. 25 ἐπιδείξωμεν M | vor προἰ·όντος + ἔτι σαντα, ἢ τὸ πνεῦμα τὸ προφητεῦον, ἔχον καὶ αὐτὸ ἰδίαν τινὰ κίνησιν, ἢ τὸν ἄνθρωπον ἢ τὴν προσπλοκὴν τῶν χειρόνων. καὶ οὕτως ἀγνοοῦντα διατετελεκέναι ἄχρι τῆς παρουσίας τοῦ Σωτῆρος· ἐλθόντος δε τοῦ Σωτῆρος μαθεῖν αὐτὸν παρ᾿ αὐτοῦ πάντα λέγουσιν καὶ ἄσμενον αὐτῷ προσχωρῆσαι χωρῆσαι μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καὶ αὐτὸν εἶναι τὸν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἑκατόνταρχον, λέγοντα τῷ σωτῇρι »καὶ γὰρ ἐγὼ ὑπὸ τὴν ἐμαυτοῦ τοῦ ἐξουσίαν ἔχω στρατιώτας καὶ δούλους, καὶ ὃ ἐὰν προστάξω, ποιοῦσι«. τελέσειν δὲ αὐτὸν τὴν κατὰ τὸν κόσμον οἰκονομίαν μέχρι τοῦ δέοντος καιροῦ, μάλιστα",
          "candidate_score": 0.677396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1132",
          "psc_text": "εἰδέναι τινὰς οὐκ ἐν τῷ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀλλάσειν γίνεται καὶ ἄλλον θεὸν παρεπινοεῖν παρὰ τὸν δημιουργὸν καὶ ποιητὴν καὶ τροφέα τοῦδε τοῦ παντός, ὡς μὴ ἀρκουμένους τούτῳ, ἢ ἄλλον Χριστὸν ἢ ἄλλον Μονογενῆ, ἀλλὰ ἐν τῷ τὰ ὅσα ἔv παραβολαῖς εἴρηται προσεπεξεργάζεσθαι καὶ συνοικειοῦν τῇ τῆς πίστεως ὑποθέσει καὶ ἐν τῷ τήν τε πραγματείαν καὶ τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ τὴν ἐπὶ τῇ ἀνθρωπότητι γενομένην ἐκδιηγεῖσθαι καὶ ὅτι ἐμακροθύμησεν ὁ θεὸς ἐπί τε τῇ τῶν παραβεβηκότων ἀγγέλων ἀποστασίᾳ καὶ ἐπὶ τῇ παρακοῇ τῶι ἀνθρώπων σαφηνίζειν· καὶ διὰ τί τὰ μὲ πρόσκαιρα τὰ δὲ αἰώνια καὶ τὰ μὲ οὐράνια τὰ δὲ ἐπίγεια εἷς καὶ ὁ αὐτὸς θεὸς πεποίηκεν ἀπαγγέλλειν· καὶ διὰ τί ἀόρατος ὤν ἐφάνη τοῖς προφήταις ὁ θεòς οὐκ ἐν μιᾷ ἰδέᾳ, ἀλλὰ ἄλλως ἄλλοις συνιεῖν· καὶ διὰ τί διαθῆκαι πλείους γεγόνασι τῇ ἀνθρωπότητι μηνύειν, καὶ τίς ἑκάστης τῶν διαθηκῶν ὁ χαρακτὴρ διδάσκειν· καἰ διὰ τί συνέκλεισε πάντα εἰς ἀπεἰθειαν",
          "candidate_score": 0.67678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_869",
          "psc_text": "ἐν δισταγμῷ »εἰ τῷ ἑκατονταετεῖ υἱὸς γεννη- 23 Gen. 17, 17 V M —S. 372, 6 ürzt bei Anastasius Sin. quaest. 28; Migne 89, 556 C Lemma Τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου ἐκ τῶν Παναρίων 1 ἦλθον V | Ἕλληνες + βουλόμενοι V | αὐτὸν θεάσασθαι V 2 Ἰωάννῃ getilgt, ür am Rande Ἀνδρέα Vcorr 3 Ἰωάννης getilgt, ür am Rande Ἀνδρέας Vcorr | Ἕλληνες < Μ 8 κατειληφυῖαν + καταμανθάνουσαν V (doppelte Lesart) καταμανθάνουσαν getilgt Vcorr 10 ὠ < V 12 ἀνειληφέναι U 14 Ἀπολινάριος, λ oben über Vcorr Ἀπολινάριος M 15 αὐτῶ V κατενηνοχέναι M | βαλεντῖνος Μ 16 δέδωκε Μ 19 ἄλλως τε am Rande nachgetragen Vcorr < M 21 Χριστὸν ausradiert, ür gesetzt νῦν —S. 372, 2 ἡ μὲν περιτομὴ διὰ τὴν παροικίαν δίδοται, ἡ δὲ παροικία διὰ τὸν δισταγμὸν τοῦ Ἀβραὰμ ὥρισται. Εἰπὼν γὰρ έν δισταγμῷ ὁ δίκαιος πρὸς τὸν θεόν· κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο ὅτι κληρονομήσω",
          "candidate_score": 0.676105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_431",
          "psc_text": "θ. 2 < V 12 προσκύνησις] κράτος V 12 Unterschrift Βασιλείδου V 13 τῆς δὲ ἀκολουθίας] ἡ καὶ V 16 τῆς] τῶν V 18 vor κηρυγματος + τοῦ V 19 προκρίτABBREVοις, ε ausradiert V corr Ι <ἦν> καὶ ἀπὸ τοῦ γυναίου ἐγκρατευσάμενος ὡς κατὰ μίμησιν ὼν ἑώρα θεῷ προσανεχόντων, μέχρι τινὸς ἐκαρτέρει, οὐ μὴν εἰς τέλος ἤνεγκε κρατεῖν τῆς αύτοῦ άκρασίας, ἀλλὰ βουληθεὶς ὡς κύων ἐπὶ τὸν ἴδιον ἔμετον ἐπιστρέφειν προφάσεις τινὰς οὐκ ἀγαθὰς ἑαυτῷ θηρώμενος ἐπενόει πρὸς ἀπολογίαν τοῦ ἰδίου τῆς ἀκολασίας πάθους· ᾧ μᾶλλον συνέφερεν *. εἶτα τοῦ σκοποῦ ἐκπεσὼν τῇ ἰδίᾳ γυναικὶ συνήφθη άπεριέργως. οὗτος δὲ αἰσχυνόμενος τὴν ἑαυτοῦ ἡτταν καὶ ὺφορώμενος φωραθῆναι ἐτόλμα λέγειν ὅτι], εἰ μή τις καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαγνεύῃ, ζωῆς μὴ δύνασθαι μετέχειν τῆς αἰωνίου. ἐκ προφάσεως γὰρ εἰς πρόφασιν μετηνέχθη ἑτέραν. ὁρῶν γὰρ τὴν ἑαυτοῦ σύμβιον κάλλει μὲν διαπρέπουσαν ταπεινότητι δὲ φερομένην, ἐζηλοτύπησε ταύτην καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν ἀσέλγειαν τοὺς ἄλλους εἶναι",
          "candidate_score": 0.674842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3301",
          "psc_text": "διαλυόμενος] ügend. . . macht er deutlich S | εὐθέως ἀμέλει <S | διαλεγόμενος MU 18 f ἀπὸ ποίου] ὁποίου U Phot. 19 ἐγλίχετο] will S | ῥυόμενος + von ihm S | ἦν] <M. ist S | χάρις + δὲ Phot. | χάρις τῷ] εὐχαριστῶ Μ θεῷ διὰ Ἱησοῦ Χριστοῦ«. προσεκτέον γὰρ ὅτι, εἰ τὸ σῶμα θάνατον τοῦτο, ὦ Ἀγλαοφῶν, ὡς ὑπειλήφατε, ἔλεγεν, οὐκ ἂν τὸν Χριστὸν ὡς ῥυόμενον αὐτὸν ὕστερον ἐκ τοῦ τοιούτου κακοῦ παρελάμβανεν· ἐπεὶ τί παραδοξότερον ἢ πλέον ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ τῆς παρουσίας ἐσχήκαμεν; τί δὲ καὶ ὁ ἀπόστολος ὅλως, ὠς διὰ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ δυνάμενος ἐκ τοῦ θανάτου ὑπὸ θεοῦ ἐλευθερωθῆναι τούτου ἐφθέγγετο, ὁπότε πᾶσι καὶ πρὸ τοῦ τὸν Χριστὸν ἐλθεῖν εἰς τὸν κόσμον συνέβαινε θνῄσκειν; ἐρρύοντο γὰρ χωριζόμενοι πάντες τῶν σωμάτων κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ βίου τούτου ἐξοδον, ἀλλὰ καὶ ὡσαύτως δὲ πᾶσαι αἱ ψυχαί, [καὶ] αἱ τῶν ἀπίστων καὶ πιστῶν καὶ τῶν",
          "candidate_score": 0.674822,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1673",
          "psc_text": "10 † χώραις τε καὶ χώροις] etwa ἀεὶ ἐνεργῶν χώροις * 17 πῶς *] ποῦ V M 18 ὅτι nachgetragen V corr 22 ἐγκαθέξει, γ auf Rasur statt ν V corr ἐγκαθέξει M 30 ὅλως < V 32 τὰς*] τῆς V M; vgl. S. 104, 1 νος θάνατος θανάτῳ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν] καὶ κατάρα αὐτὸς τῇ κατάρᾳ γενόμενος. διὸ οὐκ ἔστι Χριστὸς κατάρα, ἀλλὰ τῆς κατάρας λύσις, εὐλογία δὲ πᾶσι τοῖς εἰς αὐτὸν ἀληθῶς πεπιστευκόσιν. οὕτω καὶ τὸ »ἐξηγόρασεν« *. οὐκ εἶπεν »ἠγόρασεν«· οὔτε γὰρ εἰς ἀλλότριον ἦλθεν ἁρπάσαι ἢ ἀγοράσαι. εἰ γὰρ ἠγόρασεν, μὴ ἔχων ἠγόρασε καὶ ὡς πτωχὸς ἃ μὴ εἶχεν ἐκτήσατο. καὶ εἰ ὁ κεκτημένος ἡμᾶς πέπρακεν, ἀπορήσας πέπραχεν. ἀπό τινος ἄρα δανειστοῦ ἐλαυνόμενος. ἀλλ’ οὐκ ἔχει οὕτως. οὔτε γὰρ εἶπεν »ἠγόρασεν«, ἀλλ’ »ἐξηγόρασεν«. ὅμοιον δὲ τούτῳ ὁ αὐτὸς ἅγιος ἀπόστολός φησιν »ἐξαγοραζόμενοι τὸν ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι«. καὶ οὐχ ἡμέρας ἀγοράζομεν, οὐδὲ τιμὴν ἡμερῶν",
          "candidate_score": 0.674728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1259",
          "psc_text": "ἐπιτελουμένῃ παρ᾿ αὐτοῦ ἐπῳδῇ, τῇ νομιζομένῃ εὐχαριστίᾳ, μετα- V M 6—16 fast wörtlich nacli Irenaeus adv. haer. I 13, 1; I (=lat.); vgl. auch Hippolyt refut. VI 39, 1; S. 170, 11—14 Wendland 1 Überschrift κατὰ Μαρκωσίων ιݲδݲ ἡ καὶ τριακοστὴ τετάρτη V M 4 ν wegradiert Vcorr 6 παρ᾿] ὑπ᾿ statt παρ’ Vcorr ὑπ᾿ Μ 8 vor μαγικῆς + <ἅτε> * 11 ἀκατο///νομάστων, ο aus ω Vcorr | ἔχοντι aus ἔχων Vcorr 12 Ἀναξιλάου, α auf Rasur Vcorr 13 vor τῆ zwei Buchstaben ausradiert V 15 ἀπ’ *] ὑπ᾿ V M 16 * <ὁρμώμενα>* βάλλεσθαι εὐθύς, τὸ μὲν ἐρυθρὸν * ὡς αἷμα, τὸ δὲ πορφύρεον, τὸ δὲ κυάνεον. Ἐγὼ τοίνυν ἵνα μὴ εἰς δεύτερον κάματον ἑαυτὸν ἐπιδῶ, ἁρκεσθῆναι δεῖν ἡγησάμην τοῖς ἀπὸ τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου Εἰργωαίου κατ᾿ αὐτοῦ τοῦ Μάρκου καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ ὁρμωμένων πραγματευθεῖσιν, ἅτινα ἐνταῦθα πρὸς ἔπος ἐκθέσθαι ἐσπούδασα, καὶ ἔστιν τάδε. φάσκει γὰρ αὐτὸς",
          "candidate_score": 0.674546,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1712",
          "psc_text": "13 τό S. 141, 3] < VM 15 ὅτε Corn. viell. besser ὅταν Jül.] ὅτι VM ebenso S. 141, 5 17 vor ἐκεῖ + καὶ VM | ἐκεῖ am nachgetragen V corr | ἔσται S. 141, 7] ἔστιν VM 19 βασιλείᾳ + μου M 20 οἱ < S. 141, 30 21 εἶπεν < S. 142, 1 22 ὅπου S. 142,2] ὅτου VM 23f ἀποκτέννουσα erstes ν auf Rasur V corr νουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους« καὶ τό »πολλάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι ὡς ὄρνις τὰ τέκνα σου« καὶ τό »ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν« καὶ τό »οὐ μὴ ἴδητέ με, ἕως οὑ εἴπητε· εὐλογημένος«. | μݲβݲ. Πάλιν παρέκοψε πᾶσαν τὴν παραβολὴν τῶν δύο υἱῶν, τοῦ εἰληφότος τὸ μέρος τῶν ὑπαρχόντων καὶ ἀσώτως δαπανήσαντος καὶ τοῦ ἄλλου. μݲγ.ݲ »Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται ἕως Ἰωάννου καὶ πᾶς βιάζεται«. μݲδݲ. Περὶ τοῦ πλουσίου καὶ Λαζάρου τοῦ πτωχοῦ, ὄτι ἀπηνέχθη ὑπὸ τῶν ἀγγέλων",
          "candidate_score": 0.674193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1401",
          "psc_text": "V M spiritus lat. | δεῖν Ausgg.] δεῖ V M oportere lat. 18 γνώσεως Ausgg.] Μωυσέως V M agnitionem lat. | ἕσο M 19 ἀρκεῖσθαι αὐτοὺς τῇ . . . ἐπιγνώσει] sufficere eis . . . agnitionem lat. 21 Unterschrift ἕως ὧδε τὰ ὑπὸ ὑπὸ aus ἀΠὸ Vcorr) Εἰρηναίου V M; in M folgt darauf die Überschrift κατὰ Μαρκωσίων 23 ἐκθέμενος *] ἐνθέμενος V M 24 διόπερ δή am Rande nachgetragen Vcorr | ὡς auf Rasur Vcorr λωται, ὅτι] τοῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐσπουδασμένοις ἀρκεσθέντες πάντα πρὸς ἔπος, ὡς παρ᾿ αὐτῷ ἐμφέρεται, παρεθήκαμεν. ἀνατραπήσονται δὲ ἐξ αὐτῶν τῶν παρὰ τοῦ αγίου ἀνδρὸς εἰς ἀντίθεσιν τῆς αὐτῶν μοχθηρίας εἰρημένων. ἡμεῖς γὰρ πιστεύομεν, ὡς πάντῃ ἡ ἀλήθεια ὑποφαίνει καὶ ὁ εὔλογος λογισμὸς ὑποτίθεται καὶ τῷ τῆς εὐσεβείας κανόνι συμπεφώνηται τῷ τε νόμῳ καὶ τοῖς προφήταις καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν ἀνέκαθεν πατριάρχαις κατὰ ἀκολουθίαν τῇ τε αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος διδαχῇ, τοῦ > καὶ τῶν",
          "candidate_score": 0.673595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1119",
          "psc_text": "die syr. Übersetzung bestätigt) ἐμπέποιηται V 18 lies wohl Χριστοῦ Ἰησοῦ * 19 γὰρ *] δὲ VM enim lat. 22 ἡ] * 23 ὁ oben drüber Vcorr < M 25 καὶ5 < lat. 26 <αὐτῶν> illorum lat. | σκηνοπηγία (auch durch die syr. Übersetzung bestätigt)] conipago ταύτης δὲ λελυμένης διαπέπτωκεν αὐτῶν πᾶσα ἡ ὑπόθεσις, ἥν ψευδῶς ὀνειρώττοντες κατατρέχουσι τῶν γραφῶν, ἱδίαν ὑπόθεσιν ἀναπλασάμενοι. Ἔπειτα λέξεις καὶ ὀνόματα σποράδην κείμενα συλλέγοντες μεταφέρουσι καθὼς προειρήκαμεν ἐκ τοῦ κατὰ φύσιν εἰς τὸ παρὰ φύσιν, ὅμοια ποιοῦντες τοῖς ὑποθέσεις τὰς τυχούσας αὑτοῖς προβαλλομένοις, ἔπειτα περωμένοις ἐκ τῶν Ὁμήρου ποιημάτων μελετᾶν αὐτάς, ὥστε τοὺς ἀπειροτέρους δοκεῖν ἐπ᾿ ἐκείνης τῆς ἐξ ὑπογύου μεμελετημένης ὑποθέσεως Ὅμηρον τὰ ἔπη πεποιηκέναι καὶ πολλοὺς συναρπάζεσθαι διὰ τῆς ἐπῶν συνθέτου ἀκολουθίας, μὴ ἄρα ταῦθ᾿ οὕτως Ὅμηρος εἴη πεποιηκώς· ὡς ὁ τὸν Ἡρακλέα ὑπὸ Εὐρυσθέως ἐπὶ τὸν ἐν τῷ Ἅιδῃ κύνα πεμπόμενον διὰ τῶν Ὁμηρικῶν στίχων γράφων οὕτως (οὐδὲν γὰρ παραδείγματος χάριν",
          "candidate_score": 0.672939,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3195",
          "psc_text": "εἰς θήραντοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν. ἡ ψυχὴ ἡμῶν ὡς στρουθίον ἐρρύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων. ἡ παγὶς δυνετρίβη, καὶ Ι ἡμεὶς ἐρρύσθημεν«, οἱ μάρ- τυρές εἰσιν οἱ ψάλλοντες. δύο δὲ τῶν καλλινίκων οἱ χοροὶ ματρύρων, εἶς μὲν τῆς διαθήκης τῆς καινῆς, θάτερος δὲ τῆς παλαιᾶς, ἀντίφθογγον ὕμνον συμφώνως τῷ ὑπερμάχῳ θεῷ καὶ βασιλεῖ τῶν ὅλων ἀναπέμποντες· 4–11 Weish. Sal. 3, 5–7 — 11–13 Weish. Sal. 3, 4f 123, 27 M U S 1 δοκιμασθέντες + denn S 1f ἐν ταῖς κατὰ — προσβολαῖς] u. durch viele Qualen hindurchgegangen S 2f τὰ πολλὰ — διαθλήσαντες < S Ι εἰς τὴς — ἐστι καθ’ καθ’ ἐν προφητείαις· πίστει γὰρ M 3 εὐκλεῶς] εὐσεβῶς U 4 τῷ θεῷ] ο Gott S Ι ὡς] ὅς U 5 παρ’ αὐτῷ < S 6 προλθεὶς M Ι ἐπισκέψασθε] siehe aber nmi S Ι ἐπισκήψασθαι M Ι ὡς + dir S, lies ὥς <τοι> ? * 7",
          "candidate_score": 0.672592,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160_162",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_787",
          "psc_text": "ὑπὸ τούτων εἰς ὄνομα αὐτοῦ ἐν ταῖς περιόδοις νενοθευμένα. αὐτὸς γὰρ παρθενίαν διδάσκει καὶ αὐτοὶ οὐ δέχονται· αὐτὸς ἐγκωμιάζει Ἠλίαν καὶ Δαυιδ καὶ Σαμψὼν καὶ πάντας προφήτας, οὓς οὐτοι βδελύττονται. ἐν ταῖς οὐν Περιόδοις τὸ πᾶν εἰς ἑαυτοὺς μετήνεγκαν, καταψευσάμενοι Πέτρου κατὰ πολλοὺς τρόπους, ὡς αὐτοῦ καθ’ ἡμέραν βαπτιζομένου ἁγνισμοῦ ἕνεκεν, καθάπερ καὶ οὐτοι· ἐμψύχων τε τὸν αὐτὸν ἀπέχεσθαι καὶ 2 vgl. S. 333, 6ff — 4ff gemeint sind die Pseudo clementinen. Wenn Epiph. den Text der Ebioniten ür älscht ärt, so gebraucht er selbst eine katholische Bearbeitung; ücke einer solchen in den Sacra parallela, vgl. Holl, Fragmente änischer äter (TU N. F. V 2) S. 2ff — 7 gemeint sind wohl die pseudoclementinischen epp. ad virgines, vgl. I 4. 6f 11 14 f; S. 6, 1ff 46, 31ff Funk-Diekamp u. 10,5; S. 11, 5f 119; S. 42, 11ff 10; S. 43, 13ff — 10 Verwerfung der Jungfräulichkeit vgl. oben",
          "candidate_score": 0.672153,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_532",
          "psc_text": "Vater Johannis des äufers findet sich auch im Protev. Jac. c. 23 f u. bei Origenes comment. ser. in Matth. 25; IV 229 Lommatzsch vgl. Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 695 u. 776 A. 2 — 2f vgl. Luk. 1, 22 — 4 vgl. Luk. 1, 9f — 5 zu ὄνος vgl. S. 287, 15 u. Tacitus hist. V 3f Tertullian apolog. 16 — 7 f vgl. Luk. 1, 20 — 8 vgl. Luk. 1, 64 — 10 vgl. Exod. 28, ff V M 1 φασὶ M 2f ἑώρακε, ω aus ο Vcorr ἑώρακε Μ 11 φασίν V Ι ἴνα M 13 ἰνδαλτικὸν, von äterer Hand ändert zu ἰνδαλματικὸν V 14 ἔμπλεων, ω aus ο Vcorr ἔμπλεον Μ 15 /// ὁρατὸς, ein Buchstabe ausradiertV; ἀόρατος? hier u. Z. 16 ül., an der zweiten Stelle β richtig 20 > * vgl. Ζ. 22 αὐτὸν] ἔχω VM 20f ἀπτάνετο M",
          "candidate_score": 0.671211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_45_47",
          "bdc_text": ". . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1244",
          "psc_text": "δύο σου λέξεις διέπεσον, καὶ 3 Mark. 7, 11 — 11 Matth. 19, 8 — 14 Matth. 19, 6 — 15 Matth. 19, 5 — 20 Gen. 2, 18 — 22 Gen. 2, 23 — 24 Gen. 2, 24 V Μ S (Ss) Ausgg. 7 * <νομοθετηθέντα> * 15 * etwa <συνιστάνων> 16 αὐτοῦ2 < M 18 ὅ οἶν nachgetragen V corr 29 βουλήσει *] ι aus ει Vcorr βούλησις M οὐ πόρρωθεν, ἀλλὰ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς χρήσεως. καὶ ὅτι μὲν νομοθεσία θεοῦ ἔστιν, τοῦτο δῆλον. πανταχοῦ δὲ θεὸς νομοθετεῖ τὰ μὲν εἰς χρόνους, τὰ δὲ εἰς τύπους, τὰ δὲ εἰς άποκάλυψιν τῶν μελλόντων ἔσεσθαι ἀγαθῶν, ὦν ἐλθὼν ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἔδειξε τὴν πλήρωσιν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. 10. Τὰ δὲ τῆς παρὰ σοὶ ἑτέρας θεῶν διαιρέσεως τριχῆ πάλιν διαιρεθείσης ἐπαναλαβὼν καὶ αὐτὰ δείξω παρὰ σοὶ σεσυκοφαντημένα καὶ οὐκ ἄλλο τι ὄν ἀλλὰ γόητος τὸ ἔργον. ποῖος γὰρ ἡμῖν",
          "candidate_score": 0.670497,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_157_159",
          "bdc_text": "nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3345",
          "psc_text": "hinter γινώσκων Μ 16 ἐφθόνεσε Μ 22 τῶν) * 25 * etwa <ἀκούουσα> * 26 vor + <τὸ> 27 ἐλαττώματι *] ἐλαττώμασι M τροχὸν μεταβάλλοι, ἀνασκευάσας καὶ ἀνακαινίσας τὸ σκεῦος ἄνευ ἐλαττώματος εἰς τὸ δύνασθαι διηνεκῶς ζῆν. ἔνθεν τὸ πρῶτον μὲν ἀπειλεῖ θάνατον, τὸ δὲ δεύτερον οὐκέτι θάνατον λέγει, ἀλλὰ »γῆ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, μὴ παραδεδωκὼς θανάτῳ τὸν ἄνθρωπον. * * καὶ μεθ᾿ ἓτερα καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς χιτῶνας δερματίους καὶ ἐνέδυσε τοὺς περὶ τὸν Ἀδὰμ καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ παραδείσου«. ὁρᾷς ὃτι μάταιος ἡ σοῦ σοῦ καινοτομουμένη κενοφωνία, Ὠρίγενες. πρὸ πόσου γὰρ χρόνου ᾖσαν σώματα τοῖς περὶ τὸν Ἀδάμ. 66. Εἰ δὲ τοῦτό σε ἀνακρίνει καὶ οὐ δύνασαι, ψυχικῶς διανοούμενος, τοῦ πνεύματος δέξασθαι τὴν χάριν, χάριν, ἄπιστε καὶ ἐπέκεινα τῶν D676 ἀπίστων τυγχάνων, λεγε μοι ἑκάστην ὑπόθεσιν ἐκ θεοῦ γεγονυῖαν, πόσην τὴν τὴν θαυματουργίαν καὶ ἔκπληξιν; πόθεν ἐξ οὐκ ὄντων οὐρανὸς τέ ταται ἐν μετεώρῳ ἀναπεπετασμένος; πόθεν",
          "candidate_score": 0.669951,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61_63",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3345",
          "psc_text": "hinter γινώσκων Μ 16 ἐφθόνεσε Μ 22 τῶν) * 25 * etwa <ἀκούουσα> * 26 vor + <τὸ> 27 ἐλαττώματι *] ἐλαττώμασι M τροχὸν μεταβάλλοι, ἀνασκευάσας καὶ ἀνακαινίσας τὸ σκεῦος ἄνευ ἐλαττώματος εἰς τὸ δύνασθαι διηνεκῶς ζῆν. ἔνθεν τὸ πρῶτον μὲν ἀπειλεῖ θάνατον, τὸ δὲ δεύτερον οὐκέτι θάνατον λέγει, ἀλλὰ »γῆ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, μὴ παραδεδωκὼς θανάτῳ τὸν ἄνθρωπον. * * καὶ μεθ᾿ ἓτερα καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς χιτῶνας δερματίους καὶ ἐνέδυσε τοὺς περὶ τὸν Ἀδὰμ καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ παραδείσου«. ὁρᾷς ὃτι μάταιος ἡ σοῦ σοῦ καινοτομουμένη κενοφωνία, Ὠρίγενες. πρὸ πόσου γὰρ χρόνου ᾖσαν σώματα τοῖς περὶ τὸν Ἀδάμ. 66. Εἰ δὲ τοῦτό σε ἀνακρίνει καὶ οὐ δύνασαι, ψυχικῶς διανοούμενος, τοῦ πνεύματος δέξασθαι τὴν χάριν, χάριν, ἄπιστε καὶ ἐπέκεινα τῶν D676 ἀπίστων τυγχάνων, λεγε μοι ἑκάστην ὑπόθεσιν ἐκ θεοῦ γεγονυῖαν, πόσην τὴν τὴν θαυματουργίαν καὶ ἔκπληξιν; πόθεν ἐξ οὐκ ὄντων οὐρανὸς τέ ταται ἐν μετεώρῳ ἀναπεπετασμένος; πόθεν",
          "candidate_score": 0.669308,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_125_127",
          "bdc_text": "26 , 67 ; 27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_298",
          "psc_text": "Joh. 6, GG (Matth. 26, 31) angespielt Ι <ὃν> * Ι ἐπιστρέψας < Ι ἑαυτῷ ποιήσας] αὐτὸν ἔλαβε anaeeph. 15 συνεργὸν . . . καὶ ἀπόστολον <άπέδειξε> συνεργὸς (ὸς aus ὸν Y) ὢν . . καῖ ἀπόστολος V M καὶ συνεργὸν εὐαγγελίου anaeeph. 15 f καὶ οὕτως] οὕτως γοῦν anaeeph. Ἑσται δὲ μοι ὁ λόγος ἴως ὠδε περὶ τῶν εἴκοσι αἱρέσεων καὶ τῆς κατὰ δύναμιν ἀκολουθίας ἐν συντόμῳ μοι εἰρημένης εὐαγγελικῆς Ö114 φωταγωγίας τῆς ἐν κόσμω διὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ γεγενημένης, οἱς τὰ ὅμοια συλλέξαι καὶ παραθέσθαι τὰ προθεσπίσματά τε καὶ τὰς προφητείας ἀπὸ νόμου τε καὶ ψαλμῶν καὶ τῶν ἄλλων τὰς ἀκολουθίας καὶ ἀγωγὰς ἔνεστιν ἰδεῖν καὶ τὴν ἀκρίβειαν κατα- λαβέσθαι, ὡς οὐ νόθος ἀλλὰ ἀληθὴς καὶ προκαταγγελθεῖσα ἀπὸ τῆς παλαιᾶς διαθήκης καὶ ἀναμφίβολός ἐστιν ἡ ἔνσαρκος τοῦ Χριστοῦ παρουσία καὶ εὐαγγελικὴ διδασκαλία. ἴνα δὲ μὴ εἰς ὄγκον παρεκτείνω τὴν τῆς συντάξεως πραγματείαν, τούτοις ἀρκεσθήσομαι. Προϊὼν",
          "candidate_score": 0.669063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1796",
          "psc_text": "9—11 25—27 vgl. S. 110, 12—14 9 γενομένης <Μ 10 ὅς] ὅ Μ 11 * etwa <ἐλάλησεν δὲ ἐν τῷ νόμῳ διὰ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ὁ πατὴρ>* 17 <τὸ> * 18 <καὶ> * | <τε> * 21 *ergänze etwa nach S. 131,21f <οὕτως καὶ ὁ οὐρανός, οὗ πύριον αὐτὸν ὁμολογεῖς, τῆς καθ᾿ ἡμᾶς κατίσεως ὑπάρχει> * 31 [ποιήσαντι]* | ὑπάρχειν] lies wohl παρέχειν* θέντι φήσαντος ὀρθῶς λελαληκέναι καὶ »οὕτως ποίει καὶ ζήσῃ«, τίς b οὕτως ἐμβρόντητος ἂν εἴη ὡς πείθεσθαι μὲν τῷ Μαρκίωνι, βλασφημοῦντι εἰς τὸν θεὸν τὸν καὶ τὸν νόμον καὶ τὴν χάριν τοῦ εὐαγγελίου τοῖς ἀνθρώποις κεχαρισμένον, αὐτῷ δὲ συναπάγεσθαι τῷ μήτε ἐκ νόμου μήτε ἀπὸ πνεύματος ἁγίου ἔχοντί τι τῆς διδασκαλίας. Σχόλιον κݲδݲ. Καὶ εἶπεν »τίς ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον, καὶ πορεύσεται πρὸς αὐτ]ν μεσονυκτίου, αἰτῶν τρεῖς ἔρτους;᾿« καὶ λοιπόν »αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται. τίνα γὰρ ἐξ ὑμῶν τὸν πατέρα υἱὸς αἰτήσει ἰχθὺν καὶ ἀντὶ",
          "candidate_score": 0.668435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2521",
          "psc_text": "1, 11ff; I 219, 12ff — 24vgl. haer. 19,3,7; I 220,24ff — 25f vgl. haer. 19,3,4; I 220, 8ff haer. 30, 3, 3ff; I 336, 4ff M U 2 καλουμένης < Μ | <τε> * | τὸν] τῶν Μ 3 ναβαττίδι U 4 τούτου U 6 προσεκύνουν U 7 διὰ τὸ] καὶ τό Μ 8 καὶ Ἐβιωναῖοι < Μ | Νασαραῖοι Μ | καὶ4 < U 11 Ἰεξαὶ] ἰσξαὶ Μ τὸ U 16 ἀκηκόειν U | ὅτι] ὅτε U | ἀμαρθοῦς Μ 17 ἔτι *] ἡ Μ < U | μαρθάνη Μ 18 βαδίζειν Μ | συνεχόμενοι Μ 19 δῆθεν ἕνεκεν U 24 αὐτοῖς *] < Μ καὶ U γοῦσι, κτίσμα αὐτὸν ἡγούμενοι καὶ ἀεί ποτε φαινόμενον, καὶ πρῶτον μὲν πεπλάσθαι αὐτὸν ἐν τῷ Ἀδάμ, ἐκδύεσθαι δὲ αὐτὸν τὸ σῶμα τοῦ Ἀδὰμ καὶ πάλιν ἐνδύεσθαι, ὅτε βούλεται. καλεῖσθαι δὲ αὐτὸν Χριστὸν καὶ εἶναι τὸ ἅγιον πνεῦμα τὸ ὕψος ἕκαστον αὐτῶν",
          "candidate_score": 0.667992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1768",
          "psc_text": "ἑαυτὸν ὁ σωτὴρ ὁμολογεῖ διδάσκων, ἵνα μὴ τὸ σάββατον ἀλλότριον τῆς αὐτοῦ ποιήσεως * νομίζηται, κἄν τε <τὸ> ἔσχατον υἱὸς ἀνθρώπου ἀπὸ τῆς ἐνασάρκου παρουσίας κληθῇ. 2 Luk. 5, 14 — 18 Matth. 5, 17 — 19 Luk. 5, 24 — 25 Luk. 6, 5 V M 2—4 vgl. S. 108, 5f 19f vgl. S. 108,8f 25f vgl. S. 108, 10 1 <αݲ> * 2 [αݲ]* 4 ἀνθ᾿ οὖ — αὐτοῖς S. 108, 7f] < V M 5 αݲ ἔλεγχος V 13 αὐτὸν aus ἑαυτὸν V corr αὐτὸν M 16 αὐτοῦ M 29 ἀλλότριον, τριον auf Rasur V corr | * vielleicht <μήτε αὐτὸς τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος ἀλλότριος> * | <τὸ>* Σχόλιον δݲ. »Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς ἐγένετο προδότης«. ἀντὶ δὲ τοῦ »κατέβη μετ᾿ αὐτῷ« ἔχει »κατέβη ἐν αὐτοῖς«. Ἔλεγχος δݲ. Ἰούδας Ἰσκαριώτης, »ὃς ἐγένετο προδότης«. τίνος, a λέγε. πάντως τοῦ συλληφθέντος, ναὶ μὴν καὶ ἐσταυρωμένου καὶ πολλὰ πεπονθότος. πῶς",
          "candidate_score": 0.667766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2952",
          "psc_text": "— 19 Joh. 14, 10; 30 — 21 Matth. 11, 27 — 22 Joh. 14, 9 M U 3 μὴν < Μ 5 δυνήσῃ *] ἠδύνασο Μ < U 6 σοι καὶ] ἔοικε Μ 14 ἐν τῶ εὐαγγελίω Μ 16 κατὰ *] περὶ Μ U 18 ἄληπτον Μ 19 ὧ οὖτος εἶναι U 20 ἀλλοῖος] ἄλλος U 21 πρὸς τὸν πατέρα] πρὸς πατρὸς U 22 καὶ + τὸ U 26 ἀποδείξομεν U 27 ἀποκαλύψομεν U | <γὰρ> * πίδος ἡμῶν πεπιστευκότων. 10. Καὶ ἔστιν οὕτως. λέγει »διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται οἱ ἀσεβεῖς ἐν κρίσει«. εἶτα (ὡς ἔθος ἐστὶν αὐτῷ ἀπὸ τῶν ἐκδόσεων φαντάζειν). ὁμοίως, φησί, Θεοδοτίων Ἀκύλας Σύμμαχος. εἶτα ἐπιφέρει κατὰ τῶν υἱῶν τῆς ἀληθείας σκωπτωδῶς· Ἐντεῦθεν, φησίν, οἱ ἀναστάσεως τῶν πεπιστευκότων ὁρμώμενοι νομίζουσι τοὺς ἀσεβεῖς τῆς ἀναστάσεως μὴ τεύξεσθαι καὶ τῆς θείας κρίσεως μὴ καταξιοῦσθαι· τί νοοῦντες τῆν ἀνάστασιν καὶ ποταπὴν τὴν κρίσιν φανταζόμενοι, οὐ πάνυ σαφηνίζοντες. κἄν γὰρ",
          "candidate_score": 0.667311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2537",
          "psc_text": "ὡς ἐμέ· αὐτοῦ ἀκούσατε. Μωυσῆς δὲ ἄνθρωπος ἦν· ὁ οὖν ἐκ θεοῦ ἐγειρόμενος Χριστὸς 7ff Matth. 12, 31f — 16ff Math. 12, 32 — 21 Luk. 12, 9 — 23 Math. 10, 33 — Math. 10, 32 — 25 Deut. 18, 15 — 27 zu Χριστὸς vgl. Hippolyt refut. VII 35, 2; S. 222, 8ff Wendland ὔστερον ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος ἐπὶ τῷ Ἰορδάνῃ κεχωρηκέναι τὸν Χριστὸν ἄνωθεν κατεληθότα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ὄθεν οὐ πρότερον ὄ εἶναι τὸν Χριστὸν προσαγορεύει. θεὸν δὲ οὐδέποτε τοῦτον γεγονέναι αὐτὸν θέλουσιν ἐπὶ τῇ καθόδῳ τοῦ πνεύματος Χ 23, 2;S. 282, 6ff M U 1 τὸν < U 4 ἄνθρωπον—γενόμενον <Μ | ἐν σαρκὶ < U 5 εν <U 11 ἀσφαλίσασθαι U | vor τῶν + τὴν Μ 13 δι᾿] δὲ Μ 17 f οὔτε . . . οὔτε] οὔδε(!) . . . οὔδε Μ 20 δείκνυσι U | τῶν < U 21 αὐτοῦ] αὐτοὺς U",
          "candidate_score": 0.666812,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_374",
          "psc_text": "19. –6 Matth. 19, 6 — 11 Hebr. 13, 4 — 13 T Tim. 5, 11 — 14 T Tim. 5, 14 — 20 Joh. 8. 56 — 21 Joh. 5, 40 — 24 f vgl. Matth. 17, 3 V M 1 τὴν < M | γυναῖκα + αὐτοῦ Μ 2 ὅτε *] ὅτι V Μ 4 πατέρα + αὐτοῦ M 6 ὃ + οὖν Μ 10 φησίν < Μ 11 εἶτα] καὶ πάλιν V Ι ὁ γάμος + ἐν πᾶσι 13 νεωτέρας + δὲ Μ 14 τοῦ nachgetrageH Vcorr 15 ἀνυπέρβατον) ὑπὲρ τοῦ γάμου aus ἀνυπέρβατον V corr 17 κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε",
          "candidate_score": 0.666249,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1285",
          "psc_text": "*, vgl. S. 12,13] γεγενῆσθαι V M Hipp. generata lat. | αὐτὸ + τὸ ἦχος τῷ ἤχει V M (in den Text gedrungene Grammatikerbemerkung, ßt durch das ὁ ἦχος . . . τῷ ἤχῳ) 22 ἤχει V | κάτω Ausgg.] καὶ rcp V M ebenso Hipp, deoiswn lat. ἀνειλῆφθαι ἄνω λέγει, εἰς ἀναπλήρωσιν τοῦ ὕλου· μεμενηκέναι δὲ εἰς τὰ κάτω τὸν ἦχον, ὥσπερ ἔξω ῥιφέντα. τὸ δὲ στοιχεῖον αὐτό, ἀφ᾿ οὗ τὸ γράμμα σὺν τῇ ἐκφωνήσει τῇ ἑαυτοῦ συγκατῆλθε κάτω, [5] γραμμάτων εἶναί φησι τριάκοντα καὶ ἓν ἕκαστον τῶν τριάκοντα γγαμμάτων ἐν ἑαυτῷ ἔχειν ἕτερα γράμματα, δι᾿ ὧν τὸ ὄνομα τοῦ γράμματος ὀνομάζεται· καὶ αὖ πάλιν τὰ ἕτερα δι᾿ ἄλλων ὀνομάζεσθαι γραμμάτων καὶ τὰ ἄλλα δι᾿ ἄλλων, ὡς εἰς ἄπειρον ἐκπίπτειν τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων. οὕτω δ᾿ ἂν σαφέστερον μάθοις τὸ λεγόμενον· Τὸ δέλτα στοιχεῖον γράμματα ἐν ἑαυτῷ ἔχει πέντε, αὐτό τε τὸ δέλτα καὶ τὸ ε καὶ τὸ λάμβδα",
          "candidate_score": 0.665496,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_818",
          "psc_text": "ἑαυτῶν ἐπιγράφεσθε«. εἶτα ἀποκρίνεται καὶ λέγει, ὅτι | Χριστός μοι ἀπεκάλυψε, καὶ βλασφημεῖ τὰ πλείω τῆς D112 νομοθεσίας καὶ τοὺς περὶ Σαμψὼν καὶ Δαυὶδ καὶ Ἠλίαν καὶ Σαμουὴλ καὶ Ἐλισσαῖον καὶ τοὺς ἄλλους. 19. Ἐλέγχεεται δὲ πανταχόθεν ὁ ἀγύρτης ὑπὸ τοῦ σωτῆρος, διαρρήδην καὶ ὡς έν συντόμῳ ἀπὸ μιᾶς λέξεως τὸ πᾶν αὐτοῦ ἐλέγχοντος τῆς ἀπατηλῆς διδασκαλίας καὶ λέγοντος »ἠλθεν Ἰωάννης έν ὁδῷ δικαιοσύνης μήτε ἐσθίων μήτε πίνων, καὶ λέγουσι, δαιμόνιον ἔχει· ἦλθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ πίνων 〈καὶ λέγουσιν, ἰδοὺ ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης>« . καὶ οὐ πάντως ὅτι κἂν τὸ τυχὸν οὐκ ἤσθιεν Ἰωάννης ἢ πᾶν ὁτιοῦν ἤσθιεν ὁ σωτήρ, ἵνα τις ὑπολάβῃ καὶ τὰ ἀπηγορευμένα· ἡ γραφὴ δὲ τὴν ἔμφασιν δηλοῖ τῆς ἀληθείας, ὡς τό »φάγον αὐτὸν εἶναι καὶ οἰνοπότην« οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ τὸ κρέας ἐσθίειν καὶ οἶνον πίνειν, καὶ τό »μὴ ἐσθίων μήτε πίνων‘, ὅτι κρεῶν οὐ μετείληφε καὶ οἴνου, ἀλλ᾿ ἢ ἀκρίδων",
          "candidate_score": 0.665362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2711",
          "psc_text": "δεῖ U 25 οἱ] ὅσοι U Anast. Sin. | ἔντολμοι U 26 ἔτι <U 27 δύνανται εἶναι <Anast. Sin. 28 προὔλαβεν hier intransitive gebraucht του ἐπωνυμία. οὐδὲ ὁπότεροι γὰρ φανήσονται οὗτοι τῶν τριῶν τάξεων τῶν εὐνούχων τῶν ὑπὸ κυρίου εἰιρημένων. »εἰσί, γάρ φησιν, εὐνοῦχοι, οἳ ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτῶν ἐγεννήθησαν«. ἐκεῖνοι γὰρ ἀναίτιοί εἰσι τῆς αὐτῶν εὐνουχίας, οὔτε μὴν ἁμαρτίαν ἔχοντες διὰ τὸ οὕτως γεγεννῆσθαι οὔτε πάλιν ἔπαινον. μὴ δυνάμενοι πράττειν <τὶ τῶν τοιούτων>, τῶν ἀφροδισίων φημί, ἐπειδὴ μὴ πέφυκεν αὐτοῖς τὰ παιδοποιὰ ὄργανα τὰ ἐκ θεοῦ κεκτισμένα. ἀλλ’ οὔτε μισθὸν ἔχουσιν εὐνουχίας βασιλείαν οὐρανῶν, |διὰ τὸ ἀγῶνος μὴ μεμυῆσθαι. εἰ δὲ καὶ ἐπιθυμιῶν μεμύηνται οἱ τοιοῦτοι, μὴ δυνάμενοι πράττειν ὃ μὴ δεῖ πράττειν καὶ μὴ πράττοντες μισθὸν οὐκ ἔχουσιν. οὐ γὰρ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τὸ ἔργον παρ’ αὐτοῖς οὐ πέπρακται, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι. καὶ αὕτη μὲν ἡ ἀγωγὴ τῆς πρώτης ὑπὸ κυρίου εἰρημένης εὐνουχίας, τῆς διὰ",
          "candidate_score": 0.664403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1384",
          "psc_text": "25 nach καὶ von 5 Buchstaben V 25f ὁμογηκέναι V ὁμολογηκέναι M 27f διὰ τοῦ] propter hoc lat. τοῦ μὴ ἀποκριθῆναι τοῖς εἰποῦσιν αὐτῷ »ἐν ποίᾳ δυνάμει τοῦτο ποιεῖς«, ἀλλὰ τῇ ἀντεπερωτήσει ἀπορῆσαι αὐτοὺς τὸ ἄρρητον τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ <μὴ> εἰπεῖν δεδειχέναι αὐτὸν ἐξηγοῦνται. ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἰρηκέναι »πολλάκις λάκις ἐπεθύμησα ἀκοῦσαι ἕνα τῶν λόγων τούτων, καὶ οὐκ ἔσχον τὸν ἐροῦντα« ἐμφαίνοντός φασιν εἶναι διὰ τοῦ »ἕνα« τὸν ἀληθῶς ἕνα θεόν, ὃν οὐκ ἐγνώκεισαν. ἔτι ἐν τῷ προσσχόντα αὐτὸν τῇ Ἱερουσαλὴμ δακρῦσαι ἐπ᾿ αὐτὴν καὶ εἰπεῖν »εἰ ἔγνως καὶ σὺ σήμερον τὰ πρὸς εἰρήνην; ἐκρύβη δὲ <ἀπὸ> σοῦ«, διὰ τοῦ »ἐκρύβη« ῥήματος τὸ ἀπόκρυφον τοῦ Βυθοῦ δεδηλωκέναι. καὶ πάλιν εἰπόντα »δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, καὶ μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ«, τὸν τῆς ἀληθείας πατέρα κατηγγελκέναι. ὅ γὰρ οὐκ ᾔδεισαν, φασί, τοῦτο αὐτοῖς ὑπέσχετο διδάξειν. <Ἀπόδειξιν> δὲ τῶν ἀνωτάτω καὶ οἱονεὶ κορωνίδα τῆς ὑποθέσεως οὐτῶν φέρουσι ταῦτα",
          "candidate_score": 0.663195,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1690",
          "psc_text": "vgl. S. 123, 19 16f περιέσπασται hinter ἠκρωτηρίασται durchgestrichen V corr 17 ἔχων 21 Μαρίαν τὴν *] τὴν Μαρίαν VM 22 ἐμβηθλεὲμ M | vor γενεαλογίας + <τῆς>?* Τιβερίου Καίσαρος« καὶ τὰ ἑξῆς. ἐντεῦθεν οὖν οὗτος ἄρχεται καὶ οὐ καθ᾿ εἱρμὸν πάλιν ἐπιμένει, ἀλλὰ τὰ μὲν ὡς προεῖπον παρακόπτει, τὰ δὲ προστίθησιν ἄνω κάτω, οὐκ ὀρθῶς βαδίζων ἀλλὰ ἐρραδιουργημένως τὰ πάντα περινοστεύων, καὶ ἔστιν· αݲ »Ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου. καθὼς προσέταξε Μωυσῆς«· »ἵνα ᾖ μαρτύριον τοῦτο ὑμῖν« ἀνθ᾿ οὗ εἶπεν ὁ σωτήρ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς«. βݲ. »Ἵνα δε εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς«. γݲ. »Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου«. δݲ. »Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς ἐγένετο προδότης«. ἀντὶ δὲ τοῦ »κατέβη μετ᾿ αὐτῶν« ἔχει »κατέβη ἐν αὐτοῖς«. εݲ. »Καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἄπτεσθαι αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ« καὶ τὰ",
          "candidate_score": 0.662816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.662694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1763",
          "psc_text": "συνᾴδοντα καὶ ἔχοντα ἔμφασιν ἐνσάρκου παρουσίας τῆς τοῦ σωτῆρος καὶ μαρτυρίας συμφωνίας τῆς καινῆς πρὸς παλαιὰν διαθήκην καὶ ὁμολογίας τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ὁμολογοῦντος τὸν θεὸν ποιητὴν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς, αὐτόν τε λαλήσαντα ἐν νόμῳ καὶ ἐν προφήταις, ἴδιον δὲ τοῦτον εἶναι πατέρα αὐτοῦ. καὶ αὕτη μὲν τῆς προειρημένης ἡμῶν ὑποθέσεως ἡ σχολιοποιηθεῖσα σύντομος ὑπομνηματικὴ ἐξ ἀντιγράφων τοῦ Μαρκίωνος σύνταξις προς ἔπος ὡς ἐδάφιον ἡμῖν γεγραμμένη. ἵνα δὲ μὴ τὰ ἐν αὐτῇ δυσνότηα παρά τισι σκοτεινῶς ἀγνοούμενα ἐμφέρηται, αὖτθις πάλιν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπιγραφῶν, πρώτου φημὶ καὶ δευτέρου καὶ τρίτου κεφαλαίου, καθ᾿ εἱρμὸν ἐπιλύσω, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἑκάστη λέξις ἀνελέχθη καὶ ἐνταῦθα μετεβλήθη. ἄρξομαι δὲ τοῦ λέγειν οὕτως· V M 1 καὶ τῆς] lies wohl τῆς δὲ * | <τῆς> 2 * 2 ergänze etwa <ὅλως οὐκ ἐμφερομένων παρ᾿ αὐτῷ, ἠκρωτηρισμένων δὲ καὶ> * 4 * <εὕρομεν> * | ἐραδιουργημένην, ρ drüber V corr 5 οὐκ",
          "candidate_score": 0.662425,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2798",
          "psc_text": "τὴν ἁγνείαν ἔχων, ἆρα οὐκ ἐκ τῶν γεγαυμκότων ἐγεννήθεης; — 11 Matth. 19, 6 — 13 vgl. Matth. 10, 12 — 23 f vgl. Eph. 3. 26 M U 6 <οἱ> * | γεγενημένοι U | μόνη Μ 7 ἐκκλησία + καὶ ἐκκλησία Μ | τῷ < U 8 καὶ εἰ οὐχ ὑπάρχει < U | ἡ < Μ 8f ἀλλοιρία ὑπάρχει—ὑπόθεσις < U 11 ὅτι < U | ἃ] ὅ Μ 12 ἐπ᾿ ἀνάγκαις Μ ἀπ᾿ ἀνάγκης U | † χωρίζειν] lies wohl τῆς φύσεως ἐπιτελεῖν * | [ἀπὸ] * 15 εὐλογιστίας U 18 [ἐπάναγκες]?* | * etwa <συντελοῦντα> * |ἐπιμετρῆται Μ 21 τὸ μὴ φαρμακεύειν hinter ἀδηφαγεῖν U 23 πραΰνεσθαι U 23f ἐπιδύειν Μ 24 τὸ δὲ Dind., Öh.] τῷ δὲ MU 25 * etwa <ὅτι κατὰ θεὸν γίνεται>* | κεκτημένη Μ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα ἐστὶ τοιαῦτα θατέρως ἔχει τῆς ἐπιτροῆς τὸ μέτρον. 2. Ἀλλ᾿ ὡς περὶ",
          "candidate_score": 0.661748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_125_127",
          "bdc_text": "26 , 67 ; 27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1523",
          "psc_text": "II 85, 28ff — 16 Joh. 6, 70 — 18 Job. 17, 11 f — 21 Matth. 26, 24 — 24 II Petr. 2, 19 — 26 Joh. 8, 44 — 29 f vgl. Joh. 12, 6 V M 3 ἐκ τῶν auf Rasur Vcorr 7 τὸν aus τῶν V corr 12 φησιν] * 14 λέγων *] λέγει VM | αὐτῶν U] ἑαυτῶν VM 15 * <ἐσήμανε> * 17 διάβολον διάβολος V M 19 ἐφύλασσα V M 22 οὐαὶ δὲ] οὐδὲ M | γὰρ] δὲ, durchgestrichen u. γὰρ auf Rasur gesetzt Vcorr 23 εἰ auf Rasur V corr 27 ὑμῶν nachgetragen V corr 29 nach ὅτι ein Wort von 2 — 3 Buchstaben ausradiert V corr | vor ψεύστης + ὁ M; lies wohl οὐ ψεύστης ἦν μόνον * 30 τὸ1 aus τῶ V corr γλωσσόκομον, ἵνα ἀναπολόγητος ᾖ διὰ φιλαργυρίαν τὸν ἴδιον δεσπότην παραδοὺς εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. τίς οὖν",
          "candidate_score": 0.661529,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1945",
          "psc_text": "M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος λέγει«. ποῦ δὲ εἶπεν ὁ νόμος ἀλλὰ ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν θεὸν πρὸς τὴν Εὔαν εὐθύς »πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει«; εἰ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ ἐν τεῦθεν ἠ ἀρχή. εἰ τοίνυν ἀπὸ τότε ἡ γυνὴ ὐπετάγη ἐκ προστάγματος θεοῦ τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀκολούθως ὁ ἀπόστολος καθυποτάσσει ταυτην, οὐκ ἀντιθέτως τῷ ποιήσαντι τὸν ἄνθρωπον κὰι τὴν γυναῖκα θεῷ καὶ αὐτὸς κελεύων δείκνυσιν ἐξ ἅπαντος ὅτι τοῦ αὐτοῦ [θεοῦ] ὑπάρχει ὁ ἀπόστολος νομοθέτης θεοῦ, οὗκαὶ ὁ νόμος ἦν καὶ ἡ πᾶσα παλαιὰ διαθήιη, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἡ καινὴ διαθήκη, τουτέστιν αἱ δύο διαθῆκαι,",
          "candidate_score": 0.661093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.66099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_991",
          "psc_text": "1 vgl. Matth. 19, 11 — 12 Matth. 10, 26 T M lat. 1 ἐξεπτύκασιν] hahent lat. 3 τὸν2 < > θεὸν Ausgg.] deiim lat. VM 5 vor ἀπάνθισμα + velut lat. 6 Ε; *] ahis lat. 7f ἀλλόκοτα καὶ < > lat. 8 καὶ ἀσύστατα < > V 9 εἰθισμένοι aus ἠθισμένοι Vcorr 10 σύ τε M 12 διδάγματα + ipsorum lat. 13 vor κρυπτὸν + nihil lat. 14 Κελτοῖς Ausgg.] Celtis lat. δελφοῖς V ἀδελφοῖς M 16 ἡσκήσαμεν] ἠκούσαμεν M 18 σοι γραφέντα] συγγραφέντα M | σὺ aus σοὶ T < > M 19 M 22 παραστήσης M 24 μὴ] ἢ M | φανερὰ V 25 οὕτω V | δὲ < > lat. | διακονήσης M 26 δεδομένην aus διδομένην Vcorr διδομένην Λέγουσιν γάρ τινα εἶναι ἐν ἀοράτοις καὶ ἀκατονομάστοις ὑψώμασι τέλειον Αἰῶνα προόντα· τοῦτον δὲ καὶ Προαρχὴν καὶ Προπάτορα καὶ Βυθὸν καλοῦσιν. ὑπάρχοντα δ᾿ αὐτὸν ἀχώρητον καὶ",
          "candidate_score": 0.660742,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_417",
          "psc_text": "ἄνωθεν καταβεβηκότος Βασιλείδου καὶ τὰ ἄνω σαφῶς κατοπτεύσαντος, μᾶλλον δὲ ἄνωθεν πεπτωκότος ἀπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ, ὅτι εἰ οὗτος ὁ οὐρανὸς ὑπὸ τῶν κατ᾿ αὐτὸν ἀγγέλων γεγένηται, αὐτοὶ δὲ ὑπὸ τῶν ἀνωτέρω καὶ οἱ ἀνωτέρω ὑπὸ τῶν ἔτι ἀνωτέρω, ἄρ οὐν ἡ ἄνω Δύναμις, ἡ καὶ Ἀβρασὰξ καλουμένη, εὑρεθήσεται ἡ τὰ πάντα πεποιηκυῖα καὶ ἡ αἰτία τῶν ὄντων πάντων, καὶ οὐδὲν δίχα αὐτῆς [τι] γεγενῆσθαι εὑρεθήσεται, ὁπότε αὐτὴ τὸ αἴτιον καὶ τὸ πρῶτον ἀρχέτυπον παρ᾿ αὐτῶν καταγγέλλεται, καὶ τὸ λεγόμενον παρ᾿ αὐτοῖς τοῦ κόσμου τούτου 14–16 vgl. Pistis Sophia c. 132; S. 224, 7 ff Schmidt — 19 vgl. Irenaeus adv. haer. II 35; Ι 383 Harvey — 21 f vgl. haer. 23, 4, 5; S. 252, 18ff V Μ 5 μαθήμασι, μα u. μασι auf Rasur V corr μαθητικοῖς M | διαιρεῖ////, ν wegradiert V 7 οἱ oben hineingeflickt V 8 [πεπλανημένης] *, (doppelte Lesart) 11–12 ἀριθμὸν —",
          "candidate_score": 0.660501,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_375",
          "psc_text": "κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε καὶ προφητῶν καὶ πάσης παλαιᾶς διαθήκης πρὸς τὴν καινὴν διαθήκην, ὅτι ἑνὸς θεοῦ εἰσιν ἀμφότεραι, ὡς λέγει »ἐλεύσονται καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν κόλποις Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν καὶ ἀναπαύσονται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν« καὶ τὰ ἑξῆς, πάλιν δὲ τὸ ἐκ προσώπου Δαυὶδ περὶ αὐτοῦ προφητευόμενον, τό »εἰπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου« καὶ πάλιν <τὸ> παρ’ αὐτοῦ μενον τοῖς Φαρισαίοις »οὐδέποτε ἀνέγνωτε, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες;« καὶ ὡς ὁ Λουκᾶς διαβεβαιοῦται αὐτὸν τὸν σωτῆρα μετὰ τὸ άναστῆναι ἐκ τῶν νεκρῶν ὠφθαι κατὰ τὴν ὸδὸν τοῖς περὶ τὸν Ναθαναὴλ καὶ τὸν",
          "candidate_score": 0.660217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3306",
          "psc_text": "Phot. 19 ἡμᾶς] mich 20 f ὅπως ὁ — ἐν ἡμῖν] u. bald darauf S 21 ζωοποιήσει MU | σώματα < M 22 σώματι + ἡμῶν U | δικαίωμα] Reinigung S κατὰ τὴν ἐντολὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ήμᾶς ἐφελκομένου φυσικοῦ »νόμου« φανερωθῇ ἐξαφθέν, ὅ ἀσθενῆσαν, τῆς σαρκὸς κακρατημένης τῇ ἁμαρτίᾳ, πρὸ τῆς παρουσίας τοῦ χριστοῦ ταῖς ὑλικαῖς φροντισιν τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ ἐν ἡμῖν φυσικοῦ νόμου, ἐν ᾦ ἠσθένει« ύπὸ τῆς ἐπιθυμίας ήττώμενον τῆς ἐγκειμένης ἐν τῷ σώματι, ὁ θεὸς ἀνερρώσατο, πέμψας τὸν υίὸν ἑαυτοῦ, τὴν όμοίαν τῇ σαρκὶ τῆς άμαρτίας ἀνειληφότα ἀληθείᾳ γὰρ καὶ οὐ δοκήσει ἦν ὃ ἐφάνη), ἵνα τῆς άμαρτίας κατακεκριμένης πρὸς ἀναίρεσιν »εἰς τὶ« μηκέτι »καρποφορησαι« ἐν τῇ σαρκὶ τὸ ζικαίμα τοῦ φυσικοῦ νόμου πληρωθῇ, πλεονασαν τῇ ὑπακοῇ τοῖς μὴ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκὸς περιπατοοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ πνεύματος καὶ τὴν ύφήγησιν. »ό γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς«, ὃ δή ἐστι τὸ εὐαγγέλιον,",
          "candidate_score": 0.660212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3097",
          "psc_text": "19 f ἀπολλωμένης M 20 ἔτι] ὅτι M σθαι συζῆν ἀνάγκη καὶ τὴν ἁμαρτίαν, ἔνδον τὰς ῥίζας αὐτῆς ἐν ἡμῖν ἀποκρύπτουσαν, κἂν ἔξωθεν τομαῖς ταῖς ἀπὸ τῶν σωφρονισμῶν καὶ τῶν νουθετήσεων ἀνεστέλλετο, ἐπεὶ οὐκ ἂν ἔτι μετὰ τὸ φωτισθῆναι συνέβαινεν ἀδικεῖν, [ἅτε] παντάπασιν εἰλικρινῶς ἀφῃρημένης ἀφ᾿ ἡμῶν τῆς ἁμαρτίας. νῦν καὶ μετὰ τὸ πιστεῦσαι καὶ ἐπὶ τὸ ὕδωρ ἐλθεῖν τοῦ ἁγνισμοῦ πολλάκις ἐν ἁμαρτίαις ὄντες εὑρισκόμεθα. οὐδεὶς γὰρ οὕτως ἁμαρτίας ἐκτὸς εἶναι ἑαυτὸν καυχήσεται ὡς μηδὲ κἂν ἐνθυμηθῆναι τὸ σύνολον ὅλως τὴν ἀδικίαν. ὥστε συμβέβηκε συστέλλεσθαι μὲν καὶ κατευνάζεσθαι τῇ πίστει νῦν τὴν ἁμαρτίαν, εἰς τὸ μὴ οἶσαι καρποὺς βλαβοποιούς, οὐ μὴν ἀνῃρῆσθαι καὶ τῶν ῥιζῶν ἄχρις. νῦν μὲν γὰρ ἐνταῦθα τὰς βλάστας αὐτῆς, οἷον τὰς ἐνθυμήσεις τὰς πονηράς, συστέλλομεν, »μή τις ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλήσῃ«, μὴ ἐῶντες ἀναμύειν καὶ διοίγνυσθαι τὰ μεμυκότα στόμια πρὸς τὰς ἐκφύσεις, τοῦ λόγου δίκην ἀξίνης πρὸς τὰς ῥίζας αὐτῆς τὰς κάτω φυομένας τέμνοντος.",
          "candidate_score": 0.659847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2305",
          "psc_text": "irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U | ἐπτραπέντι*]ἐπιτραπέντος Μ U 6 τε*]δὲ M U 7 vor Ἰταλίᾳ +τῆ Μ 8 τινων +<ἄλλων>*?9 ὁ <Μ|Κρίσκης U 11f τῶ Λουκᾶ U 14 ἀποστρέψηται Μ 18 ἐαυτοῦ U | μετὰ τὴν + αὐτοῦ U ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, [ἀναγκάζεται] ἐκθέσθαι τὸ εὐαγγέλιον. καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε,",
          "candidate_score": 0.659704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1573",
          "psc_text": "καὶ πᾶσι τοῖς ἀμετανοήτως παραμείνασι ἐν τῇ ἀποστασίᾳ, διὰ τῶν τοιούτων ἀνθρώπων βλασφημεῖ τὸν τὴν κρίσιν ἐπάγοντα κύριον — 6 Matth. 4, 6 — 15 vgl. Gen. 5, 8. 7 — 18 vgl. Gen. 5, 11. 10 V M 2 ἀπληστίας aus ἀπληστείας V corr ἀπληστείας M 1 ἐρίσαι hinter φθέγξασθαι durchgestrichen V corr 7 ἤκουσεν M 8 τοῦ < V | > <τε> * 12 ἐμλαβὼν wohl aus ἀναλαβὼν Vcorr 13 nach ὄντα1 ein Wort θεὸν?) ausradiert V corr 21 τότε] πότε M 24 ὁ1 + <ἐκ πατρὸς>? >? * 25 ἐσχάτου, ου aus ων V corr δὲ ἀναπλασάμενος ἀπὸ μήτρας παρθενικῆς σάρκα καὶ ψυχὴν τὴν ἀνθρωπείαν εἰληφὼς οὕτως ἐνανθρωπήσας τελειότατα, κηρύξας ἡμῖν ζωῆς τὰ μυστήρια, δικαιοσύνης τε ἐργάτας τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς καταστήσας καὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν δι᾿ ἑαυτοῦ τε καὶ δι᾿ αὐτῶν παιδεύσας τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, οὐ τὰ τῶν Σηθιανῶν ἀποκαλύψας οὐδὲ Σὴθ ἑαυτὸν ὀνομάσας. ὡς οὑτοι",
          "candidate_score": 0.659566,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_417",
          "psc_text": "ἄνωθεν καταβεβηκότος Βασιλείδου καὶ τὰ ἄνω σαφῶς κατοπτεύσαντος, μᾶλλον δὲ ἄνωθεν πεπτωκότος ἀπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ, ὅτι εἰ οὗτος ὁ οὐρανὸς ὑπὸ τῶν κατ᾿ αὐτὸν ἀγγέλων γεγένηται, αὐτοὶ δὲ ὑπὸ τῶν ἀνωτέρω καὶ οἱ ἀνωτέρω ὑπὸ τῶν ἔτι ἀνωτέρω, ἄρ οὐν ἡ ἄνω Δύναμις, ἡ καὶ Ἀβρασὰξ καλουμένη, εὑρεθήσεται ἡ τὰ πάντα πεποιηκυῖα καὶ ἡ αἰτία τῶν ὄντων πάντων, καὶ οὐδὲν δίχα αὐτῆς [τι] γεγενῆσθαι εὑρεθήσεται, ὁπότε αὐτὴ τὸ αἴτιον καὶ τὸ πρῶτον ἀρχέτυπον παρ᾿ αὐτῶν καταγγέλλεται, καὶ τὸ λεγόμενον παρ᾿ αὐτοῖς τοῦ κόσμου τούτου 14–16 vgl. Pistis Sophia c. 132; S. 224, 7 ff Schmidt — 19 vgl. Irenaeus adv. haer. II 35; Ι 383 Harvey — 21 f vgl. haer. 23, 4, 5; S. 252, 18ff V Μ 5 μαθήμασι, μα u. μασι auf Rasur V corr μαθητικοῖς M | διαιρεῖ////, ν wegradiert V 7 οἱ oben hineingeflickt V 8 [πεπλανημένης] *, (doppelte Lesart) 11–12 ἀριθμὸν —",
          "candidate_score": 0.659375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2644",
          "psc_text": "19 Lagarde οὗτος ἔλεγεν ἑαυτὸν εἶναι Μωυσῆν καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ἀαρών Filastrius haer. 53; S. 28, 7f hic etiam dicebat se Mosen esse et fratrem suum Heliam prophetam — 3ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 20ff Lagarde ταῦτα ἀκούσαντες οἱ μακάριοι πρεσβύτεροι, προσκαλεσάμενοι ἐνώπιον τῆς ἐκκλησίας ἐξήταζον· ὁ δὲ ἠρνεῖτο, λέγων τὰς ἀρχὰς μὴ φρονεῖν — 8ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 22ff Lagarde ὕστερον δὲ ἐμφωλεύσας ἔν τισιν καὶ συσκευάσας ἑαυτῷ συμπλανωμένους, καθαρὸν ὕστερον ἱστᾶν τὸ δόγμα ἐβούλετο. ὅν πάλιν προσκαλεσάμενοι οἱ μακάριοι πρεσβύτεροι ἤλεγξαν· ὁ δὲ ἀνθίστατο λέγων· τί οὖν κακὸν ποιῶ δοξάζων τὸν Χριστόν; — 17ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 30ff Lagarde τότε τοῦτον ἐλέγξαντες ἐξέωσαν τῆς ἐκκλησίας, ὃς εἰς τοσοῦτο φυσίωμα ἠνέχθη ὡς διδασκαλεῖον συστῆσαι Μ U 4 αὐτοῦ*] αὐτὸν Μ U 4f προσκαλεσάμενοι U 8 ταυτηνὶ U 11 <τε> * | γέγονε Μ | ἐδογμάτισε Μ 12",
          "candidate_score": 0.659332,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1843",
          "psc_text": "114,5–9 22–24 vgl. S. 114, 9—11 5 ἰδεῖν S. 114,3] <VM 8 ἐαυτόν, ἐ vorgesetzt Vcorr 9 † ὑπόδειγμα] lies etwa ὅρον * 10 ἡ auf Rasur Vcorr 12 ὁ δὲ angeflickt V corr <S. 114,6] λέγετε S. 114,6 13 ὁ θεός <S. 114,6f | προσέθηκε S. 114,7 | ἐκεῖνος] τὸ ὅτιS. 114,7 15 [μὴ]?* (Sinn: „als ob Marcion selbst bweeisen wollte. . , läßt er ihm sagen “) 22 αὐτὸν <S.114,9 31 [καὶ]?* Σχόλιον νݲβݲ. Παρέκοψε τό »παραλαβὼν τοὺς δώδεκα ἔλεγεν. ἱδού, ἀναβαίνομέν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τοῖς προφήταις περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. παραδοθήσεται γὰρ καὶ ἀποκτανθήσεται καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται«. ὅλα ταῦτα παρέκοωεν. Εόγχπς μݲβݲ Ἴνα ἐν μηδενὶ ὀρθοποδήσῃ, μὴ δὲ ἐλέγχηται ῥᾳδιουργῶν κατὰ πάντα τρόπον. ἔκρυψε γὰρ τὰ ἡητά, ἴνα δῆθεν τὰ περὶ τοῦ πάθους ἀρνήσηται. ὕστερον δὲ ὁμολογοῦντι αὐτὸν ἐσταυρῶσθαι εἰς μάταιον αὐτῷ ὁ πόνος τῆς ῤᾳδιουργίας ἔσται. Σχόλιον νݲγݲ.",
          "candidate_score": 0.659192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2948",
          "psc_text": "ἅγιον U 14 τῷ Dind. Öh.] τὸ Μ U 17 τοῦτο * | * ergänze etwa τὸ μὲν γὰρ χρὴ μόνον ἐπὶ θεοῦ λέγειν, τὸ δὲ οὐκ ἐνδέχεται> * |[δὲ]* 18 γενητὸν] γεννητὸν Μ 19 ἐστι < U | γεννητὸν] ἀγέννητον Μ |εἰς *] ἢ Μ U | κτιστὸν U 20 f παρὰ σοὶ U 21 ἐστι] ἔτι U 21 f προσκυνητὸ + ἔσται U 22 ἔστι] ἔσται U 23 καὶ Μ |ἐπίδος] ἐπεὶ δὸς Μ 24 μὴ τῆ] μηκέτι U κυνοῦσαν ἀλλὰ τῷ κτίσαντι, καὶ ἔσται παρὰ σοὶ εὔλογος ἡ τοῦ πεπλανημένου σου λόγου ἀπὸ τῆς τῶν πατέρων εὐσεβείας ἀκολουία. ἀλλὰ οὐ μὴν δύνασαι τοῦτο παραστῆσαι. εἰ δὲ καὶ ἐτόλμας ἀποσυλῆσί ποθεν καὶ βιάσασθαι, οὐδὲ ἐν τούτῳ τὸν εὔλογον λογισμὸν τῶν θεοσβῶν παρεκτρέπειν εἰς τοσαύτην φαυλότητα δυνήσῃ, ὦ θεήλατε. ἀντιμάχεται γάρ σοι καὶ τὸ φρόνημα καὶ ὁ λόγος. πᾶν γὰρ τὸ κτιστὸν οὐ προσκυνητόν, ὡς ἔφην. εἰ δὲ ὄλως",
          "candidate_score": 0.659114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1090",
          "psc_text": "16 Matth. 27, 46 Mark. 15, 34 — 19 Matth. 26, 38 — 20 Matth. 26, 39 — 21 Joh. 12, 27 — 23 Matth. 8, 19 Luk. 9, 57 — Matth. 8, 20 Luk. 9, 58 V M lat. 2 αἰώνων] ἀγώνων M | διὰ τούτου *] δι’ αὐτοῦ V M per hunc lat. 3 δὲ x003C; 5 ἤγειρεν] liberavit lat. | ἐπεκτανθεὶς M 6 αὐτῶν] αὐτὸν, am Rande V corr 7 > Dind.] semetipsum lat. 8 μύρα aus μοίρα Ycorr parke (parte?) lat. 9 ὡς περὶ M 12 f ἥκοντος] ἦκον τοὺς M 13 f < έπὶ τὸ πρόσωπον αὐ > *] in faciem suam lat. ; die Εrgänzung ist notwendig, um den folgenden Ausfall in lat. zu ären (Gleichendung) 14 f ωσέα — ἐπὶ τὸ πρόσωπον x003C;lat. 15 * 〈ἐν τῷ μὲν ἀπολειφθῆναι αὐτὴν ἀπὸ τοῦ > *] in hoc quideni quod derelieta est a lumine lat.;",
          "candidate_score": 0.658831,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_812",
          "psc_text": "ναβατείας M; oben S. 335, 9 Βαταναίας, aber haer. 19, 1, 2 u. 10; S. 217, 21 u. 219, 7 15 Κωχάβων V M | vor ἐν τῇ + τῆς M | γῆς M 18 vor καλοῦσι | οὐτοι Μ 19 καὶ οὐχὶ ἐκκλησίαν] am Rande beigesetzt Vcorr < M 20 ἑνί τινι aus ἑνί τω V ἐν τῷ M | ἐπιτρέπουσι Vcorr | συναφείας aus συγγραφὰς Vcorr 22 ἐπιτρέπουσιν < M πάντα γὰρ — ἐφίεται hinter ἑβδόμου γάμου (Z. 23) verwiesen Vcorr 24 Μωυσέα *] Μωυσῆν V M 25 οὐδὲν δὲ ὄντα < M 26 οὐκέτι < περὶ Ἠσαΐαν καὶ Ἰερεμίαν, Δανιὴλ καὶ Ἰεζεκιήλ, Ἠλίαν τε καὶ Ἐλισσαῖον ἀθετοῦσιν· οὐ γὰρ συντίθενται, βλασφημοῦντες τὰς αὐτῶν προφητείας, ἀλλὰ μόνον τὸ εὐαγγέλιον δέχονται. τὸν δὲ Χριστὸν προφήτην λέγουσι τῆς ἀληθείας καὶ Χριστόν, υἱὸν <δὲ> θεοῦ κατὰ καὶ κατὰ συνάφειαν ἀναγωγῆς τῆς ἄνωθεν πρὸς αὐτὸν γεγενημένης τοὺς δὲ προφήτας λέγουσι * συνέσεως",
          "candidate_score": 0.658704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1691",
          "psc_text": "υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς«. γݲ. »Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου«. δݲ. »Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς ἐγένετο προδότης«. ἀντὶ δὲ τοῦ »κατέβη μετ᾿ αὐτῶν« ἔχει »κατέβη ἐν αὐτοῖς«. εݲ. »Καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἄπτεσθαι αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ« καὶ τὰ ἑξῆς. ςݲ. »Κατὰ τὰ αὐτὰ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες ὑμῶν«. ζݲ. »Λέγω δὲ ὑμῖν, τοσαύτην πίστιν οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ εὑρον«. ηݲ. Παρηλλαγμένον τό »μακάριος ὅς οὐ μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί«· εἶχε γὰρ ὡς πρὸς Ἰωάννην. θݲ. »Αὐτός ἐστι περὶ οὗ γέγραπται· ἰδού, ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου«. 5 Luk. 5, 14 vgl. vgl. Tertullian aclv. Marc. IV 9 vade ostende te sacerdofi et offer munus quod praecepit Moyses ... ut sit vobis in testiviovium — 8 Luk. 5, 24 — 10 Luk. 6, 5 — 11 Luk. 6, 16f — 13 Luk. 6, 19a. 20a. —",
          "candidate_score": 0.658418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2706",
          "psc_text": "nur von Epiph. erwähnt M U 1 Überschrift κατὰ Οὐαλησίων λݲηݲ ἤ καὶ νݲηݲ MU 2 ἀκηκόαμεν *] ἀκούομεν MU | γε < U 4 <ὑπῆρχεν> * 6 * etwa <με ἔχειν, οὐ γὰρ ἔχω ἀκριβῶς λέγειν,> * 7 φιλαδελφινῆς Μ φιλαδελφικῆς U 8 εἶναι Μ 10 περὶ αὐτῶν τοῦτον ἔχει] περιέχει τοῦτον U 13 πλὴν ὀλίγων < U | δὲ 2 < Μ 14 * etwa <μετὰ τῶν Ἀρχοντικῶν καὶ Σηθιανῶν>* 15 οὔπω] οὕτω Μ 23 ὀπίσω ἐπὶ *] ὀπίσω Μ ἐπὶ U 25 γνῶντες Μ 26 πολὺν Μ 2. Πολλὴ δὲ φρενοβλάβεια τῶν τοιούτων. εἰ μὲν γὰρ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ βούλονται πληροῦν τό »ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἓν τῶν μελῶν σου, ἀπόκοψον ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι εἰσελθεῖν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἢ χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ κυλλόν«, πῶς δύναται ἐν βασιλείᾳ τινὰ εἶναι ἠκρωτηριασμένον; εἰ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τὰ πάντα ἐστὶ τελειοῦσα, οὐδὲν ἀτελὲς ἔχει ἐν",
          "candidate_score": 0.657915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3228",
          "psc_text": "nicht S | ἄλλως — ἀδύνατον < S 11 τὸ σῶμα] das Fieisch S 12 αὐτοῦ M 13 ὁσιώτητα M 14 ἡμῶν | λέγει] tvelcher spricht S hinter σώματι U | εἰς τὸ] ἐν τῶ U 15 ἐπακούειν U | ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ] ihrer Begierde S 15f ἁμαρτίας τῆ ἀδικία Μ 17 γὰρ < U 18 vor τῇ ἀκαθαρσίᾳ + der ünde und S 21 ἐγίνωσκεν U 21 f θύνεσθαι — τοῦτο καὶ] dieser Leib S 22 ἕνα] wenn S | νεκρωθῶσιν] er ötet S 23—S. 481, 1 ἄνθρωπος καὶ — τοῦ Χριστοῦ < S 24 αὐτοῦ U 25 πολιτεύσεται M τοῦ Χριστοῦ; ἐπειδὴ τὸ ἁμαρτῆσαι καὶ τὸ μὴ ἀμαρτῆσαι διὰ τοῦ σώματος αὐτῷ. εἰ γὰρ »οὔτε πόρνοι οὔτε εἰδωλολάτραι οὔτε μοιχοὶ οὔτε μαλακοὶ οὔτε ἀρσενοκοῖται οὔτε κλέπται οὔτε πλεονέκται οὔτε μέθυσοι οὔτε λοίδοροι οὔτε ἄρπαγες βασιλείαν θεοῦ κληρονομῆσαι δύνανται«, πληροῦνται δὲ ταῦτα καὶ κρατύνονται διὰ τοῦ σώματος, δικαιοῦται δὲ",
          "candidate_score": 0.657785,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_40",
          "bdc_text": "und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_532",
          "psc_text": "Vater Johannis des äufers findet sich auch im Protev. Jac. c. 23 f u. bei Origenes comment. ser. in Matth. 25; IV 229 Lommatzsch vgl. Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 695 u. 776 A. 2 — 2f vgl. Luk. 1, 22 — 4 vgl. Luk. 1, 9f — 5 zu ὄνος vgl. S. 287, 15 u. Tacitus hist. V 3f Tertullian apolog. 16 — 7 f vgl. Luk. 1, 20 — 8 vgl. Luk. 1, 64 — 10 vgl. Exod. 28, ff V M 1 φασὶ M 2f ἑώρακε, ω aus ο Vcorr ἑώρακε Μ 11 φασίν V Ι ἴνα M 13 ἰνδαλτικὸν, von äterer Hand ändert zu ἰνδαλματικὸν V 14 ἔμπλεων, ω aus ο Vcorr ἔμπλεον Μ 15 /// ὁρατὸς, ein Buchstabe ausradiertV; ἀόρατος? hier u. Z. 16 ül., an der zweiten Stelle β richtig 20 > * vgl. Ζ. 22 αὐτὸν] ἔχω VM 20f ἀπτάνετο M",
          "candidate_score": 0.657613,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1767",
          "psc_text": "κεφαλῆς. εἰ γὰρ μαρτύριον ὑμῖν ἔλεγεν, ἐμμάρτυρον αὐτὸν ἐποίει ὄτι »οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, ἀλλὰ πληρῶσαι«. Σχόλιον βݲ. »Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς«. Ἔλεγχος βݲ. Εἰ οὖν υἱὸν ἀνθρώπου ἑαυτὸν καλεῖ, οὐκ ἀρνεῖται τὴν ἐνανθρώπησιν ὁ μονογενὴς καὶ μάτην παρὰ σοὶ ᾄδεται τὸ δοκήσει πεφηνέναι. καὶ εἰ ἔχει ἐξουσίαν ἐπὶ τῆς γῆς, οὐκ ἀλλοτρία ἡ γῆ τῶν αὐτοῦ ποιημάτων καὶ τοῦ αὐτοῦ πατρός. Σχόλιον γݲ. »Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου«. Ἔλεγχος γݲ. Δύο εὐθὺς ἐν ταὐτῷ, καὶ υἱὸν ἀνθρώπου καὶ κύριον σαββάτου ἑαυτὸν ὁ σωτὴρ ὁμολογεῖ διδάσκων, ἵνα μὴ τὸ σάββατον ἀλλότριον τῆς αὐτοῦ ποιήσεως * νομίζηται, κἄν τε <τὸ> ἔσχατον υἱὸς ἀνθρώπου ἀπὸ τῆς ἐνασάρκου παρουσίας κληθῇ. 2 Luk. 5, 14 — 18 Matth. 5, 17 — 19 Luk. 5, 24 — 25 Luk. 6, 5 V M 2—4 vgl. S.",
          "candidate_score": 0.657593,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_992",
          "psc_text": "24 μὴ] ἢ M | φανερὰ V 25 οὕτω V | δὲ < > lat. | διακονήσης M 26 δεδομένην aus διδομένην Vcorr διδομένην Λέγουσιν γάρ τινα εἶναι ἐν ἀοράτοις καὶ ἀκατονομάστοις ὑψώμασι τέλειον Αἰῶνα προόντα· τοῦτον δὲ καὶ Προαρχὴν καὶ Προπάτορα καὶ Βυθὸν καλοῦσιν. ὑπάρχοντα δ᾿ αὐτὸν ἀχώρητον καὶ ὀόρατον, ἀίδόν τε χρόνων· συνυπάρχειν δ᾿ αὐτῷ καὶ Ἔννοιαν, ἥν δὴ καὶ Χάριν καὶ Σιγὴν δνομάζουσι. καὶ ποτὲ ἐννοηθῆναι ἀφ᾿ ἑαυτοῦ προβαλέσθαι τὸν Βυθὸν τοῦτον ἀρχὴν τῶν πάντων, καὶ καθάπερ σπέρμα τὴν προβολὴν ταύτην, ἥν προβαλέσθαι ἐνενοήθη, καὶ] καταθέσθαι ὡς ἐν μήτρᾳ Ε; τῇ συνυπαρχούσῃ ἑαυτῷ Σιγῇ. ταύτην δὲ ὑποδεξαμένην τὸ σπέρμα τοῦτο καὶ ἐγκύμονα γενομένην ἀποκυῆσαι Νοῦν, ὅμοιόν τε καὶ ἴσον τῷ προβαλόντι καὶ μόνον χωροῦντα τὸ μέγεθος τοῦ πατρός· τὸν δὲ Νοῦν τοῦτον καὶ Μονογενῆ καλοῦσι καὶ Πατέρα καὶ ἀρχὴν τῶν πάντων. συμπροβεβλῆσθαι δὲ αὐτῷ Ἀλήθειαν καὶ εἶναι ταύτην πρώτην καὶ ἀρχέγονον Πυθαγορικὴν τετρακτύν, ἥν καὶ ῥίζαν τῶν",
          "candidate_score": 0.65705,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110",
          "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων",
          "candidate_score": 0.656515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1884",
          "psc_text": "7–9 vgl. S. 117, 10f 7 f μου beidemale S. 117, 10. 11 8 ὀστέα S. 117, 11; vgl. aber Z. 17 10 καταγελάσει, η oben drüber V corr 11 οὐχ, χ auf Rasur V corr 14 περιῆρε] περιεῖλε Dind. 17 ὅτι Dind. 20 vor ἡμῶν + παρ᾿ ? * 21 ὥς γε aus ὡς καὶ V corr | ἐχούσης *] ἔχειν VM 23 παρ᾿ αὐτῶ///, ν wegradiert V corr 24 καὶ hineingeflickt V corr | προσταχθέντων Μ 24 τῶν * 26 κεῖται * <Ἀπὸ τῆς πρὸς Γαλάτας ἐπιστολῆς.> Σχόλιον αݲ. »Μάθετε ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ ίστεως ζήσεται. ὅσοι γὰρ ὑπὸ νόμον, ὑπὸ κατάραν εἰσίν· ὁ δὲ ποιήσς αὐτὰ ζήσεται ἐν αὐτοῖς«. Ἔλεγος αݲ. Τό »μάθετε ὄτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται« κατὰ a τὰ ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου εἰρημένα γραφῆς παλαιᾶς ἐστι δικτικά, ἅτινά ἐστι παρὰ τοῦ ἀποστόλου εἰς ἡμετέραν ζωὴν * ἀπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν εἰρημένα περὶ",
          "candidate_score": 0.656154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2534",
          "psc_text": "M 7 ἐπιγνωσθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν] ὑπό τινος δὲ ἐπιγνωσθεὶς τῶν U | καὶ πάλιν καὶ ἐκεῖ U 7f ὑποπίπτει U 8 ἐκκαλεῖσθαι U 9 ὢν *] πῶς M U 9f εἰς ὑαυτὸν M 10 δὲ] τε? * 16 γεγενῆσθαι U | αὐτοῦ M 18 ἑαυτοῦ U 21 κύριος] Χριστὸς U 22 πατέρα] παρὰ Μ | ἑαυτοῦ] σαυτοῦ Μ τὸν θεόν· οὐ γὰρ ἄνθρωπον. εἰ γὰρ παρὰ ἀνθρώπου ἀκήκοεν, οὐκ ἐκαυχᾶτο τῇ μαρτυρίᾳ τῆς ἀληθείας, λέγων παρὰ ἀνθρώπων τὴν ἀλήθειαν ἀκηκοέναι· ἀλλ᾿ ἴνα σημάνῃ θεὸν αὐτὸν ὄντα ἐκ πατρὸς ἄνωθεν γεγεννημένον, ἄνθρωπον δὲ δι᾿ ἡμᾶς γενόμενον καὶ ἐν σαρκὶ ἀποκτανθέντα, ἐν θεότητι δὲ ἀεὶ ζῶντα. Εἶτά φησι μηδὲ ἁμαρτίαν πεποιηκέναι ἀρνησάμενον τὸν Χριστόν, »αὐτοῦ, φησί, τοῦ Χριστοῦ εἰπόντος· πᾶσα βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις«, καὶ »ὁ λέγων λόγον εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀφεθήσεται αὐτῷ· τῷ δὲ βλασφημοῦντι εἰς τὸ ἄγιον πνεῦμα, οὐκ ἀφεθήσεται αὐτῷ«. καὶ ἀγνοεῖ ὁ ἐλεεινὸς ἄνθρωπος ὄτι",
          "candidate_score": 0.656123,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_817",
          "psc_text": "+ καὶ V 4 <δὲ> * 6 *, lies wohl <ἰδίας> *; vgl. ührte Methodiusstdle u. dement. Hom. XVII 17; S. 167, 7ff Lagarde, wo es von der wahren Prophetie ßt ἀναβλύζει τῷ τῷ τὸ ἀληθές, οὐκ ὀνείρῳ σπουδαζόμενον, ἀλλὰ συνέσει ἀγαθοῖς διδόμενον 8 καὶ Χριστὸν am Rande nachgetragen Veorr < M 10 δὲ < M | ῥήματα V 11 περὶ ἐμψύχων βρώσεως nachgetragen Vcorr ἐρήμῳ;«, ἐκείνοις μὲν ἀπιστεῖ καί φησι »τίς χρεία με ἀναγινώσκειν τὰ ἐν τῷ νόμῳ, ἐλθόντος τοῦ εὐαγγελίου;«. »πόθεν σοι τοίνυν τὰ περὶ Μωυσέως καὶ Ἀβραὰμ εἰδέναι; οἶδα γὰρ ὡς ὁμολογεῖτε αὐτοὺς εἶναι, δικαίους καὶ πατέρας ἑαυτῶν ἐπιγράφεσθε«. εἶτα ἀποκρίνεται καὶ λέγει, ὅτι | Χριστός μοι ἀπεκάλυψε, καὶ βλασφημεῖ τὰ πλείω τῆς D112 νομοθεσίας καὶ τοὺς περὶ Σαμψὼν καὶ Δαυὶδ καὶ Ἠλίαν καὶ Σαμουὴλ καὶ Ἐλισσαῖον καὶ τοὺς ἄλλους. 19. Ἐλέγχεεται δὲ πανταχόθεν ὁ ἀγύρτης ὑπὸ τοῦ σωτῆρος, διαρρήδην καὶ ὡς έν συντόμῳ ἀπὸ μιᾶς λέξεως",
          "candidate_score": 0.656066,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.656019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_125_127",
          "bdc_text": "26 , 67 ; 27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1090",
          "psc_text": "16 Matth. 27, 46 Mark. 15, 34 — 19 Matth. 26, 38 — 20 Matth. 26, 39 — 21 Joh. 12, 27 — 23 Matth. 8, 19 Luk. 9, 57 — Matth. 8, 20 Luk. 9, 58 V M lat. 2 αἰώνων] ἀγώνων M | διὰ τούτου *] δι’ αὐτοῦ V M per hunc lat. 3 δὲ x003C; 5 ἤγειρεν] liberavit lat. | ἐπεκτανθεὶς M 6 αὐτῶν] αὐτὸν, am Rande V corr 7 > Dind.] semetipsum lat. 8 μύρα aus μοίρα Ycorr parke (parte?) lat. 9 ὡς περὶ M 12 f ἥκοντος] ἦκον τοὺς M 13 f < έπὶ τὸ πρόσωπον αὐ > *] in faciem suam lat. ; die Εrgänzung ist notwendig, um den folgenden Ausfall in lat. zu ären (Gleichendung) 14 f ωσέα — ἐπὶ τὸ πρόσωπον x003C;lat. 15 * 〈ἐν τῷ μὲν ἀπολειφθῆναι αὐτὴν ἀπὸ τοῦ > *] in hoc quideni quod derelieta est a lumine lat.;",
          "candidate_score": 0.655665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1365",
          "psc_text": "κατάλυσιν hinter Ζ. 8) Hipp. 10 <τι> Dind. Öh.] aliquid lat. 12 μηνύσαντας Dind.] V M manifestantes lat. 13 ἐπάγει Μ | τῆς] τὴν M 15 οὖν < 17 τὸ ἀόρατον Dind. Oh.] τὸν ἀόρατον V M invisibile lat. | vor ἀπόκρυφον + τὸν V 18 <δὲ> Dind. Öh.] aidem lat. 19 πρώτης] πρὸ τῆς M 20 σφισιν αὐτοῖς] in quibus sunt lat. 23 τε2 hineingeflickt Vcorr 24 τε *] δὲ V M quoque lat. 25 δωδεκάδος Dind.] δυωδεκάδος V δυοδεκάδος Μ | παρ’ αὐτῷ] apiid cos lat. 26 ἔτι <ἔτι τε> *] adhuc efiam lat. ἑρπετά, πετεινά τε καὶ τετράποδα, θηρία τε καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις δωδέκατον τὸν ἄνθρωπον. οὕτως ὑπὸ τοῦ πνεύματος τὴν τριακοντάδα διὰ Μωυσέως εἰρῆσθαι διδάσκουσιν. ἀλλὰ μὴν καὶ τὸν πλαστὸν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα τὴς ἄνω δυνάμεως ἔχειν ἐν αὑτῷ τὴν ἀπὸ τῆς μιᾶς πηγῆς δύναμιν ἱδρῦσθαι δὲ ταύτην ἐν τῷ κατὰ τὸν ἐγκέφραλον τόπῳ), ἀφ᾿",
          "candidate_score": 0.655657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2306",
          "psc_text": "χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε, Κήρινθε καὶ Ἐβίων καὶ οἱ ἄλλοι; οὐκ ἔστιν οὕτως ὡς νομίζετε. ναί, ἐγεννήθη ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα δῆλον· ἰδοὺ γὰρ αὐτὸς ὁμολογῶ ὅτι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο. ἀλλὰ μὴ ἐξότε ἐγένετο σάρξ, νομίσητε τὸν αὐτὸν εἶναι· οὐκ ἔστι γὰρ ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον, ὡς ἕκαστος ἡμῶν ἀφ᾿ ὅτου γεννᾶται ὑπάρχει, πρὶν δὲ τοῦ γεννηθῆναι οὐκ ἔστιν. ὁ δὲ ἅγιος θεὸς Λόγος, ὁ υὁὸς τοῦ θεοῦ, ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, οὐκ ἔστιν ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον οὔτε ἀπὸ χρόνων Ἱωσὴφ μόνον, οὔτε Ἠλὶ οὔτε Λευὶ οὔτε Ζοροβάβελ οὔτε Σαλα- 2ff das Johannesevangelium als letztes, die andern nur ergänzendes Evangelium vgl.",
          "candidate_score": 0.655478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1842",
          "psc_text": "σου σέσωκέν σε«. Ἔλεγχος νݲαݲ.Ἐν πίστει οὐκ ἔνι ψεῦδος. εἰ γὰρ ψεύδεται,οὐ a πίστις. λέγει γοῦν. υἱὲ Δαυίδ, καὶ ἐπαινεῖται καὶ κομίζεται τὸ αἴτημα ὁ τὸ ὄνμα ὁμολογήσας καὶ οὐκ ἐπετιμήθη ὡς ψεύστης, ἀλλὰ ὡς πιστὸς ἐμακαρίσθη. οὐκ ἄραἄσαρκος ὁ διὰ τὴν ἐπίκλησιν τοῦ ὀνόματος b χαρισάμενος τῷ τυφλῷ τὸ βλέπειν. ἀληθινῶς γὰρ ἦν καὶ οὐ δοκήσει, ἐκκ τοῦ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα ἀπὸ Μαρίας τῆς ἁρίας παρθένου καὶ διὰ πνεύματος ἁγίου γεγεννημένος. 5 luk. 17,22 — 11 Luk. 18, 18. 19. 20 — 22 Luk. 18, 35. 38. 42 V M 5f vgl. S. 114, 3f 11–14 vgl. S. 114,5–9 22–24 vgl. S. 114, 9—11 5 ἰδεῖν S. 114,3] <VM 8 ἐαυτόν, ἐ vorgesetzt Vcorr 9 † ὑπόδειγμα] lies etwa ὅρον * 10 ἡ auf Rasur Vcorr 12 ὁ δὲ angeflickt V corr <S. 114,6] λέγετε S. 114,6 13 ὁ θεός <S. 114,6f | προσέθηκε S. 114,7 | ἐκεῖνος]",
          "candidate_score": 0.655465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_776",
          "psc_text": "4, 18 — 7 vgl. Matth. 5, 2 — Luk. 5, 1 Matth. 4, —22 — 8 ff vgl. Matth. 10, 3 ff— 10 vgl. Matth. 9, 9 u. beachte, ß auch in dem Apostelverzeichnis dement. Recogn. 1 55ff äus voransteht V M 2f die Dative ὅλω, πληρεστάτω, νενθευμένω, ἠκρωτηριασμένω aus Genitiven hergestellt Vcorr ὅλου, πληρεστάτου usw. M 9 * 4 Namen sind ausgefallen. Das aus dement. Recogn. I 55ff zu erhebende Apostelverzeichnis ßt sich an Matth. 10, 3f an; nur, ß statt Judas Ischarioth Barnahus qiii et Matthias eingesetzt u. äus äus übrigens schwankt hier bei Matth. selbst die Lesart) genannt wird. Darnach äre zu ergänzen <Φίλιππον Ἰάκωβον Ἀλφαίου καὶ Θμᾶν> * 9f καὶ Ἰούδαν τὸν Ἰσκαριώτην < τύριον τοῦ Ἰσραήλ« καὶ »ἐγένετο Ἰωάννης βαπτίζων, καὶ ἐξῆλθον πρὸς αὐτὸν Φαρισαῖοι καὶ ἐβαπτίσθησαν καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα. καὶ εἶχεν ὁ Ἱωάννης ἔνδυμα ἀπὸ τριχῶν καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν",
          "candidate_score": 0.655313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2421",
          "psc_text": "13 299, 13: danach hat unsere Liste mit Silanus und Nerva aufgehört) 20 τὸ τοὺς] τόπους Μ 23 γὰρ < Μ ἀριθμῷ τῷ παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς ᾀδομένῳ; διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἔπεσον αἱ πρότρον περὶ Οὐαλεντῖνον καί τινας ἄλλους αἱρέσεις, αἱ μυθωδῶς ἀναγραψάμεναι τοὺς τριάκοντα αἰῶνας, οὓς ἐνόμισαν ἀπεικάζειν τοῖς τοῦ σωτῆρος ἔτεσιν, ἵνα δῆθεν δύνωνται τῶν παρ᾿ αὐτοῖς αἰώνων καὶ ἀρχῶν ἀναγράφειν τὴν μυθοποιίαν. εὑρίσκεται γὰρ ἐν τῷ τριακοστῷ τρίτῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ ἐνσάρκου παρουσίας πάσχων ὁ μονογενὴς ἀπαθὴς ὢν ἄνωθεν θεὸς Λόγος, σάρκα δὲ < προσλαβὼν καἲ > ἀναδεξάμενος ὑπὲρ ἡμῶν παθεῖν, ἵνα τὸ τοῦ θανάτου καθ᾿ ἡμῶν χειρόγραφονλύςῃ. μετ᾿ ἐκείνην γὰρ τὴν ὑπατείαν τὴν ἐντῷ τριακοστω ἔτει αὐτοῦ σημαινομένην ἄλλη ὑπατεία γέγονεν, Λεγομένη τῶν δύο Γεμινῶν· εἶτα ἄλλη ὑπατεία Ῥούφου καὶ Ῥουβελλίωνος, Καὶ οὕτως ἐνεστώσης τῆς ὑπατείας τῆς μετὰ τὴν ὑπατείαν < Ρούφου καὶ > Ῥουβελλίωνος, ἥτις ὕστερον ἦλθεν Οὐιννικίου καλεῖσθαι Καὶ Λογγίνου Κασσίου, < ἐν τῷ",
          "candidate_score": 0.655043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1314",
          "psc_text": "ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ δευτέρα τετράς, Λόγος καὶ Ζωή, Ἄνθρωπος καὶ Ἐκκλησία, τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τῶν στοιχείων ἀνέδειξαν. καὶ τὸ τοῦ σωτῆρος δὲ ῥητὸν ὄνομα Ἰησοῦς γραμμάτων ὑπάρχειν ἕξμ τὸ δὲ ἄρρητον αὐτοῦ γραμμάτων εἰκοσιτεσσάρων· υἱὸς Χρειστὸς γραμμάτων δώδεκα, τὸ δὲ ἐν Χριστῷ ἄρρητον γραμμάτων πριτάκοντα. καὶ διὰ τοῦτό φησιν αὐτὸν α καὶ ω, ἵνα τὴν περιστερὰν μηνύσῃ, τοῦτον ἔχοντος τὸν ἀριθμὸν τούτου τοῦ ὀρνέου. 9. Ὁ δὲ Ἰησοῦς ταύτην ἔχει, φησί, τὴν ἄρρητον γένεσιν. ἀπὸ γὰρ τῆς Μητρὸς τῶν ὅλων, τῆς πρώτης τετράδος, ἐν θυγατρὸς τόπῳ προῆλθεν V M lat. ffipp. 1 πρώτης < Hipp. | καὶ μὴ δυνάμενα] quae non posswit lat. 2 + δὲ lat. Hipp. | τοῦ nachgetragen Vcorr | ἃ] ταῦτα Hipp. | οἰδεν] δὲ Hipp. | δὲ < Hipp. 3 σεμνῶς *] σεμνὰ V M cum gravitate lat. σιωπῆς Hipp. | μετὰ πίστεως] cum . . honore et flde lat. μετὰ πίστεως Hipp, (beachte",
          "candidate_score": 0.654915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1417",
          "psc_text": "oben angeflickt Vcorr 12 τῆ . . . ἐννοία aus τὴν ἔννοιαν Vcorr τῆ . . ἐννοία Μ 13 φθεγγόμενος] καὶ προφητεύσας getilgt u. ür φθεγγόμενος an den Rand geschrieben Vcorr 14 f lies εὐαγγελιστῶν?* 18 ἐκείνου Pet.] ἐκεῖνον V ἐκεῖ Μ 19 ὀφλήσουσιν auf Rasur Vcorr 20f ἐπέθετο*] ἐξέθετο, ξ auf Rasur Vcorr ἐξέθετο M; doch vgl. I 235, 9 u. a. St. 21 ἀκαταλήμπτω, μ getilgt Vcorr 22 συ///ζεύξῃ, ν ausradiert V corr 24 χρησαμένων ist nicht in πειθομένων zu ändern, vgl. S. 50, 18 25 ἐναργεστάτης, α auf Rasur Vcorr 26f † τοῦ ζητεῖν ὑπολαμβάνοντας . . . . εἰναι ὃ μὴ ἔστι] auf Rasur u. hinter ἐστι noch τῆς μὴ οὔσης getilgt Vcorr; lies etwa τῶν ζητήσεων περὶ ὀγδοάδος ὡς ὑπαρχούσης ἐν τοῖς ἐπουρανίοις τῆς μὴ οὔσης* νίοις εἶναι ὃ μὴ ἔστι. δῶμεν γὰρ αὐτὸν διὰ τὸ τὸν ἄνω που αὐτοῦ πατέρα Ἄνθρωπον καλεῖσθαι υἱὸν Ἀνθρώπου",
          "candidate_score": 0.654563,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2118",
          "psc_text": "Zeitangabe für Marcion vgl. Clemens Al. strom. VII 106, 4 f; III 75, 13 ff Stählin 13 ff vgl. Hippolyt refut. VIII 19, 1 ff; S. 238, 4 ff Wendland ἕτεροι δὲ . . . Φρύγες τὸ γένος προληφθέντες ὑπὸ γυναίων ἠπάτηνται, Πρισκίλλης τινὸς καὶ Μαξιμίλλης καλουμένων, ἃς προφήτιδας νομίζουσιν, . . . καί τινα πρὸ αὐτῶν Μοντανὸν ὁμοίως δοξάζουσιν ὡς προφήτην . . . οὗτοι τὸν μὲν πατέρα τῶν ὅλων θεὸν καὶ πάντων κτίστην ὁμοίως τῇ ἐκκλησίᾳ ὁμολογοῦσι καὶ ὅσα τὸ εὐαγγέλιον περὶ τοῦ Χριστοῦ μαρτυρεῖ Filastrius haer. 49, 1 f; S. 26, 3 ff Marx isti prophetas et legem accipiunt, patrem et filium et spiritum confitentur, carnis resurrectionem expectant, quae et catholica ecclesia praedicat: quosdam autem suos prophetas, id est Montanum nomine et Priscillam et Maximillam adnuntiant M U 5 Überschrft κατὰ τῶν σκαταφρύγα (!) ἤτοι μοντανιστῶν καλουμένων ἢ καὶ τασκοδρουπτῶν μݲηݲ ἢ καὶ μݲηݲ Μ κατὰ τῶν",
          "candidate_score": 0.654529,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2083",
          "psc_text": "7 quasi non si rami salvi fiunt, et radix salra sit — 25 Gen. 1, 26 — 29f vgl. Joh. 11, 17 ff Luc. 7, 11ff Matth. 9, 23 ff V M 2 ἔληξε aus ἐλήλεγκται V corr 5 * etwa <ῥηθέντα καὶ πρὸς τοῦτον ῥητέον>* |γεννητικὰς aus γεννικὰς V corr 6 γεννομένων Μ 6—7 <ἅτε> . . . [ἐκ] . . .[μιᾶς τῆς] * 7 πασῶν Öh.] παθῶν V ἀγαθῶν M 8 ἀλλ᾿ aus ἀλλὰ V corr 10 * etwa <ψεῦδος οὖσα> * | oὔτε Μ 12 <τῶν ἀπὸ>* vgl. S. 207, 20 14 γεγενημένα V 18 ἀνδρὸς *] ἀνδρῶν VM 19 οὗτος] αὐτὸς? * 20 γάμου *] γάμων VM 24f εἰρημένον Corn.] γεγραμμένον V M. καὶ τὴν θυγατέρα τοῦ ἀρχισυναγώυου; καὶ εἰ αὐτὸς οὐκ ἦν ὁ τὸν Ἀδὰμ πλάσας ἐκ χοὸς ἀπ᾿ ἀρχῆς, πῶς πτύσας χαμαὶ ἐποίησε πηλὸν καὶ ἐπέθετο ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ τοῦ ἐκ γεννντῆς",
          "candidate_score": 0.654395,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2305",
          "psc_text": "irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U | ἐπτραπέντι*]ἐπιτραπέντος Μ U 6 τε*]δὲ M U 7 vor Ἰταλίᾳ +τῆ Μ 8 τινων +<ἄλλων>*?9 ὁ <Μ|Κρίσκης U 11f τῶ Λουκᾶ U 14 ἀποστρέψηται Μ 18 ἐαυτοῦ U | μετὰ τὴν + αὐτοῦ U ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, [ἀναγκάζεται] ἐκθέσθαι τὸ εὐαγγέλιον. καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε,",
          "candidate_score": 0.654338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2791",
          "psc_text": "24 τροφὰς] προφάσεις U | [ἐν τοῖς]*, ἐντὸς Öh. 25 ἀπομνημονεῦσαι U 27 διεξελθόντες] δὲ εξελθόντες Μ 28 [καὶ] * ὕστερον λῆξαι τὴν ταύτης κατάληψιν οὐ πάνυ σαφῶς ἔγνωμεν. ταύτης δὲ μόνου ἐπιμνησθέντες τῆς ὀνομασίας ἐν τάχει ὥσπερ ἐκτρώματι τῷ ταύτης ὀνόματι χρησάμενοι παρελευσόμεθα τὸν τόπον. ἐπὶ τὰς ἑτέρας δὴ διασκοποῦντες τὴν ὁρμὴν ποιεῖσθαι καὶ αἰτούμενοι τὸν τῶν ὅλων δεσπότην παραφανῆναι ἡμῖν καὶ τὰ ἀκριβῆ τῶν παρ᾿ αὐτοῖς γινομένων ἐπιδείξαντα τῷ σμικρῷ ἠμῶν νῷ πάντα κατὰ ἀκρίβειαν σημᾶναι, ἵν᾿ ἑαυτοῖς τε καὶ τοῖς πέλας τὴν διόρθωσιν ποιησώμεθα τοῦ φεύγειν τὰ φαῦλα, ἐν δὲ τοῖς ἀγαθοῖς κὰι ἀληθεστάτιος τὸ ἑδραῖον ἑαυτοῖς ἐν θεῷ προσπορίσασθαι. Κατὰ Ἀποστολικῶν μݲαݲ, τῆς δὲ ἀκολουθίας ξݲαݲ. Μετὰ δὲ τούτους ἄλλοι ἑαυτοὺς Ἀποστολικοὺς ὠνόμασαν, βούλονται δὲ καὶ Ἀποτακτικοὺς ἑαυτοὺς λέγειν· φυλάττεται γὰρ παρ᾿ αὐτοῖς τὸ μηδὲν κεκτὴσθαι. εἰσὶ δὲ καἲ οὗτοι ἀπόσπασμα τῶν Τατιανοῦ δογμάτνω, Ἐγκρατιτῶν τε καὶ Τατιανῶν καὶ Καθαρῶν, οἵτινες φύσει γάμον οὐ παραδέχονται· παρήλλακται",
          "candidate_score": 0.654248,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1979",
          "psc_text": "Rand nachgetragen V corr 4 ἐν S. 119, 9] < VM, aber vgl. Z. 18 u. 23 7 μνημονεύετε VM 8 <τό> Klosterm. | ἀπὸ VM 9 καὶ ἐν σαρκὶ hinter ka]i t]o én sark]i durchestrichen V corr 17 τοῖς . . . πεπολιτευμένοις *] τῶν . . . πεπολιτευμένων (πεπολιτευμένον Μ) VM 18 <ἐνενήθητε> * 23 lies vielleicht ἐνεργῶς * 25 f καὶ ἀνάστα ἐκ νεκρῶν < S. 119, 11 26 καὶ < S. 119, 11 27 hinter διὸ + καὶ Μ ausradiert V corr ἀπὸ τῆς παλαιᾶς δῆλον διαρήκης; τοῦτο δὲ ἐμφέρεται παρὰ τῷ Ἠλίᾳ. πόθεν δὲ ὡρμᾶτο ὁ Ἠλίας; ἀλλὰ εἷς ἦν τῶν προφητῶν τῶν κατὰ νόμον πεπολιτευμένων, ἀπὸ νόμου καὶ προφητῶν ὁρμώμενος. εἰ δὲ ἐν Χριστῷ ἐπροφήτευσε τό »ἔγειρε ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ b τῶν νεκρῶν καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός«, ἄρα γε τὸ πρωτότυπον διὰ Λαζάρου καὶ τῶν ἄλλων ἐπεπλήρωντο, περὶ οὗ οἱ αὐτοὶ",
          "candidate_score": 0.654064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_924",
          "psc_text": "V | τὴν ἀλήθειαν V 9 σιωπήσαιμεν V 11 ὅθεν] ὅμως M 12 κατὰ1 *] καὶ τὸ V M | <τε> * 13 Ἡσιώδω 20 Ἡσίοδος, ο aus ω V 21 ἔφη]? * | σαφὲς εἴν V σαφῆ ἦ M | ὡς vor τὸ ὁμώνυμον oben über Vcorr ݲ M 22 κέκτηται aus κεκτημένα Vcorr κεκτημένα μυθολογίαν M 23 μοχθηρὰν aus μοχθηρίαν Vcorr ρενικοῦ ὀνόματος τεταγμένου ἄντικρυς τοῦ θηλυκοῦ ὀνόματος, καὶ ἔστιν· Ἀμψίου Αὐραὰν Βουκοῦα Θαρδουοῦ Οὐβουκοῦα θαρδεδδεὶν Μερεξὰ Ἀτὰρ Βαρβὰ οὐδουὰκ Ἐστὴν Οὐδουουὰκ Ἐσλὴν] Ἀμφαὶν Ἐσσουμὲν] Οὐανανὶν Λαμερτάρδα Ἀθαὲς Σουμὶν Ἀλλωρὰ Κουβιαθὰ Δαναδαρία Δαμμὼ Ὠρὴν λαναφὲκ Οὐδινφὲκ Ἐμφιβοχὲ Βάρρα Ἀσίου Ἀχὲ Βελὶμ Δεξαριχὲ Μασεμών. καὶ οὕτως μὲν σύγκεινται ὡς κατὰ συζυγίαν ἀρρενοθήλεος, ἐν δὲ τῇ ἀκολουθίᾳ κατὰ διαδοχὴν οὕτως· Ἀμψίου Ἀὐραὰν Βουκοῦα Θαρδουοῦ Οὐβουκοῦα Θαρδεδδεὶν Μερεξὰ Ἀτὰρ βαρβὰ Οὐδουὰκ Ἐστὴν Οὐδουουὰκ Ἐσλὴν] Ἀμφαὶν Ἐσσουμὲν] Οὐανανὶν Λαμεράρδε Ἀθαμὲς Σουμὶν Ἀλλωρὰ Κουβιαθὰ Δαναδαρία Δαμμὼ Ὠρὴν Λαναφὲκ Οὐδινφὲκ Ἐμφιβοχὲ Βάρρα Ἀσσίου Ἀχὲ",
          "candidate_score": 0.653945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_383",
          "psc_text": "247, 20 V Μ 1 εἴτε] ἤτοι V 3 vor τοιούτων + τούτων τῶν M 5 τὰς] τὰ Μ 6 Unterschrift κατὰ Σατορνίλου V κατὰ Σατορνίλου αݲ Μ 7 κατὰ Βασιλείδου ἡ καὶ εἰκοστὴ τετάρτη V κατὰ βασιλείδου δ εἰ καὶ κδ M 8 ἐν < M 10 λ auf Rasur V corr 11 καὶ Ἀλεξάνδρειαν] * 11 f ἀλεξανδρειοπολίχωρον M 13 φιλόσοφε Μ 13 f καὶ τοῦτο hinter ἂν (Z. 13) Μ 14 εἰς αὐτοῦ V 16 ἀπορίας Y 17 πόλεως V 20 ἦν γοῦν] ἤγουν M 21 f ἢ καὶ u. vor αἵρεσις (Z. 22) + ἡ Μ 23 σχολαστὴν V 24 καταληφθέντα V διηγούμενος δόξῃ φαντασιάζειν πλέον τοὺς ἀκούοντας, ἀρέσκεσθαί τε καὶ συναγείρειν πλῆθος ὑπὲρ τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ Σατορνῖλον. καί τινας λοιπὸν φαντασιώδεις μυθοποιίας ὑποβαλλόμενος ἄρχεται μὲν οὕτως τὰ ἀληθῆ δὲ <εἰπεῖν> οὐκ ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ ἐννοίας ἐναρξάμενος ἡμῖν τὰ δεινά τε καὶ ὀλετήρια, ἀλλὰ προφάσεις λαβὼν",
          "candidate_score": 0.653742,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1907",
          "psc_text": "13f 9 κύριος < 10 τοῦ λόγου aus τῶ λόγω V corr 11f ἀλλότριος *] ἀλλοτρίου V M 18 οὖ — δοκήσει < M | οὖ Corn.] οὐ V | οὐ ausradiert V 19 <ὅτι> * 21 ὡς < M | μαρτυρίας ὁμολγίας VM * 22 * etwa <δῆλον ὅτι σάρκα ἠμφίεστο> * | οὐκοῦν am Rande nachgetragen V corr 25 [ἄλλοις] *; ob aus ἄλλο? Jül. 27 κολλόμενος M 28 φησίν S. 121, 14] < V M ἅγιος θεοῦ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ τὴν μαρτυρίαν ταύτην μετὰ καὶ πολλῶν ἄλλων λαβὼν εἰς ἐναργῆ παράστασιν ἀλθείας καὶ κηρύγματος τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ. ζݲ καὶ ιݲεݲσχόλιος. Μετηλλαγμένως· ἀντὶ γὰρ τοῦ »ἐν νόμῳ« λέγει »εν τῷ Μωυσέως νόμῳ«. λέγει δὲ πρὸ τούτου »ἢ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ λέγει«. ζݲ καὶ ιݲεݲ ἔλεγχον. Κἄν τε ἐν τῇ δευτέρᾳ ἀποφάσει ἀλλάζῃς τὸ εἶδος, ὦ Μαρκίων, καὶ νομίσῃς ἀπὸ τοῦ πεποιηκέναι σε »ἐν τῷ νόμῳ Μωυσέως«",
          "candidate_score": 0.653597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2312",
          "psc_text": "1, 20.23 — 22 Joh. 1, 28; vgl. Origenes in Joh. VI 40; S. 149, 12ff Preuschen — 24—26 vgl. Joh. 1, 37—39 — 27—S. 266, 30 Joh. 1, 39c—2, 1 M U 1 ἀπὸ1 < Μ 2 Ἀβραὰμ] Ἀδὰμ U | Ἀδὰμ] Ἀβραὰμ U 2f οὔτε ἀπὸ (!) πέμπτης—τετάρτης ἡμέρας doppelt geschrieben U 4 ἐξότου U 5 ὁ1 < Μ 7f [καὶ ὁ Λόγος—εἴδομεν αὐτόν]* 11 πάντες < Μ 16 αἱμάτων U 17 φησίν hinter ἐγένετο Μ 19f ἡμεῖς πάντες U 22 διήγηται *] διηγεῖται MU 22f ἐν βηθαβρᾶ(!) ἐγένετο U 23 ἐν ἄλλοις δὲ U 24 εἶπεν Μ 28 αὐτὸς] οὗτος U 29 vor Μεσσίαν + τὸν Μ; vgl. S. 267, 18 | Μεσίαν M τὸν μεθερμηνευόμενον Χριστόν. οὗτος ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. ἐμβλέψας αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπε· σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς Ἰωνᾶ, σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς,ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος. τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν καὶ",
          "candidate_score": 0.653478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_812",
          "psc_text": "ναβατείας M; oben S. 335, 9 Βαταναίας, aber haer. 19, 1, 2 u. 10; S. 217, 21 u. 219, 7 15 Κωχάβων V M | vor ἐν τῇ + τῆς M | γῆς M 18 vor καλοῦσι | οὐτοι Μ 19 καὶ οὐχὶ ἐκκλησίαν] am Rande beigesetzt Vcorr < M 20 ἑνί τινι aus ἑνί τω V ἐν τῷ M | ἐπιτρέπουσι Vcorr | συναφείας aus συγγραφὰς Vcorr 22 ἐπιτρέπουσιν < M πάντα γὰρ — ἐφίεται hinter ἑβδόμου γάμου (Z. 23) verwiesen Vcorr 24 Μωυσέα *] Μωυσῆν V M 25 οὐδὲν δὲ ὄντα < M 26 οὐκέτι < περὶ Ἠσαΐαν καὶ Ἰερεμίαν, Δανιὴλ καὶ Ἰεζεκιήλ, Ἠλίαν τε καὶ Ἐλισσαῖον ἀθετοῦσιν· οὐ γὰρ συντίθενται, βλασφημοῦντες τὰς αὐτῶν προφητείας, ἀλλὰ μόνον τὸ εὐαγγέλιον δέχονται. τὸν δὲ Χριστὸν προφήτην λέγουσι τῆς ἀληθείας καὶ Χριστόν, υἱὸν <δὲ> θεοῦ κατὰ καὶ κατὰ συνάφειαν ἀναγωγῆς τῆς ἄνωθεν πρὸς αὐτὸν γεγενημένης τοὺς δὲ προφήτας λέγουσι * συνέσεως",
          "candidate_score": 0.653389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_374",
          "psc_text": "19. –6 Matth. 19, 6 — 11 Hebr. 13, 4 — 13 T Tim. 5, 11 — 14 T Tim. 5, 14 — 20 Joh. 8. 56 — 21 Joh. 5, 40 — 24 f vgl. Matth. 17, 3 V M 1 τὴν < M | γυναῖκα + αὐτοῦ Μ 2 ὅτε *] ὅτι V Μ 4 πατέρα + αὐτοῦ M 6 ὃ + οὖν Μ 10 φησίν < Μ 11 εἶτα] καὶ πάλιν V Ι ὁ γάμος + ἐν πᾶσι 13 νεωτέρας + δὲ Μ 14 τοῦ nachgetrageH Vcorr 15 ἀνυπέρβατον) ὑπὲρ τοῦ γάμου aus ἀνυπέρβατον V corr 17 κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε",
          "candidate_score": 0.653155,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1495",
          "psc_text": "ausradiert V 2 οὐχ aus οὐκ Vcorr 4 λέγει φασιν V 5 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr, vgl. Ζ. 13 u. S. 61, 9 10f ἐὰν δὲ εἴπη aus ἐὰν εἴπει δὲ Vcorr 11 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr 14 <τῶν> * 16 ἀνωτέρω *] ἀνωτέραν VM 23 μὴ ἀρνεῖσθαι getragen Vcorr κατὰ τὸν ἀπόστολον. ἕτερον πάλιν ἔχει φρονιμότητος ὁ ὄφις, ὥς φασιν οἱ φυσιολόγοι περὶ τούτου τοῦ ζῴου. ὅταν γὰρ διψήσας ἀπὸ τοῦ φωλεοῦ προέλθοι ἐπί τι ὕδωρ ἵνα πίῃ, οὐ συμπαραλαμβάνει λαμβάνει τὸν ἰὸν μεθ’ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ ἐν τῷ φωλεῷ καταλιμπάνει καὶ οὕτως ἐλθὼν λαμβάνει τὸ πόμα τῶν ὑδάτων. καὶ αὐτοὶ οὐν τοῦτο μιμησώμεθα, ἵνα, ὅταν ἐρχώμεθα ἐπὶ τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν ἢ εἰς εὐχὴν ἢ εἰς τὰ τοῦ θεοῦ μυστήρια, μὴ φέρωμεν μεθ’ ἑαυτῶν κακίαν ἢ ἡδονὴν ἢ ἐπιθυμίαν ἢ ἔχθραν ἤ τι ἕτερον ἐν ταῖς διανοίαις αὑτῶν. ἐπεὶ πῶς ἂν καὶ τὴν περιστερὰν",
          "candidate_score": 0.652822,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1383",
          "psc_text": "θέλουσιν] λέγουσι Μ 2 καὶ < lat. 3 δὲ oben über Vcorr | Dind.] οὐδὲ YM Που lat. | τοῦ aus τῶν Vcorr | ὑπὸ Ausgg.] ἐπὶ V M ab lat. 4 παρεπινοουμένου] adinveiitus lat. | vor αὐτὸς wohl einzusetzen > * 5 vor τοῦ λόγου ein καὶ getilgt Vcorr 10 ευ] Dind. < lat.; τοὺς? ül. 14f — γράμματα < V 15 τοῦ διδασκάλου Dind. Oh.] τὰ διὰ τοῦ διδασκάλου M ebenso doch τὰ oben über Vcorr 16 lat. 18 σοι] ego lat. 19 ἐν τῷ τύπῶ] in typum lat. 20 καὶ < lat. 21 ἀπόκρισιν + dicens lat. 25 nach καὶ von 5 Buchstaben V 25f ὁμογηκέναι V ὁμολογηκέναι M 27f διὰ τοῦ] propter hoc lat. τοῦ μὴ ἀποκριθῆναι τοῖς εἰποῦσιν αὐτῷ »ἐν ποίᾳ δυνάμει τοῦτο ποιεῖς«, ἀλλὰ τῇ ἀντεπερωτήσει ἀπορῆσαι αὐτοὺς τὸ ἄρρητον τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ <μὴ> εἰπεῖν δεδειχέναι αὐτὸν ἐξηγοῦνται. ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἰρηκέναι",
          "candidate_score": 0.652775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1255",
          "psc_text": "τε καὶ ἄλλους σὺν αὐτῇ ἠπάτησεν, δέδεικατι ἐν τοῖς εἰρημένοις· ἐν δὲ τῇ τῆς ἀληθείας σαγήνῃ ἡς τὸ αἴνιγμα ὁ 5 Matth. 24, 50f — 16 I Kor. 10, 11 — 29 f vgl. Matth. 13, 51ff V M 1 ὡς auf Rasur Ycorr 2 vor ἅτε zwei Buchstaben ausradiert V corr 8 κατὰ *] περὶ V M | συκοφαντεῖν aus συκοφαντῶν V corr συκοφαντεῖν M 10 οὐθ᾿] *] erst nachgetragen Ycorr stellt in M 13 εἰπεῖν ὅτι am Rande nachgetragen Ycorr 10 f εἰς οὓς — κατήντησεν nachgetragen V corr 17 > * 19 εἴθε auf Rasur V corr 23 αἰρέσεις am Rande nachgetragen V corr 25 μετριό|||τητι ο aus ω Ycorr 29 nach ἧς 2—3 Buchstaben ausradiert κύριος ἐν τῷ εύαγγελίῳ βασιλείαν ούρανῶν άπεφήνατο ἐνειλήσαντες καἰ τῶν πονηρῶν ἰχθύων ἴνα ὄντα αύτὸν ἐλέγξαντες τῷ τὰ μοχθηρὰ ῥήματα αὐτοῦ φωρατὰ ποιῆσαι, τῇ τῆς άληθοῦς πίστεως διδασκαλίᾳ ἡττήσαμεν. ἐν τῇ",
          "candidate_score": 0.652673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_688",
          "psc_text": "24 Klostermann — 11 Matth. 2, 23 — 23 f vgl. Matth. 1, 18 — 25 vgl. Matth. 2, 22 f V M 1 ἀσμένως am Rande nachgetragen V corr < M 2 ῥήματος M 3 ἐπισύστασιν M 4 οὐδὲν, ν angeflickt Vcorr Ι πεποιηκότα M 7 ὁμολόγει VM 1 Ναζωραῖον, ο aus ω Vcorr 8 Ναζαρὲθ V 10 > * 13 καὶ < M 13 f τοὺς μὴ ὄντας Χριστιανοὺς < Μ 14 ὅμως] ως? * 16 ὀνόματι, τι angeflickt Vcorr 18 ὥσπερ οὑν καὶ ἦσαν angeflickt Vcorr < M 19 ἠναίνοντο, wohl aus ἀπαιναίνοτο Vcorr ἀπαιναίνοντο M 20 καλούντων, ων aus ες V 21 ἡμῶν < V Ι > * 22 f Ναζαρὲθ (!) αὐτὸν V 23 δὲ τὰ νῦν] τάδε νῶν M 25 Ναζαρὲθ V 7. Οὑτοι δὲ οἱ προειρημένοι αἱρεσι[νται, περὶ ὡν ἐνταῦθα τὴν ὑφήγησιν ποιούμεθα, παρέντες τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ οὔτε Ἰεσσαίους ἑαυτοὺς κεκλήκασιν οὔτε",
          "candidate_score": 0.652666,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_374",
          "psc_text": "19. –6 Matth. 19, 6 — 11 Hebr. 13, 4 — 13 T Tim. 5, 11 — 14 T Tim. 5, 14 — 20 Joh. 8. 56 — 21 Joh. 5, 40 — 24 f vgl. Matth. 17, 3 V M 1 τὴν < M | γυναῖκα + αὐτοῦ Μ 2 ὅτε *] ὅτι V Μ 4 πατέρα + αὐτοῦ M 6 ὃ + οὖν Μ 10 φησίν < Μ 11 εἶτα] καὶ πάλιν V Ι ὁ γάμος + ἐν πᾶσι 13 νεωτέρας + δὲ Μ 14 τοῦ nachgetrageH Vcorr 15 ἀνυπέρβατον) ὑπὲρ τοῦ γάμου aus ἀνυπέρβατον V corr 17 κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε",
          "candidate_score": 0.652633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1945",
          "psc_text": "M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος λέγει«. ποῦ δὲ εἶπεν ὁ νόμος ἀλλὰ ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν θεὸν πρὸς τὴν Εὔαν εὐθύς »πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει«; εἰ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ ἐν τεῦθεν ἠ ἀρχή. εἰ τοίνυν ἀπὸ τότε ἡ γυνὴ ὐπετάγη ἐκ προστάγματος θεοῦ τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀκολούθως ὁ ἀπόστολος καθυποτάσσει ταυτην, οὐκ ἀντιθέτως τῷ ποιήσαντι τὸν ἄνθρωπον κὰι τὴν γυναῖκα θεῷ καὶ αὐτὸς κελεύων δείκνυσιν ἐξ ἅπαντος ὅτι τοῦ αὐτοῦ [θεοῦ] ὑπάρχει ὁ ἀπόστολος νομοθέτης θεοῦ, οὗκαὶ ὁ νόμος ἦν καὶ ἡ πᾶσα παλαιὰ διαθήιη, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἡ καινὴ διαθήκη, τουτέστιν αἱ δύο διαθῆκαι,",
          "candidate_score": 0.652326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3306",
          "psc_text": "Phot. 19 ἡμᾶς] mich 20 f ὅπως ὁ — ἐν ἡμῖν] u. bald darauf S 21 ζωοποιήσει MU | σώματα < M 22 σώματι + ἡμῶν U | δικαίωμα] Reinigung S κατὰ τὴν ἐντολὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ήμᾶς ἐφελκομένου φυσικοῦ »νόμου« φανερωθῇ ἐξαφθέν, ὅ ἀσθενῆσαν, τῆς σαρκὸς κακρατημένης τῇ ἁμαρτίᾳ, πρὸ τῆς παρουσίας τοῦ χριστοῦ ταῖς ὑλικαῖς φροντισιν τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ ἐν ἡμῖν φυσικοῦ νόμου, ἐν ᾦ ἠσθένει« ύπὸ τῆς ἐπιθυμίας ήττώμενον τῆς ἐγκειμένης ἐν τῷ σώματι, ὁ θεὸς ἀνερρώσατο, πέμψας τὸν υίὸν ἑαυτοῦ, τὴν όμοίαν τῇ σαρκὶ τῆς άμαρτίας ἀνειληφότα ἀληθείᾳ γὰρ καὶ οὐ δοκήσει ἦν ὃ ἐφάνη), ἵνα τῆς άμαρτίας κατακεκριμένης πρὸς ἀναίρεσιν »εἰς τὶ« μηκέτι »καρποφορησαι« ἐν τῇ σαρκὶ τὸ ζικαίμα τοῦ φυσικοῦ νόμου πληρωθῇ, πλεονασαν τῇ ὑπακοῇ τοῖς μὴ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκὸς περιπατοοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ πνεύματος καὶ τὴν ύφήγησιν. »ό γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς«, ὃ δή ἐστι τὸ εὐαγγέλιον,",
          "candidate_score": 0.652277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_113",
          "bdc_text": "gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3273",
          "psc_text": "πιμπλόντα U 3 — 7 f διὸ τὸ — τοῦ ῥητοῦ <S 3 μὲν] μὴ Μ | μὴ] μηδὲ U | ἐνθυμηθῆναι παρακεῖσθαι Phot. 5 <οὔ> Phot. 5 f ἀλλὰ — μὴ <Phot. 7 γὰρ 2 Μ 7f ἃ βλάπτει με <S 8 πανάμωμον] καὶ ἄμωμον U 8f κατὰ τὸ — τετράγωνον <Phot. 9 νῶ Μ | τετράγωνον] zu einem Quadrat S 10 πράσσω κακὸν U | πράσσω, οὐ θέλω ἐννοεῖσθαι <S | θέλων 2 Phot. 11 ἐννοούμενος ἂ Phot. | ἐπισκέψασθε Phot. | > Bonwetsch nach S | αὐτὰ <MS 12 καὶ 1 <S | ἐνετύγχανε τῷ θεῷ <S 14 f ἐὰν μὴ — ἔσομαι] und bald darauf S 16 ἐν ἑτέρῳ] sagt: andere S 16 f καὶ πᾶν — τοῦ θεοῦ] u. bald darauf S 19 όμόσαι M | όμόσε τῷ λόγῳ ἰέναι <S 19 f διδάσκοι U Phot. 20 — S. 492, 3 ὡς οὐ μόνον —",
          "candidate_score": 0.652269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_125_127",
          "bdc_text": "26 , 67 ; 27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2863",
          "psc_text": "ὁ θεός«· καὶ οὐκ εἶπε »φῶς ἀληθινόν«, ἵνα ἐκ τοῦ »θεὸν ἀληθινόν« καὶ »φῶς ἀληθινόν« τὴν ἴσην θεότητα πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ υἱοῦ πρὸς πατέρα νοήσωμεν καὶ * ἀπὸ τοῦ τὸν πατέρα φῶς εἶναι καὶ τὸν υἱὸν θεὸν εἶναι, μὴ ἐπικεῖσθαι δὲ ἐνταῦθα ἀληθινόν. οὐ γὰρ ἦν χρεία εἰπεῖν, μηδεμιᾶς ἀμφιλογίας οὔσης· ἀπὸ γὰρ τοῦ »θεός« καὶ »φῶς« ἡ μία τελειότης τῆς αὐτῆς γνησιότητος, πατρὸς πρὸς τὸν υἱὸν καὶ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα, σαφῶς ἀπεφάνθη· καὶ διαλέλυταί σου ἡ πᾶσα 1 Deut. 6,4 – 3 Jes. 41, 4; 44,6 – 4 Apok. 1,8 – 5 Eph. 4, 10; 1, 21 – 8 Jes. 41, 4; 44, 6 Apok. 1,8 – 9 Deut. 6,4 – 10 Ex. 3, 14 – 11ff vgl. Ancor. 2, 4ff; I 7, 20ff – 11 Joh. 14, 28 – 12 Joh. 17,3 16ff vgl. Ancoratus 4, 1ff; I 9,20ff Panrion h. 69, 32 – 19 Joh.",
          "candidate_score": 0.652147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1945",
          "psc_text": "M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος λέγει«. ποῦ δὲ εἶπεν ὁ νόμος ἀλλὰ ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν θεὸν πρὸς τὴν Εὔαν εὐθύς »πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει«; εἰ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ ἐν τεῦθεν ἠ ἀρχή. εἰ τοίνυν ἀπὸ τότε ἡ γυνὴ ὐπετάγη ἐκ προστάγματος θεοῦ τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀκολούθως ὁ ἀπόστολος καθυποτάσσει ταυτην, οὐκ ἀντιθέτως τῷ ποιήσαντι τὸν ἄνθρωπον κὰι τὴν γυναῖκα θεῷ καὶ αὐτὸς κελεύων δείκνυσιν ἐξ ἅπαντος ὅτι τοῦ αὐτοῦ [θεοῦ] ὑπάρχει ὁ ἀπόστολος νομοθέτης θεοῦ, οὗκαὶ ὁ νόμος ἦν καὶ ἡ πᾶσα παλαιὰ διαθήιη, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἡ καινὴ διαθήκη, τουτέστιν αἱ δύο διαθῆκαι,",
          "candidate_score": 0.652053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1961",
          "psc_text": "Act. 11, 26 V M 3—5 vgl. S. 123, 13–15 1 τοῖς λέγουσιν *] τῶν λεγόντων V M 2 ὅτι οὕτως ὁ πατὴρ vor ὅτι οὕτως durchgestrichen V corr | ἡ <Μ 4 κύριον <V | ὁ 1 Σ. 123, 14]<V M 9 Βαρθολομιους, α oben durüber V corr 10 κηρύσσων V 14 <ὄνομα> * 17 φησιν *]φασιν V M 22 λάμψει *] λάμψαι V M 23 φῶς am Rande nachgetragen V corr 25f <ἐπεγνωκότων>* 26 προεπηγγειλάμενον Μ γݲ καὶ κݲζݲ σχόλιον. »Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν«. ἐξέκοψεν δὲ τό »κατὰ τὸ γεγραμμένον«. γݲ καὶ κݲζݲ ἔλεγχος. Οὐ δουήσεταί σοι τόπος ἐν οἶς ἄν τολμήσειας. a κἄν τε γὰρ ἐκκόψῃς τό »κατὰ τὸ γεγραμμενον«, φαίνεται ἡ τῆς προγεγραμμένης λέξεως ἀκολουθία. ἀπὸ τοῦ γάρ »ἐπίστευσα, διὸ b καὶ ἐλάλησα« εὐδὺς τὰ ἴσα ἐπενέγκας ὁ ἀπόστολος ἔφη »ἔχοντες τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως καὶ",
          "candidate_score": 0.651984,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.65196,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1379",
          "psc_text": "asseverationes lat. 12 <δὲ> Dind.] cmtem lat. | προσ- θεῖναι, εῖ aus ῆ Vcorr προσθῆναι M 13 πρωπάτορος M 19 διὰ Ὠσηὲ] in Osee lat. 20 τὸ αὐτὸ] hoc idem lat. | τὸ2 < V 22 δὲ < M 24 μὲν γὰρ] et . . quidem lat. | ἐπιψευδόμενοι < lat. | ἑο///ρᾶσθαι, ο aus ω Vcorr ἑορᾶσθαι M 25 τὸ δὲ 〈γεγραμμένον〉 *] τὸ δ’ V M illud autem quod scriptum est lat. ἀοράτου μεγέθους καὶ ἀγνώστου τοῖς πᾶσιν εἰρῆσθαι θέλουσι. καὶ ὅτι μὲν περὶ τοῦ ἀοράτου πατρὸς καὶ ποιητοῦ τῶν ὅλων εἴρηται τό »οὐδεὶς ὄψεται τὸν θεόν« πᾶσιν ἡμῖν φανερόν ἐστιν· ὅτι δὲ οὐ περὶ τοῦ ὑπὸ τούτων παρεπινοουμένου Βυθοῦ, ἀλλὰ περὶ τοῦ Δημιουργοῦ καὶ αὐτός ἐστιν ὁ ἀόρατος θεός, δειχθήσεται τοῦ λόγου προϊόντος. καὶ τὸν Δανιὴλ δὲ τὸ αὐτὸν τοῦτο σημαίνειν ἐν τῷ ἐπερωτᾶν τὸν ἄγγελον τὰς ἐπιλύσεις τῶν παραβολῶν, ὡς μὴ εἰδότα· ἀλλὰ καὶ τὸν ἄγγελον",
          "candidate_score": 0.651942,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1949",
          "psc_text": "S. 123, 4—9 10 [θεοῦ]* | ὐπάρχει] ἠ καινὴ ἔχει M 20 εἰς ωῖκος S. 123, 9] < V M 23 ἄλλο τι *] ἄλλοθεν VM 24 ὧπερ aus ὅπερ v corr ὧπερ M | ἕν τυγχάνει Pet.] ἐντυγχάνει VM 26 Ὑγίνου * , vgl. oben S. 94, 21 μετὰ τὸ τελευτῆσαι Ὑγῖνον . . . οὗτος δὲ ἔνατος ἦν ἀπὸ Πέτρου καὶ Παύλου] Ἀνικήτου ΩΜ 27 ἐ///νάτου, ν ausradiert V corr | ἀπὸ τῆς τῶν fam Rande nachgetragen V corr Παύλου τελειώσεως. διὸ ἐπασφαλιζόμενος ὁ αὐτὸς ἀπόστολος ἔλεγεν b »κᾶν τε ἠμεῖς ἢ ἄγελος εὐαγγελίσηται ὑμῖν παρ᾿ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω«, γινώσκων πνεύματι ἁγίῳ ὅτι μέλλει Μαρκίων καὶ οἱ κατ᾿ αὐτὸν διαστρέφειν τὴν ὁδὸν τὴν καλῶς ἡδραιωμένην . ὅθεν c οὐκέτι εἶπεν »εὐαγγελίζομαι ὑμῖν«, ἀλλὰ »γνωρίζω ὑμῖν τὸ εὐαγγέλιον«, οὐκ ἄλλο ὄν, ἀλλὰ »ὃ ἤδη εὐηγγελιςάμην ὑμῖν«, οὗ τὴν ὑπόμνησιν ὑμῖν ποιοῦμαι. »γνωρίζω ὑμῖν τίνι λὸγῳ εὐηγγελιςάμην ὑμῖν, εἰ",
          "candidate_score": 0.651804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.651794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_773",
          "psc_text": "τῷ γοῦν παρ᾿ αὐτοῖς εὐαγγελίῳ κατὰ Ματθαῖον ὀνομαζομένῳ, οὐχ ὅλῳ δὲ πληρεστάτῳ, ἀλλὰ νενοθευμένῳ καὶ ἠκρωτηριασμένῳ Ἑβραϊκὸν δὲ τοῦτο καλοῦσιν) ἐμφέρεται ὅτι »ἐγένετό τις ἀνὴρ ὀνόματι Ἰησοῦς, καὶ αὐτὸς ὡς ἐτῶν τριάκοντα, ὃς ἐξελέξατο ἡμᾶς. καὶ ἐλθὼν εἰς Καφαρναοὺμ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος τοῦ ἐπικληθένος Πέτρου καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εἶπεν· παρερχόμενος παρὰ τὴν λίμηνη Τιβεριάδος ἐξελεξάμην Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον, υἱοὺς Ζεβεδαίου, καὶ Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν καὶ * Θαδδαῖον καὶ Σίμωνα τὸν ζηλωτὴν καὶ Ἰούδαν τὸν Ἰσκαριώτην, καὶ σὲ τὸν Ματθαῖον καθεζόμενον ἐπὶ τοῦ τελωνίου ἐκάλεσα καὶ 1—4 die Wortstellung verbietet es keineswegs, παρ’ αὐτοῖς zu ὀνομαζομένῳ zu ziehen u. zu übersetzen »in dem bei ihnen sogenannten äusevangelium«, vgl. die Beispiele im Index (gegen Zahn, Forsch. I 24 A. 1 Gesch. d. neutest. Kan. 11 2, 729). Der Titel äusevangelium taucht neben dem von Origenes (hom. I in Luc. bei Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 625.",
          "candidate_score": 0.651786,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_126_128",
          "bdc_text": "27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2329",
          "psc_text": "26 vor τοῖς + σὺν M 28 <τῶν> * αὐτῷ παρὰ Ἰωάννου <δὲ> ἀκηκοότων *, ὧν δύο εἷς ἦν ὁ Ἀνδρέας, <καθὼς> ἔφημεν, διανενοημένοι καλλίστως τὸν ἕτερον εἶναι πάλιν τάχα ἕνα τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου διά τε τὸ συνεργὸν καὶ μέτοχον καὶ κοινωνικόν. καὶ λοιπὸν μετὰ ταῦτα πάντα καταλείψαντες οἱ τέσσαρες τά τε πλοῖα καὶ ἁπλῶς ἅπαντα, ὥς φησιν, ἀφέντες εἰς τὴν γῆν ἠκολούθησαν αὐτῷ, ὡς ἔχει ἡ τοῦ Λουκᾶ μαρτυρία. ὥστε ἐξ ἅπαντος δείκνυσθαι ὅτι οὐδεμία σκολιότης οὐδ᾿ ἐναντιότης ἐν τοῖς ἁγίοις εὐαγγελίοις οὐδὲ παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς εὑρίσκεται, ἀλλὰ πάντα σαφῆ. χρόνων δέ εἰσι διαστάσεις· ἐντεῦθεν γὰρ καὶ ἐπέκεινα, τῶν περὶ Πέτρον καὶ Ἰωάννην λοιπὸν συναγθέτων καὶ ἀκολουθούντων, ἐγένετο διδάσκων ἐν πάσῃ τῇ Γαλιλαίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, καὶ λοιπὸν πλατυνομένου τοῦ κηρύγματος τὰ ἑξῆς τῶν θεοσημείων ἐπετέλει. ὥστε εἶναι ἐξ ἅπαντος τὴν ἀκολουθίαν ὧδε· 16. πρῶτον μὲν βαπτισθέντος αὐτοῦ κατ᾿ Αἰγυπτίους Ἀθὺρ δωδεκάτῃ, † ὡς ἔφημεν, πρὸ ἕξ εἰδῶν",
          "candidate_score": 0.651781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1897",
          "psc_text": "φύλαξις· ἐπεδιδὴ γὰρ ὁ νόμος ἔλεγεν περὶ Χριστοῦ ὅτι »προφήτην ἐγερεῖ ὑμῖν κύριος ὁ θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν μου ὡς ἐμέ, αὐτοῦ ἀκούσετε«. αὐτῶν δὲ τοῦ Χριστοῦ μὴ ἀκουσάντων, »ἡ περιτομὴ ἀκροβυστία αὐτοῖς γίνεται« καὶ ἡ φύλαξις τοῦ νόμου οὐκέτι φύλαξις. καλὸς c τοίνυν ὁ νόμος καὶ καλὴ ἡ περιτομή, ἀφ᾿ οὗ καὶ ἀφ᾿ ἧς ἔγνμεν Χριστὸν καὶ τὸν ἐντελέστερον αὐτοῦ νόμον καὶ τὴν ἐντελεστέραν αὐτοῦ περιτομήν. Ἀπὸ τῆς πρὸς Κορινθίους ἐπιστολῆς <αݲ>· αὕτη γὰρ παρ᾿ αὐτοῖς δευτέρα καὶ παρ᾿ ἡμῖν. αݲ καὶ θݲ σχόλιον. »Γέγραπται γάρ· ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω«. αݲ καὶ θݲ ἔλεγχος. Εἰ ἀπὸ τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς προφήταις ἀναλέγεται ὁ ἀπόστολος μαρτυρίας εἰς παράστασιν ἀληθείας καὶ ἀγαθῆς διδασκαλίας, οὐκ ἀλλότριοι οἱ προφῆται τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ καὶ τῆς ἀγαθῆς αὐτοῦ διδασκαλίας. βݲ καὶ ιݲ σχόλιον. »Ἵνα, καθὼς γέγραπται, ὁ καυχώμενος ἐν κυρίῳ καυχάσθω«. βݲ καὶ ιݲ ἔλεγχος.",
          "candidate_score": 0.65164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_808",
          "psc_text": "μο oben über Vcorr 10 φυλάττεται getilgt, ür am Rande ἐπιτηδεύεται V 11 εἰς τὰ angeflickt Vcorr 13 τῆς hineingeflickt Vcorr | <ὥς> * 14 τοῦ < V 16 ἀπ᾿ αὐτοῦ] αὐτῶ αὐτῶ V 17 ἀλξα///ὶ, ι aus ει 18 ἔθ//ἤ, ν ausradiert Vcorr | ὡς M | νομίζει V 19 ἀνδρο///ίκελον, ι aus ει Vcorr ποις, μιλίων ἐνενήκοντα ἓξ τὸ μῆκος, δῆθεν σχοίνων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ δὲ πλάτος σχοίνων ἕξ, μιλίων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ πάχος δὲ κατὰ μέτρησιν ἄλλην τινά. ἀντικρὺ δὲ αὐτοῦ ἑστάναι καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐν εἴδει θηλείας ἀοράτως, καὶ τὸ] αὐτὸ τοῦ αὐτοῦ μέτρου. καὶ πόθεν, φησίν, ἔγνων τὰ μέτρα; ἐπειδή, φησίν, εἶδον ἀπὸ τῶν ὀρέων ὅτι αἱ κεφαλαὶ ἔφθανον αὐτῶν, καὶ τὸ μέτρον τοῦ ὄρους καταμαθὼν ἔγνων Χριστοῦ τε καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος τὰ μέτρα.« ἤδη δέ μοι περὶ τούτων εἴρηται ἐν τῇ κατὰ Ὀσσαίων αἱρέσει. ἐν παρεξόδῳ δὲ ταῦτα πεποίημαι νῦν, ἵνα μὴ",
          "candidate_score": 0.651635,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.651527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.651298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1417",
          "psc_text": "oben angeflickt Vcorr 12 τῆ . . . ἐννοία aus τὴν ἔννοιαν Vcorr τῆ . . ἐννοία Μ 13 φθεγγόμενος] καὶ προφητεύσας getilgt u. ür φθεγγόμενος an den Rand geschrieben Vcorr 14 f lies εὐαγγελιστῶν?* 18 ἐκείνου Pet.] ἐκεῖνον V ἐκεῖ Μ 19 ὀφλήσουσιν auf Rasur Vcorr 20f ἐπέθετο*] ἐξέθετο, ξ auf Rasur Vcorr ἐξέθετο M; doch vgl. I 235, 9 u. a. St. 21 ἀκαταλήμπτω, μ getilgt Vcorr 22 συ///ζεύξῃ, ν ausradiert V corr 24 χρησαμένων ist nicht in πειθομένων zu ändern, vgl. S. 50, 18 25 ἐναργεστάτης, α auf Rasur Vcorr 26f † τοῦ ζητεῖν ὑπολαμβάνοντας . . . . εἰναι ὃ μὴ ἔστι] auf Rasur u. hinter ἐστι noch τῆς μὴ οὔσης getilgt Vcorr; lies etwa τῶν ζητήσεων περὶ ὀγδοάδος ὡς ὑπαρχούσης ἐν τοῖς ἐπουρανίοις τῆς μὴ οὔσης* νίοις εἶναι ὃ μὴ ἔστι. δῶμεν γὰρ αὐτὸν διὰ τὸ τὸν ἄνω που αὐτοῦ πατέρα Ἄνθρωπον καλεῖσθαι υἱὸν Ἀνθρώπου",
          "candidate_score": 0.651236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1796",
          "psc_text": "9—11 25—27 vgl. S. 110, 12—14 9 γενομένης <Μ 10 ὅς] ὅ Μ 11 * etwa <ἐλάλησεν δὲ ἐν τῷ νόμῳ διὰ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ὁ πατὴρ>* 17 <τὸ> * 18 <καὶ> * | <τε> * 21 *ergänze etwa nach S. 131,21f <οὕτως καὶ ὁ οὐρανός, οὗ πύριον αὐτὸν ὁμολογεῖς, τῆς καθ᾿ ἡμᾶς κατίσεως ὑπάρχει> * 31 [ποιήσαντι]* | ὑπάρχειν] lies wohl παρέχειν* θέντι φήσαντος ὀρθῶς λελαληκέναι καὶ »οὕτως ποίει καὶ ζήσῃ«, τίς b οὕτως ἐμβρόντητος ἂν εἴη ὡς πείθεσθαι μὲν τῷ Μαρκίωνι, βλασφημοῦντι εἰς τὸν θεὸν τὸν καὶ τὸν νόμον καὶ τὴν χάριν τοῦ εὐαγγελίου τοῖς ἀνθρώποις κεχαρισμένον, αὐτῷ δὲ συναπάγεσθαι τῷ μήτε ἐκ νόμου μήτε ἀπὸ πνεύματος ἁγίου ἔχοντί τι τῆς διδασκαλίας. Σχόλιον κݲδݲ. Καὶ εἶπεν »τίς ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον, καὶ πορεύσεται πρὸς αὐτ]ν μεσονυκτίου, αἰτῶν τρεῖς ἔρτους;᾿« καὶ λοιπόν »αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται. τίνα γὰρ ἐξ ὑμῶν τὸν πατέρα υἱὸς αἰτήσει ἰχθὺν καὶ ἀντὶ",
          "candidate_score": 0.651204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1989",
          "psc_text": "κατὰ σοῦ μαρτυρίας ἀπὸ τῆς λεγομένης πρὸς Λαοδικέας συνήγαγες, ἵνα ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ συντάγματος μάθωμεν ἀνγνόντες τὰ παρὰ σοὶ καὶ γνόντες τὰ κατὰ σὲ καταγνῶμεν τῶν διὰ σοῦ ἀλλοτρίως ἀπινενομημένων τριῶν ἀνάρχων ἀρχῶν διαφορὰς 20 πρὸς ἀλλήλας ἐχουσῶν. οὐχ οὕτως γὰρ ἔχει ἡ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου b ὑπόθεσις καὶ ἠσφαλισμένον κήρυγμα, ἀλλὰ ἄλλως παρὰ τὸ σὸν ποιήτευμα. σαφῶς γὰρ ἔφη »ἕνα κύριον, μίαν πίστιν, ἓν βάπτισμα, c ἕνα θεὸν τὸν αὐτὸν πατέρα πάντων, τὸν αὐτὸν ἐπὶ πάντων, τὸν αὐτὸν διὰ πάντων καὶ ἐν πᾶσι«, διά τε νόμου καὶ προφητῶν καὶ ἐν πᾶσιν ἀποστόλοις καὶ ἐν τοῖς καθεξῆς. Αὕτη μὲν ἡμῶν ἡ προθεωρηθεῖσα ἐν τοῖς προειρημένοις σύνταφις, ἀναλεχθεῖσιν ἀπὸ τῆς παρ᾿ αὐτῷ τῷ Μαρχίωνι ἔτι σῳζομένης 4 f vgl. oben zu S. 105, 9ff – 13 vgl. Eph. 4, 4 V M 13 f vgl. S. 120, 4 f 7 τῆς τῶν * 13 βάπτισμα + εἷς Χριστός VM, s.",
          "candidate_score": 0.651136,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2658",
          "psc_text": "ἕχει· αἱ μὲν γραφαὶ ὀρθῶς λέγουσιν — 24 Jes. 42, 1 Matth. 12, 18 M U 1 φάσκων <U | ὦν 1] ὡς Μ 2 δὲ + <τοῦτο>?*, vgl. Hipp. 3 τοῦτον τὸν] τὸν αὐτὸν?* 5 μονοτύπως + <εἰσηγησάμενος>?* | θεὸν <U 11 * <ἐρρωμένον>* 13 ἔμπλεως, ο νοη erster Hand U | φαίνεται U 14* <μεστὴ>* 15 τὸν 1 <Μ | ἀπὸ U 16 καὶ εὐλόγου < U 18 που*] τοῦ MU | ἀφ᾿ οὖ U 18—20 εἰ δὲ πατὴρ—ἐκ πατρὸς γεγέννηται <Μ 19 δὲ *] γὰρ U 21 ἀκατορθότου Μ | ἔστιν < U 24 παῖς] υἱὸς U ψυχή μου· θήσομαι τὸ πνεῦμά μου ἐπ᾿ αὐτῷ«. καὶ ὁρᾷς πῶς φωνὴ μὲν πατρὸς δείκνυσι σύσει υἱόν, ἐφ᾿ ᾦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τίθησιν. εἶτα δὲ αὐτὸς ὁ μονογενής φησι »δόξασόν με, πάτερ, ἐν τῇ δόξῃ ᾖ εἶχον παρὰ σοὶ πρὸ τοῦ τὸν κόσμον γενέσθει«. ὁ δὲ λέγων »πάτερ, δόξασόν",
          "candidate_score": 0.651099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2120",
          "psc_text": "τινα προφήτην αὐχοῦσιν ἔχειν καὶ Πρίσκιλλαν καὶ Μαξίμιλλαν προφήτιδας· οἷς προςέχοντες τὸν νοῦν ἐξετράπησαν. περὶ δὲ πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος ὀμοίως φρονοῦσι τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ ἐκκληςίᾳ, ἀπέσχισαν δὲ ἑαυτούς, »προςέχοντες πνεύμασι πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων«, λέγοντες ὅτι »δεῖ ἡμᾶς, φηςί, καὶ τὰ χαρίσματα δέχεσθαι«. καὶ ἡ ἁγία δὲ τοῦ θεοῦ ἐκκληςία ὁμοίως τὰ χαρίσματα δέχεται, ἁλλὰ τὰ ὄντως χαρίσματα καὶ ἤδη ἐν ἀγίᾳ θεοῦ ἐκκληςίᾳ διὰ πνεύματος ἁγίου δεδοκιμασμένα παρά τε 3 anders Hippolyt refut. VIII 19, 3; S. 238, 18 f Wendland τινὲς δὲ αὐτῶν τῇ τῶν Νοητιανῶν αἱρέσει συντιθέμενοι τὸν πατέρα αὐτὸν εἶναι τὸν υἱὸν λέγουσι Χ 26; S. 282, 22 ff Ps. Tertullian adv. omn. haer. 7 privatam autem blasphemiam illi qui sunt kata Aeschinem hanc habent, qua adiciunt etiam hoc uti decant Christum ipsum esse filium et patrem Didymus de trin. III 18. 19. 41; Migne 39, 881 B. 889 Cf. 984 B Hieronymus",
          "candidate_score": 0.651016,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1212",
          "psc_text": "15 <σιαιρεῖται> Öh. | αὑτὸ V 17 > Cornarius | αὐτοὶ *] πρῶτοι V M 20 συ|||ζητοῦντας, ν wegradiert V 23 συ|||ζυγίαν, ν ausradiert V 25 <τὸν> Klosterm. 26 V M 28 * > ül. > τῷ μὴ διαζευγνύναι Hilgenfeld μέντοι καὶ τὴν τοῦ Μωσέως γνώμην, καθ’ ἤν τοῦτο ἐνομοθέτησεν, ἐξετάσωμεν, εὑρεθήσεται τοῦτο οὐ κατὰ προαίρεσιν ποιησας τὴν ἑαυτοῦ, ἀλλὰ κατὰ ἀνάγκην διὰ τὴν τῶν νενομοθετημένων ἀσθένωεταν. ἐπεὶ γὰρ τὴν τοῦ δεοῦ γνώμην φυλάττειν οὐκ ἠδύναντο οὖτοι, ἐν τῷ μὴ ἐξεῖνια αὐτοῖς ἀκβάλλειν τὰς γυναῖκας αὐτῶν, αἶς τινὲς αὐτῶν ἀηδῶς συνῴκουν καὶ ἐκινδύνευον ἐκ τούτου ἐκτρέπεσθαι πλέον εἰς ἀδικίαν καὶ ταύτης εἰς ἀπώλεταν, τὸ ἀηδὲς τοῦτο βουλόμενος ἐκκόψαι αὐτῶν ὁ Μωσῆς, δι᾿ οὖ καῖ ἀπόλλεσθαι ἐκινδύνευον, δεύτερόν τινα, ὡς κατὰ περίστασιν ἦττον κακὸν ἀντὶ μείζονος ἀντικάταλλασσόμενος, τὸν τοῦ ἀποσταστίου νόμο ἀφ᾿ ἐαυτοῦ ἐνομοθέτησεν αὐτοῖς, ἵνα, ἐὰν ἐκεῖνον μὴ δύνωνται φυλάσσειν, κἄν τοῦτόν Τε φυλάξωσι καὶ μὴ εἰς ἀδικίας καὶ κακίας",
          "candidate_score": 0.650647,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168_170",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1929",
          "psc_text": "ἐσχυρῶς ἐτεθμελίωτο i ἡ διάνοια αὐτῶν ἐν τῇ θυσίᾳ ὡς ἐν εὐσεβείᾳ, τῇ ὑπὲρ ἱλασμῶν ἑαυτῶν καὶ σωτηρίας εἰδώλοις προσφερομένῃ, εἰς δὲ τὸ μὴ ἅπαξ χαλεπῶς φέρειν διὰ τὴν συνήθειαν, τοῦ ἀποστρέψαι * τοῦτο ποιεῖν ἕως καιροῦ εἰς αὐτοῦ ὄνομα ἀπὸ τῆς πολυθέου φαντασίας, ἠθέλησε τὰ κατ᾿ ἔθος αὐτοῖς γινόμενα εἰς αὐτὸν μεταλλάξαι, ἵνα λοιπον γνόντες τὸν ἕνα καὶ πιστεύσαντες ἀσφαλῶς τῷ ἑνὶ παρ᾿ αυτοῦ ἀκούσωσιν »μὴ φάγομαι κρέα ταύρων ἤ αἷμα τράγων πίομαι;« καὶ »μὴ τεσσαράκοντα ἔτη θυσίαν προσηνέγκατέ μοι ἐν τῇ ἐρήμῳ, οἶκος Ἰσραήλ;«. καίτοι γε πολλῶν θυσιῶν τότε προσενεχθεισῶν, ἵνα δείξῃ ὅτι οὐκ αὐτῷ προσέφερον, καίτοι γε αὐτοῦ δεχομένου καὶ εἰς ὄνομα αὐτοῦ αὐτῶν προσφερόντων, ἀλλὰ διὰ τὴν αὐτῶν ἐν τοῖς τοιούτοις ἀναχθεῖσαν συνήθειαν, ἕως μεταλλεύσῃ καθελακύσας ἀπὸ συνηθείας πολλῶν εἰς τὸν ἕνα καὶ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς λοιπὸν μέθωσιν ὅτι οὔτε ἔχρῃζεν οὔτε χρᾑζει καὶ λοιὸν ἀποκόψῃ διὰ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας τῆς τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ τὸ πᾶν",
          "candidate_score": 0.650585,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155_157",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1212",
          "psc_text": "15 <σιαιρεῖται> Öh. | αὑτὸ V 17 > Cornarius | αὐτοὶ *] πρῶτοι V M 20 συ|||ζητοῦντας, ν wegradiert V 23 συ|||ζυγίαν, ν ausradiert V 25 <τὸν> Klosterm. 26 V M 28 * > ül. > τῷ μὴ διαζευγνύναι Hilgenfeld μέντοι καὶ τὴν τοῦ Μωσέως γνώμην, καθ’ ἤν τοῦτο ἐνομοθέτησεν, ἐξετάσωμεν, εὑρεθήσεται τοῦτο οὐ κατὰ προαίρεσιν ποιησας τὴν ἑαυτοῦ, ἀλλὰ κατὰ ἀνάγκην διὰ τὴν τῶν νενομοθετημένων ἀσθένωεταν. ἐπεὶ γὰρ τὴν τοῦ δεοῦ γνώμην φυλάττειν οὐκ ἠδύναντο οὖτοι, ἐν τῷ μὴ ἐξεῖνια αὐτοῖς ἀκβάλλειν τὰς γυναῖκας αὐτῶν, αἶς τινὲς αὐτῶν ἀηδῶς συνῴκουν καὶ ἐκινδύνευον ἐκ τούτου ἐκτρέπεσθαι πλέον εἰς ἀδικίαν καὶ ταύτης εἰς ἀπώλεταν, τὸ ἀηδὲς τοῦτο βουλόμενος ἐκκόψαι αὐτῶν ὁ Μωσῆς, δι᾿ οὖ καῖ ἀπόλλεσθαι ἐκινδύνευον, δεύτερόν τινα, ὡς κατὰ περίστασιν ἦττον κακὸν ἀντὶ μείζονος ἀντικάταλλασσόμενος, τὸν τοῦ ἀποσταστίου νόμο ἀφ᾿ ἐαυτοῦ ἐνομοθέτησεν αὐτοῖς, ἵνα, ἐὰν ἐκεῖνον μὴ δύνωνται φυλάσσειν, κἄν τοῦτόν Τε φυλάξωσι καὶ μὴ εἰς ἀδικίας καὶ κακίας",
          "candidate_score": 0.650298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_900",
          "psc_text": "ad Aut. III 19; S. 232 Otto — 23 vgl. haer. 8, 6, 8; S. 192, 20ff — 27 Matth. 12, 8 — 29 vgl. Matth. 12, 5 V M cat. (bis Ζ. 25) 5f τὴν λεγομένην — μικράν nachgetragen Vcorr < M 6f ἐμπίπτουσιν ὑποπίπτουσιν Vcorr 14 ἡμᾶς < M 15 ἑο///ρακὼς, ο aus ω Vcorr 17 ἁμαρτιῶν + ἡμῶν nachgetragen Vcorr < M 18 ἀλλ’ M | προεφήτευσεν, oben über Vcorr ἐπροφήτευσεν M; vgl. S. 377, 10 19 τὸν Pet.] τῶ V M 19f νῶε γάρ — ἐρμηνεύεται am Rande nachgetragen Vcorr < M 21 ὃ < 23f καὶ ἀίδιον am Rande nachgetragen Vcorr < Μ 24 καὶ πρόσκαιρον Rande nachgetragen Vcorr < θυσίας προσφέροντες, ἵνα μὴ ἀργήσῃ θυσία ἡ ἐνδελεχὴς καὶ καθ’ ἡμέραν προσφερομένη. οὐ μόνον δὲ αὐτοὶ Προεφήτευον οἱ ἱερεῖς λυθήσεσθαι τὸ σάββατον διὰ τοῦ μὴ ἀργεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ περιτομὴ ἔλυε τὸ σάββατον. γεννωμένου",
          "candidate_score": 0.65013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_353",
          "psc_text": "1 εἰκόνα + ἡμετέραν, von späterer Hand durchgestrichen V 3[καθ᾿]* | <δὲ>* | κατ᾿ εἰκόνα*, vgl. auch S. 253, 10] ἡμετέραν VM | δὴ] δὲ Μ 4 πιθανό///τητα, ο aus ω V corr 5 † λέγειν ἐν τῷ] lies wohl <σημαινόντων> ἐν τῷ λέγειν* 6 γενόμενον...τὸν ἄνθρωπον V 10 ἑαυτῆς aus αὐτῆς V corr ἑαυτῆς M 12 ἐζωοπίησε Μ 13 vor ψυχὴν + τὴν V | δὴ] δεῖ M 16f πᾶν τὸ ὑπὸ — Χριστὸν δὲ, am Rand nachgetragen V corr 17 καὶ αὐτὸς V 18 [ἐν]* τουτέστι τὸ γεγεννῆσθαι τὸ περιπατεῖν τὸ όπτάνεσθαι τὸ πε- πονθίναι. 2. Απὸ τούτου δὲ ἡ ψευδωνύμως καλουμένη γνῶσις ἄρχεται πᾶλιν προστίθεσθαι τῷ βυθῷ τῆς αύτῆς πονηρίας, άπὸ Σίμωνος μὲν λαβοῦσα τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν πρόφασιν, προστιθεμένη δὲ ἄλλῃ περισσοτέρᾳ φλυαρίᾳ, ὡς τὸν ταύτης ἔλεγχον ὕστερον ἐροῦμεν. φάσκει γὰρ οὑτος, τοὺς ἀγγέλους λέγων, καὶ τὸν θεὸν τῶν Ἰουδαίων ἕνα ἐξ αὐτῶν εἶναι, διεστάναι δὲ",
          "candidate_score": 0.65002,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1283",
          "psc_text": "τῶν στοιχείων στοιχεῖα ἴδια ἐγέννησεν· ἐξ ὧι τά τε ἐνταῦθα διακεκοσμῆσθαί φησι καὶ τὰ πρὸ τούτων γεγεννῆσθαι. τὸ μέντοι γράμμα αὐτό, οὗ ὁ ἦχος ἦν συνεπακολουθῶν τῷ ἤχῳ κάτω, ὑπὸ τῆς συλλαβῆς τῆς ἑαυτοῦ 13 vgl. Matth. 18, 10 V M lat. Hipp. 3 οὑπερ αὐτὸ] neque ipsum super lat. | αὐτὸ Hipp.] αὐτὸς VM ipsum lat. 4 ἀλλὰ — αὐτόν < Hipp. | † αὐτόν] eum lat.; alter Fehler für αὐτό * Hipp.] πολιορκεῖ V M πλεονεκτεῖν Epitome scire lat. | † αὐτὸς] ipse lat. αὐτὸς Hipp.; alter Fehler für αὐτὸ * | ὡς] ita lat. | ἐκφωνοῦντα V M Hipp.] quod lat.; ἐκφωνοῦντα ist als neutr. plur. zu verstehen, ebenso wie ἠχοῦντα Z. 7 6 ἡγεῖσθαι < lat. | ὀνομάζειν + αὐτὸν Hipp. | ὄντα Hipp. 7 ἠχ·οῦντα] sonantia vgl. Ζ. 5 8 ἐσχάτου Hipp.] ἑκάστου V Μ novissimi lat. | μονογλωσσήσαντα] singulariter enuntiata lat. 9 καὶ <",
          "candidate_score": 0.649836,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1703",
          "psc_text": "11,29.30.31 — 23 Luk. 11, 42; vgl. Tertullian adv. Marc. IV 27 vocationem et dilectonem dei praetereuntes V M 1—24 vgl. S. 131, 18f.27f 132, 1 f. 6f. 14ff. 25 ff 133, 6ff 135, 4ff. 21 f 7 ἀνέγνωτε, τε auf Rasur V corr 17 αἰτήσας S. 133,8 18 ἢ] καὶ S.133,9 20 παρακέκοπται S. 135, 4] περικέκοπται VM 21f Νινευὴ καὶ < S.135,6 23 παρέρχεσθαι beidemal VM ebenso S. 135, 21f | θεοῦ nachgetragen V corr | εἶχεν < S. 135, 21 κݲζݲ. »Οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι οἰκοδομεῖτε τὰ μνήματα τῶν προφητῶν καὶ οἱ πατέρες ὑμῶν ἀπέκτειναν αὐτούς«. κݲηݲ. Οὐκ εἶχεν »διὰ τοῦτο εἶπεν ἡ σοφία τοῦ θεοῦ· ἀποστέλλω αὐτοὺς προφήτας‘ καὶ περὶ αἵματος Ζαχαρίου καὶ Ἄβελ καὶ τῶν προφητῶν ὅτι ἐκζητηθήσεται ἐκ τῆς γενεᾶς ταύτης. κݲθݲ. »Λέγω τοῖς φίλοις μου· μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ σῶμα, φοβήθητε δὲ τὸν μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν | βαλεῖν εἰς γέενναν«.",
          "candidate_score": 0.649694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2526",
          "psc_text": "ἀποτίθεται τὴν ἀμβλυωπίαν < Μ | ἀμβλυοπίαν U 24 <τὴν> * | κέκτηνται Μ 25 κἂν] καὶ Μ | οὕτως *] ὡς M U 26 [καὶ] * | † αὐτοῦ] etwa <ἐν τῇ ἀφροσύνῃ> αὐτῆς * μενέτω, μηδὲν κατισχύουσα κατὰ τῆς τοῦ θεοῦ ἀληθείας· ἡμεῖς δὲ ἐπὶ τὰς ἄλλας, ὡς εἴπαμεν, ἐξορμήσωμεν. Κατὰ Θεοδοτιανῶν λδ, τῆς δὲ ἀκολουθίας νδ. Ἀνέστη πάλιν Θεόδοτός τις, ἀπόσπασμα ὑπάρχων ἐκ τῆς προειρηένης ἀλόγου αἱρέσεως, τῆς ἀρνουμένης τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον καὶ τὸν ἐν αὐτῷ <κηρυχθέντα> ἐν ἀρχῇ ὄντα θεὸν Λόγον καὶ τὴν αὐτοῦ Ἀποκάλυψιν, ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄλλαις αἱρέσεσι ταῖς προειρημέναις συγγενόμενός τε καὶ συνυπάρξας καὶ κατὰ τὸν κρόνον αὐτὰς διαδεξάμενος, ἐξ οὗπερ οἱ Θεοδοτιανοὶ καλούμενοι. καὶ εἰ μὲν ὑπάρχει ἔτι ἡ αἵρεσις ἀγνοοῦμεν, τὰ δὲ εἰς ἡμᾶς αὐπὸ συγγραμμάτων ἐλθόντα ἐροῦμεν. Oὗτος ὁ Θεόδοτος ἀπὸ Βυζαντίου μὲν ὡρμᾶτο, τῆς νυνὶ Κωνσταντινουπάλεως καλουμένης, σκυτεὺς τὴν τέχνην, πολυμαθὴς δὲ τῷ λόγῳ. οὗτος ἅμα τισὶ πλείοσιν",
          "candidate_score": 0.649672,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.64965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_125_127",
          "bdc_text": "26 , 67 ; 27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_165",
          "psc_text": "6 — 8 ἀπὸ πάλαι Ancor. c.97,5; S.118, 12 genauer: vor 126Jahren — 14 f zu σὺν ἱματίοις vgl. Hippolyt refut. IX 15, 3; S. 253, 26 Wendland u. Panarion h. 30, 2, 4 — zu der Reinigung nach der Berührung mit Fremden Montgomerv, the S. 319 — 20 Tgl. Hebr. 6. 1 — 23 f vgl. Num. 1, 46 — 24 f vgl. Exod. 13, 19 Jos. 24, 32 GU M 2 δὲ] δὴ M | τοῦ < < M 4 σώματα ἡμῶν GU | καὶ < + δὲ U 5 ἡ τοῦ Μωυσέως ῥάβδος U 6 ἐψυχουμένη G ἐψυχοῦτο U 7 Ῥουβὴμ1 U 8 * <σημαίνων> * 10 ἑαυτῶ G 11 τῇ (vor κρίσει) < 12 ὀλίγα + <ταῦτα> ? * 13 ἔμπλεα] ἔθη παλαιὰ U 14 > * | U 16 ἤτοι] ἢ τοῦ M | θίγειν GUM 18 δὲ < GM | 19 ἴση Μ |",
          "candidate_score": 0.649235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_375",
          "psc_text": "κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε καὶ προφητῶν καὶ πάσης παλαιᾶς διαθήκης πρὸς τὴν καινὴν διαθήκην, ὅτι ἑνὸς θεοῦ εἰσιν ἀμφότεραι, ὡς λέγει »ἐλεύσονται καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν κόλποις Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν καὶ ἀναπαύσονται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν« καὶ τὰ ἑξῆς, πάλιν δὲ τὸ ἐκ προσώπου Δαυὶδ περὶ αὐτοῦ προφητευόμενον, τό »εἰπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου« καὶ πάλιν <τὸ> παρ’ αὐτοῦ μενον τοῖς Φαρισαίοις »οὐδέποτε ἀνέγνωτε, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες;« καὶ ὡς ὁ Λουκᾶς διαβεβαιοῦται αὐτὸν τὸν σωτῆρα μετὰ τὸ άναστῆναι ἐκ τῶν νεκρῶν ὠφθαι κατὰ τὴν ὸδὸν τοῖς περὶ τὸν Ναθαναὴλ καὶ τὸν",
          "candidate_score": 0.649204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2706",
          "psc_text": "nur von Epiph. erwähnt M U 1 Überschrift κατὰ Οὐαλησίων λݲηݲ ἤ καὶ νݲηݲ MU 2 ἀκηκόαμεν *] ἀκούομεν MU | γε < U 4 <ὑπῆρχεν> * 6 * etwa <με ἔχειν, οὐ γὰρ ἔχω ἀκριβῶς λέγειν,> * 7 φιλαδελφινῆς Μ φιλαδελφικῆς U 8 εἶναι Μ 10 περὶ αὐτῶν τοῦτον ἔχει] περιέχει τοῦτον U 13 πλὴν ὀλίγων < U | δὲ 2 < Μ 14 * etwa <μετὰ τῶν Ἀρχοντικῶν καὶ Σηθιανῶν>* 15 οὔπω] οὕτω Μ 23 ὀπίσω ἐπὶ *] ὀπίσω Μ ἐπὶ U 25 γνῶντες Μ 26 πολὺν Μ 2. Πολλὴ δὲ φρενοβλάβεια τῶν τοιούτων. εἰ μὲν γὰρ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ βούλονται πληροῦν τό »ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἓν τῶν μελῶν σου, ἀπόκοψον ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι εἰσελθεῖν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἢ χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ κυλλόν«, πῶς δύναται ἐν βασιλείᾳ τινὰ εἶναι ἠκρωτηριασμένον; εἰ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τὰ πάντα ἐστὶ τελειοῦσα, οὐδὲν ἀτελὲς ἔχει ἐν",
          "candidate_score": 0.649139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_145_147",
          "bdc_text": "s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_685",
          "psc_text": "ἄλλοι δὲ stammt aus U; auch dort ist sie jedoch nur die örichte) Änderung eines Abschreibers oder Lesers an Stelle des von erster Hand geschriebenen ἀλλ’ οὐδὲ λεγόντων κακονοίας διὰ τὸν Χριστὸν ἐπενεχθὲν αὐτῷ ἀσμένως καταδεχόμενος. φησὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ βήματος »οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ ηὗρόν με πρός τινα διαλεγόμενον ἢ ἐπίστασίν τινα ὄχλου ποιοῦντα οὐδὲ ὧν μου κατηγοροῦσιν οὐδὲν πεποίηκα. ὁμολογῶ δέ σοι τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν ἥν αἵρεσιν οὑτοι φάσκουσιν οὕτω λατρεύω, πιστεύων πᾶσι τοῖς ἐν τῷ νόμῳ καὶ ἐν τοῖς προφήταις‘. καὶ οὐ θαῦμα ὅτι ὁ ἀπόστολος ὡμολόγει ἑαυτὸν Ναζωραῖον, πάντων καλούντων τοὺς Χριστιανοὺς τότε τούτῳ τῷ όνόματι διὰ Ναζαρὲτ τὴν πόλιν, ἄλλης μὴ οὔσης χρήσεως τῷ ὀνόματι πρὸς τὸν καιρόν, ὥστε τοὺς ἀνθρώπους > καλεῖν τοὺς τῷ Χριστῷ πεπιστευκότας, περὶ οὗ καὶ γέγραπται »ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται«. καὶ γὰρ καὶ νῦν ὁμωνύμως οἱ ἄνθρωποι πάσας τὰς αἱρέσεις, Μανιχαίους τέ φημι καὶ Μαρκιωνιστὰς Γνωστικούς τε καὶ ἄλλους,",
          "candidate_score": 0.64901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_808",
          "psc_text": "μο oben über Vcorr 10 φυλάττεται getilgt, ür am Rande ἐπιτηδεύεται V 11 εἰς τὰ angeflickt Vcorr 13 τῆς hineingeflickt Vcorr | <ὥς> * 14 τοῦ < V 16 ἀπ᾿ αὐτοῦ] αὐτῶ αὐτῶ V 17 ἀλξα///ὶ, ι aus ει 18 ἔθ//ἤ, ν ausradiert Vcorr | ὡς M | νομίζει V 19 ἀνδρο///ίκελον, ι aus ει Vcorr ποις, μιλίων ἐνενήκοντα ἓξ τὸ μῆκος, δῆθεν σχοίνων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ δὲ πλάτος σχοίνων ἕξ, μιλίων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ πάχος δὲ κατὰ μέτρησιν ἄλλην τινά. ἀντικρὺ δὲ αὐτοῦ ἑστάναι καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐν εἴδει θηλείας ἀοράτως, καὶ τὸ] αὐτὸ τοῦ αὐτοῦ μέτρου. καὶ πόθεν, φησίν, ἔγνων τὰ μέτρα; ἐπειδή, φησίν, εἶδον ἀπὸ τῶν ὀρέων ὅτι αἱ κεφαλαὶ ἔφθανον αὐτῶν, καὶ τὸ μέτρον τοῦ ὄρους καταμαθὼν ἔγνων Χριστοῦ τε καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος τὰ μέτρα.« ἤδη δέ μοι περὶ τούτων εἴρηται ἐν τῇ κατὰ Ὀσσαίων αἱρέσει. ἐν παρεξόδῳ δὲ ταῦτα πεποίημαι νῦν, ἵνα μὴ",
          "candidate_score": 0.64889,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2357",
          "psc_text": "λέγω δὲ—ἡμερῶν < U 1f καὶ οὐκ—δέχεσθαι] καὶ μηδὲ δέχεσθαι αὐτοὺς αὐτὸ U 2 αὐτὸ] αὐτὰ Μ | πεπλασμένοι Μ 4 τῶν εὐαγγελιστῶν < U 5 Ἰωάννης < U | ὢν] ὧν Μ 5f ἐν τῇ κλήσει—ἀδελφῷ αὐτοῦ < U 6 τελευταῖος δὲ τοῖς χρόνοις] ὕστερον δὲ τοῖς ἔτεσιν U 8f καὶ διαλέγεται < U 9 <oὕτως> * 10 δὲ < Μ | ποιεῖσθαι Μ 12 Καίσαρος < U | <τὴν> * | <οὐ> * | διηγούμενος < U 13 ἐπήνεγκε U 13f περὶ τῆς—πραγματείαν] πρὸ τῆς γεννήσεως ἐν τῇ συλλήψει τῆς γαστρὸς μαρίας καὶ τῆς ἐλιςάβετ γεγονυῖαν U 14 ἐγκύμονα<ς αὐτὰς> * 15 πρότερος Ausgg.] προτέρου Μ πρότερον U | μὲν ὢν τῇ κλήσει < U | δὲ τούων < U κηρύξας, ἐπασφαλίζεται τὴν πρὸ τῆς ἐνςάρκου παρουςίας πραγματείαν. πνευματικὰ γὰρ ἦν τὰ πλεπῖστα τὰ ὑπ᾿ αὐτοῦ λεγόμενα, τῶν σαρκικῶν ἤδη ἐπασφαλισθέντων. διὸ πνευματικῶς τὴν ὑφήγησιν ποιεῖται τῆς ἄνωθεν",
          "candidate_score": 0.648812,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2306",
          "psc_text": "χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε, Κήρινθε καὶ Ἐβίων καὶ οἱ ἄλλοι; οὐκ ἔστιν οὕτως ὡς νομίζετε. ναί, ἐγεννήθη ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα δῆλον· ἰδοὺ γὰρ αὐτὸς ὁμολογῶ ὅτι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο. ἀλλὰ μὴ ἐξότε ἐγένετο σάρξ, νομίσητε τὸν αὐτὸν εἶναι· οὐκ ἔστι γὰρ ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον, ὡς ἕκαστος ἡμῶν ἀφ᾿ ὅτου γεννᾶται ὑπάρχει, πρὶν δὲ τοῦ γεννηθῆναι οὐκ ἔστιν. ὁ δὲ ἅγιος θεὸς Λόγος, ὁ υὁὸς τοῦ θεοῦ, ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, οὐκ ἔστιν ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον οὔτε ἀπὸ χρόνων Ἱωσὴφ μόνον, οὔτε Ἠλὶ οὔτε Λευὶ οὔτε Ζοροβάβελ οὔτε Σαλα- 2ff das Johannesevangelium als letztes, die andern nur ergänzendes Evangelium vgl.",
          "candidate_score": 0.648738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2999",
          "psc_text": "13 M U S 1 χαρακτὴρ + ὁ U | κατὰ τὴν αὐτὴν μορφήν ὁ αὐτὸς] von derselben Ahnlichkeit S | οὑτωσὶ Jahn] οὕτως εἰ M U 2 τότε οὐκ < U 3 ἀλλὰ M | ἀπαθεῖ] unverweslich S 4 τὸ Ἰησοῦ *] τοῦ Ἰησοῦ M τῶ Ἰησοῦ U 5 τὸ beidemale *] τοῦ M U | καὶ τὸ Ἠλίου < S 7 οὖν < U | οὗτος οὕτως MU ὁ νοῦς] haben uir ähnt S 9 τῶ σῶμα 9f τῶν νεκρῶν S 10 εἰρῆσθαι] sie S 11 καὶ τὰ] κατὰ M | <σώματα > Bonwetsch nach S ἐκεῖνο U 18 διὰ τοῦ Ἰησοῦ] mit Jesus S 14 <σῶμα > * nach S | ἔχον < U | ἐπείσθη] sagte S 15 λέξομεν *] λέξωμεν MU so sagen wir S 16 ἡδονῆς + καὶ S | ἠδονῆς ὕπνῷ συνελθούσης] der Vetxinigung eines Mannes S I vor ἐν ἀνομίαις + oder",
          "candidate_score": 0.648643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_155",
          "bdc_text": "HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_896",
          "psc_text": "V M —S. 3 7 8, 23 in lat. Übersetzung bei Corderius Catenain Lucamp.175 (=cat.) 1 τρίτῳ ül.] ἐνάτω V ἐννάτω M 2 προφητεύετο, ε obenhinein Veorr ἐπροφητεύετο M 3 βασιλεύσαντα + * 4 〈πέντε〉 ül. 9 < M 10 τῶ ῥήματι M | ἐπὶ < Μ | Ἀχαὰζ, α getilgt Vcorr | vor τοῦ Ἐζεκίου + τῆς 11 Ἀχ///ὰζ, α getilgt Vcorr 12 τῳ] τὸ M | ἡ < M | καὶ προφητεύουσα < 14 εἰσελεύσεται, εἰς getilgt Vcorr 22 κράβατον V 26 ψώχουσιν, ω aus υ Vcorr γὰρ διάφορα ὥριζεν ὁ νόμος, τὸ μὲν κατὰ ἑβδομάδα ἀνακυκλούμενον φύσει σάββατον, τὸ δὲ διὸ τὰς ὑποπιπτούσας τῆς κατὰ σελήνην νεομηνίας καὶ τὰς καθεξῆς ἑορτάς, οἷον ἠμέρας σκηνοπηγίας καὶ ἡμέρας Πάσχων, ὅτε τὸ πρόβατον θύουσι καὶ ἄζυμα λοιπὸν ἐσθίουσιν· ἔτι δὲ ὅτε τὴν μίαν νηστείαν νηστεύουσι τοῦ ἔτους, τὴν λεγομένην μεγάλην, καὶ τὴν ἄλλην, ἣν λέγουσι μικράν. ὅτε γὰρ ὑποπίπτουσιν αὑται",
          "candidate_score": 0.648638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1681",
          "psc_text": "die Angaben S. 123, 18ff. Tertullians (adv. Marc. V 2ff) stimmt mit der des Epiph. überein, nur daß Tertullian den Epheser- als Laodicenerbrief gibt u. den Philemon- hinter den Philipperbrief stellt V M 1 <μᾶλλον> * 2 περιέκκοψε, erstes κ durchgestrichen V corr 3 ει aus η, nach dem Wort Rasur von 2—3 Buchstaben V corr | δὲ 2 < Μ 6 περιτέμνων, ων auf Rasur V corr 8 ὑπ᾿] ἀπ᾿ V 12 Κολοσσαεῖς, ο aus α V corr Κολοσσαεῖς Μ 13 ἐννάτη Μ 14 Λαοδικείας V M 16 αὐτὸν, α u. v auf Rasur V corr σὺν *] ἐν V M 18 αὐτῷ Dind.] αὐτοῦ aus αὐτῶν Vcorr αὐτῶν Μ 19 ἐπιστολῶν Corn.] ἀποστόλων V M 21 οὖν] lies δὲ? * καὶ ὅτι ἀνάστασιν σαρκὸς ὁ ἀπόστολος κηρύττει καὶ δικαίους τοὺς προφήτας ὀνομάζει καὶ ἐν σῳζομένοις ὑπάρχοντας τοὺς περὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντα ὅσα ἐστὶ τῆς",
          "candidate_score": 0.648615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2239",
          "psc_text": "12 <τὸ> * | vor Ἰησοῦ + τοῦ U | ἐπιγνῶτες Μ | τοῦ *] τὸ MU 14* etwa <ἑορτῆς διὰ>? * 15 βαιῶνος *] βέωνος U βαίτωνος Μ | εἴτ᾿ οὖν] ἢ τοῦ Μ 16 ἐπισφραγισμένος Μ 18 Unterschrift: κατὰ τεσσαρεσκαιδεκατιτῶν εἰκοστὴ θݲ ἡ καὶ νݲ Μ 20 αὐτοῦ < U | ἀποκάλυψιν + ἣν ἐκάλεσεν ἀνόητων U | λݲαݲ] λݲ M | τῆς δὲ ἀκολουθίας] ἢ καὶ MU 21 τὴν] τὰ Μ; τοὺς?* ἀντισχεῖν πρὸς τὴν ὀσμὴν τῆς δικτάμνου εἴτ᾿ στύρακος ἢ λιβανωτίδος ἢ τῆς ἀβροτόνου ἢ τῆς ὀσμῆς τῆς ἀσφάλτου ἢ τοῦ θυμιάματος ἢ τοῦ λίθου τοῦ γαγάτου ἢ τοῦ κέρατος τῆς ἐλάφου. φαςὶ γὰρ οἱ ἐν τῇ πείρᾳ τούτων γεγονότες ταῦτα τὰ εἴδη ἀπελαστικὰ εἶναι ἑρπετῶν ἰοβόλων· καὶ τὴν μὲν δίκταμνον τίκταμνον τινὲς καλοῦσιν ἀπὸ τοῦ τοὺ παῖδας τῶν ἰατρῶν κεχρῆσθαι ταύτῃ εἰς τὴν τῶν τικτουςῶν γυναικῶν βοήθειαν. ὥστε ἀφ᾿ ἡμῶν εἰκότως ἀπεικάζεσθαι εἰς τὸν ἄνωθεν",
          "candidate_score": 0.648555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_773",
          "psc_text": "τῷ γοῦν παρ᾿ αὐτοῖς εὐαγγελίῳ κατὰ Ματθαῖον ὀνομαζομένῳ, οὐχ ὅλῳ δὲ πληρεστάτῳ, ἀλλὰ νενοθευμένῳ καὶ ἠκρωτηριασμένῳ Ἑβραϊκὸν δὲ τοῦτο καλοῦσιν) ἐμφέρεται ὅτι »ἐγένετό τις ἀνὴρ ὀνόματι Ἰησοῦς, καὶ αὐτὸς ὡς ἐτῶν τριάκοντα, ὃς ἐξελέξατο ἡμᾶς. καὶ ἐλθὼν εἰς Καφαρναοὺμ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος τοῦ ἐπικληθένος Πέτρου καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εἶπεν· παρερχόμενος παρὰ τὴν λίμηνη Τιβεριάδος ἐξελεξάμην Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον, υἱοὺς Ζεβεδαίου, καὶ Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν καὶ * Θαδδαῖον καὶ Σίμωνα τὸν ζηλωτὴν καὶ Ἰούδαν τὸν Ἰσκαριώτην, καὶ σὲ τὸν Ματθαῖον καθεζόμενον ἐπὶ τοῦ τελωνίου ἐκάλεσα καὶ 1—4 die Wortstellung verbietet es keineswegs, παρ’ αὐτοῖς zu ὀνομαζομένῳ zu ziehen u. zu übersetzen »in dem bei ihnen sogenannten äusevangelium«, vgl. die Beispiele im Index (gegen Zahn, Forsch. I 24 A. 1 Gesch. d. neutest. Kan. 11 2, 729). Der Titel äusevangelium taucht neben dem von Origenes (hom. I in Luc. bei Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 625.",
          "candidate_score": 0.64853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1873",
          "psc_text": "10 Matth. 19,6 — 11 Luk. 14, 26 — 15 Luk. 23, 33a. 34b. 44 — 18f vgl. Ex. (14, 25) 15, 4f V M 1f vgl. S. 116, 13f 15—17 vgl. S. 116, 15f 1 μετὰ S. 116, 13] <V M 2 καὶ 1 S. 116, 13] τὸ auf Rasur V corr 4 ὁ oben drüber V corr 13 ἐπιταγῇ Dind. Öh.] ἐπιταγὴν VM | * etwa <εἰς τὸ ἀκολουθεῖν διδαχῇ>* 16 αὐτοῦ <S. 116, 16 19f καταποντώσαντι *]κατεπόντωσεν V M 24 τὴν<M 26 ἥλους M Σχόλιον οβ. Παρέκοψε τό \"σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ\". Ἔλεγχος οβ. Καλῶς τοῦτο καὶ ἁρμοδίως παρέκοψας, ὦ Μαρκίων· ἀπῆρες γὰρ ἀπὸ σεαυτοῦ τὴν εἴσοδον τοῦ παραδείσου. οὔτε γὰρ σὺ εἰσελεύσῃ οὔτε τοὺς σὺν σοὶ ἐάσεις. φύσει γὰρ τῷ ὄντι μισοῦσι τὸ ἀγαθὸν οἱ πλανῶντες καὶ πεπλανημένοι. Σχόλιον ογ. \"Καὶ φωνήσας φωνῇ μεγάλῃ ἐξέπνευσεν\". Ἔλεγχος ογ. Εἰ ἐξέπνευσεν, ὦ Μαρκίων, καὶ φωνὴν",
          "candidate_score": 0.64848,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1225",
          "psc_text": "Grabe] οὗτος VM 26 τε hineingeflickt Vcorr ῥαπίσῃ, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην σιαγόνα«. διαιρεῖται δὲ καὶ εἰς τὸ μετατεθὲν καὶ ἐναλλαγὲν ἀπὸ τοῦ σωματικοῦ ἐπὶ τὸ πνευματικόν, τὸ συμβολικὸν τοῦτο <τὸ> κατ᾿ εἰκόνα τῶν διαφερόντων νενομοθετημένον. αἱ γὰρ εἰκόνες καὶ τὰ σύμβολα παραστατικὰ ὄντα ἑτέρων πραγμάτων καλῶς D 205 ἐγίνοντο μέχρι μὴ παρῆν ἡ ἀλήθεια· παρούσης δὲ τῆς ἀληθείας τὰ τῆς ἀληθείας δεῖ ποιεῖν, οὐ τὰ τῆς εἰκόνος. ταῦτα δὲ καὶ οἰ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔδειξε, τὸ μὲν τῶν εἰκόνων, ὡς ἤδη εἴπομεν, διὰ τοῦ πάσχα καὶ τῶν ἀζύμων δείξας δι᾿ ἡμᾶς, τὸ δὲ τοῦ συμπεπλεγμένου νόμου τῇ ἀδικίᾳ, ἐπών »τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι κατηργῆσθαι«, τὸ δὲ τοῦ ἀσυμπλόκου τῷ χείρονι, »ὁ μὲν νόμος« εἰπών »ἅγιος, καὶ ἡ ἀντολὴ ἁγία καὶ δικάία καὶ ἀγαθή«. 7. Ὡς μὲν οὖν συντόμως ἔστιν εἰπεῖν, αὐτάρκως οἶμαί σοι δεδεῖχθαι καὶ τὴν ἐξ ἀνθρώπων παρεισδύσασαν νομοθεσίαν καὶ αὐτὸν τὸν",
          "candidate_score": 0.648359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2478",
          "psc_text": "7 Röm. 6,9 — 11f vgl. Luk. 6,1 — Joh. 4, 35 — 20 vgl. Apok. 8,2 — 24 vgl. Apok. 1,1 — 27 vgl. Ex. 25,5 M U 1 <ἐκ> * 2 τὰς < U 4 δράχμα U 5 ἀγκαλισθεῖσα Μ 9 ὁ < U 10 διὰ δὲ] δέδια δὲ Μ |δὲ < U 11 λόγον + διὸ U 12 καὶ ἀπὸ] ἀπό τε Μ 13 τὸν < U 19 οὕτως < U 21 τὰ < U 22 [ἐν] * 25f κηρύττων, *] wohl schon κηρύττων verderbt; lies etwa ἐκφέρων· <σωματικῶς γὰρ προσέταττεν ἐν νόμῳ,> * 27 κατασκευάζει] lies wohl <προστάττει> κατασκευάζεσθαι * | τῶν]lies nach Ex. 25,5 κριῶν? * | ἐρυθροδανομένων U σκηνὴν μὲν οὖσαν, ἀπεκδεχομένην δὲ τὴν τελειοτάτην σκηνὴν τοῦ Χριστοῦ. δέρμα γὰρ ἀπὸ σώματος γίνεται, νεκρὸν ὄν, ὡς σκίασμα σώματος ζῶντος, ἵνα δείξῃ σώματα εἶναι τὴν σκηνὴν τοῦ θεοῦ· ἐπειδὴ γὰρ ἐν σώμασιν ἁγίοις κατασκηνοῖ θεός,",
          "candidate_score": 0.648344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89_91",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3261",
          "psc_text": "Phot. 17f τῷ . . . κατακρίματι] dem Worte, ivelches sagte: Und S 18 κατακρίματι γενέσθαι < S 19 δικαία καὶ ἁγία U | καὶ δικαία < S καὶ ἀγαθή«, ὅτι μὴ ἐπὶ τῷ βλάψαι, ἀλλ᾿ ἐπὶ τῷ σῶσαι ἐδόθη. μὴ γὰρ οἰωμεθα ὅλως ἀνωφελές τι ποειῖν ἤ βλκβερὸν τὸν θεόν. τί οὖν; τὸ ἀγαθὸν ἐμοὶ ἐγένετο θάνατος«, ὅ τοῦ μεγίστου ἐμοὶ ὡς ἀγαθοῦ νομοθέτημα ἐδόθη; »μὴ γένοιτο«. ὅτι μὴ ἡ ἐντολὴ τοῦ τὸ καταδουλωθῆναί με ἐγένετο τῇ φθορᾷ καὶ ἐναπομάξασθαι κῆγρας ὀλέθρου αἰτία, ἀλλ᾿ ὁ διάβολος, ἵνα φανερωθῇ διὰ τοῦ ἀγαθοῦ τὸ κακὸν ἐμοὶ κατασκεάσας, ἵνα γένηται καὶ ἐλεγχθῇ »καθ᾿ ὑπερβολὴν« ὁ εὑρετὴς καὶ τέκτων τῆς ἁμαρτίας »ἁμαρτωλός« καὶ διορισθῇ ἀπὸ τοῦ καλοῦ ὁ τὰναντία τῆς ἀντολῆς θεοῦ #x003E; ἐπιτροπεύσας. »οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός«, διὸ καὶ ὸὐδὲν αἴτιος βλάβης οὐδενί· πόρρω γὰρ ἐπιθυμίας ἀλόγου ἁμαρτίας ἐσκήνωται τὰ πνευματικά. »ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι, πεπραμένος ύπὸ τὴν ἁμαρτίαν«, οἶον·",
          "candidate_score": 0.648327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3314",
          "psc_text": "vor κακοηθείας + καὶ 9 vor εἴρηται + etorjutra U | πάντος M 9f καὶ ἐπὶ *] εἄν ἐπὶ M καὶ ἔπη U 12 ἐκ >U 14 καταπαύσωμεν MU 16 vor στέμμασιν + > ? * 1 στέμμασιν] ἀεὶ M 17 λέξωμεν MU 19 φάσκοις Μ ἐπισκωμματίζων U 20 τοῖς Com.] τοὺς MU 21 * etwa οὐκ ἦν ἐκεῖ βυρσεύων. διὸ δὴ τὸ ἐν τῇ γραφῇ ἐπισημανθὲν> *; vgl. auch S. 508, 22f σῶμα. καὶ πανταχόθεν ἐλέγχῃ τῇ τοῦ διαβόλου ἐπι<π> νοίᾳ καὶ τῇ τοῦ ὄφεως δολιότητι παρακολουθῶν, φθορὰν ἀπιστίας τῇ ἐργαζομένου καὶ τὴν Εὔαν ἐξαπατήσαντος καὶ ἀεὶ τὰς διανοιας τῶν ἀκεραίων ψυχῶν τῇ πανουργίᾳ † ἐν ταῖς αὐτῶν διανοιαις παραφθείροντος. ἴδωμεν τοίνυν εἰ δύναται τὰ ὑπὸ σοῦ εἰρημένα ἔχειν στάσιν, ὠ τοσαῦτα μοχθήσας καὶ εἰς μάτην ἐλάσας τὸν περὶ τῆς τοσούτων βίβλων συγγραφῆς ἀγῶνα. εἰ γάρ ἐστιν ἀληθές, ὂ περὶ σοῦ ᾄδεται, ὅτι ἐξακισχιλίους βίβλους συνεγράψω, ὠ ματαιόπονε, καὶ]",
          "candidate_score": 0.648249,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_296",
          "psc_text": "<ἀπέδειξεν> οὕτως ἐτελέσθη ἡ πᾶσα εὐαγγελιὴ πραγματεία ἴως τούτου τοῦ χρονου. 4 f Tgl. Act. G, 5 — 6 f vgl. Act. 1, 23 ff — 13 f über Lukas vgl. haer. 51, 11, 6 A M anacepb. 1 Σί///μωνα V 1 — 3 Ἰούδας γὰρ ὁ — ἀπέστειλεν δὲ] Ἰούδαν τε τὸν Ἰσκαριώ· τὴν καὶ προδότην αὐτοῦ γενόμενον anaeeph. 3 ἀποστείλας Μ 4 οἱ 1 < ceph. Ι οἱ 2 < Μ 5 χειρῶν, η von äterer Hand V Ι τεταγμένοι < 6 κρὸς τούτοις u. < δὲ anaeeph. 7 Ἰούδα + ἔστατον anaeeph. Ι τῶν + anaeeph. 7 f μετὰ τούτους — πρὸ αὐτῶν] μετὰ δὲ τούτων πάντων anaeeph. 8 Μάρκον κτἑ]. überall bis τοὺς λοιποὺς (Ζ. 9) Nominative anaeeph. Ι καὶ < < M anaeeph. 9 <τοὺς> 10 μετὰ τούτοις anaeeph. 11 Ι ἀπόστολον + ἐξελέξατο anaeeph. 12 ἐξελέξατο] ἀπέστειλε anaeeph. 13 ὃς] καὶ anaeeph. Ι εὑρίσκει]",
          "candidate_score": 0.648233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110",
          "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων",
          "candidate_score": 0.648122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_154_156",
          "bdc_text": "Jacob 50. 109 ; HBLS V , 234 , weitere Lit . s. dort) . Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2399",
          "psc_text": "Ges. 1875 S. 99 ff Wellhausen, Skizzen und Vorarb. 3, 45 ff Dalman, Petra I 49 ff Cumont, Comptes rend. De l᾿acad. Des inscr. Et b. l. 1911. S. 292 ff R. Eisler, Philologus 1909 S. 18 ff u. Arch. f. Rel. W. 1912 S. 628 (doch ist zu betonen, daß Epiphanius — ob mit Recht oder Unrecht — hier nicht den 25. Dez., sondern den 6. Januar meint). — 7 ff vgl. Auch Panarion haer. 55, 1, 9 (Verhrung des Moses in Petra) — 10 f Χααμοῦ ist richtig Und nicht in Χααβοῦ zu ändern; B. Moritz (der Sinaikult in heidnischer Zeit Abh. Gött. Ges. 1916 s. 18) hat (??) als (allerdings männlichen!) Personennamen auf zahlreichen Inschriften nachgewiesen; zur Sache vgl. Joh. Damasc. De haeres. c. 101; Migne 94, 764 A/B oὗτοι μὲν οὗν (sc. οἱ Σαρακηνοὶ) εἰδωλολατρήσαντες καὶπροσκυνήσαντες τῷ ἑωσφόρῳ ἄστρῳ καὶ τῇ Ἀφροδίτῃ δὴ καὶ Χαβὰρ τῇ",
          "candidate_score": 0.647979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2876",
          "psc_text": "S. 362ff-9 vgl. haer. 47,3,1; Π 218,15ff M U 2 <δὲ>* 3 vor ἀνθρώπων + τελούντων Μ; lies vielleicht ὁρώντων* | * <τῷ ἔργῳ> * | μὲν] μὴ Μ 4 σεμνύνεσθαι Μ 5 τελευτησάντων U 6 καὶ αὐτῶν *, vgl. Z. 2] τινῶν Μ U | ἀπὸ *, vgl. Z. 12] ὑπὸ M U 10 ἐξ ὁμολογητῶν] ἐξομολογηκότων Μ 11 αὐτὸν]τῶν U | τὸν <Μ 12 φασκόντων Μ 14 ἐπὶ τὴν U 15 κακοφημίαν U 20 αὐτῇ?* 21 μυσερὰς Μ | ῥοιὰς *]ῥυὰς Μ U 22 μυσερὰ Μ 25 ἀποτροπὴν U 26 ἐργασίας] ἀσελγείας U | εἰς τὸ κακὸν μᾶλλον<U τοῖς θηρᾶσθαι ὑπὲρ τὴν ἀγαθότητα ἐπιθυμούντων. εἰς ἀλέξησιν δὲ μᾶλλον τῆς δεινῆς ταύτης καὶ ἐρπετώδους αἱρέσεως ὁλίγα ἀπὸ πολλῶν παραθήσομαι. Πόθεν εἰλήφατε, ὦ οὗτοι, τὴν τῆς ἀθεμίτου ἐργασίας ὑμῶν ἐπίνοιαν; πρῶτον μὲν γάρ, ὅτι τὸ πᾶν, τίνι οὐ δῆλον ἔσται ὅτι δαιμόνων ἐστὶν ἡ ὑμετέρα διδασκαλία, ἠπατημένων δὲ τὸν νοῦν",
          "candidate_score": 0.647798,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1736",
          "psc_text": "Rom. 2, 20b — 12 öm. 5, 6 — 14 öm. 7, 12; vgl. Tertullian adv. Marc. V 13; S. 622, 7 Kroymann lex sancta et praeceptum eins iustum et honum Adamantius de recta in deum fide II 20; S. 108, 7 van de Sande Bakhuyzen — 16 Röm. 8, 4 — 17 Röm. 10, 4; vgl. Tertullian adv. Marc. V 14; S. 624, 12 Kroymann etenim legis Christus in iustitiayn omni credenti — 19 Röm. 13, 8b; vgl. adv. Marc. V 14; S. 626, 15 Kroymann diliges proximum tanquam te. hoc legis supplementum . . . si vero evangelium Christi hoc praecepto adimpletur V M 4—19 19 vgl. S. 175, 26ff 176, 16ff. 28f 177, 5f. 14f. 26f 178, 1f. 11f 1 * <εὑρίσκεται> * 4 die zweite, in Klammern beigefügte Zahl, einfach neben die erste gesetzt, bezieht sich auf die Reihenfolge innerhalb von Marcions ἀποστολικόν 5 ἐννόμως V",
          "candidate_score": 0.647602,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_296",
          "psc_text": "<ἀπέδειξεν> οὕτως ἐτελέσθη ἡ πᾶσα εὐαγγελιὴ πραγματεία ἴως τούτου τοῦ χρονου. 4 f Tgl. Act. G, 5 — 6 f vgl. Act. 1, 23 ff — 13 f über Lukas vgl. haer. 51, 11, 6 A M anacepb. 1 Σί///μωνα V 1 — 3 Ἰούδας γὰρ ὁ — ἀπέστειλεν δὲ] Ἰούδαν τε τὸν Ἰσκαριώ· τὴν καὶ προδότην αὐτοῦ γενόμενον anaeeph. 3 ἀποστείλας Μ 4 οἱ 1 < ceph. Ι οἱ 2 < Μ 5 χειρῶν, η von äterer Hand V Ι τεταγμένοι < 6 κρὸς τούτοις u. < δὲ anaeeph. 7 Ἰούδα + ἔστατον anaeeph. Ι τῶν + anaeeph. 7 f μετὰ τούτους — πρὸ αὐτῶν] μετὰ δὲ τούτων πάντων anaeeph. 8 Μάρκον κτἑ]. überall bis τοὺς λοιποὺς (Ζ. 9) Nominative anaeeph. Ι καὶ < < M anaeeph. 9 <τοὺς> 10 μετὰ τούτοις anaeeph. 11 Ι ἀπόστολον + ἐξελέξατο anaeeph. 12 ἐξελέξατο] ἀπέστειλε anaeeph. 13 ὃς] καὶ anaeeph. Ι εὑρίσκει]",
          "candidate_score": 0.647457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.647368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3403",
          "psc_text": "7 — 7 ff vgl. Panarion haer. 46, 5, 1 u. 6ff; II 208, 15ff u. 209, 10ff (dazu Holl, Sitz. Ber. Berl. Akad. 1918 S. 540 ff) — 10 Ephes. 5, 14 — 22f vgl. Hebr. 2, 10 — 25 Psal. 67, 7 — 28 vgl. Act. 3, 15 Μ 1 ἐξάγων *] ἐξαγωγῶν M 9 * änze etwa ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ τῷ Γολγοθᾷ ἐτάφησαν, ἐπιτεθέντων ἐπὶ τὸ τοῦ Ἀδὰμ σῶμα> * 9 * καὶ οὓτως ἅμα τῷ Ἀδὰμ> * 10 * etwa ἤγειρεν ὁ ἐκεῖ> * 11 καθεύων Μ *] ἐπιγινωσκομένων MU 14 γάρ *] δέ M 15 <συγγενὴς> Dind. συγγενῆ M | ἐτῶν *] τῶν M | τελευτήσαντι *] τελευτησάντων M 17 ἀντερω- τώμενοι *] ἀντερωτώμενος Μ 18 παρ’ ὑμῖν *] παρ’ ὑμῶν Μ 24 ἐκεῖ] ἐκεῖ] Μ σταυρῶσαι. τάχα δὲ καὶ τοῦτο εἰς ὠφέλειαν τῶν θεασαμένων τοὺς ἐγηγερμένους εἰργάσατο ὁ φιλάνθρωπος κύριος. νομίζομεν γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.647311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_215",
          "psc_text": "| κεσὲ Μ | αἰγουκὲρων Μ | ὑδριχόον M | δαλι V 7 διγγίμ M 8 εἰς] εἰ Μ 9f φρενοβλαβῆ////, ν wegradiert V 11 ἀσυστατοῦσα M 19 δύναται + <ἅμα> ? * 21 κατὰ < V 22 [ὅτι] * 25 ἔχων Μ καὶ ὡς M | μιᾷ φωνῇ, zum Sinn vgl. S. 213, 9 | † δικαίᾳ λέγειν] lies etwa ἀποδεικτέον * <τῇ> διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου ἐκ προσώπου κυρίου εἰρημένῃ »ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάφεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται. τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησε ταῦτα«. ὥστε παντί τῳ δῆλόν ἐστι καὶ σαφὲς καὶ ἀναμφίβολον, ὡς τὸ αὐτεξούσιον παρέσχετο ὁ θεὸς <ὁ> δι᾿ αὑτοῦ τό »ἐὰν θέλητε καὶ ἐὰν μὴ θέλητε«, ὡς περὶ τὸν ἄνθρωπον εἶναι τὸ ἀγαθοεργεῖν ἢ τὸ φαύλων ἐφίεσθαι πραγμάτων. ἄρα τοίνυν ἔσφαλται ἡ διάνοια τῶν γένεσιν εἶναι νομισάντων καὶ μάλιστα Φαρισαίων· οἷς ἐπιφωνητέον ἐστὶ",
          "candidate_score": 0.647291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1949",
          "psc_text": "S. 123, 4—9 10 [θεοῦ]* | ὐπάρχει] ἠ καινὴ ἔχει M 20 εἰς ωῖκος S. 123, 9] < V M 23 ἄλλο τι *] ἄλλοθεν VM 24 ὧπερ aus ὅπερ v corr ὧπερ M | ἕν τυγχάνει Pet.] ἐντυγχάνει VM 26 Ὑγίνου * , vgl. oben S. 94, 21 μετὰ τὸ τελευτῆσαι Ὑγῖνον . . . οὗτος δὲ ἔνατος ἦν ἀπὸ Πέτρου καὶ Παύλου] Ἀνικήτου ΩΜ 27 ἐ///νάτου, ν ausradiert V corr | ἀπὸ τῆς τῶν fam Rande nachgetragen V corr Παύλου τελειώσεως. διὸ ἐπασφαλιζόμενος ὁ αὐτὸς ἀπόστολος ἔλεγεν b »κᾶν τε ἠμεῖς ἢ ἄγελος εὐαγγελίσηται ὑμῖν παρ᾿ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω«, γινώσκων πνεύματι ἁγίῳ ὅτι μέλλει Μαρκίων καὶ οἱ κατ᾿ αὐτὸν διαστρέφειν τὴν ὁδὸν τὴν καλῶς ἡδραιωμένην . ὅθεν c οὐκέτι εἶπεν »εὐαγγελίζομαι ὑμῖν«, ἀλλὰ »γνωρίζω ὑμῖν τὸ εὐαγγέλιον«, οὐκ ἄλλο ὄν, ἀλλὰ »ὃ ἤδη εὐηγγελιςάμην ὑμῖν«, οὗ τὴν ὑπόμνησιν ὑμῖν ποιοῦμαι. »γνωρίζω ὑμῖν τίνι λὸγῳ εὐηγγελιςάμην ὑμῖν, εἰ",
          "candidate_score": 0.647261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_429",
          "psc_text": "μαθηταῖς ἔν τε τοῖς προκριτέοις τὰ πρῶτα ἐξεταζόμενος <ἠν>· ὅθεν καὶ ἐν τοῖς ἐκλεγεῖσιν εἰς τὴν τῶν χηρῶν τότε ἐπιμέλειαν ἐγκατηριθμήθη. ὕστερον δὲ τοῦτον ὑπέδυ ὁ διάβολος καὶ ἐξηπάτησεν αὐτοῦ τὴν καρδίαν τῇ αὐτῇ πλάνῃ τῶν προειρημένων παλαιῶν κατατρωθῆναι μειζόνως ὑπὲρ τοὺς πρώην. γύναιον γὰρ οὑτος ἔχων εὔμορφον 8 Psal. 74, 11 — 13 ff vgl. mit Epiph. insbesondere Irenaeus adv. haer. I 26, 3 1214 Harvey Hippolyt refut. VII 36, 3 ; S. 223, 6 ff Wendland Ps. Tert. adv. omn. haer. 1 Filastrius haer. 33 (schöpft aus Epiph.) — Clemens AI. strom. III 25 ählin (=Eusebius h.e. –14 ff vgl. Act. 6, 5 — 16 f vgl. Act. 6, 5 — 23— S. 23—S. 268, 17 vgl. Clemens AI. strom. III 25, 6; II ählin = Eusebius h. e. III 29, 2; S. 260, 13 ff Schwartz ὡραίαν, φασί, γυναῖκα ἔχων οὗτος μετὰ τὴν ἀνάληψιν τὴν τοῦ σωτῆρος",
          "candidate_score": 0.647253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_955",
          "psc_text": "Ἀγεννήτου M S προσενεγκαμένη M 9 καὶ] Dind. 10 ὀνομάσθη M 12 ἀπὸ μερισμῶν V 13 * etwa > * | ἐξ αὐτῶν *] ἐξ αὐτοῦ V M | ἐν ἐν αὐτῷ] * τικὰ φῶτα μερισθεῖσι. μετὰ τοῦτο ἡ Ἀλήθεια μητρικὴν προενεγκαμένη παρουνικίαν ἐθήλυνε τὸν Πατέρα ἑαυτῆς εἰς ἑαυτὴν καὶ συνῄεσαν ἐαυτοῖς ἀφθάρτῳ μίξει καί ἀγηράτῳ συγκράσει καὶ ἀναδεικνύ<ου>σι τετράδα ἀρρενόθηλυν, ἀντίτυπον τῆς προούσης τετράδος ἥτις ἦν Βυθὸς Σιγὴ Πατὴρ Ἀλήθεια). αὕτη δὲ ἡ ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς Ἀληθείας τετράς· Ἀνθρωπος Ἐκκλησία Λόγος Ζωή. τότε τότε πάντα περιέχοντος Βυθοῦ θελήματι ὁ Ἀνθρωπος καὶ ἠ Ἐκκλησία πατρικῶν μνησθέντες λόγων συνῄεσαν ἑαυτοῖς καὶ ἀναδεικνύουσι δωδεκάδα προυνίκων >. οἶ οὖν ἄρρενές εἰσι· Παράκλητος Πατρικὸς Μητρικὸς Ἀείνους 10 Θελητός, ὅ ἐστι Φῶς, Ἐκκλησιαστικός, αἱ δὲ θήλειαι· Πίστις Ἐλπίς Ἀγάπη Σύνεσις Μακαρία Σοφία. μετέπειτα Τε Λόγος καὶ Ζωή, καὶ αὐτοὶ τὸ τῆς ἑνώσεως μεταπλάσαντες δώρημα, ἑαυτοῖς ἐκοινώνησαν ἦν δὲ ἡ κοινωνία αὐτῶν τὸ θέλημα)",
          "candidate_score": 0.647064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1283",
          "psc_text": "τῶν στοιχείων στοιχεῖα ἴδια ἐγέννησεν· ἐξ ὧι τά τε ἐνταῦθα διακεκοσμῆσθαί φησι καὶ τὰ πρὸ τούτων γεγεννῆσθαι. τὸ μέντοι γράμμα αὐτό, οὗ ὁ ἦχος ἦν συνεπακολουθῶν τῷ ἤχῳ κάτω, ὑπὸ τῆς συλλαβῆς τῆς ἑαυτοῦ 13 vgl. Matth. 18, 10 V M lat. Hipp. 3 οὑπερ αὐτὸ] neque ipsum super lat. | αὐτὸ Hipp.] αὐτὸς VM ipsum lat. 4 ἀλλὰ — αὐτόν < Hipp. | † αὐτόν] eum lat.; alter Fehler für αὐτό * Hipp.] πολιορκεῖ V M πλεονεκτεῖν Epitome scire lat. | † αὐτὸς] ipse lat. αὐτὸς Hipp.; alter Fehler für αὐτὸ * | ὡς] ita lat. | ἐκφωνοῦντα V M Hipp.] quod lat.; ἐκφωνοῦντα ist als neutr. plur. zu verstehen, ebenso wie ἠχοῦντα Z. 7 6 ἡγεῖσθαι < lat. | ὀνομάζειν + αὐτὸν Hipp. | ὄντα Hipp. 7 ἠχ·οῦντα] sonantia vgl. Ζ. 5 8 ἐσχάτου Hipp.] ἑκάστου V Μ novissimi lat. | μονογλωσσήσαντα] singulariter enuntiata lat. 9 καὶ <",
          "candidate_score": 0.646997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89_91",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3170",
          "psc_text": "δεὶ] λέγει U 17 τὴν] ihre S 18 φαίνεσθαι] Klares (sc. redend) S 20 ἐνταῦθα *] ταῦτα MU < S; ταύτῃ Bonwetsch 20f τὴν ψυχὴν ἀθάνατον 21 καὶ] ἢ S Ι τὸ φθείρεσθαι αὐτὴν λέγοντα *] αὐτὴν (αὐτῆ M) τὸ λέγειν M das Verwelichsein ihr sagend S — S. 409, 1 ἢ φθείρεσθαι — τὸν Χριστὸν < S 22 τῷ *] τὸ MU Ι αὐτὴν τὸ ἀνώλεθρον <λέγειν> τὸν Χριστόν, καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν πλούσιον καὶ τὸν πένητα καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν Μωυσέα καὶ τὸν ’Ηλίαν ἀπτασίᾳ. ἀλλ’ οὐδὲν ὁ κύριος ἄλλως ἐφθέγξατο ἢ ἐψεύσατο. οὐ γὰρ εἴδωλον ἢ φάντασμα, τοὺς ἀποστόλους βουλόμενος ἀπατᾶν, ἐδείκνυεν αὐτοῖς ἐν τῷ ὄρει τὸν Ἡλίαν καὶ τὸν Μωυσέα, ἀλλ’ ὃ ἦσαν ἀψευδῶς· ὥστε, ὡς ἔπος εἰπεῖν, καὶ τὸν δυσμαθέστατον μαθεῖν ἀθάνατον αὐτὸν εἶναι καὶ ἀνώλεθρον διαβεβαιοῦσθαι τὴν ψυχήν. 45. Οὐκοῦν σαρκὸς ἡ ἀνάστασις γίγνεται καὶ οὐ ψυχῆς, ὅπως ἡ πεπτωκυῖα τοῦ Δαυὶδ",
          "candidate_score": 0.646964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55_57",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ?",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2760",
          "psc_text": "5 *etwa <τὸν ὅρον, τουτέστιν>* | τῷ] τὸ Μ 6 συναπτωμένην U 7 συναπτώμενον U 8 ἀπόστολος + αὐτὸς Μ | <μὲν>* 9 * τὸ δὲ etwa <οὐκ ἐντέλλειαι δέ· προστάσσει δὲ τό>* |τουτέστιν τὸ < U 10 ἀλλὰ Μ |ἐν εὐνομίᾳ < U 11 ἐπιμένοντα *}ἐπιμένειν MU 12 σπουδαιότητι U 17 διδάσκονται Μ | κατελεοῦνται ΜU 18 αὐτῶν*] αὐτοῦ M U | τε < U τῆς τοῦ κηρύγματος καθαρότητος. αὐτὸς γὰρ μόνος ἐστὶ καθαρός. οὗτοι δὲ ἑαυτοὺς φήσαντες Καθαροὺς ἀπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ἀκαθάρτους ἑαυτοὺς ἀποτελοῦσι· πᾶς γὰρ ὁ καθαρὸν ἑαυτὸν ἀποφήνας ἀκάθαρτον ἑαυτὸν τελείως κατέκρινε. 7. Πολλὴ δὲ ἄνοια τῶν τοιούτων νομιζόντων διὰ ἕν΄τι, εἰ καὶ ἦν ἀληθές, περὶ παντὸς τοῦ λαοῦ τὸ κρίμα οὕτως φέρειν. ἔδει δὲ γνῶναι ὅτι οὐ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης μόνον τὸ ἔγκλημα ὁπάρχει πάςῃ ψυχῇ ἢ [τὸ] διὰ τούτου ἐνάρετον γενέσθαι <ἔστι> μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ μὴ λοιδορεῖν, μη ὀμνύναι ὅρκον μήτε",
          "candidate_score": 0.646799,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_27_29",
          "bdc_text": "sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110",
          "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων",
          "candidate_score": 0.646643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89_91",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3300",
          "psc_text": "örige S | ό ἄνθρπος hinter κείρονας Phot. 6f καὶ λογισμοὺς χείρονας <S 9 εἶναι <SPhot. | ό προφήτης] David S 10 λέγων] sprach S hinter με Phot. | γοῦν] γὰρ U οὐν Phot. | ῥήματα] ῥητὰ U | τοῦτο] diese (zu ῥήματα gezogen) S | παρίστησιν] συνιστῶσι Phot. 11 ἄνθρωπον λέγοντος U 12 δ’ Phot. | ἐν τοῖς μέλεσί μου <U | ἐν <u. ἀντιστρατευόμενον vor τοῖς μέλεσί μου Phot. 13 καὶ <S 14 ῥύσηται M 16 τῆς ἁμαρτίας] des Todes S | τοῦ < Bonwetsch nach S 17 ἐμφολεύοντα M 17f τὴν ψυχὴν<M 18 ἐπιφέρει . . . διαλυόμενος] ügend. . . macht er deutlich S | εὐθέως ἀμέλει <S | διαλεγόμενος MU 18 f ἀπὸ ποίου] ὁποίου U Phot. 19 ἐγλίχετο] will S | ῥυόμενος + von ihm S | ἦν] <M. ist S | χάρις + δὲ Phot. | χάρις τῷ] εὐχαριστῶ Μ θεῷ διὰ Ἱησοῦ",
          "candidate_score": 0.646233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1712",
          "psc_text": "13 τό S. 141, 3] < VM 15 ὅτε Corn. viell. besser ὅταν Jül.] ὅτι VM ebenso S. 141, 5 17 vor ἐκεῖ + καὶ VM | ἐκεῖ am nachgetragen V corr | ἔσται S. 141, 7] ἔστιν VM 19 βασιλείᾳ + μου M 20 οἱ < S. 141, 30 21 εἶπεν < S. 142, 1 22 ὅπου S. 142,2] ὅτου VM 23f ἀποκτέννουσα erstes ν auf Rasur V corr νουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους« καὶ τό »πολλάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι ὡς ὄρνις τὰ τέκνα σου« καὶ τό »ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν« καὶ τό »οὐ μὴ ἴδητέ με, ἕως οὑ εἴπητε· εὐλογημένος«. | μݲβݲ. Πάλιν παρέκοψε πᾶσαν τὴν παραβολὴν τῶν δύο υἱῶν, τοῦ εἰληφότος τὸ μέρος τῶν ὑπαρχόντων καὶ ἀσώτως δαπανήσαντος καὶ τοῦ ἄλλου. μݲγ.ݲ »Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται ἕως Ἰωάννου καὶ πᾶς βιάζεται«. μݲδݲ. Περὶ τοῦ πλουσίου καὶ Λαζάρου τοῦ πτωχοῦ, ὄτι ἀπηνέχθη ὑπὸ τῶν ἀγγέλων",
          "candidate_score": 0.646201,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20_22",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1176",
          "psc_text": "φησίν »ἐνίοτε τῷ μὲν στόματι λέγομεν· οὐ δέλομεν ἁμαρτῆσαι, ἡ δὲ διάνοια ἔγκειται εὶς τὸ ἁμαρτάνειν. ὁ τοιοῦτος διὰ φόβον οὐ ποιεὶ ὅ δέλει, ἴνα μὴ ἡ κόλασις αὐτῷ ἐλλογισθῇ. ἡ δὲ ἀν- θρωπότης ἔχει ἀναγκαῖά τινα καὶ φυσικά, <τινὰ δὲ φυσικὰ> μόνα· ἔχει τὸ περιβάλλεσθαι [τὸ] ἀναγκαίον καὶ φυσικόν, φυσικὸν Τε καὶ τὸ τῶν ἠφροδισίων, <οὐκ> ἀναγκαῖον δέ«· 5. »Ταύτας παρεθέμην τὰς φωνάς«, <φησὶν> ὁ κατὰ τούτων γράψας, »εἰς ἔλεγχον τῶν μὴ βιούντων ὀρθῶς«, καὶ Βασιλειδιανῶν καὶ Καρποκρα- Ö 394 20 τιανῶν καὶ τῶν ἀπὸ Οὐαλεντίνου καὶ τῶν Ἐπιφάνους καλουμένων, ᾡ δὴ συνήφθη Σκεοῦνδος ὸ προτεταγμένος. ἐξ άλλήλων γὰρ ἕκαστος, ἤτοι οὑτος ἐκείνῳ μεταδοὺς ἢ ἐκεῖνος τούτῳ. τὰ δεινὰ ἀπεμπολή- 2 μαχίμης γυναικὸς nach Prov. 21, 9. 19; von dorther ergibt sich der Sinn unseres Satzes V Μ Clemens AI. 3 προσεύχῃ Clemens AI. | φησίν hinter εὐχαριστία σου Clemens AI. 4 ὑποπέσοι V M | στῇς <εἰς> *;",
          "candidate_score": 0.64618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_991",
          "psc_text": "1 vgl. Matth. 19, 11 — 12 Matth. 10, 26 T M lat. 1 ἐξεπτύκασιν] hahent lat. 3 τὸν2 < > θεὸν Ausgg.] deiim lat. VM 5 vor ἀπάνθισμα + velut lat. 6 Ε; *] ahis lat. 7f ἀλλόκοτα καὶ < > lat. 8 καὶ ἀσύστατα < > V 9 εἰθισμένοι aus ἠθισμένοι Vcorr 10 σύ τε M 12 διδάγματα + ipsorum lat. 13 vor κρυπτὸν + nihil lat. 14 Κελτοῖς Ausgg.] Celtis lat. δελφοῖς V ἀδελφοῖς M 16 ἡσκήσαμεν] ἠκούσαμεν M 18 σοι γραφέντα] συγγραφέντα M | σὺ aus σοὶ T < > M 19 M 22 παραστήσης M 24 μὴ] ἢ M | φανερὰ V 25 οὕτω V | δὲ < > lat. | διακονήσης M 26 δεδομένην aus διδομένην Vcorr διδομένην Λέγουσιν γάρ τινα εἶναι ἐν ἀοράτοις καὶ ἀκατονομάστοις ὑψώμασι τέλειον Αἰῶνα προόντα· τοῦτον δὲ καὶ Προαρχὴν καὶ Προπάτορα καὶ Βυθὸν καλοῦσιν. ὑπάρχοντα δ᾿ αὐτὸν ἀχώρητον καὶ",
          "candidate_score": 0.645987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_202",
          "psc_text": "τὰ παρ’ αὐτῶν ἐπαγγελλόμενα, ἵνα μηδεὶς ἅψηται δῆθεν τῶν ἡγιασμένων. Δευτερώσεις δὲ παρ᾿ αὐτοῖς τέσσαρες ἠσαν μία μὲν εἰς ὄνομα 4 Mark. 7, 4 — 6 Mark. 7, 3 — 8 u. 10 Matth. 23, 5 — 14 f vgl. Aristeae ep. § 158 Wendland Justin dial. 46; S. 150 Otto (dazu ürer, Gesch. d. üd. Volkes II4 566) — 21f Matth. 23, 5 — 27 f vgl. Origenes in Matth. 23, 23 f; IV 219 Lommatzsch noli mihi appropiare, quoniam mimdus sum — 29 — S. 210, 3 vgl. haer. 33, 9, 4 u. haer. 42, 11 ἔλεγχ. ݲ; dazu Schürer, Gesch. d. jüd. 122A. 24 Strack, Einl. in den Talmud4 S. 19f V M 2 μὲν V corr < V Μ 7 μολυσμοὺς *] καθαρισμοὺς VM 11 πορφύρας + ἃς M νομίσῃ * (Conj. potent., vgl. Index)] νομίσει V Μ 12 περὶ < M κατασκευασμένας M 17 εἰώθασιν",
          "candidate_score": 0.645726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1561",
          "psc_text": "<κατὰ> * 9 nach Ἄβελ ein kleines Wort V 13 δείκνυσι Com.] δεικνύουσι VM 13f γεγεννημένων Dind. Oh.] γεγενημένων VM 16 λεπτογενέσει V 22 ἐπεὶ — γένος ἦν am Rande nachgetragen V corr 29 δὲ oben über V corr δώδεκα, ἕνα μὲν ἀποκτανθέντα, ἕνδεκα δὲ περιλειφθέντας τῷ βίῳ. ἔχεις δὲ καὶ τούτων τὴν ἔμφασιν ἐν τῇ Γενέσει τοῦ κόσμου καὶ πρώτῃ βίβλῳ παρὰ Μωυσῇ, οὕτω φασκούσῃ »καὶ ἔζησεν᾿ Ἀδὰμ ἔτη ἐννακόσια τριάκοντα, καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας, καὶ ἀπέθανεν«. 7. Πλατυνθέντων δὲ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς γενεᾶς τοῦ Ἀδὰμ ἐπεκτεινομένης ἡ ἀκρίβεια ἡ κατὰ τὸν γάμον τὸν σεμνὸν ἐπλατύνετο καθεξῆς προβαίνουσα. καὶ ἐπείπερ γεγόνασι παῖδες τῷ Ἀδὰμ καὶ παῖδες παίδων, θυγατέρες δὲ ἐκ τούτων κατὰ διαδοχὴν γένους ἐγεννήθησαν, λοιπὸν οὐκέτι τὰς ἑαυτῶν ἀδελφὰς πρὸς γάμον ἤγοντο, ἀλλὰ εἰς εὐνομίαν κατέστη καὶ πρὸ τοῦ διὰ Μωυσέως ἐγγράφου νόμου ὁ κατὰ τὸν σεμνὸν γάμον θεσμὸς καὶ ἐκ τῶν πατραδέλφων αὐτῶν τὰς γαμετὰς",
          "candidate_score": 0.645715,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_27_29",
          "bdc_text": "sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3273",
          "psc_text": "πιμπλόντα U 3 — 7 f διὸ τὸ — τοῦ ῥητοῦ <S 3 μὲν] μὴ Μ | μὴ] μηδὲ U | ἐνθυμηθῆναι παρακεῖσθαι Phot. 5 <οὔ> Phot. 5 f ἀλλὰ — μὴ <Phot. 7 γὰρ 2 Μ 7f ἃ βλάπτει με <S 8 πανάμωμον] καὶ ἄμωμον U 8f κατὰ τὸ — τετράγωνον <Phot. 9 νῶ Μ | τετράγωνον] zu einem Quadrat S 10 πράσσω κακὸν U | πράσσω, οὐ θέλω ἐννοεῖσθαι <S | θέλων 2 Phot. 11 ἐννοούμενος ἂ Phot. | ἐπισκέψασθε Phot. | > Bonwetsch nach S | αὐτὰ <MS 12 καὶ 1 <S | ἐνετύγχανε τῷ θεῷ <S 14 f ἐὰν μὴ — ἔσομαι] und bald darauf S 16 ἐν ἑτέρῳ] sagt: andere S 16 f καὶ πᾶν — τοῦ θεοῦ] u. bald darauf S 19 όμόσαι M | όμόσε τῷ λόγῳ ἰέναι <S 19 f διδάσκοι U Phot. 20 — S. 492, 3 ὡς οὐ μόνον —",
          "candidate_score": 0.645364,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1173",
          "psc_text": "19ff — 7 —11 vgl. Clemens AI. strom. III 8, If; II 199, 4ff ählin u. Theophilus ad Autol. III 6; S. 200 Otto —11—14 vgl. Clemens AI. Strom. IUI, If; II 195, 4ff ählin — Matth. 19, 12 — —S. 454, 5 ÖRTLICH aus Clemens AI. strom. III 1, 4ff; II 195, 14ff ählin — 18 vgl. I Kor. 7, 9 V M 15—S. 445, 5 Clemens 4 καὶ αὐτὸς angeflickt Vcorr 7 οὐν *] ὅτι VM 8 τε καὶ πρωτοστάτη, τε καὶ πρω auf Rasur Vcorr 9 τῶν Dind.] τοῦ VM 13 εὐνουχιζομενον V | γενετῆς aus γεννητῆς Vcorr γεννητῆς M 15 f τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν τῆς αἰωνίου βασιλείας Clemens AI. 16 εὐνουχίσαντες ἑαυτοὺς Clemens AI. 16 f συμβαίνοντα, νοντα auf Rasur Vcorr 17 φασί hinter γάμου (Z. 16) Clemens AI. 17f τοῦτον — <τοῦτον—πορισμὸν> Clemeus AI. 18 < <καὶ τῷ> *] καὶ τὸ Clemens AI. βέλτιον]",
          "candidate_score": 0.645233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_840",
          "psc_text": "τῳ σαφὲς ἂν εἴη· καὶ ἐξέπεσεν αὐτῶν πανταχόθεν ὁ ληρώδης λόγος. 23. Τῶν δὲ ἀποστόλων τὰ ὀνόματα εἰς τὴν τῶν ἠπατημένων ὑπ᾿ αὐτῶν πεθὼ προσποιητῶς δέχονται βίβλους τε ἐξ ὀνόματος αὐτῶν πλασάμενοι ἀνεγράψαντο, δῆθεν ἀπὸ προσώπου Ἰακώβου καὶ Ματθαίου καὶ ἄλλων μαθητῶν. ἐν οἷς ὀνόμασι καὶ τὸ ὄνομα Ἰωάννου τοῦ ἀποστόλου ἐγκαταλέγουσιν, ἵνα πανταχόθεν φωρατὴ γένηται ἡ αὐτῶν ἄνοια. οὐ μόνον γὰρ ἐλέγχει αὐτοὺς κατὰ πάντα τρόπον, λέγων ὅτι ἐν ἀρχῇ ἠν ὁ Λόγος καὶ ὁ Λόγος ἠν πρὸς τὸν θεὸν καὶ θεὸς ἦν ὁ Λόγος«, ἀλλὰ καὶ ὅτι τὰς τῶν ἁγίων προφητῶν μαρτυρίας *, ἐν ᾡ ἐκ πνεύματος ἁγίου ὁρμώμενος καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένα καλῶς ἀκριβολογήσας περὶ ἑκάστης ὑποθέσεως τῆς εἰς Χριστὸν πληρωθείσης, ὡς εἶπον, τὰς μαρτυρίας ἐξέθετο, ἀφ’ ὡν προφητῶν οὑτοι ἑαυτοὺς ἀπηλλοτρίωσαν. καὶ εὐθὺς ἔδειξεν ὡς τοῖς πρὸς Ἰωάννην τὸν βαπτιστὴν ὑπὸ τῶν Φαρισαίων πεμφ- 9f vgl. Rom. 14, 20 u. I Tim. 4, 3",
          "candidate_score": 0.645187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1804",
          "psc_text": "— 13 f vgl. Mark. 5, 13 — 27 luk. 11, 11f — 28 Luk. 11, 13 VM 4 <ὡς>* 5 τοὺς μὲν τελευτήσαντας Pet.] τοῦ μὲν τελευτήσαντος VM 12f δαιμον///ῶντα, ι ausradiert V corr 13 λέγω δὴ τὸν nachgetragen V corr | ἐξερκόμενο///ν, ο aus ω V corr 16 σκολιεήη, η aus ει V corr σκολιεύη Μ 19 δαιμοv ///ῶντα, ι ausradiert V corr | τοῦ δεσμοῦ *] τοὺς δεσμοὺς VM 22 καὶ τῶν ἀπὸ σοῦ αμ Rande nachgetragen V corr ὑμῶν ὁ ἐπουράνιος;« εἰ τοίνυν δόματα ἀγαθὰ κέκληκεν ἰχθὺν καὶ Ι ᾠόν, οὐ πονηρὸν τὸ μετὰ εὐκαριστίας ἐκ θεοῦ καρισθὲν μεταλαμβανόμενον, καὶ ἐλήλεγκταί σου πανταχόμεν ἡ κακοτροπία. Σχόλιον κݲεݲ. Παρακέκοπται τὸ περὶ Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. εἶχεν γάρ »ἡ γενεὰ αὔτη, σημεῖο0ν οὐ δοθήσεται αὐτῇ«. οὐκ εἶχεν δὲ περὶ Νινευὴ καὶ βασιλίσσης νότου καὶ Σαλομῶνος. Ἔλεγκος κݲεݲ. Καὶ ἐν αὐτοῖς οἶς δοκεῖς παρακόπτειν οὐ δύνασαι, α ὦ Μαρκίων, λαθεῖν",
          "candidate_score": 0.645028,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1244",
          "psc_text": "δύο σου λέξεις διέπεσον, καὶ 3 Mark. 7, 11 — 11 Matth. 19, 8 — 14 Matth. 19, 6 — 15 Matth. 19, 5 — 20 Gen. 2, 18 — 22 Gen. 2, 23 — 24 Gen. 2, 24 V Μ S (Ss) Ausgg. 7 * <νομοθετηθέντα> * 15 * etwa <συνιστάνων> 16 αὐτοῦ2 < M 18 ὅ οἶν nachgetragen V corr 29 βουλήσει *] ι aus ει Vcorr βούλησις M οὐ πόρρωθεν, ἀλλὰ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς χρήσεως. καὶ ὅτι μὲν νομοθεσία θεοῦ ἔστιν, τοῦτο δῆλον. πανταχοῦ δὲ θεὸς νομοθετεῖ τὰ μὲν εἰς χρόνους, τὰ δὲ εἰς τύπους, τὰ δὲ εἰς άποκάλυψιν τῶν μελλόντων ἔσεσθαι ἀγαθῶν, ὦν ἐλθὼν ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἔδειξε τὴν πλήρωσιν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. 10. Τὰ δὲ τῆς παρὰ σοὶ ἑτέρας θεῶν διαιρέσεως τριχῆ πάλιν διαιρεθείσης ἐπαναλαβὼν καὶ αὐτὰ δείξω παρὰ σοὶ σεσυκοφαντημένα καὶ οὐκ ἄλλο τι ὄν ἀλλὰ γόητος τὸ ἔργον. ποῖος γὰρ ἡμῖν",
          "candidate_score": 0.644703,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1843",
          "psc_text": "114,5–9 22–24 vgl. S. 114, 9—11 5 ἰδεῖν S. 114,3] <VM 8 ἐαυτόν, ἐ vorgesetzt Vcorr 9 † ὑπόδειγμα] lies etwa ὅρον * 10 ἡ auf Rasur Vcorr 12 ὁ δὲ angeflickt V corr <S. 114,6] λέγετε S. 114,6 13 ὁ θεός <S. 114,6f | προσέθηκε S. 114,7 | ἐκεῖνος] τὸ ὅτιS. 114,7 15 [μὴ]?* (Sinn: „als ob Marcion selbst bweeisen wollte. . , läßt er ihm sagen “) 22 αὐτὸν <S.114,9 31 [καὶ]?* Σχόλιον νݲβݲ. Παρέκοψε τό »παραλαβὼν τοὺς δώδεκα ἔλεγεν. ἱδού, ἀναβαίνομέν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τοῖς προφήταις περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. παραδοθήσεται γὰρ καὶ ἀποκτανθήσεται καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται«. ὅλα ταῦτα παρέκοωεν. Εόγχπς μݲβݲ Ἴνα ἐν μηδενὶ ὀρθοποδήσῃ, μὴ δὲ ἐλέγχηται ῥᾳδιουργῶν κατὰ πάντα τρόπον. ἔκρυψε γὰρ τὰ ἡητά, ἴνα δῆθεν τὰ περὶ τοῦ πάθους ἀρνήσηται. ὕστερον δὲ ὁμολογοῦντι αὐτὸν ἐσταυρῶσθαι εἰς μάταιον αὐτῷ ὁ πόνος τῆς ῤᾳδιουργίας ἔσται. Σχόλιον νݲγݲ.",
          "candidate_score": 0.644553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.644526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_657",
          "psc_text": "12; IV 37f Lommatzsch Eusebius h. e. III 27, 1ff; S. 255, 24 ff Schwartz VI 17; S. 554, 18 ff Hieronymus in Isaiam zu 1, 12; Migne 24, 34B (ebenda zu 1, 3); Migne 24, 27A u. zu 8, 11 ff; 119A in Ezech. 16, 16; Migne 25, 139 C ep. 112, 13, 2; CSEL 55, 381, 26 ff Hilberg de vir. ill. 3 (Hieronymus stimmt in der Unterscheidung von äern u. Ebioniten mit Epiph. überein; ob er Nazorei oder Nazarei oder Nazareni geschrieben hat, ist auch durch Hilberg noch nicht sichergestellt: die beste Hdschr. hat S. 381, 26 nazoreus) — 19 f vgl. Act. 24, 5 V Μ 3 σιπιδῶνι Μ 4 οὐκ ἐχούσῃ δὲ οὐδὲ] ἐχούση δὲ οὐκ Μ 6. 8. 10 ἀνατρέπουσα . . ἀφανίζουσα . . περιφέρουσα *] ἀνατρεπούσῃ . . ἀφανιζούση . . . περιφερούση VM 9 κατὰ τῶν] κατάγων M 10 σῆψιν] σιτὶν",
          "candidate_score": 0.644526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39_41",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2318",
          "psc_text": "καιροῦ παρῳχημένου λέγων, ἵνα δείξῃ οὐ τὸν αὐτὸν εἶναι καιρὸν τοῦτον ἐκείνῳ τῷ τοῦ βαπτίσματος χρόνῳ, ἀλλὰ ἄλλον παρ᾿ ἐκεῖνον. οὔτε γὰρ εὐθὺς ἀπὸ τοῦ πειρασμοῦ πρὸς τὸν Ἰωάννην ἀφικνεῖται, ἀλλὰ πρῶτον μὲν εἰς τὸν Γαλιλαίαν, ἔπειτα δὲ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην, ὅπερ ἦν τοῦτο πρὸς τὸν Ἰωάννην *· διὸ λέγει ὅτι »οὗτος ἦν ὃν εἶπον ὑμῖν« καὶ ἔτι τὸ εὐαγγέλιόν φησι »καὶ ἐμαρτύρησεν Ἰωάννης ὅτι τεθέαμαι«, ὡς ἤδη τοῦ πράγματος πρὸς καιρου τινος γεγονότος. 14. Μετὰ ταῦτα ἀρχὴ κλήσεως τῶν περὶ Πέτρον ἀπὸ Ἀνδρέου σημαίνεται. ἀνῆλθε γὰρ παρ᾿ αὐτῷ Ἀνδρέας εἷς τῶν δύο τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ, μαθητευομένων μὲν παρ᾿ Ἰωάννου, ἔτι δὲ ἐν τῇ Γαλλιλαίᾳ παραμενόντων καὶ <κατὰ> καιροὺς τῷ Ἰωάννῃ σχολαζόντων. καὶ εὐθὺς μείναντος Ἀνδρέου ἐκείνην τὴν ἡμέραν (ὥρα ἦν ὡς δεκάτη), συμβέβνκεν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἀπαντῆσαι αὐτὸν τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ Σίμωνι καὶ εἰπεῖν τὰ προειρημένα, ὅτι εὑρήκαμεν Μεσσίαν, καὶ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς τὸν κύριον καὶ",
          "candidate_score": 0.644435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1681",
          "psc_text": "die Angaben S. 123, 18ff. Tertullians (adv. Marc. V 2ff) stimmt mit der des Epiph. überein, nur daß Tertullian den Epheser- als Laodicenerbrief gibt u. den Philemon- hinter den Philipperbrief stellt V M 1 <μᾶλλον> * 2 περιέκκοψε, erstes κ durchgestrichen V corr 3 ει aus η, nach dem Wort Rasur von 2—3 Buchstaben V corr | δὲ 2 < Μ 6 περιτέμνων, ων auf Rasur V corr 8 ὑπ᾿] ἀπ᾿ V 12 Κολοσσαεῖς, ο aus α V corr Κολοσσαεῖς Μ 13 ἐννάτη Μ 14 Λαοδικείας V M 16 αὐτὸν, α u. v auf Rasur V corr σὺν *] ἐν V M 18 αὐτῷ Dind.] αὐτοῦ aus αὐτῶν Vcorr αὐτῶν Μ 19 ἐπιστολῶν Corn.] ἀποστόλων V M 21 οὖν] lies δὲ? * καὶ ὅτι ἀνάστασιν σαρκὸς ὁ ἀπόστολος κηρύττει καὶ δικαίους τοὺς προφήτας ὀνομάζει καὶ ἐν σῳζομένοις ὑπάρχοντας τοὺς περὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντα ὅσα ἐστὶ τῆς",
          "candidate_score": 0.644372,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1207",
          "psc_text": "9 σφετέρου aus ὑφ’ ἑτέρου hergestellt V corr σφετέρου M 11 *] προσήκει *, χρὴ Pet. | <τὸ> ἀδικεῖν <ἀν>αιροῦντα ἀν)αιροῦντα Wil.] ἀδικεῖν αἱροῦντος V M 11 f * τῶν — συνορώντων] eränze etwa > * u. übersetze das ächste: u. solcher, die keine logische Folge zu erkennen vermögen vgl. Z. 17 f; Wil. schließt das ἀδικίαν ἀναιροῦντα an u. schreibt τῶν τὸ ἑξῆς τε μὴ συνορώντων | <κατὰ> schreibt <μήτε> u. verbindet das Glied mit συνορώντων 14 τε Wil.] γε | <αὐτοῦ> ἰδίαν *, αὐτοῦ sc. τοῦ σωτῆρος bildet den Gegensatz zu θεοῦ Ζ. 18] θείαν statt ἰδίαν Harnack 15 τά τε Pet.] ἅτε V M | γεγονέναι 2 Grabe] γέγονεν V M 18 <τοῦτο> *, sc. der Glaube,daß die Welt von φθοροποιὸς θεὸς ühre | μὴ αἰτίαν] μάτην Harnack μνωπίᾳ Hilgenfeld; aber αἰτίαν λαμβάνεσθαί τινος hat den Sinn von »Kenntnis « εῖρημένων. πεπόνθασι δὲ τοῦτο ἰδίως ἑκάτεροι αὐτῶν,",
          "candidate_score": 0.644334,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2521",
          "psc_text": "1, 11ff; I 219, 12ff — 24vgl. haer. 19,3,7; I 220,24ff — 25f vgl. haer. 19,3,4; I 220, 8ff haer. 30, 3, 3ff; I 336, 4ff M U 2 καλουμένης < Μ | <τε> * | τὸν] τῶν Μ 3 ναβαττίδι U 4 τούτου U 6 προσεκύνουν U 7 διὰ τὸ] καὶ τό Μ 8 καὶ Ἐβιωναῖοι < Μ | Νασαραῖοι Μ | καὶ4 < U 11 Ἰεξαὶ] ἰσξαὶ Μ τὸ U 16 ἀκηκόειν U | ὅτι] ὅτε U | ἀμαρθοῦς Μ 17 ἔτι *] ἡ Μ < U | μαρθάνη Μ 18 βαδίζειν Μ | συνεχόμενοι Μ 19 δῆθεν ἕνεκεν U 24 αὐτοῖς *] < Μ καὶ U γοῦσι, κτίσμα αὐτὸν ἡγούμενοι καὶ ἀεί ποτε φαινόμενον, καὶ πρῶτον μὲν πεπλάσθαι αὐτὸν ἐν τῷ Ἀδάμ, ἐκδύεσθαι δὲ αὐτὸν τὸ σῶμα τοῦ Ἀδὰμ καὶ πάλιν ἐνδύεσθαι, ὅτε βούλεται. καλεῖσθαι δὲ αὐτὸν Χριστὸν καὶ εἶναι τὸ ἅγιον πνεῦμα τὸ ὕψος ἕκαστον αὐτῶν",
          "candidate_score": 0.6443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_422",
          "psc_text": "Ι δδῖ + εἰ V 7 ἀπόκριναι ὦ Ausgg.] αιο auf Rasur Veorr ἀπόκρινε ὠ Μ 9 ἡμῶν γεγένηται V 11 ὑπὲρ ἡμῶν < V Ι vor οὔτε vielleicht etwas ausgefallen: < ἀλλ᾿ οὐδὲ διὰ * 12 ὢν] ἦν M Ι συκοφαντίαν * vgl. S. 251, 21] συκοφαντίας V M 13 ἀνθ' ἑαυτοῦ aus ἀντ' αὐτοῦ Veorr ἀντ' αὐτοῦ M 13 f παραδέδωκεν Μ 14 φόνον] am Rand (??) θάνατον V corr 15 τοιοῦτον oben hineingeflickt Veorr <ὁ> U 24 vor πατρὸς + τοῦ M Ι γεγεννημένος, zweites ν darüber 25 ἐσχάτου, ου aus ων V corr ἡμῶν τῇ σαρκὶ καὶ τὴν Μιν δῷ ὑπὲρ τῶν ἰδίων προβάτων· ὡς ἐλέγχει τούτους λέγων »ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς ᾿εροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται καὶ ἀποκτανθήσεται καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ αναστήσεται«, τοῖς τε υἱοῖς Ζεβεδαίου φήσας »δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὂ μέλλω πίνειν;«, ὡς καὶ ὁ ἀπόστολος Πέτρος λέγει »θανατωθεὶς σαρκί, ζωοποιηθεὶς",
          "candidate_score": 0.644254,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1540",
          "psc_text": "διδάγματα] δήγματα, δή auf Rasur V corr 16 ἐπιπνοίας*] ἐπινοίας VM 21 Unterschrift κατὰ Καϊανῶν VM 22 Überschrift κατὰ Σηθιανῶν ἐννεακαιδεκάτη ἡ καὶ λθ VM 24 δὲ nachgetragen Vcorr | ταύτης ἡ τῶν angeflickt V corr τάχα δὲ ἤδη καὶ αἱ πλείους τούτων ἐξερριζώθησαν ἐκ τοῦ κόσμου. τὸ γὰρ οὐκ ἐκ θεοῦ ὂν οὐ σταθήσεται, ἀλλὰ καιρῷ μὲν ἀκμάζει, εἰς τὸ παντελὲς δὲ διαρκῶς οὐκ ἐμπαραμένει. τάχα δὲ οἶμαι ἐν τῇ τῶν Αἰγυπτίων χώρᾳ συντετυχηκέναι καὶ ταύτῃ τῇ αἱρέσει οὐ γὰρ ἀκριβῶς τὴν χώραν μένηνμαι, ἐν ᾐ αὐτοῖς συνέτυχον)· καὶ τὰ μὲν κατὰ ἱστορίαν φύσει αὐτοψίᾳ περὶ ταύτης ἔγνωμεν, τὰ δὲ ἐκ συγγραμμάτων περὶ αὐτῆς ἐμάθομεν. Οὑτοι γὰρ οἱ Σηθιανοὶ ἀπὸ Σὴθ τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἀδὰμ σεμνύνονται τὸ γένος κατάγειν αὐτόν τε δοξάζουσι καὶ εἰς αὐτὸν πάντα ὅσαπερ ἀρετῆς εἰναι * ἀναφέρουσι, τά τε τῆς ἀρετῆς τεκμήρια καὶ δικαιοσύνης καὶ ὅσα τοιαῦτα ὑπάρχει. οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ Χριστὸν αὐτὸν",
          "candidate_score": 0.644241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_123_125",
          "bdc_text": "- Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff; 26 , 67 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3292",
          "psc_text": "18 ὑπὲρ < S | ηὕρατο M εὕρατο U 19 ὡς ἔφην <S | ό ἀπόστολος τι sprechend S 22 ἦς δὴ + ἤδη U | νέα <S | καὶ κλῶνες <S Phot. 23 ἀεὶ <M S | τὸ μὲν ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας τῆς ἐνθωπευούσης ἐν τῷ σώματι συνιστάμενον, ἥτις ἐξ ἐπιπνοίας, ὡς ἔφην, ἐγενήθη τοῦ ὑλικοῦ πνεύματος, τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ κατὰ τὴν ἐντολήν, ὃν ἔμφυτον ἐλάβομεν ἔχειν καὶ φυσικὸν νόμον, πρὸς τὸ καλὸν ἡμῶν ἐξεγείροντα καὶ ἐπανορθούμενον τὸν λογισμόν. ὅθεν τῇ μὲν νομοθεσίᾳ τοῦ θεοῦ κατὰ τὸν νοῦν »συνηδόμεθα« (τοῦτο γὰρ ὁ ἔσω ἄνθρωπος), τῇ δὲ νομοθεσίᾳ τοῦ διαβόλου κατὰ τὴν ἐνοικοῦσαν ἐπιθυμίαν ἐν τῇ σαρκί· ὁ γὰρ νόμος »ἀντιστρατευόμενος καὶ ἀντιπράσσων τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ«, οἷον τῇ πρὸς τὸ ἀγαθὸν ὁρμῇ, τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ νοός, οὗτός ἐστιν ὁ τοὺς ἐμπαθεῖς ἀναφύων ἀεὶ καὶ ὑλικοὺς πρὸς ἀνομίαν περισπασμούς, παντάπασι πρὸς ἡδονὰς ὢν ἑλκτικός. 61. Τρεῖς τὰρ νόμους ὑποτιθέμενος",
          "candidate_score": 0.644007,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1225",
          "psc_text": "Grabe] οὗτος VM 26 τε hineingeflickt Vcorr ῥαπίσῃ, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην σιαγόνα«. διαιρεῖται δὲ καὶ εἰς τὸ μετατεθὲν καὶ ἐναλλαγὲν ἀπὸ τοῦ σωματικοῦ ἐπὶ τὸ πνευματικόν, τὸ συμβολικὸν τοῦτο <τὸ> κατ᾿ εἰκόνα τῶν διαφερόντων νενομοθετημένον. αἱ γὰρ εἰκόνες καὶ τὰ σύμβολα παραστατικὰ ὄντα ἑτέρων πραγμάτων καλῶς D 205 ἐγίνοντο μέχρι μὴ παρῆν ἡ ἀλήθεια· παρούσης δὲ τῆς ἀληθείας τὰ τῆς ἀληθείας δεῖ ποιεῖν, οὐ τὰ τῆς εἰκόνος. ταῦτα δὲ καὶ οἰ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔδειξε, τὸ μὲν τῶν εἰκόνων, ὡς ἤδη εἴπομεν, διὰ τοῦ πάσχα καὶ τῶν ἀζύμων δείξας δι᾿ ἡμᾶς, τὸ δὲ τοῦ συμπεπλεγμένου νόμου τῇ ἀδικίᾳ, ἐπών »τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι κατηργῆσθαι«, τὸ δὲ τοῦ ἀσυμπλόκου τῷ χείρονι, »ὁ μὲν νόμος« εἰπών »ἅγιος, καὶ ἡ ἀντολὴ ἁγία καὶ δικάία καὶ ἀγαθή«. 7. Ὡς μὲν οὖν συντόμως ἔστιν εἰπεῖν, αὐτάρκως οἶμαί σοι δεδεῖχθαι καὶ τὴν ἐξ ἀνθρώπων παρεισδύσασαν νομοθεσίαν καὶ αὐτὸν τὸν",
          "candidate_score": 0.643804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.643733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.64367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_649",
          "psc_text": "τέκνοις τοῦ Ἰωσήφ, εἴπερ ἦσαν ἐξ αὐτῆς, Ἰακώβῳ φημὶ καὶ Ἰωσῇ καὶ Ἰούδᾳ καὶ Συμεῶνι. 5 I Kor. 15, 53 — 6 I Kor. 15, 20 — 16 Jes. 7, 14 — 10 Luk. 1, 34 — 20 Luk. 1, 35 — 22 Matth. 1, 18 — 25 τῷ ἁγίῳ παρθένῳ, zum Sinn vgl. haer. 78, 10, 11 — 26 Joh. 19, 27 — Joh. 19, 26 — 28 vgl. Mark. 6, 3 V Μ 2 † ἀναστάσει] lies wohl ἀναστάσεως 〈ὑποθέσει〉 * 3 vor καὶ viell. etwas ausgefallen 〈ἐλέγχων αὐτοὺς〉 ? * | αἷς < M 8 f ἐξ ἀληθείας] s. zu S. 305, 12 11 ἂν < Μ 12 αὐτόν, ο aus ω V corr | ἀπατηθέντες οἱ τάλανες aus ἀπατηθεὶς ὁ τάλας V corr | αἴτιοι γεγονότες aus αἴτιος γεγονὼς V corr 13f εἰσηγουμένων, δι δι V corr 16 ὁ < V 19 ὅτι] ἐπεὶ Μ 21",
          "candidate_score": 0.643476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1907",
          "psc_text": "13f 9 κύριος < 10 τοῦ λόγου aus τῶ λόγω V corr 11f ἀλλότριος *] ἀλλοτρίου V M 18 οὖ — δοκήσει < M | οὖ Corn.] οὐ V | οὐ ausradiert V 19 <ὅτι> * 21 ὡς < M | μαρτυρίας ὁμολγίας VM * 22 * etwa <δῆλον ὅτι σάρκα ἠμφίεστο> * | οὐκοῦν am Rande nachgetragen V corr 25 [ἄλλοις] *; ob aus ἄλλο? Jül. 27 κολλόμενος M 28 φησίν S. 121, 14] < V M ἅγιος θεοῦ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ τὴν μαρτυρίαν ταύτην μετὰ καὶ πολλῶν ἄλλων λαβὼν εἰς ἐναργῆ παράστασιν ἀλθείας καὶ κηρύγματος τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ. ζݲ καὶ ιݲεݲσχόλιος. Μετηλλαγμένως· ἀντὶ γὰρ τοῦ »ἐν νόμῳ« λέγει »εν τῷ Μωυσέως νόμῳ«. λέγει δὲ πρὸ τούτου »ἢ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ λέγει«. ζݲ καὶ ιݲεݲ ἔλεγχον. Κἄν τε ἐν τῇ δευτέρᾳ ἀποφάσει ἀλλάζῃς τὸ εἶδος, ὦ Μαρκίων, καὶ νομίσῃς ἀπὸ τοῦ πεποιηκέναι σε »ἐν τῷ νόμῳ Μωυσέως«",
          "candidate_score": 0.643462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_788",
          "psc_text": "(TU N. F. V 2) S. 2ff — 7 gemeint sind wohl die pseudoclementinischen epp. ad virgines, vgl. I 4. 6f 11 14 f; S. 6, 1ff 46, 31ff Funk-Diekamp u. 10,5; S. 11, 5f 119; S. 42, 11ff 10; S. 43, 13ff — 10 Verwerfung der Jungfräulichkeit vgl. oben c. 2, 6; S. 334, 20ff — 11 des Elias usw. vgl. unten S. 357, 27ff u. S. 359, 5ff; auf David bezieht sich wohl dement. Hom. III 25; S. 43, 8ff Lagarde διὸ καὶ ἡ τῶν ἐγγόνων προ- φητεία, μοιχῶν καὶ ψαλτηρίων γέμουσα λανθανόντως διὰ τῶν ἡδυπαθειῶν ὡς τοὺς πολέμους ἐγείρει — 12 Verwerfung der Propheten vgl. dement. Hom. III 53 S. 51, 1ff Lagarde καὶ πρὸς τούτοις ἐπὶ πλεῖον αὐτοὺς πεπλανημένους ἐλέγξαι θέλων τοὺς προφήτας παρ’ ὧν δὴ μεμαθηκέναι ἐβεβαίουν, ἐπιθυμοῦντας ἀληθείας καὶ μὴ μεμαθηκότας τελευτήσαντας ἀπεφήνατο εἰπών· πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς κτἑ (Matth. 13, 17); beachte auch",
          "candidate_score": 0.643243,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3405",
          "psc_text": "τῆς πίστεως κακῶς ἐπινενοημένον ὀλεθρίαν διδασκαλίαν. παρελθὼν δὲ καὶ τούτου τὴν αἕρεσιν καθεζῆς τὰς ἄλλας διαοκέψομαι, ἐπιπόθητοι, θεὸν συνήθως ἐπικαλούμενος ἀρωγὸν τῆς ἡμῶν ἰδιωτείας, πρὸς τὸ δυνηθῆναι ἀντισχεῖν πρὸς πᾶσαν κατὰ τῆς ἀληθείας ἐπεγειρομένην φωνὴν μάταιον καὶ ἡττῆσαι κατὰ τὰ ὑπὸ τοῦ ἁγίου Ἠσαΐου ῥηθέντα ὅτι »πᾶσα φωνὴ ἐπαναστήσεται ἐπὶ σέ, πάντας αὐτοὺς ἡττήσεις, οἱ δὲ ἔνοχοι ἔσονται ἐν αὐτῇ«, ἵν᾿ οὕτως ἐν θεῷ τὸ ἐπάγγελμα περαιωσάμενοι τοῖς βουλομένοις νουνεχῶς ἐντυγχάνειν εἰς γυμνάσιον ἀληθείας καὶ φάρμακον ἰάσεως περὶ ἑκάστου θηρὸς καὶ ἰοβόλου ἑρπετοῦ, τῶν προσώπων τῶν αἱρέσεών φημι, δίκην ἀντιδότου καὶ ταυτησὶ τῆς τῶν Ὠριγενιαστῶν, φρύνου δίκην μεμορφωμένης ἐκ νοτίδος πολλῆς κυκῶντος καὶ φωνῇ μείζονι ἐπικραυγάζοντος, λαβόμενοι τὴν τοῦ κυρίου ἀνάστασιν προπότιον ὡς εἰπεῖν, ἀποβλύσωμεν τὸ γλισχρῶδες 7 f Der Name Ἀδαμάντιος ist wohl Signum. So verstehen ihn offenbar Eusebius h. e. VI 14, 10; II 552, 9 Schwartz Ἀδαμάντιος, καὶ τοῦτο γὰρ ἦν Ὠριγένει ὄνομα Hieronymus vir. ill. 54",
          "candidate_score": 0.643225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2387",
          "psc_text": "— 15 Matth. 4, 12f — 21 die zwei Passah: Joh 2, 13ff u. 11, 55ff — 23ff Es ist beachtenswert, daß Epiph. in der Berechnung der Lehrtätigkeit Jesu (3 Passah = 2 ¼ Jahre) mit Africanus (vgl. Ed. Schwartz Abh. Gött. Ges. 1895 S. 28ff) gegen Eusebius (3 ½ Jahre dem. ev. VIII 2, 108; S. 387, 17ff Heikel) zusammengeht, während er mit Eusebius gegen Aficanus den Tod Christi ins 18. Jahr des Tiberius setzt, vgl. unten S. 292, 15 u. Eusebius-Hieronymus Christi S. 174, 14ff Helm M U (von κατηγοροῦσι Z. 20 an) 1 προβατικῆς am Rand nachgetragen M 9 [φασίν] * 13 <ἐγγὺς> * 21 αὐτοῦ τοῦ] τοῦ αὐτοῦ U | περὶ δύο πάσχων U 22 πεποιηκότα U | ἐν περιόδῳ — δύο < U 23 πάσχα ἑνὸς U | διηγοῦνται < U | οἴδασιν U 24f ὡς πανταχόθεν ἐδείξαμεν < U σωτὴρ ἄλλο Πάσχα, ὡς εἶναι",
          "candidate_score": 0.643225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2305",
          "psc_text": "irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U | ἐπτραπέντι*]ἐπιτραπέντος Μ U 6 τε*]δὲ M U 7 vor Ἰταλίᾳ +τῆ Μ 8 τινων +<ἄλλων>*?9 ὁ <Μ|Κρίσκης U 11f τῶ Λουκᾶ U 14 ἀποστρέψηται Μ 18 ἐαυτοῦ U | μετὰ τὴν + αὐτοῦ U ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, [ἀναγκάζεται] ἐκθέσθαι τὸ εὐαγγέλιον. καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε,",
          "candidate_score": 0.643219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_210",
          "psc_text": "haer. 15, 5; S. 209, 16 ff — 7 ff vgl. dement. Hom. XI 28; S. 117, 33 Lagarde Ps. Tert. adv. omn. haer. 1 Origenes in Matth. 23, 23; IV 220 Lommatzsch — 11 f1 vgl. Act. 23, 8 — 13 εἱμαρμένη (Josephus bell. Jud. 11 8, 14 antiquitt XIH 5, 9) Hippolyt refut. IX 28 Const. apost. VI 6, 3 S. 313, 31 Funk — 13–20 vgl. Schürer, Zeitschr. f. neutest. Wissenschaft 1905 S. V M 1 δὲ < Μ 4 ἀσφαλεστάτας V 6 γυναικείων M 10 ἀφωρισμὸς οἱ 11 δὲ Ausgg.] τε VM 13 σφόδρα < M 16 μετωνόμασταιον, ω aus ο übergesetztes οἷ V corr οἷον < M 18 Ἄρης χωχὲβ ὀκβόλ < M χωκὲβ Μ 19 ὀχομίδ, zweites ο aus α hergestellt V ὀχμόδ M | χωχὲβ] χωκὲμ M | λουη///θ, ein Buchstabe ausradiert V λουηδό M 22 κομιζόμενα M 23 ἅ] ἢ M |",
          "candidate_score": 0.643202,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_533",
          "psc_text": "Ι ἴνα M 13 ἰνδαλτικὸν, von äterer Hand ändert zu ἰνδαλματικὸν V 14 ἔμπλεων, ω aus ο Vcorr ἔμπλεον Μ 15 /// ὁρατὸς, ein Buchstabe ausradiertV; ἀόρατος? hier u. Z. 16 ül., an der zweiten Stelle β richtig 20 > * vgl. Ζ. 22 αὐτὸν] ἔχω VM 20f ἀπτάνετο M 23 προλή///ψει, μ ausradiert V 24 καθι- στῶν *] καθιστῶντος VM Ι οὕτω < Μ 26 * etwa φασὶ γὰρ τὸν Ζαχαρίαν ἀποκτανθῆναι καὶ αληθῶς λέγουσι,;> * εὐθύς, ἀλλὰ καὶ ἐπιμείναντος μετὰ τὴν τοῦ Ἰωάννου γέννησιν καὶ προφητεύσαντος περί τε Ἰωάννου καὶ περὶ τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου καὶ ἐνσάρκου γεννήσεως ἀπὸ τῆς ἁγίας παρθένου Μαρίας διὰ πνεύ- ματος ἀγίου, ὡς λέγει καὶ σύ, παιδίον, προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ· προπορεύσῃ γὰρ πρὸ προσώπου κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ‘, »ἐπιστρέψαι καρδίας πατέρων ἐπὶ τέκνα καὶ ἀπειθεῖς ἐν φρονήσει« καὶ τὰ ἑξῆς. πόσα δὲ ἄλλα ἔστιν εἰπεῖν περὶ τῆς αὐτῶν ψευδηγορίας καὶ τοῦ αὐτῶν μιασμοῦ;",
          "candidate_score": 0.643149,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_126_128",
          "bdc_text": "27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1523",
          "psc_text": "II 85, 28ff — 16 Joh. 6, 70 — 18 Job. 17, 11 f — 21 Matth. 26, 24 — 24 II Petr. 2, 19 — 26 Joh. 8, 44 — 29 f vgl. Joh. 12, 6 V M 3 ἐκ τῶν auf Rasur Vcorr 7 τὸν aus τῶν V corr 12 φησιν] * 14 λέγων *] λέγει VM | αὐτῶν U] ἑαυτῶν VM 15 * <ἐσήμανε> * 17 διάβολον διάβολος V M 19 ἐφύλασσα V M 22 οὐαὶ δὲ] οὐδὲ M | γὰρ] δὲ, durchgestrichen u. γὰρ auf Rasur gesetzt Vcorr 23 εἰ auf Rasur V corr 27 ὑμῶν nachgetragen V corr 29 nach ὅτι ein Wort von 2 — 3 Buchstaben ausradiert V corr | vor ψεύστης + ὁ M; lies wohl οὐ ψεύστης ἦν μόνον * 30 τὸ1 aus τῶ V corr γλωσσόκομον, ἵνα ἀναπολόγητος ᾖ διὰ φιλαργυρίαν τὸν ἴδιον δεσπότην παραδοὺς εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. τίς οὖν",
          "candidate_score": 0.643144,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2001",
          "psc_text": "M 2 πορνείας]πονηρίας V |<ἄλλα>* | διότι * ]θεὸς VM 7 ὡς nachgetragen V corr 9 προστέθεικα aus προστέθηκα V corr 14f κατηγορήσει <ς>* 16 δυνηθέντος + <ἄλλως>?* |παρ᾿αὐτῶ1 VM 17 κατὰ τὸν am Rand nachgetragen V corr 23[πρῶτον]* 29 <αἰτία>* 31 * etwa <περιέχει>* ἄλλος πατὴρ Χριστοῦ οὐδὲ κακίας ἐστὶ γέννημα. μὴ γένοιτο.φησὶ γάρ »ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί«. καὶ εἰ μὲν νόθως λέγει πατέρα ἔχειν, οὐ δύναται αὐτοῦ ὁ νόθος πατὴρ καλούμενος ἐν αὐτῷ εἶναι οὐδὲ αὐτὸς ἐν τῷ πατρί. ὁ δὲ κατὰ φύσιν αὐτοῦ πατέρα ἀεὶ ἀγαθὸν καὶ θεὸν ἀεὶ καὶ πάντων δημιουργόν, ἐν αὐτῷ δὲ ὅντα καὶ σὺν αὐτῷ ὑπάρχοντα διδάσκων καὶ ἀληθεύων, κατὰ τοῦ Μαρκίωνος τὴνἀπειλὴν διεξέρχεται λέγων »ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱὸν ὡς τιμᾷ τὸν πατέρα, ἡ ἀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπ᾿αὐτὸν μένει«. ἤδη δὲ ἐν πολλαῖς μαρτυρίαις ἐδείξαμεν τὸν ἕνα ὅντα θεόν, τὸν πατέρα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦλ ἀγαρὸν",
          "candidate_score": 0.643141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_553",
          "psc_text": "4 — 5 öm. 1, 26 — 7 öm. 1, 27 — 8 II Tim. 3, 1. 2. 4 — 10 ITim. 4, 2 — 13 vgl. oben c. 4, 6ff; S. 281, 7ff — 16 Psal. 73, 13. 14 — 20 vgl. Clement. Hom. V 23; S. 71, 2 Lagarde VI 21; S. 80, 4 — — S. 297, 2 vgl. Clement. Hom. IV 16; S. 60, 28 ff Lagarde Y M 1 οὐ παρέργως ἐπιτρεπόμενος M 2 τὸν2] τὸ M Ι λέγοντος *] λέγει, ει aus ων Vcorr λέγων M 10 μᾶλλον ἤ φιλόθεοι zu φιλήδονοι am Rande nachgetragen V corr < M Ι ἀπέχεσθαι βρωμάτων zu γαμεῖν am Rande nachgetragen V corr < Μ I τὴν + ἰδίαν M 13 καὶ αὐτὴ] αὕτη u. < καὶ M 16 f τὴν κε- φαλὴν *] τὰς κεφαλὰς VM 17 nach τοῦ δράκοντος + σὺ συνέθλασας τὴν κεφα- λὴν τοῦ",
          "candidate_score": 0.64313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1694",
          "psc_text": "ῥεραδιουργημένως V corr 4 τὰ < V 5 προσένεγκε aus προσενέγκαι V corr 7 ἀνθ᾿ οὗ—αὐτοῖς < S. 125, 4 11 Ἰσκαριώτην S. 126,1.3] Ἰσκαριώθ VM | ἀντὶ δὲ τοῦ S. 126, 1f] ἀντὶ τοῦ δὲ VM 12 ἔχει < S. 126,2 13 mit καὶ αὐτὸς ἐπάρας beginnen VM schon das κεφάλαιον ςݲ, anders S. 126, 12ff 14 καὶ τὰ ἑξῆς. S. 126,13] < VM 16 δὲ < S. 126, 25 | τοιαύτην Zahn, nach S. 126, 25] 17 οὺ μὴ *, nach S. 127, 3] ἐὰν μὴ VM 19f ἰδοὺ— προσώπου als κεφάλαιον ῑ gezählt VM; richtig S. 127, 20 ῑ. »Καὶ »Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Φαρισαίου κατεκλίθη. ἡ γυνὴ στᾶσα ὀπίσω ἡ ἁμαρτωλὸς παρὰ τοὺς πόδας ἔβρεξε τοῖς δάκρυσι τοὺς πόδας καὶ ἤλειψεν καὶ κατεφίλει«. | D316 ῑᾱ Καὶ πάλιν »αὕτη τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξεν τοὺς πόδας μου καὶ ἤλειψεν καὶ κατεφίλει«. ιݲβݲ οὐκ εἶχεν »ἡ μήτηρ",
          "candidate_score": 0.643116,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2046",
          "psc_text": "– 7 f vgl. I Tim. 3, 15 – 9 vgl. c. 2, 6; S. 192, 15 ff V M 3 ἀναδεξάμενος *] ἀναλεξάμενος V M 4 † πραγματείαν] ἐνανθρώπησιν * | εντας aus ἐν τῷ getilgt V corr 5 ὁ 2 oben drüder V corr 10 προκαθίσας V | οὐχ aus οὐκ V corr 13 σῆς aus σοῦ 1 V corr σῆς Μ 15 πατρὸς + υἱὸς ?* 18 αὐτοῦ *] αὐτῶ V M 20 μέτριος] lies μέσος ?* 28 nach τουτέστιν ist dem Sinne nach ἀπεστάλησαν zu ergänzen αὐτὰς πρόγωνσιν ἂν μὴ ἔχων· ἐπειδὴ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὰς δι᾿ ἕτερον καὶ ἕτερόν τι εὑρέθησαν ἐργαςάμεναι. ἢ πάλιν ἐὰν εἴπῃς ὅτι οὐ κατὰ τὴν αὐτιοῦ βούλησιν ἐληλύθασιν ἀλλὰ κατὰ τυραννίδα τοῦ ἀφαρπάζοντος, ἄρα ἰσχυρός ἐστιν ὁ κτισθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ πονηρὸς ρὸς δημιουργὸς παρὰ τὸν ἀγαθὸν θεόν, ὅτι τὰ αὐτοῦ ὑπάρχοντα ἀφαρπάξας ἐχρήσατο. πόθεν δὲ οὐ διελεγχθήσῃ, αὐτοῦ τοῦ",
          "candidate_score": 0.64287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_126_128",
          "bdc_text": "27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1090",
          "psc_text": "16 Matth. 27, 46 Mark. 15, 34 — 19 Matth. 26, 38 — 20 Matth. 26, 39 — 21 Joh. 12, 27 — 23 Matth. 8, 19 Luk. 9, 57 — Matth. 8, 20 Luk. 9, 58 V M lat. 2 αἰώνων] ἀγώνων M | διὰ τούτου *] δι’ αὐτοῦ V M per hunc lat. 3 δὲ x003C; 5 ἤγειρεν] liberavit lat. | ἐπεκτανθεὶς M 6 αὐτῶν] αὐτὸν, am Rande V corr 7 > Dind.] semetipsum lat. 8 μύρα aus μοίρα Ycorr parke (parte?) lat. 9 ὡς περὶ M 12 f ἥκοντος] ἦκον τοὺς M 13 f < έπὶ τὸ πρόσωπον αὐ > *] in faciem suam lat. ; die Εrgänzung ist notwendig, um den folgenden Ausfall in lat. zu ären (Gleichendung) 14 f ωσέα — ἐπὶ τὸ πρόσωπον x003C;lat. 15 * 〈ἐν τῷ μὲν ἀπολειφθῆναι αὐτὴν ἀπὸ τοῦ > *] in hoc quideni quod derelieta est a lumine lat.;",
          "candidate_score": 0.642844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_145_147",
          "bdc_text": "s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_225",
          "psc_text": "ἐνταῦθα τοῖς ἐντυγχάνουσι συντέτακται. Κατὰ Νασαραίων, ἀπὸ Ἰουδαϊσμοῦ αἱρέσεως εݲ τῆς δὲ ἀκολουθίας Ἑξῆς δὲ ἐπιβαλοῦμαι διηγεῖσθαι τὰ κατὰ τὴν αἵρεσιν τὴν μετὰ τοὺς Ἡμεροβαπτιστὰς καλουμένην τῶν Νασαραίων, οἵτινες Ἰουδαῖοί εἰσι τὸ γένος, ἀπὸ τῆς Γαλααδίτιδος καὶ Βασανίτιδος καὶ τῶν ἐπέκεινα τοῦ Ἰορδάνου ὁρμώμενοι, ὡς ὁ εἰς ἡμᾶς ἐλθὼν παριέχει λόγος, ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ Ἰσραὴλ οὖσα, ἥτις τὰ πάντα ἰουδάϊζεν, μηδὲν περαιτέρω φρονοῦσα σχεδὸν τῶν προειρημένων. περιτομὴν γὰρ ὡσαύτως ἐκέκτητο, σάββατον τὸ αὐτὸ ἐφύλαττεν, ἑορταῖς ταῖς αὐταῖς προσανεῖχεν, οὐ μὴν εἱμαρμένην παρεισῆγεν οὔτε ἀστρονομίαν. καὶ πατέρας μὲν ἐδέχετο τοὺς ἐν τῇ πεντατεύχῳ ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ μέχρι Μωυσέως, τοὺς ἐν ἀριστείᾳ θεοσεβείας διαφανεῖς ὑπάρξαντας, φημὶ δὲ Ἀδὰμ καὶ Σὴθ καὶ Ἐνὼχ καὶ Μαθουσάλα καὶ Νῶε καὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, Λευί τε καὶ Ἀαρὼν καὶ Μωυσέα καὶ Ἰησοῦν τὸν τοῦ 13ff die Νασαραῖοι dem Epiph. ümlich. Wenn er (vgl. oben Anaceph. S. 168, 4) den Namen mit ἀφηνιαστὴς übersetzt,",
          "candidate_score": 0.64273,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_923",
          "psc_text": "φησιν αὐτὸς καὶ οἱ αὐτοῦ· δεκαπέντε δὲ δυάδας φασὶν εἶναι, ἃς συζυγίας καλοῦσι. τὸν ἀριθμὸν δὲ εἶναι τριάκοντα αἰῶνας, ἑκάστην δὲ θήλειαν γεννᾶν ἀπὸ τοῦ ἄρρενος τοὺς καθεξῆς αἰῶνας· εἶναι δὲ τούτους ὡς ὑποτέτακται, κατὰ ἀντιπαράθεσιν ἑκάστου ἀρ- 20 Hesiod Theogonie 116 (vgl. Theophilus ad Aut. II 6; S. 60 Otto dement. Hom. VI 3; S. 74, 15 f Lagarde) V Μ 1 hinter Κήρινθον von äterer Hand τὸν hinzugesetzt V | xal Μήρινθον < Μ 5 οὗτος] αὐτὸς M | ῥᾴδιον getilgt Vcorr 6 μεμελέτηται M 7 vor ἐνηχήσει + ἐν M | καὶ]? * 8 εἰ δεῖ] ἤδη V | τὴν ἀλήθειαν V 9 σιωπήσαιμεν V 11 ὅθεν] ὅμως M 12 κατὰ1 *] καὶ τὸ V M | <τε> * 13 Ἡσιώδω 20 Ἡσίοδος, ο aus ω V 21 ἔφη]? * | σαφὲς εἴν V σαφῆ ἦ M | ὡς vor τὸ ὁμώνυμον oben über Vcorr ݲ M",
          "candidate_score": 0.642711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_126_128",
          "bdc_text": "27 , 29ff ; Joh 6 , 41ff; 7 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2863",
          "psc_text": "ὁ θεός«· καὶ οὐκ εἶπε »φῶς ἀληθινόν«, ἵνα ἐκ τοῦ »θεὸν ἀληθινόν« καὶ »φῶς ἀληθινόν« τὴν ἴσην θεότητα πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ υἱοῦ πρὸς πατέρα νοήσωμεν καὶ * ἀπὸ τοῦ τὸν πατέρα φῶς εἶναι καὶ τὸν υἱὸν θεὸν εἶναι, μὴ ἐπικεῖσθαι δὲ ἐνταῦθα ἀληθινόν. οὐ γὰρ ἦν χρεία εἰπεῖν, μηδεμιᾶς ἀμφιλογίας οὔσης· ἀπὸ γὰρ τοῦ »θεός« καὶ »φῶς« ἡ μία τελειότης τῆς αὐτῆς γνησιότητος, πατρὸς πρὸς τὸν υἱὸν καὶ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα, σαφῶς ἀπεφάνθη· καὶ διαλέλυταί σου ἡ πᾶσα 1 Deut. 6,4 – 3 Jes. 41, 4; 44,6 – 4 Apok. 1,8 – 5 Eph. 4, 10; 1, 21 – 8 Jes. 41, 4; 44, 6 Apok. 1,8 – 9 Deut. 6,4 – 10 Ex. 3, 14 – 11ff vgl. Ancor. 2, 4ff; I 7, 20ff – 11 Joh. 14, 28 – 12 Joh. 17,3 16ff vgl. Ancoratus 4, 1ff; I 9,20ff Panrion h. 69, 32 – 19 Joh.",
          "candidate_score": 0.642517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2414",
          "psc_text": "Λαμίου καὶ Σερουιλίου Νοννίου. ς. ݲ Μάγνου Πομπηίου καὶ Οὐαλερίου. ς ݲ. Λεπίδου καὶ Ἀρουγκίου. η ݲ. Καίσαρος καὶ Καπίτωνος. θ ݲ. Κρητικοῦ καὶ Νερούα. ι ݲ. Καμίλλου καὶ Κυϊντιλλιανοῦ. ια ݲ. Καμήρου καὶ Σαβίνου. ιβ ݲ. Δολαβέλλα καὶ Σιλανοῦ. ιγ ݲ. Λεπίδου καὶ Ταύρου. 5—S. 291, 18 vgl. Zu S. 2S4, 7; Epiph. Benützt eine Konsulsliste, die sich mit Der in den sog. Consularia Const. und im Chronicon pasch. Überlieferten (MG. auct. Antiqu. IX 218FF, vgl. XI 197 ff) aufs engste berührt. Die gemeinsamen Fehler der drei Zeugen dürfen selbstverständlich nicht verbessert werden. Die Liste geht von 2 v. Chr. Bis 28 n. Chr. — 11 hinter Λαμίου καὶ Σερουιλίου Νοννίου sind in allen 3 Zeugen die Konsuln des Jahres 4 n. Chr. Ausgefallen; der Mangel wird wieder eingebracht durch die Spaltung bei ι ݲ ε ݲ ι ݲ ς ݲ — 14 η ݲ Καίσαρος καἲ Καπίτωνος] Germanicus",
          "candidate_score": 0.64243,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_431",
          "psc_text": "θ. 2 < V 12 προσκύνησις] κράτος V 12 Unterschrift Βασιλείδου V 13 τῆς δὲ ἀκολουθίας] ἡ καὶ V 16 τῆς] τῶν V 18 vor κηρυγματος + τοῦ V 19 προκρίτABBREVοις, ε ausradiert V corr Ι <ἦν> καὶ ἀπὸ τοῦ γυναίου ἐγκρατευσάμενος ὡς κατὰ μίμησιν ὼν ἑώρα θεῷ προσανεχόντων, μέχρι τινὸς ἐκαρτέρει, οὐ μὴν εἰς τέλος ἤνεγκε κρατεῖν τῆς αύτοῦ άκρασίας, ἀλλὰ βουληθεὶς ὡς κύων ἐπὶ τὸν ἴδιον ἔμετον ἐπιστρέφειν προφάσεις τινὰς οὐκ ἀγαθὰς ἑαυτῷ θηρώμενος ἐπενόει πρὸς ἀπολογίαν τοῦ ἰδίου τῆς ἀκολασίας πάθους· ᾧ μᾶλλον συνέφερεν *. εἶτα τοῦ σκοποῦ ἐκπεσὼν τῇ ἰδίᾳ γυναικὶ συνήφθη άπεριέργως. οὗτος δὲ αἰσχυνόμενος τὴν ἑαυτοῦ ἡτταν καὶ ὺφορώμενος φωραθῆναι ἐτόλμα λέγειν ὅτι], εἰ μή τις καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαγνεύῃ, ζωῆς μὴ δύνασθαι μετέχειν τῆς αἰωνίου. ἐκ προφάσεως γὰρ εἰς πρόφασιν μετηνέχθη ἑτέραν. ὁρῶν γὰρ τὴν ἑαυτοῦ σύμβιον κάλλει μὲν διαπρέπουσαν ταπεινότητι δὲ φερομένην, ἐζηλοτύπησε ταύτην καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν ἀσέλγειαν τοὺς ἄλλους εἶναι",
          "candidate_score": 0.642104,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_812",
          "psc_text": "ναβατείας M; oben S. 335, 9 Βαταναίας, aber haer. 19, 1, 2 u. 10; S. 217, 21 u. 219, 7 15 Κωχάβων V M | vor ἐν τῇ + τῆς M | γῆς M 18 vor καλοῦσι | οὐτοι Μ 19 καὶ οὐχὶ ἐκκλησίαν] am Rande beigesetzt Vcorr < M 20 ἑνί τινι aus ἑνί τω V ἐν τῷ M | ἐπιτρέπουσι Vcorr | συναφείας aus συγγραφὰς Vcorr 22 ἐπιτρέπουσιν < M πάντα γὰρ — ἐφίεται hinter ἑβδόμου γάμου (Z. 23) verwiesen Vcorr 24 Μωυσέα *] Μωυσῆν V M 25 οὐδὲν δὲ ὄντα < M 26 οὐκέτι < περὶ Ἠσαΐαν καὶ Ἰερεμίαν, Δανιὴλ καὶ Ἰεζεκιήλ, Ἠλίαν τε καὶ Ἐλισσαῖον ἀθετοῦσιν· οὐ γὰρ συντίθενται, βλασφημοῦντες τὰς αὐτῶν προφητείας, ἀλλὰ μόνον τὸ εὐαγγέλιον δέχονται. τὸν δὲ Χριστὸν προφήτην λέγουσι τῆς ἀληθείας καὶ Χριστόν, υἱὸν <δὲ> θεοῦ κατὰ καὶ κατὰ συνάφειαν ἀναγωγῆς τῆς ἄνωθεν πρὸς αὐτὸν γεγενημένης τοὺς δὲ προφήτας λέγουσι * συνέσεως",
          "candidate_score": 0.642031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1593",
          "psc_text": "aus τὴν εὐοδμίαν Vcorr αὐτοῦ *] αὐτῶν VM 11 αὗται aus αἱ αὐταὶ Vcorr 16 αἱ γὰρ auf Rasur Vcorr 21 ἐξ nachgetragen Vcorr 25 ἀλλ’ M 27 <μὲν> * 28 δὲ hineingeflickt 29 γὰρ hineingeflickt Vcorr < διοίκησιν παντὸς τοῦ βασιλείου καὶ εἰς εὐταξίαν γῆς, ἔνθα φόνοι καὶ μάχαι, ἄγνοιαί τε καὶ διδασκαλίαι, εὐνομίαι τε καὶ παρανομίαι, καὶ τούτου χάριν εἰσὶν ἐξουσίαι, ἵνα εἰς εὔτακτον σύνταξιν τῆς τοῦ παντὸς κόσμου διοικήσεως τὰ πάντα ἐκ θεοῦ καλῶς καταταχθῇ καὶ οἰκονομηθῇ, — οὕτω καὶ ἐν οὐρανῷ, μάλιστα δὲ ἐξαιρέτως ἐκεῖ, ἔνθα οὐ φθόνος οὐ παρανομία οὐ παρανομία οὐκ ἐναντιότης οὐ στάσις οὐχ ὅρκος οὐχ ἁρπαγὴ | οὐδέ τι ἕτερον τῶν τοιούτων, ἐξουσίαι τεταγμέναι εἰσὶ δι’ ἄλλην πραγματείαν. ποίαν δέ φημι, ἀλλ᾿ ἢ διὰ τὸν ῥυθμὸν τοῦ ὕμνου, διὰ τὴν ἄνω ἀκήρατον δοξολογίαν, δι᾿ ἣν ἠθέλησεν ὁ ἄφθονος ἡμῶν θεὸς καὶ βασιλεὺς χαρίσασθαι ἑκάστῳ τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγενημένων δόξαν προσήκουσαν, ἵνα τῆς",
          "candidate_score": 0.642017,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2527",
          "psc_text": "συνυπάρξας καὶ κατὰ τὸν κρόνον αὐτὰς διαδεξάμενος, ἐξ οὗπερ οἱ Θεοδοτιανοὶ καλούμενοι. καὶ εἰ μὲν ὑπάρχει ἔτι ἡ αἵρεσις ἀγνοοῦμεν, τὰ δὲ εἰς ἡμᾶς αὐπὸ συγγραμμάτων ἐλθόντα ἐροῦμεν. Oὗτος ὁ Θεόδοτος ἀπὸ Βυζαντίου μὲν ὡρμᾶτο, τῆς νυνὶ Κωνσταντινουπάλεως καλουμένης, σκυτεὺς τὴν τέχνην, πολυμαθὴς δὲ τῷ λόγῳ. οὗτος ἅμα τισὶ πλείοσιν ἐν καιρῷ διωγμοῦ ἐνστάντος (οὐκ οἶδα εἰπεῖν ἐν ποίῳ διωγμῷ) ἀπὸ τοῦ τῆς πόλεως ἄρχοντος συλλη- 4ff zur Darastellung des Epiph. vgl. insbes. Hippolyt refut. VII 9 u. 35 X 23; S. 190,12ff 222,1f 282, 1ff Wendland c. Noët. c.1; S.45,17 Lagarde sog. kleines Labyrinth bei Eusebius h. e. V 28, 6; S. 502, 2ff Schwartz Ps. Tertullian adv. omn. haer. 8 Filastrius haer. 50; S. 26,21ff Marx — 8ff vgl. Hippolyt refut. VII 35 1; S. 222,4f Wendland ἐκ τῆς τῶν Γνωστικῶν καὶ Κηρίνθου καὶ Ἐβίωνος σχολῆς ἀποσπάσας — 12ff zu ἀπὸ Βυζαντίου vgl. Hippolyt refut. VII 35, 1;",
          "candidate_score": 0.642015,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_786",
          "psc_text": "nach haer. 28, 1, 5 <ἐκ τοῦ ἄνω θεοῦ, τὸν δὲ Ἰησοῦν> 25 τὴν χεῖρα hinter τοὺς μαθητὰς V 26 ἀδελφαὶ] ἀδελφοὶ V τεῦθεν, ὡς ἔφην, τῆς πάσης κυβείας μεμεστωμένος ὁ Ἐβίων διὰ πολλῶν μορφῶν ὑποφαίνει ἑαυτόν, ὡς εἶναι τεράστιον κατὰ τὰ ἄνω μοι προδεδηλωμένα. 15. Χρῶνται δὲ καὶ ἄλλαις τισὶ βίβλοις, δῆθεν ταῖς Περιόδοις καλουμέναις Πέτρου ταῖς διὰ Κλήμεντος γραφείσαις, νοθεύσαντες μὲν τὰ ἐν αὐταῖς, ὀλίγα δὲ ἀληθινὰ ἐάσαντες, ὡς αὐτὸς Κλήμης αὐτοὺς κατὰ πάντα ἐλέγχει ἀφ’ ὧν ἔγραψεν ἐπιστολῶν ἐγκυκλίων τῶν ἐν ταῖς ὰγίαις ἐκκλησίαις ἀναγινωσκομένων, ὅτι ἄλλον ἔχει χαρακτῆρα ἡ αὐτοῦ πίστις καὶ ὁ λόγος παρὰ τὰ ὑπὸ τούτων εἰς ὄνομα αὐτοῦ ἐν ταῖς περιόδοις νενοθευμένα. αὐτὸς γὰρ παρθενίαν διδάσκει καὶ αὐτοὶ οὐ δέχονται· αὐτὸς ἐγκωμιάζει Ἠλίαν καὶ Δαυιδ καὶ Σαμψὼν καὶ πάντας προφήτας, οὓς οὐτοι βδελύττονται. ἐν ταῖς οὐν Περιόδοις τὸ πᾶν εἰς ἑαυτοὺς μετήνεγκαν, καταψευσάμενοι Πέτρου κατὰ πολλοὺς τρόπους, ὡς αὐτοῦ καθ’ ἡμέραν βαπτιζομένου ἁγνισμοῦ",
          "candidate_score": 0.641981,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3306",
          "psc_text": "Phot. 19 ἡμᾶς] mich 20 f ὅπως ὁ — ἐν ἡμῖν] u. bald darauf S 21 ζωοποιήσει MU | σώματα < M 22 σώματι + ἡμῶν U | δικαίωμα] Reinigung S κατὰ τὴν ἐντολὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ήμᾶς ἐφελκομένου φυσικοῦ »νόμου« φανερωθῇ ἐξαφθέν, ὅ ἀσθενῆσαν, τῆς σαρκὸς κακρατημένης τῇ ἁμαρτίᾳ, πρὸ τῆς παρουσίας τοῦ χριστοῦ ταῖς ὑλικαῖς φροντισιν τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ ἐν ἡμῖν φυσικοῦ νόμου, ἐν ᾦ ἠσθένει« ύπὸ τῆς ἐπιθυμίας ήττώμενον τῆς ἐγκειμένης ἐν τῷ σώματι, ὁ θεὸς ἀνερρώσατο, πέμψας τὸν υίὸν ἑαυτοῦ, τὴν όμοίαν τῇ σαρκὶ τῆς άμαρτίας ἀνειληφότα ἀληθείᾳ γὰρ καὶ οὐ δοκήσει ἦν ὃ ἐφάνη), ἵνα τῆς άμαρτίας κατακεκριμένης πρὸς ἀναίρεσιν »εἰς τὶ« μηκέτι »καρποφορησαι« ἐν τῇ σαρκὶ τὸ ζικαίμα τοῦ φυσικοῦ νόμου πληρωθῇ, πλεονασαν τῇ ὑπακοῇ τοῖς μὴ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκὸς περιπατοοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ πνεύματος καὶ τὴν ύφήγησιν. »ό γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς«, ὃ δή ἐστι τὸ εὐαγγέλιον,",
          "candidate_score": 0.641885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1935",
          "psc_text": "Kor. 14, 19 — 12 zum Sinn vgl. haer. 69, 68, 4 ὅπως καθέλοι <τὸν τῦφον) τῶν αύχούτων τὴν Ἑβραίδα καὶ καταξιώσῃ καὶ ἑτέρας γλώσ- σας εἰς πλήρωσιν τῶν περὶ αὐτοῦ ἑητῶν — 21f vgl. Phil. 3, 5 Act. 22, 3 — 25 II Tim. 3, 15 V M 1 vgl. S. 122, 17 8—10 vgl. S. 122, 18f 5 καὶ vor πάντων ausradiert Vcorr 7 κερασάμενος Μ 8 ὁ Μαρκίων <S. 122, 18 | <μετὰ τὸ> * 9 προσέθετο *, vgl. S. 169, 23f] ἑτέρως δὲ V M u. S. 122, 19 12 * <»ἐν ἐκκλησίᾳ« λέγει ὁ ἀπόστολος,> * 12f γνῶ<σιν οἱ> *] γνῶ οὐ VM 14f τὴν κομπώδη γλῶσσαν, ν δη αν auf Rasur Vcorr 16 διορικῶς V δοριστικῶς Μ | * ergänze etwa <ὅτι οὐ μίαν μόνον γλῶσσαν προσίεται ὁ θεὸς ἐν ἐκκλησίᾳ, ὡς ἐνόμιζον> *, vgl. haer. 69,68,4 17 ἐργασαμένων, ένων auf Rasur Vcorr 17f",
          "candidate_score": 0.641789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_41_43",
          "bdc_text": "daryn verwilligind , und lutend dine wort also : ( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1945",
          "psc_text": "M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος λέγει«. ποῦ δὲ εἶπεν ὁ νόμος ἀλλὰ ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν θεὸν πρὸς τὴν Εὔαν εὐθύς »πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει«; εἰ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ ἐν τεῦθεν ἠ ἀρχή. εἰ τοίνυν ἀπὸ τότε ἡ γυνὴ ὐπετάγη ἐκ προστάγματος θεοῦ τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀκολούθως ὁ ἀπόστολος καθυποτάσσει ταυτην, οὐκ ἀντιθέτως τῷ ποιήσαντι τὸν ἄνθρωπον κὰι τὴν γυναῖκα θεῷ καὶ αὐτὸς κελεύων δείκνυσιν ἐξ ἅπαντος ὅτι τοῦ αὐτοῦ [θεοῦ] ὑπάρχει ὁ ἀπόστολος νομοθέτης θεοῦ, οὗκαὶ ὁ νόμος ἦν καὶ ἡ πᾶσα παλαιὰ διαθήιη, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἡ καινὴ διαθήκη, τουτέστιν αἱ δύο διαθῆκαι,",
          "candidate_score": 0.641544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_459",
          "psc_text": "ἑξῆς αἱρέσεις βαδίσωμεν. 1 vgl. Röm. 1, 18 — 2 I Kor. 7, 25 — 4 I Kor. 7, 34 — 23 vgl. Matth. 2729 V M 1 * etwa <ἀσέλγειαν> * 5 ἀρέσει, ει aus η V ἀρέση M Ι τῷ vor υ, πνεύματι 7 γὰρ] δὲ M 7 f ἐκ τῶν] διὰ auf Rasur, τῶν oben übergesetzt Tcorr ἐκ u. < τῶν M 9 * etwa <προτιθεμένων> * Ι πακείσθω M Di, Öh] συνηνωμένην V ’M 12 lies wobl κατεξηραμμένων (oder nachher ἑτοιμαζομένων) * | πλήθη M 14 etwa <συνῆφθαι> * Ι <γὰρ> * 15 etwa <εἰώθασι> * 16 <τούτοις> * Ι <Γνωστικοί> οῦ aus ῶν V Ι Νικολάου < V 18 <μὲν> * 19 πράγμασι] προστάγμασιν M 22 ἐλθόντος V 23 δοθέντι, ι auf Rasur V corr δοθέντος M 24 ünterscbrüt κατὰ Νικολαϊτῶν V Κατὰ Γνωστικῶν τῶν καὶ Βορβοριτῶν ݲ, τῆς δὲ ἐκολουθίας κݲςݲ. Πάλιν οὗτοι οἱ",
          "candidate_score": 0.641493,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_171",
          "psc_text": "| ἐπικειμένη ἡ *] ἡ ἐπικειμένη G: U M. 21 vor ὁπότε + ἢ Μ 25 αὐτοὶ Μ | ἀνατείλει M 26 τοῦ ὕδατος < M 28 τοῖς beidemal < zweiten Fall < ἄνδρες ἀδελφοί;«, διὰ τὸ εἰρηκέναι αὐτὸν αὐτοῖς ὅτι »τοῦτον τὸν Ιησοῦν, ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε«· καὶ κατανυγεῖσι τὴν καρδίαν εἶπε »μετανοήσατε, ἄνδρες ἀδελφοί, καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ἐν τῷ ὀνοματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ ἀφεθήσονται ὑμῖν αἱ ἁμαρτίαι καὶ λήψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος‘. οὐ περὶ νεκροῦ τοίνυν λέγει ὁ νόμος· εἰ δὲ καὶ περὶ νεκροῦ, ἀλλὰ περὶ ὁριζομένου λέγει ὁ νόμος. <π[ερὶ γὰρ οὐχ ὁριζομένου> λέγει γὰρ ὅτι »ἐὰν παρέλθῃ νεκρός, κλείσατε τὰς θύρας καὶ τὰς θυρίδας ὑμῶν, ἵνα μὴ μολυνθῇ ὁ οἶκος«, ὡσεὶ ἔλεγεν περὶ ἀκοῆς ἁμαρτίας ὅτι ἐὰν ἀκούσῃς φωνὴν τῆς ἁμαρτίας ἢ εἶδος παραπτώματος, κλεῖσον τὸν ὀφθαλμόν σου ἀπὸ ἐπιθυμίας καὶ στόμα ἀπὸ κακολογίας καὶ οὐς ἀπὸ ἐνηχήσεως πονηρᾶς, ἵνα μὴ νεκρωθῇ",
          "candidate_score": 0.641296,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_27_29",
          "bdc_text": "sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3255",
          "psc_text": "Ι παρόντων καὶ < S Ι πίπτει] geschieht S 9 ἀλλὰ Ι παρόντων μὲν . . δὲ < S 9f πῶς γὰρ — καὶ ἐρᾷ < S 10 τούτου + | ἐΠιθυμεῖ καὶ < Phot. Ι ὅθεν < U 11 <ἔφη> * nach S σης M 12 ἀκούσαντες] ἀκούεις M ἀκούσας U 13 δ’ ἂν] denn S 14 καὶ ἐνεκίσσησαν < S Ι ἐνεκίσσσησα U ἐκίσσησαν Phot. 11 — 14–16 οὐ γὰρ — < Phot. 15 ὡν ἔχει καὶ < S Ι καὶ κέχρηται αὐτοῖς < S Ι haben S 16 καὶ ἀφῄρηται — οὐκ ἔχει < S 16 f τὴν ἐπιθυμίαν καλῶς 17 ἐπιθυμήσης M 17f ὃ δή ἐστιν] οὐδὲ ἐσθίειν Phot. 18 εἰ μὴ εἴρητο < U ἀπ’ ἀπ’ αὐτοῦ] νοn dem Baum S 19 τόπον καὶ < S Phot. Ι εἰσελθεῖν < Phot. Ι εἰς τὸ] πρὸς τὸ U < S Ι καὶ παρατρέψασθαι < S Phot.",
          "candidate_score": 0.641163,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_145_147",
          "bdc_text": "s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2337",
          "psc_text": "zu: ἀπεντεῦθεν αἱ τεσσαράκυντα τοῦ πειρασμοῦ καὶ δύο ἑβδομάδες, μκρῶ πλεῖον αἰ ἐν ναζαρὲτ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ πειρασμοῦ καὶ πρώτη ἡμέρα πρὸς ἰωάννην καὶ Δευτέρα. καὶ πάλιν ἀπὸ Ἰωάννου πρώτη καὶ δευτέρα ὅτε ἠκολούθησαν αὐτῶ οἱ περὶ ἀνδρέαν. ἔπειτα Σίμων Πέτρος καὶ τῆ ἄλλη ἡμέρα, ὡς ἔφημεν καὶ ἔχει ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐαγγελίου, φιλίππου κλῆσις καὶ τοῦ ναθαναήλ 7f Ναζαρὲθ M 10 <ὅτε> * 21 ὡς *] καὶ M | * etwa <περιέχουσα>* 22—S. 273, 15 verkürzt in U: καὶ λοιπὸν τῆ Τρίτη ἡμέρα γάμος ἐγένετο ἐν κανᾶ τῆς γαλιλαίας μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας. ὅτερ πρῶτον σημεῖον καὶ πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ γεννήσεως τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ παρουσίας. νετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας ἀπὸ Ἰωάννου ἡμέρας. προστιθεμένων τοίνυν τῶν εἴκοσι ἡμερῶν ταῖς τεσσαράκοντα τοῦ πειρασμοῦ δύο μῆνες τελοῦνται, οἵτινες τοῖς δέκα μησὶ συναπτόμενοι ἐνιαυτὸν τελοῦσιν, ὅ ἐστι πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ",
          "candidate_score": 0.64116,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135_137",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2436",
          "psc_text": "Abschnitt, an dem bereits Scaliger, Kepler, Petavius, van der Hagen ihre Kräfter versucht haben — Ideler Handb. Der Chronol. I 571 II 243 A. 21 und Duchesne Ren. Quest. Hist. 28 S. 36 A. 1 verzichten auf eine Lösung —, enthätl ungewöhnliche schwierigkeiten. Klar ist (vgl. insbe. S. 298, 5ff), daӃ Epiph. Den Juden zweierlei vorwirft 1) daӃ sie das Passah in der Karwoche willkürlich um 2 Tage vorgerückt hätten 2) daӃ sie infolge ihrer M U 1 μεσούσης U |ἐνέβη U 2 ἐν < U 5 αὐτοῦ 1] < U 6 τὸν οὐρανὸν] τὸ ἱερὸν U 8 τῆς < U | τὸ < U 12 καὶ ἀπὸ Ἰανοναρίου μηνὸς < U | Ἰαννουαρίου Μ | [τῶν]* 16 Ἰαωωουάριον Μ 17 θεὸς < U 18 μένων Dind.] μὲν ὢν M μένει U 20 ἐν τῇ < Μ 20 * ergänze nach Z. 22f u. S. 298, 5f etwa <ἐπιτελούντων τῶν",
          "candidate_score": 0.641158,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2304",
          "psc_text": "u. Clemens Al. quis div. salv. 42,2; III 188, 3f τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπὸ τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον), nur hier. Anders Irenaeus adv. haer. V 30, 3; II 410 Harvey ἑωράθη . . . πρὸς τῷ τέλει τῆς Δομετιανοῦ ἀρχῆς Hieronymus vir. ill. 9 persecutionem moxente Domitiano in Patmos insulam relegatus scripsit apocalypsim u. die „historia ecclesiastica“ Corssen S. 80f. Κλαυδίου ist jedoch nicht zu ändern, da es ebenso durch das folgende μετὰ ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας wie durch die Wiederholung in c. 33, 9 gesichert ist. Vielleicht hängt die Angabe doch irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U |",
          "candidate_score": 0.64108,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_132",
          "bdc_text": "Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2888",
          "psc_text": "vor χριστοῦ + τοῦ U 12 καὶ 2 <U 13 Σεραπίου U 14 τεμένους <U 16 ἔχουσιν U 18 οὐ] οὐδὲ Μ | λέγων hinter δεῦτε Μ 20 αὐτὸν]τὸν ἄνδρα U 2. Ἀλλ᾿ οὐκ ἔμεινεν αὐτῷ τὰ τοῦ βραβείου εἰς τέλος. διὰ γὰρ τὸ ἐξοχώτατον τῆς λογιότητος αὐτοῦ καὶ τῆς προπαιδείας ἐπὶ πλείστῳ φθόνῳ διεβέβλητο καὶ μᾶλλον τοῦτο παρώξυνε τοὺς κατὰ καιρὸν τότε τὴν ἐξουσιαστικὴν ἀρχὴν διέποντας. κακομηχανίᾳ γὰρ διαβολικῇ ἐπενόησαν οἱ τῆς κακίας ἐργάται αἰσχρότητα τῷ ἀνδρὶ ἐμποιῆσαι καὶ τιμωρίαν τοιαύτην ὁρίσαι, εἰς παράχρησιν δὴ τοῦ αὐτοῦ σώματος Αἰιθίοπα αὐτῷ παρασκευάσαντες. ὁ δὲ μὴ φέρων τὴν τοσαύτην τῆς διαβολικῆς ἐνεργείας ἐπίνοιαν ἔρρηξε φωνήν, τῶν ἀμφοτέρων προτεθέντων αὐτῷ πραγμάτων θῦσαι μᾶλλο ἑλόμενος. οὐ μὴν δὲ ἑκουσίᾳ γνώμῃ τοῦτο ἐπετέλεσεν, ὡε πολὺς ᾂδεται λόγος· ἀλλ᾿ ἐπειδὴ ὅλως καθωμολόγησε τοῦτο πρᾶξαι, βαλόντες ἐπὶ χεῖρας αὐτοῦ λίβανον εἰς τὴν τοῦ βωμοῦ πυρὰν καθῆκαν. καὶ οὕτως τοῦ αρτυρίου ἀπὸ τῶν κριβάντων ὁμολογητῶν τε καὶ",
          "candidate_score": 0.641065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2421",
          "psc_text": "13 299, 13: danach hat unsere Liste mit Silanus und Nerva aufgehört) 20 τὸ τοὺς] τόπους Μ 23 γὰρ < Μ ἀριθμῷ τῷ παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς ᾀδομένῳ; διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἔπεσον αἱ πρότρον περὶ Οὐαλεντῖνον καί τινας ἄλλους αἱρέσεις, αἱ μυθωδῶς ἀναγραψάμεναι τοὺς τριάκοντα αἰῶνας, οὓς ἐνόμισαν ἀπεικάζειν τοῖς τοῦ σωτῆρος ἔτεσιν, ἵνα δῆθεν δύνωνται τῶν παρ᾿ αὐτοῖς αἰώνων καὶ ἀρχῶν ἀναγράφειν τὴν μυθοποιίαν. εὑρίσκεται γὰρ ἐν τῷ τριακοστῷ τρίτῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ ἐνσάρκου παρουσίας πάσχων ὁ μονογενὴς ἀπαθὴς ὢν ἄνωθεν θεὸς Λόγος, σάρκα δὲ < προσλαβὼν καἲ > ἀναδεξάμενος ὑπὲρ ἡμῶν παθεῖν, ἵνα τὸ τοῦ θανάτου καθ᾿ ἡμῶν χειρόγραφονλύςῃ. μετ᾿ ἐκείνην γὰρ τὴν ὑπατείαν τὴν ἐντῷ τριακοστω ἔτει αὐτοῦ σημαινομένην ἄλλη ὑπατεία γέγονεν, Λεγομένη τῶν δύο Γεμινῶν· εἶτα ἄλλη ὑπατεία Ῥούφου καὶ Ῥουβελλίωνος, Καὶ οὕτως ἐνεστώσης τῆς ὑπατείας τῆς μετὰ τὴν ὑπατείαν < Ρούφου καὶ > Ῥουβελλίωνος, ἥτις ὕστερον ἦλθεν Οὐιννικίου καλεῖσθαι Καὶ Λογγίνου Κασσίου, < ἐν τῷ",
          "candidate_score": 0.641064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1857",
          "psc_text": "τῇ διατάξει ἐπὶ μείζονι δωρεᾷ, κατ᾿ ἐξουσίαν ἡ φαιδρότης γίνεται τῆς προσθήκης. ἑνὸς δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ τῆς νομοθεσίς οὔσης καὶ τῆς κατὰ προσθήκην δωρεᾶς, παντί τῳ δῆλόν ἐστι καὶ σαφὲς ὡς οὐκ ἐναντιοῦται τῷ νόμῳ ὁ τὴν προσθήκην ποιησάμενος. ἀποδέδεικται d τοίνυν οὐκ ἐναντία τις οὖσα ἡ παλαιὰ διαθήκη τοῦ εὐαγγε- 1f Vgl. Matth.4,1– 17 Luk. 22,8 – 23 vgl. Matth. 5, 17 V M 17f vgl. S. 115, 20f 2 <ὁ>* 6 ὁ1 nachgetragen V corr 8 ἄνθρωποι *]ἄνθρωπος V M 10 oἱ oben hinein V corr 13 πάσχων Pet.] πάσχειν V M 14 τὰ oben hinein V corr | [καὶ]* 15 *<ἀναπληρῶν>* 21f πάντος Μ 24 οὐκ ἀκαθοσίωτος]οὐκαθοσίωτος Μ 26 εἴ τι auf Rasur V corr λίου οὐδὲ τῆς τῶν προφητῶν ἀκολουθίας. κατὰ σαυτοῦ δέ, ὦ Μαρκίων, ἐπήγαγες πολυτρόπως τὸν ἔλεγχον, μᾶλλον δὲ ὑπ᾿ αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἀναγκαζόμενος. Πάσχα γὰρ τὸ παλαιὸν οὐδὲν ἦν ἀλλὰ e προβάτου",
          "candidate_score": 0.640874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2623",
          "psc_text": "Elagabal gerichteten Brief zusammengeworfen, vgl. über dicsen Moses Choren. hist. Arm. II 63; S. 185 Whiston etiam ad Antonimim epistolam scriber ausus est (daß hier Elagabal unter Antoninus zu verstehen ist, beweist das Vorhergehende sub Antonino ultimo floruit) – 5 bei Ἀντωνίνου ist, wie das ἑταίρῳ (=comes Caesaris) zeigt, sicher an einen Kaiser zu denken, vgl. auch S. 340, 4, und dann gewiß an denselben wie Z. 1. Ist dies Caracalla, so könnte man die Auseinandersetzung mit Apollonius in die Zeit der Eroberung Edessas durch Caracalla verlegen und Eusebius h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 Schwartz ὅσα τε ἄλλα φαςὶν προφάσει τοῦ τότε διωγμοῦ συγγράψαι auf eine damals in Edessa veranstaltete Christenverfolgung beziehen. Sollte es Elagabal sein, so müßte man den Zusammenstoß mit der indischen Gesandtschaft oder mit dem Brief an Elagabal in Verbindung bringen. —Die Gleichsetzung des Apollonius mit dem Stoiker unter Antoninus Pius (Eusebius-Hieronymus z. J.",
          "candidate_score": 0.640863,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_775",
          "psc_text": "ist wohl nur Folge des bei S. 337, 9 fest- gestellten ßverständnisses, ß das Ebionitenevangelium mit dem äerevangelium zusammenfalle u. auf den hebräischen Matthäus ist nicht sicher, ob οἱ Ἐβιωναῖοι zu καλοῦσιν zu änzen ist; das Subjekt kann auch unbestimmt = man sein. — Der sprachlich ößige Ausdruck οὐχ ὅλῳ δὲ πληρεστάτῳ (= nicht in allem ganz ängid) blickt ück auf haer. 29, 9, 4 u. 28, 5, 1; zur Sache vgl. c. 14; S. 351, 12ff — 4ff vgl. Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 724ff — 5 vgl. Luk. 3, 23 — 5f vgl. Matth. 8, 14. 5; 4, 18 — 7 vgl. Matth. 5, 2 — Luk. 5, 1 Matth. 4, —22 — 8 ff vgl. Matth. 10, 3 ff— 10 vgl. Matth. 9, 9 u. beachte, ß auch in dem Apostelverzeichnis dement. Recogn. 1 55ff äus voransteht V M 2f die Dative ὅλω, πληρεστάτω, νενθευμένω, ἠκρωτηριασμένω",
          "candidate_score": 0.6407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2750",
          "psc_text": "παλιγγενεσίας, ἐν ᾗ μετανοίΠα ἀνεκαινίσθη πᾶς ἄνθρωπος Δευτέρα τις τοιαύτη οὐχ ὑπάρχει. οὔτε γὰρ δύο εἰσὶ βαπτίσματα, ἀλλ’ ἕν, οὔτε δὶς ἐσταυρώθη Χριστός, ἀλλ’ ἅπαξ, οὔτε δὶς ἀπέθανεν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἀνέστη. καὶ τούτου χάρινἐπασφαλίσασθαι δεῖ, ἵνα μὴ παραπεσόντες τὸν στέφανον τοῦ ἀνακαινισμοῦ ἀπολέσωμεν. ἀλλὰ ἐάν τις παραπέςῃ καὶ »προληφθῇ ἔν τινι παραπτώματι«, ὡς λέγει ὁ ἀπόστολος, »ὑμεῖς οἱ πνευματικοὶ καταρίζετε τὸν τοιοῦτον 6 I Tim. 5, 14 – 17ff vgl. I Kor. 5, 1. 5 – 10 II Kor. 2, 8. 7 – 11 II Kor. 2, 10 –15 Matth. 6, 14 Mark. 11, 25 – 17 II Kor. 12, 21 – 25 vgl. Röm. 6, 9f – 28 Gal. 6, 1 M U 2 σχοίη Μ | <ἵνα>* 3 vor μιᾶς +τῆς U | ἐννόμως vor εἰ τύχοι Μ | ἐν νόμω U | συναφθῇ Dind. Öh.] συναφθῆναι Μ συναφθεῖναι U 7 nach πάλιν etwas ausgefallen? <εἰ μὴ",
          "candidate_score": 0.640675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1344",
          "psc_text": "εἰς τὸ ἦτα] ἕως τοῦ ijxa Hipp. | vor τῶ ein τὰ ausradiert Vcorr | τῷ ἀριθμῷ] per numeros lat. τὸν ἀριθμὸν Hipp. τῶν στοιχείων, ὑφεξαιρούμενος δὲ τὸ ἐπίσημον καὶ ἐπισυντιθεὶς τὴν ἐπαύξησιν τῶν γράμματων, εὑρήσει τὸν τῶν τριάκοντα ἀριθμόν. μέχρι γὰρ τοῦ ε στοιχείου πεντεκαίδεκα γινονται· ἔπειτα προστεθεὶς αὐτοῖς ὁ τῶν ἑπτὰ ἀριθμὸς β καὶ κ ἀπετέλεσε· προσελθὸν δὲ τούτοις τὸ η, ὅ ἐστιν ὀκτώ, τὴν θαυμασιωτάτην τριακοντάδα ἀνεπλήρωσεν. καὶ ἐντεῦθεν ἀποδεικνύουσι τὴν Ὀγδοάδα μητέρα τῶν τριάκοντα Αἰώνων. ἐπεὶ οὖν ἐκ τριῶν δυνάμεων ἥνται ὁ τῶν τριάκοντα ἀριθμός, τρὶς αὐτὸς γενόμενος τὰ ἐνενήκοντα ἐποίησε· τρίς γὰρ τριάκοντα ἐνενήκοντα. καὶ αὐτὴ δὲ ἡ τριὰς ἐφ᾿ ἑαυτῆς συντεθεῖσα ἐννέα ἐγέννησεν. οὕτως τε ἡ ὀγδοὰς τὸν τῶν ἐνενήκοντα ἐννέα παρ᾿ αὐτοῖς ἀπεκύησεν ἀριθμόν. καὶ ἐπεὶ ὁ δωδέκατος Αἰὼν ἀποστὰς κατέλειψε τοὺς ἄνω ἕνδεκα, κατάλληλον λέγουσι τὸν τύπον τῶι γραμμάτων τῷ σχήματι τοῦ † λόγου κεῖσθαι ἑνδέκατον γὰρ τῶν γραμμάτων κεῖται τὸ λ,",
          "candidate_score": 0.640634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2050",
          "psc_text": "S. 194, 18 – 8 Joh. 10, 18 – 21 Eph. 2,6 – 23 Act. 1, 11 – 29 Act. 7. 56 V M 3 αὐτοῦ oben nachgetragen V corr | ἐληλύθασιν aus ἐλήλυθαν V corr 13 αὐτὸ] αὐτὸς Μ 16 καὶ 2 u. 2 M 25 εἰς τὸν οὐρανὸν nachgetragen V corr 28 ἀναλή///ψεως, μ ausradiert V corr | τοῦ 2 nachgetragen V corr 33 ἄνω δὲ + ἀναληφὲν ?* τῇ θεότητι ὄλος θεός, εἷς υἱός, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ καθεζόμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός, ὡς ἕχει καὶ τὸ τοῦ Μάρκου εὐαγγέλιον καὶ τῶν ἄλλων εὐαγγελιστῶν »καὶ ἀνῆλθεν εἰς οὐρανοὺς καὶ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός«. καὶ πανταχόθεν διαπεσεῖταί σου καὶ τῶν ὐπὸ σοῦ πεπλανημένων ὁ ἀγύρτης λόγος. καὶ περὶ νεκρῶν ἀναστ;σεως ἄκουε τοῦ ἀποστόλου λέγοντος ὅτι »δεῖ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρςίαν καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀθανςίαν«. εἰ μὴ γὰρ ἔμελλε τὸ θνητὸν ἐνδύσασθαι ἀθαναςίαν καὶ τὸ",
          "candidate_score": 0.640568,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_857",
          "psc_text": "καὶ τὸν Ἰησοῦν λέγοντες δεδικαιῶσθαι ποιήσαντα τὸν νόμον· διὸ καὶ Χριστὸν αὐτὸν τοῖ Μοῦ ὠνομάσθαι καὶ Ἰησοῦν (lies υἱόν? * ἐπεὶ μηδεὶς τῶν > ἐτέλεσε τὸν νόμον· εἰ γὰρ καὶ ἕτερός τις πεποιήκει τὰ ἐν νόμῳ προστεταγμένα, ἦν ἂν ἐκεῖνος ὁ Χριστός. δύνασθαι δὲ καὶ ἑαυτοὺς ὁμοίως ποιήσαντας Χριστοὺς γενέσθαι· καὶ γὰρ καὶ αὐτὸν ὁμοίως ἄνθρωπον εἶναι πᾶσι λέγουσιν — 11ff vgl. haer. 28, 5, 1ff; S. 317, 11ff u. Ps. Tertullian adv. omn. haer. 3 et quia scriptum sit: nemo discipulus super niagistrum nee servus super dominum, legem etiam proponit (sc. Ebion) — 13 Matth. 10, 25 — 16 vgl. ffiob 38, 10 — 17f Hiob 38, 11 V M 1 u. 2 Ἀμρὰμ, β oben über Ycorr 5 vor οὗτοι ein οὐκοῦν hin eingeflickt, ür γὰρ getilgt Vcorr | δὲ *] γὰρ V M 9 hinter σφραγῖδα am Rande nachgetragen ἡγούμενοι Vcorr x003C; M 10 δι’ οὓς —",
          "candidate_score": 0.640241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_152_154",
          "bdc_text": "HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_662",
          "psc_text": "— 2f vgl. Act. 11, 26 — 7 Psal. 131, 11 — 11 Psal. 131, 11 — 12 Psal. 109, 4 — 13 f vgl. Hebr. 6, 17 — 15 Gen. 22, 16 — 15 f vgl. Hebr. 6, 13 — 23 vgl. Rom. 1, 3 — 25 vgl. Job. 6, 15 — 26 Job. 11, 54 V M 2 καὶ < V 8 δέδια δὲ] διὰ δὲ M. Ι † ὡς] lies etwa μὴ εἰς πολὺ μῆκος ἐλάσω τὴν πραγματείαν· διὸ > ως * 9 † ὑπόθεσιν] ὑπόμνησιν aus ὑπόθεσιν Vcorr; ricbtiger etwa ὑφήγησιν * 14 τις Μ 16 ὁ < V 17 ὁ < Μ 19 τοῦ < Μ 20 ὡς *] ὥσπεροῦν aus ὃς Vcorr ὃς M 20 f καὶ < V 21 vor Χριστός + ὁ M 27 πόλιν M Ι ἡμεῖς binter δὲ hineingeflickt Vcorr 28 ἠρωτημένοι Μ σεως, ὅτι τίνι τῷ λόγῳ κατὰ τὸ",
          "candidate_score": 0.640183,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.640139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1316",
          "psc_text": "2] #x772; oben über V < M | ἡ2 < συντεθέντα — ἀνεπλήρωσε < Hipp. 7 ἐπὶ τὸ αὐτὸ] in se lat. 10 δὲ < Ἰησοῦς lat.] #x772; καὶ δέκα V M < Hipp, (doch vgl. Z. 11) 11 ὑπάρχειν] est | τὸ Hipp.] τὸν V M Ι ἄρρητον] ῥητὸν Hipp. | γραμμάτων] ἐπ᾿ ἀριθμῷ τῶν κατὰ ἓν γραμμάτων τουτέστι τὸν Ἰησοῦν στοιχείων ἐστιν Hipp. | υἱὸς + δὲ Hipp. 12 γραμμάτων1 < Hipp. | τὸ δὲ] τῷ δὲ Hipp. | τῷ Hipp. | τριάκοντα + καὶ αὐτὸ τοῖς ἐν αὐτῷ γράμμασι κατὰ ἓν στοιχεῖον ἀριθμού- μενον (lies <τῶν> στοιχείων ἀριθμουμένων). τὸ γὰρ Χρειστός ἐστι στοιχείων τὸ μὲν γὰρ χρι (lies χει) τριῶν, τὸ δὲ ρ δύο καὶ τὸ ει δύο καὶ ι τεσσάρων, τὸ σ πέντε καὶ τὸ τ τριῶν, τὸ δὲ οὖ δύο καὶ τὸ ν (lies σαν) τριῶν. οὕτως τὸ ἐν τῷ Χριστῷ ἄρρητον φάσκουσι στοιχείων τριάκοντα",
          "candidate_score": 0.640135,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3007",
          "psc_text": "καὶ πρὸς δόξαν μᾶλλον ἢ πρὸς ἀλήθειαν ἁμιλ- λώμενον, πρόθυρα καὶ προσχήματα καὶ πᾶσαν ὑποδυσάμενον τῆς ὑποκρίσεως τὴν σκευήν. 20. Εἰσὶ γάρ, εἰσὶν οἵ λόγων τραγικῶς κεκοσμημένων προσβολαῖς, MUS (bis Z. 4 τῶν διδασκάλων; das Folgende bis S. 434, 13 αὐτὴν αὖθις ausgefallen) 1 δόξαι] δεῖξαι U | τοῖς παροῦσι] den örenden S | τοὺς λόγους σοφοὺς U 1f τοῖς πολλοῖς < S 2 ἔσθ᾿ ὅτε < S 4 τῶν διδασκάλων] xum οὐ] οὔτε U | βέλτιστον U C αἱροῦνται *] αἴρονται Μ ἐροῦνται U | τὴν σοφίνα *] τῆς σοφίας M U | ἐπαίνοις < M | μὲν οὖν] μέντοι M 9 ἐτράπη ἐξεῖναι]? * | καὶ] * 10 μὲν hinter πάντες Μ 13 οἱ]? * | * etwa <φιλοτιμηθέντες > * 14 ὡς] ὧν U 15 vor πιστεύειν + τὸ U | καινὰς 16 μὴ] οὐ M 17 <ἐπ᾿ > * | δι’ ἧς *] δι᾿ ὧν MU",
          "candidate_score": 0.640117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1847",
          "psc_text": "10 τὸ περὶ<S.114,17 11 διότι]ὅτι S. 114, 18 19 ἦλθον V 20f λεωφόρος — οὐκ am Rande nachgetragen Vcorr 29 <τὸ>* Ἔλεγχος νݲδݲ.Ἐθεωρήθη καὶ ἡρμηνεύθη ἐν τῷ πρὸ τούτου ἐλέγχῳ σὺν τῇ φράσει μετ᾿ἐπιτομῆς τῆς προσηκούσης. Σχόλιον νݲεݲ. Πάλιν ἀπέκοψε τὰ περὶ τοῦ ἀμπελῶνος τοῦ ἐκδεδομένου γεωργοῖς καὶ τό »τί οὖν ἐστι τό. λίθον ὅν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες;« Ἔλεγχος νݲεݲ. Οὐδὲν ἡμᾶς ἀδικήσει τοῦτο. κἄν τε γὰρ αὐτὸ περικόψῃ, οὐκ ἀφ᾿ἡμῶν ἀπέκοψεν, ἀλλὰ ἐαυτὸν καὶ τοὺς αὐτοῦ ἐζημίωσεν. ἱκανὸς γὰρ ὁ κατ᾿ αὐτοῦ ἔλεγχός ἐστι διὰ πλειόνων μαρτυριῶν. Σχόλιον νݲςݲ. Ἀπέκοψε τό »ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροί, Μωυσῆς ἐμήνυσε ἐπὶ τῆς βάτου, καθὼς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ. θεὸς δέ ἐστι ζώντων καὶ οὐχὶ νεκρῶν«. Ἔλεγχος νݲςݲ.Θαυμάσαι ἔστιν ἐπὶ τῇ ἀνοίᾳ τοῦ ματαιόφρονος, a πῶς οὑχὶ νοεῖ ὅτι ἵση αὕτη ἡ μαρτυρία τυγχάνει τῇ τοῦ Δαζάρου τοῦ πτωχοῦ καὶ τῇ παραβολῇ τῶν μὴ συγχωρουμένων εἰς τὴν",
          "candidate_score": 0.640013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.639879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2004",
          "psc_text": "- 7 vgl. Joh. 5,23; Joh. 3,36 - 12 Psal. 35, 10 - 20 Luk. 10, 19 - 24 ff zu Lucianus (Lucanus) vgl. Tertullian de resurr. carn. 2 Hippolyt refut. VII 11; S. 190, 16f Wendland VII 37, 2; S. 223,18 Origenes C. Cels. Π 27; Ι 156, 7 kÖtschau Ps. Tertullian adv. omn. haer. 6 Filastrius haer. 46; S. 24, 16f Marx - 26 vgl. das sog. syrische Martyrologium zum 7. Januar V M 5 ἐν αυτῷ]ἑαυτῶ V 7 λἐγων Pet.] τοῦ λέγοντος VM 9 μαρτυρίαις] lies wohl αἱρέσεσιν* 11f πηγὴν ὄντα—ἠ γραφὴ am Rande nachgetragen V corr 11 ζωῆς1 <V 15 ἐλήλεγκται aus ἐλέλεκται V corr 18 τᾶς*]τὰ VM 21 ἐχρου(!) über ἀντικειμένου geschrieben V corr ἐχθροῦ Μ 22 ἐπιβαλούμενοι aus ἐπιβαλώμεθα V corr ἐπιβαλλόμενοι Μ 23 Untershrift κατὰ Μαρκίωος VM 24 überschrift: κατὰ Δουκιανιστῶν εἰκοστὴ τρίτη ἡ καὶ μݲγݲ VM ζονται. ἦν γὰρ καὶ οὖτος ὁ",
          "candidate_score": 0.639682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1856",
          "psc_text": "θανάτου. Σχόλιονξݲαݲ. »Καὶ εἶπεν τῷ Πέτρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς. ἀπελθόντες ἑτοιμάσατε ἵνα φάγωμεν τὸ Πάσχα«. Ἐλεγχος ξݲαݲ. Νέφος βελῶν κατὰ σοῦ ἐν μιᾷ μαρτυρίᾳ τὸ ῥητὸν a περιέχει, ὦ Μαρκίων. εἰ γὰρ προστάσσει ἑτοιμάξεσθαι αὐτῷ φαγεῖν τὸ Πάσχα, Πάσχα δὲ πρὸ τοῦ παθεῖν τὸν Χριστὸν ἐπετελεῖτο, πάντως ὅτι ἀπὸ νόμου τῆν σύστασιν εἶχεν. κατὰ νόμον δὲ τοῦ Χριστοῦ b πολιτευομένου σαφὲς ἦν ὅτι οὐ νόμον ἦλθεν καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. εἰ δὲ νόμον βασιλεὺς οὐ καταλύει, οὐκ ἀκαθοσίωτος ἡ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις οὐδὲ τῷ βασιλεῖ ἀπειρημένη.λ εὐκαθοσιώτου δὲ ὄντος c τοῦ νόμου καὶ τῆς διατάξεως ὁμολογουμένης, εἴ τι προσθείη βασιλεὺς τῇ διατάξει ἐπὶ μείζονι δωρεᾷ, κατ᾿ ἐξουσίαν ἡ φαιδρότης γίνεται τῆς προσθήκης. ἑνὸς δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ τῆς νομοθεσίς οὔσης καὶ τῆς κατὰ προσθήκην δωρεᾶς, παντί τῳ δῆλόν ἐστι καὶ σαφὲς ὡς οὐκ ἐναντιοῦται τῷ νόμῳ ὁ τὴν προσθήκην ποιησάμενος. ἀποδέδεικται d τοίνυν οὐκ ἐναντία τις οὖσα ἡ παλαιὰ διαθήκη",
          "candidate_score": 0.63968,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_688",
          "psc_text": "24 Klostermann — 11 Matth. 2, 23 — 23 f vgl. Matth. 1, 18 — 25 vgl. Matth. 2, 22 f V M 1 ἀσμένως am Rande nachgetragen V corr < M 2 ῥήματος M 3 ἐπισύστασιν M 4 οὐδὲν, ν angeflickt Vcorr Ι πεποιηκότα M 7 ὁμολόγει VM 1 Ναζωραῖον, ο aus ω Vcorr 8 Ναζαρὲθ V 10 > * 13 καὶ < M 13 f τοὺς μὴ ὄντας Χριστιανοὺς < Μ 14 ὅμως] ως? * 16 ὀνόματι, τι angeflickt Vcorr 18 ὥσπερ οὑν καὶ ἦσαν angeflickt Vcorr < M 19 ἠναίνοντο, wohl aus ἀπαιναίνοτο Vcorr ἀπαιναίνοντο M 20 καλούντων, ων aus ες V 21 ἡμῶν < V Ι > * 22 f Ναζαρὲθ (!) αὐτὸν V 23 δὲ τὰ νῦν] τάδε νῶν M 25 Ναζαρὲθ V 7. Οὑτοι δὲ οἱ προειρημένοι αἱρεσι[νται, περὶ ὡν ἐνταῦθα τὴν ὑφήγησιν ποιούμεθα, παρέντες τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ οὔτε Ἰεσσαίους ἑαυτοὺς κεκλήκασιν οὔτε",
          "candidate_score": 0.639448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1561",
          "psc_text": "<κατὰ> * 9 nach Ἄβελ ein kleines Wort V 13 δείκνυσι Com.] δεικνύουσι VM 13f γεγεννημένων Dind. Oh.] γεγενημένων VM 16 λεπτογενέσει V 22 ἐπεὶ — γένος ἦν am Rande nachgetragen V corr 29 δὲ oben über V corr δώδεκα, ἕνα μὲν ἀποκτανθέντα, ἕνδεκα δὲ περιλειφθέντας τῷ βίῳ. ἔχεις δὲ καὶ τούτων τὴν ἔμφασιν ἐν τῇ Γενέσει τοῦ κόσμου καὶ πρώτῃ βίβλῳ παρὰ Μωυσῇ, οὕτω φασκούσῃ »καὶ ἔζησεν᾿ Ἀδὰμ ἔτη ἐννακόσια τριάκοντα, καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας, καὶ ἀπέθανεν«. 7. Πλατυνθέντων δὲ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς γενεᾶς τοῦ Ἀδὰμ ἐπεκτεινομένης ἡ ἀκρίβεια ἡ κατὰ τὸν γάμον τὸν σεμνὸν ἐπλατύνετο καθεξῆς προβαίνουσα. καὶ ἐπείπερ γεγόνασι παῖδες τῷ Ἀδὰμ καὶ παῖδες παίδων, θυγατέρες δὲ ἐκ τούτων κατὰ διαδοχὴν γένους ἐγεννήθησαν, λοιπὸν οὐκέτι τὰς ἑαυτῶν ἀδελφὰς πρὸς γάμον ἤγοντο, ἀλλὰ εἰς εὐνομίαν κατέστη καὶ πρὸ τοῦ διὰ Μωυσέως ἐγγράφου νόμου ὁ κατὰ τὸν σεμνὸν γάμον θεσμὸς καὶ ἐκ τῶν πατραδέλφων αὐτῶν τὰς γαμετὰς",
          "candidate_score": 0.639369,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3300",
          "psc_text": "örige S | ό ἄνθρπος hinter κείρονας Phot. 6f καὶ λογισμοὺς χείρονας <S 9 εἶναι <SPhot. | ό προφήτης] David S 10 λέγων] sprach S hinter με Phot. | γοῦν] γὰρ U οὐν Phot. | ῥήματα] ῥητὰ U | τοῦτο] diese (zu ῥήματα gezogen) S | παρίστησιν] συνιστῶσι Phot. 11 ἄνθρωπον λέγοντος U 12 δ’ Phot. | ἐν τοῖς μέλεσί μου <U | ἐν <u. ἀντιστρατευόμενον vor τοῖς μέλεσί μου Phot. 13 καὶ <S 14 ῥύσηται M 16 τῆς ἁμαρτίας] des Todes S | τοῦ < Bonwetsch nach S 17 ἐμφολεύοντα M 17f τὴν ψυχὴν<M 18 ἐπιφέρει . . . διαλυόμενος] ügend. . . macht er deutlich S | εὐθέως ἀμέλει <S | διαλεγόμενος MU 18 f ἀπὸ ποίου] ὁποίου U Phot. 19 ἐγλίχετο] will S | ῥυόμενος + von ihm S | ἦν] <M. ist S | χάρις + δὲ Phot. | χάρις τῷ] εὐχαριστῶ Μ θεῷ διὰ Ἱησοῦ",
          "candidate_score": 0.639278,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2802",
          "psc_text": "τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀσκήσεως εἰς ὑπερηανίαν κατὰ τῶν ἀφελέστερον βιούντων ἐπαιρομένους τε καὶ παρὰ τὰς γραφὰς καὶ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας [καὶ] νεωτερισμοὺς εἰσάγοντας· ἡμεῖς τοιγαροῦν καὶ παρθενίαν μετὰ ταπεινοφροσύνης θαυμάζομεν καὶ ἐγκράτειαν μετὰ σεμνότητος καὶ θεοσεβείας γινομένην ἀποδεχόμεθα, καὶ ἀναχώρησιν τῶν ἐγκοσμίων πραγμάτων μετὰ ταπεινοφροσύνης ἀποδεχόμεθα, καὶ γάμου συνοίκησιν σεμνὴν τιμῶμεν καὶ πλοῦτον μετὰ δικαιοσύνης καὶ εὐποιίας οὐκ ἐξουθενοῦμεν Cyrillus Hieros. cat. 4, 25; Migne 33, 488 A M U 1 κατὰ θάτερον U 6 <στήσεται ὅτι> * 8 στήσεται < U 9 ἄχρις U 10 καὶ κατὰ θεὸν ὁ γάμος < U | * etwa <αὐτοὶ καὶ> * 13 οὐ < M 14 ποτε < Μ 15 διὰ2 < U 18 ἀλλ᾿ U 19 οὐκ ἐπαίρεται U 20 ἐκ < Μ | ὅπερ *] ὅπως Μ U 21 ἐπαρκέσειεν *] ἐπαρκέσαιεν Μ ἐπαρκέσαι U »ὁ γὰρ ἐσθίων τὸν μή ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτων, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ",
          "candidate_score": 0.639225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_752",
          "psc_text": "δὲ τὴν ἐπιβουλήν, διὰ ποίαν γυναῖκα αὐτοῖς 27 zu οὐρα vgl. haer. 9, 3, 6; S. 200, 13 V Μ 2 δὲ] δὴ M 3 τὴν γυναῖκα] αὐτὴν V 8 ἄγουσι Μ 9 πλησιαίτερον, αι aus ε Vcorr πλησιεστέροις M 12 ἐφορκισμοὺς aus ἐπιορκισμοὺς Vcorr ἐπιορκισμοὺς Μ 14 ταῦτα am Rande nachgetragen Vcorr < Μ 14 πρεσβυτέρου σὺν Ἰωσήπου M 16 ταλανίας, σ oben über Vcorr | σησίν, ἡμεῖς Μ 17 ἀπολείας M 22 ἐξόντων, ι oben drüber Vcorr 24 ἀμυδρῶς Μ | hinter ἀσεβεστάτων M 26 † ἐπιτηδεύματα] ἐπιτηδεύματα getilgt, aber nicht ersetzt Vcorr; lies etwa σκεύη * 27 ἐπαμήσαντες κόνιν] αἷμα μί///ξαντες κόνιν V 28 δὲ < ἐκακουργήθη ταῦτα,καὶ παρετηροῦντο εἰ κατισχύσουοιν. ὡς οὖν οὐ κατώχυσαν οἱ γόητες (διὰ γὰρ τῆς σφραγῖδος τοῦ Χριστοῦ καὶ πίστεως ἐβοηθήθη ἡ γυνή), ἔγνωσαν τὸν νεώτερον ἐν τρισὶ νιξὶν διὰ τὴν τοῦ γυναίου ἄφιξιν προσκαρτερήσαντα, εἰς ὕστερον δὲ μαχεσάμενον μενον τοῦ τὴν",
          "candidate_score": 0.638906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_39",
          "psc_text": "* etwa <γενομένων τὴν γνῶσιν 5 ἀμύθητά τε + <καὶ ἐφικτά, ἀριθμητὰ>? * ἀριθμητὰ st. ἀμύθητα? μὴ < M 8 ἐπαγγελμάτων τε]* | τε2] ἐκ G U | ἀπιστείας M 12 < UM 13 <περὶ> 14 σχισμάτων *] τῶν ἀνωτάτω G U M 16 ἀπαγγελίας ἐπαγγελίας GUM 17 τῶν δὲ + <μόνον>? * | παρ’ αὐτοῖς] ἀπ’ αὐτῆς | M 18 συγγραμμάτων G 20 f ἐπιβαλόμενοι U 21 οὐδ’ *] οὐκ GUM 23 φιλοσόφων U | * etwa <συνετάξαμεν αἰτήσεως> * 26 προφητικῶν U 27 φιλοκαλότατοι U χόθεν οὐκ ἀθεεὶ διασκοπήσας τὰς ψήφους τῶν αἰτήσεων διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν τῶν τοῦ θεοῦ δούλων ἀγάπην εἰς τοῦτο παρελθεῖν κατηξίωμαι, οὐ δι᾿ εὐεπείας λόγων οὐ στωμύλοις τισὶ φθογγαῖς, ἀλλ ἁπλῇ τῇ διαλέκτῳ ἁπλῶ̣ τῷ λόγῳ, ἀκριβείᾳ δὲ τῶν ἐν τῷ λόγῳ δηλουμένων ἄρξομαι τοῦ λέγειν. 3. Καὶ Νίκανδρος μὲν ὁ συγγραφεὺς θηρῶν τε καὶ ἑρπετῶν ἐποιήσατο τῶν φύσεων τὴν γνῶσιν, ἄλλοι δὲ συγγραφεῖς",
          "candidate_score": 0.638802,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1846",
          "psc_text": "ἐγένετο ἐν τῷ ἱερῷ, e ἀπὸ τῆς αὐτῆς ὀδοιπορίας γνωσθήσεται καὶ τοῦ τῆς ὁδοῦ διαστήματος. ἀλλὰ ἵνα ὀφθῇ ὁ ῥᾳδιουργὸς παρακρύψας τὰ ἐν τῇ ὁδῷ γενόμενα καὶ ἐν τῷ ἱερῷ ῥηθέντα ὑπ᾿αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος πρὸ τούτου τοῦ λόγου, λέγω δὴ<τό> »ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται« καὶ τὰ ἐξῆς ὡς ἔχει ἡ προφητεία. Σχόλιον νݲδݲ. »Καὶ ἐζήτησαν ἐπιβαλεῖν ἐπ᾿αὐτὸν τὰς χεῖρας καὶ ἐφοβήθησαν«. 1 Luk. 18, 31–33–10 Luk. 19, 29ff. 46–23 u.31 Luk. 20, 19 V M 1—5 vgl. S. 114, 12–16 10–13 vgl. S. 114,17—115,2 31f vgl. S. 115,3f 4 γὰρ καὶ <S. 114,14 | ἀναστήσεται S. 114,15]ἐγερθήσεται VM 10 τὸ περὶ<S.114,17 11 διότι]ὅτι S. 114, 18 19 ἦλθον V 20f λεωφόρος — οὐκ am Rande nachgetragen Vcorr 29 <τὸ>* Ἔλεγχος νݲδݲ.Ἐθεωρήθη καὶ ἡρμηνεύθη ἐν τῷ πρὸ τούτου ἐλέγχῳ σὺν τῇ φράσει μετ᾿ἐπιτομῆς τῆς προσηκούσης. Σχόλιον νݲεݲ. Πάλιν ἀπέκοψε τὰ περὶ τοῦ ἀμπελῶνος τοῦ ἐκδεδομένου γεωργοῖς καὶ τό »τί",
          "candidate_score": 0.638779,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2935",
          "psc_text": "γοῦν πεποίηκε σύνταξιν εἰς ἑκάστην γραφήν, καὶ ὅσα κτἑ. Georg. | 3 ἐστι + τῶν αὐτοῦ <συγγραμμάτων>? vgl. Z. 19 * 4* etwa <ἀδύνταον ἅπαντα εἰς μέσον φέρειν· ἀεὶ δὲ ἐξηγούμενος τὴν γραφὴν> * 5 ἃ αὐτῷ] οὕτως Μ | ἐν < Μ 6 τῶν < Georg. | τῶν προοιμίων][τῶν] παροιμιῶν? * 6f τῶν ἄλλων] ἀλόγων Georg. 7 παρ᾿ αὐτοῦ < U | χαριέστατα Μ 7f διηγήματα Georg. 8 εἰς δόγματα] περὶ πίστεως Georg. 8f καὶ περὶ — θεωρίας < Georg. 9 ἀτοπώτατα U ἀτοπώτερος Georg. | τῶν πρὸ — θεωρίας < Georg. 10 πλὴν—αἰσχρουργιῶν < Georg. 10f γὰρ αὐτὸς] δὲ αὐτῷ Georg. 11 αὐτὸς < U | ἀσκητῶν U 11f ὡς καὶ—διὸ καὶ] τοιοῦτον ὡς καὶ Georg. 12f ἀπὸ ὑπερβολῆς—πεπτωκέναι] δἰ ὑπερβολῆν ἀστίας τε καὶ σκληραγωγίας ἀνατραπῆναι Georg. 13 ἀσιτίας < Μ 14 <μετὰ> * 15 [καὶ] * 18 ἀλλὰ ὡς πολλάκις εἶπον *] ὡς πολλάκις εἶπον ἀλλὰ MU",
          "candidate_score": 0.638765,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.638597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_39",
          "bdc_text": "oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1907",
          "psc_text": "13f 9 κύριος < 10 τοῦ λόγου aus τῶ λόγω V corr 11f ἀλλότριος *] ἀλλοτρίου V M 18 οὖ — δοκήσει < M | οὖ Corn.] οὐ V | οὐ ausradiert V 19 <ὅτι> * 21 ὡς < M | μαρτυρίας ὁμολγίας VM * 22 * etwa <δῆλον ὅτι σάρκα ἠμφίεστο> * | οὐκοῦν am Rande nachgetragen V corr 25 [ἄλλοις] *; ob aus ἄλλο? Jül. 27 κολλόμενος M 28 φησίν S. 121, 14] < V M ἅγιος θεοῦ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ τὴν μαρτυρίαν ταύτην μετὰ καὶ πολλῶν ἄλλων λαβὼν εἰς ἐναργῆ παράστασιν ἀλθείας καὶ κηρύγματος τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ. ζݲ καὶ ιݲεݲσχόλιος. Μετηλλαγμένως· ἀντὶ γὰρ τοῦ »ἐν νόμῳ« λέγει »εν τῷ Μωυσέως νόμῳ«. λέγει δὲ πρὸ τούτου »ἢ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ λέγει«. ζݲ καὶ ιݲεݲ ἔλεγχον. Κἄν τε ἐν τῇ δευτέρᾳ ἀποφάσει ἀλλάζῃς τὸ εἶδος, ὦ Μαρκίων, καὶ νομίσῃς ἀπὸ τοῦ πεποιηκέναι σε »ἐν τῷ νόμῳ Μωυσέως«",
          "candidate_score": 0.638586,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2046",
          "psc_text": "– 7 f vgl. I Tim. 3, 15 – 9 vgl. c. 2, 6; S. 192, 15 ff V M 3 ἀναδεξάμενος *] ἀναλεξάμενος V M 4 † πραγματείαν] ἐνανθρώπησιν * | εντας aus ἐν τῷ getilgt V corr 5 ὁ 2 oben drüder V corr 10 προκαθίσας V | οὐχ aus οὐκ V corr 13 σῆς aus σοῦ 1 V corr σῆς Μ 15 πατρὸς + υἱὸς ?* 18 αὐτοῦ *] αὐτῶ V M 20 μέτριος] lies μέσος ?* 28 nach τουτέστιν ist dem Sinne nach ἀπεστάλησαν zu ergänzen αὐτὰς πρόγωνσιν ἂν μὴ ἔχων· ἐπειδὴ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὰς δι᾿ ἕτερον καὶ ἕτερόν τι εὑρέθησαν ἐργαςάμεναι. ἢ πάλιν ἐὰν εἴπῃς ὅτι οὐ κατὰ τὴν αὐτιοῦ βούλησιν ἐληλύθασιν ἀλλὰ κατὰ τυραννίδα τοῦ ἀφαρπάζοντος, ἄρα ἰσχυρός ἐστιν ὁ κτισθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ πονηρὸς ρὸς δημιουργὸς παρὰ τὸν ἀγαθὸν θεόν, ὅτι τὰ αὐτοῦ ὑπάρχοντα ἀφαρπάξας ἐχρήσατο. πόθεν δὲ οὐ διελεγχθήσῃ, αὐτοῦ τοῦ",
          "candidate_score": 0.638576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_101",
          "psc_text": "geschrieben, das erste Mal hinter τὸ σοφίζεσθαι Μ | καὶ1] ἤ? Jül. ἄλλα πάντα, παυσάσθωσαν νόμοι· ἐπικρατεῖ γὰρ ἡ εἱμαρμένη μοιχῶν τε καὶ ἄλλων· δίκην δὲ μᾶλλον τίσουσιν οἱ ἀνάγκην ἐπιτιθέντες ἀστέρες ἤπερ ὁ ἀναγκαζόμενος δρᾶσαι τὸ ἐπιχείρημα. ἀλλὰ καὶ ἄλλως ἔτι περὶ τούτων ἐρῶ· ἀργείτωσαν αἱ διατριβαί, παυσάσθωσαν σοφισταί τε καὶ ῤήτορες καὶ γραμματικοί, ἰατροί τε καὶ ἄλλαι ἐπιστῆμαι βαναύσων τε τεχνῶν ἀμύθητον πλῆθος, καὶ μηκέτι μηδεὶς παιδευέτω, ειπερ ἐξ εἱμαρμένης τυγχάνει τῶν ἐπιστημῶν καὶ μὴ ἐκ γραμμάτων μαθήσεως ὁ πορισμὸς τῇ ἀνθρωπείᾳ φύσει. εἰ γὰρ εἱμαρμένη τὸν πεπαιδευμένον καὶ λογιώτατον παρεσκεύασε , μὴ μανθανέτω τις παρὰ τοῦ διδάσκοντος, ἀλλὰ τῇ φύσει † λαμβανέτωσαν τὴν εἴδησιν αἱ τοὺς μίτους κλώθουσαι Μοῖραι κατὰ τὸ φθέγμα τῆς κομπώδους σου διὰ λόγων πλάνης. Πλατωνικοί, ἀπὸ Ἑλληνισμοῦ αἴρεσις δ, τῆς δὲ ἀκολουθίας ݲ. ἀλλὰ ταῦτα πρὸς Ζήνωνα καὶ τοὺς Στωϊκούς μοι λελέχθω. Πλάτων δὲ ἅμα καὶ αὐτὸς κατὰ τὰ αὐτὰ φερόμενος, τῇ μετενσωματώσει",
          "candidate_score": 0.63808,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1561",
          "psc_text": "<κατὰ> * 9 nach Ἄβελ ein kleines Wort V 13 δείκνυσι Com.] δεικνύουσι VM 13f γεγεννημένων Dind. Oh.] γεγενημένων VM 16 λεπτογενέσει V 22 ἐπεὶ — γένος ἦν am Rande nachgetragen V corr 29 δὲ oben über V corr δώδεκα, ἕνα μὲν ἀποκτανθέντα, ἕνδεκα δὲ περιλειφθέντας τῷ βίῳ. ἔχεις δὲ καὶ τούτων τὴν ἔμφασιν ἐν τῇ Γενέσει τοῦ κόσμου καὶ πρώτῃ βίβλῳ παρὰ Μωυσῇ, οὕτω φασκούσῃ »καὶ ἔζησεν᾿ Ἀδὰμ ἔτη ἐννακόσια τριάκοντα, καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας, καὶ ἀπέθανεν«. 7. Πλατυνθέντων δὲ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς γενεᾶς τοῦ Ἀδὰμ ἐπεκτεινομένης ἡ ἀκρίβεια ἡ κατὰ τὸν γάμον τὸν σεμνὸν ἐπλατύνετο καθεξῆς προβαίνουσα. καὶ ἐπείπερ γεγόνασι παῖδες τῷ Ἀδὰμ καὶ παῖδες παίδων, θυγατέρες δὲ ἐκ τούτων κατὰ διαδοχὴν γένους ἐγεννήθησαν, λοιπὸν οὐκέτι τὰς ἑαυτῶν ἀδελφὰς πρὸς γάμον ἤγοντο, ἀλλὰ εἰς εὐνομίαν κατέστη καὶ πρὸ τοῦ διὰ Μωυσέως ἐγγράφου νόμου ὁ κατὰ τὸν σεμνὸν γάμον θεσμὸς καὶ ἐκ τῶν πατραδέλφων αὐτῶν τὰς γαμετὰς",
          "candidate_score": 0.638068,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1749",
          "psc_text": "II 18; S. 100, 1 — 13 1 Kor. 6, 16 — 15 1 Kor. 9, 9. 8 (Epiph. hat sich hier versehen: das angeblich von Marcion eingeschobene Μωυσέως enthält auch der kirchliche Text; es aber bei Marcion wirklich stand, zeigt Adamantius de recta in deum fide 122 S. 42, 20 van de Sande Bakhuyzen οἶδας ὅτι Μωσέως νόμον εἰπεν, οὐ τοῦ θεοῦ) V M 1—17 vgl. S. 158, 22 f 159, 3 f. 20 f. 26 f 160, 7f 161, 5ff. 14. 27f 162, 4ff 3 οὔτε VM 4 <Τῆς> * 6 τῶν συνετῶν] αὐτῶν M 7 vor ἵνα + S. 159,26 14 φησίν < S. 161,28 15 μετηλλαγμένως S. 162,4] μετηλλαγμένος VM 15—17 ἀντὶ γὰρ τοῦ »ἐν τῷ — ταῦτα οὐ λέγει« S. 162, 4ff; vgl. Z. 8ff] ἀντὶ γὰρ τοῦ »καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ λέγει« φησὶν ἐκεῖνος »εἰ καὶ ὁ νόμος Μωυσέως ταῦτα οὐ λέγει« VM;",
          "candidate_score": 0.638042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_152",
          "psc_text": "15 ff 16 f aus Eusebius, vgl. Hieronymus Chronik S. 88, 25 Helm — 19ff I ön. 16, 24 vgl. de duod. gemmis 91 ff CSEL 3511 S. 769, 23 ff ünther (Anastasius Sin. quaest. 45; Migne 89, 596 D ff) V (bis ἀπο Z. 4; von da an G U) Μ 1 πολέμων aus πόλεμον V corr 2 vor ἔθνεσι + ἐν V 5f τοῦ Ἰσραὴλ τῆς μιᾶς U 7 * etwa <μετενεχθείσης> * 12 κατὰ Σαμαρειτῶν αἰρέσεις τῆς δὲ ἀκολουθίας θ GM κατὰ Σαμαρειτῶν, ἑβδόμη αἵρεσις ἀπὸ Ἑλληνισμοῦ, ἐνάτη δὲ τῆ ἀκολουθία U 13 ἀρχὴ] ἄχρι U 14 ὁρμωμένων *] ὁρμώμενοι GUM | ἄνευ γραφῆς θεϊκῆς < U 15 † lies <ἐφευρεθείσας> ἀπὸ διανοίας * 15f διανοίας + αὐτῶν ἐξεῦρον G 16 ἐκαλεῖτο GU | ἑρμηνεύεται G 19 hinter τὸ ὄρος vielleicht + <καὶ τὰ <καὶ ὁμοροῦντα> Sin. = de duod. gemmis a. a. O 771, 19 tam",
          "candidate_score": 0.638041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.637976,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_40",
          "bdc_text": "und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2421",
          "psc_text": "13 299, 13: danach hat unsere Liste mit Silanus und Nerva aufgehört) 20 τὸ τοὺς] τόπους Μ 23 γὰρ < Μ ἀριθμῷ τῷ παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς ᾀδομένῳ; διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἔπεσον αἱ πρότρον περὶ Οὐαλεντῖνον καί τινας ἄλλους αἱρέσεις, αἱ μυθωδῶς ἀναγραψάμεναι τοὺς τριάκοντα αἰῶνας, οὓς ἐνόμισαν ἀπεικάζειν τοῖς τοῦ σωτῆρος ἔτεσιν, ἵνα δῆθεν δύνωνται τῶν παρ᾿ αὐτοῖς αἰώνων καὶ ἀρχῶν ἀναγράφειν τὴν μυθοποιίαν. εὑρίσκεται γὰρ ἐν τῷ τριακοστῷ τρίτῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ ἐνσάρκου παρουσίας πάσχων ὁ μονογενὴς ἀπαθὴς ὢν ἄνωθεν θεὸς Λόγος, σάρκα δὲ < προσλαβὼν καἲ > ἀναδεξάμενος ὑπὲρ ἡμῶν παθεῖν, ἵνα τὸ τοῦ θανάτου καθ᾿ ἡμῶν χειρόγραφονλύςῃ. μετ᾿ ἐκείνην γὰρ τὴν ὑπατείαν τὴν ἐντῷ τριακοστω ἔτει αὐτοῦ σημαινομένην ἄλλη ὑπατεία γέγονεν, Λεγομένη τῶν δύο Γεμινῶν· εἶτα ἄλλη ὑπατεία Ῥούφου καὶ Ῥουβελλίωνος, Καὶ οὕτως ἐνεστώσης τῆς ὑπατείας τῆς μετὰ τὴν ὑπατείαν < Ρούφου καὶ > Ῥουβελλίωνος, ἥτις ὕστερον ἦλθεν Οὐιννικίου καλεῖσθαι Καὶ Λογγίνου Κασσίου, < ἐν τῷ",
          "candidate_score": 0.637865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.637735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_485",
          "psc_text": "VI 19, 5; S. 146, 13 (bei den Simonianern) ἀλογίστως φάσκοντες δεῖν μίγνυσθαι, λέγοντες· πᾶσα γῆ γῆ καὶ οὐ διαφέρει ποῦ τις σπείρει, πλὴν ἵνα σπείρῃ, ἀλλὰ καὶ μακαρίζουσιν ἑαυτοὺς ἐπὶ τῇ (ξένῃ) μίξει, ταύτην εἰναι λέγοντες τὴν ἀγάπην — 26 Ephes. 5, 12 V M 2 ὁ τοιοῦτος < M Ι vor οὐ δύναμαι hineingeflickt δι’ ὅπερ V corr 3 Schluß von φονώδη ein ν angeflickt V 4 πτῶμα U] στόμα V M 6 καὶ über V corr 7 βαράθρῳ] βόθρω M 12 διδασκαλία M 14 vor ἐν τῷ + <τὸ< 16 γαργαρισμοῦ V Ι ὑποφαίνοντος M 17 παραγινόμενος M 20 δὲ oben hineingeflickt V corr Ι ὡς ἔπος εἰπεῖν, am Rande nachgetragen V corr < 24 f παρ’ αἰτοῖς M 25 ὅτι vor κατὰ τὸν ἅγιον ἀπόστολον *] nachgestellt VM 25 f παρ' αὐτοῖς + τοῖς Μ ἃ αὐτοὶ ποιεῖν οὐκ αἰσχύνονται, ἵνα κατὰ πάντα τρόπον φρῖξιν ἐργάσωμαι",
          "candidate_score": 0.63772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1856",
          "psc_text": "θανάτου. Σχόλιονξݲαݲ. »Καὶ εἶπεν τῷ Πέτρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς. ἀπελθόντες ἑτοιμάσατε ἵνα φάγωμεν τὸ Πάσχα«. Ἐλεγχος ξݲαݲ. Νέφος βελῶν κατὰ σοῦ ἐν μιᾷ μαρτυρίᾳ τὸ ῥητὸν a περιέχει, ὦ Μαρκίων. εἰ γὰρ προστάσσει ἑτοιμάξεσθαι αὐτῷ φαγεῖν τὸ Πάσχα, Πάσχα δὲ πρὸ τοῦ παθεῖν τὸν Χριστὸν ἐπετελεῖτο, πάντως ὅτι ἀπὸ νόμου τῆν σύστασιν εἶχεν. κατὰ νόμον δὲ τοῦ Χριστοῦ b πολιτευομένου σαφὲς ἦν ὅτι οὐ νόμον ἦλθεν καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. εἰ δὲ νόμον βασιλεὺς οὐ καταλύει, οὐκ ἀκαθοσίωτος ἡ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις οὐδὲ τῷ βασιλεῖ ἀπειρημένη.λ εὐκαθοσιώτου δὲ ὄντος c τοῦ νόμου καὶ τῆς διατάξεως ὁμολογουμένης, εἴ τι προσθείη βασιλεὺς τῇ διατάξει ἐπὶ μείζονι δωρεᾷ, κατ᾿ ἐξουσίαν ἡ φαιδρότης γίνεται τῆς προσθήκης. ἑνὸς δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ τῆς νομοθεσίς οὔσης καὶ τῆς κατὰ προσθήκην δωρεᾶς, παντί τῳ δῆλόν ἐστι καὶ σαφὲς ὡς οὐκ ἐναντιοῦται τῷ νόμῳ ὁ τὴν προσθήκην ποιησάμενος. ἀποδέδεικται d τοίνυν οὐκ ἐναντία τις οὖσα ἡ παλαιὰ διαθήκη",
          "candidate_score": 0.637695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2802",
          "psc_text": "τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀσκήσεως εἰς ὑπερηανίαν κατὰ τῶν ἀφελέστερον βιούντων ἐπαιρομένους τε καὶ παρὰ τὰς γραφὰς καὶ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας [καὶ] νεωτερισμοὺς εἰσάγοντας· ἡμεῖς τοιγαροῦν καὶ παρθενίαν μετὰ ταπεινοφροσύνης θαυμάζομεν καὶ ἐγκράτειαν μετὰ σεμνότητος καὶ θεοσεβείας γινομένην ἀποδεχόμεθα, καὶ ἀναχώρησιν τῶν ἐγκοσμίων πραγμάτων μετὰ ταπεινοφροσύνης ἀποδεχόμεθα, καὶ γάμου συνοίκησιν σεμνὴν τιμῶμεν καὶ πλοῦτον μετὰ δικαιοσύνης καὶ εὐποιίας οὐκ ἐξουθενοῦμεν Cyrillus Hieros. cat. 4, 25; Migne 33, 488 A M U 1 κατὰ θάτερον U 6 <στήσεται ὅτι> * 8 στήσεται < U 9 ἄχρις U 10 καὶ κατὰ θεὸν ὁ γάμος < U | * etwa <αὐτοὶ καὶ> * 13 οὐ < M 14 ποτε < Μ 15 διὰ2 < U 18 ἀλλ᾿ U 19 οὐκ ἐπαίρεται U 20 ἐκ < Μ | ὅπερ *] ὅπως Μ U 21 ἐπαρκέσειεν *] ἐπαρκέσαιεν Μ ἐπαρκέσαι U »ὁ γὰρ ἐσθίων τὸν μή ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτων, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ",
          "candidate_score": 0.637589,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2706",
          "psc_text": "nur von Epiph. erwähnt M U 1 Überschrift κατὰ Οὐαλησίων λݲηݲ ἤ καὶ νݲηݲ MU 2 ἀκηκόαμεν *] ἀκούομεν MU | γε < U 4 <ὑπῆρχεν> * 6 * etwa <με ἔχειν, οὐ γὰρ ἔχω ἀκριβῶς λέγειν,> * 7 φιλαδελφινῆς Μ φιλαδελφικῆς U 8 εἶναι Μ 10 περὶ αὐτῶν τοῦτον ἔχει] περιέχει τοῦτον U 13 πλὴν ὀλίγων < U | δὲ 2 < Μ 14 * etwa <μετὰ τῶν Ἀρχοντικῶν καὶ Σηθιανῶν>* 15 οὔπω] οὕτω Μ 23 ὀπίσω ἐπὶ *] ὀπίσω Μ ἐπὶ U 25 γνῶντες Μ 26 πολὺν Μ 2. Πολλὴ δὲ φρενοβλάβεια τῶν τοιούτων. εἰ μὲν γὰρ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ βούλονται πληροῦν τό »ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἓν τῶν μελῶν σου, ἀπόκοψον ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι εἰσελθεῖν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἢ χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ κυλλόν«, πῶς δύναται ἐν βασιλείᾳ τινὰ εἶναι ἠκρωτηριασμένον; εἰ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τὰ πάντα ἐστὶ τελειοῦσα, οὐδὲν ἀτελὲς ἔχει ἐν",
          "candidate_score": 0.63758,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_567",
          "psc_text": "ἐγκυμονεῖν μὲν D62 τοιοῦτο ζεῦγος ἀρρενόθηλυ· ὅπερ ζεῦγος ἁδρυνθὲν ἐν τῇ κοιλίᾳ καὶ μὴ ἔχον πόθεν γεννηθῆναι τὴν πλευρὰν τῆς μητρὸς τιτρώσκειν καὶ οὕτως γεννᾶσθαι, ὥστε ἀπολεσθαι τόν τε τούτων πατέρα καὶ τὴν μητέρα. διόπερ ἀπειρώδινον αὐτῇ ἐπέθεντο ὄνομα, ὅτι ὠδίνων οὐ πειρᾶται. δεινὴ δὲ καὶ φοβερὰ παρὰ πάντα τὰ ἑρπετὰ τυγχάνει, ἐν ἑαυτῇ τὸν ἀφανισμὸν ἐξεργαζομένη καὶ διὰ στόματος τὴν αἰσχρότητα ἀπολαμβάνουσα, ᾗ ἔοικεν αὕτη ἡ φρενοβλαβὴς αἵρεσις, ἧς τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ σῶμα καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γεγεννημένα ἐνταῦθα συντρίψαντες τῷ ξύλῳ τῆς ζωῆς τὰς ἑτέρας διασκοπεῖν προέλθωμεν, θεὸν ἀρωγὸν ἐπαντλούμενοι. ᾧ τιμὴ καὶ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ἀμήν. Κατὰ Καρποκρασίων ζ, τῆς δὲ ἀκολουθίας κζ. Καρποκρᾶς τις ἕτερος γίνεται, συστήσας ἑαυτῷ ἀθέμιτον διδασκαλεῖον τῆς ψευδωνύμου αὐτοῦ αὐτοῦ χείρονας πάντων οὗτος τοὺς τρόπους κεκτημένος. ἐκ πάντων γὰρ τούτων, Σίμωνός τε καὶ Μενάνδρου. Σατορνίλου τε καὶ Βασιλείδου καὶ Νικολάου καὶ αὐτοῦ 19 ff vgl. mit der Darstellung",
          "candidate_score": 0.637465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.637428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1990",
          "psc_text": "ἡμῶν ἡ προθεωρηθεῖσα ἐν τοῖς προειρημένοις σύνταφις, ἀναλεχθεῖσιν ἀπὸ τῆς παρ᾿ αὐτῷ τῷ Μαρχίωνι ἔτι σῳζομένης 4 f vgl. oben zu S. 105, 9ff – 13 vgl. Eph. 4, 4 V M 13 f vgl. S. 120, 4 f 7 τῆς τῶν * 13 βάπτισμα + εἷς Χριστός VM, s. 120, 4 u. Z. 33 f 17 hinter συνήγαγες noch einmal κατὰ σοῦ μαρτυρίας V | συντάγματος *] σφραγίσματος v M 26 f σύνταξις * γραφῆς, ἧς τὴν ἀνάλεξιν σκοπήσας τις ἐκπλαγείη τὰς τοῦ μεγαλοδώρου θεοῦ οἰκονομίας. ἑκάστου γὰρ πράγματος διὰ τριῶν μαρτυριῶν ἐπιβεβαιουμένου καὶ συνισταμένου, ὡς ἐνταῦθα ψιλῶς ὁ θεὸς ἐχαρίσατο συνάψαι (ὡς ἔφην) ἡμᾶς κατὰ οἰκονομίαν ἑβδομήκοντα μὲν ὀκτὼ μαρτυρίας ἀπο τοῦ εὐαγγελίου, τεσσαράκοντα δὲ ἀπὸ τοῦ ἀποστόλου; καὶ ταύτας παρ᾿ αὐτῷ εἰς ἔτι καὶ δεὺρο σῳζομένας τε καὶ οὐκ ἀμφιβαλλομένας, ὡς εἶναι τὰς πάσας ἑκατὸν δεκαοκτώ, ἀντιλεγούσας δὲ πάσας τῇ αὐτοῦ Μαρκίωνος γνώμῃ, ὡς ἀπὸ προσώπου ὁνόματος",
          "candidate_score": 0.637415,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2935",
          "psc_text": "γοῦν πεποίηκε σύνταξιν εἰς ἑκάστην γραφήν, καὶ ὅσα κτἑ. Georg. | 3 ἐστι + τῶν αὐτοῦ <συγγραμμάτων>? vgl. Z. 19 * 4* etwa <ἀδύνταον ἅπαντα εἰς μέσον φέρειν· ἀεὶ δὲ ἐξηγούμενος τὴν γραφὴν> * 5 ἃ αὐτῷ] οὕτως Μ | ἐν < Μ 6 τῶν < Georg. | τῶν προοιμίων][τῶν] παροιμιῶν? * 6f τῶν ἄλλων] ἀλόγων Georg. 7 παρ᾿ αὐτοῦ < U | χαριέστατα Μ 7f διηγήματα Georg. 8 εἰς δόγματα] περὶ πίστεως Georg. 8f καὶ περὶ — θεωρίας < Georg. 9 ἀτοπώτατα U ἀτοπώτερος Georg. | τῶν πρὸ — θεωρίας < Georg. 10 πλὴν—αἰσχρουργιῶν < Georg. 10f γὰρ αὐτὸς] δὲ αὐτῷ Georg. 11 αὐτὸς < U | ἀσκητῶν U 11f ὡς καὶ—διὸ καὶ] τοιοῦτον ὡς καὶ Georg. 12f ἀπὸ ὑπερβολῆς—πεπτωκέναι] δἰ ὑπερβολῆν ἀστίας τε καὶ σκληραγωγίας ἀνατραπῆναι Georg. 13 ἀσιτίας < Μ 14 <μετὰ> * 15 [καὶ] * 18 ἀλλὰ ὡς πολλάκις εἶπον *] ὡς πολλάκις εἶπον ἀλλὰ MU",
          "candidate_score": 0.637371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.637104,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1899",
          "psc_text": "20 I Kor. 1, 19 — 26 I Kor. 1, 31 V M 3f vgl. S. 121, 3 20f vgl S. 121, 5f 26f vgl. S. 121,7 3 οὔτε V M 14 καλὸς aus καλῶς V corr 18—20 αݲ καὶ θݲ σχόλιον auf besonderer Linie; dann ἀπὸ τῆς πρὸς — παρ᾿ ἡμῖν· γέγραπται γὰρ κτέ. V M 18 ݲa<> * 26 vor ἵνα + καὶ V M < S. 121, 7 26 καυχόμενος M 29 τοῖς προφήταις aus τῶν προφήτη V corr τοῖς προφήταις M σοί, ὦ Μαρκίων, καὶ κριτὴν καὶ δημιουργὸν καὶ δίκαιον καλούμενον, οὐκ ἄλλος ἐστὶν οὗτος παρὰ τὸν τοῦ Χριστοῦ πατέρα, οὗ μαθητὴς ὑπάρχει Παῦλος· ἐπειδήπερ ἀπὸ τῆς τοῦ προφήτου διδασκαλίας ὁ διδάσκαλος b κατασταθεὶς τῶν ἐθνῶν ὑπὸ Χριστοῦ Παῦλος ἀπὸ τῶν ὁμοίων καὶ τῶν αὐτῶν διδασκαλιῶν ἀνιμώμενος ὡς καθαρὸν ὕδωρ ἀρδεύει ἣν πεπίστευται ἐκκλησίαν. γݲ καὶ ιݲαݲ σχόλιον. »Τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων«. γݲ",
          "candidate_score": 0.637078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_152_154",
          "bdc_text": "HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1847",
          "psc_text": "10 τὸ περὶ<S.114,17 11 διότι]ὅτι S. 114, 18 19 ἦλθον V 20f λεωφόρος — οὐκ am Rande nachgetragen Vcorr 29 <τὸ>* Ἔλεγχος νݲδݲ.Ἐθεωρήθη καὶ ἡρμηνεύθη ἐν τῷ πρὸ τούτου ἐλέγχῳ σὺν τῇ φράσει μετ᾿ἐπιτομῆς τῆς προσηκούσης. Σχόλιον νݲεݲ. Πάλιν ἀπέκοψε τὰ περὶ τοῦ ἀμπελῶνος τοῦ ἐκδεδομένου γεωργοῖς καὶ τό »τί οὖν ἐστι τό. λίθον ὅν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες;« Ἔλεγχος νݲεݲ. Οὐδὲν ἡμᾶς ἀδικήσει τοῦτο. κἄν τε γὰρ αὐτὸ περικόψῃ, οὐκ ἀφ᾿ἡμῶν ἀπέκοψεν, ἀλλὰ ἐαυτὸν καὶ τοὺς αὐτοῦ ἐζημίωσεν. ἱκανὸς γὰρ ὁ κατ᾿ αὐτοῦ ἔλεγχός ἐστι διὰ πλειόνων μαρτυριῶν. Σχόλιον νݲςݲ. Ἀπέκοψε τό »ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροί, Μωυσῆς ἐμήνυσε ἐπὶ τῆς βάτου, καθὼς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ. θεὸς δέ ἐστι ζώντων καὶ οὐχὶ νεκρῶν«. Ἔλεγχος νݲςݲ.Θαυμάσαι ἔστιν ἐπὶ τῇ ἀνοίᾳ τοῦ ματαιόφρονος, a πῶς οὑχὶ νοεῖ ὅτι ἵση αὕτη ἡ μαρτυρία τυγχάνει τῇ τοῦ Δαζάρου τοῦ πτωχοῦ καὶ τῇ παραβολῇ τῶν μὴ συγχωρουμένων εἰς τὴν",
          "candidate_score": 0.637063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_124",
          "psc_text": "gezählt — 6 vgl. Exod. 6, 16. — 20 — 14 Exod. 1, 7 — 18f vgl. Exod. 19 δευτέρῳ ἔτει nach Num. 1, 1 — 21 vgl. Gal. 3, 24 — 26 vgl. Deut. 6, 4 u. 13 V M 3 /// αὐτὰ V corr 4 Λευὶ, ὶ aus εὶ hergestellt V 9 βίβλος hinter νομοθεσίαν (Z. 10) V 11 τί V 13 εἰ] ἡ V 14 οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ hinter ἐν γῇ Αἰγύπτῳ V 15 ἐπιμιξ///ίας, ι aus ει V 16f über diesen Gebrauch von ἀπαγορεύειν = verwerfen s. Index 18 vor ἐπεσημήνατο + νόμος νόμος <νόμος τις> ? * 23 ἐδίδασκεν V 24 γεννήματα VM γενήματα V corr 26 <ἦν> * 27 ἀεὶ < θεῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ προσέφερον ἐν τῇ λατρείᾳ τῆς σκηνῆς τῆς ἁγίας ὑπὸ Μωυσέως διὰ τύπων δηλωθέντων αὐτῷ ὑπὸ θεοῦ κατασκευασθείσης. ἐδέξαντο γοῦν οἱ αὐτοὶ Ἰουδαῖοι καὶ προφητικὰς φωνὰς περὶ τοῦ Χριστοῦ ἐρχομένου,",
          "candidate_score": 0.636917,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.636857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3391",
          "psc_text": "ἐγερῶ U 21 τοιαύτῃ] τῇ αὐτοῦ U | ♦ etwa > * 23 τῶν δὲ2] τῆς δὲ U 24 θήρων U | etwa τὰ λείψανα συνάγει καὶ ὁλοσχερεῖς ἡμᾶς εἰς παλιγγενεσίαν> * vgl. S. 520, 7f Εἰ γὰρ τὰ <ὄντα> ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν εἰς τὸ εἶναι, πόσῳ δὴ μᾶλλον τὸ ὄν εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν εὐχερῶς ἀποκαταστήσει; ἴνα δικαίαν ὁρίσῃ κρίσιν, ἴνα μὴ ἓτερον ἀνθ᾿ ἑτέρου κρίνῃ, ἵνα μὴ ἀπο- στερήσῃ τὸ καμόν. εἰ γὰρ ψυχῆς ἡ ἀπόλαυσις καὶ οὐρανῶν βασιλείας κληρονομία, μετασχέτω τὸ σῶμα ὡν βούλεται· τρυφάτωσαν οἱ περὶ τὸν Γεδεὼν καὶ μὴ κακουχείσθωσαν ἐν μηλωταῖς καὶ αἰγείοις δέρμασι«, μὴ μάτην καμνέτω Ἰωάννης ἐκ καμήλων ἔχων τὸ ἔνδυμα, μὴ ἐν ἀναχωρήσει τὴν σάρκα ὑπωπιάσωμεν, μὴ τὰ σώματα ἡμῶν δαμάσωμεν ἐν ἁγνείᾳ. εἰ δὲ ἄρα κοινωνεῖ σῶμα ψυχῇ ἐν πολιτείαις ἐν ἁγνείᾳ ἐν νηστείᾳ καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς, »οὐκ ἄδικος ὁ θεὸς. ἀποστερεῖν τὸν κάματον τοῦ κεκμηκότος καὶ μὴ",
          "candidate_score": 0.636491,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2622",
          "psc_text": "sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz), so ist das πρὸς Ἀντωνῖνον entweder ein Versehen für πρὸς Ἀβειδὰν (vgl. die Titelform in der praep. ev. VI 9; Migne 21, 464 A Βαρδηςίανης . . . ὅς ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἑταίρους διαλόγοις τάδε πη μνημονεύεται φάναι) oder hat Eusebius die Schrnt über den Schicksalsglauben mit dem an Elagabal gerichteten Brief zusammengeworfen, vgl. über dicsen Moses Choren. hist. Arm. II 63; S. 185 Whiston etiam ad Antonimim epistolam scriber ausus est (daß hier Elagabal unter Antoninus zu verstehen ist, beweist das Vorhergehende sub Antonino ultimo floruit) – 5 bei Ἀντωνίνου ist, wie das ἑταίρῳ (=comes Caesaris) zeigt, sicher",
          "candidate_score": 0.636474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_145_147",
          "bdc_text": "s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_696",
          "psc_text": "CSEL 55 381, 26 Hilberg quos vulgo Nasaraeos nuncupant, qui credunt in Christum filium dei natum de Maria virgine 4 f öa als Sitz der äer ätigt durcb Hieronymus vgl. insbes. de vir. ill. 3 mihi quoque a Nazaraeis qui m Beroea urbe Syriae hoc volumine utuntur describendi facultas fuit — 5f ür die äherbestimmung ἐν τῇ Δεκαπόλει zu Pella vgl. Eusebius Onomasticon S. 80, 16 f Klostermann (dadurch wird Zahn, Forsch. VI 270 A. 3 widerlegt) — 6 zu Kokaba vgl. Jul. Africanus bei Eusebius h. e. I 7, 14 S. 60, 18 Schwartz u. Eusebius Onomasticon S. 172, 1ff ἔστιν δὲ καὶ Χωβὰ κώμη ἐν τοῖς αὐτοῖς μέρεσιν, ἐν ᾗ εἰσιν Ἑβραίων οἱ εἰς Χριστὸν πιστεύσαντες, Ἐβιωναῖοι καλούμενοι über die Lage Zahn, Forsch. I 330 ff), dazu noch haer. 30, 2, 7 u. 18, 1 haer. 40, 1, 5 — 7 ff vgl. haer. 30, 2, 7 de",
          "candidate_score": 0.636448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1796",
          "psc_text": "9—11 25—27 vgl. S. 110, 12—14 9 γενομένης <Μ 10 ὅς] ὅ Μ 11 * etwa <ἐλάλησεν δὲ ἐν τῷ νόμῳ διὰ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ὁ πατὴρ>* 17 <τὸ> * 18 <καὶ> * | <τε> * 21 *ergänze etwa nach S. 131,21f <οὕτως καὶ ὁ οὐρανός, οὗ πύριον αὐτὸν ὁμολογεῖς, τῆς καθ᾿ ἡμᾶς κατίσεως ὑπάρχει> * 31 [ποιήσαντι]* | ὑπάρχειν] lies wohl παρέχειν* θέντι φήσαντος ὀρθῶς λελαληκέναι καὶ »οὕτως ποίει καὶ ζήσῃ«, τίς b οὕτως ἐμβρόντητος ἂν εἴη ὡς πείθεσθαι μὲν τῷ Μαρκίωνι, βλασφημοῦντι εἰς τὸν θεὸν τὸν καὶ τὸν νόμον καὶ τὴν χάριν τοῦ εὐαγγελίου τοῖς ἀνθρώποις κεχαρισμένον, αὐτῷ δὲ συναπάγεσθαι τῷ μήτε ἐκ νόμου μήτε ἀπὸ πνεύματος ἁγίου ἔχοντί τι τῆς διδασκαλίας. Σχόλιον κݲδݲ. Καὶ εἶπεν »τίς ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον, καὶ πορεύσεται πρὸς αὐτ]ν μεσονυκτίου, αἰτῶν τρεῖς ἔρτους;᾿« καὶ λοιπόν »αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται. τίνα γὰρ ἐξ ὑμῶν τὸν πατέρα υἱὸς αἰτήσει ἰχθὺν καὶ ἀντὶ",
          "candidate_score": 0.636289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_145_147",
          "bdc_text": "s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_301",
          "psc_text": "H. 2 S. 16ff) Anhang, der in V durch eine ünne Leiste (vor Ναζωραίων), in Μ nur durch herausgesetzten Buchstaben (ταῦ Τα) von dem Vorhergehenden ge- schieden ist: (. . . ἀπαριθμησάμενος): ταῦτα ἔν τισιν οὐκ ἔγκειται. Ναζωραίων ὅ ἐστι Χριστιανισμὸς ἐν ὀλίγω χρόνω οὕτω (< οὕτω V) κληθεὶς ὑπὸ τῶν καὶ ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀποστόλων, λέγοντος Πέτρου »Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον Ναζωραίων V) ἄνδρα ἀποδεδειγμένον« καὶ τὰ ἑξῆς, ὕστερον δὲ ἀπὸ Ἀντιοχείας ἀρξά- μενος καλεῖσθαι Χριστιανισμός. ἔστιν δὲ φύσει αἵρεσις Ναζωραίων, περὶ ἧς ὡν V) καθεξῆς λέξωμεν κατὰ τὸν καιρὸν τῖς ἀκολουθίας Κατὰ Σιμωνιανῶν πρώτη μετὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν τὴν μόνην οὐσαν, τῆς δὲ ἀκολουθίας κݲαݲ. Σίμωνος γίνεται τοῦ μάγου πρώτη αἵρεσις ἀπὸ Χριστοῦ καὶ δεῦρο ἀρξαμένη, οὐσα αὕτη τῶν εἰς ὄνομα Χριστοῦ οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ εὐαγῶς <πιστευόντων> ἀλλὰ κατὰ τὴν παραπεποιημένην ἐν φθορὰν τὰ δεινὰ ἐργαζομένων. οὗτος ὁ Σίμων γόης ἦν , ἀπὸ Μῶν δὲ ὡρμᾶτο τῆς πόλεως",
          "candidate_score": 0.636268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2744",
          "psc_text": "ὁ ἅγιος ἀπόστολος λέγων, ἵνα »πρὸς καιρὸν σχολάσωσι τῇ προσευχῇ«, πόσῳ γε μᾶλλον τῷ ἱερεῖ τὸ αὐτὸ προστάσσει; τὸ ἀπερίσπαστον δὲ λέγω εἰς τὸ σσολάξειν τῇ κατὰ θεὸν ἐν ταῖς χρείαις ταῖς πνευματικαῖς τελεσιουργουμένῃ ἱερωσύνῃ. ἔξεστι δὲ <ἐπὶ> τῷ λαῷ <τοῦτο> δι᾿ ἀσθένειαν διαβαστάζεσθαι καὶ <τοὺς> μὴ δυνηθέντας ἐπὶ τῇ πρώτῃ γαμετῇ στῆναιδευτέρᾳ μετὰ θάνατον τῆς πρώτης συναφθῆναι. καὶ ὁ μὲν μίαν ἐσχηκὼς ἐν ἐπαίνῳ μείζονι καὶ τιμῇ παρὰ πᾶσιν ἐκκλησιαζομένοις ἐνυπάρχει, τὸν δὲ μὴ δυνηθέντα τῇ μιᾷ ἀρκεσθῆναι τελευτησάσῃ <ἢ> ἕνεκέν τινος προφάσεως, ἢ πορνείας ἢ μοιχείας ἢ ἄλλης αἰτίας, χωρισμοῦ γενομένου συναφθέντα δευτέρᾳ γυναικὶ ἢ γυναῖκα δευτέρῳ ἀνδρί, οὐκ αἰτιᾶται ὁ θεῖος λόγος οὐδὲ ἀπὸ τῆς 4 vgl. I Kor. 7,35 –9 I Kor. 7, 5 – 12ff vgl. Hermas mand. IV 4, 1 f ἐὰν γυνή, φημί, κύριε, ἢ πάλιν ἀνήρ τις κοιμηθῇ καὶ γαμήσῌ τις ἐξ αὐτῶν, μήτι ἁμαρτάνει ὁ γαμῶν; οὐχ ἁμαρτάνει, φησίν· ἐὰν δὲ",
          "candidate_score": 0.636199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_553",
          "psc_text": "4 — 5 öm. 1, 26 — 7 öm. 1, 27 — 8 II Tim. 3, 1. 2. 4 — 10 ITim. 4, 2 — 13 vgl. oben c. 4, 6ff; S. 281, 7ff — 16 Psal. 73, 13. 14 — 20 vgl. Clement. Hom. V 23; S. 71, 2 Lagarde VI 21; S. 80, 4 — — S. 297, 2 vgl. Clement. Hom. IV 16; S. 60, 28 ff Lagarde Y M 1 οὐ παρέργως ἐπιτρεπόμενος M 2 τὸν2] τὸ M Ι λέγοντος *] λέγει, ει aus ων Vcorr λέγων M 10 μᾶλλον ἤ φιλόθεοι zu φιλήδονοι am Rande nachgetragen V corr < M Ι ἀπέχεσθαι βρωμάτων zu γαμεῖν am Rande nachgetragen V corr < Μ I τὴν + ἰδίαν M 13 καὶ αὐτὴ] αὕτη u. < καὶ M 16 f τὴν κε- φαλὴν *] τὰς κεφαλὰς VM 17 nach τοῦ δράκοντος + σὺ συνέθλασας τὴν κεφα- λὴν τοῦ",
          "candidate_score": 0.636185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2663",
          "psc_text": "U 6 τόπῳ + <φησίν>?* | vor οὖτος + ὄτι U 7 ἀκούετε U 9 τῷ *] τὸ M U | αευ 2 <Μ 12 τοῦ 1 ] αὐτοῦ Μ | »ὁ« καὶ τοῦ <Μ 15 πολὺ] ποῦ Μ 18 τὸν <Μ 19 καὶ <U 20 λαμβάνον *] λήψεται Μ U | τὸν πατέρα ἐνυπόστατον Μ | vor ἐνυπόστατον 2 + καὶ Μ 21 καὶ 2 < U 24 γε < Μ | μήτε *] μὴ Μ U 25 συναλοιφὴν *] συναληφὴν Μ συναλιφὴν U υἱόνκ, τὸ ἅγιον πνεῦμα σχηματίζεται ἐν εἴδει περιστερᾶς διὰ τὸ ἀπτάνεσθαι φύσει ἐνυπόστεατον τὸ πνεῦμα. πόθεν δὲ ἀλλαχόθεν οὐκ ἔχομεν δεῖξαι κατὰ τούτων τῶν τὴν φρενοβλάβειαν ἑαυτοῖς ἐγκισσώντων; εἰ μὲν γὰρ ἀληθεύει ἠ αὐτῶν διάνοια καὶ ὁ λόγος ὁ ἕωλος καὶ μὴ ἔχων σύστασιν μήτε δύναμιν μήτε συνέσεως λογισμὸν ἤ ἔμφασιν, ἄρα γοῦν ἐκβλητίαι εἰσὶν αἱ γραφαί, αἱ πάντηῃ μὲν πατέρα πατέρα γινώσκουσαι καὶ υἱὸν",
          "candidate_score": 0.636137,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_215",
          "psc_text": "| κεσὲ Μ | αἰγουκὲρων Μ | ὑδριχόον M | δαλι V 7 διγγίμ M 8 εἰς] εἰ Μ 9f φρενοβλαβῆ////, ν wegradiert V 11 ἀσυστατοῦσα M 19 δύναται + <ἅμα> ? * 21 κατὰ < V 22 [ὅτι] * 25 ἔχων Μ καὶ ὡς M | μιᾷ φωνῇ, zum Sinn vgl. S. 213, 9 | † δικαίᾳ λέγειν] lies etwa ἀποδεικτέον * <τῇ> διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου ἐκ προσώπου κυρίου εἰρημένῃ »ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάφεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται. τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησε ταῦτα«. ὥστε παντί τῳ δῆλόν ἐστι καὶ σαφὲς καὶ ἀναμφίβολον, ὡς τὸ αὐτεξούσιον παρέσχετο ὁ θεὸς <ὁ> δι᾿ αὑτοῦ τό »ἐὰν θέλητε καὶ ἐὰν μὴ θέλητε«, ὡς περὶ τὸν ἄνθρωπον εἶναι τὸ ἀγαθοεργεῖν ἢ τὸ φαύλων ἐφίεσθαι πραγμάτων. ἄρα τοίνυν ἔσφαλται ἡ διάνοια τῶν γένεσιν εἶναι νομισάντων καὶ μάλιστα Φαρισαίων· οἷς ἐπιφωνητέον ἐστὶ",
          "candidate_score": 0.636065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1690",
          "psc_text": "vgl. S. 123, 19 16f περιέσπασται hinter ἠκρωτηρίασται durchgestrichen V corr 17 ἔχων 21 Μαρίαν τὴν *] τὴν Μαρίαν VM 22 ἐμβηθλεὲμ M | vor γενεαλογίας + <τῆς>?* Τιβερίου Καίσαρος« καὶ τὰ ἑξῆς. ἐντεῦθεν οὖν οὗτος ἄρχεται καὶ οὐ καθ᾿ εἱρμὸν πάλιν ἐπιμένει, ἀλλὰ τὰ μὲν ὡς προεῖπον παρακόπτει, τὰ δὲ προστίθησιν ἄνω κάτω, οὐκ ὀρθῶς βαδίζων ἀλλὰ ἐρραδιουργημένως τὰ πάντα περινοστεύων, καὶ ἔστιν· αݲ »Ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου. καθὼς προσέταξε Μωυσῆς«· »ἵνα ᾖ μαρτύριον τοῦτο ὑμῖν« ἀνθ᾿ οὗ εἶπεν ὁ σωτήρ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς«. βݲ. »Ἵνα δε εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς«. γݲ. »Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου«. δݲ. »Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς ἐγένετο προδότης«. ἀντὶ δὲ τοῦ »κατέβη μετ᾿ αὐτῶν« ἔχει »κατέβη ἐν αὐτοῖς«. εݲ. »Καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἄπτεσθαι αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ« καὶ τὰ",
          "candidate_score": 0.63601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46",
          "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <",
          "candidate_score": 0.635637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2101",
          "psc_text": "μݲςݲ Μ U 2 τοῦτον] οὗτοι] U 4 μειζοτέραν Μ 5 πληθοῦσι Μ | τε < U 6 λεγομένη U 8 διὰ τοῦ Μ 9 αἱρέσεις + <εἰσιν>? * | χωρίω U 11 τῆς] τῆ U | vor Ῥωμαίων + τῶν U 11 f <κατὰ> * 12 vor Ἀντιοχέων + τῶν U | πάντῃ Pet.] παντὶ ΜU | * etwa <ἔσπαρται> * <δύναμιν> ἀντικειμένην πρὸς τὰ τοῦ θεοῦ ποιήματα, [καὶ] μὴ ὐποτασσομένου θεῷ, ἀλλὰ ἰσχύοντος καὶ πράττοντος ὡς κατὰ ἰδίαν ἐξουσίαν καὶ οὐχ ὡς ἐν παρεκτροπῇ γενομένου· οὐ γὰρ κατὰ τὴν ἐκκλησίλαν έγουσιν, ἀλλὰ ἄλλως παρὰ τὸ τῆς ἀληθείας κήρυγμα. κέχρηνται δὲ γραφαῖς πρωτοτύπως ταῖς λεγομέναις Ἀνδρέου καὶ Ἰωάννου Πράξεσι καὶ Θωμᾶ καὶ ἀποκρύφοις τιςὶ καὶ οἷς βούλονται λόγοις τῆς παλαιᾶς διαθήκης. τὸν δὲ γάμον σαφῶς τοῦ διαβόλου ὁρίζονται· ἔμψυχα δὲ βδελύσσονται, ἀπαγορεύοντες οὐχ ἕνεκεν ἐγκρατείας οὔτε πολιτείας, ἀλλὰ κατὰ φόβον καὶ ἰνδαλμὸν τοῦ μὴ καταδικασθῆναι ἀπὸ τῆς τῶν ἐμψύχων",
          "candidate_score": 0.635559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3295",
          "psc_text": "σώματι] im Fleisch S 2 ἥτις . . . ὡς ἔφην, ἐγενήθη < S | ἐπιπνοίας Scaliger] ἐπινοίας MU Phot. | ἐγενήθη] συνέστη Phot. 3 καὶ φυσικὸν νόμον < S 4 καὶ ἐπανορθούμενον < S 6 τῇ δὲ] τῆ γὰρ M | ἐπιθυμίαν] ἁμαρτίαν U 8 οἷον τῇ] ὁ ἐν τῆ U | πρὸς τὸ ἀγαθὸν < U | ὁρμῇ, τῇ < U | vor τῇ ἐπιθυμίᾳ + und S | οὗτος] αὐτὸς Phot. 9 ἀεὶ καὶ Ÿ— ἀνομίαν < S 10 παντάπασι — ἑλκτικὸς < S | ἡδονὰς ὢν] ἡδονῶν M 11 f ὑποτιθέμενος . . . μοι καταφαίνεται] zeigt an S 11 ἀναφανδὸν] < S hinter ὁ Παῦλος Phot. | ὁ Παῦλος] der Apostel S 12 κατὰ τὸν Μ | ὃ MU 13 σαφῶς < S | ἐκάλεσε νοὸς Phot. | συνιστάμενον Phot.] ἐνιστάμενον MU | συνιστάμενον + νόμον Phot. 15 ἕτερον] τρίτον Phot. | τὸν] τὸ M",
          "candidate_score": 0.635531,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144_146",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_685",
          "psc_text": "ἄλλοι δὲ stammt aus U; auch dort ist sie jedoch nur die örichte) Änderung eines Abschreibers oder Lesers an Stelle des von erster Hand geschriebenen ἀλλ’ οὐδὲ λεγόντων κακονοίας διὰ τὸν Χριστὸν ἐπενεχθὲν αὐτῷ ἀσμένως καταδεχόμενος. φησὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ βήματος »οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ ηὗρόν με πρός τινα διαλεγόμενον ἢ ἐπίστασίν τινα ὄχλου ποιοῦντα οὐδὲ ὧν μου κατηγοροῦσιν οὐδὲν πεποίηκα. ὁμολογῶ δέ σοι τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν ἥν αἵρεσιν οὑτοι φάσκουσιν οὕτω λατρεύω, πιστεύων πᾶσι τοῖς ἐν τῷ νόμῳ καὶ ἐν τοῖς προφήταις‘. καὶ οὐ θαῦμα ὅτι ὁ ἀπόστολος ὡμολόγει ἑαυτὸν Ναζωραῖον, πάντων καλούντων τοὺς Χριστιανοὺς τότε τούτῳ τῷ όνόματι διὰ Ναζαρὲτ τὴν πόλιν, ἄλλης μὴ οὔσης χρήσεως τῷ ὀνόματι πρὸς τὸν καιρόν, ὥστε τοὺς ἀνθρώπους > καλεῖν τοὺς τῷ Χριστῷ πεπιστευκότας, περὶ οὗ καὶ γέγραπται »ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται«. καὶ γὰρ καὶ νῦν ὁμωνύμως οἱ ἄνθρωποι πάσας τὰς αἱρέσεις, Μανιχαίους τέ φημι καὶ Μαρκιωνιστὰς Γνωστικούς τε καὶ ἄλλους,",
          "candidate_score": 0.63547,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1225",
          "psc_text": "Grabe] οὗτος VM 26 τε hineingeflickt Vcorr ῥαπίσῃ, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην σιαγόνα«. διαιρεῖται δὲ καὶ εἰς τὸ μετατεθὲν καὶ ἐναλλαγὲν ἀπὸ τοῦ σωματικοῦ ἐπὶ τὸ πνευματικόν, τὸ συμβολικὸν τοῦτο <τὸ> κατ᾿ εἰκόνα τῶν διαφερόντων νενομοθετημένον. αἱ γὰρ εἰκόνες καὶ τὰ σύμβολα παραστατικὰ ὄντα ἑτέρων πραγμάτων καλῶς D 205 ἐγίνοντο μέχρι μὴ παρῆν ἡ ἀλήθεια· παρούσης δὲ τῆς ἀληθείας τὰ τῆς ἀληθείας δεῖ ποιεῖν, οὐ τὰ τῆς εἰκόνος. ταῦτα δὲ καὶ οἰ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔδειξε, τὸ μὲν τῶν εἰκόνων, ὡς ἤδη εἴπομεν, διὰ τοῦ πάσχα καὶ τῶν ἀζύμων δείξας δι᾿ ἡμᾶς, τὸ δὲ τοῦ συμπεπλεγμένου νόμου τῇ ἀδικίᾳ, ἐπών »τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι κατηργῆσθαι«, τὸ δὲ τοῦ ἀσυμπλόκου τῷ χείρονι, »ὁ μὲν νόμος« εἰπών »ἅγιος, καὶ ἡ ἀντολὴ ἁγία καὶ δικάία καὶ ἀγαθή«. 7. Ὡς μὲν οὖν συντόμως ἔστιν εἰπεῖν, αὐτάρκως οἶμαί σοι δεδεῖχθαι καὶ τὴν ἐξ ἀνθρώπων παρεισδύσασαν νομοθεσίαν καὶ αὐτὸν τὸν",
          "candidate_score": 0.635444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1102",
          "psc_text": "τοῦ Λόγου τὴν διδασκαλίαν ποιεῖται. λέγει δὲ οὕτως »ἐν ἀρχῇ ἦι ὁ Λόγος καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν καὶ θεὸς ἦν ὁ Λόγος. οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν«· πρότερον διαστείλας τὰ τρία, θεὸν καὶ Ἀρχὴν καὶ Λόγον, πάλιν αὐτὰ ἑνοῖ, ἵνα καὶ τὴν προβολὴν ἑκατέρων αὐτῶν δείξῃ, τοῦ τε Υἱοῦ καὶ τοῦ Λόγου, καὶ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἅμα καὶ τὴν πρὸς τὸν Πατέρα ἕνωσιν. ἐν γὰρ τῷ Πατρὶ καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἡ Ἀρχή, ἐν δὲ τῇ Ἀρχῇ καὶ ἐκ τῆς Ἀρχῆς ὁ Λόγος. καλῶς οὖν εἶπεν »ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος«· ἦν γὰρ ἐν Υἱῷ. »καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν«· καὶ γὰρ ἡ Ἀρχὴ *. καὶ »θεὸς ἦι ὁ Λόγος«, ἀκολούθως· τὸ γὰρ ἐκ θεοῦ γεννηθὲν θεός ἐστιν. »οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν« ἔδειξε τὴν τῆς προβολῆς τάξιν. »πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕω«· πᾶσι γὰρ τοῖς",
          "candidate_score": 0.635365,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1292",
          "psc_text": "ἓξ ἔχον γράμματα, ὑπὸ πάντων τῶν τῆς κλήσεως γινωσκόμενον· τὸ δὲ παρὰ τοῖς Αἰῶσι τοῦ Πληρώματος, πολυ- V M lat. Hipp. 1 κεφαλὴν + φησὶν Hipp. | vor τὸ α + primum lat. + τὸ πρῶτον Hipp. | τὸ α καὶ τὸ ω] Α et Ω lat. ἄλφα ω Hipp.; ebenso im Folgenden das καὶ zwischen den beiden Buchstaben bei Hipp, ausgelassen | ἅμα χερσὶν < Hip. 2 φράγμα | κοιλίαν Hipp.] νῶτον V Μ ventrem lat. | αἰδοῖα Hipp.] κοιλίαν V M ferenda lat. 4 τοῦτ᾿ Hipp. | μάγον] Μάρκον Hipp. 6 τε] autem lat. | αὐτὸ] eum lat. < Hipp. 8 μὲν < Hipp. 9 <τὸ τῆς> Hipp. | τὸν αὐτὸν τὸν γεννήτορα Hipp. | πατροδότορα] προπάτορα Hipp. 10 στομάτων] ore lat. 12 λαλῆσαι] locuta esHat. 13 εἶναι τοῦτο Hipp, esse hoc lat. 14 παραυτίκα Hipp.] παρ᾿ αὐτῆ καὶ V M statim lat. | σιωπῆσαι Hipp.] σιωπὴν V",
          "candidate_score": 0.635266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1660",
          "psc_text": "Matth. 24, 28 — 19 vgl. I Kor. 15, 37 — 22 Joh. 12, 24 — 23 I Kor. 15, 36 — 24 I Kor. 15, 35 V M 1 καὶ vor vor durchgestrichen V corr + καὶ M Σολομῶντα *] Σαλομῶνα VM 11 κενοφωνία, αι drüber V corr καινοφωνία M 15 ἡ vor ψυχὴ V corr 21 εὐαγγελίῳ + <λέγων>? * 23 ἄφρο///ν, ο aus ω V ἄφρον M | ἄφρο///να, ο aus ω V corr δὲ σώματι ἔρχονται;« καὶ εὐθὺς πρὸς τοὺς τοιούτους φησίν) »ἄφρων, σὺ ὃ σπείρεις οὐ ζωογονεῖται, ται, ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ«. καὶ ἔδειξεν ἐξ απαντος η γραφη του πεπτωκοτος κοκκου τουτεστιν του σωματος τοῦ θαπτομένου καὶ οὐ ψυχῆς τὴν ἀνάστασιν γίνεσθαι. πῶς δὲ ψυχὴ ἐλεύσεται μόνη; πῶς δὲ βασιλεύσει μόνη ἡ ὁμοῦ σὺν σώματι ἐργασαμένη τὸ δίκαιον ἢ τὸ φαῦλον; ἔσται γὰρ ἐναντία καὶ οὐ δικαία η κρίσις. 6. Πῶς δὲ συσταθήσεται ὁ παρ᾿ αὐτῷ",
          "candidate_score": 0.635241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1763",
          "psc_text": "συνᾴδοντα καὶ ἔχοντα ἔμφασιν ἐνσάρκου παρουσίας τῆς τοῦ σωτῆρος καὶ μαρτυρίας συμφωνίας τῆς καινῆς πρὸς παλαιὰν διαθήκην καὶ ὁμολογίας τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ὁμολογοῦντος τὸν θεὸν ποιητὴν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς, αὐτόν τε λαλήσαντα ἐν νόμῳ καὶ ἐν προφήταις, ἴδιον δὲ τοῦτον εἶναι πατέρα αὐτοῦ. καὶ αὕτη μὲν τῆς προειρημένης ἡμῶν ὑποθέσεως ἡ σχολιοποιηθεῖσα σύντομος ὑπομνηματικὴ ἐξ ἀντιγράφων τοῦ Μαρκίωνος σύνταξις προς ἔπος ὡς ἐδάφιον ἡμῖν γεγραμμένη. ἵνα δὲ μὴ τὰ ἐν αὐτῇ δυσνότηα παρά τισι σκοτεινῶς ἀγνοούμενα ἐμφέρηται, αὖτθις πάλιν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπιγραφῶν, πρώτου φημὶ καὶ δευτέρου καὶ τρίτου κεφαλαίου, καθ᾿ εἱρμὸν ἐπιλύσω, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἑκάστη λέξις ἀνελέχθη καὶ ἐνταῦθα μετεβλήθη. ἄρξομαι δὲ τοῦ λέγειν οὕτως· V M 1 καὶ τῆς] lies wohl τῆς δὲ * | <τῆς> 2 * 2 ergänze etwa <ὅλως οὐκ ἐμφερομένων παρ᾿ αὐτῷ, ἠκρωτηρισμένων δὲ καὶ> * 4 * <εὕρομεν> * | ἐραδιουργημένην, ρ drüber V corr 5 οὐκ",
          "candidate_score": 0.635034,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_100",
          "psc_text": "GU M 1 τουτὶ] τοῦτο Μ 2 ὁμοίως M 3 ἴσως) οὕτως G U 5 εἶναι *] καλεῖν G U M καλῶν Oh. Diels | πόσα] πρὸς a U 7 * etwa <ἐπιδώσω. ἀρκεῖ γάρ τὰ κεφαλαιωδέστατα> * 8 ἀκροθηγῶς U 11 σου] σαυτοῦ U 12 βεβιασμένος M 13 μὲν < Μ 14 ὃν < M 15 εἰς] ἐπὶ M | εἰ] ἤ U G | εὑρόμενος G 19 προσπορησαμένω G U 23 ἐπαγγελλόμενος M 24 * <ἀνθρώπων> * | θηρῶν G U | δὲ2 *] τε G U M 25 αὐτῆ G 28 ἄλλους 30 τὸ λογικὸν γεννᾶσθαι zweimal geschrieben, das erste Mal hinter τὸ σοφίζεσθαι Μ | καὶ1] ἤ? Jül. ἄλλα πάντα, παυσάσθωσαν νόμοι· ἐπικρατεῖ γὰρ ἡ εἱμαρμένη μοιχῶν τε καὶ ἄλλων· δίκην δὲ μᾶλλον τίσουσιν οἱ ἀνάγκην ἐπιτιθέντες ἀστέρες ἤπερ ὁ ἀναγκαζόμενος δρᾶσαι τὸ ἐπιχείρημα. ἀλλὰ καὶ ἄλλως ἔτι περὶ τούτων ἐρῶ· ἀργείτωσαν αἱ διατριβαί, παυσάσθωσαν σοφισταί",
          "candidate_score": 0.634971,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_685",
          "psc_text": "ἄλλοι δὲ stammt aus U; auch dort ist sie jedoch nur die örichte) Änderung eines Abschreibers oder Lesers an Stelle des von erster Hand geschriebenen ἀλλ’ οὐδὲ λεγόντων κακονοίας διὰ τὸν Χριστὸν ἐπενεχθὲν αὐτῷ ἀσμένως καταδεχόμενος. φησὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ βήματος »οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ ηὗρόν με πρός τινα διαλεγόμενον ἢ ἐπίστασίν τινα ὄχλου ποιοῦντα οὐδὲ ὧν μου κατηγοροῦσιν οὐδὲν πεποίηκα. ὁμολογῶ δέ σοι τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν ἥν αἵρεσιν οὑτοι φάσκουσιν οὕτω λατρεύω, πιστεύων πᾶσι τοῖς ἐν τῷ νόμῳ καὶ ἐν τοῖς προφήταις‘. καὶ οὐ θαῦμα ὅτι ὁ ἀπόστολος ὡμολόγει ἑαυτὸν Ναζωραῖον, πάντων καλούντων τοὺς Χριστιανοὺς τότε τούτῳ τῷ όνόματι διὰ Ναζαρὲτ τὴν πόλιν, ἄλλης μὴ οὔσης χρήσεως τῷ ὀνόματι πρὸς τὸν καιρόν, ὥστε τοὺς ἀνθρώπους > καλεῖν τοὺς τῷ Χριστῷ πεπιστευκότας, περὶ οὗ καὶ γέγραπται »ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται«. καὶ γὰρ καὶ νῦν ὁμωνύμως οἱ ἄνθρωποι πάσας τὰς αἱρέσεις, Μανιχαίους τέ φημι καὶ Μαρκιωνιστὰς Γνωστικούς τε καὶ ἄλλους,",
          "candidate_score": 0.634875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_152_154",
          "bdc_text": "HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2906",
          "psc_text": "Ἑξαπλᾶ, ἐπὶ <δὲ> τὰς Ἐλληνικὰς ἑρμηνείας <γενέσθαι> δύο ὁμοῦ παραθέσεις, Ἑβραϊκῆς φύσει δἰ <Ἐβραϊκῶν> στοιχείων καὶ Ἑβραϊκῆς δἰ Ἑλληνικῶν στοιχείων, ὥστε εἶναι τὴν πᾶσαν παλαιὰν διαθήκην δἰ Ἑξαπλῶν καλουμένων καὶ διὰ τῶν δύο τῶν Ἑβραϊκῶν ῥημάτων. S. 554, 13ff Schwartz ταύτας δὲ ἁπάσας (sc. τὰς παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις φερομένας πρωτοτύπους αὐτοῖς Ἑβραίων στοιχείοις γραφάς, die vier geläufigen ÜBersetzungen u. die zwei neugefundenen) ἐπὶ ταὐτὸν συναγαγὼν . . .καὶ ἀντιπαραθεὶς ἀλλήλαις μετὰ καὶ αὐτῆς τῆς Ἑβραίων σημειώσεως, τὰ τῶν λεγομένων Ἑφαπλῶν ἡμῖν ἀντίγτραφα καταλέοιπεν, ἰδίως τὴν Ἀκύλου καὶ Συμμάχου καὶ Θεοδοτίωνος ἔκδοσιν ἅμα τῇ τῶν ἑβδομήκοντα ἐν τοῖς Τετρασσοῖς ἐπισκευάσας Rufin ebenda s. 55, 10ff ita ut primo omnium Hebraea verba Ηebraeicis litteris poneret, secundo in loco per ordinem Graecis litteris e rejoin Hebraea verba describeret, tertiam Auilae editinem subiungeret, quartam Symmachi, quintam septuaginta interpretum . . . sextam Theodotionis conlocaret. et propter huiuscemodi compositionem exemplaria ipsa nominavit Ἑξαπλᾶ, i. e.",
          "candidate_score": 0.634756,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2194",
          "psc_text": "Jül. | καὶ2<U 11 τ. ἐπαγγελίας κ. τ. συνθήκης U 12 μηνυστὴν M | unten S. 238,13f schreibt Epiphanius, wie wenn er gelesen hätte θέλοντας καὶ μὴ θέλοντας; wohl Flüchtigkeitsversehen. Die Prophetin spricht von sich im Masc. wie S. 222,1 | γνωθεῖν] μαθεὶν U. Das dem Zusammenhang genau entsprechende, aber in seiner Bildung höchst ungewöhnliche γνωθεῖν wage ich nicht zu ändern. Verständlicher wäre γνω(σ)τεῖν; das θ scheint jedoch durch die Verballhornung in μαθεῖν geschützt. Sachlich richtig umschreibt Epiph. das Wort S. 238,15 mit διδάσκειν 15 τοῦ1]τῶν τοῦ U 17 οὐχ]οὐκ M κόσμον οὐδὲ μετὰ ἀνάγκης ὑπὸ πατρὸς ἀπεστάλη, ἀλλὰ ἅμα σὺν πατρὶ ἔχων τ[ο θέλειν καὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι τὸ παρέχειν· καὶ ὡς αὐτὸς ἅμα σὺν πατρὶ τὸ θέλειν ἔχει καὶ τὸ οὐχὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ τὴν χάριν πὰσι διδόναι, ἀλλὰ δι᾿ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας, οὕτω καὶ οὓς ἐκάλεσε μετὰ προαιρε΄σεως κέκληκεν, οὐκ ἀνάγκην ἐπιβάλλων, οὐ κλοιὸν ἐπιτιθέμενος. φάσκει γὰρ ὅτι",
          "candidate_score": 0.634725,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_36_38",
          "bdc_text": "fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2948",
          "psc_text": "ἅγιον U 14 τῷ Dind. Öh.] τὸ Μ U 17 τοῦτο * | * ergänze etwa τὸ μὲν γὰρ χρὴ μόνον ἐπὶ θεοῦ λέγειν, τὸ δὲ οὐκ ἐνδέχεται> * |[δὲ]* 18 γενητὸν] γεννητὸν Μ 19 ἐστι < U | γεννητὸν] ἀγέννητον Μ |εἰς *] ἢ Μ U | κτιστὸν U 20 f παρὰ σοὶ U 21 ἐστι] ἔτι U 21 f προσκυνητὸ + ἔσται U 22 ἔστι] ἔσται U 23 καὶ Μ |ἐπίδος] ἐπεὶ δὸς Μ 24 μὴ τῆ] μηκέτι U κυνοῦσαν ἀλλὰ τῷ κτίσαντι, καὶ ἔσται παρὰ σοὶ εὔλογος ἡ τοῦ πεπλανημένου σου λόγου ἀπὸ τῆς τῶν πατέρων εὐσεβείας ἀκολουία. ἀλλὰ οὐ μὴν δύνασαι τοῦτο παραστῆσαι. εἰ δὲ καὶ ἐτόλμας ἀποσυλῆσί ποθεν καὶ βιάσασθαι, οὐδὲ ἐν τούτῳ τὸν εὔλογον λογισμὸν τῶν θεοσβῶν παρεκτρέπειν εἰς τοσαύτην φαυλότητα δυνήσῃ, ὦ θεήλατε. ἀντιμάχεται γάρ σοι καὶ τὸ φρόνημα καὶ ὁ λόγος. πᾶν γὰρ τὸ κτιστὸν οὐ προσκυνητόν, ὡς ἔφην. εἰ δὲ ὄλως",
          "candidate_score": 0.634658,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1315",
          "psc_text": "quae non posswit lat. 2 + δὲ lat. Hipp. | τοῦ nachgetragen Vcorr | ἃ] ταῦτα Hipp. | οἰδεν] δὲ Hipp. | δὲ < Hipp. 3 σεμνῶς *] σεμνὰ V M cum gravitate lat. σιωπῆς Hipp. | μετὰ πίστεως] cum . . honore et flde lat. μετὰ πίστεως Hipp, (beachte aber auch das vorausgehende μετὰ σιωπῆς); lies wohl μετὰ τιμῆς > πίστεως * | τοιαῦτα M 4 τε < lat. Hipp. 5 τὸ *] ὁ V M Hipp. | < Hipp. 5f γράμματα ἔχει] ἔχει στοιχεῖα Hipp. 6 ἐν ἑαυτῷ < Hipp. < Hipp. | σιγὴ V M | πέντε 2] #x772; oben über V < M | ἡ2 < συντεθέντα — ἀνεπλήρωσε < Hipp. 7 ἐπὶ τὸ αὐτὸ] in se lat. 10 δὲ < Ἰησοῦς lat.] #x772; καὶ δέκα V M < Hipp, (doch vgl. Z. 11) 11 ὑπάρχειν] est | τὸ Hipp.] τὸν V M Ι ἄρρητον] ῥητὸν",
          "candidate_score": 0.63465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1216",
          "psc_text": "zu ändern 9 τὸν aus τῶν Vcorr 10 τοῦτον, ν oben über Vcorr 14 ὢν + <νόμος> ? Harnack; wohl nicht ötig 18 ἡμεῖς V 20 παράδο|||σιν, ο aus ω Vcorr παράδωσιν M 21 οὖτο|||ς, ο aus ω Vcorr 25 Μωυσέως VM οὐ γὰρ ἦν ἀλλότριος αὐτοῦ ὅν ἐπλήρωσεν, · οὐ γὰρ εἶχεν τὸ τέλειον) καὶ εἰς τὸν συμπεπλεγμένον τῷ χείρονι καὶ τῇ ἀδικίᾳ, ὅν ἀνεῖλεν ὁ σωτὴρ ἀνοίκειον ἔντα τῇ ἑαυτοῦ φύσει· διαιρεῖται Τε καὶ εἰς τὸ τυπικὸν καὶ αυμβολικὸν τὸ κατ’ εἰκόνα τῶν πνευματικῶν καὶ διαφε- ρόντων νομοθετηθέν· ὅ μετέθηκεν ὁ σωτὴρ ἀπὸ αἰσθητοῦ καὶ καφινομένου επι το πνευματικον κα αορατον. καὶ ἐστι με) ὁ τοῦ δεοῦ νόμος, ὁ καθαρὸς καὶ ἀσύμπλοκος τῷ χείρονι, αὐτὴ ἡ δεκάλογος, οἱ δέκα λόγοι ἐκεῖνοι οἱ ἐν ταῖς δυσὶ πλαξὶ δεδιχασμένοι, εἴς τε ἀναίρεσιν τῶι ἀφεχτέων καὶ εἰς πρόσταξιν τῶν ποιη- τέων, οἵ καίπερ καθαρὰν ἔχοντες τὴν νομοθεσίαν, μὴ ἔχοντες δὲ τὸ",
          "candidate_score": 0.634494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2009",
          "psc_text": "etwa <περιέχει,μόνον τῇ καινῇ διαθήκῃ. οὐκ οἶδα δέ, εἰ καὶ τὸ εὐαγγέλιον ὁμοίως τῷ Μαρκίωνι ῥᾳδιουργεῖ>*, Vgl. S. 188,3f 9 δυσχερὴς *]δυσχερὲς V M 10 εἰπεῖν*] ἰδεὶν V M 11 ἔγνωμεν τῶν αὐτοῦ am zeilenende nachgetragen V corr 14 κατὰ2]εἰς?* 15f τῷ . . . τῷ εἰρημένῳ*]τὸ . . . τὸ εἰρημένον V M 190-21 διδάσκων μὴ-γίνεται am Rande nachgetragen V corr 20 μάμος*] γάμου V M σεται δὲ ὁ τοιοῦτος καὶ διελεγχθήσεται ἀπὸ μὲν τῆς ἤδη πρὸς τὸν αὐτοῦ ἐπιστάτην ἀντιθέσεως, διὰ πολλῶν ποιησαμένων ἡμῶν τὴν πρὸς αὐτὸν ἀντιλογίαν τε καὶ ἀνατροπήν, ἐν ὁποίαις τε καὶ ὁπόσαις συνάδει τὸ εὐαγγέλιον τῇ παλαιᾷ διαθήκῃ, καὶ ὡς αὐτὸς ὁ κύριος ἡμῶν ὁμολογεῖ τὸ ποίημα τοῦ κόσμου εῖναι ἴδιον καὶ αὐτοῦ, καὶ τοῦ πατρὸς εἶναι τὴν κτίσιν, ὥς γε μάλιστα συνελόντι φράσαι κορυφαιότατόν τι ῥῆμα παρὰ τῷ ἁγίῳ Ἰωάννῃ εἰρημένον, τό »ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν",
          "candidate_score": 0.634467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_183",
          "psc_text": "u. ür zu lesen ἔμπροσθεν κυρίου * 5 τὸν < M 6 Ἰουδαῖοι + οἱ M | Ἰουδαίας] Γαλιλαίας? * 8 τὴν < M 13 ὑπ’ auf Rasur V corr 14 αἱρέσεως < GM κατὰ σεβουαίων, δευτέρα ἀπὸ Σαμαρειτῶν, ἑνδεκάτη δὲ τῆ ἀκολουθία U 15 vor τότε + καὶ U 16 κατ’ U | τοῦ < M 17 vor δεύτερον + τὸ U 21 Μεσόρη Μ | παρὰ1 M Γόρπαιος M 22 ἐντεῦθεν G 23 ποιοῦνται] ἡγοῦνται GU 23f μεθοπόρω U πώρῳ τὴν Πεντηκοστὴν ποιοῦσι, τὴν δὲ Σκηνοπηγίαν αὐτῶν ἐπιτελοῦσιν ὅτε παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις τὰ Ἄζυμα καὶ τὸ Πάσχα. οὐ μὴν ἐπείσθησαν τοῖς Σεβουαίοις Κατὰ Γοροθηνῶν, ἀπὸ Σαμαρειτῶν αἱρέσεως γݲ τῆς δὲ ἀκολουθίας Γοροθηνοί τε καὶ οἱ ἄλλοι. Ἐσσηνοὶ δὲ ἐγγὺς τῶν ἄλλων γινόμενοι μενοι τὰ ἴσα ἐκείνοις πράττουσι· μόνοι δὲ Γοροθηνοὶ καὶ Δοσίθεοι τὴν φιλονεικίαν εἰσὶ πρὸς Σεβουσίους κεκτημένοι. καὶ ποιοῦσιν αὐτοὶ τὰς ἑορτάς, φημὶ δὲ Γοροθηνοὶ καὶ Δοσίθεοι,",
          "candidate_score": 0.634381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_165",
          "psc_text": "6 — 8 ἀπὸ πάλαι Ancor. c.97,5; S.118, 12 genauer: vor 126Jahren — 14 f zu σὺν ἱματίοις vgl. Hippolyt refut. IX 15, 3; S. 253, 26 Wendland u. Panarion h. 30, 2, 4 — zu der Reinigung nach der Berührung mit Fremden Montgomerv, the S. 319 — 20 Tgl. Hebr. 6. 1 — 23 f vgl. Num. 1, 46 — 24 f vgl. Exod. 13, 19 Jos. 24, 32 GU M 2 δὲ] δὴ M | τοῦ < < M 4 σώματα ἡμῶν GU | καὶ < + δὲ U 5 ἡ τοῦ Μωυσέως ῥάβδος U 6 ἐψυχουμένη G ἐψυχοῦτο U 7 Ῥουβὴμ1 U 8 * <σημαίνων> * 10 ἑαυτῶ G 11 τῇ (vor κρίσει) < 12 ὀλίγα + <ταῦτα> ? * 13 ἔμπλεα] ἔθη παλαιὰ U 14 > * | U 16 ἤτοι] ἢ τοῦ M | θίγειν GUM 18 δὲ < GM | 19 ἴση Μ |",
          "candidate_score": 0.63432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2622",
          "psc_text": "sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz), so ist das πρὸς Ἀντωνῖνον entweder ein Versehen für πρὸς Ἀβειδὰν (vgl. die Titelform in der praep. ev. VI 9; Migne 21, 464 A Βαρδηςίανης . . . ὅς ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἑταίρους διαλόγοις τάδε πη μνημονεύεται φάναι) oder hat Eusebius die Schrnt über den Schicksalsglauben mit dem an Elagabal gerichteten Brief zusammengeworfen, vgl. über dicsen Moses Choren. hist. Arm. II 63; S. 185 Whiston etiam ad Antonimim epistolam scriber ausus est (daß hier Elagabal unter Antoninus zu verstehen ist, beweist das Vorhergehende sub Antonino ultimo floruit) – 5 bei Ἀντωνίνου ist, wie das ἑταίρῳ (=comes Caesaris) zeigt, sicher",
          "candidate_score": 0.634253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1212",
          "psc_text": "15 <σιαιρεῖται> Öh. | αὑτὸ V 17 > Cornarius | αὐτοὶ *] πρῶτοι V M 20 συ|||ζητοῦντας, ν wegradiert V 23 συ|||ζυγίαν, ν ausradiert V 25 <τὸν> Klosterm. 26 V M 28 * > ül. > τῷ μὴ διαζευγνύναι Hilgenfeld μέντοι καὶ τὴν τοῦ Μωσέως γνώμην, καθ’ ἤν τοῦτο ἐνομοθέτησεν, ἐξετάσωμεν, εὑρεθήσεται τοῦτο οὐ κατὰ προαίρεσιν ποιησας τὴν ἑαυτοῦ, ἀλλὰ κατὰ ἀνάγκην διὰ τὴν τῶν νενομοθετημένων ἀσθένωεταν. ἐπεὶ γὰρ τὴν τοῦ δεοῦ γνώμην φυλάττειν οὐκ ἠδύναντο οὖτοι, ἐν τῷ μὴ ἐξεῖνια αὐτοῖς ἀκβάλλειν τὰς γυναῖκας αὐτῶν, αἶς τινὲς αὐτῶν ἀηδῶς συνῴκουν καὶ ἐκινδύνευον ἐκ τούτου ἐκτρέπεσθαι πλέον εἰς ἀδικίαν καὶ ταύτης εἰς ἀπώλεταν, τὸ ἀηδὲς τοῦτο βουλόμενος ἐκκόψαι αὐτῶν ὁ Μωσῆς, δι᾿ οὖ καῖ ἀπόλλεσθαι ἐκινδύνευον, δεύτερόν τινα, ὡς κατὰ περίστασιν ἦττον κακὸν ἀντὶ μείζονος ἀντικάταλλασσόμενος, τὸν τοῦ ἀποσταστίου νόμο ἀφ᾿ ἐαυτοῦ ἐνομοθέτησεν αὐτοῖς, ἵνα, ἐὰν ἐκεῖνον μὴ δύνωνται φυλάσσειν, κἄν τοῦτόν Τε φυλάξωσι καὶ μὴ εἰς ἀδικίας καὶ κακίας",
          "candidate_score": 0.63412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1944",
          "psc_text": "νόμος, ἀφ᾿ οὗπερ τὴν εὐταξίαν μετακομίζεται οὐδὲ ἀλλοτρίου θεοῦ 3 Gen. 19, 5 — 4 ff vgl. Gen. 19, 11 — 11 vgl. math. 5, 17 — 12 I Kor. 14, 21 — 18 Psal. 94, 10 f vgl. I Kor. 14, 21 (Deut. 28, 49 Jes. 28, 11f) — 21 Mark. 4, 11f — 26 I Kor. 14, 34 V M 12f vgl. S. 122, 20f 26—28 vgl. S. 123, 1—3 3 vor κατὰ + καὶ Μ 3f κατὰ — ἐπειχειρεῖς am Rande nachgetragen V corr 8 <τό>* 9 σοῦ*] σοὶ VM 13 ἐν S. 122, 20] < V M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος",
          "candidate_score": 0.633909,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3195",
          "psc_text": "εἰς θήραντοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν. ἡ ψυχὴ ἡμῶν ὡς στρουθίον ἐρρύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων. ἡ παγὶς δυνετρίβη, καὶ Ι ἡμεὶς ἐρρύσθημεν«, οἱ μάρ- τυρές εἰσιν οἱ ψάλλοντες. δύο δὲ τῶν καλλινίκων οἱ χοροὶ ματρύρων, εἶς μὲν τῆς διαθήκης τῆς καινῆς, θάτερος δὲ τῆς παλαιᾶς, ἀντίφθογγον ὕμνον συμφώνως τῷ ὑπερμάχῳ θεῷ καὶ βασιλεῖ τῶν ὅλων ἀναπέμποντες· 4–11 Weish. Sal. 3, 5–7 — 11–13 Weish. Sal. 3, 4f 123, 27 M U S 1 δοκιμασθέντες + denn S 1f ἐν ταῖς κατὰ — προσβολαῖς] u. durch viele Qualen hindurchgegangen S 2f τὰ πολλὰ — διαθλήσαντες < S Ι εἰς τὴς — ἐστι καθ’ καθ’ ἐν προφητείαις· πίστει γὰρ M 3 εὐκλεῶς] εὐσεβῶς U 4 τῷ θεῷ] ο Gott S Ι ὡς] ὅς U 5 παρ’ αὐτῷ < S 6 προλθεὶς M Ι ἐπισκέψασθε] siehe aber nmi S Ι ἐπισκήψασθαι M Ι ὡς + dir S, lies ὥς <τοι> ? * 7",
          "candidate_score": 0.63381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3137",
          "psc_text": "δι’ οὖ M; lies wohl I καὶ συνωδίνει νῦν < S 14 f ἀπὸ τῆς — σ(ύματος < S 15 καὶ αὐτὴ | ἀπεκδεχομέμνη U | ὅπως < S | ἐξεγερθέντων U ἐλευθεθερωθέντων Pa 16 alle S | τῆς σαρκὸς < S 17 καὶ 2 < U 17 f δὴ M 18 αὐτὴ] αὐτῆ U die Kreatur S | τῆς φθορᾶς #x003C; S —22f οἴδαμεν γάρ — σώματος ἠμῶν < Pa 19 φησίν < U 21 αὐτοί 1] αὐτὴν U das heiβt S 22 τὴν 1 < U 23 δὲ] < MU tciedei-um S | ὁ 2 καινή, ἃ ἐγὼ (φησί) ποιῶ, μένει ἐνώπιόν μου, λέγει κύριος, οὕτως τὸ σπέρμα ὑπῶν καὶ τὸ ὄνομα ὑμῶν«. καὶ πάλιν »οὕτως λέγει κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν, οὖτος θεὸς ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν καὶ ποιήσας αὐτήν, αὐτὸς διώρισεν αὐτήν, οὐτήν, εἰς κενὸν ἐποίησεν αὐτήν, Μὰ κατοικεῖσθαι«. ὄντως γὰρ οὐκ εἰς κενὸν οὐδὲ εἰς",
          "candidate_score": 0.633727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_14_16",
          "bdc_text": "und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2738",
          "psc_text": "τῶν νό- 9 vgl. haer. 48, 9, 7; II231,19ff Nicäa can. 8 Socrates h. e. V 22; Migne 67, 641 A M U 1 παραπεσὼν Μ 3 μετὰ Pet.] εἰς Μ U 4 <τὴν μεταμέλειαν> *, vgl. S. 364, 14 | vor κατὰ + τὰ Μ 8 καὶ2 <U | ἣν καὶ ἡμεῖς <M 9 πίστιν + ἣν Μ | διγάμοις] διδαγμοῖς U 10 ἐπικοινωνεῖν U 12 θεάσηται U 14 ἔμπειρος] ἐν πείρα U 15f νομίζων *] νομίζει MU 17 τιμωροῦντας Μ | τοὺς + τι 18 φαυλότητος <ἔργα> *] φαυλότητος Μ τὰ τῆς φαυλότητος U 20 * <κακῶς> 23 πάντας U 24 τε *] δὲ MU 26 οὖτος] ὁ τοιοῦτος U 27 τῶν τοιούτων ist neutr. = zu Derartigem | καὶ ὅτι] διότι Μ 28 ἐνόπμιζον Μ μων, ἑαυτὸν [δὲ] ἐν τῇ ἀδικίᾳ τῆς ἰδίας ἀπειρίας καὶ ἀπαρακολουθησίας ἔκδοτον ἀπωλείας παρασκεύάσας, — οὕτω καὶ οὖτοι τὰ πάντων ὁμοῦ μίξαντες",
          "candidate_score": 0.633682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_40",
          "bdc_text": "und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_28",
          "psc_text": "13 ἐν πρώτω μὲν τόμω (< καὶ) G R M 15 f τῶν καὶ καὶ < G R) Μοντανιστῶν G R M 16 f οἱ δὲ Τασκοδρουγῖται — προειρημένων < anaceph. 17 Πρισκιλλιανοὶ> *, Tgl. S. 158, 17 20 Ἰωάννου hinter ἀποκάλυψιν 22 f οἷς συνάπτονται — Σακκοφόροι < anaceph. 23 u. 24 Ὠριγενειανοὶ G 24 Ἀδάμαντος anaceph. | δὲ] τε G U M 25 κατὰ<U 26 τοῦ Σαμοσατέως] Παυλιανισταί U 27 Μελητιανοί, οἱ ἐν τῇ Αἰγύπτῳ πεποιηκότες τὸ σχίσμα anaceph. Μελιτιανοὶ σχίσμα ἐν Αἰγύπτῳ U σχίσμα Ἀρειανοί. αὕτη καὶ ἡ τοῦ δευτέρου βιβλίου τῶν <δύο> ἀνακεφαλαίωσις. Ὁμοίως καὶ ἐν τῷ τρίτω βιβλίῳ εἰσὶ τόμοι δύο. ἐν τῷ μὲν πρώτῳ τόμῳ τοῦ τρίτου βιβλίουι ἕκτῳ δὲ ὄντι καθ᾿ ὅν ἀριθμὸν προείπαμεν, αἱρέσεις ἑπτὰ οὕτως· Αὐδιανοὶ σχίσμα ὄντες, Φωτεινιανοὶ Μαρκελλιανοὶ Ἡμιάρειοι Πνευματομάχοι, οἱ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ τὸ ἅγιον βλασφημοῦντες, Ἀεριανοὶ | Ἀετίου τοῦ Ἀνομοίου, ᾦ συνήφθη D272 Εὐνόμιος ὁ καὶ",
          "candidate_score": 0.633542,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2433",
          "psc_text": "καὶ ἅς—σημείου <U 22 διὰ] ἐπὶ U 23 Ναζαρὲθ M 25 Ναζαρὲθ M | τὴν2 < U 26f τοῦ ἐνιαυτοῦ τοῦ πρώτου Μ 28f οὐ καταβαίνω U »μεσαζούσης γὰρ τῆς ἑορτῆς ἦλθε« φησί »καὶ ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα«, »καὶ ἔλεγον· οὐχ οὗτός ἐστιν ὅν ἐζήτουν πιάσαι; Καὶ ἰδοὺ ἐν παρρησίᾳ λαλεῖ· μὴ ἄρα ἔμαθον οἱ ἱερεῖς ὅτι οἷτός ἐστιν ὁ χριστός; ἀλλὰ οἴδαμεν οἷτος πόθεν ἐστί«. Μυστηριωδῶς γὰρ καὶ πνευματικῶς αὐτοῦ διαλεγομένου τοῖς αὐτοῦ ἀδελφοῖς οὐκ ἤδεισαν τί ἔλεγεν. ἔλεγε γὰρ α’ττοῖς γὴ ἀναβαίνειν εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν τῇ ἑορτῇ ἐκείνῃ μηδὲ εἰς τὸν σταυρόν, τοῦ τελετῶσαι τέως τὴν οἰκονομίαν τοῦ πάθους αὐτοῦ καὶ τῆς σωτηρίας τὸ μυστήριον καὶ ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι καὶ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι· ἅτινα ἐπλήρου πάντα ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐτοῦ ἐξουσίᾳ. καὶ μετὰ ταῦτα ὡς πληρωθέντος τοῦ διετοῦς χρόνου μετὰ τὸ βάπτισμα καὶ τὴν αὐτοῦ γέννησιν ἀπὸ Νοεμβρίου μηνὸς καὶ ἀπὸ Ἰανουαρίου μηνὸς καὶ [τῶν] ἐπέκεινα, λοιπὸν",
          "candidate_score": 0.633318,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3412",
          "psc_text": "ßlich, wieder unter einer Leiste ἐγράφη χειρὶ ἰωάννου πρεσβυτέρου ἐν ἔτει ςݲφݲξݲεݲΔ/ιν ϊ: πάντες δὲ οἱ ἀναγινώσκοντες εὔχεσθε ὑπὲρ ἐμοῦ διὰ τὸν κύριον. Das Mehr in M gegenüber U ist, wie schon der unepiphanische διαλαλιὰ u. παρεξηγεῖσθαι sind dem Epiphanius unbekannt) zeigt, der aus S. 410, 8 ff geschöpfte Zusatz eines Lesers, dem die letzte Auseinandersetzung mit Origenes noch nicht ganz genügte. Man beachte auch, wie sich in Wendung: dann würde Johannes der Täufer — das Urbild des Mönchs! dem Satan zusammen im Himmel sein, die eigentümlich mönchische Auffassung verrät.",
          "candidate_score": 0.633312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_152_154",
          "bdc_text": "HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2573",
          "psc_text": "γέγονεν Ἰωδαὲ τοῦ ἱερέως, ἐξ ἱερέων δῆθεν κλαὶ αὐτὸς ὑπάρχων, υἱὸς δὲ τοὺ Ἀχιναάμ· Ἀχιναὰμ δὲ υἱὸς τοῦ Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ τοῦ Ἀχιτὼβ τοῦ Ἀμορία, Ἀμορίας υἱὸς [τοῦ Ἀμορία] τοῦ Ῥαζαζά, Ῥαζαζὰ τοῦ Ἀαζία, Ἀζία τοῦ Φινεές, Φινεὲς υἱὸς τοῦ Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζρ υἱὸς τοῦ Ἀαρών, τοῦ ἱερέως δηλονότι· Ἀαρὼν υἱὸς τοῦ Ἀμράμ, Ἀμρὰμ τοῦ Καάθ, Καὰθ τοῦ Λευί, Λευὶ τρίτος υἱὸς τοῦ Ἰακώβ· Ἰακὼβ δὲ ἀδελφὸς μὲν Ἠσαῦ, παῖς δὲ τοῦ Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ υἱὸς τοῦ Ἀβραάμ. ἐν δὲ ταῖς ῥηταῖς βίβλοις οὐ πάνυ σαφῶς αἱ τούτων γενεαλογίαι ἐμφέρονται ἢ μόνον ἐν ταῖς Παραλειπομέναις τῆς κατὰ τὸν Ἠλίαν ὑποθέσεως μέρη. φύσει δὲ τῶν τριῶν παίδων, Σεδρὰχ Μιχὰκ Ἀβδεναγώ, οὔτε ἐν παραδόσεσιν οὔτε ἐν ἀποκρύφοις τοὺς πατέρας ηὕραμεν. τί οὖν ἐροῦμεν; ἆρα κἀκεῖνοι, οἹ περ Σεδρὰχ Μισὰκ Ἀβοδεναγώ, φαντάσουσιν ἡμᾶς λογίζεσθαι ἃ μὴ χρὴ καὶ ὑπερόγκως θαυμάζειν ὑπὲρ τὸ 3 sonst nicht bezeugt – 4ff vgl. vit. prophet. bei Schermann TU XXXI",
          "candidate_score": 0.633262,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_536",
          "psc_text": "44, 19ff Sclmiidt c. 43; S. 45, 12 ff u. Leontius de sectis act. III 2; Migne 86, 1, 1213 C οὑτοι (die ManicMer) καὶ βιβλία τινὰ ἑαυτοῖς καινοτομοῦσι· λέγουσι γὰρ εὐαγγέλιον κατὰ Θωμᾶν καὶ Φίλιππον ἅπερ ἡμεῖς οὐκ ἴσμεν — 14ff vgl. Origenes c. Geis. VI 31; II 100, 28 ff ötschau Pistis Sophia u. die ücher Jeu ärts, dazu die Formeln der Markosier bei Irenaeus I 21, 5; 1 187 Harvey, insbesondere: σχεῦός εἰμι ἔντιμον, μᾶλλον παρὰ τὴν θήλειαν τὴν ποιήσασαν ὑμᾶς. εἰ ἡ μήτηρ ὑμῶν ἀγνοεῖ τὴν ἑαυτῆς ῥίζαν, ἐγὼ οἶδα ἐμαυτὸν καὶ γινώσκω ὅθεν εἰμὶ καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἄφθαρτον Σοφίαν κτἑ. — 19 f zu οἶδά σε τίς εἶ vgl. Reitzenstein, Poimandi-es S. 20 <οἶδα τὸ> > ἄνομά σου . . . οἶδά σου καὶ τὰς μορφάς, . . . οἰδά σε, Ἐρμῆ, τις εἶ καὶ πόθεν εἶ — zu ἐγὼ . . . τῶν ἄνωθέν",
          "candidate_score": 0.633145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2046",
          "psc_text": "– 7 f vgl. I Tim. 3, 15 – 9 vgl. c. 2, 6; S. 192, 15 ff V M 3 ἀναδεξάμενος *] ἀναλεξάμενος V M 4 † πραγματείαν] ἐνανθρώπησιν * | εντας aus ἐν τῷ getilgt V corr 5 ὁ 2 oben drüder V corr 10 προκαθίσας V | οὐχ aus οὐκ V corr 13 σῆς aus σοῦ 1 V corr σῆς Μ 15 πατρὸς + υἱὸς ?* 18 αὐτοῦ *] αὐτῶ V M 20 μέτριος] lies μέσος ?* 28 nach τουτέστιν ist dem Sinne nach ἀπεστάλησαν zu ergänzen αὐτὰς πρόγωνσιν ἂν μὴ ἔχων· ἐπειδὴ γὰρ ἀπέστειλεν αὐτὰς δι᾿ ἕτερον καὶ ἕτερόν τι εὑρέθησαν ἐργαςάμεναι. ἢ πάλιν ἐὰν εἴπῃς ὅτι οὐ κατὰ τὴν αὐτιοῦ βούλησιν ἐληλύθασιν ἀλλὰ κατὰ τυραννίδα τοῦ ἀφαρπάζοντος, ἄρα ἰσχυρός ἐστιν ὁ κτισθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ πονηρὸς ρὸς δημιουργὸς παρὰ τὸν ἀγαθὸν θεόν, ὅτι τὰ αὐτοῦ ὑπάρχοντα ἀφαρπάξας ἐχρήσατο. πόθεν δὲ οὐ διελεγχθήσῃ, αὐτοῦ τοῦ",
          "candidate_score": 0.632858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_113",
          "bdc_text": "gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3255",
          "psc_text": "Ι παρόντων καὶ < S Ι πίπτει] geschieht S 9 ἀλλὰ Ι παρόντων μὲν . . δὲ < S 9f πῶς γὰρ — καὶ ἐρᾷ < S 10 τούτου + | ἐΠιθυμεῖ καὶ < Phot. Ι ὅθεν < U 11 <ἔφη> * nach S σης M 12 ἀκούσαντες] ἀκούεις M ἀκούσας U 13 δ’ ἂν] denn S 14 καὶ ἐνεκίσσησαν < S Ι ἐνεκίσσσησα U ἐκίσσησαν Phot. 11 — 14–16 οὐ γὰρ — < Phot. 15 ὡν ἔχει καὶ < S Ι καὶ κέχρηται αὐτοῖς < S Ι haben S 16 καὶ ἀφῄρηται — οὐκ ἔχει < S 16 f τὴν ἐπιθυμίαν καλῶς 17 ἐπιθυμήσης M 17f ὃ δή ἐστιν] οὐδὲ ἐσθίειν Phot. 18 εἰ μὴ εἴρητο < U ἀπ’ ἀπ’ αὐτοῦ] νοn dem Baum S 19 τόπον καὶ < S Phot. Ι εἰσελθεῖν < Phot. Ι εἰς τὸ] πρὸς τὸ U < S Ι καὶ παρατρέψασθαι < S Phot.",
          "candidate_score": 0.63283,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3256",
          "psc_text": "τὴν ἐπιθυμίαν καλῶς 17 ἐπιθυμήσης M 17f ὃ δή ἐστιν] οὐδὲ ἐσθίειν Phot. 18 εἰ μὴ εἴρητο < U ἀπ’ ἀπ’ αὐτοῦ] νοn dem Baum S 19 τόπον καὶ < S Phot. Ι εἰσελθεῖν < Phot. Ι εἰς τὸ] πρὸς τὸ U < S Ι καὶ παρατρέψασθαι < S Phot. 56. Δοθείσης γὰρ τῆς ἐντολῆς ἔσχε λαβὴν διὰ τῆς ἐντολῆς ὁ διάβο λος κατεργάσασθαι ἐν ἐμοὶ τὴν ἐπιθυμίαν, παρορμήσας με καὶ προσκαλεσάμενος μενος ἐντέχνως εἰς ὄρεξιν παταπεσεῖν τῶν κεκωλυμένων. »χωρὶς γάρ νόμου ἀμαρτία νεκρά«· οἶον οὐ δοθείσης γὰρ οὐδὲ οὐσης οὐδέπω τῆς ἐντολῆς ἀπρακτος ἦν ἡ ἀμαρτία· »ἐγὼ δὲ ἔζων« ἀμέμπτως πρὸ τῆς ἐντολῆς, οὐκ ἔχων ἔχων διορισμὸν καὶ διαταγάν, καθ’ ἢν ἔδει πολιτεύσασθαι, ἦς καὶ διολισηήσας ἁμαρτήσομαι. »ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν, ἐγὼ δὲ ἀπέθανον, καὶ ηὐρέθη μοι ἡ ἑντολὴ ἡ εἰς ζωὴν αὔτη εἰς θάνατον«, ὅτι μετὰ τὸ νομοθετῆσαι τὸν θεὸν καὶ διαστείλασθαι ὃ ποιητέον καὶ",
          "candidate_score": 0.632794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2935",
          "psc_text": "γοῦν πεποίηκε σύνταξιν εἰς ἑκάστην γραφήν, καὶ ὅσα κτἑ. Georg. | 3 ἐστι + τῶν αὐτοῦ <συγγραμμάτων>? vgl. Z. 19 * 4* etwa <ἀδύνταον ἅπαντα εἰς μέσον φέρειν· ἀεὶ δὲ ἐξηγούμενος τὴν γραφὴν> * 5 ἃ αὐτῷ] οὕτως Μ | ἐν < Μ 6 τῶν < Georg. | τῶν προοιμίων][τῶν] παροιμιῶν? * 6f τῶν ἄλλων] ἀλόγων Georg. 7 παρ᾿ αὐτοῦ < U | χαριέστατα Μ 7f διηγήματα Georg. 8 εἰς δόγματα] περὶ πίστεως Georg. 8f καὶ περὶ — θεωρίας < Georg. 9 ἀτοπώτατα U ἀτοπώτερος Georg. | τῶν πρὸ — θεωρίας < Georg. 10 πλὴν—αἰσχρουργιῶν < Georg. 10f γὰρ αὐτὸς] δὲ αὐτῷ Georg. 11 αὐτὸς < U | ἀσκητῶν U 11f ὡς καὶ—διὸ καὶ] τοιοῦτον ὡς καὶ Georg. 12f ἀπὸ ὑπερβολῆς—πεπτωκέναι] δἰ ὑπερβολῆν ἀστίας τε καὶ σκληραγωγίας ἀνατραπῆναι Georg. 13 ἀσιτίας < Μ 14 <μετὰ> * 15 [καὶ] * 18 ἀλλὰ ὡς πολλάκις εἶπον *] ὡς πολλάκις εἶπον ἀλλὰ MU",
          "candidate_score": 0.632709,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3268",
          "psc_text": "γίγνεται, ἀλλ᾿ ὅ οὐ θέλομεν, πονηρόν. ἐπιφοιτῶσι γὰρ ἐπὶ τὴν καρδίαν 1f. 16f Röm. 7, 15 M U S Phot. 1 δ᾿ 2 <M 2 δ᾿ μισῶ] νομίσω M 2f τελεσιουργῆσαι — καὶ δρᾶσαι] δρᾶσαι τὁ φαῦλον Phot. 3 καὶ δρᾶσαι <S | παραληπτέον <S | ἀλλὰ M | μόνον <S 4 — 6 λογισμῶν — περιαγομένης <Phot. 4f λογισμῶν — ἐμφανταζόντων ἡμᾶς] υ. νοn dem Phantasieren des örigen S | ἐνφανταζόντων M θέλωμεν Μ U | περὶ πολλὰ <S 7 ὅλως dieses S <Phot. | ἢ μὴ ἐνθυμεπισθαι <S 8 χρῆσθαι 1 — ἐνθυμήμασιν] das Vollbringen oder Nichtvollhrimfen S μὴ <Phot. | πίπτειν Phot. 9f πρὸς δοκιὴν] προσδεχομένων Phot. 10 ἢ μὴ χρῆσθαι] oder vollbringen S 11 αὐτοῖς <Phot. 11 — S. 491, 3 ἐπεὶ — πιμπλάντα <Phot. 11 — 14 ἐπεὶ πῶς — γινώσκοντες αἰτίας <S 11 οὐχ] οὐκ M | ἥκιστα] ἦν ἕκαστα M 13 ἅ] ὅσα",
          "candidate_score": 0.6326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144_146",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_183",
          "psc_text": "u. ür zu lesen ἔμπροσθεν κυρίου * 5 τὸν < M 6 Ἰουδαῖοι + οἱ M | Ἰουδαίας] Γαλιλαίας? * 8 τὴν < M 13 ὑπ’ auf Rasur V corr 14 αἱρέσεως < GM κατὰ σεβουαίων, δευτέρα ἀπὸ Σαμαρειτῶν, ἑνδεκάτη δὲ τῆ ἀκολουθία U 15 vor τότε + καὶ U 16 κατ’ U | τοῦ < M 17 vor δεύτερον + τὸ U 21 Μεσόρη Μ | παρὰ1 M Γόρπαιος M 22 ἐντεῦθεν G 23 ποιοῦνται] ἡγοῦνται GU 23f μεθοπόρω U πώρῳ τὴν Πεντηκοστὴν ποιοῦσι, τὴν δὲ Σκηνοπηγίαν αὐτῶν ἐπιτελοῦσιν ὅτε παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις τὰ Ἄζυμα καὶ τὸ Πάσχα. οὐ μὴν ἐπείσθησαν τοῖς Σεβουαίοις Κατὰ Γοροθηνῶν, ἀπὸ Σαμαρειτῶν αἱρέσεως γݲ τῆς δὲ ἀκολουθίας Γοροθηνοί τε καὶ οἱ ἄλλοι. Ἐσσηνοὶ δὲ ἐγγὺς τῶν ἄλλων γινόμενοι μενοι τὰ ἴσα ἐκείνοις πράττουσι· μόνοι δὲ Γοροθηνοὶ καὶ Δοσίθεοι τὴν φιλονεικίαν εἰσὶ πρὸς Σεβουσίους κεκτημένοι. καὶ ποιοῦσιν αὐτοὶ τὰς ἑορτάς, φημὶ δὲ Γοροθηνοὶ καὶ Δοσίθεοι,",
          "candidate_score": 0.632522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_152_154",
          "bdc_text": "HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ; Jacob 50. 109 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_691",
          "psc_text": "ἐν τούτῳ δὲ μόνον Πρὸς Ἰουδαίους διαφέρονται καὶ Χριστιανούς, Ἰουδαίοις μὲν μὴ συμφωνοῦντες διὰ τὸ εἰς Χριστὸν πεπιστευκέναι, Χριστιανοῖς δὲ μὴ ὁμογνωμονοῦντες διὰ τὸ ἔτι νόμω πεπεδῆσθαι, περιτομῇ τε καὶ σαββάτῳ καὶ τοῖς ἄλλοις. περὶ Χρι- 7 etwas anders Irenaeus adv. haer. I 26, 2 ; I 213 Harvey (von den äern) quae autem sunt prophetica curiosius exponere nituntur — 12 vgl. Irenaeus adv. haer. I 26, 2; I 212 Harvey = Hippolyt refut. VII 34, 1 ; S. 221, 8f Wendland ὁμολογοῦσι 003E; τὸν κόσμον ὑΠὸ τοῦ ὅντως θεοῦ γεγονέναι Ps. Tert. adv. omn. haer. 3 — 15 vgl. über den üdischen Kanon oben haer. 8, 6, 1ff; S. 191, 9ff — 21 vgl. Irenaeus adv. haer. I 26, 2; I 213 Harvey et circumciduntur ac perseverant in his consuetudinibus quae sunt secundum legem et Judaico charactere vitae, uti et Hierosolymam adorent quasi sit domus dei u. Eusebius h.",
          "candidate_score": 0.632494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1861",
          "psc_text": "γέγονεν ὁ νόμος 11 vgl. Luk. 22, 19f I Kor. 11, 24f — 16 Luk. 22, 14f — 28 Gal. 3, 24 V M 1—5 u. 6—15 Concil. Nymphaeae hab. Mansi XXIII 303 b (Lemma: Idem in eodem contra Marcionitas in redargutione LXV de littera evangelii, quae redargutio sic incipit: Nubem sagittarum contra te) 16—18 vgl. S. 115, 22—24 1 σαυτοῦ δὲ aus σοῦ τοῦδε Vcorr 3 ἀλλὰ] ἀλλ᾿ ἢ M V corr 4 ἐμψύχων M 12 [καὶ] *, <Conc. Nymph. 13 οὐ<δένα> *, <Conc. Nymph. 14 τουτέστιν et Conc. Nymph. 20 συνανέπεσον, συν vorn angeflickt V corr 21 ἑτέραν καὶ ἑτέραν, ν beidemale angeflickt u. hinter zweitem ἑτέραν Rasur v. 6—7 Buchst. V corr; lies vielleicht ἑτέρᾳ καὶ ἑτέρᾳ ληπτέαν * 26 [γινόμενον]? * 27 ὑποδεκνύο///ν, o aus ω V corr 28 <ὅτι>* εἰς χριστόν«. εἰ δὲ παιδαγωγὸς ὁ νόμος εἰς χριστόν, οὐκ ἀλλότριος χριστοῦ ὁ νόμος. Σχόλιον ξݲγݲ.",
          "candidate_score": 0.632169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_113",
          "bdc_text": "gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3268",
          "psc_text": "γίγνεται, ἀλλ᾿ ὅ οὐ θέλομεν, πονηρόν. ἐπιφοιτῶσι γὰρ ἐπὶ τὴν καρδίαν 1f. 16f Röm. 7, 15 M U S Phot. 1 δ᾿ 2 <M 2 δ᾿ μισῶ] νομίσω M 2f τελεσιουργῆσαι — καὶ δρᾶσαι] δρᾶσαι τὁ φαῦλον Phot. 3 καὶ δρᾶσαι <S | παραληπτέον <S | ἀλλὰ M | μόνον <S 4 — 6 λογισμῶν — περιαγομένης <Phot. 4f λογισμῶν — ἐμφανταζόντων ἡμᾶς] υ. νοn dem Phantasieren des örigen S | ἐνφανταζόντων M θέλωμεν Μ U | περὶ πολλὰ <S 7 ὅλως dieses S <Phot. | ἢ μὴ ἐνθυμεπισθαι <S 8 χρῆσθαι 1 — ἐνθυμήμασιν] das Vollbringen oder Nichtvollhrimfen S μὴ <Phot. | πίπτειν Phot. 9f πρὸς δοκιὴν] προσδεχομένων Phot. 10 ἢ μὴ χρῆσθαι] oder vollbringen S 11 αὐτοῖς <Phot. 11 — S. 491, 3 ἐπεὶ — πιμπλάντα <Phot. 11 — 14 ἐπεὶ πῶς — γινώσκοντες αἰτίας <S 11 οὐχ] οὐκ M | ἥκιστα] ἦν ἕκαστα M 13 ἅ] ὅσα",
          "candidate_score": 0.632145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_696",
          "psc_text": "CSEL 55 381, 26 Hilberg quos vulgo Nasaraeos nuncupant, qui credunt in Christum filium dei natum de Maria virgine 4 f öa als Sitz der äer ätigt durcb Hieronymus vgl. insbes. de vir. ill. 3 mihi quoque a Nazaraeis qui m Beroea urbe Syriae hoc volumine utuntur describendi facultas fuit — 5f ür die äherbestimmung ἐν τῇ Δεκαπόλει zu Pella vgl. Eusebius Onomasticon S. 80, 16 f Klostermann (dadurch wird Zahn, Forsch. VI 270 A. 3 widerlegt) — 6 zu Kokaba vgl. Jul. Africanus bei Eusebius h. e. I 7, 14 S. 60, 18 Schwartz u. Eusebius Onomasticon S. 172, 1ff ἔστιν δὲ καὶ Χωβὰ κώμη ἐν τοῖς αὐτοῖς μέρεσιν, ἐν ᾗ εἰσιν Ἑβραίων οἱ εἰς Χριστὸν πιστεύσαντες, Ἐβιωναῖοι καλούμενοι über die Lage Zahn, Forsch. I 330 ff), dazu noch haer. 30, 2, 7 u. 18, 1 haer. 40, 1, 5 — 7 ff vgl. haer. 30, 2, 7 de",
          "candidate_score": 0.632042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144_146",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2337",
          "psc_text": "zu: ἀπεντεῦθεν αἱ τεσσαράκυντα τοῦ πειρασμοῦ καὶ δύο ἑβδομάδες, μκρῶ πλεῖον αἰ ἐν ναζαρὲτ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ πειρασμοῦ καὶ πρώτη ἡμέρα πρὸς ἰωάννην καὶ Δευτέρα. καὶ πάλιν ἀπὸ Ἰωάννου πρώτη καὶ δευτέρα ὅτε ἠκολούθησαν αὐτῶ οἱ περὶ ἀνδρέαν. ἔπειτα Σίμων Πέτρος καὶ τῆ ἄλλη ἡμέρα, ὡς ἔφημεν καὶ ἔχει ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐαγγελίου, φιλίππου κλῆσις καὶ τοῦ ναθαναήλ 7f Ναζαρὲθ M 10 <ὅτε> * 21 ὡς *] καὶ M | * etwa <περιέχουσα>* 22—S. 273, 15 verkürzt in U: καὶ λοιπὸν τῆ Τρίτη ἡμέρα γάμος ἐγένετο ἐν κανᾶ τῆς γαλιλαίας μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας. ὅτερ πρῶτον σημεῖον καὶ πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ γεννήσεως τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ παρουσίας. νετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας ἀπὸ Ἰωάννου ἡμέρας. προστιθεμένων τοίνυν τῶν εἴκοσι ἡμερῶν ταῖς τεσσαράκοντα τοῦ πειρασμοῦ δύο μῆνες τελοῦνται, οἵτινες τοῖς δέκα μησὶ συναπτόμενοι ἐνιαυτὸν τελοῦσιν, ὅ ἐστι πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ",
          "candidate_score": 0.631954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2876",
          "psc_text": "S. 362ff-9 vgl. haer. 47,3,1; Π 218,15ff M U 2 <δὲ>* 3 vor ἀνθρώπων + τελούντων Μ; lies vielleicht ὁρώντων* | * <τῷ ἔργῳ> * | μὲν] μὴ Μ 4 σεμνύνεσθαι Μ 5 τελευτησάντων U 6 καὶ αὐτῶν *, vgl. Z. 2] τινῶν Μ U | ἀπὸ *, vgl. Z. 12] ὑπὸ M U 10 ἐξ ὁμολογητῶν] ἐξομολογηκότων Μ 11 αὐτὸν]τῶν U | τὸν <Μ 12 φασκόντων Μ 14 ἐπὶ τὴν U 15 κακοφημίαν U 20 αὐτῇ?* 21 μυσερὰς Μ | ῥοιὰς *]ῥυὰς Μ U 22 μυσερὰ Μ 25 ἀποτροπὴν U 26 ἐργασίας] ἀσελγείας U | εἰς τὸ κακὸν μᾶλλον<U τοῖς θηρᾶσθαι ὑπὲρ τὴν ἀγαθότητα ἐπιθυμούντων. εἰς ἀλέξησιν δὲ μᾶλλον τῆς δεινῆς ταύτης καὶ ἐρπετώδους αἱρέσεως ὁλίγα ἀπὸ πολλῶν παραθήσομαι. Πόθεν εἰλήφατε, ὦ οὗτοι, τὴν τῆς ἀθεμίτου ἐργασίας ὑμῶν ἐπίνοιαν; πρῶτον μὲν γάρ, ὅτι τὸ πᾶν, τίνι οὐ δῆλον ἔσται ὅτι δαιμόνων ἐστὶν ἡ ὑμετέρα διδασκαλία, ἠπατημένων δὲ τὸν νοῦν",
          "candidate_score": 0.631946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1765",
          "psc_text": "φιλονεικίας, aber getilgt u. φιλοκαλίας am Rand gesetzt V corr | * <ἔργον> * 17 συμφωνίας τῆς nachgetragen V corr 19 vor γῆς + τῆς V 21 ὑμῶν V 22 ὑπομνημαστικὴ V 23 προσέπως M Σχόλιον <αݲ> ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου τοῦ παρ᾿ αὐτῷ τῷ Μαρκίνι. [αݲ.] »Ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σοῦ, καθὼς προσέταξε Μωυσῆς«· »ἵνα ᾖ μαρτύριον τοῦτο ὑμῖν« ἀνθ᾿ οὗ εἶπεν ὁ σωτήρη »εἰς μαρτύριον αὐτοῖς«. Ἔλεγχος αݲ. Πῶς ἠδύνατο ὁ κύριος ὁ κατὰ τοῦ νόμου καὶ κατὰ a τοῦ θεοῦ τοῦ νόμου ἔχων τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν, ὡς σὺ φῄς, λέγειν τοῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ θεραπευομένοις, φημὶ δὲ τῷ λεπρῴ· »ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ«; »ἱερεῖ« γὰρ λέγων οὐκ ἀθετεῖ τὴν τοῦ νόμου ἱερωσύνην· »καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σοῦ« κἄν τε ἀποκόψῃς b »τὸ δῶρον, φανήσεται ἐκ τοῦ προσένεγκε ὅτι περὶ δώρου λέγει· »περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου, καθὼς προσέταξε Μωυσῆς«· εἰ γὰρ τοῦ",
          "candidate_score": 0.631868,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3123",
          "psc_text": "änderlichen Erweisungen S 6f κατακριθέντα — γὰρ ὅπως < U | κατακριθὲν M 7 πρόσχες M 8 *] δεινὸς MU < S | διεστραμμένα U | τῶν λόγων < S 9 < S 9f τῶν ἀναγνωσμάτων τὴν ἐξεργασίαν] die Lesungen dieser S 10 καὶ ὁρθόδοξον < S 10 f ἀπημελημένον ἢ δύσθημον] ästerliches 12 ἐγκύπτουσι] ἐκπίπτουσι U 13 καὶ λογισμῷ νήφοντι < S 13 f τάξεως ἀληθείας umgestellt S f ἂν γένοιτο — ἔργον < S 16 γελοῖον] nicht gut 16f καταλείψαντας — ἐστειλάμεθα] vom einen S 16 σου] οὗ M 17 ἦς < 17 f ταῦτα γὰρ—δίκην < S 18 τὴν < U | ἀποδειχθέντος] gesagt S δηλότατα] ἐνδηλώτατα U genug S | μεμηχανῆσθαι] ist S | μὴ < M 20 < S | * <ἐπ' ἀγαθῷ> * | τὸν μὴ φαύλως τούτοις ἐγκύπτοντα < S 20 τῆς — τοῦ σώματος] von der Materie u. der Auferstehung weiter xu",
          "candidate_score": 0.631645,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1383",
          "psc_text": "θέλουσιν] λέγουσι Μ 2 καὶ < lat. 3 δὲ oben über Vcorr | Dind.] οὐδὲ YM Που lat. | τοῦ aus τῶν Vcorr | ὑπὸ Ausgg.] ἐπὶ V M ab lat. 4 παρεπινοουμένου] adinveiitus lat. | vor αὐτὸς wohl einzusetzen > * 5 vor τοῦ λόγου ein καὶ getilgt Vcorr 10 ευ] Dind. < lat.; τοὺς? ül. 14f — γράμματα < V 15 τοῦ διδασκάλου Dind. Oh.] τὰ διὰ τοῦ διδασκάλου M ebenso doch τὰ oben über Vcorr 16 lat. 18 σοι] ego lat. 19 ἐν τῷ τύπῶ] in typum lat. 20 καὶ < lat. 21 ἀπόκρισιν + dicens lat. 25 nach καὶ von 5 Buchstaben V 25f ὁμογηκέναι V ὁμολογηκέναι M 27f διὰ τοῦ] propter hoc lat. τοῦ μὴ ἀποκριθῆναι τοῖς εἰποῦσιν αὐτῷ »ἐν ποίᾳ δυνάμει τοῦτο ποιεῖς«, ἀλλὰ τῇ ἀντεπερωτήσει ἀπορῆσαι αὐτοὺς τὸ ἄρρητον τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ <μὴ> εἰπεῖν δεδειχέναι αὐτὸν ἐξηγοῦνται. ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἰρηκέναι",
          "candidate_score": 0.631438,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1804",
          "psc_text": "— 13 f vgl. Mark. 5, 13 — 27 luk. 11, 11f — 28 Luk. 11, 13 VM 4 <ὡς>* 5 τοὺς μὲν τελευτήσαντας Pet.] τοῦ μὲν τελευτήσαντος VM 12f δαιμον///ῶντα, ι ausradiert V corr 13 λέγω δὴ τὸν nachgetragen V corr | ἐξερκόμενο///ν, ο aus ω V corr 16 σκολιεήη, η aus ει V corr σκολιεύη Μ 19 δαιμοv ///ῶντα, ι ausradiert V corr | τοῦ δεσμοῦ *] τοὺς δεσμοὺς VM 22 καὶ τῶν ἀπὸ σοῦ αμ Rande nachgetragen V corr ὑμῶν ὁ ἐπουράνιος;« εἰ τοίνυν δόματα ἀγαθὰ κέκληκεν ἰχθὺν καὶ Ι ᾠόν, οὐ πονηρὸν τὸ μετὰ εὐκαριστίας ἐκ θεοῦ καρισθὲν μεταλαμβανόμενον, καὶ ἐλήλεγκταί σου πανταχόμεν ἡ κακοτροπία. Σχόλιον κݲεݲ. Παρακέκοπται τὸ περὶ Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. εἶχεν γάρ »ἡ γενεὰ αὔτη, σημεῖο0ν οὐ δοθήσεται αὐτῇ«. οὐκ εἶχεν δὲ περὶ Νινευὴ καὶ βασιλίσσης νότου καὶ Σαλομῶνος. Ἔλεγκος κݲεݲ. Καὶ ἐν αὐτοῖς οἶς δοκεῖς παρακόπτειν οὐ δύνασαι, α ὦ Μαρκίων, λαθεῖν",
          "candidate_score": 0.631354,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_96_98",
          "bdc_text": "Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_882",
          "psc_text": "vgl. Zahn, Forsch. YI 309 A. 3 Resch, Agrapha2 S. 305f — 23 Num. 19, 2 — ’) Deut. 4, 24 — 26 Num. 19, 2 V M 1 υἱὸς] Ἰησοῦς M | καὶ2 ausradiert Vcorr 1f καὶ θαρραλεωτέρως getilgt Vcorr 4 <ὑπῆρχεν> *, vgl. S. 373, 22 7 vor Ἰωσὴφ + τοῦ M | tw] τὸ M 10 μοι] δῆμοι M | καιρὸς getilgt, dafür χρόνος gesetzt Vcorr 12f πόθεν γὰρ οὐ ἂν εἴη] πῶς γὰρ οὐκ ἂν σαφὲς εἴη ἢ πόθεν οὐ δείξοιμ᾿ ἂν Vcorr 14 φησίν getilgt Vcorr 18 τὸ < M | vor ἐπειδὴ einzuschieben 〈λέγει δέ· τέξεται ἡ καὶ ἐροῦσιν, οὐ τέτοκεν> ül. 22f κεκοινωνημένων, νη Vcorr 23 σοι] μοι V | πυρράν + ἄμωμον καἰ τὰ ἑξῆς> úl. 24 * <εἰπών· λάβε σοι δάμαλιν, πυρρὰν δὲ λέγει) * | πυρροειδὲς μὴ γνοῦσαν ζυγὸν γάμου ἀνδρός. ἀλλὰ τί μοι τὰ πλεῖστα διαλέγεσθαι; ὡς πάλιν Ἠσαΐας",
          "candidate_score": 0.631224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1487",
          "psc_text": "V corr 14 Προύνεικος, ει aus ι V corr 16 ἀνθρώπω zu ἄνω ändert V corr ἄνω M | γεγονὸς 19 ἤτουν VM 20 ὑπ᾿ αὐτῶν *] ὑπ᾿ αὐτοῦ VM 26 > * | τὴν2 nachgetragen Vcorr δὲ εἰ τὴν γνῶσιν δίδωσιν, ἐν ἀπάτῃ καταγγέλλεται ἠπατηκέναι τὴν Εὔαν; ὁ δὲ δί ἀπάτης γνῶσιν ἐντιθεὶς οὐκέτι γνῶσιν δίδωσιν, ἀλλὰ ἀντὶ γνώσεως ἀγνωσίαν, ὡς καὶ ἀληθῶς ἔστιν ἰδεῖν ὅτι τοῦτο ἐν αὐτοῖς τελειοῦται. ἀγνωσίαν γὰρ ἔχοντες γνῶσιν ταύτην νομίζουσιν, ἐν τούτῳ ἀληθεύοντες ἐν τῷ τὴν ἑαυτῶν γνῶσιν ἀπάτην καὶ ἀγνωσίαν λέγειν. 7. Φέρουσι δὲ καὶ ἄλλας μαρτυρίας λέγοντες ὅτι καὶ Μωυσῆς έν τῇ ἐρήμῳ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν ὕψωσε προστησάμενος, ἴνα ἴαμα τοῖς ὑπὸ ὄφεως δακνομένοις γένηται. εἶναι γὰρ τοῦτο τὸ εἶδος ἰατικὸν τοῦ δήγματος λέγουσι. πάλιν δὲ καθ’ ἑαυτῶν ταῦτα ὁρίζονται. εἰ γὰρ ὄφεων ἠν τὰ δήγματα, βλαβερὰ δὲ ταῦτα, ἄρα ὁ ὄφις οὐκ ἀγαθός. τὸ δε ὑψωθὲν ὑπὸ Μωυσέως τότε",
          "candidate_score": 0.631154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_719",
          "psc_text": "19 γάμον νομιτεύει, ἐγκρά- τειαν συγχωρεῖ III 68; S. 54, 32; dazu unten c. 18, 2; S. 357, 16ff u. bei den äern haer. 19, 1, 7; S. 218, 14 f 4 Anspielung auf die clementinischen epp. de virginitate? — 5 ff vgl. zu haer. 29, 7, 7; S. 330, 4 ff — 8 vgl. Matth. 4, 25 — 11 vgl. Zahn, Forschungen I 333 — 18 vgl. haer. 29, 7, 7; die »andern « sind nicht erhalten V Μ 1 τε < M 2 καὶ < Μ Ι ταύτῃ + τῆ Μ 3 διὰ vor τὸν wiederholt Μ 4 <διὸ> * 4 f lies ἐπιγράφουσι?* 5 τούτων *] τούτου V Μ 7 τὸ πλέον 9 βανέας M 12 καρναὶμ, ι auf Rasur V corr Ι τῆς 2 Zahn] Ἀρνὲμ VM 14 Ναζαρηνοὶ V 15 ἐκεῖνοι///, ein Buchstabe wegradiert V 17 ἐν δὲ + καὶ Μ 22 ἀνδρός] ἀνάνδρως Μ",
          "candidate_score": 0.631,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144_146",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) . Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_225",
          "psc_text": "ἐνταῦθα τοῖς ἐντυγχάνουσι συντέτακται. Κατὰ Νασαραίων, ἀπὸ Ἰουδαϊσμοῦ αἱρέσεως εݲ τῆς δὲ ἀκολουθίας Ἑξῆς δὲ ἐπιβαλοῦμαι διηγεῖσθαι τὰ κατὰ τὴν αἵρεσιν τὴν μετὰ τοὺς Ἡμεροβαπτιστὰς καλουμένην τῶν Νασαραίων, οἵτινες Ἰουδαῖοί εἰσι τὸ γένος, ἀπὸ τῆς Γαλααδίτιδος καὶ Βασανίτιδος καὶ τῶν ἐπέκεινα τοῦ Ἰορδάνου ὁρμώμενοι, ὡς ὁ εἰς ἡμᾶς ἐλθὼν παριέχει λόγος, ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ Ἰσραὴλ οὖσα, ἥτις τὰ πάντα ἰουδάϊζεν, μηδὲν περαιτέρω φρονοῦσα σχεδὸν τῶν προειρημένων. περιτομὴν γὰρ ὡσαύτως ἐκέκτητο, σάββατον τὸ αὐτὸ ἐφύλαττεν, ἑορταῖς ταῖς αὐταῖς προσανεῖχεν, οὐ μὴν εἱμαρμένην παρεισῆγεν οὔτε ἀστρονομίαν. καὶ πατέρας μὲν ἐδέχετο τοὺς ἐν τῇ πεντατεύχῳ ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ μέχρι Μωυσέως, τοὺς ἐν ἀριστείᾳ θεοσεβείας διαφανεῖς ὑπάρξαντας, φημὶ δὲ Ἀδὰμ καὶ Σὴθ καὶ Ἐνὼχ καὶ Μαθουσάλα καὶ Νῶε καὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, Λευί τε καὶ Ἀαρὼν καὶ Μωυσέα καὶ Ἰησοῦν τὸν τοῦ 13ff die Νασαραῖοι dem Epiph. ümlich. Wenn er (vgl. oben Anaceph. S. 168, 4) den Namen mit ἀφηνιαστὴς übersetzt,",
          "candidate_score": 0.630903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1315",
          "psc_text": "quae non posswit lat. 2 + δὲ lat. Hipp. | τοῦ nachgetragen Vcorr | ἃ] ταῦτα Hipp. | οἰδεν] δὲ Hipp. | δὲ < Hipp. 3 σεμνῶς *] σεμνὰ V M cum gravitate lat. σιωπῆς Hipp. | μετὰ πίστεως] cum . . honore et flde lat. μετὰ πίστεως Hipp, (beachte aber auch das vorausgehende μετὰ σιωπῆς); lies wohl μετὰ τιμῆς > πίστεως * | τοιαῦτα M 4 τε < lat. Hipp. 5 τὸ *] ὁ V M Hipp. | < Hipp. 5f γράμματα ἔχει] ἔχει στοιχεῖα Hipp. 6 ἐν ἑαυτῷ < Hipp. < Hipp. | σιγὴ V M | πέντε 2] #x772; oben über V < M | ἡ2 < συντεθέντα — ἀνεπλήρωσε < Hipp. 7 ἐπὶ τὸ αὐτὸ] in se lat. 10 δὲ < Ἰησοῦς lat.] #x772; καὶ δέκα V M < Hipp, (doch vgl. Z. 11) 11 ὑπάρχειν] est | τὸ Hipp.] τὸν V M Ι ἄρρητον] ῥητὸν",
          "candidate_score": 0.630523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_494",
          "psc_text": "M 11 ἐνεπη|χθημεν, αι V corr 15 ff τῆς ἑαυτῶν αἰσχροτητος τῆ ἀπορροία aus τῆ ἑαυτῶν αἰσχρότητι τῆς ἀπορροίας hergestellt V corr 16 μεμολυμμένας M 16 f χεῖρας ἔχοντες V 18 * etwa > * δὲ] δι’ M 19 τημελοῦσι] τῆ μελλούσει M 22 τοῦ 2 < M αὐτῶν ἐπιθυμίας δυνηθείη σχηματίζεσθαι λόγος, οὐχ ὡς ἔστι τὸ ῥῆμα, ἀλλ’ ὡς ἔχει ὁ αὐτῶν ἠπατημένος νοῦς, τοῦτον μετασκευάζοντες εἰς τὴν ἑαυτῶν ἐπιθυμίαν φάσκουσιν ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ τῆς ἀληθείας λελαλῆσθαι. καὶ τοῦτό ἐστι, φησίν, ὅ εἰπεν ὁ κύριος περὶ Ἰωάννου »τί ἐξήλθετε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον;« ὅτι οὐκ ἦν, φησί, τέλειος ὁ Ἰωάννης· ἐνεπνέετο γὰρ ὑπὸ πολλῶν πνευμάτων κατὰ τὸν κάλαμον τὸν ἐπὶ ἑκάστῳ ἀνέμῳ κινούμενον. καὶ ὅτε μὲν ἤρχετο τὸ πνεῦμα τοῦ ἄρχοντος, Ἰουδαϊσμὸν ἐκήρυττεν· ὅτε δὲ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, περὶ Χριστοῦ ἐλάλει. καὶ τοῦτό ἐστι, φησίν, ὅτι »ὁ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ καὶ <καὶ",
          "candidate_score": 0.630465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_253",
          "psc_text": "δαασὶμ] δάσημ G δασιμ MU 18 δαασὶμ < G | μωὴβ G | μωὴβ + δασὶμ μωὶβ G | ἄβερ G U M 19 <ἡ> * nach S. 222, 9 | τῶν < μου τῆς κατακρίσεως αὐτῶν καὶ καταπατήματος αὐτῶν καὶ πόνου αὐτῶν, καταπατήματι ἐν κατακρίσει διὰ τῶν πατέρων μου, ἀπὸ ταπεινώσεως παρελθούσης ἐν ἀποστολῇ τελειώσεως.‘ ἐπ’ αὐτῷ δὲ πάντα πληροῦται ταῦτα. κεκένωται γὰρ αὐτοῦ ἡ δύναμις καὶ ἡ πλάνη. εἰ δὲ ἓν ῥῆμα πρὸς ἓν θελήσει τις κατὰ λεπτολογίαν ἀκοῦσαι ἑρμηνευόμενον, καὶ τοῦτο οὐκ ἂν ὀκνήσαιμεν ποιῆσαι, ἀλλ᾿ εἰς καθῆκον κατὰ πάντα τῶν βουλομένων λεπτολόγως ἀκούειν αὐτὰ δὴ τὰ ῥήματα αὐτοῦ καὶ τὰς αὐτῶν ἑρμηνείας ἄντικρυς παραθησόμεθα, καὶ ἔστιν οὕτως· ἀβάρ, παρελθέτω· ἀνίδ, ταπείνωσις· μωΐβ, ἡ ἐκ <τῶν> πατέρων μου· νωχιλέ, τῆς κατακρίσεως αὐτῶν· δαασίμ, καταπατήματος αὐτῶν· ἀνή, καὶ πόνου αὐτῶν· δαασίμ, καταπατήματι· νωχιλέ, ἐν κατακρίσει· μωΐβ, διὰ τῶν πατέρων μου· ἀνίδ, ἀπὸ ταπεινώσεως· ἀβάβ, παρελθούσης· σελάμ, ἐν ἀποστολῇ",
          "candidate_score": 0.630312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3301",
          "psc_text": "διαλυόμενος] ügend. . . macht er deutlich S | εὐθέως ἀμέλει <S | διαλεγόμενος MU 18 f ἀπὸ ποίου] ὁποίου U Phot. 19 ἐγλίχετο] will S | ῥυόμενος + von ihm S | ἦν] <M. ist S | χάρις + δὲ Phot. | χάρις τῷ] εὐχαριστῶ Μ θεῷ διὰ Ἱησοῦ Χριστοῦ«. προσεκτέον γὰρ ὅτι, εἰ τὸ σῶμα θάνατον τοῦτο, ὦ Ἀγλαοφῶν, ὡς ὑπειλήφατε, ἔλεγεν, οὐκ ἂν τὸν Χριστὸν ὡς ῥυόμενον αὐτὸν ὕστερον ἐκ τοῦ τοιούτου κακοῦ παρελάμβανεν· ἐπεὶ τί παραδοξότερον ἢ πλέον ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ τῆς παρουσίας ἐσχήκαμεν; τί δὲ καὶ ὁ ἀπόστολος ὅλως, ὠς διὰ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ δυνάμενος ἐκ τοῦ θανάτου ὑπὸ θεοῦ ἐλευθερωθῆναι τούτου ἐφθέγγετο, ὁπότε πᾶσι καὶ πρὸ τοῦ τὸν Χριστὸν ἐλθεῖν εἰς τὸν κόσμον συνέβαινε θνῄσκειν; ἐρρύοντο γὰρ χωριζόμενοι πάντες τῶν σωμάτων κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ βίου τούτου ἐξοδον, ἀλλὰ καὶ ὡσαύτως δὲ πᾶσαι αἱ ψυχαί, [καὶ] αἱ τῶν ἀπίστων καὶ πιστῶν καὶ τῶν",
          "candidate_score": 0.630265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_24_26",
          "bdc_text": "angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3039",
          "psc_text": "er S 9 ἐπένευσεν < S 10 ἡμῶν M 18 δῆλον < S 20 ταί] ich sage 21 f εἴρηει δὲ — συωέφη < S 23 vor δεσμός + ὁ U Ι κατὰ ἄλλων Μ Ι M < S 27 f πρὸς ἃ] wie S 28 καὶ πέδας < S 31 τὴν δὲ — χρῆσθαι δὲ] und S 31 f καὶ συμπράκτορι τῷ δεσμῷ < S δεσμῷ, δπερ ἀδόνατον; εἰ γὰρ διὰ τὴν ἀμαρτίαν βασανιστήριον ἐδόθη, πρὸς τὸ ἀλγυνθεῖαν εἰς τὸ τιμᾶν τὸν θεὸν παιδευθῆναι τὴν ψυχήν, πῶς συνεργεῖ καὶ συναγωνίζεται τὸ σῶμα αὐτῇ πρὸς τὸ ἀδικεῖν; δεσμοὶ γὰρ καὶ φυλακαὶ καὶ πέδαι καὶ συλλήβδην αἱ τοιαῦται πάσαι πρὸς ἀπανόρθωδιν τιμωροὶ μηχαναὶ ἐφεκτικαὶ τοῦ ἀδικεῖν καὶ ἁμαρτάνειν τοῖς κολαζομένοις γίγνονται, οὐ γὰρ ὅπως ὁ ἀδικήσας ἀδικήσῃ πλέον, συνεργὸς αὐτῷ πρὸς τὸ ἀδικεῖν ὁ δεσμὸς δίδοται, ἀλλ᾿ ὅπως λήξῃ τοῦ ἀδικεῖν, βασανιζόμενος διὰ τῶν δεσμὼν. καὶ γὰρ οἱ δικασταὶ ταύτῃ πεδοῦσι",
          "candidate_score": 0.629912,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_40",
          "bdc_text": "und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.629777,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3097",
          "psc_text": "19 f ἀπολλωμένης M 20 ἔτι] ὅτι M σθαι συζῆν ἀνάγκη καὶ τὴν ἁμαρτίαν, ἔνδον τὰς ῥίζας αὐτῆς ἐν ἡμῖν ἀποκρύπτουσαν, κἂν ἔξωθεν τομαῖς ταῖς ἀπὸ τῶν σωφρονισμῶν καὶ τῶν νουθετήσεων ἀνεστέλλετο, ἐπεὶ οὐκ ἂν ἔτι μετὰ τὸ φωτισθῆναι συνέβαινεν ἀδικεῖν, [ἅτε] παντάπασιν εἰλικρινῶς ἀφῃρημένης ἀφ᾿ ἡμῶν τῆς ἁμαρτίας. νῦν καὶ μετὰ τὸ πιστεῦσαι καὶ ἐπὶ τὸ ὕδωρ ἐλθεῖν τοῦ ἁγνισμοῦ πολλάκις ἐν ἁμαρτίαις ὄντες εὑρισκόμεθα. οὐδεὶς γὰρ οὕτως ἁμαρτίας ἐκτὸς εἶναι ἑαυτὸν καυχήσεται ὡς μηδὲ κἂν ἐνθυμηθῆναι τὸ σύνολον ὅλως τὴν ἀδικίαν. ὥστε συμβέβηκε συστέλλεσθαι μὲν καὶ κατευνάζεσθαι τῇ πίστει νῦν τὴν ἁμαρτίαν, εἰς τὸ μὴ οἶσαι καρποὺς βλαβοποιούς, οὐ μὴν ἀνῃρῆσθαι καὶ τῶν ῥιζῶν ἄχρις. νῦν μὲν γὰρ ἐνταῦθα τὰς βλάστας αὐτῆς, οἷον τὰς ἐνθυμήσεις τὰς πονηράς, συστέλλομεν, »μή τις ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλήσῃ«, μὴ ἐῶντες ἀναμύειν καὶ διοίγνυσθαι τὰ μεμυκότα στόμια πρὸς τὰς ἐκφύσεις, τοῦ λόγου δίκην ἀξίνης πρὸς τὰς ῥίζας αὐτῆς τὰς κάτω φυομένας τέμνοντος.",
          "candidate_score": 0.629719,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.629697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_401",
          "psc_text": "9 * <πρόφασιν> * 10 φησιν + <ὅτι> ? * Ι τὸ < V 11 ἀντὶ — Σίμωνα] ἀντὶ δὲ ἑαυτοῦ παραδεδωκέναι αὐτὸν am Rand nachgetragen V corr κ ατὰ ἄντικρυς V 17 ἀποκατέστη V 18 ἐστὶν φησίν M 19 τῶν 2 < καὶ ἐν τοῖς ἀγγέλοις. καὶ οὑτός ἐστι, φησίν, ἡ σωτηρία ἡμῶν, ὁ ἐλθὼν καὶ ὴμῖν μόνοις άποκαλύψας ταύτην τὴν άλήθειαν. Τοιαῦται μὲν αἱ ῤαψῳδίαι τῆς τοῦ ἀγύρτου μυθοποιίας. ἀλλὰ καὶ ἀπεντεῦθεν, προκοπτούσης τῆς ἀκαθαρσίας τῆς ἀπὸ τοῦ Σίμωνος ἐναρξαμένης, πᾶσαν ἐπιτήδευσιν κακομηχανίας καὶ ἀσελγείας ἐπιτρέπει τοὺς αὐτῷ μαθητευομένους ἐπιτελεῖν, ἀνδρῶν μετὰ γυναικῶν πολυμιξίαν τινὰ κακῆς ὑποθέσεως τοὺς αὐτῷ πεισθέντας ἐκδιδάσκων· ὡς λέγει ὁ ἀπόστολος ἐπὶ τούτοις καὶ τοῖς ὁμοίοις αὐτῶν »ἀποκαλύπτεσθαι ὀργὴν θεοῦ καὶ δικαιοκρισίαν ἐπὶ τοὺς τὴν ἀλήθειαν έν ἀδικίᾳ κατέχοντας«. διὰ ταύτην γὰρ τὴν αἰτίαν τῆς ἡδυπαθείας πολλοὶ εἰς τὴν αἵρεσιν ἐμπίπτουσιν, ἀδεῶς εὑρίσκοντες ἐπιτελεῖν τὴν ἡδονὴν ἑαυτῶν ἐν ταῖς αἰσχρουργίαις. 4. Διδάσκει δὲ πάλιν",
          "candidate_score": 0.629556,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2337",
          "psc_text": "zu: ἀπεντεῦθεν αἱ τεσσαράκυντα τοῦ πειρασμοῦ καὶ δύο ἑβδομάδες, μκρῶ πλεῖον αἰ ἐν ναζαρὲτ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ πειρασμοῦ καὶ πρώτη ἡμέρα πρὸς ἰωάννην καὶ Δευτέρα. καὶ πάλιν ἀπὸ Ἰωάννου πρώτη καὶ δευτέρα ὅτε ἠκολούθησαν αὐτῶ οἱ περὶ ἀνδρέαν. ἔπειτα Σίμων Πέτρος καὶ τῆ ἄλλη ἡμέρα, ὡς ἔφημεν καὶ ἔχει ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐαγγελίου, φιλίππου κλῆσις καὶ τοῦ ναθαναήλ 7f Ναζαρὲθ M 10 <ὅτε> * 21 ὡς *] καὶ M | * etwa <περιέχουσα>* 22—S. 273, 15 verkürzt in U: καὶ λοιπὸν τῆ Τρίτη ἡμέρα γάμος ἐγένετο ἐν κανᾶ τῆς γαλιλαίας μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας. ὅτερ πρῶτον σημεῖον καὶ πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ γεννήσεως τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ παρουσίας. νετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας ἀπὸ Ἰωάννου ἡμέρας. προστιθεμένων τοίνυν τῶν εἴκοσι ἡμερῶν ταῖς τεσσαράκοντα τοῦ πειρασμοῦ δύο μῆνες τελοῦνται, οἵτινες τοῖς δέκα μησὶ συναπτόμενοι ἐνιαυτὸν τελοῦσιν, ὅ ἐστι πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ",
          "candidate_score": 0.629491,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_553",
          "psc_text": "4 — 5 öm. 1, 26 — 7 öm. 1, 27 — 8 II Tim. 3, 1. 2. 4 — 10 ITim. 4, 2 — 13 vgl. oben c. 4, 6ff; S. 281, 7ff — 16 Psal. 73, 13. 14 — 20 vgl. Clement. Hom. V 23; S. 71, 2 Lagarde VI 21; S. 80, 4 — — S. 297, 2 vgl. Clement. Hom. IV 16; S. 60, 28 ff Lagarde Y M 1 οὐ παρέργως ἐπιτρεπόμενος M 2 τὸν2] τὸ M Ι λέγοντος *] λέγει, ει aus ων Vcorr λέγων M 10 μᾶλλον ἤ φιλόθεοι zu φιλήδονοι am Rande nachgetragen V corr < M Ι ἀπέχεσθαι βρωμάτων zu γαμεῖν am Rande nachgetragen V corr < Μ I τὴν + ἰδίαν M 13 καὶ αὐτὴ] αὕτη u. < καὶ M 16 f τὴν κε- φαλὴν *] τὰς κεφαλὰς VM 17 nach τοῦ δράκοντος + σὺ συνέθλασας τὴν κεφα- λὴν τοῦ",
          "candidate_score": 0.629234,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.629141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_88_90",
          "bdc_text": "gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2722",
          "psc_text": "γαμείτωσαν U | καὶ <M 7 τοῦ εἰρημένου ῥήματος U 9 vor ἄνθρωπος +<καὶ αὐτὸς>?* | καὶ <U 10 αὐτὸς] οὗτος M 10 f οὐδὲν δύναται M 12 διὰ τὸ] διότι U | εὐνουχίσθη U 13 f πεσεῖται δὲ—οὐκέτι χάριν] πλὴν ὅτι καὶ τὸ ἀθέμιτον τῆς κακίστης εὐνουχίας ἐργάζονται οἱ ταλαίπωροι καὶ οὐδένα μισθὸν ἢ χάριν Anast. Sin. 15 [ἀλλὰ] * 15 f [ἀλλὰ] διὰ—μελῶν <Anast. Sin. 16–18 κριθήσεται ὡς—ἀμπελῶνα] κριθήσονται ἀμφότεροι, ὁ μὲν ὡς ἑαυτὸν λυμαινόμενος ὁ δὲ ὡς τὸν πλησίον διαφθείρων Anast. Sin. 17 ἑαυτοῦ] αὐτοῦ M 1 f οὐ γὰρ κατὰ–ὁ τοιοῦτος] ἐπίβουλοι γὰρ τῆς τοῦ (??)θεοῦ δημιουργίας καὶ τῆς ἑαυτῆς ψυχῆς ἀπεδείχθησαν Anast. Sin. 19 ἀντιστὰς M 20 ἐνεχθήσεται + καὶ τὴν φύσιν καὶ τὴν γνώμην πρὸς τούτοις ἀνατραπήσεται Anast. Sin. 21 * <μᾶλλον ἐπιθυμῶν, ἅτε>* 22 ὡς λέγει] φηςὶ γὰρ Anast. Sin. ωεάνιδα«. καὶ ἐκ πανταχόθεν * ὦ τῆς πολλῆς ματαιότητος τῆς ἐν τῷ κόσμῳ",
          "candidate_score": 0.629115,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34_36",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) . fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_488",
          "psc_text": "Χριστοῦ«. 5. διὸ καὶ ἐν ἀποκρύφοις ἀναγινμώσκοντες ὅτι »εἶδον δένδρον φέρον δώδεκα καρποὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ εἶπέν μοι τοῦτό ἐστι τὸ ξύλον τῆς ζωῆς«, αὐτοὶ ἀλληγοροῦσιν εἰς τὴν κατὰ μῆνα γινομένην γυναικείαν ῥύσιν. Μισγόμενοι δὲ μετ' ἀλλήλων τεκνοποιίαν ἀπαγορεύουσιν. οὐ γὰρ εἰς τὸ τεκνοποιῆσαι παρ' αὐτοῖς ἡ φθορὰ ἐσπούδασται ἀλλ' ὴδονῆς χάριν, τοῦ διαβόλου ἐμπαίζοντος τοῖς τοιούτοις καὶ καταχλευάζοντος τὸ ἐκ θεοῦ πλάσμα πεπλασμένον. ἀλλὰ τὴν μὲν ἡδονὴν ἐπιτελοῦσιν, εἰς ἑαυτοὺς δὲ ἀπολαμβάνουσι τὰ τῆς ἀκαθαρσίας αὐτῶν 3 ff frei wiedergegeben bei Oecumenius comm. in ep. Jud. Migne PG 119 712 C ff — Scharfe Verurteilung dieses Brauchs Pistis Sophia c. 147; S. 251, 14 ff Schmidt Buch Jeu c. 43; S. 304, 17 Schmidt — 17 ἐν ἀποκρύφοις bezieht sich nicht auf ein gnostisches Apokryphen — der Ausdruck ἀναγινώσκειν ἐν zusammen mit dem folgenden ἀλληγοροῦσι setzt vielmehr eine allgemein ängliche Schrift voraus — , sondern meint die Johannesapokalypse; vgl.",
          "candidate_score": 0.629105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2304",
          "psc_text": "u. Clemens Al. quis div. salv. 42,2; III 188, 3f τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπὸ τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον), nur hier. Anders Irenaeus adv. haer. V 30, 3; II 410 Harvey ἑωράθη . . . πρὸς τῷ τέλει τῆς Δομετιανοῦ ἀρχῆς Hieronymus vir. ill. 9 persecutionem moxente Domitiano in Patmos insulam relegatus scripsit apocalypsim u. die „historia ecclesiastica“ Corssen S. 80f. Κλαυδίου ist jedoch nicht zu ändern, da es ebenso durch das folgende μετὰ ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας wie durch die Wiederholung in c. 33, 9 gesichert ist. Vielleicht hängt die Angabe doch irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U |",
          "candidate_score": 0.628986,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3345",
          "psc_text": "hinter γινώσκων Μ 16 ἐφθόνεσε Μ 22 τῶν) * 25 * etwa <ἀκούουσα> * 26 vor + <τὸ> 27 ἐλαττώματι *] ἐλαττώμασι M τροχὸν μεταβάλλοι, ἀνασκευάσας καὶ ἀνακαινίσας τὸ σκεῦος ἄνευ ἐλαττώματος εἰς τὸ δύνασθαι διηνεκῶς ζῆν. ἔνθεν τὸ πρῶτον μὲν ἀπειλεῖ θάνατον, τὸ δὲ δεύτερον οὐκέτι θάνατον λέγει, ἀλλὰ »γῆ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, μὴ παραδεδωκὼς θανάτῳ τὸν ἄνθρωπον. * * καὶ μεθ᾿ ἓτερα καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς χιτῶνας δερματίους καὶ ἐνέδυσε τοὺς περὶ τὸν Ἀδὰμ καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ παραδείσου«. ὁρᾷς ὃτι μάταιος ἡ σοῦ σοῦ καινοτομουμένη κενοφωνία, Ὠρίγενες. πρὸ πόσου γὰρ χρόνου ᾖσαν σώματα τοῖς περὶ τὸν Ἀδάμ. 66. Εἰ δὲ τοῦτό σε ἀνακρίνει καὶ οὐ δύνασαι, ψυχικῶς διανοούμενος, τοῦ πνεύματος δέξασθαι τὴν χάριν, χάριν, ἄπιστε καὶ ἐπέκεινα τῶν D676 ἀπίστων τυγχάνων, λεγε μοι ἑκάστην ὑπόθεσιν ἐκ θεοῦ γεγονυῖαν, πόσην τὴν τὴν θαυματουργίαν καὶ ἔκπληξιν; πόθεν ἐξ οὐκ ὄντων οὐρανὸς τέ ταται ἐν μετεώρῳ ἀναπεπετασμένος; πόθεν",
          "candidate_score": 0.628761,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.628728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_955",
          "psc_text": "Ἀγεννήτου M S προσενεγκαμένη M 9 καὶ] Dind. 10 ὀνομάσθη M 12 ἀπὸ μερισμῶν V 13 * etwa > * | ἐξ αὐτῶν *] ἐξ αὐτοῦ V M | ἐν ἐν αὐτῷ] * τικὰ φῶτα μερισθεῖσι. μετὰ τοῦτο ἡ Ἀλήθεια μητρικὴν προενεγκαμένη παρουνικίαν ἐθήλυνε τὸν Πατέρα ἑαυτῆς εἰς ἑαυτὴν καὶ συνῄεσαν ἐαυτοῖς ἀφθάρτῳ μίξει καί ἀγηράτῳ συγκράσει καὶ ἀναδεικνύ<ου>σι τετράδα ἀρρενόθηλυν, ἀντίτυπον τῆς προούσης τετράδος ἥτις ἦν Βυθὸς Σιγὴ Πατὴρ Ἀλήθεια). αὕτη δὲ ἡ ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς Ἀληθείας τετράς· Ἀνθρωπος Ἐκκλησία Λόγος Ζωή. τότε τότε πάντα περιέχοντος Βυθοῦ θελήματι ὁ Ἀνθρωπος καὶ ἠ Ἐκκλησία πατρικῶν μνησθέντες λόγων συνῄεσαν ἑαυτοῖς καὶ ἀναδεικνύουσι δωδεκάδα προυνίκων >. οἶ οὖν ἄρρενές εἰσι· Παράκλητος Πατρικὸς Μητρικὸς Ἀείνους 10 Θελητός, ὅ ἐστι Φῶς, Ἐκκλησιαστικός, αἱ δὲ θήλειαι· Πίστις Ἐλπίς Ἀγάπη Σύνεσις Μακαρία Σοφία. μετέπειτα Τε Λόγος καὶ Ζωή, καὶ αὐτοὶ τὸ τῆς ἑνώσεως μεταπλάσαντες δώρημα, ἑαυτοῖς ἐκοινώνησαν ἦν δὲ ἡ κοινωνία αὐτῶν τὸ θέλημα)",
          "candidate_score": 0.62849,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1956",
          "psc_text": "ἀντίθετος ὁ Χριστὸς τῷ θεῷ τῷ δεδωκότι νόμον καὶ προφήτας. διὰ γὰρ τὸ ἐν αὐτῷ τὰς ἐπαγγελθείσας d ὑποσχέσεις ναὶ γίνεσθαι, διὰ τοῦτο, φησί, καὶ δι᾿ αὐτοῦ τὸ ἀμὴν τῷ θεῷ· θεοῦ μὲν πατρὸς ἐπαγγειλαμένου, Χριστοῦ δὲ [τοῦ] καὶ βεβαιοῦντος καὶ † κυρίου τὸ ἀμὴν περιποιουμένου δι᾿ αὐτοῦ ἐν τοῖς δι᾿ αὐτοῦ τῇ ἐπαγγελίᾳ βεβαιωθεῖσιν καὶ ἐπεγνωκόσιν τὸν πατέρα αὐτοῦ ἐν νόμῳ λελασηκότα καὶ ἐν εὐαγγελίῳ τοῖς πεπιστευκόσι 1 Ι Kor. 15, 54 — 4 Matth. 27, 52f — 11 II Kor 1, 20 VM 11f vgl. S. 123, 11f 1 μέ<λλον> Pet.] με V M 11 ὅσαι γὰρ S. 123, 11 vgl. Z. 17] πᾶσαι γὰρ αἱ V M | vor θεοῦ + τοῦ M 12 δι᾿ οben drüber V corr 14 ὑπὸ] ἀπὸ V 15 ἀποτηθέντες M 17 ὅσα V M | vor θεοῦ + τοῦ M 18 vor διὰ + <τὰς> ? * 19 lies τοῦ πληρώματος",
          "candidate_score": 0.628407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_24_26",
          "bdc_text": "angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1081",
          "psc_text": "γινομένας, τὰς δὲ φύσει πονηρὰς μηδέποτε ἂν ἐπιδέξασθαι ἐκεῖνο τὸ σπέρμα. 6 Matth. 8, 9 Luk. 7, 8 V Μ lat. (Tert., Ηipp.) 2 χειρόνων Ausgg.] χεῖρῶν V M periorum lat 3 διατετελεκέναι] conservasse (διατετηρηκέναι) lat. | κυρίου(!)· ἐλθόντος δὲ τοῦ am Rande nachgetragen V corr < M salvatoris. cum venisset autem lat. 4 καὶ Rande nachgetragen V corr < M et lat. 4f προσχωρῆσαι *] προσχωρήσαντα V Μ cessisse lat. 8 αὐτὸν, ο aus ω V corr | τὴν κατὰ τὸν κόσμον οἰκονομίαν] eam quae secundum ipsum est mundi creationem. (= τὴν κατ᾿ αὐτὸν κόσμου οἰκ.) lat. 9 ἐπιμέλειαν] diligentiam atque curam lat. | vor καὶ + ἀλλὰ V 10 αὐτῷ < lat. 13 <ἵνα δείξωσι> *] ut ostendant lat. 14 ἓν aus ἕνα V corr 15 καὶ] vero lat. | τὰ] τε Μ 16 ἀναπαύ///εσθαι, σ ausradiert V corr 17 ἃ ἐγκατασπείρει (gleichfalls kein quae) lat. ἂν auf",
          "candidate_score": 0.628393,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3210",
          "psc_text": "< S Ι Menschen S 12f 12 φ\\ τὸ πιστεῦσαι — ἐνθάδε, ἐφ’ ἡμῖν] < S 13 u. + ἐφ' ἡμῖν τὸ πιστεῦσαι κεῖται Λ·αὶ τὸ μὴ πιστεῦσαι U Ι κατορθώσασθαι u. ὑμαρτῆσαι umgestellt S Ι ἁμαρτῆσαι Mendelssohn] ἁμαρτήσασθαι M ἁμαρτήσεσθαι U Ι ἐφ' ἡμῖν2] und S 14 ἀγαθὸν ποιῆσαι M Ι ἀγαθοποιεῖν καὶ κακοποιεῖν U Ι ἀλλὰ < S 14 f ἐπιφέρεσθαι ὡς μέλλουσα < S 15 ἥν — ἀποδίδωσι] dem ösen u. Guten S 16 οὐχ ὡς] wenn S 17 νομισθήσεται < S Ι γεννηθῆναι μὲν καὶ < S 18 ἤδη καὶ ἀνταπολαβεῖν < καὶ χωρισθῆναι < S 10 τε καὶ — ἐλθεῖν < S 20 καὶ καταδίκην < περιουσίας < S 22 ἀνένδεκτον . . . νομίζεσθαι] β . . . nicht S Ι καὶ < S 50. Ἤρκει μὲν οὖν ἀπὸ τῆς γραφῆς αὐτῆς ἀποδείξαντα <καὶ> πρὸ τῆς παραβάσεως τὸν πρωτόπλαστον ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος ὄντα",
          "candidate_score": 0.628347,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_702",
          "psc_text": "V corr 3 τόπου *] νόμου 5 καταλύων Μ 10 hinter ἦλθεν ein μὲν getilgt V corr 11 hinter δεσμοῖς angeflickt τοῖς V corr 12 μείζονα, ο aus ω Vcorr 13 οὕτω M 15 σχέσει ausradiert, jedoch nicht ersetzt Vcorr 16 ἐντελέστερα, ρα auf Rasur Vcorr Ι οὖν auf Rasur statt δὲ / / / / Vcorr 20 θεοῦ] χριστοῦ M 21 ἁγίου < M 23 ἐξεπέσετε, ε statt α Vcorr 24 οὖν V τούτους κέκτηνται μῖσος, ἀλλὰ καὶ ἀνιστάμενοι ἕωθεν καὶ μέσης ἡμέρας καὶ περὶ τὴν ἑσπέραν, τρὶς τῆς ἡμέρας ὅτε εὐχὰς ἐπιτελοῦσιν ἑαυτοῖς ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐπαρῶνται αὐτοῖς καὶ ἀναθεματίζουσι, τρὶς τῆς ἡμέρας φάσκοντες ὅτι »ἐπικαταράσαι ὁ θεὸς τοὺς Ναζωραίους«. δῆθεν γὰρ τούτοις περισσότερον ἐνέχουσι, διὰ τὸ ἀπὸ Ἰουδαίων αὐτοὺς ὄντας Ἰησοῦν κηρύσσειν εἶναι <τὸν> Χριστόν, ὅπερ ἐναντίον πρὸς τοὺς ἔτι Ἰουδαίους, τοὺς τὸν Ἰησοῦν μὴ δεξαμένους. ἔχουσι δὲ τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον πληρέστατον Ἑβραϊστί. παρ' αὐτοῖς γὰρ",
          "candidate_score": 0.628235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.628233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_702",
          "psc_text": "V corr 3 τόπου *] νόμου 5 καταλύων Μ 10 hinter ἦλθεν ein μὲν getilgt V corr 11 hinter δεσμοῖς angeflickt τοῖς V corr 12 μείζονα, ο aus ω Vcorr 13 οὕτω M 15 σχέσει ausradiert, jedoch nicht ersetzt Vcorr 16 ἐντελέστερα, ρα auf Rasur Vcorr Ι οὖν auf Rasur statt δὲ / / / / Vcorr 20 θεοῦ] χριστοῦ M 21 ἁγίου < M 23 ἐξεπέσετε, ε statt α Vcorr 24 οὖν V τούτους κέκτηνται μῖσος, ἀλλὰ καὶ ἀνιστάμενοι ἕωθεν καὶ μέσης ἡμέρας καὶ περὶ τὴν ἑσπέραν, τρὶς τῆς ἡμέρας ὅτε εὐχὰς ἐπιτελοῦσιν ἑαυτοῖς ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐπαρῶνται αὐτοῖς καὶ ἀναθεματίζουσι, τρὶς τῆς ἡμέρας φάσκοντες ὅτι »ἐπικαταράσαι ὁ θεὸς τοὺς Ναζωραίους«. δῆθεν γὰρ τούτοις περισσότερον ἐνέχουσι, διὰ τὸ ἀπὸ Ἰουδαίων αὐτοὺς ὄντας Ἰησοῦν κηρύσσειν εἶναι <τὸν> Χριστόν, ὅπερ ἐναντίον πρὸς τοὺς ἔτι Ἰουδαίους, τοὺς τὸν Ἰησοῦν μὴ δεξαμένους. ἔχουσι δὲ τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον πληρέστατον Ἑβραϊστί. παρ' αὐτοῖς γὰρ",
          "candidate_score": 0.628219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_485",
          "psc_text": "VI 19, 5; S. 146, 13 (bei den Simonianern) ἀλογίστως φάσκοντες δεῖν μίγνυσθαι, λέγοντες· πᾶσα γῆ γῆ καὶ οὐ διαφέρει ποῦ τις σπείρει, πλὴν ἵνα σπείρῃ, ἀλλὰ καὶ μακαρίζουσιν ἑαυτοὺς ἐπὶ τῇ (ξένῃ) μίξει, ταύτην εἰναι λέγοντες τὴν ἀγάπην — 26 Ephes. 5, 12 V M 2 ὁ τοιοῦτος < M Ι vor οὐ δύναμαι hineingeflickt δι’ ὅπερ V corr 3 Schluß von φονώδη ein ν angeflickt V 4 πτῶμα U] στόμα V M 6 καὶ über V corr 7 βαράθρῳ] βόθρω M 12 διδασκαλία M 14 vor ἐν τῷ + <τὸ< 16 γαργαρισμοῦ V Ι ὑποφαίνοντος M 17 παραγινόμενος M 20 δὲ oben hineingeflickt V corr Ι ὡς ἔπος εἰπεῖν, am Rande nachgetragen V corr < 24 f παρ’ αἰτοῖς M 25 ὅτι vor κατὰ τὸν ἅγιον ἀπόστολον *] nachgestellt VM 25 f παρ' αὐτοῖς + τοῖς Μ ἃ αὐτοὶ ποιεῖν οὐκ αἰσχύνονται, ἵνα κατὰ πάντα τρόπον φρῖξιν ἐργάσωμαι",
          "candidate_score": 0.628047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_890",
          "psc_text": "γε- 7 Jes. 8, 1 — 12 die Zalil ruht auf der Chronik des Eusebius: 2015 (= die Jahre zwischen Abraham u. Christus, vgl. Eusebius-Hieronymus Chronik S. 169, 14f Helm) weniger 753 ergibt als Rest 1262 = Ol. 6, 3 (6, 2 Hieron.) = 3. Jahr des Ahas. Dazu stimmen die 11 Jahre in Ζ. 26, wenn Hiskia bei der Thronbesteigung 25 ährig war — 18 Luk. 1, 35 — 21 I Tim. 2, 5 — 23ff vgl. haer. 78, 16, 4 — 24 Jes. 8, 3 — 25 vgl. Eusebius ecl. proph. IV 4; Migne 22, 1204C τινὸς τῶν ἐκ περιτομῆς εἰρηκότος ἀκούσας μέμνημαι, ταῦτα τῷ Ἄχαζ προφητεύεσθαι περὶ Ἐζεκίου (ebenso Hieronymus zu Jes. 7, 14; Migne 24, 109 B) V M 1 〈μεγάλου〉 * 4 vor γῆ ein ἡ getilgt Vcorr | οὐκ ἠδύναντο V 8 καὶ hineingeflickt Vcorr | γράψει ἐν] γράψειεν Μ | τις < M",
          "candidate_score": 0.627875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_374",
          "psc_text": "19. –6 Matth. 19, 6 — 11 Hebr. 13, 4 — 13 T Tim. 5, 11 — 14 T Tim. 5, 14 — 20 Joh. 8. 56 — 21 Joh. 5, 40 — 24 f vgl. Matth. 17, 3 V M 1 τὴν < M | γυναῖκα + αὐτοῦ Μ 2 ὅτε *] ὅτι V Μ 4 πατέρα + αὐτοῦ M 6 ὃ + οὖν Μ 10 φησίν < Μ 11 εἶτα] καὶ πάλιν V Ι ὁ γάμος + ἐν πᾶσι 13 νεωτέρας + δὲ Μ 14 τοῦ nachgetrageH Vcorr 15 ἀνυπέρβατον) ὑπὲρ τοῦ γάμου aus ἀνυπέρβατον V corr 17 κατὰ τῶν θεοῦ προφητειῶν *] κατὰ τὰς θεοῦπροφητείας V M 19 + ἐξ ὧν] lies wohl ὅπου * 20 πρῶτον μὲν μὲν wohl vor † ἐξ ὡν * Ι ἐπεθύμησεν] auf Rasur ἠγαλλιάσατο V corr 22 Μωυσεῖ Μ 23 ὑπὸ Μ 26 Ἠλία V λεγόμενα τὴν σύστασιν ποιεῖται νόμου τε",
          "candidate_score": 0.627728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2644",
          "psc_text": "19 Lagarde οὗτος ἔλεγεν ἑαυτὸν εἶναι Μωυσῆν καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ἀαρών Filastrius haer. 53; S. 28, 7f hic etiam dicebat se Mosen esse et fratrem suum Heliam prophetam — 3ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 20ff Lagarde ταῦτα ἀκούσαντες οἱ μακάριοι πρεσβύτεροι, προσκαλεσάμενοι ἐνώπιον τῆς ἐκκλησίας ἐξήταζον· ὁ δὲ ἠρνεῖτο, λέγων τὰς ἀρχὰς μὴ φρονεῖν — 8ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 22ff Lagarde ὕστερον δὲ ἐμφωλεύσας ἔν τισιν καὶ συσκευάσας ἑαυτῷ συμπλανωμένους, καθαρὸν ὕστερον ἱστᾶν τὸ δόγμα ἐβούλετο. ὅν πάλιν προσκαλεσάμενοι οἱ μακάριοι πρεσβύτεροι ἤλεγξαν· ὁ δὲ ἀνθίστατο λέγων· τί οὖν κακὸν ποιῶ δοξάζων τὸν Χριστόν; — 17ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 30ff Lagarde τότε τοῦτον ἐλέγξαντες ἐξέωσαν τῆς ἐκκλησίας, ὃς εἰς τοσοῦτο φυσίωμα ἠνέχθη ὡς διδασκαλεῖον συστῆσαι Μ U 4 αὐτοῦ*] αὐτὸν Μ U 4f προσκαλεσάμενοι U 8 ταυτηνὶ U 11 <τε> * | γέγονε Μ | ἐδογμάτισε Μ 12",
          "candidate_score": 0.627556,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2083",
          "psc_text": "7 quasi non si rami salvi fiunt, et radix salra sit — 25 Gen. 1, 26 — 29f vgl. Joh. 11, 17 ff Luc. 7, 11ff Matth. 9, 23 ff V M 2 ἔληξε aus ἐλήλεγκται V corr 5 * etwa <ῥηθέντα καὶ πρὸς τοῦτον ῥητέον>* |γεννητικὰς aus γεννικὰς V corr 6 γεννομένων Μ 6—7 <ἅτε> . . . [ἐκ] . . .[μιᾶς τῆς] * 7 πασῶν Öh.] παθῶν V ἀγαθῶν M 8 ἀλλ᾿ aus ἀλλὰ V corr 10 * etwa <ψεῦδος οὖσα> * | oὔτε Μ 12 <τῶν ἀπὸ>* vgl. S. 207, 20 14 γεγενημένα V 18 ἀνδρὸς *] ἀνδρῶν VM 19 οὗτος] αὐτὸς? * 20 γάμου *] γάμων VM 24f εἰρημένον Corn.] γεγραμμένον V M. καὶ τὴν θυγατέρα τοῦ ἀρχισυναγώυου; καὶ εἰ αὐτὸς οὐκ ἦν ὁ τὸν Ἀδὰμ πλάσας ἐκ χοὸς ἀπ᾿ ἀρχῆς, πῶς πτύσας χαμαὶ ἐποίησε πηλὸν καὶ ἐπέθετο ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ τοῦ ἐκ γεννντῆς",
          "candidate_score": 0.627534,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3356",
          "psc_text": "ἀποβληθέντος ἐν εευτέρῳ καταλείψειεν, ἐκεῖνο δὲ σαφῶς τὸ ἐντελὲς ἱμάτιον μήτε λεῖπον μήτε περιττὸν τῇ αὐτοῦ ἀγαθότητι τῆς τέχνης ό δημιουργὸς ἀγάγοι πάντα γὰρ αὐτῷ δυνατά. εἰ δὲ οὐχ οὓτως ἦν, ὠ τὰς M U (von Ζ. 18 οὐ μόνον an) 3 vor Μεθόδιος + καὶ M 4 ἀκούσει M 7 <τινὸς> * 8 προστιθέμενον M | ἀφαιρουμένου *| ἀφαιρούμενον M | οὐκ M | ἡσσόνως *] ἦσσον ὡς M 11 f τῆς τῶν ῥύπων ἀποβολῆς καὶ τῆς *] τῶν ῥύπων καὶ τῆς ἀποβολῆς τῆς M 21 κόνιν] κοινωνεῖν Μ 22 φθεῖραν M διαφθορὰν U 23 τῆς >U 24 ἡγήσοιτο M | τις >M | <οὕτως καὶ> * | † οὓτως] vielleicht πολλαχῶς * 26 ἀγάην M ἀγάγοί U 27 ἀπολυθέντος M 28 εὐτελὲς M 30 δυνατά Dind.] δύναται M δυνατεῖ U | ὠ] ὡς U φρένας ἀδικηθεὶς ἐκ τῆς πολυλόγου σου ἐπινοίας, εἶχεν ἄρα ὁ σωτὴρ ἡμῶν καὶ κύριος,",
          "candidate_score": 0.627428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2622",
          "psc_text": "sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz), so ist das πρὸς Ἀντωνῖνον entweder ein Versehen für πρὸς Ἀβειδὰν (vgl. die Titelform in der praep. ev. VI 9; Migne 21, 464 A Βαρδηςίανης . . . ὅς ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἑταίρους διαλόγοις τάδε πη μνημονεύεται φάναι) oder hat Eusebius die Schrnt über den Schicksalsglauben mit dem an Elagabal gerichteten Brief zusammengeworfen, vgl. über dicsen Moses Choren. hist. Arm. II 63; S. 185 Whiston etiam ad Antonimim epistolam scriber ausus est (daß hier Elagabal unter Antoninus zu verstehen ist, beweist das Vorhergehende sub Antonino ultimo floruit) – 5 bei Ἀντωνίνου ist, wie das ἑταίρῳ (=comes Caesaris) zeigt, sicher",
          "candidate_score": 0.627419,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1967",
          "psc_text": "ἄνευ Χριστοῦ d δικαιωθήσονται μὴ λαβόντες Χριστὸν οὔτε σύ, Μαρκίων, δικαιωθήσῃ ἀπαρνούμενος τὸν νόμον. βݲ καὶ κݲθݲ σχόλιον. »Περιτομὴ μὲν γὰρ ὠφελεῖν, ἐὰν νόμον πράσσῃς· ἐὰν δὲ παραβάτης νόμου ᾖς, ἡ περιτομή σου ἀκροβυστιά γέγονεν«. βݲ καἲ κݲθݲ ἔλεγχος. Εἰ ἀποφαίνεται ὁ ἅγιος ἀπόστολος τὴν a περιτομὴν ὠφελήσειν, τίς ἐν τοῖς ὠφελοῦσι μῶμον θήσειεν, ἀλλὰ εἰ ἄρα ὅμοιος τῷ ὄφει γενήσεται; ἔοικας γὰρ τούτῳ, ὦ Μαρκίων· κἀκεῖνος γὰρ ἀντιστρέφων τὰ παρὰ θεοῦ εἰρημένα παρέπειθε τὴν Εὔαν λέγων »οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε«. νόμον γὰρ τῇ περιτομῇ συνέδησε b καὶ τὴν περιτομὴν τῷ νόμῳ συμπρέπουσαν ἀπέδειξε καὶ τοῦ αὐτοῦ θεοῦ τὸ πρόσταγμα ὑπάρχειν ὑπέφηνεν τοῦ τὴν περιτομήν ποιτε δεδωκότος καὶ νόμον εἰς βοήθειαν δεδωκότος, ἀφ’ οὗπερ Χριστὸς πιστευόμενος τὰ τέλεια τοῖς πιστεύουσι λαλεῖν τε καὶ ποιεῖν παρέχεται. γݲ καὶ λݲ σχόλιον. »Ἔχοντα τὴν μόρφωσιν τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ«. γݲ καὶ λݲ ἔλεγχος. Εἰ ἡ γνῶσις μόρφωσιν ἔχει, ἄπὸ δὲ",
          "candidate_score": 0.627388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3314",
          "psc_text": "vor κακοηθείας + καὶ 9 vor εἴρηται + etorjutra U | πάντος M 9f καὶ ἐπὶ *] εἄν ἐπὶ M καὶ ἔπη U 12 ἐκ >U 14 καταπαύσωμεν MU 16 vor στέμμασιν + > ? * 1 στέμμασιν] ἀεὶ M 17 λέξωμεν MU 19 φάσκοις Μ ἐπισκωμματίζων U 20 τοῖς Com.] τοὺς MU 21 * etwa οὐκ ἦν ἐκεῖ βυρσεύων. διὸ δὴ τὸ ἐν τῇ γραφῇ ἐπισημανθὲν> *; vgl. auch S. 508, 22f σῶμα. καὶ πανταχόθεν ἐλέγχῃ τῇ τοῦ διαβόλου ἐπι<π> νοίᾳ καὶ τῇ τοῦ ὄφεως δολιότητι παρακολουθῶν, φθορὰν ἀπιστίας τῇ ἐργαζομένου καὶ τὴν Εὔαν ἐξαπατήσαντος καὶ ἀεὶ τὰς διανοιας τῶν ἀκεραίων ψυχῶν τῇ πανουργίᾳ † ἐν ταῖς αὐτῶν διανοιαις παραφθείροντος. ἴδωμεν τοίνυν εἰ δύναται τὰ ὑπὸ σοῦ εἰρημένα ἔχειν στάσιν, ὠ τοσαῦτα μοχθήσας καὶ εἰς μάτην ἐλάσας τὸν περὶ τῆς τοσούτων βίβλων συγγραφῆς ἀγῶνα. εἰ γάρ ἐστιν ἀληθές, ὂ περὶ σοῦ ᾄδεται, ὅτι ἐξακισχιλίους βίβλους συνεγράψω, ὠ ματαιόπονε, καὶ]",
          "candidate_score": 0.627258,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2706",
          "psc_text": "nur von Epiph. erwähnt M U 1 Überschrift κατὰ Οὐαλησίων λݲηݲ ἤ καὶ νݲηݲ MU 2 ἀκηκόαμεν *] ἀκούομεν MU | γε < U 4 <ὑπῆρχεν> * 6 * etwa <με ἔχειν, οὐ γὰρ ἔχω ἀκριβῶς λέγειν,> * 7 φιλαδελφινῆς Μ φιλαδελφικῆς U 8 εἶναι Μ 10 περὶ αὐτῶν τοῦτον ἔχει] περιέχει τοῦτον U 13 πλὴν ὀλίγων < U | δὲ 2 < Μ 14 * etwa <μετὰ τῶν Ἀρχοντικῶν καὶ Σηθιανῶν>* 15 οὔπω] οὕτω Μ 23 ὀπίσω ἐπὶ *] ὀπίσω Μ ἐπὶ U 25 γνῶντες Μ 26 πολὺν Μ 2. Πολλὴ δὲ φρενοβλάβεια τῶν τοιούτων. εἰ μὲν γὰρ τὸ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ βούλονται πληροῦν τό »ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἓν τῶν μελῶν σου, ἀπόκοψον ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι εἰσελθεῖν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἢ χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ κυλλόν«, πῶς δύναται ἐν βασιλείᾳ τινὰ εἶναι ἠκρωτηριασμένον; εἰ γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τὰ πάντα ἐστὶ τελειοῦσα, οὐδὲν ἀτελὲς ἔχει ἐν",
          "candidate_score": 0.627233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3121",
          "psc_text": "τὸ ἀλγύνεσθαι; ; πρόσσχες γὰρ ὄπως ὤσπερ ἀκοντιστὴς ὁ ἀπόστολος δεινῶς συνεστραμμένα ῥήματα τῶν λόγων εἰς μέσον ἐμβαλὼν ἀσαφῆ μὲν καὶ ἐπικεκαλυμμένην ποιεῖται εἰς βάθος τῶν ἀναγνωσμάτων τὴν ἐξεργασίαν, ἀληθεστάτην δὲ καὶ ὀρθόδοξον καὶ μηδὲν ἔχουσαν ἀπημελημένον ἢ δύσφημον. τοῖς μὲν γὰρ μὴ μετὰ σπουδῆς, ἀλλὰ ἀγεννῶς ἐγκύπτουσι τοῖς λόγοις ἀσυνάτρητα ἔσθ’ ὅτε καὶ ἀσύμφωνα λέγειν, τοῖς δ’ αὖ σπουδαίνως καὶ λογισμῷ νήφοντι ὁπόσης τάξεως ἔμπλεα καὶ ἀληθείας. Δι’ ἀκπτβείας μὲν οὖν περὶ τούτων διεξείναι τὰ νῦν ἱκανὸν ἄν γένοιτο αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ μόνον ἔργον. καὶ γὰρ γελοῖον καταλείψαντάς σου τὴν σκέψιν, ἦς ἔνεκα ταύτην ἐστειλάμεθα, εἰς ἄλλα μετιίναι. ταῦτα γὰρ ἡμῖν εἴρηται διὰ τὴν ἐθελοκακούντων τιμωρὸν τιμωρὸν δίκην. ἀποδειχθέντος τοίνυν ἐνδηλότατα τὸν θάνατον τῷ ἀνθρώπῳ μεμηχανῆσθαι μὴ ἐπὶ κακῷ τινι ἀλλὰ *, χρὴ λοιπὸν τὸν μὴ φαύλως τούτοις ἐγκύπτοντα περὶ τῆς ἀναστάσεως 3f Röm. 9, 20 M U S Pa (bis Ζ. 3 ἀμοιβαῖα) 1 αὐτὸς αἴτιος) αὐτοαιτὴς Pa",
          "candidate_score": 0.627013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1383",
          "psc_text": "θέλουσιν] λέγουσι Μ 2 καὶ < lat. 3 δὲ oben über Vcorr | Dind.] οὐδὲ YM Που lat. | τοῦ aus τῶν Vcorr | ὑπὸ Ausgg.] ἐπὶ V M ab lat. 4 παρεπινοουμένου] adinveiitus lat. | vor αὐτὸς wohl einzusetzen > * 5 vor τοῦ λόγου ein καὶ getilgt Vcorr 10 ευ] Dind. < lat.; τοὺς? ül. 14f — γράμματα < V 15 τοῦ διδασκάλου Dind. Oh.] τὰ διὰ τοῦ διδασκάλου M ebenso doch τὰ oben über Vcorr 16 lat. 18 σοι] ego lat. 19 ἐν τῷ τύπῶ] in typum lat. 20 καὶ < lat. 21 ἀπόκρισιν + dicens lat. 25 nach καὶ von 5 Buchstaben V 25f ὁμογηκέναι V ὁμολογηκέναι M 27f διὰ τοῦ] propter hoc lat. τοῦ μὴ ἀποκριθῆναι τοῖς εἰποῦσιν αὐτῷ »ἐν ποίᾳ δυνάμει τοῦτο ποιεῖς«, ἀλλὰ τῇ ἀντεπερωτήσει ἀπορῆσαι αὐτοὺς τὸ ἄρρητον τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ <μὴ> εἰπεῖν δεδειχέναι αὐτὸν ἐξηγοῦνται. ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἰρηκέναι",
          "candidate_score": 0.626783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2009",
          "psc_text": "etwa <περιέχει,μόνον τῇ καινῇ διαθήκῃ. οὐκ οἶδα δέ, εἰ καὶ τὸ εὐαγγέλιον ὁμοίως τῷ Μαρκίωνι ῥᾳδιουργεῖ>*, Vgl. S. 188,3f 9 δυσχερὴς *]δυσχερὲς V M 10 εἰπεῖν*] ἰδεὶν V M 11 ἔγνωμεν τῶν αὐτοῦ am zeilenende nachgetragen V corr 14 κατὰ2]εἰς?* 15f τῷ . . . τῷ εἰρημένῳ*]τὸ . . . τὸ εἰρημένον V M 190-21 διδάσκων μὴ-γίνεται am Rande nachgetragen V corr 20 μάμος*] γάμου V M σεται δὲ ὁ τοιοῦτος καὶ διελεγχθήσεται ἀπὸ μὲν τῆς ἤδη πρὸς τὸν αὐτοῦ ἐπιστάτην ἀντιθέσεως, διὰ πολλῶν ποιησαμένων ἡμῶν τὴν πρὸς αὐτὸν ἀντιλογίαν τε καὶ ἀνατροπήν, ἐν ὁποίαις τε καὶ ὁπόσαις συνάδει τὸ εὐαγγέλιον τῇ παλαιᾷ διαθήκῃ, καὶ ὡς αὐτὸς ὁ κύριος ἡμῶν ὁμολογεῖ τὸ ποίημα τοῦ κόσμου εῖναι ἴδιον καὶ αὐτοῦ, καὶ τοῦ πατρὸς εἶναι τὴν κτίσιν, ὥς γε μάλιστα συνελόντι φράσαι κορυφαιότατόν τι ῥῆμα παρὰ τῷ ἁγίῳ Ἰωάννῃ εἰρημένον, τό »ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν",
          "candidate_score": 0.62669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_980",
          "psc_text": "τοῦ νῦν δικαίαις ψυχαῖς ἐνθάδε καὶ ἐκτραφέντα διὰ τὸ νήπια ἐκπεπέμφθαι, ὕστερον τελειότητος V M 4 * etwa εἶναι Ε; * | vor οἱ ψυχικοὶ + καὶ M | ὑλικούς + τε M 15 ἀφ’ aus ἐφ’ Vcorr 16 ἑαυτὸ U] ἑαυτῶ VM 17 χωρεῖν angeflickt Veorr 19 σὺν] * κότας πολὺ καὶ ὑπεραναβεβηκότας τὸν Δημιουργὸν ἄνω δοθήσεσθαι τοῖς ἀγγέλοις τοῖς ἅμα Χριστῷ οὐσιν, οὐδέν τι τῶν σωμάτων ἀνακομιζομένους, ἀλλὰ μόνον τὰς ψυχὰς ἐν πληρώματι εὑρεθείσας τῆς αὐτῶν γνώσεως καὶ τὸν Δημιουργὸν ὑπερβεβηκυίας δίδοσθαι τοῖς μετὰ τοῦ Χριστοῦ ἀγγέλοις εἰς νύμφας. 8. Τοιαύτη ἐστὶν ἡ κατ’ αὐτοὺς τραγῳδία, ἔχουσα μὲν καὶ πλείω τούτων· ἐγὼ δὲ μόνον ἅτινα φύσει ἀναγκαῖον εἶναι ἡγησάμην εἰς τοὐμφανὲς ἐλθεῖν, ταῦθ᾿ ὑπηγόρευσα, ὡς ἡ εἰς ἡμᾶς † γνῶσις ἦλθεν· τὸ πόθεν τε ὡρμᾶτο ἐν ποίοις δὲ καιροῖς ὑπῆρχεν καὶ ἀπὸ ποίων τὰς προφάσεις εἴληφεν καὶ τίς αὐτοῦ ἡ διδασκαλία, ἅμα τε τίσιν ἐβλάστησε τῷ βίω̣ κακόν",
          "candidate_score": 0.626675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3268",
          "psc_text": "γίγνεται, ἀλλ᾿ ὅ οὐ θέλομεν, πονηρόν. ἐπιφοιτῶσι γὰρ ἐπὶ τὴν καρδίαν 1f. 16f Röm. 7, 15 M U S Phot. 1 δ᾿ 2 <M 2 δ᾿ μισῶ] νομίσω M 2f τελεσιουργῆσαι — καὶ δρᾶσαι] δρᾶσαι τὁ φαῦλον Phot. 3 καὶ δρᾶσαι <S | παραληπτέον <S | ἀλλὰ M | μόνον <S 4 — 6 λογισμῶν — περιαγομένης <Phot. 4f λογισμῶν — ἐμφανταζόντων ἡμᾶς] υ. νοn dem Phantasieren des örigen S | ἐνφανταζόντων M θέλωμεν Μ U | περὶ πολλὰ <S 7 ὅλως dieses S <Phot. | ἢ μὴ ἐνθυμεπισθαι <S 8 χρῆσθαι 1 — ἐνθυμήμασιν] das Vollbringen oder Nichtvollhrimfen S μὴ <Phot. | πίπτειν Phot. 9f πρὸς δοκιὴν] προσδεχομένων Phot. 10 ἢ μὴ χρῆσθαι] oder vollbringen S 11 αὐτοῖς <Phot. 11 — S. 491, 3 ἐπεὶ — πιμπλάντα <Phot. 11 — 14 ἐπεὶ πῶς — γινώσκοντες αἰτίας <S 11 οὐχ] οὐκ M | ἥκιστα] ἦν ἕκαστα M 13 ἅ] ὅσα",
          "candidate_score": 0.626372,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3097",
          "psc_text": "19 f ἀπολλωμένης M 20 ἔτι] ὅτι M σθαι συζῆν ἀνάγκη καὶ τὴν ἁμαρτίαν, ἔνδον τὰς ῥίζας αὐτῆς ἐν ἡμῖν ἀποκρύπτουσαν, κἂν ἔξωθεν τομαῖς ταῖς ἀπὸ τῶν σωφρονισμῶν καὶ τῶν νουθετήσεων ἀνεστέλλετο, ἐπεὶ οὐκ ἂν ἔτι μετὰ τὸ φωτισθῆναι συνέβαινεν ἀδικεῖν, [ἅτε] παντάπασιν εἰλικρινῶς ἀφῃρημένης ἀφ᾿ ἡμῶν τῆς ἁμαρτίας. νῦν καὶ μετὰ τὸ πιστεῦσαι καὶ ἐπὶ τὸ ὕδωρ ἐλθεῖν τοῦ ἁγνισμοῦ πολλάκις ἐν ἁμαρτίαις ὄντες εὑρισκόμεθα. οὐδεὶς γὰρ οὕτως ἁμαρτίας ἐκτὸς εἶναι ἑαυτὸν καυχήσεται ὡς μηδὲ κἂν ἐνθυμηθῆναι τὸ σύνολον ὅλως τὴν ἀδικίαν. ὥστε συμβέβηκε συστέλλεσθαι μὲν καὶ κατευνάζεσθαι τῇ πίστει νῦν τὴν ἁμαρτίαν, εἰς τὸ μὴ οἶσαι καρποὺς βλαβοποιούς, οὐ μὴν ἀνῃρῆσθαι καὶ τῶν ῥιζῶν ἄχρις. νῦν μὲν γὰρ ἐνταῦθα τὰς βλάστας αὐτῆς, οἷον τὰς ἐνθυμήσεις τὰς πονηράς, συστέλλομεν, »μή τις ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλήσῃ«, μὴ ἐῶντες ἀναμύειν καὶ διοίγνυσθαι τὰ μεμυκότα στόμια πρὸς τὰς ἐκφύσεις, τοῦ λόγου δίκην ἀξίνης πρὸς τὰς ῥίζας αὐτῆς τὰς κάτω φυομένας τέμνοντος.",
          "candidate_score": 0.626277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.626273,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2117",
          "psc_text": "33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1, 363 ff; in Betracht kommt auch das leider nicht unzweideutige Zeugnis der ep. apost. c. 17; S. 58, 1 u. 59, 1 Schmidt (die Weissagung, daß Christus 120 (150) Jahre nach seiner Himmelfahrt wiederkommen werde, könnte einer der Anlässe für das Auftreten des Montanus gewesen sein) — 10 ff zur Zeitangabe für Marcion vgl. Clemens Al. strom. VII 106, 4 f; III 75, 13 ff Stählin 13 ff vgl. Hippolyt refut. VIII 19, 1 ff; S. 238, 4 ff Wendland ἕτεροι δὲ . . . Φρύγες τὸ γένος προληφθέντες ὑπὸ γυναίων ἠπάτηνται, Πρισκίλλης τινὸς καὶ Μαξιμίλλης καλουμένων, ἃς προφήτιδας νομίζουσιν,",
          "candidate_score": 0.626196,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2620",
          "psc_text": "ἀλλὰ τοῦ Οὐήρου). ὃς πολλὰ <πρὸς> Ἀβειδὰν τὸν ἀστρονόμον κατὰ εἱμαρμένης λέγων συνελογίσατο, καὶ ἄλλα δὲ κατὰ τὴν εὐσεβῆ πίστιν ἐμφέρεται αὐτοῦ συντάγματα. Ἀπολλωνίῳ δὲ τῷ τοῦ Ἀντωνίνου ἑταίρῳ ἀντῆρε, παραιτούμενος 1 f Ἀντωνῖνος ὁ Οὐῆρος ist nach stehendem Sprachgebrauch des Epiphanius (vgl. Ancoratus c. 60, 4; I 72, 1 de mens. ac pond. 18, 3; S. 171, 74 Lagarde) Mark Aurel. Da jedoch Mark Aurel zu den andern Angaben—Bardesanes hätte den Abgar überebt und dann noch bis in die Zeit des Antoninus hineingereicht— schlechterdings nicht paßt, so muß eine (vielleicht durch Eusebius IV 30, 1; 392, 14 Schwartz veranlaßte) Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch",
          "candidate_score": 0.626166,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2894",
          "psc_text": "πίστιν ἀναδέξασθαι τῆς ἀγίας θεοῦ ἐκκλησίας· ἦν γὰρ τότε ὁ αὐτὸς Ὠριγένης τῆς ὀρθῆς καὶ καθολικῆς πίστεως. ὁ δὲ προειρημένος Ἀμβρόσιος ἐπειδὴ ἀπὸ ἄλλης αἱρέσεως 8 Psal. 49, 16; vgl. Origenes selbst zu dieser Stelle Sel. in psalmos XII 348 Lommatzsch ὅτι οὐ δεῖ ἁμαρτάνοντα ἐν διδασκάλου προκαθέζεσθαι τάζει — 15 anders Eusebius h. e. VI 18, 1; S. 556, 9 Schwartz Ἀμβρόσιος τὰ τῆς Οὐαλεντίνου φρονῶν αἱρέσεως πρὸς τῆς ὑπὸ Ὠριγένους πρεσβευομένης ἀληθείας ἀλεγχθείς, dagegen üvereinstimmen (viell. weil aus Epiph. schöpfend) Hieronymus de vir ill. 56 Ambrosius primum Marcionites, dein ab Origene correctus; beides verbunden bei Suidas s. v. Ὠριγένης ΙΙ, 1; 1277, 20f Bernhardy Ἀμβρόσιος .., ὃς. . . ἀπέστη τῆς Οὐαλεντίνου καὶ Μαρκίωνος αἱρέσεως — 19 vgl. Eusebius h. e. VI 23, 1f; S. 568, 22ff Schwartz ἐξ ἐκείνουδὲ καὶ Ὠριγένει τῶν εἰς τὰς θείας γραφὰς ὑπομνημάτων ἐγίνετο ἀρχή, Ἀμβροσίου παρορμῶντος αὐτὸν μυρίαις ἅσαις οὐ προτροπαῖς ταῖς",
          "candidate_score": 0.625879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_812",
          "psc_text": "ναβατείας M; oben S. 335, 9 Βαταναίας, aber haer. 19, 1, 2 u. 10; S. 217, 21 u. 219, 7 15 Κωχάβων V M | vor ἐν τῇ + τῆς M | γῆς M 18 vor καλοῦσι | οὐτοι Μ 19 καὶ οὐχὶ ἐκκλησίαν] am Rande beigesetzt Vcorr < M 20 ἑνί τινι aus ἑνί τω V ἐν τῷ M | ἐπιτρέπουσι Vcorr | συναφείας aus συγγραφὰς Vcorr 22 ἐπιτρέπουσιν < M πάντα γὰρ — ἐφίεται hinter ἑβδόμου γάμου (Z. 23) verwiesen Vcorr 24 Μωυσέα *] Μωυσῆν V M 25 οὐδὲν δὲ ὄντα < M 26 οὐκέτι < περὶ Ἠσαΐαν καὶ Ἰερεμίαν, Δανιὴλ καὶ Ἰεζεκιήλ, Ἠλίαν τε καὶ Ἐλισσαῖον ἀθετοῦσιν· οὐ γὰρ συντίθενται, βλασφημοῦντες τὰς αὐτῶν προφητείας, ἀλλὰ μόνον τὸ εὐαγγέλιον δέχονται. τὸν δὲ Χριστὸν προφήτην λέγουσι τῆς ἀληθείας καὶ Χριστόν, υἱὸν <δὲ> θεοῦ κατὰ καὶ κατὰ συνάφειαν ἀναγωγῆς τῆς ἄνωθεν πρὸς αὐτὸν γεγενημένης τοὺς δὲ προφήτας λέγουσι * συνέσεως",
          "candidate_score": 0.625822,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2305",
          "psc_text": "irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U | ἐπτραπέντι*]ἐπιτραπέντος Μ U 6 τε*]δὲ M U 7 vor Ἰταλίᾳ +τῆ Μ 8 τινων +<ἄλλων>*?9 ὁ <Μ|Κρίσκης U 11f τῶ Λουκᾶ U 14 ἀποστρέψηται Μ 18 ἐαυτοῦ U | μετὰ τὴν + αὐτοῦ U ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, [ἀναγκάζεται] ἐκθέσθαι τὸ εὐαγγέλιον. καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε,",
          "candidate_score": 0.625798,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_890",
          "psc_text": "γε- 7 Jes. 8, 1 — 12 die Zalil ruht auf der Chronik des Eusebius: 2015 (= die Jahre zwischen Abraham u. Christus, vgl. Eusebius-Hieronymus Chronik S. 169, 14f Helm) weniger 753 ergibt als Rest 1262 = Ol. 6, 3 (6, 2 Hieron.) = 3. Jahr des Ahas. Dazu stimmen die 11 Jahre in Ζ. 26, wenn Hiskia bei der Thronbesteigung 25 ährig war — 18 Luk. 1, 35 — 21 I Tim. 2, 5 — 23ff vgl. haer. 78, 16, 4 — 24 Jes. 8, 3 — 25 vgl. Eusebius ecl. proph. IV 4; Migne 22, 1204C τινὸς τῶν ἐκ περιτομῆς εἰρηκότος ἀκούσας μέμνημαι, ταῦτα τῷ Ἄχαζ προφητεύεσθαι περὶ Ἐζεκίου (ebenso Hieronymus zu Jes. 7, 14; Migne 24, 109 B) V M 1 〈μεγάλου〉 * 4 vor γῆ ein ἡ getilgt Vcorr | οὐκ ἠδύναντο V 8 καὶ hineingeflickt Vcorr | γράψει ἐν] γράψειεν Μ | τις < M",
          "candidate_score": 0.625772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1172",
          "psc_text": "δὲ ἕνεκα τῆς βασιλέας τῶν οὐρανῶν ἑαυτοὺς εὐνουχίσαντες, διὰ τὰ ἐκ κοῦ γάμου συμβαίνοντα, φασί, τὸν ἐπιλογισμὸν τοῦτον λαμβάνουσιν, τὴν περὶ τὸν πορτ- > τῶν ἐπιτηδείων ἀσχολίαν δεδιότες. καὶ <καὶ τῷ> »βέλτιον γαμῆσαι ἢ πυροῦσθαι, μὴ εἰς πῦρ ἐμβάλῃς τὴν ψυχήν σου«, φησὶ λέγειν τὸν ἀπό- στολον· ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἀντέχων καὶ φοβούμενος, μὴ τῆς ἐγκρατείας ἀποπέσῃς. πρὸς γὰρ τὸ ἀντέχειν γινομένη ψυχὴ μερίζεται τῆς ἐλπίδος«. »ἀντέχου τοίνυν« ὡς ἤδη προεῖπον, τῆς παραινέσεως εἰς 1 über Isidor vgl. Clemens AI. strom. II 113, 3ff; II 174, 21 ff ählin III 1, Iff; II 195, 3ff VI 53, 2ff II 458, 19ff — 7 —11 vgl. Clemens AI. strom. III 8, If; II 199, 4ff ählin u. Theophilus ad Autol. III 6; S. 200 Otto —11—14 vgl. Clemens AI. Strom. IUI, If; II 195, 4ff ählin — Matth. 19, 12 — —S. 454, 5 ÖRTLICH aus Clemens AI. strom. III 1,",
          "candidate_score": 0.625713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1839",
          "psc_text": "Luk. 17, 12. 14 Vgl. Luk . 4, 27 V M 3 vgl. S. 113, 12 f 6—8 vgl. S. 113, 13 f 19 f vgl. S. 113, 15 f 26—30 vgl. S. 113, 17—114, 2 3 ὅδε Zahn] ὦδε V M ebenso S. 113, 12 7 ἐκ S. 113, 14 ] ἀπὸ V M 8 ἀκούοσυιν M u. S. 113, 14 9 καὶ ὡς auf Rasur V corr 11 οὐκ aus οὐχ V corr 13 προφητῶν *] προφήταις V M; προφήταις ὑπακούσας Jül.. 19 ὅτι S. 113, 15] VM | ὃ] ὧ V 29 ἐκαθα////ρίσθη///, α//// aus αι, am Schlub wohl Σαν wegradiert V corr Ἔλεγχος μݲνݲ. Καὶ ἐνταῦθα προφήτην τὸν Ἐλισσαῖον καλεῖ ὁ κύριος καὶ ἑαυτὸν πληροῦντα τὰ ἱσοτύπως παρ᾿ἐκείνου προγεγενημένα, ἵνα ἐλέγξῃ Μαρκίωνα καὶ πάντας τοὺς ἀθετοῆντας θεοῦ προφήτας. Σχόλιον μݲθݲ. »Ἐλεύσονται ἡμέραι, ὅταν ἐπιθυμήσητε ἱδεῖν μίαν τῶν ἡμιρῶν τοῦ υἱοῦ ἀνθρώπου«. Ἔλεγχο μݲθݲ Ελ ἡμίρας ἀριθμεῖ",
          "candidate_score": 0.625663,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.625604,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2399",
          "psc_text": "Ges. 1875 S. 99 ff Wellhausen, Skizzen und Vorarb. 3, 45 ff Dalman, Petra I 49 ff Cumont, Comptes rend. De l᾿acad. Des inscr. Et b. l. 1911. S. 292 ff R. Eisler, Philologus 1909 S. 18 ff u. Arch. f. Rel. W. 1912 S. 628 (doch ist zu betonen, daß Epiphanius — ob mit Recht oder Unrecht — hier nicht den 25. Dez., sondern den 6. Januar meint). — 7 ff vgl. Auch Panarion haer. 55, 1, 9 (Verhrung des Moses in Petra) — 10 f Χααμοῦ ist richtig Und nicht in Χααβοῦ zu ändern; B. Moritz (der Sinaikult in heidnischer Zeit Abh. Gött. Ges. 1916 s. 18) hat (??) als (allerdings männlichen!) Personennamen auf zahlreichen Inschriften nachgewiesen; zur Sache vgl. Joh. Damasc. De haeres. c. 101; Migne 94, 764 A/B oὗτοι μὲν οὗν (sc. οἱ Σαρακηνοὶ) εἰδωλολατρήσαντες καὶπροσκυνήσαντες τῷ ἑωσφόρῳ ἄστρῳ καὶ τῇ Ἀφροδίτῃ δὴ καὶ Χαβὰρ τῇ",
          "candidate_score": 0.625539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3115",
          "psc_text": "Pa < S 19 νεῖκος U Zertretung καταλείψειν M Ι τὸ ἑαυτῆς ἔργον] den Menschen S 19 f ὡς κίβδηλον — λυμηναμένῳ] wie einen, der umdunkelt ist von dem Widersacher S 20 κίβδηλον] ὁῆλον Pa Ι τῷ πονηρῷ] πονηροῦ U | αὐτὸ λυμηναμένῳ] ἀπολυμηναμένω Pa λυμηναμένου U πρὸς τὸ ἀφανισθῆναι μὲν διὰ τῆς ἀναπλάσεως πάντα ἐν ἐν αὐτῷ αἴσχη καὶ θλάσματα, γενηθῆναι δὲ τὸ πᾶν ἄνωθεν ἀμέμπτως ἀρεστόν. »ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι σκεῦος, ὃ μὲν εἰς τιμὴν ὂ δὲ εἰς ἀτιμίαν«; 6 δή ἐστι (τοῦτο γὰρ πασιν ὁ ἀπόστολός μοι δηλοῦν φαίνεται)· μή μή τι ἐξουσίαν οὐκ ἔχει ὁ θεὸς ἀπὸ τῆς ὔλης ἑκάστου τῆς αὐτῆς ἀναπλάσας καὶ ἀνακοσμήσας ἰδίως ἔκα στον ἢ εἰς τιμὴν ἡμῶν ἀνκστῆσαι καὶ δόξαν ἢ εἰς ἀτιμίαν καὶ κατάκρισιν; εἰς ἀτιμίαν μὲν τῶν ἐν ἁμαρτίαις φαύλως βιωσάντων, εἰς τιμὴν τιμὴν τῶι ἐν δικαιοσύνῃ. καθάπερ ἐδηλώθη καὶ",
          "candidate_score": 0.625463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2566",
          "psc_text": "χρόνον«, ὃς εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ καὶ δεκάτην ἔλαβε παρ᾿ αὐτοῦ. ἔδει γὰρ τὸν ἱερέα τοῦ ὑψίστου παρὰ δούλου θεοῦ τιμηθῆναι, καὶ πρῶτον μὲν τὸν Ἀβραὰμ προσενέγκαι τῷ ἐν ἀκροβυστίᾳ ἱερεῖ ἑρουργοῦντι, ἐπειδὴ ἐξ αὐτοῦ 4 Σαυὴ vgl. Gen. 14,5 Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 150,21 Klostermann – 5ff vgl. de mens. ac pond. 74, 3; 205, 81ff Lagarde – 6 Jo9sephus ant. Jud. I 10,2; § 180 Naber Theophilus ad autol. II 31 – 7 Jul. Africanus im Chron. pasch. Migne 92, 177 B Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 152, 4f Klostermann – 11 vgl. Gen. 14, 18 M U 2–5 Zacharias Rhetor I 3; S. *12, 33ff Ahrens-Krüger: indem aber Epiphanios, Bischof von Kypros, ein Buch gegen die Häresie der Melchisedekiten verfaβte, belehrte er darin, sich verteidigend, den Aristokrates (?), ihm sei ein Gesicht erschienen, daβ die Mutter des Melchisedek Saltiel geheiβen habe und sein Vater Heraklas und daβ er aus dem Volk",
          "candidate_score": 0.625378,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1735",
          "psc_text": "δݲ (λݲαݲ). »Ἔτι γὰρ Χριστὸς ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν ἔτι κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανεν«. εݲ (λݲβݲ). »Ὥστε ὁ μὲν νόμος ἅγιος καὶ ἡ ἐντολὴ ἀγία καὶ δικαία καὶ ἀγαθή«. ςݲ (λݲγݲ). »Ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρωθῇ ἐν ἡμῖν«. ζݲ (λݲδݲ). »Τέλος γὰρ νόμου Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστευοντι«. ηݲ (λݲεݲ). »Ὀ γὰρ ἀγαπῶν τὸν πλησίον νόμον πεπλήρωκε«. 4 Rom. 2, 12f — 8 Röm. 2, 25; vgl. Origenes comment. in ep. ad Rom. 1. VI 136 f Lommatzsch Marcion sane cui per allegoriam nihil placet intelligi, quomodo exponat quod dicit apostolus circumcisionem prodesse, omnino non inveniet — 10 Rom. 2, 20b — 12 öm. 5, 6 — 14 öm. 7, 12; vgl. Tertullian adv. Marc. V 13; S. 622, 7 Kroymann lex sancta et praeceptum eins iustum et honum Adamantius de recta in deum fide II 20; S. 108, 7 van de Sande Bakhuyzen — 16 Röm. 8,",
          "candidate_score": 0.625067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1646",
          "psc_text": "adv. Marc. I 29 non tingitur apial illum, caro, nisi virgo nisi vidua nisi caelebs nisi divortio baptisma mercata u. ebenda I 14 ut apocarteresi probes te Marcionitam Hippolyt refut. VII 30, 3 S. 216, 5 Wendland κωλύεις γαμεῖν, τεκνοῦν, ἀπέχεσθαι βρωμάτων X 19, 4; S. 280, 14f γάμον δὲ φθορὰν εἶναι λέγων κυνικωτέρῳ βίῳ προσάγει τοὺς μαθητάς, ἐν τούτοις νομίζων λυπεῖν τὸν δημιουργόν, εἰ τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγονότων ἢ ὡρισμένων ἀπέχοιτο Clemens AI. strom. III 12, 1f; II 200, 30f Stählin οἱ μὲν ἀπὸ Μαρκίωνος μὴ βουλόμενοι τὸν κόσμον τὸν ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ γενόμενον συμπληροῦν γάμου βούλονται u. ebenda III 25, 2; II 207, 8 ff γίνεται δὲ αὐτῷ τῆς ἐγκρατείας αἴτιος . . . αὐτὸς ὁ δημιουργός, πρὸς ὃν ὁ θεομάχος οὗτος γίγας ἀνθεστάναι οἰόμενος ἄκων ἐστὶν ἐγκρατής, κατατρέχων καὶ τῆς κτίσεως καἰ τοῦ πλάσματος V M 2 ἀκατο///νόμαστον, ο aus ω V corr 4 ὁρατὸν aus ἀόρατον",
          "candidate_score": 0.625064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3043",
          "psc_text": "Besserung S. 5 ἐπεκτικαὶ U | τοῦ ἀδικεῖν] der Unzucht S | τοῖς κολαζομένοις] den Sündigenden S 6 ἀδικήδει U | αὐτῷ] αὐτὸ M 6f πρὸς τὸ ἀδικεῖν] zur Vollbringung S 8 διὰ τὸν δεσμὸν M | ψυχῇ διὰ δεσμὸν αὐτὸ καὶ καὶ πέδας εῖναι, ἵνα μὴ αἰώνιοι Πιώμεθα κατάκριτοι δεσμῶται κατ6 αὐτοὺς φθορᾶς, ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ φωτὸς ἐσόμενοτ. λελυμένου γὰρ ἱκανῶς καὶ ἐξελεγχθέντος τοῦ λόγου, ἐν ᾦ »δεσμὸν τῆς ψυχῆς« ὡρίσαντο εἰναι τὶν σάρκα, λέλυται καὶ τό· »ἵνα μὴ δεσμῶται δε’ αὐτὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ φωτὸς — ἢν ἀπολαμβάνωμεν — ἐσόμεθα, διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήδεται«. Ποταπὸν γὰρ λοιπὸν εἰς πειθὼ τοῖς δυσχεραίνουσιν ἔτερον ἀλή- θευμα χρὴ δεικνύναι τῶν εἰρημένων ἀναρέστερον, οὖ ἀνέξονται; ἀλλὰ ταύτην μὲν αὐτῶν τὴν φιλονεικίαν καὶ ἐκ τούτων ἄν τις καἰ ἐξ ἐτέρων ἐλέγχοι πλειόνων. ἀποδείξομεν γὰρ ἐν τοὶς ἐξῆς προβαίνοντος τοῦ λόγου φύσεως ἀληθεύμασι καὶ οὐκ εἰκασίαις μήτε τὸν ’Ιερεμίαν »δεσμίους« ἠμᾶς »γῆς«",
          "candidate_score": 0.624896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1703",
          "psc_text": "11,29.30.31 — 23 Luk. 11, 42; vgl. Tertullian adv. Marc. IV 27 vocationem et dilectonem dei praetereuntes V M 1—24 vgl. S. 131, 18f.27f 132, 1 f. 6f. 14ff. 25 ff 133, 6ff 135, 4ff. 21 f 7 ἀνέγνωτε, τε auf Rasur V corr 17 αἰτήσας S. 133,8 18 ἢ] καὶ S.133,9 20 παρακέκοπται S. 135, 4] περικέκοπται VM 21f Νινευὴ καὶ < S.135,6 23 παρέρχεσθαι beidemal VM ebenso S. 135, 21f | θεοῦ nachgetragen V corr | εἶχεν < S. 135, 21 κݲζݲ. »Οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι οἰκοδομεῖτε τὰ μνήματα τῶν προφητῶν καὶ οἱ πατέρες ὑμῶν ἀπέκτειναν αὐτούς«. κݲηݲ. Οὐκ εἶχεν »διὰ τοῦτο εἶπεν ἡ σοφία τοῦ θεοῦ· ἀποστέλλω αὐτοὺς προφήτας‘ καὶ περὶ αἵματος Ζαχαρίου καὶ Ἄβελ καὶ τῶν προφητῶν ὅτι ἐκζητηθήσεται ἐκ τῆς γενεᾶς ταύτης. κݲθݲ. »Λέγω τοῖς φίλοις μου· μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ σῶμα, φοβήθητε δὲ τὸν μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν | βαλεῖν εἰς γέενναν«.",
          "candidate_score": 0.624659,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2798",
          "psc_text": "τὴν ἁγνείαν ἔχων, ἆρα οὐκ ἐκ τῶν γεγαυμκότων ἐγεννήθεης; — 11 Matth. 19, 6 — 13 vgl. Matth. 10, 12 — 23 f vgl. Eph. 3. 26 M U 6 <οἱ> * | γεγενημένοι U | μόνη Μ 7 ἐκκλησία + καὶ ἐκκλησία Μ | τῷ < U 8 καὶ εἰ οὐχ ὑπάρχει < U | ἡ < Μ 8f ἀλλοιρία ὑπάρχει—ὑπόθεσις < U 11 ὅτι < U | ἃ] ὅ Μ 12 ἐπ᾿ ἀνάγκαις Μ ἀπ᾿ ἀνάγκης U | † χωρίζειν] lies wohl τῆς φύσεως ἐπιτελεῖν * | [ἀπὸ] * 15 εὐλογιστίας U 18 [ἐπάναγκες]?* | * etwa <συντελοῦντα> * |ἐπιμετρῆται Μ 21 τὸ μὴ φαρμακεύειν hinter ἀδηφαγεῖν U 23 πραΰνεσθαι U 23f ἐπιδύειν Μ 24 τὸ δὲ Dind., Öh.] τῷ δὲ MU 25 * etwa <ὅτι κατὰ θεὸν γίνεται>* | κεκτημένη Μ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα ἐστὶ τοιαῦτα θατέρως ἔχει τῆς ἐπιτροῆς τὸ μέτρον. 2. Ἀλλ᾿ ὡς περὶ",
          "candidate_score": 0.624492,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2991",
          "psc_text": "Ὠριγένη Μ 21 ἐὰν τὸ βραχὺ] auch nicht eine kleine Stunde S | τὸ] τῶ Μ 22 χαρακτηριάζον Μ τεῖται τὸ σχῆμα, ἀνάγκή, φησί, τὴν ἀναστασιν ἐπὶ μόνου τοῦ εἴδους φῴζεσθαι δεῖν προσδοκᾶν. καὶ ἵνα μὴ εἴπῃς ὅτι οὐ μανθάνω· σκοτεινῶς ἐκεῖνος γὰρ τοῦτο διέλαβεν, ἐγὼ δέ σοι σαφέστερον ὧδε τὸν νοῦν τούτων ἐξηγήσομαι. ἤδη γὰρ πάντως ἑώρακας δέρμα αῴου η ἄλλο τι τοιοῦτο γεμισθὲν ὕδατος, ὅπως ἐὰν πρὸς ὀλίγον κενούμενον πρὸς ὀλίγον πληροῖτο, ἀεὶ τὸ εἶδος τὸ αὐτὸ δείκνυσιν. οὗον γὰρ ἂν ᾖ τὸ περιέχον, ἀνάγκη πρὸς κὐτὸ καὶ τὸ ἐντὸς σχηματίζεσθαι. φέρε γὰρ ὑπεκρέοντος τοῦ ὕδατος, εἴ τις προσβάλλοι τοσοῦτον ὅσον ἐκχεῖται, μὴ ἐῶν τὸν ἀσκὸν ἀθρόως κενωθῆναι τοῦ ὕδατος, εἰ μὴ τοιοῦτο ἀνάγκη φαίνεσθαι τὸ προστιθέμενον οἷον καὶ τὸ πρότερον, διὰ τὸ εἶναι καὶ τὸ περιέχον τὸ αὐτὸ περὶ ὅ εἰσρεῖ καὶ ἀπορρεὶ τὸ ὕδωρ. καὶ δὴ καὶ τὸ σῶμα τούτοις ὁ ἐθέλων ἀπεικάζειν οὐκ αἰδεσθήσεται. ὡσαύτως",
          "candidate_score": 0.62415,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_24_26",
          "bdc_text": "angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn.",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_481",
          "psc_text": "ein γὰρ eingeflickt u. das darauffolgende Μιν durchgestrichen Vcorr 5 φύροντες *] φύρουσιν, ουσιν auf Rasur Vcorr φυραθέντες M 6 ὧν *] ὡς V M Ι οὔτε V 8 ματαίων M καὶ < M 9 αὐτῶν M 12 που Μ 13 ὅλον am Zeilenende angeflickt 16 αὐτῆς] αὕτηABBREV, ein Buchstabe wegradiert V corr 17 ὡς καὶ < Μ + δὲ M 22 f διά τοι τοῦτο aus διὰ τοιοῦτο V corr 23 ἀφορισμένους Μ | συμμέτοικοι aus συνετοὶ hergestellt V corr συνετοὶ Μ 24 οἱ ABBREV αὐτοὶ δὲ 2 hinter αὐτοὶ ausradiert V οἱ δὲ αὐτοὶ δὲ Μ 26 ἐπεὶ hinter ὅμως hineingeflickt Vcorr 27 ἀλλὰ zu ὅλα ändert V corr Ι <γὰρ> πνεύματος ὰγίου ἐμφορούμενος γράφει ὅτι »ἐάν τις ἴδῃ φόνον καὶ μὴ άναγγείλῃ, ἐπικατάρατος ὁ τοιοῦτος εἴη«, οὐ δύναμαι τοῦτον τὸν μέγαν φόνον καὶ τὴν μεγάλην ταύτην φονώδη ἐργασίαν παρελθεῖν καὶ οὐχὶ δηλῶν δηλῶσαι. δηλώσας γὰρ τάχα τοῖς",
          "candidate_score": 0.62385,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_98_100",
          "bdc_text": "Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2722",
          "psc_text": "γαμείτωσαν U | καὶ <M 7 τοῦ εἰρημένου ῥήματος U 9 vor ἄνθρωπος +<καὶ αὐτὸς>?* | καὶ <U 10 αὐτὸς] οὗτος M 10 f οὐδὲν δύναται M 12 διὰ τὸ] διότι U | εὐνουχίσθη U 13 f πεσεῖται δὲ—οὐκέτι χάριν] πλὴν ὅτι καὶ τὸ ἀθέμιτον τῆς κακίστης εὐνουχίας ἐργάζονται οἱ ταλαίπωροι καὶ οὐδένα μισθὸν ἢ χάριν Anast. Sin. 15 [ἀλλὰ] * 15 f [ἀλλὰ] διὰ—μελῶν <Anast. Sin. 16–18 κριθήσεται ὡς—ἀμπελῶνα] κριθήσονται ἀμφότεροι, ὁ μὲν ὡς ἑαυτὸν λυμαινόμενος ὁ δὲ ὡς τὸν πλησίον διαφθείρων Anast. Sin. 17 ἑαυτοῦ] αὐτοῦ M 1 f οὐ γὰρ κατὰ–ὁ τοιοῦτος] ἐπίβουλοι γὰρ τῆς τοῦ (??)θεοῦ δημιουργίας καὶ τῆς ἑαυτῆς ψυχῆς ἀπεδείχθησαν Anast. Sin. 19 ἀντιστὰς M 20 ἐνεχθήσεται + καὶ τὴν φύσιν καὶ τὴν γνώμην πρὸς τούτοις ἀνατραπήσεται Anast. Sin. 21 * <μᾶλλον ἐπιθυμῶν, ἅτε>* 22 ὡς λέγει] φηςὶ γὰρ Anast. Sin. ωεάνιδα«. καὶ ἐκ πανταχόθεν * ὦ τῆς πολλῆς ματαιότητος τῆς ἐν τῷ κόσμῳ",
          "candidate_score": 0.62353,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2934",
          "psc_text": "καὶ ἐν ἑκάστῃ ἐξηγήσει. διὰ δὲ τὸν ὄγκον τῆς αὐτοῦ πραγματείας ἀπὸ τοῦ προειρημένου ψαλμοῦ συλλέξαντες ἐνταυθοῖ, ἀπὸ [τῆς] μιᾶς ἢ δύο ἢ τριῶν λέξεων τὸ πᾶν τῆς 3f vgl. S. 409, 3f – 11 vgl. S. 406, 3 ff – 12 f vgl. Suidas s. v. Ὠριγένης ΙΙ 1; 1278, 17 ἐν τούτοις ἐπεκτεινόμενος ἐπί τε ἀγρυπνίᾳ καὶ ἀστίᾳ καὶ γυμνότητι ἑαυτὸν ὑπωπιάζων τοσοῦτον κατεδάμασε τὴν ἀκμὴν τοῦ σώματος ὡς ὁρᾶσθαι παντελῶς αὐτὸν ἀπεσκληκέναι· οἴνου γὰρ καὶ ἐλαίυ καὶ τῶν λοιπῶν ἀπεχόμενος ἀντροπὴν τοῦ θώρακος μεγίστην ὑπέμεινεν M U 4–13 Georg. mon. Chron. 457, 7–14 de Boοr 3f πολλὴν γοῦν πεποίηκε σύνταξιν εἰς ἑκάστην γραφήν, καὶ ὅσα κτἑ. Georg. | 3 ἐστι + τῶν αὐτοῦ <συγγραμμάτων>? vgl. Z. 19 * 4* etwa <ἀδύνταον ἅπαντα εἰς μέσον φέρειν· ἀεὶ δὲ ἐξηγούμενος τὴν γραφὴν> * 5 ἃ αὐτῷ] οὕτως Μ | ἐν < Μ 6 τῶν < Georg. | τῶν προοιμίων][τῶν]",
          "candidate_score": 0.623517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_437",
          "psc_text": "ὁ ἁγιώτατος ἀπόστολός φησι »τὰ γὰρ κρυφῆ γινόμενα ὑπ’ αὐτῶν αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν«. 3. τῷ δὲ βουλομένῳ ἰδεῖν τὴν ἀντίθετον ἐκ πνεύματος ἁγίου περὶ τῆς τούτου αἱρέσεως ἀνατροπὴν ἰστέον ἐστὶν ἀπὸ τῆς τοῦ ἁγίου Ἰωάννου ἀποκαλύψεως, ὡς γράφων μᾷ τῶν ἐκκλησιῶν ἐκ προσώπου κυρίου τουτέστιν τῷ ἐπισκόπῳ τῷ ἐκεῖσε κατασταθέντι σὺν τῇ δυνάμει τοῦ ὰγίου άγγέλου τοῦ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου φησίν »ἔχεις δέ τι καλόν, ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν ἃ κάγὼ μισῶ«. Προύνικον δὲ ἄλλοι τιμῶντές τινα, ὡς καὶ οὑτοι μυθωδῶς πάλιν εἰς ταύτην τὴν ὑπόνοιαν τῆς αἰσχρουργίας τὰ ἑαυτῶν πάθη 2 Βαρβηλὼ vgl. haer. 21, 2, 5; S. 240, 12 u. Filastrius haer. 33, 2; S. 18, 6 Marx isti Barbelo venerantur — 3 vgl. Irenaeus adv. haer. I 30, 4; I 230 Harvey (bei den Ophiten) octavum matre habentem locum — 4 u. 5 Ἰαλδαβαὼθ u. Σαβαὼθ vgl. Bousset, Hauptprobleme S. 351 ff — 6",
          "candidate_score": 0.622965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.622799,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3255",
          "psc_text": "Ι παρόντων καὶ < S Ι πίπτει] geschieht S 9 ἀλλὰ Ι παρόντων μὲν . . δὲ < S 9f πῶς γὰρ — καὶ ἐρᾷ < S 10 τούτου + | ἐΠιθυμεῖ καὶ < Phot. Ι ὅθεν < U 11 <ἔφη> * nach S σης M 12 ἀκούσαντες] ἀκούεις M ἀκούσας U 13 δ’ ἂν] denn S 14 καὶ ἐνεκίσσησαν < S Ι ἐνεκίσσσησα U ἐκίσσησαν Phot. 11 — 14–16 οὐ γὰρ — < Phot. 15 ὡν ἔχει καὶ < S Ι καὶ κέχρηται αὐτοῖς < S Ι haben S 16 καὶ ἀφῄρηται — οὐκ ἔχει < S 16 f τὴν ἐπιθυμίαν καλῶς 17 ἐπιθυμήσης M 17f ὃ δή ἐστιν] οὐδὲ ἐσθίειν Phot. 18 εἰ μὴ εἴρητο < U ἀπ’ ἀπ’ αὐτοῦ] νοn dem Baum S 19 τόπον καὶ < S Phot. Ι εἰσελθεῖν < Phot. Ι εἰς τὸ] πρὸς τὸ U < S Ι καὶ παρατρέψασθαι < S Phot.",
          "candidate_score": 0.622629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2304",
          "psc_text": "u. Clemens Al. quis div. salv. 42,2; III 188, 3f τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπὸ τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον), nur hier. Anders Irenaeus adv. haer. V 30, 3; II 410 Harvey ἑωράθη . . . πρὸς τῷ τέλει τῆς Δομετιανοῦ ἀρχῆς Hieronymus vir. ill. 9 persecutionem moxente Domitiano in Patmos insulam relegatus scripsit apocalypsim u. die „historia ecclesiastica“ Corssen S. 80f. Κλαυδίου ist jedoch nicht zu ändern, da es ebenso durch das folgende μετὰ ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας wie durch die Wiederholung in c. 33, 9 gesichert ist. Vielleicht hängt die Angabe doch irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U |",
          "candidate_score": 0.622432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1215",
          "psc_text": "αὐτοῦ τοῦ δεοῦ εὕρομεν νομοθεσίαν ἐν αὐτῷ. αὕτη μὲν οὖν ἡ διαίρεσις τοῦ σύμπαντος ἐκείνου νόμου ὦδε ἡμῖν διαιρεθεῖσα τὸ ἐν αὐτῷ ἀληθὲς ἀναπέφαγκεν. 5. Πάλιν δὲ δὴ τὸ ἔν μέρος, ὁ αὐτοῦ τοῦ δεοῦ νόμος, διαιρεῖται εἰς τρία τινά· εἴς τε τὴν καθαρὰν νομοθσίαν τὴν ἀσύμπλοκον τῷ κακῷ, ὅς καὶ πυρίως νόμος γέγεται, ὅν οὐκ ὖλθε καταλῦσαι ὁ σωτὴρ ἀλλὰ πληρῶσαι 17 ff Matth. 15, 4—9 — 30 vgl. Matth. 5 V M 1 Μωυσέως V M 2 εὑρεθήσεται aus εὑρεθήσεσθαι Vcorr 3 κατὰ ἀνάγκην aus ἀνάγκη Vcorr 5 αἷς τινὲς Pet.] αἴτινες VM 8 ἀπόλλεσθαι ist wohl nicht zu ändern 9 τὸν aus τῶν Vcorr 10 τοῦτον, ν oben über Vcorr 14 ὢν + <νόμος> ? Harnack; wohl nicht ötig 18 ἡμεῖς V 20 παράδο|||σιν, ο aus ω Vcorr παράδωσιν M 21 οὖτο|||ς, ο aus ω Vcorr 25 Μωυσέως VM οὐ γὰρ ἦν ἀλλότριος αὐτοῦ ὅν ἐπλήρωσεν, ·",
          "candidate_score": 0.622306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_122_124",
          "bdc_text": "und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ; 13 , 53ff;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2101",
          "psc_text": "μݲςݲ Μ U 2 τοῦτον] οὗτοι] U 4 μειζοτέραν Μ 5 πληθοῦσι Μ | τε < U 6 λεγομένη U 8 διὰ τοῦ Μ 9 αἱρέσεις + <εἰσιν>? * | χωρίω U 11 τῆς] τῆ U | vor Ῥωμαίων + τῶν U 11 f <κατὰ> * 12 vor Ἀντιοχέων + τῶν U | πάντῃ Pet.] παντὶ ΜU | * etwa <ἔσπαρται> * <δύναμιν> ἀντικειμένην πρὸς τὰ τοῦ θεοῦ ποιήματα, [καὶ] μὴ ὐποτασσομένου θεῷ, ἀλλὰ ἰσχύοντος καὶ πράττοντος ὡς κατὰ ἰδίαν ἐξουσίαν καὶ οὐχ ὡς ἐν παρεκτροπῇ γενομένου· οὐ γὰρ κατὰ τὴν ἐκκλησίλαν έγουσιν, ἀλλὰ ἄλλως παρὰ τὸ τῆς ἀληθείας κήρυγμα. κέχρηνται δὲ γραφαῖς πρωτοτύπως ταῖς λεγομέναις Ἀνδρέου καὶ Ἰωάννου Πράξεσι καὶ Θωμᾶ καὶ ἀποκρύφοις τιςὶ καὶ οἷς βούλονται λόγοις τῆς παλαιᾶς διαθήκης. τὸν δὲ γάμον σαφῶς τοῦ διαβόλου ὁρίζονται· ἔμψυχα δὲ βδελύσσονται, ἀπαγορεύοντες οὐχ ἕνεκεν ἐγκρατείας οὔτε πολιτείας, ἀλλὰ κατὰ φόβον καὶ ἰνδαλμὸν τοῦ μὴ καταδικασθῆναι ἀπὸ τῆς τῶν ἐμψύχων",
          "candidate_score": 0.622212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.622072,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485",
          "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in",
          "candidate_score": 0.622017,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.621966,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2917",
          "psc_text": "συνηρίθμησε τοῖς ἄλλοις κτίσμασιν M U 5–S. 411, 2 Georg. mon. Chron. 456, 20—457, 6 de Boor 1 vor κατὰ + καὶ Μ 2 δὲ ] τε U | ἡ καὶ] εἰ καὶ Μ 3 τε < U 4 παρασκευάζει U | δεινοτέραν] δι᾿ U 5 † δεινὴν] lies wohl κακὴν * | ἐη αὐτοῦ Georg. 6 vor Ἄρειος + ὁ U | προφάσεις] ἀφορμὰς Georg. |ἑξῆς Μ 6 f ἀνόμοιοί τε + ἀνόσιοι Goerg. 7 οἱ < U οἱ λοιποὶ πάντες Georg. 8 δῆθεν < Georg. | περὶ τῶν ἀρχῶν *] κατὰ τὴν ἀρχὴν MU Georg. |λέγειν <Georg. 8 f πρῶτον μὲν< Georg. 9 ὁ μονογενὴς υἱὸς Georg. |ἀλλ᾿ <Georg. 10 τὸ πενῦμα + τὸ ἅγιον Georg. | μὴν<Georg. | οἱ ἄγγελοι Georg. 11f καὶ αὕτη — πτῶσις <Georg. 12 vor πτῶσις + ἡ U 12 f οὐ θέλει—ἀλλότριον πατρὸς <U 13 f ἀλλὰ παντάπασιν—καλεῖσθαι λέγειν] ἀλλὰ κτίσμα καὶ",
          "candidate_score": 0.621848,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2503",
          "psc_text": "τι ἐμποιεῖ πᾶσι τοῖς τοῦτο τὸ ζῷον θηρεύσασιν. οὕτως καὶ αὐτὸς ἐπιχειρῶ λέγειν περὶ τῆς νυνὶ μετὰ χεῖρας <οὔσης> αἱρέσεως, ὡς μὲν κατὰ τὴν καρδίαν τυφλώττει καὶ 9 doe Adamianer sonst nur noch bei dem non Epiph. abhängigen Theodoret (haeret. fab. I 6) erwähnt. Theodoret vermengt jedoch mit dem Bericht des Epiph. die Nachrichten des Clemens Al. (strom. III 30, 1; II 209, 29 ff Stählin) über Prodicus M U 4 νομίσαντες *] νομίσας Μ U 5​f περιωδινία Μ περιοδυνία U 6 μακροείκελλον είκελλον U 8 Unterschrift: κατὰ τῶν μὴ δεχομένων τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον καὶ τὴν ἀποκάλυψιν οἷς ἀλόγων ὄνομα ἐπεθήκαμεν Μ 9 Überschrift: καταδαμιανῶν(!) τριακοστῆ δευτέρη ἢ καὶ νݲβݲ ἡ καὶ νݲβݲ U 10 ἀσφάλακα U | κάτω] καὶ τῶ Μ | ἐμφωολεῦον Μ 11 ῥῆττον *] ῥήττειν Μ ὀρύττει U | τε < U | μυχετάτοις Μ μυχοτάτης U | αὐτῆς] τῆς γῆς Μ | ἔχον *]",
          "candidate_score": 0.621819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2932",
          "psc_text": "Μ 12 λέγειν vor τῶν πρὸ αὐτοῦ U 13f ἐξέμεσε U 14 αὗν < Μ 16 παρὰ < U δείξω. καὶ ἔστι τάδε, ὅσαπερ ἐν τῷ πρώτῳ ψαλμῷ εἰσηγήσατο τῷ βίῳ — ἐν πάσῃ γὰρ ργαφῇ ἀεὶ ὀλισθαίνων κατὰ λέξιν ἐν τοῖς ἀναγκαίοις παρέπεσεν. ἐπιδὴ δὲ ὄγκος πολύς ἐστι (λέγεται γὰρ πολλὴν πεποιηκέναι σύνταξιν εἰς ἑκάστην γραφήν, ὡς ἔφην), * οὐ παρῃτήσατο εἰπεῖ ἃ αὐτῷ ἔδοξε. καὶ ὅσα μὲν ἐν προσομιλίαις καὶ διὰ τῶν προοιμίων εἰς ἤθη τε καὶ εἰς φύσεις ζῴων τε καὶ τῶν ἄλλων παῤ αὐτοῦ εἴρηται, μέσος φερόμενος πολλάκις χαρίεντα διηγήσατο· ὅσα δὲ εἰς δόγματα ἐδογμάτισε καὶ περὶ πίστεως καὶ μείζονος θεωρίας, τῶν πάντων ἀτοπώτατος τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ μετ᾿ αὐτὸν εὑρίσκται, πλὴν τῶν ἐν ταῖς αἱρέσεσιν αἰσχρουργιῶν. ἔδοξε γὰρ αὐτὸς καὶ ἀσκητικὸν βίον ἐπανῃρῆσθαι, ὡς καὶ ἄνω μοι προδεδήλωται· διὸ καὶ τὸν θώρακα αὐτοῦ φαςί τινες ἀπὸ ὑπερβολῆς πολιτείας, ἀσιτίας τε καὶ ἀποχῆς ἐμψύχων πεπτωκέναι. φέρε",
          "candidate_score": 0.621819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3322",
          "psc_text": "πνεύ- 5f vgl. IKor. 15, 17 — 9 vgl. Ancoratus c. 86, 2; I 106, ff c. 87, 2ff 1107, 19ff Panarion haer. 42, 5, 1ff; II 100, 11ff — 20 vgl. IKor. 15, 44 — 26f Gal. 5, 25; Röm. 8, 13 M U 1 τὴν . . . καματουργίαν] τὸν κάματον U | περιποιησάμενος M 2 οὐδὲ ἡ ψυχή τι] σὺν τῆ ψυχῆ, οὐδέ τι M 4 — 7 κάμνουσι δὲ — ἀληθῆ λόγον <U 6 <κενή> * 7 παλιμβόλως] πάλιν βοᾶς ὡς M παλινβόλως U 8 vor + <? * | ἐπιφαντασιασμένην M | ἔχον U 9 ἀναγκάζῃ μόνον] ἀναγκαζόμενος M | γὰρ *] οῦν MU | ποίας M 9f δύναται λέγεσθαι] οὐ δύνασαι λέγειν M 10 ἐστὶν <M 12 πανταχοῦ] πάντη U 16 τῶν 2 <M 17 τοῦ σώματος *] τῆς ἀναστάσεως MU 18 πῶς] lies ποῦ? * | ἐν] ἓν M 21 ἀλλ’ αὐτὸ] ἀλλὰ",
          "candidate_score": 0.621669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2486",
          "psc_text": "sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in Z. 10, abhänge. Die 93 Jahre bezeichnen dann nicht die Dauer des apost. Zeitalters oder den Abstand bis zum Auftreten des Montanismus, sondern die Zeit, während deren Thyatira montanistisch war. Zieht man diese 93 Jahre von 263/64 ab, so kommt man für den Abfall Thyatiras zum Montanismus auf 170/71; ein Jahr, das zwar nicht zu der eigenen Angabe des Epiph. über die Ursprungszeit des Montanismus (vgl. haer. 48, 1,2; S. 219,9), aber merkwürdig genau zu der des Eusebius (Chronik z. Jahr 171; S. 206,9 Helm) stimmt M U 1 θυάτιραν Μ 2 [καὶ] *, vgl. Z. 8f u. 12f 5",
          "candidate_score": 0.621633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_459",
          "psc_text": "ἑξῆς αἱρέσεις βαδίσωμεν. 1 vgl. Röm. 1, 18 — 2 I Kor. 7, 25 — 4 I Kor. 7, 34 — 23 vgl. Matth. 2729 V M 1 * etwa <ἀσέλγειαν> * 5 ἀρέσει, ει aus η V ἀρέση M Ι τῷ vor υ, πνεύματι 7 γὰρ] δὲ M 7 f ἐκ τῶν] διὰ auf Rasur, τῶν oben übergesetzt Tcorr ἐκ u. < τῶν M 9 * etwa <προτιθεμένων> * Ι πακείσθω M Di, Öh] συνηνωμένην V ’M 12 lies wobl κατεξηραμμένων (oder nachher ἑτοιμαζομένων) * | πλήθη M 14 etwa <συνῆφθαι> * Ι <γὰρ> * 15 etwa <εἰώθασι> * 16 <τούτοις> * Ι <Γνωστικοί> οῦ aus ῶν V Ι Νικολάου < V 18 <μὲν> * 19 πράγμασι] προστάγμασιν M 22 ἐλθόντος V 23 δοθέντι, ι auf Rasur V corr δοθέντος M 24 ünterscbrüt κατὰ Νικολαϊτῶν V Κατὰ Γνωστικῶν τῶν καὶ Βορβοριτῶν ݲ, τῆς δὲ ἐκολουθίας κݲςݲ. Πάλιν οὗτοι οἱ",
          "candidate_score": 0.621283,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3205",
          "psc_text": "Bonwetsch nach S] εἰς ἐκεῖνο δὲ M εἰς δὲ ἐκεῖνο U Ι πολυμόρφως U < S 8 βοῶσι < S Ι <ὅτι> * 8 f τῇ . . . <τὴν> * nach S; mit dem Gesetz hat er . . . . . . genannt] τὴν . . . ἡμῶν MU 9 ἐν <ἐν * nach vgl. S. 486, 21f Ι διαγωγὴν < S 10 σαρκῖνος MU 11 καὶ < M 11 κυριεύσσθαι < S 14 δριμέως] schnell S Ι τύ < M Ι δὲ < U Ι 15 δὲ ἐγὼ U 16 οὖν < U Ι ταῦτα λεγόντων αὐτῶν] dies Wort S Ι < M Ι ὑπεδύετο < M 16 f καὶ κατάπληξις < S 17 ἤδη < S 17 — 19 οὐ μόνον — βλασφημίας] hat sich uns der βε Irrtum υ. völlige Blasphemie fjezevjt S 19 ἐντολῆς] Übertretung S 21 ἀνατρέψαι 22 <δοθῆναι> Bonwetsch nach S 22",
          "candidate_score": 0.621214,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1677",
          "psc_text": "S. 8,32 ff van de Sande Bakhuyzen 1 8; S. 16,3 V Μ 1 [διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν] *, vgl. S. 103, 32 4 * etwa <νοητέον> * 6 εἰ < V 7 ἀπορήσας πέπρακεν < M 11 * lies wohl δι᾿ ὑπομονῆς <καρτερικὸν> * 12 τῆς*] τε TM | τὸ] lies τῷ?* 13 ὑπέφηνεν *] ἀπέφηνεν V M | ἀναδοχῆς, ἀνα auf Rasur V corr | ἀναδοχῆς + <τῆς> * 14 <δι᾿> * 15 etwa <ἐλλογῶν εἰς ἑαυτὸν> * 22 f ἐρραδιουργημένα aus ῥεραδιουργημένα V corr 25 ἀπὲτεμεν, ἀ auf Rasur V corr ὁ λυμηνάμενος ἐαυτὸν <μᾶλλον> ἤπερ τὸ εὐαγγέλιον, ἀλλὰ καὶ τέλους καὶ τῶν μέσων πολλὰ περιέκοψε τῶν τῆς ἀληθείας λόγων ἄλλα δὲ παρὰ τὰ γεγραμμένα προστέθεικεν, μόνῳ δὲ κέχρηται τούτω τῷ χαρακτῆρι, τῷ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγελίῳ. ἔχει δὲ καὶ ἐπιστολὰς παρ’ αὐτῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου δέκα, αἷς μόναις κέχρηται, οὐ πᾶσι δὲ τοῖς ἐν αὐταῖς γεγραμμένοις, ἀλλὰ",
          "candidate_score": 0.621163,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_532",
          "psc_text": "Vater Johannis des äufers findet sich auch im Protev. Jac. c. 23 f u. bei Origenes comment. ser. in Matth. 25; IV 229 Lommatzsch vgl. Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 695 u. 776 A. 2 — 2f vgl. Luk. 1, 22 — 4 vgl. Luk. 1, 9f — 5 zu ὄνος vgl. S. 287, 15 u. Tacitus hist. V 3f Tertullian apolog. 16 — 7 f vgl. Luk. 1, 20 — 8 vgl. Luk. 1, 64 — 10 vgl. Exod. 28, ff V M 1 φασὶ M 2f ἑώρακε, ω aus ο Vcorr ἑώρακε Μ 11 φασίν V Ι ἴνα M 13 ἰνδαλτικὸν, von äterer Hand ändert zu ἰνδαλματικὸν V 14 ἔμπλεων, ω aus ο Vcorr ἔμπλεον Μ 15 /// ὁρατὸς, ein Buchstabe ausradiertV; ἀόρατος? hier u. Z. 16 ül., an der zweiten Stelle β richtig 20 > * vgl. Ζ. 22 αὐτὸν] ἔχω VM 20f ἀπτάνετο M",
          "candidate_score": 0.621139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3046",
          "psc_text": "— φθορᾶς < S Ι φθορίας U 3 λελυμένοι M Ι ἐλεχθέντος Do 4 τὴν σάρκα] der Leib S Ι λέλυται < S Ι ἵνα] εἴναι U Ι δι’ αὐτὴν] διὰ τὴν M 5 ἢν *] ἦν M ἣν εἰ Pa wenn S Ι ἀπολαμβάνομεν U ἀπολάβωμεν S Pa 7 τοῖς δυσχεραί νουσιν < S 8 ἐναργέστερον Pet.] ἐνεργέστερον MU Ι οὗ] U 10 χων M Ι πλειόνων < S Ι ἀποδείξωμεν M U wir haben es gezeigt u. wir es zeigen S 11 μήτε] denn auch S Ι ’Ιηρεμίαν M 12 ἡμᾶς < S | nannte S Ι μηδὲ M 12 f μήτε — πεπεδημένους] aber Jeremias u. David redete davon S 13 καὶ < U Ι προσφέρειν M 14 φαίνονται] dahinfallen S 16 ἔτι τε < S 18 τῶν λόγων] den vorliegenden Worten S, vgl. Ζ. 19 Ι ω Θεόφιλε < S 19f καθάπερ — ὃ βουλόμεθα <",
          "candidate_score": 0.621061,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1635",
          "psc_text": "ἐπινοεῖ ἑαυτῷ καὶ προσφεύγει τῇ τοῦ ἀπατεῶνος Κέρδωνος αἱρέσει. 2. Καὶ ἄρχεται ὡς εἰπεῖν ἐξ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς καὶ ὡς ἀπὸ θυρῶν τῶν ζητημάτων προτείνειν τοῖς κατ᾿ ἐκεῖνο καιροῦ πρεσβυτέροις τοῦτο τὸ ζήτημα λέγων »εἴπατέ μοι, τί ἐστι τό· οὐ βάλλουσιν οἰνον 1ff aus Epiph. schöpft Eznik, Wider die Sekten TV 16; S. 204, 997ff Schmid als er nach Rom ging, um Buße xu erlangen in jener Zeit u. sie nicht erlangen konnte, wütete er gegen den Glauben; zur Sache vgl. Tertullian de praescr. 30 constat illos . . . catholicae primo doctrinam eredidisse apud ecclesiam Romanensern . . . . donec ob inquietam semper curiositatem qua fratres quoque vitiabant semel et iterum eiecti Marcion quidem cum ducentis sestertiis quae ecclesiae intulerat adv. Marc. IV 4 in primo calore fidei — 4 τὴν προεδρίαν] vgl. die ähnliche Bemerkung Tertullians über Valentin adv. Valent. 4 spcraverat cpiscopatum Valentinus, quia et ingenio",
          "candidate_score": 0.620831,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2671",
          "psc_text": "485 εἴωθε δὲ ἀεὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα οὐ σύστασιν ἑαυτοῦ ποιούμενον *, ἵνα μὴ ἡμῖν ὑπογραμμὸν δώσει τοῦ περὶ ἑαυτῶν * καὶ ἡμᾶς τὴν σύστασιν 1 I Kor. 8, 6 — 21 I Kor. 8, 6 M U 2 f Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ ἡμεῖς, δι᾿ αὐτοῦ δι᾿ τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς δι᾿ αὐτοῦ U 3 λέγων *] λέγει Μ < U 4 πῶς] lies wohl πρῶτον * 10 τοῦ κυρίου *] τοῦ καὶ Μ τοῦ κύριος U | τοῦτο < Μ 11 πατέρα εἶναι U 12 ἐπεὶ δὲ Μ 13 τῷ 1] τὸ U | αρνούμενοι Μ 14 θεὸν1 Μ |<ἔλεγεν> * 15 ἀνάγειν U 21 ἀνόμασεν Μ 22 [το] * |κύριον] Χριστὸν Μ 23 εἶναι αὐτὸν] αὐτὸν τὸ εῑναι U 24 μιᾶ] μόνη U 25 θεὸς 2] θεῶ Μ | θεὸς 2 + <εἶναι>?* 26 τῷ 2 Pet.] τὸ Μ U | τῷ 3] τὸ μ |[εἷς] * 29",
          "candidate_score": 0.620702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.6207,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1_3",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_431",
          "psc_text": "θ. 2 < V 12 προσκύνησις] κράτος V 12 Unterschrift Βασιλείδου V 13 τῆς δὲ ἀκολουθίας] ἡ καὶ V 16 τῆς] τῶν V 18 vor κηρυγματος + τοῦ V 19 προκρίτABBREVοις, ε ausradiert V corr Ι <ἦν> καὶ ἀπὸ τοῦ γυναίου ἐγκρατευσάμενος ὡς κατὰ μίμησιν ὼν ἑώρα θεῷ προσανεχόντων, μέχρι τινὸς ἐκαρτέρει, οὐ μὴν εἰς τέλος ἤνεγκε κρατεῖν τῆς αύτοῦ άκρασίας, ἀλλὰ βουληθεὶς ὡς κύων ἐπὶ τὸν ἴδιον ἔμετον ἐπιστρέφειν προφάσεις τινὰς οὐκ ἀγαθὰς ἑαυτῷ θηρώμενος ἐπενόει πρὸς ἀπολογίαν τοῦ ἰδίου τῆς ἀκολασίας πάθους· ᾧ μᾶλλον συνέφερεν *. εἶτα τοῦ σκοποῦ ἐκπεσὼν τῇ ἰδίᾳ γυναικὶ συνήφθη άπεριέργως. οὗτος δὲ αἰσχυνόμενος τὴν ἑαυτοῦ ἡτταν καὶ ὺφορώμενος φωραθῆναι ἐτόλμα λέγειν ὅτι], εἰ μή τις καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαγνεύῃ, ζωῆς μὴ δύνασθαι μετέχειν τῆς αἰωνίου. ἐκ προφάσεως γὰρ εἰς πρόφασιν μετηνέχθη ἑτέραν. ὁρῶν γὰρ τὴν ἑαυτοῦ σύμβιον κάλλει μὲν διαπρέπουσαν ταπεινότητι δὲ φερομένην, ἐζηλοτύπησε ταύτην καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν ἀσέλγειαν τοὺς ἄλλους εἶναι",
          "candidate_score": 0.620477,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3269",
          "psc_text": "μὴ <Phot. | πίπτειν Phot. 9f πρὸς δοκιὴν] προσδεχομένων Phot. 10 ἢ μὴ χρῆσθαι] oder vollbringen S 11 αὐτοῖς <Phot. 11 — S. 491, 3 ἐπεὶ — πιμπλάντα <Phot. 11 — 14 ἐπεὶ πῶς — γινώσκοντες αἰτίας <S 11 οὐχ] οὐκ M | ἥκιστα] ἦν ἕκαστα M 13 ἅ] ὅσα M daher . . . dieses S 15 εὑρυνόμεθα U das öse S 16 ἐνευκαιρούντων] indem . . . sind S | ἄρα] denn S | γὰρ <S 17 vor πράσσω + das S | ἀλλ᾿ 8 μισῶ <M 18 θέλομεν] ich Hill S | καὶ a μὴ θέμις <S | μηδ᾿ Pet.] μὴ M U 18f μηδ’ ἐμιθυμεῖσθαι — τέλειον <S 20 καὶ 2] u. wenn S | θέλομεν] ich liebe S 21 γίνεται Μ U | θέλουε] ich will S | ἡμῶν καὶ ἐπιβαίνουσιν καὶ μὴ βουλομένων ἡμῶν πολλάκις μυρία τε περὶ μυρίων <ἐνθυμήματα,> περὶεργίας ήμᾶς καὶ φιλοπραγμοσύνης",
          "candidate_score": 0.620363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3273",
          "psc_text": "πιμπλόντα U 3 — 7 f διὸ τὸ — τοῦ ῥητοῦ <S 3 μὲν] μὴ Μ | μὴ] μηδὲ U | ἐνθυμηθῆναι παρακεῖσθαι Phot. 5 <οὔ> Phot. 5 f ἀλλὰ — μὴ <Phot. 7 γὰρ 2 Μ 7f ἃ βλάπτει με <S 8 πανάμωμον] καὶ ἄμωμον U 8f κατὰ τὸ — τετράγωνον <Phot. 9 νῶ Μ | τετράγωνον] zu einem Quadrat S 10 πράσσω κακὸν U | πράσσω, οὐ θέλω ἐννοεῖσθαι <S | θέλων 2 Phot. 11 ἐννοούμενος ἂ Phot. | ἐπισκέψασθε Phot. | > Bonwetsch nach S | αὐτὰ <MS 12 καὶ 1 <S | ἐνετύγχανε τῷ θεῷ <S 14 f ἐὰν μὴ — ἔσομαι] und bald darauf S 16 ἐν ἑτέρῳ] sagt: andere S 16 f καὶ πᾶν — τοῦ θεοῦ] u. bald darauf S 19 όμόσαι M | όμόσε τῷ λόγῳ ἰέναι <S 19 f διδάσκοι U Phot. 20 — S. 492, 3 ὡς οὐ μόνον —",
          "candidate_score": 0.620232,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_859",
          "psc_text": "| πρόσταγμα τὸ ἕως aus προστάγματος ἕως Vcorr προστάγματος ὡς M ἐλεύσῃ, καὶ οὐχ ὑπερβήσῃ, ἀλλὰ ἐν σεαυτῇ συντριβήσονταί σου τὰ κύματα« <ὥς> φησιν, οὕτω καὶ οὑτοι ἐν ἑαυτοῖς καταδαπανθήσονται. ἀλλὰ ἐκεῖ μὲν ἐκ θεοῦ προστάγματος εἰς εὐταξίαν θαλάσσης ἐκ θεοῦ εἴρηται ὁ τοῦ ὅρου λόγος, ἐνταῦθα δὲ ἀφ᾿ ἑαυτῆς ἡ κακία καὶ ἡ πλάνη τυφλώττουσα τὸν νοῦν καὶ τὸν εὐσεβῆ λογισμὸν ἀποστρεφομένη προὔλαβε καθ’ ἑαυτῆς ὥσπερ κύματα ἐγείρειν. τὰ σχέτλια τῶν προαπαγγελλομένων αὐτῆς ὑπολήψεων ἑτέροις κύμασιν ἑαυτῆς σθυ- κρούουσα καὶ ἐν ἑαυτῇ ἀεὶ συντριβομένη ἑαυτήν <τε> διαλύουσα, — ἢ καθάπερ ἑρπετὸν δεινὸν ἑαυτὸ λυμαινόμενον καὶ ἀντιστρεφόμενον ἀπὸ τῆς κέρκου καὶ ἑαυτὸ βιβρῶσκον αὐτὸ ἑαυτοῦ ἀναλωτικὸν γινόμενον. τοῦτο γάρ φασι γεγενῆσθαι καιρῷ ὑπὸ ἀσπίδων συγκλεισθεισῶν ἐν πίθοις, καὶ ἑκάστης τὴν ἑτέραν καταναλωσάσης τὴν δὲ ἰταμωτέραν καὶ χαλεπωτέραν εἰς ὕστερο μεμενηκέναι· μόνην <δὲ> καταλειφθεῖσαν καὶ εἰς πεῖναν Μοῦσαν ἀπὸ τῆς ἰδίας κέρκου ἀρξαμένην ἑαυτὴν καταβεβρωκέναι ἱστοροῦσί τινες φυσιολόγοι κατὰ τὴν Αἰγυπτίων",
          "candidate_score": 0.620002,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2566",
          "psc_text": "χρόνον«, ὃς εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ καὶ δεκάτην ἔλαβε παρ᾿ αὐτοῦ. ἔδει γὰρ τὸν ἱερέα τοῦ ὑψίστου παρὰ δούλου θεοῦ τιμηθῆναι, καὶ πρῶτον μὲν τὸν Ἀβραὰμ προσενέγκαι τῷ ἐν ἀκροβυστίᾳ ἱερεῖ ἑρουργοῦντι, ἐπειδὴ ἐξ αὐτοῦ 4 Σαυὴ vgl. Gen. 14,5 Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 150,21 Klostermann – 5ff vgl. de mens. ac pond. 74, 3; 205, 81ff Lagarde – 6 Jo9sephus ant. Jud. I 10,2; § 180 Naber Theophilus ad autol. II 31 – 7 Jul. Africanus im Chron. pasch. Migne 92, 177 B Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 152, 4f Klostermann – 11 vgl. Gen. 14, 18 M U 2–5 Zacharias Rhetor I 3; S. *12, 33ff Ahrens-Krüger: indem aber Epiphanios, Bischof von Kypros, ein Buch gegen die Häresie der Melchisedekiten verfaβte, belehrte er darin, sich verteidigend, den Aristokrates (?), ihm sei ein Gesicht erschienen, daβ die Mutter des Melchisedek Saltiel geheiβen habe und sein Vater Heraklas und daβ er aus dem Volk",
          "candidate_score": 0.61995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2305",
          "psc_text": "irgendwie mit den acta Johannis zusammen (gegen Zah, Forsch. VI 199f) M U 1 <καὶ τὸ ψεῦδος ἀγαπῶντες> * |ὑπὲρ]ἥπερ Μ 2 hinter Δουκᾶν vielleicht nach S. 256,18ff zu ergänzen <καὶ οὑδὲν ἐν αὐτῷ περὶ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως>* 4 ἐπὶ τοῦ σωτῆρος, <τῷ λόγῳ Μ 5 ἐπανακάμωψαντι*]ἐπανακάμψαντος Μ U | ἐπτραπέντι*]ἐπιτραπέντος Μ U 6 τε*]δὲ M U 7 vor Ἰταλίᾳ +τῆ Μ 8 τινων +<ἄλλων>*?9 ὁ <Μ|Κρίσκης U 11f τῶ Λουκᾶ U 14 ἀποστρέψηται Μ 18 ἐαυτοῦ U | μετὰ τὴν + αὐτοῦ U ἱκανὰ ἔτη τοῦ διατρῖψαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, [ἀναγκάζεται] ἐκθέσθαι τὸ εὐαγγέλιον. καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε,",
          "candidate_score": 0.619783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_214",
          "psc_text": "τὸν μὲν διὰ τὰ ἁμαρτήματα δίκην ἀπαιτεῖσθαι, τὸν δὲ ἔπαινον ἀπεκδέχεσθαι διὰ τὸ εὖ πεπραχέναι ὥρισται καθ᾿ ἑκατέρων τὸ διάφορον. ὡς καὶ μιᾷ φωνῇ † δικαίᾳ λέγειν συντόμῳ ἀληθείᾳ 12 Hinweis auf eine verlorene Schrift des Epiph. — 13f vgl. haer. 5, 3, 1 ff; S. 184, 27 V Μ 1 σαρατάμ V | θεβουλά Μ | > ßmann] μωμοζάνη V μωμαζανὴ Μ (Archetypus μωζάνη) | ἀκραὰβ Μ | καὶ σὲτ Μ | δαδλί V | διγγίμ M 4 τελαα V τέλλα M | σήρ Μ 5 σαράτιν Μ | ἀρί] ἄρτι V ἀρί V corr 6 ἀκρο V ἀκραάβ | κεσὲ Μ | αἰγουκὲρων Μ | ὑδριχόον M | δαλι V 7 διγγίμ M 8 εἰς] εἰ Μ 9f φρενοβλαβῆ////, ν wegradiert V 11 ἀσυστατοῦσα M 19 δύναται + <ἅμα> ? * 21 κατὰ < V 22 [ὅτι] * 25 ἔχων Μ καὶ ὡς M | μιᾷ φωνῇ, zum",
          "candidate_score": 0.619774,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2116",
          "psc_text": "Μαρκίων δὲ καὶ οἱ περὶ Τατιανὸν καὶ οἱ ἀπ᾿ αὐτοῦ διαδεξάμενοι Ἐγκρατῖται ἐν χρόνοις Ἀδριανοῦ καὶ μετὰ Ἀδριανόν. Οὗτοι γὰρ οἱ κατὰ Φρύγας καλούμενοι δέχονται καὶ αὐτοὶ πᾶσαν γραφὴν παλαιᾶς καὶ νέας διαθήκης καὶ νεκρῶν ἀνάστασιν ὁμοίως 7 ff vgl. mit der Darstellung des Epiph. insbes. Eusebius h. e. V 3. 16 – 19 Hippolyt refut. VIII 6. 19 X 25 f; S. 225, 18ff 238, 4 ff 282, 15 ff Wendland Ps. Tertullian adv. omn. Haer. 7 Filastrus hear. 49; dazu Tertullians montanistische Schriften Didymus de trin. III 41; Migne 39, 984 B ff Cyrillus Hieros. cat. 16,8; Migne 33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1,",
          "candidate_score": 0.619636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485",
          "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in",
          "candidate_score": 0.619583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_798",
          "psc_text": "ürer, Gesch. d. Jüd. Volkes IIi4 370) zusammenfallen. — Titel ἀναβαθμοὶ vgl. dement. Recogn. IV 36 hie ergo vobis sit primus gradus ex tribus, qui gradus triginta ex sc gignit mandata, secundus vero qui sexaginta, tertius qui centtini, sieut alias (!) vobis de bis plenius exponeinus. — Zum Inhalt vgl. dement. Recogn. I 36f u. 64 (Gegensatz gegen Tempel u. Opfer) 148 {Jesus namque est, qui igneni illum quem acceiulebat pontifex pro peccatis, restinxit per baptismi gratiain) u. I 69 (Rede des Jakobus vor Kaiphas) V M 1 καὶ οὕτων am Rande nachgetragen V corr < M 3 ἐκτίσθαι aus Vcorr 4 καὶ ἔτι περισσοτέρως] *, gehört viell. nach Ζ. 5 hinter Vcorr setzt dazu am Rande ABBREV μείζονα δὲ αὐτῶν ὄντα 5 <τῶν> * | ὑπὸ aus Vcorr ἐκ Μ | πεποιημένοι V M 6 * etwa καταργῆσαι τὰς θυσίας> * | + <κατὰ Ματθαῖον> ? *, vgl. S.",
          "candidate_score": 0.619344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1118",
          "psc_text": "Ephes. 4, 10 V Μ lat. 4 δὲ οὐ] οὐδὲ Μ | συ///ζυγιῶν, ν ausradiert V 5 lies wohl Χριστοῦ Ἰησοῦ * | οἶδεν + esse lat. 7 ἄνω < lat. | ἐν oben drüber V corr < M 9 γε] ὥστε M 9f ὁ ἐκ πάντων γεγονὼς καὶ *, vgl. S. 419, 9] ὁ ἐκ τῆς οἰκονομίας VM qui ex oninibus factus est et lat. 13 ἠμῶν αὐτῶν] nostra lat. 14 [ὁ] 15 † καὶ ὁ VM et qui latt; alter Fehler für ὁ καὶ * | ὁ τοῦ μόνου] ab 17 <ὁ Ἰωάννης> *] Johmmes lat. (auch durch die syr. Übersetzung bestätigt) ἐμπέποιηται V 18 lies wohl Χριστοῦ Ἰησοῦ * 19 γὰρ *] δὲ VM enim lat. 22 ἡ] * 23 ὁ oben drüber Vcorr < M 25 καὶ5 < lat. 26 <αὐτῶν> illorum lat. | σκηνοπηγία (auch durch die syr. Übersetzung bestätigt)] conipago ταύτης δὲ λελυμένης διαπέπτωκεν",
          "candidate_score": 0.619233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_106_108",
          "bdc_text": "XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa : ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3008",
          "psc_text": "μέντοι M 9 ἐτράπη ἐξεῖναι]? * | καὶ] * 10 μὲν hinter πάντες Μ 13 οἱ]? * | * etwa <φιλοτιμηθέντες > * 14 ὡς] ὧν U 15 vor πιστεύειν + τὸ U | καινὰς 16 μὴ] οὐ M 17 <ἐπ᾿ > * | δι’ ἧς *] δι᾿ ὧν MU | δειῖ σώζεσθαι U | δεῖν M 18 ἵν’ < Μ | σύμφωνος *] συμφώνως MU 19 εἴη] ἐπὶ Μ 20f lies wohl ἀλήθειαν <τὴν σοφίαν> ἀγωνίζεσθαι δεῖ τὸ δίκαιον ἀσκοῦντα * 21 τὸ δοκεῖν M. 22 ἐπιβαίνοντας M 22f ἁμιλλώμενον aus ἁμιλλωμένων U 23f ὑποδυσάμενος U 25 προβολαῖς Pet. Bonwetsch καθάπερ γυναῖκες ἔξωθεν ὡραϊζόμεναι πρὸς ἀπάτην ἐντέχνως, * ἐὰν μὴ τις πεφυλαγμένως αὐτοῖς τῶι ἔτι νεωτέρων προσβλέψῃ τῇ πίστει καὶ νηπτικῶνς. ὅθεν εὐλαβητέον πρὸ τοῦ καταμαθεῖν ἀσφαλῶς εἰς τὴν δαρδίαν εἰσδέξασθαι τὸν τοιοῦτον λόγον· καὶ γὰρ φθάνουσιν οἱ ἐξαπατῶντες πολλάκις τοὺς διστάζοντας, καθάπερ δὴ καὶ αἱ Σειρῆνες τοὺς φεύγοντας",
          "candidate_score": 0.619163,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1363",
          "psc_text": "τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν«. τέσσαρα οὖν ταῦτα ὀνομάσας, θεὸν καὶ ἀρχήν, οὐρανὸν καὶ γῆν, τὴν τετρακτὺν αὐτῶν, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, διετύπωσεν. καὶ τὸ ἀόρατον δὲ καὶ ἀπόκρυφον αὐτῆς μηνύοντα εἰπεῖν »ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος«. τὴν > δευτέραν τετράδα, γέννημα πρώτης τετράδος, οὕτως αὐτὸν εἰρηκέναι θέλουσιν, ἄβυσσον ὀνομάζοντα καὶ σκότος ἐν σφίσιν αὐτοῖς καὶ ὕδωρ καὶ τὸ ἐπφερόμενον τῷ ὕδατι πνεῦμα. μεθ᾿ ἣν τῆς δεκάδος μηνμονεύοντα φῶς λέγειν καὶ ἡμέραν καὶ νύκτα, στερέωμά τε καὶ ἑσπέραν καὶ ὃ καλεῖται πρωΐ, ξηράν τε καὶ θάλασσαν, ἔτι τε βοτάνην καὶ δεκάτῳ τόπῳ τὸ ξύλον· οὕτως τε διὰ τῶν δέκα ὀνομάτων τοὺς δέκα Αἰῶνας μεμηνυκέναι. τῆς δὲ δωδεκάδος οὕτως ἐξεικονίσθαι παρ᾿ αὐτῷ τὴν δύναμιν· ἥλιον γὰρ λέγειν καὶ σελήνην, ἀστέρας τε καὶ καιρούς, ἐνιαυτούς τε καὶ κήτη, ἔτι <ἔτι τε> ἰχθύας καὶ 14 Gen. 1, 1 — 18 Gen. 1, 2 V M lat. Hipp, (bis Ζ. 8) 1 φασὶ",
          "candidate_score": 0.619059,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104_106",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als. ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1766",
          "psc_text": "αὐτοῦ θεραπευομένοις, φημὶ δὲ τῷ λεπρῴ· »ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ«; »ἱερεῖ« γὰρ λέγων οὐκ ἀθετεῖ τὴν τοῦ νόμου ἱερωσύνην· »καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σοῦ« κἄν τε ἀποκόψῃς b »τὸ δῶρον, φανήσεται ἐκ τοῦ προσένεγκε ὅτι περὶ δώρου λέγει· »περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου, καθὼς προσέταξε Μωυσῆς«· εἰ γὰρ τοῦ Μωυσέως τὸ πρόσταγμα συμβουλεύει ενέσθαι, οὐκ ἀθετεῖ οὐδὲ βλασφημεῖ τὸν θεὸν τοῦ νόμου, ἀλλὰ ὁμολγεῖ καὶ ἑαυτὸν καὶ τὸν αὐτοῦ πατέρα θεὸν τὸν νόμον τῷ Μωυσῇ δεδωκέναι. διέστρεψας δὲ d τὸ ῥητόν, ὦ Μαρκίων, ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν »εἰς μαρτύριον αὐτοῖς« »μαρτύριον« λέγων »ὑμῖν«. καὶ τοῦτο σαφῶς ἐφεύσω κατὰ τῆς σαυτοῦ κεφαλῆς. εἰ γὰρ μαρτύριον ὑμῖν ἔλεγεν, ἐμμάρτυρον αὐτὸν ἐποίει ὄτι »οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, ἀλλὰ πληρῶσαι«. Σχόλιον βݲ. »Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς«. Ἔλεγχος βݲ. Εἰ οὖν υἱὸν ἀνθρώπου ἑαυτὸν καλεῖ, οὐκ ἀρνεῖται τὴν ἐνανθρώπησιν ὁ",
          "candidate_score": 0.619056,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0_2",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) . abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) . antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1539",
          "psc_text": "laaer. 3 öpft aus Epiph.); Hippolyt refut. V 19 — 22 steht ferner V M 2 * wohl etwas ausgefallen, wie σημαίνων ὅτι ἀΠέθανεν κακῷ θανάτῳ ὁ > * | ὃς aus ὡς V corr ὡς Μ 4 † ἔδειξεν lies wohl ἐφαίνετο (oder > . . . διολέσαντα) * 5 τῷ τὸ Μ 7 * etwa > * | ἀντ’ auf Rasur V corr | εἰς τὸν auf Rasur V corr | αὐτῶν U] αὐτὸν VM 10 οὗτος U] οὕτως VM 11 vor ἔνθα ein οὑ durchgestrichen V corr 12 τὸν nachgetragen V corr 13 lies τούτων? * 15 διδάγματα] δήγματα, δή auf Rasur V corr 16 ἐπιπνοίας*] ἐπινοίας VM 21 Unterschrift κατὰ Καϊανῶν VM 22 Überschrift κατὰ Σηθιανῶν ἐννεακαιδεκάτη ἡ καὶ λθ VM 24 δὲ nachgetragen Vcorr | ταύτης ἡ τῶν angeflickt V corr τάχα δὲ ἤδη καὶ αἱ πλείους τούτων ἐξερριζώθησαν ἐκ τοῦ κόσμου. τὸ γὰρ οὐκ",
          "candidate_score": 0.618936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2117",
          "psc_text": "33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1, 363 ff; in Betracht kommt auch das leider nicht unzweideutige Zeugnis der ep. apost. c. 17; S. 58, 1 u. 59, 1 Schmidt (die Weissagung, daß Christus 120 (150) Jahre nach seiner Himmelfahrt wiederkommen werde, könnte einer der Anlässe für das Auftreten des Montanus gewesen sein) — 10 ff zur Zeitangabe für Marcion vgl. Clemens Al. strom. VII 106, 4 f; III 75, 13 ff Stählin 13 ff vgl. Hippolyt refut. VIII 19, 1 ff; S. 238, 4 ff Wendland ἕτεροι δὲ . . . Φρύγες τὸ γένος προληφθέντες ὑπὸ γυναίων ἠπάτηνται, Πρισκίλλης τινὸς καὶ Μαξιμίλλης καλουμένων, ἃς προφήτιδας νομίζουσιν,",
          "candidate_score": 0.618877,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2186",
          "psc_text": "M 8 υἱὸν < U 9 αὐτὸν M 15 ὑπισχνούμενον *] ὑπισχνούμενα MU; vielleicht noch besser ὑπισχνού<μενον γεγενη>μένα * 16 δὲ < U < Μ δὲ U | μὴ αὐτῆς ἀκούειν < U ἑαυτὰ καθαιρεῖν, <ὡς> οὐκ ὄντα τῆς ἀληθείας, καὶ ὑποφαίνειν τὸν κύριον αὐτῶν, θέλοντα καὶ μὴ θέλοντα, δι᾿ ἀνάγκην· ὡς ἡ παιδίσκη ἡ ἔχουσα πωεῦμα Πύθωνος ἔλεγεν »οὗτοι οἱ ἄνθρωποι τοῦ θεοῦ δοῦλοι τοῦ ὑψίστου εἰσί«, καὶ τό »τί ἦλθες πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς΄οἴδαμέν σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ«, οὕτως καὶ αὕτη ἀναγκαζομένη ἔλεγεν αὐτῆς μὴ ἀκούειν ἀλλὰ Χριστοῦ. πῶς οὖν τοῦτο οἱ παρ᾿ αὐτῆς ἀκηκοότες και αὐτῇ πεπιστευκότες βούλονται αὐτῆς ἀκούειν, παρ᾿ αὐτῆς μαθόντες μή αὐτῆς ἀκούεινν ἀλλὰ κυρίου; καὶ γὰρ ἀληθῶς ἐπίγεια φθεγγομένης αὐτῆς, εἰ παρῆν αὐτοῖς σύνεσις, οὐκ ἔδει αὐτὴν ἀκούεσθαι. καὶ μὴ λέγε ὅτι παρηκολούθει. οὐ γὰρ παρακολουθοῦντός ἐστιν τὸ διδάσκειν καὶ ἑαυτὸν ἀνατρέπειν. εἰ γὰρ ὅλως λέγει »μὴ ἀκούετέ μου«, ποῖον",
          "candidate_score": 0.618869,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1176",
          "psc_text": "φησίν »ἐνίοτε τῷ μὲν στόματι λέγομεν· οὐ δέλομεν ἁμαρτῆσαι, ἡ δὲ διάνοια ἔγκειται εὶς τὸ ἁμαρτάνειν. ὁ τοιοῦτος διὰ φόβον οὐ ποιεὶ ὅ δέλει, ἴνα μὴ ἡ κόλασις αὐτῷ ἐλλογισθῇ. ἡ δὲ ἀν- θρωπότης ἔχει ἀναγκαῖά τινα καὶ φυσικά, <τινὰ δὲ φυσικὰ> μόνα· ἔχει τὸ περιβάλλεσθαι [τὸ] ἀναγκαίον καὶ φυσικόν, φυσικὸν Τε καὶ τὸ τῶν ἠφροδισίων, <οὐκ> ἀναγκαῖον δέ«· 5. »Ταύτας παρεθέμην τὰς φωνάς«, <φησὶν> ὁ κατὰ τούτων γράψας, »εἰς ἔλεγχον τῶν μὴ βιούντων ὀρθῶς«, καὶ Βασιλειδιανῶν καὶ Καρποκρα- Ö 394 20 τιανῶν καὶ τῶν ἀπὸ Οὐαλεντίνου καὶ τῶν Ἐπιφάνους καλουμένων, ᾡ δὴ συνήφθη Σκεοῦνδος ὸ προτεταγμένος. ἐξ άλλήλων γὰρ ἕκαστος, ἤτοι οὑτος ἐκείνῳ μεταδοὺς ἢ ἐκεῖνος τούτῳ. τὰ δεινὰ ἀπεμπολή- 2 μαχίμης γυναικὸς nach Prov. 21, 9. 19; von dorther ergibt sich der Sinn unseres Satzes V Μ Clemens AI. 3 προσεύχῃ Clemens AI. | φησίν hinter εὐχαριστία σου Clemens AI. 4 ὑποπέσοι V M | στῇς <εἰς> *;",
          "candidate_score": 0.618286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3039",
          "psc_text": "er S 9 ἐπένευσεν < S 10 ἡμῶν M 18 δῆλον < S 20 ταί] ich sage 21 f εἴρηει δὲ — συωέφη < S 23 vor δεσμός + ὁ U Ι κατὰ ἄλλων Μ Ι M < S 27 f πρὸς ἃ] wie S 28 καὶ πέδας < S 31 τὴν δὲ — χρῆσθαι δὲ] und S 31 f καὶ συμπράκτορι τῷ δεσμῷ < S δεσμῷ, δπερ ἀδόνατον; εἰ γὰρ διὰ τὴν ἀμαρτίαν βασανιστήριον ἐδόθη, πρὸς τὸ ἀλγυνθεῖαν εἰς τὸ τιμᾶν τὸν θεὸν παιδευθῆναι τὴν ψυχήν, πῶς συνεργεῖ καὶ συναγωνίζεται τὸ σῶμα αὐτῇ πρὸς τὸ ἀδικεῖν; δεσμοὶ γὰρ καὶ φυλακαὶ καὶ πέδαι καὶ συλλήβδην αἱ τοιαῦται πάσαι πρὸς ἀπανόρθωδιν τιμωροὶ μηχαναὶ ἐφεκτικαὶ τοῦ ἀδικεῖν καὶ ἁμαρτάνειν τοῖς κολαζομένοις γίγνονται, οὐ γὰρ ὅπως ὁ ἀδικήσας ἀδικήσῃ πλέον, συνεργὸς αὐτῷ πρὸς τὸ ἀδικεῖν ὁ δεσμὸς δίδοται, ἀλλ᾿ ὅπως λήξῃ τοῦ ἀδικεῖν, βασανιζόμενος διὰ τῶν δεσμὼν. καὶ γὰρ οἱ δικασταὶ ταύτῃ πεδοῦσι",
          "candidate_score": 0.618108,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1318",
          "psc_text": "τῆς + id est lat. | τόπῳ *] τρόπω V M Hipp, locum lat. | προσῆλθεν Hipp. ἡ δευτέρα τετρὰς καὶ ἐγένετο ὀγδοάς, ἐξ ἧς προῆλθεν δεκάς. οὕτως ἐγένετο δεκὰς καὶ ὀγδοάς. ἡ οὗν δεκὰς ἐπισυνελθοῦσα τῇ ὀγδοάδι καὶ δεκαπλασίονα αὐτὴν ποιήσασα τὸv τῶν ὀγδοήκοντα προεβίβασεν ἀριθμόν, καὶ τὰ ὀγδοήκοντα πάλιν δεκαπλασιάσασα τὸν τῶν ὀκτακοσίων ἀριθμὸν ἐγέννησεν, ὥστε τὸν ἅπαντα τῶν γραμμάτων ἀριθμὸν ἀπὸ ὀγδοάδος εἰς δεκάδα προελθόντα ݲ καὶ ݲ καὶ ݲ, ὅ ἐστιν Ἰησοῦς. τὸ γὰρ Ἰησοῦς ὄνομα κατὰ τὸν ἐν τοῖς γράμμασιν ἀριθμὸν ὀκτακόσιά ἐστιν ὀγδοήκοντα ὀκτώ. ἔχεις σαφῶς καὶ τὴν ὑπερουράνιον τοῦ· Ἰησοῦ κατ᾿ αὐτοὺς γένεσιν. διὰ καὶ τὸν ἀλφάβητον τῶν Ἑλλήνων ἔχειν μονάδας ὀκτὼν καὶ δεκάδας ὀκτὼ καὶ εκατοντάδας ὀκτώ, τὴν τῶν ὀκτακοσίων ὀγδοήκοντα ὀκτὼ ψῆφον ἐπιδεικνύοντα, τουτέστι τὸν Ἰησοῦν, ἐκ [τῶν] πάντων συνεστῶτα τῶν καὶ διὰ τοῦτο ἄλφα καὶ ω ὀνομίζεσθαι αὐτόν, τὴν ἐκ πάντων γένεσιν σημαίνοντα. καἰ πάλιν οὕτως· τῆς πρώτης τετράδος κατὰ",
          "candidate_score": 0.617709,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3290",
          "psc_text": "ἀθανάτοις ήμῖν ἀνατείλασα, ὡς ἔφην, ἀθανατος ᾖ. ὄθεν ὁ ἀπόστολος »οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί, τουτέστιν ἐν τῇ σαρκί μου, τὸ ἀγαθόν« λέγων τὴν ἀπὸ τῆς παραβάσεως διὰ τῆς ἔπιθυμίας εἰσοικισθεῖσαν εἰς ἠμᾶς άμαρτίαν βούλεται μηνύειν, ἧς δὴ καθάπερ βλαστήματα νέα νέα καὶ κλῶνες οί φιλήδονοι περὶ ήμᾶς ἀεὶ λογισμοὶ στανται. δισσὰ γὰρ ἐν ήμῖν λογισμῶν γένη, P588 2–6 öm. 7. 15—18 — 19 Röm. M U S Phot. 1 ἔχει <S | εἴη — διελθεῖν] wir machen . . die Abhandlung S | τὸν] τὸ U 2 καὶ τὴν βούλησιν <S 3 τοῦτο 1 <Phot. 3f εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω τοῦτο < Bonwetsch nach S 5 ἀλλὰ U 6 τὸ < S; vgl. aber Z. 20 7 διωριζόμεθα Phot. 8 διελθεῖν M | μᾶλλον βραδύνω] kurz βτ habe S 8 f μακροτέρας — διανύσαι] ährend viele Worte über ötig sind S 8 μου U | ἤ]",
          "candidate_score": 0.617617,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3170",
          "psc_text": "δεὶ] λέγει U 17 τὴν] ihre S 18 φαίνεσθαι] Klares (sc. redend) S 20 ἐνταῦθα *] ταῦτα MU < S; ταύτῃ Bonwetsch 20f τὴν ψυχὴν ἀθάνατον 21 καὶ] ἢ S Ι τὸ φθείρεσθαι αὐτὴν λέγοντα *] αὐτὴν (αὐτῆ M) τὸ λέγειν M das Verwelichsein ihr sagend S — S. 409, 1 ἢ φθείρεσθαι — τὸν Χριστὸν < S 22 τῷ *] τὸ MU Ι αὐτὴν τὸ ἀνώλεθρον <λέγειν> τὸν Χριστόν, καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν πλούσιον καὶ τὸν πένητα καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν Μωυσέα καὶ τὸν ’Ηλίαν ἀπτασίᾳ. ἀλλ’ οὐδὲν ὁ κύριος ἄλλως ἐφθέγξατο ἢ ἐψεύσατο. οὐ γὰρ εἴδωλον ἢ φάντασμα, τοὺς ἀποστόλους βουλόμενος ἀπατᾶν, ἐδείκνυεν αὐτοῖς ἐν τῷ ὄρει τὸν Ἡλίαν καὶ τὸν Μωυσέα, ἀλλ’ ὃ ἦσαν ἀψευδῶς· ὥστε, ὡς ἔπος εἰπεῖν, καὶ τὸν δυσμαθέστατον μαθεῖν ἀθάνατον αὐτὸν εἶναι καὶ ἀνώλεθρον διαβεβαιοῦσθαι τὴν ψυχήν. 45. Οὐκοῦν σαρκὸς ἡ ἀνάστασις γίγνεται καὶ οὐ ψυχῆς, ὅπως ἡ πεπτωκυῖα τοῦ Δαυὶδ",
          "candidate_score": 0.617614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3011",
          "psc_text": "γυμνωθέντας αὐτοὺς τῶν τοιούτων ὀνομάτων χλευασθήσεσθαι; Πάνυ πολύ, ἔφη. Πότερον οὖν, ὦ Αὐξέντιε, ἦν δὲ ἐγώ, σὺ βούλει ταύτης ἡγεμονεύειν Δίκαιος, ἔφη, σὺ ἡγεῖσθαι· σὺ γὰρ καὶ κτάρχεις τοῦ λόγου. M U 9– 15 = Sacra Parallela Binichst. 413 Holl (= Pa) 1 vor ἔξωθεν + at U Ι * etwa ἐξαπατῶσι τοὺς ἁπλουστέρους > * 2 αὐτοῖς Jahn] αὐταῖς M U Ι νεοτέρων U 4 τὸν < M 5 διστάζοντας *] MU Ι δὴ < U 6 κρύπτουσαι *] κρύπτουσι MU 7 <δοκεῖ > *, vgl. S. 433, 28; σὺ ταῦτα τίθεσαι Gataker 8 ἀπεκρίνετο M Ι σοί *] σύ MU 9 πάντας M Pa 10 λέγομεν U Pa Ι λέγομεν εἶναι Pa 12 οὐ] μὴ U 1 γινώσκοντες] λεγόμενοι λεγόμενοι Ι <εἰ > * Ι θέλεις] ὅσα εἰς Μ < Pa 13 αὐτῶν αὐτοὺς Pa Ι τὰ θαυμάζοντα] θαυμάζοντας Pa 14 τοῦτο < U 15 U 16 καὶ]",
          "candidate_score": 0.617606,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2772",
          "psc_text": "σσης—ὑετοῦ διελθόντος<Μ 3* <παρα- φυάδων<* 4 ἐκβαλούσης U 8 κηρύγματος Μ 9 εὐρέως U | τοσαύτην Μ | * <τουτέστιν>* 12 εἰς μετάνοιαν U 15 ἤδη Μ | θεσαύ] δευτέρα Μ | μετὰ τὴν μετάνοιαν καὲ < Μ 17 f ἐλθὲ—περιστερά μου, καὶ<U 18 καὶ ἐλθέ, σὺ περιστερά μου <Μ 19 δὲ Μ| οὐκ] οὐχ Μ 20 προτερᾳ] δευτέρα Μ | ἐλθὲ <U | [ἡ]*, vgl. Z. 22 ἐλθὲ σύ] καὶ ἐλθὲ U 22 ff die Stelle zeigt, daß Epiph. einen Text Voraussetzt, in dem sowohl das ἡ als das σύ das erstemal fehlen 23 ἀλλὰ + καὶ U 24 τῇ (vor πρώτῃ)<Μ 25 νοr φιλανθρωπίας+καὶΜ | <σὺ>* 27 <τουτέστιν>* τοῦτο γάρ ἐστιν σκέπη πέτρας, σκέπη ἐλπίδος καὶ πίστεως καὶ ἀληθείας. »ἐχόμενα τοῦ προτειχίσματος«, τουτέστιν πρὶν ἢ κλεισθῆναι τὴν πύλην, πρὶν ἢ εἴσω περιβόλων γενόμενος ὁ βασιλεὺς μηκέτι εἰσδέξηται, τουτέστιν μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγήν τε καὶ θάνατον, ὅτε οὐκέτι »ἐχόμενα",
          "candidate_score": 0.617579,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2711",
          "psc_text": "δεῖ U 25 οἱ] ὅσοι U Anast. Sin. | ἔντολμοι U 26 ἔτι <U 27 δύνανται εἶναι <Anast. Sin. 28 προὔλαβεν hier intransitive gebraucht του ἐπωνυμία. οὐδὲ ὁπότεροι γὰρ φανήσονται οὗτοι τῶν τριῶν τάξεων τῶν εὐνούχων τῶν ὑπὸ κυρίου εἰιρημένων. »εἰσί, γάρ φησιν, εὐνοῦχοι, οἳ ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτῶν ἐγεννήθησαν«. ἐκεῖνοι γὰρ ἀναίτιοί εἰσι τῆς αὐτῶν εὐνουχίας, οὔτε μὴν ἁμαρτίαν ἔχοντες διὰ τὸ οὕτως γεγεννῆσθαι οὔτε πάλιν ἔπαινον. μὴ δυνάμενοι πράττειν <τὶ τῶν τοιούτων>, τῶν ἀφροδισίων φημί, ἐπειδὴ μὴ πέφυκεν αὐτοῖς τὰ παιδοποιὰ ὄργανα τὰ ἐκ θεοῦ κεκτισμένα. ἀλλ’ οὔτε μισθὸν ἔχουσιν εὐνουχίας βασιλείαν οὐρανῶν, |διὰ τὸ ἀγῶνος μὴ μεμυῆσθαι. εἰ δὲ καὶ ἐπιθυμιῶν μεμύηνται οἱ τοιοῦτοι, μὴ δυνάμενοι πράττειν ὃ μὴ δεῖ πράττειν καὶ μὴ πράττοντες μισθὸν οὐκ ἔχουσιν. οὐ γὰρ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τὸ ἔργον παρ’ αὐτοῖς οὐ πέπρακται, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι. καὶ αὕτη μὲν ἡ ἀγωγὴ τῆς πρώτης ὑπὸ κυρίου εἰρημένης εὐνουχίας, τῆς διὰ",
          "candidate_score": 0.617499,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1425",
          "psc_text": "αὐτὴ ἥσυχος περιστερά, μήτε ἰὸν ἔχουσα μήτε μυλοστομίδας μήτε κέντρα, ὡς οὑτοι πάντες οἱ 8 Jes. 8, 6 — lOf vgl, Jok 9, 7 — 14f vgl. Hohelied 2, 10. 14; 5, 2 — 16 ff vgl. Panarion Prooem. I 1, 3ff; I 155, 8ff u. ßbchnitt περὶ πίστεως c. 19, 1 — 19f vgl. Hohelied 6, 7 — 21 Hohelied G, 8 V M 2 εὐχ·αριστήσωμεν, ωμεν auf Rasur Ycorr 10 ἀσυρίων, σ oben über //////// Ycorr | γὰρ hineingeflickt Ycorr IB ἡσυχῆ δὲ + <πορευόμενος> ? * | καινόφωνον VM | μήτε V | * <ἐπεισάγειν> 14 * <τηρεῖν> * Pet. 20 εἰσι1 auf Rasur Ycorr 21 vor φησὶ + <ὅμως> ? * ἑρπετόμορφοι καὶ ἰὸν ἀναβλυστάνοντες, ἕκαστος φιλοτιμησάμενος δηλητήριόν τι τῷ κόσμῳ κατασκευάσαι καὶ λυμήνασθαι τοὺς αὐτῷ πεισθέντας· ὧν καὶ οὗτος εἷς ὢν τυγχάνει ὁ ἐνταῦθά μοι σπουδασθεὶς φωραθῆναι διὰ θείου λόγου καὶ βοηθείας τῆς ἄνωθεν καὶ",
          "candidate_score": 0.61745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3273",
          "psc_text": "πιμπλόντα U 3 — 7 f διὸ τὸ — τοῦ ῥητοῦ <S 3 μὲν] μὴ Μ | μὴ] μηδὲ U | ἐνθυμηθῆναι παρακεῖσθαι Phot. 5 <οὔ> Phot. 5 f ἀλλὰ — μὴ <Phot. 7 γὰρ 2 Μ 7f ἃ βλάπτει με <S 8 πανάμωμον] καὶ ἄμωμον U 8f κατὰ τὸ — τετράγωνον <Phot. 9 νῶ Μ | τετράγωνον] zu einem Quadrat S 10 πράσσω κακὸν U | πράσσω, οὐ θέλω ἐννοεῖσθαι <S | θέλων 2 Phot. 11 ἐννοούμενος ἂ Phot. | ἐπισκέψασθε Phot. | > Bonwetsch nach S | αὐτὰ <MS 12 καὶ 1 <S | ἐνετύγχανε τῷ θεῷ <S 14 f ἐὰν μὴ — ἔσομαι] und bald darauf S 16 ἐν ἑτέρῳ] sagt: andere S 16 f καὶ πᾶν — τοῦ θεοῦ] u. bald darauf S 19 όμόσαι M | όμόσε τῷ λόγῳ ἰέναι <S 19 f διδάσκοι U Phot. 20 — S. 492, 3 ὡς οὐ μόνον —",
          "candidate_score": 0.617426,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3270",
          "psc_text": "| μηδ᾿ Pet.] μὴ M U 18f μηδ’ ἐμιθυμεῖσθαι — τέλειον <S 20 καὶ 2] u. wenn S | θέλομεν] ich liebe S 21 γίνεται Μ U | θέλουε] ich will S | ἡμῶν καὶ ἐπιβαίνουσιν καὶ μὴ βουλομένων ἡμῶν πολλάκις μυρία τε περὶ μυρίων <ἐνθυμήματα,> περὶεργίας ήμᾶς καὶ φιλοπραγμοσύνης πιμπλάντα. διὸ τὸ θέλειν αὐτὰ μὴ ἐνθυμεῖσθαι παράκειται, τὸ δὲ κατεργάζεσθαι εἰς τὸ ἀφανίσαι, ἵνα μὴ καὶ αὖθις περὶ τὸν λογισμὸν ἀνέλθωσιν, #x003E; ὅτι μὴ κεῖται τοῦτο ἐφ’ ἠμῖν, ὡς ἔφην, ἀλλὰ τὸ χρήσασθαι μόνον αὐτοῖς Πως ἢ μὴ χρήσασθαι. ὡς ὡς εἶναι τὸν νοῦν τοιοῦτον τοῦ ῥητοῦ »οὐ γὰρ ὅ θέλω ποιῶ ἀγαθόν«· θέλω γὰρ μὴ ἐνθυμεῖσθαι ἃ βλάπτει με, ἐπειδὴ τοῦτο ἀγαθὸν πανάμωμον, κατὰ τὸ λεγόμενον »ἄνευ ψόγου τετυγμένον χερσί τε καὶ νόῳ τετράγωνον«. καὶ τοῦτο μέν »ὃ θέλω ἀγαθὸν οὐ ποιῶ, ὃ Τε μὴ θέλω κακὸν πράσσω«· οὐ θέλω ἐννοεῖσθαι καὶ ἐννοοῦμαι ὅσα μὴ θέλω. καὶ ἐπισκέψασθαι",
          "candidate_score": 0.617292,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2117",
          "psc_text": "33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1, 363 ff; in Betracht kommt auch das leider nicht unzweideutige Zeugnis der ep. apost. c. 17; S. 58, 1 u. 59, 1 Schmidt (die Weissagung, daß Christus 120 (150) Jahre nach seiner Himmelfahrt wiederkommen werde, könnte einer der Anlässe für das Auftreten des Montanus gewesen sein) — 10 ff zur Zeitangabe für Marcion vgl. Clemens Al. strom. VII 106, 4 f; III 75, 13 ff Stählin 13 ff vgl. Hippolyt refut. VIII 19, 1 ff; S. 238, 4 ff Wendland ἕτεροι δὲ . . . Φρύγες τὸ γένος προληφθέντες ὑπὸ γυναίων ἠπάτηνται, Πρισκίλλης τινὸς καὶ Μαξιμίλλης καλουμένων, ἃς προφήτιδας νομίζουσιν,",
          "candidate_score": 0.617067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2566",
          "psc_text": "χρόνον«, ὃς εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ καὶ δεκάτην ἔλαβε παρ᾿ αὐτοῦ. ἔδει γὰρ τὸν ἱερέα τοῦ ὑψίστου παρὰ δούλου θεοῦ τιμηθῆναι, καὶ πρῶτον μὲν τὸν Ἀβραὰμ προσενέγκαι τῷ ἐν ἀκροβυστίᾳ ἱερεῖ ἑρουργοῦντι, ἐπειδὴ ἐξ αὐτοῦ 4 Σαυὴ vgl. Gen. 14,5 Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 150,21 Klostermann – 5ff vgl. de mens. ac pond. 74, 3; 205, 81ff Lagarde – 6 Jo9sephus ant. Jud. I 10,2; § 180 Naber Theophilus ad autol. II 31 – 7 Jul. Africanus im Chron. pasch. Migne 92, 177 B Eusebius-Hieronymus Onomasticon S. 152, 4f Klostermann – 11 vgl. Gen. 14, 18 M U 2–5 Zacharias Rhetor I 3; S. *12, 33ff Ahrens-Krüger: indem aber Epiphanios, Bischof von Kypros, ein Buch gegen die Häresie der Melchisedekiten verfaβte, belehrte er darin, sich verteidigend, den Aristokrates (?), ihm sei ein Gesicht erschienen, daβ die Mutter des Melchisedek Saltiel geheiβen habe und sein Vater Heraklas und daβ er aus dem Volk",
          "candidate_score": 0.616972,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3208",
          "psc_text": "ἐνθάδε, ἐφ’ ἡμῖν τὸ κατορθώσασθαι καὶ ἁμαρτῆσαι, ἐφ' ἡμῖν τὸ ἀποποιῆσαι καὶ κακοποιῆσαι. ἀλλὰ κα ἡ κρίσις πῶς δὴ ἐπιφέρεσθαι ὡς μέλλουσα προσδοκᾶσθαι ἔτι δύναται, καθ' ἥν ὁ θεὸς ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα καὶ κατὰ τὰ ἐπιτηδεύματα ἀποδίδωσι, καὶ οὐχ ὡς ἤδη παροῦσα νομισθήσεται, εἴ Τε τὸ γεννηθῆναι με) καὶ εἰς σῶμα ἐλθεῖν τὴν ψυχὴν κριθῆναι ἔστιν ἤδη καὶ ἀνταπολαβεῖν, τὸ δὲ ἀποθανεῖν καὶ χωρισθῆναι τοῦ σώματος ἐλευθερωθῆναί τε καὶ εἰς ἀνάψυξιν ἐλθεῖν, διὰ τὸ πρὸ σώματος αὐτὴν ἁμαρτήσασαν ὡς εἰς κατάκρισιν καὶ καταδίκην εῖς τὸ σῶμα ἐμβιβάζεσθαι καθ' ὑμᾶς; ἀπέδειξε δὲ διαρκῶς ἐκ περιουσίας ὁ λόγος ἀνένδεκτον εἶναι νομίζεσθαι τὸ σῶμα βασανιστήριον καὶ πέδας τῆς ψυχῆς. M U S 1 f καὶ δὴ — εἰπεῖν < S 1 τε] τὸ Μ 2 * etwa <ἐπιχειροῦσι> * εἴρηται — ἔχει] haben sie wieder ein ihnen widersprechendes Wort S Ι ὅπερ] ὥσπερ? * 4 ἄληπτος + οὖσα U 6 οὐκέτι] οὐκ",
          "candidate_score": 0.616884,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1573",
          "psc_text": "καὶ πᾶσι τοῖς ἀμετανοήτως παραμείνασι ἐν τῇ ἀποστασίᾳ, διὰ τῶν τοιούτων ἀνθρώπων βλασφημεῖ τὸν τὴν κρίσιν ἐπάγοντα κύριον — 6 Matth. 4, 6 — 15 vgl. Gen. 5, 8. 7 — 18 vgl. Gen. 5, 11. 10 V M 2 ἀπληστίας aus ἀπληστείας V corr ἀπληστείας M 1 ἐρίσαι hinter φθέγξασθαι durchgestrichen V corr 7 ἤκουσεν M 8 τοῦ < V | > <τε> * 12 ἐμλαβὼν wohl aus ἀναλαβὼν Vcorr 13 nach ὄντα1 ein Wort θεὸν?) ausradiert V corr 21 τότε] πότε M 24 ὁ1 + <ἐκ πατρὸς>? >? * 25 ἐσχάτου, ου aus ων V corr δὲ ἀναπλασάμενος ἀπὸ μήτρας παρθενικῆς σάρκα καὶ ψυχὴν τὴν ἀνθρωπείαν εἰληφὼς οὕτως ἐνανθρωπήσας τελειότατα, κηρύξας ἡμῖν ζωῆς τὰ μυστήρια, δικαιοσύνης τε ἐργάτας τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς καταστήσας καὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν δι᾿ ἑαυτοῦ τε καὶ δι᾿ αὐτῶν παιδεύσας τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, οὐ τὰ τῶν Σηθιανῶν ἀποκαλύψας οὐδὲ Σὴθ ἑαυτὸν ὀνομάσας. ὡς οὑτοι",
          "candidate_score": 0.616215,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2980",
          "psc_text": "τινα χρείαν ὁ δημιουργὸς κατεσκεύασεν, οὕτως καὶ τοὺς ὀδόντας εἰς τὸ διακόπτεσθαι τὴν στερεὰν τροφήν. τίς οὖν χρεία τοῖς κολζομένοις ὀδόντων; οὐ γὰρ εἰς τὴν Γέενναν ὂντες κατ᾿ αὐτοὺς φάγονται. καὶ δεικτέον ὅτι οὐ πάντα παραλαμβάνεσθαι δεῖ κατὰ τὸ κείμενον. »ὀδόντας γοῦν ἁμαρτωλῶν«, φη- 5 Psal. 140,7 — 6 Psal. 21, 15 — Psal. 6, 3 — 8. 12—Psal. 3,8 M U S 1 ἐφ᾿ ὅσον ἐπὶ τούτοις *]ἐπὶ τὸ ὅσον έφ᾿ οἶς Μ U so uiel wie S [ἐπὶ τὸ ὅσον] ἐφ᾿ ὅσον Bonwetsch | * etwa <ἐπερείδεσθαι>* 3 μὴ <Μ 4 οὐ <,daher der Satz als Frage gefaßt S | εἰ ὁστᾶ] εἰς τὰ Μ | πάντως]etwa? S 5 ἐν τῷ <S | διεσκορπίσθη U 5f ἡμῶν—πάντα τὰ ὁστᾶ <U 6 πάντα <S 8 ὅτι 2 <Μ 9 γε]γὰρ Μ 10 λέγοιεν δ᾿ ἂν] sie sagen aber nun S 11 ὀστέα U γιν όμενοι Μ 12f διαπεφωνήκαμεν] wir",
          "candidate_score": 0.616111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2875",
          "psc_text": "αὐτὸν ἐδίδασκεν, ἔξωθεν δὲ τὰς μυσαρὰς αὐτοῦ ῥοιὰς ἐπὶ γῆς διασκεδάζειν. 3. Καὶ αὕτη μὲν ἡ τούτων μυσαρά ἐστιν ἐργασία τὸν νοῦν αὐτῶν ἀπατῶσα καὶ ἐκ διαβόλου τετυφλωμένη. ὧν τὰς μαρτυρίας δἰ ὧν πίπτουσιν εἰς μέσον φέρειν οὐκ ἀναγκαῖον ἥγημαι, ἵνα μὴ δόξωμεν δἰ ὦν βουλόμεθα ἀκριβολογεῖν εἰς ἀποτροπίαν τῆς ἀθεμίτου ἐργασίας ἑκάστης αἱρέσεως, εἰς τὸ κακὸν μᾶλλον προτρέπεσθαι τῶν ἀστηρίκτων καὶ χαυνουμένων ἀεὶ τὴν διάνοιαν, τῶν τὸ πονηρὸν ἑαυ- 1 συνείσακτοι vgl. haer. 67,8,3 haer. 78, 11, 1; dazu H. Achelis, Virgines subintroductae. 1902 A. Jülicher, ARch. f. Rel. wiss. VII 373ff K. Meyer, Sitz. Ber. Berl. Akad. 1918 S. 362ff-9 vgl. haer. 47,3,1; Π 218,15ff M U 2 <δὲ>* 3 vor ἀνθρώπων + τελούντων Μ; lies vielleicht ὁρώντων* | * <τῷ ἔργῳ> * | μὲν] μὴ Μ 4 σεμνύνεσθαι Μ 5 τελευτησάντων U 6 καὶ αὐτῶν *, vgl. Z. 2] τινῶν Μ U | ἀπὸ *, vgl. Z.",
          "candidate_score": 0.615961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_890",
          "psc_text": "γε- 7 Jes. 8, 1 — 12 die Zalil ruht auf der Chronik des Eusebius: 2015 (= die Jahre zwischen Abraham u. Christus, vgl. Eusebius-Hieronymus Chronik S. 169, 14f Helm) weniger 753 ergibt als Rest 1262 = Ol. 6, 3 (6, 2 Hieron.) = 3. Jahr des Ahas. Dazu stimmen die 11 Jahre in Ζ. 26, wenn Hiskia bei der Thronbesteigung 25 ährig war — 18 Luk. 1, 35 — 21 I Tim. 2, 5 — 23ff vgl. haer. 78, 16, 4 — 24 Jes. 8, 3 — 25 vgl. Eusebius ecl. proph. IV 4; Migne 22, 1204C τινὸς τῶν ἐκ περιτομῆς εἰρηκότος ἀκούσας μέμνημαι, ταῦτα τῷ Ἄχαζ προφητεύεσθαι περὶ Ἐζεκίου (ebenso Hieronymus zu Jes. 7, 14; Migne 24, 109 B) V M 1 〈μεγάλου〉 * 4 vor γῆ ein ἡ getilgt Vcorr | οὐκ ἠδύναντο V 8 καὶ hineingeflickt Vcorr | γράψει ἐν] γράψειεν Μ | τις < M",
          "candidate_score": 0.615809,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2162",
          "psc_text": "9 τοῦ < Μ 10 * etwa <καὶ ἐφοβήθη, ὡς> * | ἄλλοι] ἀλλότριοι Μ 11 ὁ < Μ 12 τοῦ < Μ | γὰρ < U | <φησι> * 14 ἰδεῖν hinter ἀληθείᾳ U 15 vor σώφρονι + ἐν U 17 θελήσωσι Μ | <ὅτι> * οἱ ἰδόντες τοὺς δύο τοὺς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς οὐκ ἐν παραπληθίᾳ ὁρῶσιν, ἀλλὰ ἤκουον ἐρρωμένῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι »ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀτενίζοντες; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀφ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναληφθεὶς οὕτως ἐλεύσεται« καὶ τὰ ἑξῆς. εἶτα δὲ καὶ Πέτρος, ὡς ἔφην, ὁρῶν καὶ ἀκούων καὶ ἀποκρινόμενος καὶ λέγων »μηδαμῶς, κύριε«, εὐσταθῶν ἦν τῇ διανοίᾳ. Ἄγαβος γὰρ προφητεύων ἔλεγεν καὶ μετὰ σχήματος θαυμαστοῦ αἰνιττόμενος, λαβὼν τὴν ζώνην τοῦ Παύλου καὶ δήσας τοῖς ἰδίοις ποσὶν φησίν »οὗτος οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, δήσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποίσουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ«. ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν Ἀντιοχείᾳ κατῆλθον προφῆται καὶ κατήγγελλον λιμὸν ἔσεσθαι",
          "candidate_score": 0.615443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3106",
          "psc_text": "Seele Ι φαρμακευτικὴν Μ | τρόπον < S 19 οὕτως] οὔτως] M 21 ἐντεῦτθεν] ἔνθεν Ρα Ι σκοπώμεθα M 21 f πρῶτον < S Pa 22 εὐδηλωτέραν M Ι MU Ι καὶ ἀπόδειξιν < S 23 ἄγαλμα] ein Bild oder ein Abbild S Ι ἀπὸ] ὑπὸ κατεσκευασμένον ἢ ὕλης ἑτέρας αὐτῷ καὶ πάωτα τὰ μέλη συμμέτρως εἰς κάλλος διακεκοσμημένον πάλιν χωνεύοι, λελωβημένον ἄφνω θεασάμενος 1)710 τινος ἀνθρώπου πονηροτάτου, ὂς οὐκ ἐνεγκὼν ὐτὸ βασκανίας | εὐπρε- P550 Tzkc, εῖναι τὸ ἄγαλμα ἐσίνατο, ματαίαν ἡδονὴν καρπιζόμενος τοῦ φθόνου. πρόσσσχες γάρ, ὦ σοφώτατε ’Αγλαοξῶν, ὅτι, εἰ βούλοιτο μὴ μὴ εῖναι D629 μένον ὅλως ὁ δημιουργὸς καὶ ψεκτὸν τὸ μετὰ τοσαύτης αὐτῷ δπουδῆς τε καὶ φροντίδος πεπονημένον, πάλιν προτραπήσεται συγχωνεήσας αὐτὸ τοιοῦτο ποιεῖν οἶον καὶ πρόσθεν ἦν. εἰ Τε μὴ ἀναχωνεύοι μηδὲ ἀνασκευάζοι, ἐῴη δὲ οὔτως μένειν, <μόνον> θεραπεύων αὐτὸ καὶ ἐπανοπθούμενος, δὴ πυρακτούμενον καὶ χαλκευόμενον τὸ ἄγαλμα μηκέτι δύνασθαι διατηρη- θῆναι τὸ αὐτὸν,",
          "candidate_score": 0.615391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1495",
          "psc_text": "ausradiert V 2 οὐχ aus οὐκ Vcorr 4 λέγει φασιν V 5 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr, vgl. Ζ. 13 u. S. 61, 9 10f ἐὰν δὲ εἴπη aus ἐὰν εἴπει δὲ Vcorr 11 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr 14 <τῶν> * 16 ἀνωτέρω *] ἀνωτέραν VM 23 μὴ ἀρνεῖσθαι getragen Vcorr κατὰ τὸν ἀπόστολον. ἕτερον πάλιν ἔχει φρονιμότητος ὁ ὄφις, ὥς φασιν οἱ φυσιολόγοι περὶ τούτου τοῦ ζῴου. ὅταν γὰρ διψήσας ἀπὸ τοῦ φωλεοῦ προέλθοι ἐπί τι ὕδωρ ἵνα πίῃ, οὐ συμπαραλαμβάνει λαμβάνει τὸν ἰὸν μεθ’ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ ἐν τῷ φωλεῷ καταλιμπάνει καὶ οὕτως ἐλθὼν λαμβάνει τὸ πόμα τῶν ὑδάτων. καὶ αὐτοὶ οὐν τοῦτο μιμησώμεθα, ἵνα, ὅταν ἐρχώμεθα ἐπὶ τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν ἢ εἰς εὐχὴν ἢ εἰς τὰ τοῦ θεοῦ μυστήρια, μὴ φέρωμεν μεθ’ ἑαυτῶν κακίαν ἢ ἡδονὴν ἢ ἐπιθυμίαν ἢ ἔχθραν ἤ τι ἕτερον ἐν ταῖς διανοίαις αὑτῶν. ἐπεὶ πῶς ἂν καὶ τὴν περιστερὰν",
          "candidate_score": 0.615193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3259",
          "psc_text": "S 2 vor παρορμήσας S und S 2f παρορμήσας — κεκωλυμένων < Ι καὶ προσκαλεσάμενος ἐντέχνως < S 3 καταπεσεῖν] xu gehen S 4 ἁμαρτία + ἡ U Ι οἶον < S Ι οὐδὲ οὔσης οὐδέπω < S 6 < S Phot. Ι ἐπιταγὴν Ι ἔδει] mir S Ι πολιτεύεσθαι Μ 6f ἧς — #x003C; Phot. 7 ὀλισθήσας U 8 εὑρέθη U Phot. | ἡ 2 < U Ι αὕτη < 9f καὶ διαστείλασθαι — μὴ ποιητέον < S 9 o] μοι ἃ Phot. 10 καὶ μὴ τέον < M 11 παραίνεσις — παραγγελία] ἐπαγγελία τοῦ θεοῦ Phot. Ι καὶ < S Ι αὕτη < S 12f καὶ κατ’ — δι αἰῶνος < Phot. στότατον — ἀθανασίαν < S 13 μακάριστον M 13f καὶ χαράν < S + δὲ καὶ U jedoch S Ι ἀθετήσαντι + <μοι> Bonwetsch; aber vgl. in Ζ. 11 Ι αὐτὸν M Ι εἰς θάνατον —",
          "candidate_score": 0.615127,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_451",
          "psc_text": "immunda. sunt et cetera obscoena: aeonew enim refert quosdam turpitudinis natos et complexus et permixtiones exsecrabiles obscoenasque coniunctas et quaedain ex ipsis adhuc turpiora, natos praeterea daeniones et deos et Spiritus Septem et alia satis sacrilerja pariter et foeda; aus Epiph. öpft Filastrius haer. 33, 3 ff; S. 18, 8 ff Marx dicunt autent et dogma ponentes ista: ante, inquit, erant solum tenebras et profundum et aqua, atque ex his divisio facta est in medio et spiritus separavit haec elementa. tunc erqo tenebrae inruentes in spiritum genuerunt quattuor aeonas et isti qtiattuor genuerunt alios quattuor aeonas. hoc auteyn dextra atque sinistra, lux, inquit, sunt et tenebrae. quendarn etiani concubuisse cum illa muliere et virtute dicunt, de qua nati sunt dii et homines et angeli et Septem Spiritus daemonior um-, dazu Bousset, Hauptprobleme der Gnosis S. 103 f V M 2 ἄρτιοι M 3 <ὡς> * 5 ἀπολλύουσιν, υ aus ο",
          "candidate_score": 0.614171,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2053",
          "psc_text": "σίμβλοις ἐγκατατίθεται τὴν αὐτοῦ γονὴν καὶ ποιεῖται ἑαυτῷ τὰ γεννήματα — εἰ δέ τις διερχόμενος ῥάβδῳ ἢ ξύλῳ νύξας τὸ κηρίον ὡς ἔφην καταβάλοι, ἐξέρχεται θυμούμενον αὐτὸ δὴ τὸ δεινὸν μὲν βληχρὸν δὲ σφηκίον· καὶ ἐὰν εὕρῃ πέτραν πληςίον ἢ ξύλον, ἀπὸ τοῦ ἐμπλήσαντος αὐτὸ θυμοῦ ῥοίζῳ μέν ἐφίσταται καὶ ὁρμᾷ κπαίει τὴν πέτραν· καὶ τὴν μὲν πέτραν οὐδὲν ἀδικεῖ ἀλλὰ οὔτε τὸ ξύλον οὔτε μὴν τὸν ἄνθρωπον, κἄν τε 3 Mark. 16. 19 (Luk. 24, 51) – 7 I Kor. 15, 53 V M 7 ἐν τούτω hinter φθαρτὸν getilgt V corr 13 ὑποδεικὺ///ς aus ὑποδεικνύων V corr ὑποδεικνύς Μ, lies ὑποδεικνύοντος? * 14 πάσης] περὶ? * 16 ζωπύρου /// 1 Buchstabe wegradiert V corr 18 † ἀπαράλλακτον] lies wohl ἀσύστατον *21 βραχύν V M | περιωδνίαν, ω aus o V corr 23 κα///λιὰν, λ ausradiert V corr 28 αὐτὸ *] αὐτὸν VM δάκοι, ἀλλὰ πρὸς ὀδύνην ὀλίγην· οὐκὲν",
          "candidate_score": 0.61415,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2784",
          "psc_text": "φαγόμεθα· οὐκ ἐκκλινοῦμεν ἐνιεῦθεν ἢ ἐντεῦθεν, ὁδῷ βασιλικῇ βαδιοῦμεν«. ἕστι γὰρ ὁδὸς βασιλική, ἥτις ἐντὶν ἡ τοῦ θεοῦ ἐκκλησία καὶ ἡ ὁδοιπορία τῆς ἀληθείας. ἑκάστη δὲ τούτων τὴν βασιλικὴν καταλείψασα, κλίνασα δὲ ἐπὶ τὰ δεξιὰ ἢ ἐπὶ τὰ ἀριστερά, ἐπὶ πολὺ λοιπὸν ἑαυτὴν ἐπιδιδοῦσα εἰς πλάνην παρελκυσθήσεται καὶ οὐκέτι μέτρον ἕχει παρ’ ἑκάστῃ αἱρέσει ἡ τῆς πλάνης ἀνοδία. 13. Ἄγε τοίτυν, θεοῦ δοῦλοι, υἱοί τε τῆς ἁγίας θεοῦ ἐκκλησίας, οἱ τὸν κανόνα ἀσφαλῆ γινώσκντες καὶ τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας βαδίζοντες, μὴ φωναῖς ἀνθελκυσθῶμεν καὶ φωνῇ ἑκάστης παραπεποιημένης ἐπιτηδεύσεως ἀχθῶμεν. σφαλεραὶ γὰρ αἱ τούτων ὁδοὶ καὶ ἀνάντης ἡ τρίβος τῆς αὐτῶν παραπεποιημένης ἐννοίας· μεγαλαυχοῦσι καὶ οὐδὲ τὰ μεκρὰ ἴσασιν· ἐλευθερίαν ἐπαγγέλλονται, αὐτοὶ δοῦλοι ὅντες τῆς ἁμαρτίας· τὰ μείζονα αὐχοῦσι καὶ τῶν μικρῶν οὐδ’ ὅλως ἐπελάβοντο. Ἀλλὰ καὶ περὶ τούτων τῶν δὴ Καθαρῶν λεγομένων, ἀκαθάρτων δὲ εἰ δεῖ τᾶληθῆ λέγειν. ἀρκετὸν ἡγοῦμαι ἕως ἐνταῦθα ἱκανῶς εἰρῆσθαι. ταύτην δὲ παραρρίψαντες ὡς βασιλίσκου πρόσωπον,",
          "candidate_score": 0.613598,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.612833,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_529",
          "psc_text": "ἀπαρτηθῆναι M 13 > * 14 * etwa <παρθενίαν μὲν αὐχούσας> * 19 πλασθέντα hergestellt V corr πλασθέντα M ὀλέθρια ὑποβάλλοντές τινα ἐκεῖσε λέγουσιν. ἐκ τούτου γάρ φησι τὸν Ζαχαρίαν ἀπεκτάνθαι ἐν τῷ ναῷ, ἐπειδή φησίν, ἀπτασίαν ἑώρακε, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου θέλων εἰπεῖν τὴν ὀπτασίαν ἀπεφράγη τὸ στόμα. εἶδε γάρ, φησίν, ἐν τῇ ὤρᾳ τοῦ θυμιάματός τινα, ὡς ἐθυμία, ἄνθρωπον ἑστῶτα, φησίν, ὄνου μορφὴν ἔχοντα. καὶ ἐξελθόντος, φημί, καὶ θέλοντος εἰπεῖν· οὐαὶ ὑμῖν, τίνι προσκυνεῖτε; ἀπέφραξεν αὐτοῦ τὸ στόμα ὁ ὀφθεὶς αὐτῷ ἔνδον ἐν τῷ ναῷ, ἵνα μὴ δύνηται λαλῆσαι. ὅτε δὲ ἡνοίγη τὸ στόμα αὐτοῦ ἴνα λαλήσῃ, τότε ἀπεκάλυψεν αὐτοῖο καὶ ἀπέκτειναν αὐτόν. καὶ οὕτως, φησίν, ἀπέθανε Ζαχαρίας. διὰ τοῦτο γὰρ ὁ ἱερεὺς προσετάγη ὑπ' αὐτοῦ τοῦ νομοθετήσαντος, Ι φησίν, ἔχειν κώδωνας, ἱν ὅταν εἰσέρχηται ἱερατεῦσαι, τὸν κτύπον ἀκούων κρύπτηται ὁ προσκυνούμενος, ἵνα μὴ φωραθῇ τὸ ἰνδαλτικὸν αὐτοῦ τῆς μορφῆς πρόσωπον. ἔστι δὲ τὸ πᾶν τῆς εὐηθείας αὐτῶν",
          "candidate_score": 0.612723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1906",
          "psc_text": "ἐν ἀληθείᾳ Χριστοῦ, οὗ προῆγεν ἐν τοῖς παλαιοῖς χρόνοις [ἄλλοις] θυόμενον τὸ πρόβατον τὸ αἰσθητόν. »ἡμῶν δὲ τὸ Πάσχα ἐτύθη Χριστός«. ςݲ καὶ ιݲδݲ σχόλιον. »Οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστιν; ἔσονται γάρ, φησιν, οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν«. ςݲ καὶ ιݲδݲ ἔλεγχος. Εἰ οὐκ ἀληθὴς ὁ νόμος, τίνιτῷ λόγῳ οἱ ἀληθεῖς τὰς μαρτυρίας ἀπὸ τοῦ νόμου λαμβάνουσιν; ὧν εἷς ὑπάρχει ὁ 5 I Kor. 3, 19b. 20 — 14 I Kor. 5, 7a — 27 I Kor. 6, 16 V M 5—7 vgl. S. 121, 9—11 14 vgl. S. 121, 12 27f vgl. S. 121m 13f 9 κύριος < 10 τοῦ λόγου aus τῶ λόγω V corr 11f ἀλλότριος *] ἀλλοτρίου V M 18 οὖ — δοκήσει < M | οὖ Corn.] οὐ V | οὐ ausradiert V 19 <ὅτι> * 21 ὡς < M | μαρτυρίας ὁμολγίας VM * 22 * etwa <δῆλον ὅτι",
          "candidate_score": 0.612678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2117",
          "psc_text": "33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1, 363 ff; in Betracht kommt auch das leider nicht unzweideutige Zeugnis der ep. apost. c. 17; S. 58, 1 u. 59, 1 Schmidt (die Weissagung, daß Christus 120 (150) Jahre nach seiner Himmelfahrt wiederkommen werde, könnte einer der Anlässe für das Auftreten des Montanus gewesen sein) — 10 ff zur Zeitangabe für Marcion vgl. Clemens Al. strom. VII 106, 4 f; III 75, 13 ff Stählin 13 ff vgl. Hippolyt refut. VIII 19, 1 ff; S. 238, 4 ff Wendland ἕτεροι δὲ . . . Φρύγες τὸ γένος προληφθέντες ὑπὸ γυναίων ἠπάτηνται, Πρισκίλλης τινὸς καὶ Μαξιμίλλης καλουμένων, ἃς προφήτιδας νομίζουσιν,",
          "candidate_score": 0.612402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1178",
          "psc_text": "| ἐστιν hinter νέος τις Clemens AI. 6 κατωφερὴς Clemens AI.] καταφερὴς VM | τουτέστιν ἀσθενὴς < Clemens AI. 7 f αἰσχρὰς δὲ — ὁ τάλας < Clemens AI. 8 <γάρ> * | φησίν σαντες καὶ εἴς τι πρὸς ἀλλήλους διαφερόμενοι, ὅμως ἐν μιᾷ αἱρέσει ἑαυτοὺς κατέθεντο, »ὥστε καὶ ἔχειν ἐξουσίαν ἐδογμάτισαν καὶ τοῦ ἁμαρ- τάνειν διὰ τὴν τελειότητα, ἦ πάντως Τε σωθησομένων φύσει, κἄν τε νυνὶ ἁμάρτωσι, διὰ τὴν ἔμφυτον ἐκλογήν, ἐπεὶ μηδὲ τὰ αὐτὰ αὐτοῖς πράττειν συγχωροῦσιν οἱ προπάτορες τῶν δογμάτων τούτων«. »Φασὶ δὲ καὶ οὖτοι ὡς ἐπὶ τὸ ὑψηλότερον καὶ γνωστικώτερον ἐπεκ- τεινόμενοι τὴν πρώτην τετράδα οὕτως· ἔστι τις πρὸ πάντων προαρχὴ προανεννόνητος, ἄρρητός τε καὶ ἀνονόμαστος, ἥν ἐγὼ Μονότητα καλῶ. ταύτῃ τῇ Μονότητι συνυπάρχει δύναμις, ἥν καὶ αὐτὴν ὀνομάζω Ἐνό- τητα. αὕτη ἡ Ἐνότης ἥ τε Μονότης, τὸ Ἔν οὖσαι, προήκαντο, μὴ πρόέ- μεναι. ἀρχὴν ἐπῖ πάντων νητήν, ἀγέννητόν τε καὶ ἀόρατον, ἥν ἀρχὴν ὁ λόγος",
          "candidate_score": 0.611535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3056",
          "psc_text": "καὶ < S | τῆς σης < U 9 καὶ πάντων τῶν κτῆνῶν] u. über) die Tiere der Erde usiv. 11 μᾶλλον δὴ Pa Ι καὶ < 11f ὡς — διαφέρων < S 11 12 ὅλων U Ι τῶν ἄλλων] τῶν ὅλων Pa Ι διαφορεῖ Μ 13 ἐγκαταλειφθεὶς Pa Ι εὐρίσκετυι] ist S Ι ἀθάνατος ὢν] der Mensch S 14 πάλιν κ. ὀρθ. καὶ < S Ι τοῦτον Pa Ι διαλάβω U Ι vor λογισμὸν + τὸν Pa 15 τῆς πνοῆς < S Ι <τὸ> * 15f <τὸ> ἐμψυχῶσθαι . . καὶ ζῆν] das Leben ζῆν] τὸ ζῆν MU Ι καὶ διαφερούσης < ὁ1 <U 18 f προσετάγη] er S 19 φύσεων U < δίδονται καὶ μορφαί, ὀπόσας ἡ στερέμνιος καὶ ὁρατὴ φύσις κελεύσντος O-eoO ἐγέννηδε· τῷ 03 τὸ Θεοειδὲς καὶ θεοείκελον καὶ πάντα πρὸς ἐκείνην ἀπη- κριβωμένον τὴν πρωτότθπον τοῦ πατρὸς καὶ μονογενοῦς εἰκόνα. ἐποίησε γὰρ ὁ θεὸς τὸν",
          "candidate_score": 0.611533,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1286",
          "psc_text": "τοῦ γράμματος ὀνομάζεται· καὶ αὖ πάλιν τὰ ἕτερα δι᾿ ἄλλων ὀνομάζεσθαι γραμμάτων καὶ τὰ ἄλλα δι᾿ ἄλλων, ὡς εἰς ἄπειρον ἐκπίπτειν τὸ πλῆθος τῶν γραμμάτων. οὕτω δ᾿ ἂν σαφέστερον μάθοις τὸ λεγόμενον· Τὸ δέλτα στοιχεῖον γράμματα ἐν ἑαυτῷ ἔχει πέντε, αὐτό τε τὸ δέλτα καὶ τὸ ε καὶ τὸ λάμβδα καὶ τὸ ταῦ καὶ τὸ ἄλφα, καὶ ταῦτα πάλιν τὰ γράμματα δι᾿ ἄλλων γράφεται γραμμάτων καὶ τὰ ἄλλα δι᾿ ἄλλων, εἰ οὖν ἡ πᾶσα ὑπόστασις τοῦ δέλτα εἰς ἄπειρον ἐκπίπτει, ἀεὶ ἄλλων ἄλλα γράμματα γεννώντων καὶ διαδεχομένων ἄλληλα, πόσῳ μᾶλλον ἐκείνου τοῦ στοιχείου μεῖζον εἶναι τὸ πέλαγος τῶν γραμμάτων; καὶ εἰ τὸ ἓν γράμμα οὕτως ἄπειρον, ὅρα ὅλου τοῦ ὀνόματος τὸν βυθὸν τῶν γραμμάτων, ἐξ ὧν τὸν Προπάτορα ἡ Μάρκου Σιγὴ συνεστάναι ἐδογμάτισε. διὸ καὶ τὸv Πατέρα ἐπιστάμενον τὸ ἀχώρητον αὐτοῦ δεδωκέναι τοῖς στοιχείοις, ἃ καὶ Αἰῶνας καλεῖ, ἑνὶ ἑκάστῳ αὐτῶν τὴν ἰδίαν ἐκφώνησιν ἐκβοᾶν, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἕνα",
          "candidate_score": 0.611096,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3123",
          "psc_text": "änderlichen Erweisungen S 6f κατακριθέντα — γὰρ ὅπως < U | κατακριθὲν M 7 πρόσχες M 8 *] δεινὸς MU < S | διεστραμμένα U | τῶν λόγων < S 9 < S 9f τῶν ἀναγνωσμάτων τὴν ἐξεργασίαν] die Lesungen dieser S 10 καὶ ὁρθόδοξον < S 10 f ἀπημελημένον ἢ δύσθημον] ästerliches 12 ἐγκύπτουσι] ἐκπίπτουσι U 13 καὶ λογισμῷ νήφοντι < S 13 f τάξεως ἀληθείας umgestellt S f ἂν γένοιτο — ἔργον < S 16 γελοῖον] nicht gut 16f καταλείψαντας — ἐστειλάμεθα] vom einen S 16 σου] οὗ M 17 ἦς < 17 f ταῦτα γὰρ—δίκην < S 18 τὴν < U | ἀποδειχθέντος] gesagt S δηλότατα] ἐνδηλώτατα U genug S | μεμηχανῆσθαι] ist S | μὴ < M 20 < S | * <ἐπ' ἀγαθῷ> * | τὸν μὴ φαύλως τούτοις ἐγκύπτοντα < S 20 τῆς — τοῦ σώματος] von der Materie u. der Auferstehung weiter xu",
          "candidate_score": 0.611094,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_256",
          "psc_text": "3, 2 u. 30, 17, 5 ff — 27 τοῖς μετέπειτα γεγονόσιν] gegemïber Hilgenfelds (Ketzergesch. des S. 426 A. 726) vielfach; nachgesprochener Behauptung, Epipb. habe hier im Widerspruch mit seiner äteren Schilderung die äer Nazoräer für jünger als äer ärt, ist festzustellen, daß μετέπειτα soviel heißt wie (bez. nach den äern), vgl. den Gegensatz in S. 223, If τῶν μετέπειτα u. τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ. Die Reihenfolge soll ausdrücken, daß bei eine derartige Beeinflussung weniger zu erwarten war, als bei den äern GU M 4 πληροῦται πάντα M 6 ἂν < M 10 <τῶν> *, nach S. 221, 19 M 11 δασὶμ M 14 Ὀσσηνῶν] Ἐσσηνῶν M 16 <τῷ > * 17 <Μωυσέως> * | [δὲ] * 18 ἑπτὰ < U 19 * etwa <ἓν ῥῆμα> * 22 θυσίαν οἱ GU 23 τὸ] τῶ U 25 καὶ1 < U | καὶ2 < αἱρέσεις, ἐπειδὴ θέλγονται τῇ αὐτοῦ πλάνῃ·",
          "candidate_score": 0.610999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2620",
          "psc_text": "ἀλλὰ τοῦ Οὐήρου). ὃς πολλὰ <πρὸς> Ἀβειδὰν τὸν ἀστρονόμον κατὰ εἱμαρμένης λέγων συνελογίσατο, καὶ ἄλλα δὲ κατὰ τὴν εὐσεβῆ πίστιν ἐμφέρεται αὐτοῦ συντάγματα. Ἀπολλωνίῳ δὲ τῷ τοῦ Ἀντωνίνου ἑταίρῳ ἀντῆρε, παραιτούμενος 1 f Ἀντωνῖνος ὁ Οὐῆρος ist nach stehendem Sprachgebrauch des Epiphanius (vgl. Ancoratus c. 60, 4; I 72, 1 de mens. ac pond. 18, 3; S. 171, 74 Lagarde) Mark Aurel. Da jedoch Mark Aurel zu den andern Angaben—Bardesanes hätte den Abgar überebt und dann noch bis in die Zeit des Antoninus hineingereicht— schlechterdings nicht paßt, so muß eine (vielleicht durch Eusebius IV 30, 1; 392, 14 Schwartz veranlaßte) Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch",
          "candidate_score": 0.610801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1177",
          "psc_text": "ἕκαστος, ἤτοι οὑτος ἐκείνῳ μεταδοὺς ἢ ἐκεῖνος τούτῳ. τὰ δεινὰ ἀπεμπολή- 2 μαχίμης γυναικὸς nach Prov. 21, 9. 19; von dorther ergibt sich der Sinn unseres Satzes V Μ Clemens AI. 3 προσεύχῃ Clemens AI. | φησίν hinter εὐχαριστία σου Clemens AI. 4 ὑποπέσοι V M | στῇς <εἰς> *; <εἰς> τὸ . . . σφαλῆναι gehört zusammen = dir im Begriff bist zu fallen] τῆς M αἰτῇς Hilgenfeld Stählin 4f οὐ κατορθῶσαι, ἀλλὰ μὴ σφαλῆναι Clemens AI. 4 [μὴ] *; viell. noch besser οὐ zu streichen u. μὴ κατορθώσας zu schreiben Jül. 5 εἶτα πάλιν φησίν < Clemens AI. | ἐστιν hinter νέος τις Clemens AI. 6 κατωφερὴς Clemens AI.] καταφερὴς VM | τουτέστιν ἀσθενὴς < Clemens AI. 7 f αἰσχρὰς δὲ — ὁ τάλας < Clemens AI. 8 <γάρ> * | φησίν σαντες καὶ εἴς τι πρὸς ἀλλήλους διαφερόμενοι, ὅμως ἐν μιᾷ αἱρέσει ἑαυτοὺς κατέθεντο, »ὥστε καὶ ἔχειν",
          "candidate_score": 0.610778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2387",
          "psc_text": "— 15 Matth. 4, 12f — 21 die zwei Passah: Joh 2, 13ff u. 11, 55ff — 23ff Es ist beachtenswert, daß Epiph. in der Berechnung der Lehrtätigkeit Jesu (3 Passah = 2 ¼ Jahre) mit Africanus (vgl. Ed. Schwartz Abh. Gött. Ges. 1895 S. 28ff) gegen Eusebius (3 ½ Jahre dem. ev. VIII 2, 108; S. 387, 17ff Heikel) zusammengeht, während er mit Eusebius gegen Aficanus den Tod Christi ins 18. Jahr des Tiberius setzt, vgl. unten S. 292, 15 u. Eusebius-Hieronymus Christi S. 174, 14ff Helm M U (von κατηγοροῦσι Z. 20 an) 1 προβατικῆς am Rand nachgetragen M 9 [φασίν] * 13 <ἐγγὺς> * 21 αὐτοῦ τοῦ] τοῦ αὐτοῦ U | περὶ δύο πάσχων U 22 πεποιηκότα U | ἐν περιόδῳ — δύο < U 23 πάσχα ἑνὸς U | διηγοῦνται < U | οἴδασιν U 24f ὡς πανταχόθεν ἐδείξαμεν < U σωτὴρ ἄλλο Πάσχα, ὡς εἶναι",
          "candidate_score": 0.610405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_129",
          "bdc_text": "8 , 48. , dorumb muͤssend wir sy ouch nitt achten:",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1677",
          "psc_text": "S. 8,32 ff van de Sande Bakhuyzen 1 8; S. 16,3 V Μ 1 [διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν] *, vgl. S. 103, 32 4 * etwa <νοητέον> * 6 εἰ < V 7 ἀπορήσας πέπρακεν < M 11 * lies wohl δι᾿ ὑπομονῆς <καρτερικὸν> * 12 τῆς*] τε TM | τὸ] lies τῷ?* 13 ὑπέφηνεν *] ἀπέφηνεν V M | ἀναδοχῆς, ἀνα auf Rasur V corr | ἀναδοχῆς + <τῆς> * 14 <δι᾿> * 15 etwa <ἐλλογῶν εἰς ἑαυτὸν> * 22 f ἐρραδιουργημένα aus ῥεραδιουργημένα V corr 25 ἀπὲτεμεν, ἀ auf Rasur V corr ὁ λυμηνάμενος ἐαυτὸν <μᾶλλον> ἤπερ τὸ εὐαγγέλιον, ἀλλὰ καὶ τέλους καὶ τῶν μέσων πολλὰ περιέκοψε τῶν τῆς ἀληθείας λόγων ἄλλα δὲ παρὰ τὰ γεγραμμένα προστέθεικεν, μόνῳ δὲ κέχρηται τούτω τῷ χαρακτῆρι, τῷ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγελίῳ. ἔχει δὲ καὶ ἐπιστολὰς παρ’ αὐτῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου δέκα, αἷς μόναις κέχρηται, οὐ πᾶσι δὲ τοῖς ἐν αὐταῖς γεγραμμένοις, ἀλλὰ",
          "candidate_score": 0.609857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1945",
          "psc_text": "M 23f lies wohl τῶν . . . πληρουμένων * 26 ἐν ταῖς ἐκκληςίαις S. 123, 1 27 ἐπιτέτραπται S. 123, 1 f] ἐπιτρέπεται VM ὑπάρχει ὁ νόμος, τὴν γυναῖκα καθυποτάξας τῷ ἀνδρί. συναρέσκει γὰρ κὰι τῷ ἀποστόλῳ τοῦτο ἐν τῇ τῆς ἐκκληςίας νομοθεςίᾳ, ὥς φησι· »καθὼς κὰι ὁ νόμος λέγει«. ποῦ δὲ εἶπεν ὁ νόμος ἀλλὰ ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν θεὸν πρὸς τὴν Εὔαν εὐθύς »πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει«; εἰ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ ἐν τεῦθεν ἠ ἀρχή. εἰ τοίνυν ἀπὸ τότε ἡ γυνὴ ὐπετάγη ἐκ προστάγματος θεοῦ τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀκολούθως ὁ ἀπόστολος καθυποτάσσει ταυτην, οὐκ ἀντιθέτως τῷ ποιήσαντι τὸν ἄνθρωπον κὰι τὴν γυναῖκα θεῷ καὶ αὐτὸς κελεύων δείκνυσιν ἐξ ἅπαντος ὅτι τοῦ αὐτοῦ [θεοῦ] ὑπάρχει ὁ ἀπόστολος νομοθέτης θεοῦ, οὗκαὶ ὁ νόμος ἦν καὶ ἡ πᾶσα παλαιὰ διαθήιη, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἡ καινὴ διαθήκη, τουτέστιν αἱ δύο διαθῆκαι,",
          "candidate_score": 0.609743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_105_107",
          "bdc_text": "ein verzagen , zufenzur ückgehen , zurücktreten ( Grimm XVI 357 ; XV 398 ) . und hin und widerfallen. Summa :",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1495",
          "psc_text": "ausradiert V 2 οὐχ aus οὐκ Vcorr 4 λέγει φασιν V 5 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr, vgl. Ζ. 13 u. S. 61, 9 10f ἐὰν δὲ εἴπη aus ἐὰν εἴπει δὲ Vcorr 11 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr 14 <τῶν> * 16 ἀνωτέρω *] ἀνωτέραν VM 23 μὴ ἀρνεῖσθαι getragen Vcorr κατὰ τὸν ἀπόστολον. ἕτερον πάλιν ἔχει φρονιμότητος ὁ ὄφις, ὥς φασιν οἱ φυσιολόγοι περὶ τούτου τοῦ ζῴου. ὅταν γὰρ διψήσας ἀπὸ τοῦ φωλεοῦ προέλθοι ἐπί τι ὕδωρ ἵνα πίῃ, οὐ συμπαραλαμβάνει λαμβάνει τὸν ἰὸν μεθ’ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ ἐν τῷ φωλεῷ καταλιμπάνει καὶ οὕτως ἐλθὼν λαμβάνει τὸ πόμα τῶν ὑδάτων. καὶ αὐτοὶ οὐν τοῦτο μιμησώμεθα, ἵνα, ὅταν ἐρχώμεθα ἐπὶ τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν ἢ εἰς εὐχὴν ἢ εἰς τὰ τοῦ θεοῦ μυστήρια, μὴ φέρωμεν μεθ’ ἑαυτῶν κακίαν ἢ ἡδονὴν ἢ ἐπιθυμίαν ἢ ἔχθραν ἤ τι ἕτερον ἐν ταῖς διανοίαις αὑτῶν. ἐπεὶ πῶς ἂν καὶ τὴν περιστερὰν",
          "candidate_score": 0.609462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_150_152",
          "bdc_text": "Bucher 123f) . Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_256",
          "psc_text": "3, 2 u. 30, 17, 5 ff — 27 τοῖς μετέπειτα γεγονόσιν] gegemïber Hilgenfelds (Ketzergesch. des S. 426 A. 726) vielfach; nachgesprochener Behauptung, Epipb. habe hier im Widerspruch mit seiner äteren Schilderung die äer Nazoräer für jünger als äer ärt, ist festzustellen, daß μετέπειτα soviel heißt wie (bez. nach den äern), vgl. den Gegensatz in S. 223, If τῶν μετέπειτα u. τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ. Die Reihenfolge soll ausdrücken, daß bei eine derartige Beeinflussung weniger zu erwarten war, als bei den äern GU M 4 πληροῦται πάντα M 6 ἂν < M 10 <τῶν> *, nach S. 221, 19 M 11 δασὶμ M 14 Ὀσσηνῶν] Ἐσσηνῶν M 16 <τῷ > * 17 <Μωυσέως> * | [δὲ] * 18 ἑπτὰ < U 19 * etwa <ἓν ῥῆμα> * 22 θυσίαν οἱ GU 23 τὸ] τῶ U 25 καὶ1 < U | καὶ2 < αἱρέσεις, ἐπειδὴ θέλγονται τῇ αὐτοῦ πλάνῃ·",
          "candidate_score": 0.609422,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2_4",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3317",
          "psc_text": "einem (verlorenen) Brief bestritten vgl. Hieronymus c. Ruf. II, 22 Migne 23, 446 B hahemns epistidam supradicti pontiflcis, in qua huic calumniae tuae, dum adhue esses in Oriente, respondet et apertissimum mendacium libera veritatis fronte confutat. Hieronymus bezweifelt aber auch die Zahl an sich, vgl. c. Ruf. II 22; Migne 23, 446 A quod vero ille non seripsit, quomodo iste legere potuit? numera indices lihrorum eius, qui in tertio volumine Eusehii, in quo seripsit vitam, Paynphili continentur : et non dico sex milia, sed tertiam partem non reperies ep. 82, 7, 2; S. 114, 11 Hilberg; beachte auch ep. 84, 2; S. 130, 24 Hilberg mille et eo amplius tractatus, qiios in ecclesia locutus est edidit) innumcrahiles praeterea commentarios. — Aufgenommen wurde die Zahl bei Cedrenus und Suidas II 1, 1279 Bernhardy; im Abendland ist sie seit Beda zumeist in 5000 entstellt. Zur Sache vgl. Redepenning, Niedners Zeitschr. f. bist.",
          "candidate_score": 0.608328,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621",
          "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),",
          "candidate_score": 0.608103,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2821",
          "psc_text": "κρίμα ἕξει: sie empfängt das Gericht, weil sie Gott sich zur Verfügung gestellt hatte, dann nämlich, wenn sie trotzdem geheiratet hat | vor γήμασα + ἔπειτα U 6 ἑαυτὴν *] αὐτὴν ΜU | vor ἄνευ + καὶ Μ 7 <γὰρ> * 8 ὑπὲρ περισσοῦ U 11 τεκνογονείτωσαν U 12 vor λόγος + ὁ U 13 παρεκβάλλων *] παρεκβάλλουσα Μ U 14 καὶ Ἀποτακτικοὺς < U 15 καὶ1 < U | παρεκβάλλων *] παρεκβάλλουσα < M U 16 γυναῖκα U | vor ἀθετεῖν + καὶ U 18 ὁ (vor ἀθετήσας) < Μ 19 vor ἀθλητὴς + ὁ U 20 τὶς] τὴν Μ 22 μὴ διὰ τὸ] διὰ τὸ μὴ U | <φανερῶς> * | <ἐπὶ> * | τοῖς < Μ 23 <δὲ> * | * etwa <ἔχουσι περισσοτέραν ἁμαρτίαν, διότε προφάσει> * | παρθενίας *] πορνείας Μ U 24 <γὰρ> * τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ περὶ ὧν ἕκαστος ἥμαρτε. κρεῖττον τοίνυν ἔχειν",
          "candidate_score": 0.607011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2795",
          "psc_text": "αὐτοὶ U 14 καταρῶν + δογμάτων Μ 15 γάμον] νόμον U | παρήλλακται δὲ + καὶ Μ 18 <παρ᾿>* 20 ἀνωτάτω λεγομένοις U πραγμάτων. καὶ οἱ μὲν Καθαροὶ ταῖς ῥηταῖς μόνον γραφαῖς κέχρηνται, οὗτοι δὲ ταὶς λεγομέναις Πράξεσιν Ἀνδρέου τε καὶ Θωμᾶ τὸ πλεῖστον ἐπερενδονται, παντάπασιν ἀλλότριοι τοῦ κανόνος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ὑπάρχοντες. Εἰ γὰρ βδελυρός ἐστιν ὁ γάμος, ἄρα ὅλοι ἀκάθαρτοι ὑπάρχουσι <οἱ> διὰ γάμου γεγεννημένοι.καὶ εἰ μόνον τυγχάνει ἡ ἁγία θεοῦ ἐκκλησία τῶν τῷ γάμῳ ἀποταξαμένων, οὐκέτι ὁ γάμος ἐκ θεοῦ ὑπάρχει. καὶ εἰ οὐχ ὑπάρχει, ἡ πᾶσα παιδοποιουμένη ὑπόθεσις ἀλλοτρία ὑπάρχει θεοῦ, καὶ εἰ ἀλλοτρία ὑπάρχει θεοῦ ἡ παιδοποιουμένη ὑπόθεσις. ἄρα καὶ αὐτοὶ ἀλλότριοι θεοῦ ὑπάρχουσιν ἀπὸ τοιούτων γεγεννημένοι. ποῦ τοίνυν τὸ εἰρημένον ὅτι »ἃ ὁ θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω;« |τὸ μὲν γὰρ ἐπάναγκες † χωρίζειν [ἀπὸ] D 565 ἀνθρώπου ὑπάρχει, τὸ δὲ μετὰ προαιρέσεως ἐγκρατεύεσθαι οὐκ ἀνθρώπου ἔδειξεν, ἀλλὰ θεοῦ τὸ ἔργον. καὶ ἔχει μὲν ἡ",
          "candidate_score": 0.605911,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3256",
          "psc_text": "τὴν ἐπιθυμίαν καλῶς 17 ἐπιθυμήσης M 17f ὃ δή ἐστιν] οὐδὲ ἐσθίειν Phot. 18 εἰ μὴ εἴρητο < U ἀπ’ ἀπ’ αὐτοῦ] νοn dem Baum S 19 τόπον καὶ < S Phot. Ι εἰσελθεῖν < Phot. Ι εἰς τὸ] πρὸς τὸ U < S Ι καὶ παρατρέψασθαι < S Phot. 56. Δοθείσης γὰρ τῆς ἐντολῆς ἔσχε λαβὴν διὰ τῆς ἐντολῆς ὁ διάβο λος κατεργάσασθαι ἐν ἐμοὶ τὴν ἐπιθυμίαν, παρορμήσας με καὶ προσκαλεσάμενος μενος ἐντέχνως εἰς ὄρεξιν παταπεσεῖν τῶν κεκωλυμένων. »χωρὶς γάρ νόμου ἀμαρτία νεκρά«· οἶον οὐ δοθείσης γὰρ οὐδὲ οὐσης οὐδέπω τῆς ἐντολῆς ἀπρακτος ἦν ἡ ἀμαρτία· »ἐγὼ δὲ ἔζων« ἀμέμπτως πρὸ τῆς ἐντολῆς, οὐκ ἔχων ἔχων διορισμὸν καὶ διαταγάν, καθ’ ἢν ἔδει πολιτεύσασθαι, ἦς καὶ διολισηήσας ἁμαρτήσομαι. »ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν, ἐγὼ δὲ ἀπέθανον, καὶ ηὐρέθη μοι ἡ ἑντολὴ ἡ εἰς ζωὴν αὔτη εἰς θάνατον«, ὅτι μετὰ τὸ νομοθετῆσαι τὸν θεὸν καὶ διαστείλασθαι ὃ ποιητέον καὶ",
          "candidate_score": 0.605824,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485",
          "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in",
          "candidate_score": 0.605083,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1346",
          "psc_text": "τάξει ἐπὶ τὴν τοῦ ὁμοίου αὐτῷ κατῆλθεν ζήτησιν, ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸν δωδέκατον ἀριθμόν, καὶ εὑρὸν † αὐτὸν ἐπληρώθη, φανερὸν εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχήματος τοῦ στοι- V Μ lat. Hipp. 1 ὑπεξαιρούμενος Hipp. | δὲ < Hipp. | τὸν ἐπίσημον Hipp. 1f καὶ — γραμμάτων < Hipp. 2 τὸν, ὸν auf Rasur Vcorr τὸν τῶν < —6 μέχρι γὰρ — αἰώνων < Hipp. 3 ε Ausg.] Θ V M Ε lat. 4 V M cum . . . appositum est lat. 5 ὀκτώ auf Rasur Vcorr 7 τριῶν] τριάκοντα V M tribus lat. τῶν τριῶν Hipp. | τρὶς < Hipp. 8 τρὶς γὰρ — < lat. 8f καὶ αὐτὴ δὲ — ἐγέννησεν < Hipp. 9 ἐφ᾿ τε < lat. Hipp. 10 παρ’ αὐτοῖς < lat. Hipp. | nach ἀριθμὸν hat einen ängeren Zusatz | καὶ ἐπεὶ] ἐπειδὴ δὲ Hipp. 11 ἀποστὰς < καταλείψας Hipp. | ἄνω < Hipp. | ἕνδεκα",
          "candidate_score": 0.603525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3087",
          "psc_text": "Ι ὑποβαλλομένων M Ι vor + und S 6 τὸν γραφήν < S 7f οὐκ ἀνέγνωτε < U + αὐτοὺς Do Ι καὶ εἶπεν < M 8f καὶ εἶπεν — τὰ ἑξῆς < S 9 μητέρα < Do 10 αὐξάνεσθε + u. mehret euch S 12 t) < M U 16 μετὰ τὸ ἐκπεσεῖν] hernach S 17 ἐπισκεψάμενοι M Ι Tcc + jetzt S 18 λόγου U 19 κατεσκευασμένην < S Ι ἀμέλει] u. nun 20 vor + κατὰ und S Ι ἐξοικίφεται] geworden u. ausgetrieben S 21 δρέψασθαι — καὶ < S 22 ἠδύνατο U 22 f ἀπὸ τῆς ζωῆς) vom Baum S; vgl. S. 451 24 ἀπέστειλεν U Ι εἰς τὴν γῆν < S 25 ἤμησεν U Ι ἄγευστον U δὲ ἐκ μεταμέλου φαίη τοῦτο πεποιηκέναι τὸν θεὸν ὁ ἀντιλέγων, ἀσθενὴς αὐτῷ ὁ λόγος, μεταγινώσκοντα τὸν θεὸν εἰσάγων. ἀλλ’ οὔτε οὔτε τοῦ μέλλοντος ὁ θεὸς οὔτε κακοποιός, ἀλλὰ",
          "candidate_score": 0.602835,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2170",
          "psc_text": "Μ 11 καὶ < U 14 ἐγκρατευσαμένων U 15 τῷ κόσμῳ *] κοσμήσας M U | προετύπου U 18 f hinter τοῦτο (Ζ. 18) ist vielleicht <ποιῆσαι> einzuschieben; ἀπαγορεύειν τινά τι ist auch in dieser nachlässigen Anknüpfung schwer erträglich λίας ἀγαθῆς προτρεπόμενοι τὸν δυνάμενον, οὐκ ἀνάγκην δὲ ἐπιτιθέαμεν τῷ μὴ δυναμένῳ, ἀλλὰ οὐδὲ ἐκβάλλομεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς ζωῆς. ὁ γὰρ ἅγιος λόγος πάντῃ ἐκήρυξε τὴν ἀσθένειαν τῶν ἀσθενούντων βαστάζειν, ὡς καὶ ὁ ἅγιος ἀπόστολος εὐθὺς εὑρεθήσεται λέγων καὶ ἐλέγχων τοὺς τοιούτους * μὴ ὄντας τοῦ αὐτοῦ χαρίσματος ὅτι »νεωτέρας χήρας παραιτοῦ· μετὰ γὰρ τὸ καταστρηνιάσαι τοῦ Χριστοῦ γαμεῖν θέλουσιν, ἔχουσαι τὸ κρίμα, ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ἠθέτησαν«. αἱ γὰρ ἐπαγγειλάμεναι καὶ ἀθετήσασαι ἔχουσι κρίμα, αἱ δὲ μὴ ἐπαγγειλάμεναι, ἀλλὰ συναφθεῖσαι δι᾿ ἀσθένειαν κρίμα οὐχ ἕξουσιν. εἰ δὲ κρίμα ἔμελλον ἔχειν, πῶς ἔλεγε »γαμείτωσαν, οἰκοδεσποτείτωσαν;« 10. Πᾶς τοίνυν προφητεύων παρακολουθῶν εὑρίσκεται, κἄν τε ἐν τῇ παλαιᾷ διαθήκῃ κἄν τε ἐν τῇ",
          "candidate_score": 0.602304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2335",
          "psc_text": "ἀμνὸς τοῦ θεοῦ«. εἶτα φησίν »ἤκουσαν οἱ δύο μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ«. αὕτη δὲ ἦν οκτωκαιδεκάτη μετά τὸν πειρασμὸν ἡμέρα, καθὼς προείπαμεν, πρώτη δὲ ἀπὸ Ἰωάννου ὅτε ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ οἱ περὶ Ἀνδρέαν καὶ παρ᾿ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην (ὥρα ἦν ὡς δεκάτη), ὅτε καὶ τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Σίμωνα εὑρὼν ὁ Ἀνδρέας ἤγαγε πρὸς τὸν Ἰησοῦν. εἶτα λέγει τὸ εὐαγγέλιον »τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ ὁ κύριος· ἀκολούθει μοι«. αὕτη δὲ ἦν ἐννεακαιδεκάτη ἡμέρα μετὰ τὸν πειρασμόν, ὡς ἔχει ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐαγγελίου, * Φιλίππου τὴν κλῆσιν καὶ τοῦ Ναθαναήλ. καὶ λοιπὸν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, λέγει, γάμος ἐγέ- 6 für diese 2 Wochen und 2 Tage (c.30, 4; S. 302, 3 heißt es ὡσεὶ ἑβδομάδας δύο καὶ ἡμέρας τρεῖς) gibt Epiph. nirgends einen Beleg; ein sicherer Beweis, daß er den Ansatz der Taufe auf den 8. November nicht selbst",
          "candidate_score": 0.601876,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2337",
          "psc_text": "zu: ἀπεντεῦθεν αἱ τεσσαράκυντα τοῦ πειρασμοῦ καὶ δύο ἑβδομάδες, μκρῶ πλεῖον αἰ ἐν ναζαρὲτ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ πειρασμοῦ καὶ πρώτη ἡμέρα πρὸς ἰωάννην καὶ Δευτέρα. καὶ πάλιν ἀπὸ Ἰωάννου πρώτη καὶ δευτέρα ὅτε ἠκολούθησαν αὐτῶ οἱ περὶ ἀνδρέαν. ἔπειτα Σίμων Πέτρος καὶ τῆ ἄλλη ἡμέρα, ὡς ἔφημεν καὶ ἔχει ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐαγγελίου, φιλίππου κλῆσις καὶ τοῦ ναθαναήλ 7f Ναζαρὲθ M 10 <ὅτε> * 21 ὡς *] καὶ M | * etwa <περιέχουσα>* 22—S. 273, 15 verkürzt in U: καὶ λοιπὸν τῆ Τρίτη ἡμέρα γάμος ἐγένετο ἐν κανᾶ τῆς γαλιλαίας μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας. ὅτερ πρῶτον σημεῖον καὶ πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ γεννήσεως τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ παρουσίας. νετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, μετὰ τὰς δύο τὰς προειρημένας ἀπὸ Ἰωάννου ἡμέρας. προστιθεμένων τοίνυν τῶν εἴκοσι ἡμερῶν ταῖς τεσσαράκοντα τοῦ πειρασμοῦ δύο μῆνες τελοῦνται, οἵτινες τοῖς δέκα μησὶ συναπτόμενοι ἐνιαυτὸν τελοῦσιν, ὅ ἐστι πλήρωμα τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ",
          "candidate_score": 0.601403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1177",
          "psc_text": "ἕκαστος, ἤτοι οὑτος ἐκείνῳ μεταδοὺς ἢ ἐκεῖνος τούτῳ. τὰ δεινὰ ἀπεμπολή- 2 μαχίμης γυναικὸς nach Prov. 21, 9. 19; von dorther ergibt sich der Sinn unseres Satzes V Μ Clemens AI. 3 προσεύχῃ Clemens AI. | φησίν hinter εὐχαριστία σου Clemens AI. 4 ὑποπέσοι V M | στῇς <εἰς> *; <εἰς> τὸ . . . σφαλῆναι gehört zusammen = dir im Begriff bist zu fallen] τῆς M αἰτῇς Hilgenfeld Stählin 4f οὐ κατορθῶσαι, ἀλλὰ μὴ σφαλῆναι Clemens AI. 4 [μὴ] *; viell. noch besser οὐ zu streichen u. μὴ κατορθώσας zu schreiben Jül. 5 εἶτα πάλιν φησίν < Clemens AI. | ἐστιν hinter νέος τις Clemens AI. 6 κατωφερὴς Clemens AI.] καταφερὴς VM | τουτέστιν ἀσθενὴς < Clemens AI. 7 f αἰσχρὰς δὲ — ὁ τάλας < Clemens AI. 8 <γάρ> * | φησίν σαντες καὶ εἴς τι πρὸς ἀλλήλους διαφερόμενοι, ὅμως ἐν μιᾷ αἱρέσει ἑαυτοὺς κατέθεντο, »ὥστε καὶ ἔχειν",
          "candidate_score": 0.601187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_890",
          "psc_text": "γε- 7 Jes. 8, 1 — 12 die Zalil ruht auf der Chronik des Eusebius: 2015 (= die Jahre zwischen Abraham u. Christus, vgl. Eusebius-Hieronymus Chronik S. 169, 14f Helm) weniger 753 ergibt als Rest 1262 = Ol. 6, 3 (6, 2 Hieron.) = 3. Jahr des Ahas. Dazu stimmen die 11 Jahre in Ζ. 26, wenn Hiskia bei der Thronbesteigung 25 ährig war — 18 Luk. 1, 35 — 21 I Tim. 2, 5 — 23ff vgl. haer. 78, 16, 4 — 24 Jes. 8, 3 — 25 vgl. Eusebius ecl. proph. IV 4; Migne 22, 1204C τινὸς τῶν ἐκ περιτομῆς εἰρηκότος ἀκούσας μέμνημαι, ταῦτα τῷ Ἄχαζ προφητεύεσθαι περὶ Ἐζεκίου (ebenso Hieronymus zu Jes. 7, 14; Migne 24, 109 B) V M 1 〈μεγάλου〉 * 4 vor γῆ ein ἡ getilgt Vcorr | οὐκ ἠδύναντο V 8 καὶ hineingeflickt Vcorr | γράψει ἐν] γράψειεν Μ | τις < M",
          "candidate_score": 0.598366,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_17",
          "bdc_text": "Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3004",
          "psc_text": "Diosthcnos S | ἀμφότεροι φότεροι < Μ | περ σχῶμεν] ἐπέχομεν U 15 ἐροῦμαι U 16f τοῖς ἀνα- τρεπτικοῖς — λόγοις < S 16 ἁματρεπτικοῖς U 17 ἐκπέση U 17f ἀντιπαρατασσώμεθα M 18 τῶν σοφισμάτων M | οἱ < U 19 ürchten S | φοβηθέντες βάλλονται M | ἑαυτοῖς M | ὅλως < U S 20 κατάπληξιν + S | ἀκουόντων + τῶν M 21 κατεσκευασμένων M | vor οὐ + und S | καὶ] οὐδὲ U ἀλλὰ τοῦ δόξαι τοῖς παροῦσι σοφοὺς τοὺς λόγους. ἐντεῦθεν γοῦν τοῖς πολλοῖς οἱ ἐκ τῶν εἰκότων ἔσθ᾿ ὁτε λόγοι πρὸς κάλλος καὶ ἡδονὴν πεποικιλμένοι μᾶλλον τῶν εἰς ἀκρίβειαν ἐξητασμένων νομίζονται σπουδαιότεροι, τῶν διδασκάλων οὐ πρὸς τὸ βέλτιον ἁμιλλωμένων ἕτι καὶ σεμνον, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀρέσαι καὶ εὐημερῆσαι, καθάπερ οἱ σοφισταί, οἵ μισθὸν αἱροῦνται τῶν λόγων, ἐπευωνιζόμενοι τὴν σοφίαν ἐπαίνοις. τὸ μὲν οὖν παλαιὸν βραχὺ παντελῶς τὸ περὶ τὴν ἐξήγησιν ἦν, φιλοτιμουμένων μὴ τέρπειν,",
          "candidate_score": 0.596067,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex",
      "max_score": 0.69559,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_69",
          "psc_text": "sich nicht anders verstehen, als dass der Text des Psalms vor, während oder nach der Musik irgendwie vorgetragen, nicht aber wie ein Lied (ᾠδή) gesungen wurde. Der Verfasser des Hypo mne ma wählt zur Umschreibung eines solchen Vortrags den Ausdruck διὰ ψαλτηρίου εἰρῆσθαι Vgl. Hypomnema 15,5–7. Er stellt jedoch sogleich klar, dass keinesfalls alle mit ψαλμός überschriebenen Psalmen in einer solchen Form zur Aufführung gelangt sein können, wendet sich also gegen Origenes’ Definition. Im Abschnitt 17 wird die Anordnung der Psalmen diskutiert, insbesondere die Frage, warum sie überhaupt nicht gemäß der Chronologie der Ereignisse, auf die sie sich beziehen, angeordnet sind. Es werden zwei mögliche Gründe dafür vorgestellt, zunächst, eingeleitet mit ὁ μέν τις εἴποι, dass die Anordnung der Psalmen der Symbolik der jeweiligen Zahl geschuldet sei, so habe die Sieben eine bestimmte Symbolik wegen des Sabbats, die Fünfzig wegen Wochenfest und Jobeljahr usw. Daher also sei im fünfzigsten Psalm",
          "candidate_score": 0.69559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_70",
          "psc_text": "sind. Es werden zwei mögliche Gründe dafür vorgestellt, zunächst, eingeleitet mit ὁ μέν τις εἴποι, dass die Anordnung der Psalmen der Symbolik der jeweiligen Zahl geschuldet sei, so habe die Sieben eine bestimmte Symbolik wegen des Sabbats, die Fünfzig wegen Wochenfest und Jobeljahr usw. Daher also sei im fünfzigsten Psalm das Sündenbekenntnis Davids enthalten, entsprechend dem Gesetz zum Schulderlass im Jobeljahr. Vgl. Hypomnema 17,7–23. Als alternative Begründung wird dem, eingeleitet mit ἕτερος δ᾿ ἂν εἴποι, entgegengesetzt, dass die Reihenfolge der Psalmen durch die Entstehungsgeschichte des Psalmenbuches bedingt sei, da die Psalmen durch Esra oder einen anderen jüdischen Gelehrten gesammelt und dann einfach in der Reihenfolge, die sich dabei ergab, belassen worden wären. Vgl. Hypomnema 17,24–29. Die gesamte Passage hat sehr viel Ähnlichkeit mit Eusebius’ Untersuchung desselben Themas, der unhistorischen Anordnung der Psalmen, im Kommentar zu Ps 62, der in direkter Überlieferung erhalten ist. Auch hier beginnt Eusebius seine Ausführungen: ἄλλος",
          "candidate_score": 0.690228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_81",
          "psc_text": "die Zuschreibungen jeweils eines Psalms an Etan den Israeliten und an Moses verzeichnet. Das Werk wird im vorliegenden Band von Martin Wallraff ausführlich besprochen und ediert (s.o. S. 143–161). Auch hier werden Psalmen, die im Psalter teilweise an weit entfernten Stellen stehen, aufgrund ihrer Titel in Gruppen zusammengefasst, um aus einer solchen Gruppierung tiefere Einsichten in die Beziehung der Psalmen zueinander zu gewinnen. Dem gründlich analysierenden und systematisierenden Geist des Eusebius, der solche Werkzeuge für das Studium des Psalters schuf, haben wir also auch das Hypomnema zurückzugeben – als eine weitere wichtige Einführung zu den Psalmen. 8 Die Überlieferungslage des Textes im Überblick Gesamter Text: K fol. 20r–27r V fol. 34r–36r (mit mechanisch bedingtem Textausfall) M fol. 17r–21r Ja fol. 14v–17v Jb fol. 19r–22v Jc fol. 26v–31v Ja + Jb + Jc = J Alle diese Handschriften schreiben den Text Origenes zu (vgl. app. crit.). Xm fol. 10r–15v, ohne Autorenangabe",
          "candidate_score": 0.688116,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_80",
          "psc_text": "übereinstimmen, wie unten an den entsprechenden Stellen im Text vermerkt ist. Zum anderen besteht eine gewisse Nähe zu Eusebius’ Einführung zu den Asaf-Psalmen, PG 23,821D–836A. wenngleich in dieser nur eine besondere Psalmengruppe der Reihe nach besprochen wird. Die Überschriften der Psalmen, die den hauptsächlichen Untersuchungsgegenstand des Hypomnema bilden, werten auch die Canones psalmorum aus, welche die Psalmen nach ihren Zuschreibungen in der Hebräischen Bibel in sieben Kolumnen auflisten. Die sieben Kolumnen enthalten: Psalmen Davids, Psalmen Salomos, Psalmen ohne Überschrift, Psalmen der Söhne Korachs, Asafpsalmen, anonyme Psalmen und Psalmen, die mit Halleluja überschrieben sind. Am Fuße der sieben Spalten sind außerdem die Zuschreibungen jeweils eines Psalms an Etan den Israeliten und an Moses verzeichnet. Das Werk wird im vorliegenden Band von Martin Wallraff ausführlich besprochen und ediert (s.o. S. 143–161). Auch hier werden Psalmen, die im Psalter teilweise an weit entfernten Stellen stehen, aufgrund ihrer Titel in Gruppen zusammengefasst, um aus",
          "candidate_score": 0.687771,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_57_59",
          "bdc_text": "der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_62",
          "psc_text": "des göttlichen Logos. Vgl. Eusebius, In Ps. (Ps 80) PG 23, 969A–975A, insbesondere 972B: Ληνοὺς γὰρ μηδὲ ἄλλο τι νόμιζε λέγεσθαι ἢ τὰς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ, ἐν αἷς συγκροτούμενοι καὶ τοὺς ἑαυτῶν καρποὺς κατὰ τὸ αὐτὸ συμβαλλόμενοι μίαν κρᾶσιν ποιούμεθα εἰς δόξαν καὶ εὐφροσύνην τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ. Auch die Ausführungen des Hypomnema zu den anderen Psalmenüberschriften finden sich großenteils in den Kommentaren des Eusebius zum jeweiligen Psalm wieder, wenn auch eine hexaplarische Variante Es handelt sich um die Aquila-Version zu Ps 9,1, welche in Hypomnema 4,10 angegeben ist mit: ὑπὲρ τῆς νεότητος. Die Kommentarfragmente zu Ps 9,1 enthalten zwar keine Aquila-Übersetzung, doch in Ecl. proph. II 5 (zu Ps 9) vermerkt Eusebius: ὁ μέντοι Ἀκύλας […] ἐξέδωκεν εἰπών· τῷ νικοποιῷ νεανιότητος τοῦ υἱοῦ… (PG 22,1100A). Vermutlich handelt es sich bei der Angabe des Hypomnema um ein Versehen, denn Field bestätigt die der Eclogae propheticae, wobei er die Hypomnema-Stelle als",
          "candidate_score": 0.677103,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17",
          "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.",
          "candidate_score": 0.636599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_64",
          "psc_text": "Abweichungen unterstreichen jedoch eher das allgemeine Bild zahlreicher Bezüge zwischen Hypomnema und Psalmenkommentar des Eusebius, die bereits Rietz aufgezeigt hat, und die – ohne Vollständigkeit zu beanspruchen – auch in der folgenden Edition des Textes an den entsprechenden Stellen vermerkt sind. An dieser Stelle ist auch kurz auf die Überschrift des Ps 4 einzugehen. Diese führt das Hypomnema als Beispiel für die Formel ἐν ὕμνοις an und deutet sie als Hinweis auf den musikalischen Vortrag. Vgl. Hypomnema 16,5–10. Auffälligerweise weicht das Hypomnema hier vom textus receptus der Septuaginta ab, wo sich stattdessen ἐν ψαλμοῖς (ᾠδή) findet, wenngleich auch die Variante ἐν ὕμνοις (ψαλμός) überliefert ist. Auf letztere Variante bezieht sich nun Eusebius in seinem in direkter Tradition erhaltenen Kommentar zu Ps 60 (einem anderen Psalm, der ἐν ὕμνοις überschrieben ist), sodass dies für ihn zweifellos die korrekte Überschrift des Ps 4 ist. Vgl. Eusebius, In Ps. (Ps 60) PG 23,573D–574A.",
          "candidate_score": 0.635689,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_84",
          "psc_text": "ἐκκλησίας καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἐπὶ ταὐτὸ συνόδων δηλοῦν· καὶ γὰρ ἐκ πολλῶν μίαν εὐχὴν καὶ ὑμνολογίαν ἀναπέμπεσθαι τῷ θεῷ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις συμβαίνει, ὥσπερ ἐν ταῖς ληνοῖς ἐκ πολλῶν καὶ διαφόρων ἀμπέλων μία κρᾶσις ἀποτελεῖται οἴνου. πάλαι μὲν οὖν ἐν ἑνὶ τόπῳ τῆς Ἱερουσαλὴμ μία τις ἦν ληνὸς ἔνθα συνιόντες τὰς αὐτῶν εὐχὰς ἀνέπεμπον, ἧς μέμνηται καὶ Ἡσαΐας λέγων· καὶ ᾠκοδόμησα πύργον καὶ προλήνιον ὤρυξα ἐν αὐτῷ. δηλοῖ δὲ πύργον μὲν τὸν ναόν, προλήνιον δὲ τὸ θυσιαστήριον. ἀλλ’ ἐπεὶ καθελεῖν ἠπείλησε καὶ καθεῖλεν ἐκεῖνα, πλείους ἀντὶ μιᾶς συνεστήσατο ληνοὺς τὰς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐκκλησίας. Διὸ εἴρηται ἐν τῷ ὀγδόῳ ψαλμῷ οὕτως· κύριε, ὁ κύριος ἡμῶν, ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ· σαφῶς γὰρ παρέστησε τὰς ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ληνοὺς τοῦ θεοῦ. Καὶ ὁ ὀγδοηκοστὸς δὲ καὶ αὐτὸς ἐπιλήνιος ὢν τοῖς ἔθνεσι πᾶσι παρακελεύεται τῷ θεῷ τῶν προφητῶν ἀποδιδόναι τὸν ὕμνον· λέγει δ᾽ οὖν· ἀγαλλιᾶσθε",
          "candidate_score": 0.634981,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17",
          "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.",
          "candidate_score": 0.63048,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_135",
          "bdc_text": "Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_27",
          "psc_text": "ὑπόμνημα in einem wissenschaftlichen Kontext natürlich über eine bloße, gleichsam persönliche Erinnerung hinausreichen sollte, könnte der Titel eine Stellungnahme des Eusebius zu Origenes bedeuten. Der Nachfolger zeigt sich nicht als sklavischer Parteigänger, sondern als selbständiger Kopf, der seine abweichende Auffassung in einem kurzen ὑπόμνημα darlegt. Die Ausführungen sind denn tatsächlich eine Auseinandersetzung mit Auffassungen des Origenes. Wo Eusebius die These eines anonymen τις referiert, lässt sich der Inhalt aus Origenes nachweisen. Auch die übrigen Erklärungen sind Gegenpositionen zu Origenes, wie sich unten in den Abschnitten fünf und sechs erweisen wird. Unentschieden muss indessen bleiben, ob der Urheber des Titels ὑπόμνημα Ὠριγένους sich dieser Zusammenhänge bewusst war. 3 Die Rezeption durch Hilarius Ein entscheidendes Argument für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes könnte allerdings die Rezeption des Textes durch Hilarius von Poitiers sein, Zur Rezeption des Hypomnema bei Hilarius vgl. Rietz, Quaestiones, 33; Nautin, Origène, 277. Einschränkend vermerkt allerdings Nautin, ebd.",
          "candidate_score": 0.628271,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_27",
          "psc_text": "ὑπόμνημα in einem wissenschaftlichen Kontext natürlich über eine bloße, gleichsam persönliche Erinnerung hinausreichen sollte, könnte der Titel eine Stellungnahme des Eusebius zu Origenes bedeuten. Der Nachfolger zeigt sich nicht als sklavischer Parteigänger, sondern als selbständiger Kopf, der seine abweichende Auffassung in einem kurzen ὑπόμνημα darlegt. Die Ausführungen sind denn tatsächlich eine Auseinandersetzung mit Auffassungen des Origenes. Wo Eusebius die These eines anonymen τις referiert, lässt sich der Inhalt aus Origenes nachweisen. Auch die übrigen Erklärungen sind Gegenpositionen zu Origenes, wie sich unten in den Abschnitten fünf und sechs erweisen wird. Unentschieden muss indessen bleiben, ob der Urheber des Titels ὑπόμνημα Ὠριγένους sich dieser Zusammenhänge bewusst war. 3 Die Rezeption durch Hilarius Ein entscheidendes Argument für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes könnte allerdings die Rezeption des Textes durch Hilarius von Poitiers sein, Zur Rezeption des Hypomnema bei Hilarius vgl. Rietz, Quaestiones, 33; Nautin, Origène, 277. Einschränkend vermerkt allerdings Nautin, ebd.",
          "candidate_score": 0.627979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_1",
          "bdc_text": "abgeküntenVon hier an sind die inhaltlich wichtigsten Teile des Briefes wahrscheinlich durch J. H. Hottinger unterstrichen . absagende , ( den Vertrag ) aufkündigende ( SI III 356f ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_11",
          "psc_text": "muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754 (10. Jh., Typ XIIIb Nach der Klassifizierung der Psalmenkatenen bei Karo/Lietzmann, Catalogus, 20–66. Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist allerdings durch Dorivals Ergebnisse zu den Beziehungen der verschiedenen Psalmenkatenen untereinander an vielen Stellen überholt. Bei den im Folgenden genannten Handschriften handelt es sich um gemischte bzw. komplexe Katenen, die jedoch miteinander eng verwandt sind, wobei die Katene des Vat. gr. 754 eine Schlüsselposition einnimmt. Vgl. dazu Dorival, Chaînes II, 342–347; ders., Chaînes III, 433–438; ders., Chaînes IV, 292–297 und 319–322. Allerdings hat der Text des Hypomnema im Vat. gr. 754 eine größere Lücke, bedingt durch den Verlust von zwei Folia.), fol.",
          "candidate_score": 0.626367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_16",
          "psc_text": "Hier erscheint das Hypomnema im Anschluss an drei echte Prologtexte des Eusebius, die auch im vorliegenden Band enthalten sind: De divisione, Periochae, Wie in den meisten uns bekannten Handschriften der Katenenüberlieferung folgt auf die Periochae ein Abschnitt περὶ τῶν ὠδῶν, in dem die Herkunft der Oden aufgelistet ist. Dieser Abschnitt stammt jedoch mit Sicherheit nicht von Eusebius, was sich bereits am Sprachgebrauch feststellen lässt. Vgl. dazu oben, S. 123f. De ordine. In der Handschrift ist lediglich der erste Text Eusebius zugeschrieben (ὑπόθεσις Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου εἰς τοὺς ψαλμούς), während die darauffolgenden Texte keine Zuschreibung tragen. Dieser Befund spricht in gewissem Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt,",
          "candidate_score": 0.626227,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_19",
          "psc_text": "diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππολύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus Origenes, Es handelt sich um Origenes, De diapsalmate 1,1–5. überschrieben mit: Εὐσεβίου εἰς τὸ διάψαλμα. – den genannten Auszug aus dem Hypomnema, überschrieben mit: τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτό. – den Prologtext De diapsalmate, der möglicherweise gleichfalls von Eusebius stammt Zur Diskussion um die Verfasserschaft des Eusebius s.u. S. 274. und ebenso überschrieben ist mit: τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτό (Mosq. 194, Ottob. 398), bzw. mit: τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου εἰς τὸ διάψαλμα (Hieros. 1, Barocc. 223). Gemäß dieser Traditionslinie gilt also als Autor des Hypomnema eindeutig Eusebius. Natürlich soll hier nicht dafür plädiert werden, ihre Autorenzuweisung höher zu bewerten als",
          "candidate_score": 0.623033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_0",
          "psc_text": "Unter den Prologtexten zum Psalter, die aus äußeren oder inneren Gründen Origenes zugeschrieben wurden, Siehe dazu Rietz, Quaestiones; Nautin, Origène, 275–292; Neuschäfer, Origenes, 67–77; Whealey, Prologues, 234–245; Risch, Prologe, 475–489, und zuletzt Auwers, Origène, 28–35. nimmt das sogenannte Hypomnema Das Hypomnema liegt als vermeintliches Werk des Origenes in folgenden Editionen vor: PG 12,1060C–1076B; Lommatzsch XI 356–371 und Rietz, Quaestiones, 1–10 (= Prologus I). Im Folgenden wird der Text nach unserer neuen kritischen Edition zitiert (= Hypomnema Kapitel, Zeile). sowohl inhaltlich als auch in seiner Überlieferung eine Sonderstellung ein, Vgl. Risch, Prologe, 477. 484–486. was bereits Anlass dazu gab, für diesen Text eine andere Quellschrift zu vermuten als für die restlichen Texte. Vgl. Risch, Prologe, 486f., wo vermutet wurde, das Hypomnema könnte ein eigenständiger Vortrag gewesen sein. Gegen eine Einordnung als Homilie bemerkt allerdings bereits Nautin, dass Origenes in seinen Homilien die Namen der Übersetzer Aquila, Symmachus und Theodotion ansonsten nie",
          "candidate_score": 0.622073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_137_139",
          "bdc_text": "HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 . März 1525 dessen Amtmann ( AZürcherRef 677 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_26",
          "psc_text": "des Typs VII erscheinen. So spricht, trotz der Zuweisung des Textes an Origenes im erstgenannten Traditionsstrang, die handschriftliche Überlieferungssituation des Hypomnema insgesamt nicht notwendig für dessen Autorschaft, sondern in gewissem Maße für Eusebius. Obgleich ein Genitiv der Person naheliegenderweise als Autorenangabe aufzufassen ist, ließe sich der überlieferte Titel ὑπόμνημα Ὠριγένους bzw. Ὠριγένους ὑπόμνημα vielleicht auch auf den Inhalt beziehen. Ὑπόμνημα mit einfachem Genitiv kann nämlich „Erinnerung an“ bedeuten, wie sich beispielsweise aus Chrysostomus belegen lässt. Chrysostomus, In psalmum 136 (PG 55,405B): ὑπομνήματα τῆς πολιτείας τῆς προτέρας. Grammatikalisch könnte also Ὠριγένους durchaus als Objekt des ὑπόμνημα verstanden werden. Da der Ausdruck ὑπόμνημα in einem wissenschaftlichen Kontext natürlich über eine bloße, gleichsam persönliche Erinnerung hinausreichen sollte, könnte der Titel eine Stellungnahme des Eusebius zu Origenes bedeuten. Der Nachfolger zeigt sich nicht als sklavischer Parteigänger, sondern als selbständiger Kopf, der seine abweichende Auffassung in einem kurzen ὑπόμνημα darlegt. Die Ausführungen sind denn tatsächlich",
          "candidate_score": 0.620571,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2",
      "max_score": 0.695444,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_568",
          "psc_text": "«Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur.» Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumptione. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium, et a verbo aspero.» Diximus quia multi timentes asperum verbum incidunt in muscipulam venantium. Insultatur homini, quia christianus est; et poenitet illum, quia christianus factus est, et ab aspero verbo incidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo",
          "candidate_score": 0.695444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64_66",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_959",
          "psc_text": "Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servis? Nam multa jubet Christus, et non facis; jubet ipsa, et facis. Jubet Christus ut vestias pauperem, et non facis; jubet avaritia ut facias fraudem, et hoc potius facis. Si haec ita sunt, si talis es, noli tibi multum promittere haereditatem Christi. Sed dicis: Diligo Christum. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere",
          "candidate_score": 0.694748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2650",
          "psc_text": "coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis",
          "candidate_score": 0.692484,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3899",
          "psc_text": "in timentibus eum:» sed quomodo timentibus eum? «Et in his qui sperant in misericordia ejus.» Ecce timuit eum Judas traditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. (Matth. XXVII, 4, 5) . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericordia ejus. Si times latronem, ab alio speras auxilium, non ab eo quem times: poscis auxilium ab eo quem non times, adversus eum quem times. Si sic times Deum, et ideo times Deum quia peccator es, a quo accepturus es auxilium adversus Deum? Quo iturus es? quid facturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si speres in misericordia ipsius; atque ita de caetero peccare caveas, ut de praeteritis",
          "candidate_score": 0.690969,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2964",
          "psc_text": "cum sumus, malum est non habere spem; qui enim modo spem non habet, rem postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes erit? «Quod enim videt quis, quid sperae?» Veniet Dominus Deus noster, primo formam ipsam in qua crucifixus est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» (Matth. XXV 41, 34) : quod cum acceperint, jam spes non erit, quia res tenebitur. Transacta ergo spe, transibit nox illa; sed donec fiat, a vigilia matutina speret anima nostra in Dominum. 11. Et redit ad illud, «A vigilia matutina speret Israel in",
          "candidate_score": 0.684144,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1998",
          "psc_text": "(Rom. VIII, 24, 25) . Sed ut perduret usque in finem ipsa patientia, «Adjutor eorum et protector eorum est.» An fortasse spirituales (a quibus carnales instruuntur in spiritu mansuetudinis, quia ipsi tanquam superiores pro inferioribus supplicant) jam vident, et illis jam res est quae adhuc inferioribus spes est? Non est ita: nam et «domus Aaron speravit in Dominum.» Ergo, ut etiam ipsi perseveranter extendantur in ea quae ante sunt, et perseveranter currant, donec apprehendant in quo apprehensi sunt (Philipp. III, 12-14) , et cognoscant sicut et cogniti sunt (I Cor. XIII, 12) , «Adjutor eorum et protector eorum est.» Utrique enim «timent Dominum, et speraverunt in Dominum: adjutor eorum et protector eorum est.» 9. [«vers.» 12, 13.] Neque enim nos meritis nostris praevenimus misericordiam Domini: sed, «Dominus memor fuit nostri, et benedixit nos. Benedixit domum Israel, benedixit domum Aaron.» Utrosque autem benedicens, «Benedixit omnes timentes Dominum.» Quaeris quos utrosque? respondetur,",
          "candidate_score": 0.681743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3858",
          "psc_text": "Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» (Psal. LXXII, 1) ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte putamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed significamus nos cor conterere, ut a Domino dirigatur. 8. «Sanat» ergo «contritos corde,» et contritum cor habentes; et sanitas ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea quid facit",
          "candidate_score": 0.681202,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_216",
          "psc_text": "Christi corpore agnoscit, utrumque dicat, et, Christus dicit, et, Ego dico. Noli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt;» ibi certe habemus, Et contristatus est Jesus (Matth. XXVI, 38) , et fatigatus est Jesus (Joan. IV, 6) , et dormivit Jesus (Matth. VIII, 24) , et esurivit (Id. IV, 2) et sitivit Jesus (Joan. IV, 7; et XIX, 28) , et oravit, et pernoctavit in orando Jesus. «Pernoctabat,» inquit, «Jesus» (Luc. VI, 12) , «et perstabat» «in orando; et globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» (Id. XXII, 43, 44) . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebat? 2. [«vers. 1.] Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille",
          "candidate_score": 0.677239,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1318",
          "psc_text": "quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» (Rom. II, 5, 6) . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne experieris justum, quem contempsisti benignum? 17. [«vers. 9.] Non in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur.» Quia et quod vivimus in flagellis et corruptione mortalitatis, de indignatione ipsius est: de poena hoc habemus primi peccati.",
          "candidate_score": 0.676019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2918",
          "psc_text": "Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum (Isai. XL, 8) . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» (Matth. XXIII, 3) . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic",
          "candidate_score": 0.672333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_49_51",
          "bdc_text": "sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2106",
          "psc_text": "abutitur, ut nimis pro eo quod est valde, et positum inveniamus in Litteris sacris, et ponamus in sermonibus nostris. Nam et hic, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis,» nonnisi Valde intelligimus, si recte intelligimus: et, Nimis te diligo, si alicui charissimo dicimus, non utique plus quam oportet, sed valde nos diligere intelligi volumus. Denique illa graeca sententia non habet hoc verbum, quod hic legitur: ibi enim est ἄγαν, quod est nimis; hic est autem σφόδρα, quod est Valde. Sed aliquando, ut diximus, Nimis pro eo quod est Valde et dictum invenimus, et dicimus: unde nonnulli etiam latini codices non habent, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis:» sed, «valde.» Valde itaque praecepit hoc Deus, et valde oportet Dei custodiri mandata. 2. [«vers.» 5.] Sed humilis pietas vel pia humilitas, et fides non immemor gratiae, quid adjungat attendite: «Utinam,» inquit, «dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas.» Praecepisti quidem tu, sed utinam",
          "candidate_score": 0.670799,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_804",
          "psc_text": "Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, quibus ad tempus parcit. 26. [«vers.» 21.] Quid enim sequitur? «Captabunt in animam justi.» Quare captabunt? Quia verum crimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina (Id. XXVI, 59) , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare hoc totum fiat, in consequentibus declarabit. 27. [«vers. 22.] Et factus est,» inquit, «mihi Dominus in refugium.» Non quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus",
          "candidate_score": 0.670209,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2918",
          "psc_text": "Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum (Isai. XL, 8) . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» (Matth. XXIII, 3) . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic",
          "candidate_score": 0.670143,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716",
          "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus",
          "candidate_score": 0.669915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_959",
          "psc_text": "Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servis? Nam multa jubet Christus, et non facis; jubet ipsa, et facis. Jubet Christus ut vestias pauperem, et non facis; jubet avaritia ut facias fraudem, et hoc potius facis. Si haec ita sunt, si talis es, noli tibi multum promittere haereditatem Christi. Sed dicis: Diligo Christum. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere",
          "candidate_score": 0.669771,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_975",
          "psc_text": "locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram» (Joan. XVI, 33) . Si christiani estis, pressuras in isto mundo sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Refrigescet,» inquit, «charitas multorum» (Matth. XXIV, 3-13) . Qui ergo perseveranter spiritu ferbuerit, secundum Apostolum, qui ait, «Spiritu ferventes» (Rom. XII, 11) , ejus charitas non refrigescet; quia ipsa charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Nemo sibi ergo promittat quod Evangelium non promittit. Ecce venient laetiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non",
          "candidate_score": 0.668087,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4007",
          "psc_text": "laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi dispersi non erimus. IN PSALMUM CXLVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [«vers.» 1.] Meditatio praesentis vitae nostrae in laude Dei esse debet: quia exsultatio sempiterna futurae nostrae vitae, laus Dei erit; et nemo potest idoneus fieri futurae vitae, qui non se ad illam modo exercuerit. Modo ergo laudamus Deum: sed et rogamus Deum. Laus nostra laetitiam habet, oratio gemitum. Promissum est enim nobis aliquid quod nondum habemus; et quia verax est qui promisit, in spe gaudemus: quia tamen nondum habemus, in desiderio gemimus. Bonum est nobis perseverare in desiderio donec veniat quod promissum est, et transeat gemitus, succedat sola laudatio. Propter haec duo tempora unum quod nunc est in tentationibus et tribulationibus hujus vitae, alterum quod tunc erit in securitate et exsultatione perpetua, instituta est nobis etiam celebratio duorum temporum, ante Pascha, et post Pascha. Illud quod est ante",
          "candidate_score": 0.668006,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1770",
          "psc_text": "pro lapidantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» (Act. VII, 59) . Ad quam rem praeceptum pertinet, «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos persequuntur» (Matth. V, 44) . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo reddentes» (Rom. XII, 17) ; et apostolus Petrus, «Non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto» (I Petr. III, 9) : unde et in Psalmis legitur, «Si reddidi retribuentibus mihi mala» (Psal. VII, 5) . Duorum postremorum illud mitius ad novem leprosos pertinet, qui cum mundati essent a Domino, gratias non egerunt (Luc. XVII, 12, 18) : illud vero ultimum quo nihil est pejus, ad hos pertinet, de quibus in isto psalmo legitur. «Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi.» Dilectionem quippe debebant tantis Domini beneficiis; quam non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo",
          "candidate_score": 0.667455,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3713",
          "psc_text": "Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» (Psal. XXXVI, 4) . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem",
          "candidate_score": 0.667259,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_365",
          "psc_text": "in graeco non ita sit; semper quippe in ea lingua dies feminino genere dicitur, et ideo nostros sic interpretari puto), arctius quaestio colligabitur. Quomodo enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum additur et dicitur totum. Nam et in eo quod dixit Dominus in Evangelio, «Sic erit et Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus» (Matth. XII, 40) ; ideo totum pro parte non insolenter accipitur, quia non ait, Totis tribus diebus et totis tribus noctibus: unus quippe medius fuit totus dies, duorum autem partes; primi ultima, ultimi prima. Si autem non crucem suam in hac prophetia Psalmi significavit his verbis, sed orationem, quam eum ex forma servi fudisse Deo Patri,",
          "candidate_score": 0.666834,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716",
          "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus",
          "candidate_score": 0.66657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4093",
          "psc_text": "Et ne vere tu putares homines ferro percuti, sanguinem fundi, vulnera in carne fieri, sequitur, et exponit: «Objurgationes in populis.» Objurgatio quae est? Correptio. Procedat ex vobis framea bis acuta, nolite cessare; dedit illam vobis Deus pro modulo vestro. Qualis homo es, qui idola colis? Dic amico tuo, si tamen remansit cui dicas: Qualis homo es, qui dimisisti eum a quo factus es, et adoras quod fecisti? Melior est faber, quam quod fabricat faber. Si fabrum adorare erubescis, quod faber fecit, non erubescis? Cum coeperit erubescere, cum coeperit compungi, fecisti vulnus de framea; pervenit ad cor, moriturus est ut vivat: «Frameae bis acutae in manibus eorum, ad faciendam vindictam in gentibus, objurgationes in populis.» 14. [«vers. 8.] Ut alligent reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in vinculis ferreis. Ut faciant in eis judicium conscriptum.» Facile exposuimus quomodo de frameis cadant ut exsurgant, separentur ut congregentur, vulnerentur ut sanentur, moriantur",
          "candidate_score": 0.666462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_737",
          "psc_text": "quia illo facturus erat. Videt humilem Christum in spiritu, videt humilem; neminem timentem, nulli parcentem in verbo, et dicit: «Fidenter egit.» Videt illum quam fidenter egit, videt illum comprehensum, videt illum crucifixum, videt illum humiliatum, videt illum resurgentem et euntem in coelum, et venturum inde ad judicium eorum, inter quorum manus passus est omnia mala: «Exaltare,» inquit, «qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Superbis reddet, non humilibus. Qui sunt superbi? Quibus parum est quod mala faciunt, et defendere peccata sua volunt. Namque de his qui crucifixerunt Christum facta sunt postea miracula, quando de ipso numero Judaeorum crediderunt, et donatus est illis sanguis Christi. Impias manus et cruentas de sanguine Christi portabant: lavit eas ipse cujus sanguinem fuderant. Adjuncti sunt corpori ipsius, id est Ecclesiae, qui corpus ejus mortale, quod viderant, persecuti sunt. Fuderunt pretium suum, ut biberent pretium suum. Namque postea plures conversi sunt. Cum multa miracula fierent ab Apostolis,",
          "candidate_score": 0.666416,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3690",
          "psc_text": "dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in Ecclesia et in corpore Christi constituti, dicant cum Ecclesia: «Quoniam vulnerata charitate ego sum» (Cant. II, 5, sec. LXX) . «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» 14. [«vers. 7.] Emitte manum tuam ex alto.» Quid postea? quid in fine? Quomodo vincit corpus Christi? Coelesti adjutorio. Veniet enim «ipse Dominus in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo» (I Thess. IV, 15) ; ipse Salvator corporis, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibus volvebas. Haec est illa aqua contradidictionis (Num. XX, 13) . «Exime",
          "candidate_score": 0.666404,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_49_51",
          "bdc_text": "sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2197",
          "psc_text": "Domino acceperit intellectum: unde iste adjungit et dicit, «Da mihi intellectum, et scrutabor legem tuam, et custodiam illam in toto corde meo.» Cum enim quisque legem scrutatus fuerit, et ad ejus alta pervenerit, in quibus tota pendet; profecto debet Deum diligere ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; et proximum suum tanquam seipsum. In his enim duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Hoc videtur promisisse, cum dixit, «Et custodiam illam in toto corde meo.» 5. [«vers.» 35.] Sed quia et hoc minus valet viribus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et certe ipsa est semita; hoc est via mandatorum Dei, quam se, dilatato ab illo corde suo, cucurrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat,",
          "candidate_score": 0.665779,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3458",
          "psc_text": "«Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» (Matth. XXII, 13) . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Id. XXV, 21, 23, 30) . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non dirigetur super terram.» 16. «Virum injustum mala venabuntur in interitum.» Veniunt mala, et non subsistit; ideo dixit, «Venabuntur in interitum.» Multis enim bonis, multis justis evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in",
          "candidate_score": 0.665425,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72_74",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2975",
          "psc_text": "trahunt peccata velut vestem longam» (Isai. V, 18) . Illi autem trahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt peccata cum adduntur sibi, et de peccato peccatum, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum (Job VI, 18) . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictum de quodam peccatore in Evangelio: «Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» (Matth. XXII, 13) . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur»",
          "candidate_score": 0.66528,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3458",
          "psc_text": "«Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» (Matth. XXII, 13) . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Id. XXV, 21, 23, 30) . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non dirigetur super terram.» 16. «Virum injustum mala venabuntur in interitum.» Veniunt mala, et non subsistit; ideo dixit, «Venabuntur in interitum.» Multis enim bonis, multis justis evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in",
          "candidate_score": 0.6649,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_447",
          "psc_text": "in veritate sua, nec profanabit testamentum suum. Manet immobile testamentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinavit haeredes: et quae procedunt de labiis ejus, non reprobabit. 5. [«vers.» 36-38.] Audi ad confirmationem tuam, audi ad securitatem tuam, si te in membris Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit.» In aeternum manet semen ejus; quia novit Dominus qui sunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra",
          "candidate_score": 0.664806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1318",
          "psc_text": "quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» (Rom. II, 5, 6) . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne experieris justum, quem contempsisti benignum? 17. [«vers. 9.] Non in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur.» Quia et quod vivimus in flagellis et corruptione mortalitatis, de indignatione ipsius est: de poena hoc habemus primi peccati.",
          "candidate_score": 0.664663,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1337",
          "psc_text": "Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in arena. Audire et non facere, in arena aedificare est: audire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris (Matth. VII, 24-27) . Ergo non est cessandum, sed aedificandum: nec sic aedificandum, ut ruina aedificetur; sed in petra aedificandum, ut tentatio non evertat. Si sic est, benedic Dominum: si non est sic, noli blandiri linguae tuae; vitam tuam interroga, ipsa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in benedictione perseveret. 29. [«vers. 22.] Benedicite Dominum, omnia opera ejus, in omni loco dominationis ejus.» Ergo in omni loco. Ibi non benedicatur, ubi non dominatur: «In omni loco dominationis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum",
          "candidate_score": 0.664326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3710",
          "psc_text": "secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula» (Rom. IX, 5) . Quia itaque ex ipsis Christus secundum carnem, ideo David: quia vero ipse est super omnia Deus benedictus in saecula, ideo, «Exaltabo te, Deus meus, rex meus; et benedicam,» inquit, «nomen tuum in saeculum, et in saeculum saeculi.» Forte «in saeculum,» Hic; «in saeculum» autem «saeculi,» In aeternum. Modo ergo incipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus versibus prope hoc dixit. 3. [«vers.» 2.] Ne quis etiam aliter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex virtutibus in virtutem (Psal. LXXXIII,",
          "candidate_score": 0.662913,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3465",
          "psc_text": "apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» (I Joan. III, 2) ; quia «inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Putamusne cum vultu Patris, et non cum vultu Filii? an cum vultu Filii, et non cum vultu Patris? an unus quodammodo vultus Patris et Filii et Spiritus sancti? Videamus si non nobis ipse Filius promittit vultum suum, unde nos laetos faciet. Modo hoc capitulum in Evangelio, quod huic psalmo attestaretur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enim ipse Dominus, «Qui audit praecepta mea, et custodit ea, ipse est qui diligit me: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam illi meipsum» (Joan. XIV, 21) . Quale promisit praemium, dilectissimi? Numquid eum non videbant, quibus se ostendere promittebat? nonne ante illos erat? nonne facies carnis illius adjacebat oculis eorum? Quid est quod volebat ostendere videntibus se? Sed quia talem videbant discipuli, qualem crucifixerunt Judaei; erat",
          "candidate_score": 0.662867,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2122",
          "psc_text": "Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi;» continuo divinum quaesivit auxilium, ne in corde ejus Dei eloquia sine fructu absconderentur, nisi opera justitiae sequerentur. Cum enim hoc dixisset, adjunxit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas. Doce» dixit, quomodo eas discunt qui faciunt; non quomodo hi qui ut habeant quod loquantur, tantummodo meminerunt. Nam utique jam dixerat, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» Quid ergo adhuc ea quaerit discere, quae abscondita jam custodit in corde? quod utique non fecisset, nisi ea didicisset. Utquid ergo addit et dicit, «Doce me justificationes tuas,» nisi quia eas vult faciendo discere, non loquendo vel memoria",
          "candidate_score": 0.662802,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156_158",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2810",
          "psc_text": "Sed si illo cadente, quae per illum dicta sunt, delerentur; judicaretur quia ipse dixerat, non per illum dicta erant. Optime igitur etiam hoc egit misericordia Dei et Spiritus ejus, ut quidquid boni per Salomonem dictum est, Deo tribueretur; peccatum autem hominis homini. Quid mirum quia in populo Dei cecidit Salomon? In paradiso non cecidit Adam? Non cecidit de coelo angelus, et diabolus factus est? Ideo docemur in nullo hominum spem esse ponendam. Quia et iste Salomon aedificaverat templum Domino (Id. VI) , in typo quidem et in figura futurae Ecclesiae et corporis Domini; unde dicit in Evangelio, «Solvite templum hoc, et in triduo excitabo illud» (Joan. II, 19) : quia ergo ipse aedificaverat illud templum, aedificavit sibi templum verus Salomon Dominus noster Jesus Christus, verus pacificus. Nomen enim Salomonis interpretatur Pacificus: est autem ille verus pacificus, de quo dicit Apostolus, «Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum.» Ipse",
          "candidate_score": 0.661677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72_74",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3458",
          "psc_text": "«Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» (Matth. XXII, 13) . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Id. XXV, 21, 23, 30) . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non dirigetur super terram.» 16. «Virum injustum mala venabuntur in interitum.» Veniunt mala, et non subsistit; ideo dixit, «Venabuntur in interitum.» Multis enim bonis, multis justis evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in",
          "candidate_score": 0.660357,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111_113",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_904",
          "psc_text": "quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat opera misericordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» (Psal. CXI, 7) . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» (Matth. XXV, 31-46) . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabit» enim «orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es,",
          "candidate_score": 0.659427,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50_52",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1891",
          "psc_text": "Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Dominus; quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes» (Gen. XXII, 16-18) . Et semen Abrahae quod est Christus, ille semen Abrahae, accipiens carnem de semine Abrahae, erit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De sacerdotio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid agat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquid Deus praeter spem",
          "candidate_score": 0.65903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2639",
          "psc_text": "hominibus placerem, Christi servus non essem» (Galat. I, 10) ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quis propter se, non propter charitatem placeat. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant» (I Cor. X, 32, 33) . 13. [«vers.» 8.] Ideo et hic cum de charitate diceret: «Propter fratres meos,» inquit, «et propinquos meos, loquebar autem» «pacem de te. O Jerusalem, civitas cujus participatio in idipsum,» ego in hac vita et in hac terra, ego pauper, peregrinus et gemens, nondum perfruens pace tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem",
          "candidate_score": 0.658144,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483",
          "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis",
          "candidate_score": 0.656983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53_55",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2107",
          "psc_text": "«Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis:» sed, «valde.» Valde itaque praecepit hoc Deus, et valde oportet Dei custodiri mandata. 2. [«vers.» 5.] Sed humilis pietas vel pia humilitas, et fides non immemor gratiae, quid adjungat attendite: «Utinam,» inquit, «dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas.» Praecepisti quidem tu, sed utinam quod praecepisti fiat mihi. Ubi audis «Utinam,» vocem optantis agnosce; at agnita voce optantis, depone superbiam praesumentis. Quis enim se dicat optare quod sic habet in arbitrii potestate, ut nullo indigens adjumento id possit efficere? Ergo si optat homo quod praecipit Deus; ut det ipse quod praecipit, rogandus est Deus. A quo enim optandum est, nisi ab illo, a quo «Patre luminum omne datum optimum et omne donum perfectum,» sancta Scriptura teste, «descendit» (Jacobi. I, 17) ? Propter eos autem qui putant hoc solo nos ad faciendam justitiam divinitus adjuvari, quod Dei praecepta nobis in notitiam proferuntur, ut ea cognita,",
          "candidate_score": 0.656375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3381",
          "psc_text": "tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquimur, modo invenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quaedam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» (Psal. LXI, 6) . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» (II Cor. VI, 10) . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis.",
          "candidate_score": 0.655118,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_970",
          "psc_text": "est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde? Noli torto corde esse ad Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt corde. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 19. [«vers. 12.] Jucundamini, justi.» Jam forte fideles audientes, «Jucundamini,» convivia meditantur, calices praeparant, rosarum tempus exspectant; quia dictum est, «Jucundamini, justi.» Vide quid sequitur: «in Domino. Jucundamini, justi, in Domino.» Exspectas tempus veris, ut jucunderis: Dominum habes jucunditatem, Dominus semper tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditas quae est secundum saeculum, vera jucunditas est. Audi prophetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» (Isai. XLVIII, 22; et LVII, 21) . Gaudere quod vocant impii, non est",
          "candidate_score": 0.653549,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_71_73",
          "bdc_text": "Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3458",
          "psc_text": "«Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» (Matth. XXII, 13) . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Id. XXV, 21, 23, 30) . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non dirigetur super terram.» 16. «Virum injustum mala venabuntur in interitum.» Veniunt mala, et non subsistit; ideo dixit, «Venabuntur in interitum.» Multis enim bonis, multis justis evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in",
          "candidate_score": 0.653538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_71_73",
          "bdc_text": "Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3690",
          "psc_text": "dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in Ecclesia et in corpore Christi constituti, dicant cum Ecclesia: «Quoniam vulnerata charitate ego sum» (Cant. II, 5, sec. LXX) . «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» 14. [«vers. 7.] Emitte manum tuam ex alto.» Quid postea? quid in fine? Quomodo vincit corpus Christi? Coelesti adjutorio. Veniet enim «ipse Dominus in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo» (I Thess. IV, 15) ; ipse Salvator corporis, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibus volvebas. Haec est illa aqua contradidictionis (Num. XX, 13) . «Exime",
          "candidate_score": 0.653324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1875",
          "psc_text": "non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma patitur, capitur tamen magna virtus ejus; quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus (I Cor. I, 25) : quia ergo dicta est et hic virtus ejus, quam commendavit dicendo, «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta enim virtus ejus dominans in medio inimicorum suorum perstrepentium, nihil contra eum valentium, quotidie sibi dicentium, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» (Psal. XL, 6) ? cum crescat gloria ejus per populos, cum ejus nomini subjiciantur gentes, cum peccator videat et irascatur, dentibus suis frendat et tabescat (Psal. CXI, 10) : quia ergo est et haec virtus ejus, volens Propheta commendare aliter virtutem ejus, sicuti est Virtus Dei et Sapientia Dei Christus in lumine perpetuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a",
          "candidate_score": 0.653088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3713",
          "psc_text": "Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» (Psal. XXXVI, 4) . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem",
          "candidate_score": 0.653058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3964",
          "psc_text": "Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per Moysen Ecclesiam teneo: dictum est a Moyse, «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spiritus Dei per Prophetas? Ecce per Prophetas Ecclesiam teneo: dictum est per Prophetam, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die.» Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O",
          "candidate_score": 0.652322,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60_62",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ; erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3004",
          "psc_text": "intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo (Psal. LXXVII, 25) , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales (I Cor. III, 1) : «Numquid dixi me scire aliquid in vobis, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum» (Id. II, 2) ? Nam Christus erat et non crucifixus: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat, mortuus",
          "candidate_score": 0.652144,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1589",
          "psc_text": "qua hic vivitur, ex quo id nos facere debere cognovimus, quando et inventus quaerendus est? Jam quippe illum invenit fides, sed adhuc eum quaerit spes. Charitas autem et invenit eum per fidem, et eum quaerit habere per speciem: ubi tunc sic invenietur, ut sufficiat nobis, et ulterius non quaeratur. Nisi enim eum in ista vita inveniret fides, non diceretur, «Quaerite Dominum;» et cum inveneritis eum, «Derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas» (Isai. LV, 6, 7) . Item si fide inventus, non adhuc esset perquirendus, non diceretur, «Si enim quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus» (Rom. VIII, 25) : et quod Joannes ait, «Scimus quia cum appruerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» (I Joan. III, 2) . An forte etiam cum facie ad faciem viderimus eum sicuti est, adhuc perquirendus erit, et sine fine quaerendus, quia sine fine amandus? Dicimus enim etiam praesenti alicui,",
          "candidate_score": 0.651824,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2447",
          "psc_text": "ut justificationes ejus exquirat. Proinde quod ut faciamus jubetur, ut exquiramus oratur. Quam longe est adhuc a faciente qui exquirit? Non enim est consequens ut qui exquirit, inveniat; aut qui invenit, faciat: non potest autem nisi invenerit, facere; et nisi quaesierit, invenire. Sed magnam spem Dominus Jesus dedit dicendo: «Quaerite, et invenietis.» Rursus autem dicit sapientia (quae quid est, nisi ipse?), «Quaerent me mali, et non invenient.» Non ergo malis, sed bonis dictum est, «Quaerite, et invenietis.» Imo vero eis dictum est, quibus eodem loco paulo post, «Si ergo vos,» inquit, «cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris» (Matth. VII, 7, 11) . Quomodo igitur malis dicitur, «Quaerite, et invenietis;» cum rursus dicatur, «Quaerent me mali, et non invenient?» An aliud eos Dominus quam sapientiam quaerere volebat, quando eos inventuros si quaererent promittebat? In ea quippe sunt omnia, quae ab eis qui beati esse cupiunt, inquirenda sunt. Ibi",
          "candidate_score": 0.651154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2121",
          "psc_text": "omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Rom. V, 12) ? Sed indebita Dei misericordia sanatur debita nostra miseria. Nam iste qui loquitur et dicit, «In toto corde meo exquisivi te;» et hoc unde posset, nisi eum aversum ad se ipse converteret, cui dicitur, «Deus, tu convertens vivificabis» «nos» (Psal. LXXXIV, 7) , et ille perditum quaereret, et errantem ille revocaret, qui dicit, «Quod perierat requiram, et quod erraverat revocabo» (Ezech. XXXIV, 16) ? 4. [«vers.» 11, 12.] Inde est quod et corrigit viam suam in custodiendo verba Dei, illo regente, illo faciente: neque enim per se ipse posset, cum Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non",
          "candidate_score": 0.649819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_594",
          "psc_text": "Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum Deum tuum.» Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8. Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Sublatus est Christus in manibus Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» (Isai. LXVI, 1; Act. VII, 49)",
          "candidate_score": 0.649641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2574",
          "psc_text": "Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» (I Cor. X, 13) . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non nobis sufficit habere manum dexterae, nisi ille et ipsam manum dexterae protegat. 12. [«vers.» 6.] Ecce hoc de tentationibus dixi: intendite quid sequatur. «Protegat» «te Dominus super manum dexterae tuae.» Dixi, et, quod arbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis",
          "candidate_score": 0.64939,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3599",
          "psc_text": "illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem (II Reg. XV, XVI) . Ille David ita laudabilis: sed alius David vere Manu fortis, quod interpretatur David, Dominus noster Jesus Christus agnoscendus est nobis. Praeterita enim illa facta figurae fuerant futurorum; nec diu commendandum est quod saepe audistis, quod optime retinetis. Quaeramus ergo in hoc psalmo Dominum et Salvatorem nostrum Jesum Christum praenuntiantem se per hanc prophetiam, et quid futurum esset in hoc tempore, per ea quae pridem facta sunt praedicantem. Ipse enim se in Prophetis praedicabat; quoniam ipse est Verbum Dei; nec illi tale aliquid dicebant, nisi pleni Verbo Dei. Annuntiabant ergo Christum, pleni Christo; et illi eum venturum praecedebant, quos praecedentes non deserebat. Agnoscamus ergo quemadmodum et Christum persequebatur filius suus: habebat enim filios, de quibus dicebat, «Non jejunant filii sponsi,",
          "candidate_score": 0.648047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_68_70",
          "bdc_text": "«We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2676",
          "psc_text": "Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit (Hebr. XII, 6) . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32) , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitate superbiunt adhuc, et afflicti, nondum humiliati, respondent, et",
          "candidate_score": 0.64764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2368",
          "psc_text": "rectas semitas habens. Sequenti autem verbo illud quod antecedit expositum est. Quasi enim quaereremus quid esset, «Juravi;» adjunxit, «et statui.» Hoc enim appellavit juramentum quod statuit per sacramentum; quia ita debet esse mens fixa in custodiendis judiciis justitiae Dei, ut sit omnino pro juratione quod statuit. 3. Fide autem custodiuntur judicia justitiae Dei; cum sub Deo justo judice, nec recte factum infructuosum, nec peccatum creditur impunitum: sed pro hac fide quia multa et gravissima mala corpus pertulit Christi, «Humiliatus sum,» inquit, «usque valde.» Non enim ait, Humiliavi me; ut humilitatem quae in praecepto est, intelligi sit necesse: sed ait, «Humiliatus sum usque valde;» maximam scilicet passus persecutionem, pro eo quod juravit et statuit custodire judicia justitiae Dei. Et ne in tanta humiliatione fides ipsa deficeret, addidit, «Domine, vivifica me secundum verbum tuum:» hoc est secundum promissum tuum. Nam et verbum promissorum Dei lucerna est pedibus, et semitis lumen. Sic et",
          "candidate_score": 0.647078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716",
          "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus",
          "candidate_score": 0.64662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1220",
          "psc_text": "et maxime crucifixus ex infirmitate (II Cor. XIII, 4) latuit quis esset, donec fortis resurgendo appareret. Non ei ergo respondit Ecclesia in via infirmitatis, sed «in via fortitudinis suae;» quia post resurrectionem vocavit Ecclesiam de toto orbe terrarum, jam non infirmus in cruce, sed fortis in coelo. Non enim laus fidei Christianorum est, quia credunt mortuum Christum; sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et paganus credit; et hoc tibi pro crimine objicit, quia in mortuum credidisti. Quae igitur laus tua? Credere resurrexisse Christum, et sperare te resurrecturum esse per Christum: haec est laus fidei. «Si enim credideris in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris ore tuo quia eum Deus suscitavit a mortuis, salvus eris.» Non ait, Si confessus fueris quia Deus eum tradidit occidendum; sed, «quia eum Deus suscitavit a mortuis si confessus fueris,» tunc «salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit",
          "candidate_score": 0.645671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2369",
          "psc_text": "sum usque valde;» maximam scilicet passus persecutionem, pro eo quod juravit et statuit custodire judicia justitiae Dei. Et ne in tanta humiliatione fides ipsa deficeret, addidit, «Domine, vivifica me secundum verbum tuum:» hoc est secundum promissum tuum. Nam et verbum promissorum Dei lucerna est pedibus, et semitis lumen. Sic et superius, ut eum Deus vivificaret, oravit in humiliatione persecutionis, ubi ait: «Paulo minus consummaverunt me in terra; ego autem non dereliqui mandata tua: secundum misericordiam tuam vivifica me, et custodiam testimonia,» id est martyria «oris tui.» Ubi intelligitur, si ipse non vivificet donando patientiam, propter quod dictum est, «In vestra patientia possidebitis animas vestras» (Luc. XXI, 19) ; et de quo dictum est, «Quoniam ab ipso est patientia mea» (Psal. LXI, 6) : non corpus in persecutione mortificari, sed animam, non custodiendo martyria et judicia justitiae Dei. 4. [«vers. 108.] Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine:» hoc est, placeant tibi;",
          "candidate_score": 0.645406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78_80",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_751",
          "psc_text": "non bene facere, oculos patrisfamilias attendit, ad illum aspicit qui conduxit ad vineam, ut cum ille averterit oculos, cesset, et non bene operetur; cum autem ille converterit oculos, bene operetur. Deus autem qui te conduxit, non avertit oculos; non tibi licet dolose operari: super te semper sunt oculi patrisfamilias; quaere ubi illum fallas, et cessa si potes. Ergo si qui forte aliquid cogitabatis, quando videbatis malos florere, et cogitationes vestrae faciebant nutare pedes vestros in via Dei; vobis loquitur psalmus iste: si autem nullus vestrum talis est, per vos aliis loquitur, dicens, «Intelligite nunc;» quia dixerunt illi, «Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Intelligite.» inquit, «nunc qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite.» 13. [«vers. 9, 10.] Qui plantavit aurem, non audiet?» Non habet unde audiat, qui tibi fecit unde audias? «Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? Qui erudit gentes, non arguet?»",
          "candidate_score": 0.644474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3550",
          "psc_text": "Ubi videt, Ubi autem non videt? Ita enim dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videat. Sed in isto coetu rerum corporalium vident et homines, vident et animalia: ille autem videt et ubi homo non videt. Nam cogitationem tuam nullus hominum videt, Deus autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam, ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abscondito te Dominus Jesus Christus jussit orare: sed si agnoscas cubiculum tuum, et mundes, ibi rogas Deum. «Cum autem oratis,» inquit, «nolite esse sicut hypocritae, qui stant in plateis et vicis orantes, ut videantur ab hominibus. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et claude ostium, et deprecare Deum tuum in occulto; et qui videt in occulto, reddet tibi» (Matth. VI, 5 et 6) . Si homines reddituri sunt, effunde ante homines precem tuam: si Deus redditurus est, effunde ante eum precem tuam, et claude ostium, ne tentator ingrediatur. Tentator non cessat",
          "candidate_score": 0.644072,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_147",
          "bdc_text": "Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_321",
          "psc_text": "me. Et illi: Quando te vidimus haec patientem, et ministravimus tibi? Et ille: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» (Matth. XXV, 35-40) . Ergo aedificemur in Christum super fundamentum Apostolorum et Prophetarum, ipso summo angulari lapide existente; quia «diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Quasi vero et ipsa Sion non inter tabernacula Jacob. Et ubi erat Sion nisi in populo Jacob? Jacob enim nepos Abrahae, unde natus populus Judaeorum, dicitur populus Israel, quia ipse Jacob appellatus est et Israel (Gen. XXXII, 28) . Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelestis in pace. 6. [«vers. 3, 4.] Gloriosa dicta sunt",
          "candidate_score": 0.642058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3710",
          "psc_text": "secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula» (Rom. IX, 5) . Quia itaque ex ipsis Christus secundum carnem, ideo David: quia vero ipse est super omnia Deus benedictus in saecula, ideo, «Exaltabo te, Deus meus, rex meus; et benedicam,» inquit, «nomen tuum in saeculum, et in saeculum saeculi.» Forte «in saeculum,» Hic; «in saeculum» autem «saeculi,» In aeternum. Modo ergo incipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus versibus prope hoc dixit. 3. [«vers.» 2.] Ne quis etiam aliter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex virtutibus in virtutem (Psal. LXXXIII,",
          "candidate_score": 0.640366,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3712",
          "psc_text": "triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quando male est tibi, ubi bene tibi sit. Si enim in aliquo malo male est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est: «Nemo bonus, nisi unus Deus» (Luc. XVIII, 19) ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de",
          "candidate_score": 0.639738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3421",
          "psc_text": "Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de",
          "candidate_score": 0.639011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2789",
          "psc_text": "nihil mali facitis foris: non potest enim fieri ab homine foris, nisi quod dictum fuerit intus. Custodi os cordis a malo, et innocens eris: innocens erit lingua corporis tui, innocentes manus erunt; etiam pedes innocentes erunt, oculi innocentes erunt, aures innocentes erunt; omnia membra tua justitiae militabunt, quia imperator justus tenuit cor. 9. «Tunc dicent inter Gentes, Magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Videte, fratres, si modo Sion non illud dicit inter Gentes, per totum orbem terrarum; videte si non ad Ecclesiam curritur. In toto orbe terrarum pretium nostrum accipitur; Amen respondetur. Dicunt ergo inter Gentes Jerosolymitani captivi, Jerosolymitani redituri, peregrini, suspirantes patriae suae. Quid dicunt? «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Numquid ipsi secum fecerunt? Ipsi male secum fecerunt, quia sub peccato se vendiderunt. Redemptor venit, et bene cum illis fecit: et «magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti",
          "candidate_score": 0.638069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_147",
          "bdc_text": "Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3027",
          "psc_text": "Jacob.» David secundum fidem rerum gestarum unus homo erat, rex Israel, filius Jesse. Erat quidem et ipse mansuetus, sicut eum indicat atque commendat Scriptura divina, et ita mansuetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquid vellet: sed quia non praeceptum illi erat ut occideret, sed tantum in potestate datus illi erat (licet autem homini uti potestate sua); ad lenitatem potius deflexit quod ei Deus concessit. Qui si vellet occidere, careret inimico: sed quomodo diceret, Dimitte mihi debita, sicut et ego dimitto debitoribus meis (Matth. VI, 12) . In speluncam intravit Saül ubi erat David, nesciens quod illic esset",
          "candidate_score": 0.637767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4034",
          "psc_text": "dracones laudant Deum de vocibus vestris: «Dracones et omnes abyssi.» 10. [«vers. 8.] Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus gubernat, inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec curet ista, nec gubernet, nec regat: sed casibus regantur, quomodo possunt, qua possunt: et movent illos quae dicunt aliquando sibi (sed non dicant tibi, id est, ne audiendo consentias quando ista dicunt; blasphema enim sunt et exsecrabilia Deo), Si Deus plueret, numquid plueret in mare? Qualis, inquiunt, providentia? Getulia sitit, et mare compluitur. Acute sibi videntur tractare: quibus dicendum est hoc, Getulia vel sitit; tu, nec sitis. Bonum enim erat ut diceres Deo: «Anima mea velut terra sine aqua tibi» (Psal. CXLII, 6) .",
          "candidate_score": 0.637501,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2502",
          "psc_text": "dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 4) . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et",
          "candidate_score": 0.63729,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31_33",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1646",
          "psc_text": "apponentur vobis (Matth. VI, 33) . IN PSALMUM CV ENARRATIO. 1. Psalmus centesimus quintus etiam ipse praenotatur, «Alleluia:» et hoc dupliciter. Sed quidam dicunt unum Alleluia pertinere ad finem psalmi superioris, alterum ad hujus principium. Et hoc asserunt quod omnes Alleluiatici psalmi habeant in fine Alleluia, non omnes in capite: unde quicumque psalmus non habet in fine Alleluia, nec in capite volunt eum habere; quod autem in ejus capite videtur esse, ad finem superioris pertinere. Sed nos quousque nobis aliquibus certis documentis id verum esse persuadeant, multorum consuetudinem sequimur, qui ubicumque legunt Alleluia, eidem psalmo attribuunt, in cujus hoc capite inveniunt. Paucissimi enim codices sunt (quod quidem in nullo graecorum reperi, quos inspicere potui), qui habeant Alleluia in fine centesimi et quinquagesimi psalmi; post quem jam nullus est qui ad eumdem canonem pertinet. Sed neque hoc posset praescribere consuetudini, etiamsi omnes codices id haberent. Fieri enim potuit ut aliqua ratione",
          "candidate_score": 0.635891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_906",
          "psc_text": "(I Cor. IV, 7) ? Hae sunt hostiae Deo gratissimae, misericordia, humilitas, confessio, pax, charitas. Has apportemus, et securi exspectabimus adventum judicis, qui «judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» IN PSALMUM XCVI ENARRATIO. SERMO AD POPULUM. 1. Magna spectacula Deus praebet cordi christiano, et quibus vere nihil possit jucundius inveniri; si tamen adsit palatum fidei, cui sapiat mel Dei. Credimus omnibus vobis, qui in Salvatorem nostrum toto corde credidistis, inesse Spiritum ejus, qui vos delectet cum leguntur prophetiae, ante tot annos prolatae ex ore sanctorum, et post tot annos impletae in fide gentium. Magnam enim jucunditatem tunc carpebant ipsi sancti Prophetae, cum ea videbant in spiritu, non jam impleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae",
          "candidate_score": 0.635543,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2578",
          "psc_text": "13, 6) . Quid est, «Et nox nocti annuntiat scientiam» (Psal. XVIII, 3) ? Parvulis praedicatur humilitas Christi, et caro Christi, et crucifixio Christi; quia ipsum est lac quod sufficit parvulis. Et ideo non relinquuntur in nocte parvuli, quia lucet et luna etiam in nocte; id est, per carnem Christi praedicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est. Quisquis ibi non scandalizatur, in ipsa Ecclesia et carne Christri, a luna non uritur. Quisquis scandalizatus non fuerit in veritate illa incommutabili et incontaminabili, a sole non uritur: non isto sole non uritur, quem nobiscum vident muscae et pecora; sed illo sole de quo dicunt impii in fine, «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra.» Et cum ista dixissent: «Ergo,» inquiunt, «erravimus a via veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» (Sap. V, 6-9) . Numquid non iste",
          "candidate_score": 0.634853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3466",
          "psc_text": "ego diligam eum, et ostendam illi meipsum» (Joan. XIV, 21) . Quale promisit praemium, dilectissimi? Numquid eum non videbant, quibus se ostendere promittebat? nonne ante illos erat? nonne facies carnis illius adjacebat oculis eorum? Quid est quod volebat ostendere videntibus se? Sed quia talem videbant discipuli, qualem crucifixerunt Judaei; erat autem Deus in carne illa occultus; hominem autem possent videre homines, Deum vero non possent, quamvis in homine; quia «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) ; dedit formam hominis, et piis et impiis; servavit formam Dei mundatis et piis, ut jucundemur in illo, et bene nobis in aeternum sit cum vultu ipsius. IN PSALMUM CXL ENARRATIO. SERMO AD POPULUM. 1. Audistis, fratres, admonitionem et petitionem nostram ex ore Apostoli, cum ejus modo Epistola legeretur. Ait enim: «Orationi instantes, vigilantes in illa; orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium ejus,",
          "candidate_score": 0.63463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_665",
          "psc_text": "Cor. XV, 58) ? Cum omnes qui credunt per universam terram immobiles sunt in fide, fundata est terra: tunc fit homo ad imaginem Dei. Quod significat sextus ille dies de Genesi. Sed quomodo illud fecit Deus? quomodo fundata est terra? Christus venit, ut fundaret terram. «Fundamentum enim nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus» (Id. III, 11) . De illo ergo cantat Psalmus: 2. [«vers. 1.] Dominus regnavit, decorem induit; induit; Dominus fortitudinem, et praecinctus est.» Videmus quia duas res induit, decorem et fortitudinem. Utquid autem? Ut fundaret terram. Sequitur enim: «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Unde confirmavit? Quia decorem induit. Non confirmaret, si solum decorem indueret, non et fortitudinem. Quare ergo decorem? quare fortitudinem? Utrumque enim dixit: «Dominus regnavit, decorem induit; induit Dominus fortitudinem; et praecinctus est.» Nostis, fratres, quia Dominus noster cum venisset in carne, his quibus praedicabat Evangelium regni, aliis",
          "candidate_score": 0.633842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3143",
          "psc_text": "bonum quod sine caeteris bonum est; tendebatis vos ut videretis, et forte in extendenda acie mentis vestrae deficiebatis. Hoc enim ex me conjicio; sic patior. Sed etsi est aliquis, sicut fieri potest, et valde potest, acie mentis fortior me, et contuitum cordis sui diu figit in eo quod est; laudet ille ut potest, et quomodo nos non possumus, laudet. Gratias tamen illi, qui in hoc psalmo temperavit laudem suam, ut et firmorum esset et infirmorum. Nam et in illa missione servi sui Moysi cum diceret, «Ego sum qui sum;» et, «Dices filiis Israel, Qui est misit me ad vos:» quia ipsum proprie esse menti humanae difficile eracapere, et mittebatur homo ad homines, quamvis non ab homine; continuo Deus temperavit laudem suam, et hoc de se dixit quod capi dulciter posset; non in eo voluit remanere quod laudabatur, quo non posset laudator attingere. «Vade,» inquit, «dic filiis Israel, Deus Abraham et",
          "candidate_score": 0.632773,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3155",
          "psc_text": "Apostolus: «Etsi sunt qui dicantur dii in coelo et in terra; sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus, Pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum» (I Cor. VIII, 5 et 6) . Dicantur dii homines: dictum est enim, «Deus stetit in synagoga deorum;» dictum est, «Ego dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes» (Psal. LXXXI, 1, 6) : nonne super homines Deus? Sed quid magnum, si super homines Deus? Et super Angelos Deus: quia Angeli non fecerunt Deum, Angelos fecit Deus; et necesse est super omnia quae fecit, sit ipse qui fecit. Cognoscens ergo magnitudinem Domini iste, et videns eum super omnem esse creaturam, non tantum corporalem, sed etiam spiritualem: «Rex magnus,» inquit, «super omnes deos.» Ipse est summus Deus qui super se non habet deum. Opera ejus dicat, ipsa capiuntur. 10.",
          "candidate_score": 0.632196,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3381",
          "psc_text": "tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquimur, modo invenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quaedam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» (Psal. LXI, 6) . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» (II Cor. VI, 10) . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis.",
          "candidate_score": 0.630619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1945",
          "psc_text": "An in quibus altis habitat, etiam ipsa humilia respicit? Sic enim exaltat humiles, ut non faciat superbos. Itaque et in aliis habitat quos exaltat, facitque sibi eos coelum, hoc est sedem suam; et eos tamen non superbos, sed semper subditos intuendo, etiam in ipso coelo humilia respicit, in quibus excelsis habitat. Spiritus enim per Isaiam ita loquitur; «Haec dicit Altissimus in excelsis habitans, in aeternum nomen ejus, Dominus altissimus in sanctis requiem habens.» Exposuit quid dixerit, «in excelsis habitans;» hoc enim plenius elocutus, «in sanctis,» inquit, «requiem habens.» Sed qui sunt sancti, nisi humiles, qui pueri laudant Dominum? Itaque adjungit: «Et pusillanimis dans magnanimitatem, et dans vitam qui in humilitate cordis sunt» (Id. LVII, 15) . In quibus sanctis requiem habet, his pusillanimis dat magnanimitatem. Dans utique magnanimitatem excelsos facit, in quibus requiem habens in excelsis habitat. Sed quia pusillanimis dat magnanimitatem, eadem excelsa in quibus habitat, humilia respicit. Sed",
          "candidate_score": 0.628847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_924",
          "psc_text": "in poenam malorum, possumus in salutem redemptorum. In poenam malorum, quomodo? Quia cum praedicaretur Christus, iratae sunt gentes, et commoverunt persecutionem: quae ira ignis fuit, magis consumens eos qui persequebantur, quam eos quos persequebantur. Cum enim videmus duos, unum irascentem, alterum patienter ferentem, quis eorum ardeat, vestrum est judicare. Potestis in genere humano tale spectaculum contueri. Ponite vobis ante oculos hominem iniquum, commotum animo, trucem vultu, flammantibus oculis, scintillantibus verbis, ferri in hominis necem, in depraedationem, in injurias, in contumelias, non se capere, non se tenere; alterum patienter excipientem verba, plagas, quidquid ille inferre voluerit, et percutienti maxillam, parantem et alteram: cum videris hinc furias, inde lenitatem; hinc iram, inde patientiam; hinc flammas, inde tolerantiam; dubitabis pronuntiare quis eorum ardeat poenamque patiatur? illene cujus corpus vexatur, an cujus animus vastatur? Propterea et Isaias propheta dixit: «Et nunc ignis adversarios comedet» (Isai. XXVI, 11) . Quid est, «Et nunc?» Antequam veniat",
          "candidate_score": 0.628299,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3422",
          "psc_text": "sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc videntur lenes, radices spinarum sunt. Nam talibus factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant: et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis et cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquirendae? Jam vides malum hominem, quem putabas antea lenem. Quando illum videbas inebriari, bonus erat: modo jam furem vides, latronem times; processerunt spinae de illis radicibus. Quando sentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et non esset unde prodiret quod te modo pungeret. Proinde,",
          "candidate_score": 0.627093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3457",
          "psc_text": "foras exis ad eos qui foris sunt. Ab interiore enim audimus veritatem, et ad eos qui foris a nostro corde sunt, loquimur. Quod enim dicimur eos in corde habere de quibus cogitamus, secundum quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» (Matth. XXII, 13) . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Id. XXV, 21, 23,",
          "candidate_score": 0.626475,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87_89",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang . und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2918",
          "psc_text": "Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum (Isai. XL, 8) . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» (Matth. XXIII, 3) . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic",
          "candidate_score": 0.625652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3421",
          "psc_text": "Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de",
          "candidate_score": 0.625105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2782",
          "psc_text": "«eorum et mens et conscientia:» quia si interius quod est, immundum est; foris quod est, nihil mundum esse potest. Si ergo illis quibus interiora immunda sunt, exteriora munda esse non possunt; si volueris ut exteriora munda sint, interiora mundato. Ibi est enim os quod implebitur tibi gaudio, et quando taces: quando enim taces et gaudes, os tuum clamat ad Deum. Sed vide unde gaudeas. Si de saeculo gaudes, immundo gaudio vociferaris ad Deum: si vero de redemptione gaudes, quomodo dixit psalmus iste, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus jucundati;» tunc impletur vero gaudio os tuum, et lingua tua exsultatione: manifestum est quia in spe gaudes, et acceptum est gaudium tuum apud Deum. In ipso gaudio, vel in ipso ore quod habemus intus, et manducamus et bibimus: sicut de isto ore ad refectionem corporis, sic et de illo ore ad refectionem cordis. Nam inde, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam,",
          "candidate_score": 0.624987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3991",
          "psc_text": "Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» inquit Apostolus, «Unum corpus sumus in Christo» (Rom. XII, 5) : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit (I Cor. X, 17) . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus",
          "candidate_score": 0.623687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_778",
          "psc_text": "Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» (Philipp. I, 23 et 24) . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 7 et 8) .",
          "candidate_score": 0.622143,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4039",
          "psc_text": "Getulum, pone inter istas arbores amoenas; fugere hinc vult, et redire ad nudam Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, temporibus, sua quaeque distribuit et ordinavit. Et longum est commemorare diligentiorem considerationem omnium rerum. Quis illam explicat? Tamen qui oculos habent, multa ibi vident: cum viderint, placent; cum placuerint, laudantur, non tanquam ipsa, sed ille qui fecit: ita omnia laudabunt Deum. 11. Haec considerans spiritus Prophetae, cum dixisset, «Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grandinem portet. Et quare aliquando percutiunt montem fulmina, et non percutiunt latronem? Quodcumque possum dicere pro captu mentis meae, quantum Deus donare dignatur: majores majora noverint, et amplius intelligant; et det vobis Deus plus sapere",
          "candidate_score": 0.621733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_143_145",
          "bdc_text": "Kaspar Nasal ; Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1036",
          "psc_text": "Qui primo loquebatur in columna nubis, ipse nobis locutus est in scabello pedum suorum; id est, in terra assumpta carne, unde adoramus scabellum pedum ejus, quoniam sanctus est. Ipse de nube loquebatur quod tunc non intelligebatur; locutus est in scabello pedum suorum, et intellecta sunt verba nubis ejus. «In columna nubis loquebatur ad eos.» 11. Attendamus ergo, fratres: videte quos et quales sanctos nominaverit. «Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus quae dedit eis.» Custodiebant certe, intendite. «Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus quae dedit eis.» Hoc dicit, et negari non potest. Nihilne habebant peccati? Quomodo? Quando custodiebant praecepta ejus, custodiebant testimonia ejus. Videte quales nos velit formari, ne quasi de perfecta justitia praesumamus. Ecce Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel in his qui invocant nomen ejus, ad quos de columna nubis loquebatur, tam aperte illos exaudiebat, qui custodiebant testimonia et praecepta ejus quae dedit eis. «Domine,» inquit, «Deus",
          "candidate_score": 0.621464,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ?",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3422",
          "psc_text": "sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc videntur lenes, radices spinarum sunt. Nam talibus factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant: et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis et cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquirendae? Jam vides malum hominem, quem putabas antea lenem. Quando illum videbas inebriari, bonus erat: modo jam furem vides, latronem times; processerunt spinae de illis radicibus. Quando sentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et non esset unde prodiret quod te modo pungeret. Proinde,",
          "candidate_score": 0.621065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2918",
          "psc_text": "Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum (Isai. XL, 8) . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» (Matth. XXIII, 3) . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic",
          "candidate_score": 0.620289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_970",
          "psc_text": "est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde? Noli torto corde esse ad Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt corde. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 19. [«vers. 12.] Jucundamini, justi.» Jam forte fideles audientes, «Jucundamini,» convivia meditantur, calices praeparant, rosarum tempus exspectant; quia dictum est, «Jucundamini, justi.» Vide quid sequitur: «in Domino. Jucundamini, justi, in Domino.» Exspectas tempus veris, ut jucunderis: Dominum habes jucunditatem, Dominus semper tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditas quae est secundum saeculum, vera jucunditas est. Audi prophetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» (Isai. XLVIII, 22; et LVII, 21) . Gaudere quod vocant impii, non est",
          "candidate_score": 0.620047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_11",
          "bdc_text": "so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1306",
          "psc_text": "hoc Dominus te astrinxit, cum diceret, «Qui receperit justum:» sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Qui receperit justum in nomine justi;» id est, ideo recipiens quia justus est: et, «Qui receperit prophetam;» non tantum receperit prophetam, sed, «in nomine prophetae,» hoc in illo honorans quod propheta est: ad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea quia discipulus Christi est, propterea quia dispensator sacramenti est; «amen dico vobis, non perdet mercedem suam» (Matth. X, 41, 42) . Quomodo ergo intelligis, «Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit peccatorem in nomine peccatoris, perdet mercedem. 14. Ergo, fratres,",
          "candidate_score": 0.617933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_297",
          "psc_text": "Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit miseria: ubi necessitas non erit nec miseria, opera necessitatis et misericordiae non erunt. Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos",
          "candidate_score": 0.615883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2504",
          "psc_text": "homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Ergo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum.",
          "candidate_score": 0.615743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_5_7",
          "bdc_text": "mich din schryben , sidmalweil , sintemal . du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1579",
          "psc_text": "mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» (Isai. I, 16-18) . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem jucundabor in Domino.» Ipsa est mutua disputatio quam dixi: indica te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, suavis est tibi gratia ipsius. Dixit se tibi. Unde se tibi dixit? Per Verbum. Quod Verbum? Christum. Et tibi dixit, et se dixit. Quia misit Christum, seipsum dixit. Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et Patrem» (Joan. XIV, 9) . «Ego autem jucundabor in Domino.»",
          "candidate_score": 0.611585,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164_166",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_959",
          "psc_text": "Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servis? Nam multa jubet Christus, et non facis; jubet ipsa, et facis. Jubet Christus ut vestias pauperem, et non facis; jubet avaritia ut facias fraudem, et hoc potius facis. Si haec ita sunt, si talis es, noli tibi multum promittere haereditatem Christi. Sed dicis: Diligo Christum. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere",
          "candidate_score": 0.610484,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2826",
          "psc_text": "Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed quid fecit? Propter nos «semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo. Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis.» Haec est sessio ipsius. Sed audi resurrectionem: «Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen» (Philipp. II, 6-9) . Jam vos ad illud nomen festinatis; «surgite,» sed «posteaquam sedistis.» Surgere vultis, sed primo sedete: et surgens ab humilitate, pervenis ad regnum. Nam si praeripis regnum, cadis a regno antequam surgas. «Potestis bibere,» inquit, «calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi: «Possumus.» Et ille: «Calicem,» inquit, «meum bibetis; sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram meam,» ait, «non est meum dare vobis: aliis paratum est a Patre meo» (Matth. XX, 22, 23) . Quid est, «non est meum dare vobis?»",
          "candidate_score": 0.607843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1783",
          "psc_text": "Diabolus ergo stetit a dextris ejus, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam saluti suae, ut eum traderet, a quo debuit possideri, ne ab illo possideretur, cujus opera ipse Christus solvit, a quo noluit possideri. 9. [«vers. 7.] Cum judicatur, exeat condemnatus.» Noluit enim talis esse cui diceretur, «Intra in gaudium domini tui;» sed talis de quo dicitur, «Projicite illum in tenebras exteriores» (Matth. XXV, 21, 30) . «Et oratio ejus fiat in peccatum.» Quoniam non est justa oratio, nisi per Christum, quem vendidit immanitate peccati: oratio autem quae non fit per Christum, non solum non potest delere peccatum, sed etiam ipsa fit in peccatum. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim jam poterat orare per Christum. Nam posteaquam illum tradidit, eumque poenituit, si per Christum oraret, indulgentiam rogaret; si indulgentiam rogaret,",
          "candidate_score": 0.596009,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_172",
          "bdc_text": "der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2775",
          "psc_text": "accedere; tu ab illa noli recedere, et latro ad te non audet accedere. Ambula ergo in Christo et canta gaudens, canta tanquam consolatus; quia ille te praecessit, qui jussit ut sequaris. 5. [«vers.» 2, 3.] «Tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione.» Os, fratres mei, quod habemus in corpore, quomodo repletur gaudio? Non solet impleri, nisi aut cibo, aut potu, aut aliquare tali missa in os. Impletur aliquando os nostrum: et plus est quod dicimus Sanctitati vestrae; quando os plenum habemus, loqui non possumus. Habemus autem intus os, id est in corde, unde quidquid procedit, si malum est, inquinat nos; si bonum est, mundat nos. De ipso enim ore audistis, dum Evangelium legeretur. Insultabant enim Judaei Domino, quia discipuli ejus non lotis manibus manducabant. Illi insultabant, qui munditiam foris habebant, et intus maculis pleni erant; illi insultabant, quorum justitia non erat, nisi in oculis hominum. Dominus autem",
          "candidate_score": 0.590427,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3671",
          "psc_text": "Dic toto corde, dic tota fiducia, dic securus, «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus;» aut noli dimittere, si non dimittimus. Quod etsi non dixeris, Noli dimittere, si non dimittimus; prorsus non dimittit, si non dimittimus. Neque enim ut tu sis impunitus peccator, erit ille mendax promissor. Vis, inquit, ut dimittam? Dimitte. Est aliud opus misericordiae: Vis ut dem? Da. Uno loco positum est in Evangelio, «Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» (Luc. VI, 37, 38) . Aliquid, inquit, contra te teneo, aliquid et tu contra alterum tenes; dimitte, et dimitto. Aliquid petis a me, aliquid petit alter a te; da, et do. Et quae dimittit? quae dat? Nonne charitas? Et unde charitas nisi per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) ? Si ergo per opera misericordiae noster vincitur inimicus, et opera misericordiae habere non possemus, nisi charitatem haberemus; charitas autem nobis nulla esset, nisi per",
          "candidate_score": 0.579252,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV",
      "max_score": 0.693166,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1028",
          "psc_text": "veni, humilitatem docere veni, magister humilitatis veni: qui ad me venit, incorporatur mihi; qui ad me venit, humilis fit; qui mihi adhaeret, humilis erit; quia non facit voluntatem suam, sed Dei; et ideo non ejicietur foras, quia cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum miseris intro, intrantes in gaudium Domini sui; inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quoniam apud te est fons vitae. Non foris extra te, sed intus apud te, ibi est fons vitae. Et in lumine tuo videbimus lumen. Praetende misericordiam tuam scientibus te, et",
          "candidate_score": 0.693166,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_158_160",
          "bdc_text": "«Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_318",
          "psc_text": "redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperantes sumus, vobis » (II Cor. V, 13). Quid est, « mente excessimus, Deo? » Ut illa videamus « quae non licet homini loqui. » Quid est, « temperantes sumus, vobis? Numquid judicavi me aliquid scire inter vos, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum » (I Cor. II, 2)? Si ipse Dominus ascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. Nos autem, fratres, quando pasti sumus epulis salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus,",
          "candidate_score": 0.676041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64_66",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2170",
          "psc_text": "quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligimus, et jubemur: prohibemur scilicet, ubi nobis dicitur, Nolite diligere mundum (I Joan. II, 15) ; jubemur autem, ubi nobis dicitur, Diligite inimicos vestros (Luc. VI, 27) . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus,",
          "candidate_score": 0.674943,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_15",
          "psc_text": "continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8). 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud Deum? Nonne ea quae diximus, sonuerunt atque transierunt? Ergo et Dei Verbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit et transiit? Quale ergo Verbum quod et dicitur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo verba viluerunt nobis, quia sonando verba et transeundo viluerunt, et nihil aliud videntur quam verba. Est verbum et in ipso homine, quod manet intus: nam sonus procedit ex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse",
          "candidate_score": 0.673534,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1342",
          "psc_text": "Dominum Christum credunt, et dicunt: Ecce Christus habebat fatum. O si cor tuum non esset fatuum, non crederes fatum! Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et factus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus (Psal. CIII, 24), et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi",
          "candidate_score": 0.672683,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73_75",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind. Nun , so züchstu in unseren handelSache .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1932",
          "psc_text": ". Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum,",
          "candidate_score": 0.663767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2481",
          "psc_text": "mundo damnemur (I Cor. XI, 32) . Pro isto mundo non rogat: neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. Et est mundus de quo scriptum est, Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Joan. III, 17) : unde et Apostolus, Deus, inquit, erat in Christo, mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut mundus credat; sicut orando dixit, Ut omnes unum",
          "candidate_score": 0.662666,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2181",
          "psc_text": "usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum",
          "candidate_score": 0.661888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84_86",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121",
          "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio",
          "candidate_score": 0.661785,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2130",
          "psc_text": "et ad suam perfectionem perseverando pertendit. Ergo inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. Ecce unde dictum existimo, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur: in vobis sit meum; impleatur vestrum. Semper enim erat meum plenum, et antequam vocaremini, cum vocandi a me praesciremini; sed fit et in vobis, cum hoc efficimini quod praescivi de vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, quod nondum estis; sicut creati estis qui non fuistis. 2. Hoc est, inquit, praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis (Supra, Tract. 65). Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem (Joan. XIII, 34) . Hujus itaque mandati repetitio,",
          "candidate_score": 0.659507,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2166",
          "psc_text": "caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Joan. III, 16) . Et in Epistola sua Joannes ait: Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum, et ipse propitiator est",
          "candidate_score": 0.658616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50_52",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_510",
          "psc_text": "qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Cap. III, V\\. 22-29. 1. Ordo lectionis evangelicae secundum Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia (Matth. III, 14 et 15)",
          "candidate_score": 0.658438,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2421",
          "psc_text": "dedisti mihi de mundo, ea quae sequuntur, credibilius esse demonstrant. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt; quia verba quae dedisti mihi, dedi eis: et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de futuris omnibus fidelibus dici potuerunt spe jam perfecta, cum adhuc essent futura: sed ut de his solis quos tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget quod paulo post ait, Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem",
          "candidate_score": 0.654608,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_602",
          "psc_text": "ita puteus vocatur, ut fontis nomen non amittat. 6. Jesus ergo fatigatus ex itinere, sedebat sic super fontem. Hora erat quasi sexta. Jam incipiunt mysteria. Non enim frustra fatigatur Jesus; non enim frustra fatigatur Virtus Dei; non enim frustra fatigatur, per quem fatigati recreantur; non enim frustra fatigatur, quo deserente fatigamur, quo praesente firmamur. Fatigatur tamen Jesus; et fatigatur ab itinere, et sedet, et juxta puteum sedet, et hora sexta fatigatus sedet. Omnia ista innuunt aliquid, indicare volunt aliquid; intentos nos faciunt, ut pulsemus hortantur. Ipse ergo aperiat et nobis et vobis, qui dignatus est ita hortari ut diceret, Pulsate, et aperietur vobis (Matth. VII, 7) . Tibi fatigatus est ab itinere Jesus. Invenimus Virtutem Jesum, et invenimus infirmum Jesum; fortem et infirmum Jesum: fortem, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Vis videre quam iste Filius",
          "candidate_score": 0.653977,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2107",
          "psc_text": "quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 8-10) . Unde in Actibus Apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum (Act. XV, 9) : et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, Baptisma salvos facit; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio (I Petr. III, 21) . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit, consecratur et Baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum",
          "candidate_score": 0.653422,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1564",
          "psc_text": "nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet:",
          "candidate_score": 0.65197,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73_75",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind. Nun , so züchstu in unseren handelSache .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_406",
          "psc_text": "episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligate illi pedes et manus, et projicite eum in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur (Prov. V, 22) . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt in Ecclesia, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21). Venale habent totum, qui nolunt redimi: emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc saeculo quodlibet temporale",
          "candidate_score": 0.650687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2108",
          "psc_text": "dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, bene dicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem; quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. TRACTATUS LXXXI. De eo quod ait, Manete in me, et ego in vobis; usque ad id, Quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Cap. XV, V\\. 4-7. 1. Vitem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus,",
          "candidate_score": 0.650082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_51",
          "psc_text": "ipse est quem longe vidisti: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Sed quare crucifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit (Matth. XIV, 25), ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut Deus, non agnosceretur. Si enim sic veniret ut Deus, non veniret eis qui videre Deum non poterant. Non enim secundum id quod Deus est, aut venit, aut discedit; cum sit ubique praesens, et nullo loco",
          "candidate_score": 0.649875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_6",
          "psc_text": "quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis (I Cor. III, 4) ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes (Psal. LXXXI, 6) . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiamus quod non sumus, sed et amittamus quod sumus. 5. Ergo, fratres, de his montibus et Joannes erat, qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis",
          "candidate_score": 0.649779,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_506",
          "psc_text": "Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper (Psal. L, 11, 5) ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum",
          "candidate_score": 0.649247,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_41_43",
          "bdc_text": "daryn verwilligind , und lutend dine wort also : ( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.648275,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60_62",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ; erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) . in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2293",
          "psc_text": "et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia (I Cor. I, 23, 24): sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro suo modo quique capiebant. Cum enim Christus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli (Ibid., 12) ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) ? De ipso itaque Christo crucifixo, et ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter",
          "candidate_score": 0.647426,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_65",
          "psc_text": "Qui diligunt mundum: ipsi enim corde habitant in mundo. Nam qui non diligunt mundum, carne versantur in mundo; sed corde inhabitant coelum, sicut Apostolus dicit: Nostra autem conversatio in coelis est (Philipp. III, 20) . Ergo mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit. 12. In sua propria venit: quia omnia ista per eum facta sunt. Et sui eum non receperunt. Qui sui? Homines quos fecit. Judaei quos primitus fecit super omnes gentes esse. Quia aliae gentes idola adorabant, et daemonibus serviebant; ille autem populus natus erat de semine Abrahae: et ipsi maxime sui; quia et per carnem quam suscipere dignatus est, cognati. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Non receperunt omnino, nullus recepit? Nullus ergo salvus factus est? Nemo enim salvus fiet, nisi qui Christum receperit venientem. 13. Sed addidit: Quotquot autem receperunt eum. Quid eis praestitit? Magna benevolentia! Magna misericordia! Unicus natus est,",
          "candidate_score": 0.646385,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_41_43",
          "bdc_text": "daryn verwilligind , und lutend dine wort also : ( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.646301,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_51",
          "psc_text": "ipse est quem longe vidisti: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Sed quare crucifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit (Matth. XIV, 25), ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut Deus, non agnosceretur. Si enim sic veniret ut Deus, non veniret eis qui videre Deum non poterant. Non enim secundum id quod Deus est, aut venit, aut discedit; cum sit ubique praesens, et nullo loco",
          "candidate_score": 0.645106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_312",
          "psc_text": "(Luc. XV, 4-10) . Sic et nos sicut ovis perieramus, et sicut drachma perieramus: et pastor noster invenit ovem, sed quaesivit ovem; mulier invenit drachmam, sed quaesivit drachmam. Quae est mulier? Caro Christi. Quae est lucerna? Paravi lucernam Christo meo (Psal. CXXXI, 17) . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amamus, et volumus lucrari paci Ecclesiae catholicae: Quid nos vultis? quid nos quaeritis, si peccatores sumus? Ideo vos quaerimus, ne pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, o popule vivens ex fide, antequam te per Apostolos meos vocarem, cum esses sub umbra mortis, et tu me non videres, ego te vidi. Dominus",
          "candidate_score": 0.644898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154",
          "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis",
          "candidate_score": 0.644235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1623",
          "psc_text": "pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum Cephae; alii, Ego Apollo; alii, Ego Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (I Cor. I, 12, 13) ? Qui vero dicebant, Ego sum Christi, invenerant ostium. 4. De uno autem ovili et uno pastore, jam quidem assidue soletis audire: multum enim commendavimus unum ovile, praedicantes",
          "candidate_score": 0.642595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_6_8",
          "bdc_text": "du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2261",
          "psc_text": "meo, nota feci vobis (Joan. XV, 15) : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister",
          "candidate_score": 0.64178,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1565",
          "psc_text": "(Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15) . 8. Incipiamus ergo audire exponentem, quem audivimus proponentem. Dixit ergo iterum eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum",
          "candidate_score": 0.641067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.638171,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.636925,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.63682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_134_136",
          "bdc_text": "Juni 1523 . Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2550",
          "psc_text": "Deinde ut tertia negatio compleatur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis (Joan. XIII, 38) . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio. TRACTATUS CXIV. Ab eo loco, Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium; usque ad id, Ut sermo Jesu imploretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus. Cap. XVIII, V\\. 28-32. 1. Quae cum Domino vel de Domino nostro Jesu Christo apud Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suae ubi eam",
          "candidate_score": 0.636801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_119",
          "psc_text": "Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit",
          "candidate_score": 0.636137,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_134_136",
          "bdc_text": "Juni 1523 . Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2535",
          "psc_text": "Posteaquam persecutores tradente Juda comprehensum Dominum ligaverunt, qui dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis (Ephes. V, 2), et cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32); ut intelligatur Judas, non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis: Adduxerunt eum, sicut Joannes evangelista narrat, ad Annam primum. Nec tacet causam cur ita factum sit: Erat enim, inquit, socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dedit Judaeis, Quia expedit unum hominem mori pro populo. Merito et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ductum fuisse commemorat (Matth. XXVI, 57); quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit: ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. 2. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam iste sit discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem se idem Joannes ita significare, et",
          "candidate_score": 0.63581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.634239,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1717",
          "psc_text": "dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes (Joan. VII, 20) , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transgressoris etiam sancti Evangelii, contemptoris poenarum aeternarum, fremat Christus, increpet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis fremere quodammodo",
          "candidate_score": 0.633915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1924",
          "psc_text": "cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei: Domine, quis est? Respondit Jesus: Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. TRACTATUS LXII. Ab eo quod scriptum est, Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum",
          "candidate_score": 0.63152,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2181",
          "psc_text": "usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum",
          "candidate_score": 0.630333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.628908,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.628221,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2172",
          "psc_text": "apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos (Joan. XV, 5; XVIII, 15) ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servum, qui non manet in domo in aeternum (Id VIII, 35),",
          "candidate_score": 0.627926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.627915,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.627841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_506",
          "psc_text": "Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper (Psal. L, 11, 5) ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum",
          "candidate_score": 0.627778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272",
          "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea",
          "candidate_score": 0.626879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1359",
          "psc_text": "mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi (Id. XV, 19) . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in",
          "candidate_score": 0.625388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1925",
          "psc_text": "Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem (Rom. VII, 13) . Ecce per bonum factum est malum, dum male",
          "candidate_score": 0.621558,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1925",
          "psc_text": "Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem (Rom. VII, 13) . Ecce per bonum factum est malum, dum male",
          "candidate_score": 0.621263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.620062,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1924",
          "psc_text": "cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei: Domine, quis est? Respondit Jesus: Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. TRACTATUS LXII. Ab eo quod scriptum est, Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum",
          "candidate_score": 0.618749,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1924",
          "psc_text": "cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei: Domine, quis est? Respondit Jesus: Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. TRACTATUS LXII. Ab eo quod scriptum est, Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum",
          "candidate_score": 0.618282,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1906",
          "psc_text": "sanctarum cibus, si sufficit, salubriter capiatur; si exiguus est, desiderabiliter ruminetur. TRACTATUS LX. In illud, Cum haec dixisset Jesus turbatus est spiritu. Cap. XIII, V\\. 21. 1. Non parva, fratres, ex Evangelio beati Joannis nobis proponitur quaestio, ubi ait: Cum haec dixisset Jesus, turbatus est spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Hincne turbatus est Jesus, non carne, sed spiritu, quia dicturus fuerat, Unus ex vobis tradet me? Numquidnam illi hoc tunc primum venit in mentem, vel tunc primum ei subito revelatum est, eumque repentina tanti mali novitas turbavit? Nonne hinc paulo ante loquebatur dicens, Qui manducat mecum panem, levabit super me calcaneum? Nonne etiam jam superius dixerat, Et vos mundi estis, sed non omnes? Ubi Evangelista subjunxit, Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum (Joan. XIII, 18, 10, 11) : quem jam et ante significaverat dicens, Nonne ego vos duodecim",
          "candidate_score": 0.6175,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2444",
          "psc_text": "enim verbum unum, quod nos ita intelligere omnino non sinat: quia non ait, Et non sum in mundo; sed, Jam non sum in mundo: per hoc ostendens fuisse se in mundo, jam non esse. Numquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod ipse etiam in mundo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse; profecto praesentia corporali, a mundo scilicet absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius, per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici. Quanquam et ipse Dominus",
          "candidate_score": 0.617459,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_43_45",
          "bdc_text": "Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist: . . .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1932",
          "psc_text": ". Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum,",
          "candidate_score": 0.617117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_317",
          "psc_text": "Quaere quo ascenderat. Usque in tertium coelum. Quaere quo descenderit. Usque ad lac parvulis dandum. Audi quia descendit: Factus sum parvulus, inquit, in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos (I Thess. II, 7) . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperantes sumus, vobis » (II Cor. V, 13). Quid est, « mente excessimus, Deo? » Ut illa videamus «",
          "candidate_score": 0.616453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_163_165",
          "bdc_text": "auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2171",
          "psc_text": "ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus, Mementote sermonis mei, etc., usque ad id, Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Cap. XV, V\\ V\\. 20, 21. 1. Exhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam de seipso proponit exemplum: quoniam, sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc",
          "candidate_score": 0.615814,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_163_165",
          "bdc_text": "auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2180",
          "psc_text": "omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, oderunt. Et addidit: Quia nesciunt eum qui misit me. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est, Scire autem te, sensus est consummatus (Sap. VI, 16) . Hac quippe scientia qui sciunt Patrem a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos quos colligit Christus; quia et ipsi cum eis colliguntur a Christo. TRACTATUS LXXXIX. De eo quod dicit Dominus, Si non venissem, et locutus eis fuissem; usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit",
          "candidate_score": 0.615795,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164_166",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2171",
          "psc_text": "ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus, Mementote sermonis mei, etc., usque ad id, Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Cap. XV, V\\ V\\. 20, 21. 1. Exhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam de seipso proponit exemplum: quoniam, sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc",
          "candidate_score": 0.612049,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.607078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_404",
          "psc_text": "fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam (Psal. XXXIV, 13-16) . 5. Dicimus tamen, fratres (non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit), signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! (Isai.",
          "candidate_score": 0.605429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_117",
          "bdc_text": "aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121",
          "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio",
          "candidate_score": 0.603452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930",
          "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,",
          "candidate_score": 0.603361,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.602409,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.60211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164_166",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2166",
          "psc_text": "caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Joan. III, 16) . Et in Epistola sua Joannes ait: Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum, et ipse propitiator est",
          "candidate_score": 0.601527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.600837,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1932",
          "psc_text": ". Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum,",
          "candidate_score": 0.599993,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2171",
          "psc_text": "ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus, Mementote sermonis mei, etc., usque ad id, Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Cap. XV, V\\ V\\. 20, 21. 1. Exhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam de seipso proponit exemplum: quoniam, sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc",
          "candidate_score": 0.594632,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1925",
          "psc_text": "Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem (Rom. VII, 13) . Ecce per bonum factum est malum, dum male",
          "candidate_score": 0.5946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2162",
          "psc_text": "Jesus, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; usque ad id, Sed ego elegi vos de mundo; propterea odit vos mundus. Cap. XV, V\\. 17-19. 1. In lectione evangelica quae hanc antecedit, dixerat Dominus: Non vos me elegistis; sed ego elegi vos, et posu vos, ut eatis et fructum afferatis, et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus;",
          "candidate_score": 0.59346,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf044",
      "work_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1",
      "max_score": 0.692883,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46_48",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_503",
          "psc_text": "σὺν μητρὶ ἡ ἀποδημία καὶ ναυφράγιον καὶ θανάτου ὑπόνοια καὶ ἀπρασίαι ἔτι τε καὶ ἐκπαιδευθῆναι αὐτοὺς τὰ Ἐλλήνων καὶ ἄθεα δόγματα, ἵνα μᾶλλον ὡς εἰδότες ταῦτα ἀνασκευάζειν δυνατοὶ ὦσιν· ἐπὶ τούτοις τὸ φιλῆσαι τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον, καὶ ἐμοὶ ἑνωθῆναι δυνηθῆναι, συλλαβέσθαι μου τῷ κηρύγματι· ἀλλ᾽ ἔτι μὴν συνελθεῖν ἀδελφὸν Κλήμεντα, καὶ οὕτως τὴν μητέρα ἐπιγνωσθῆναι, θεραπείας τῆς θεότητος πληροφορηθῆναι, καὶ μετ᾽ οὐ πολὺ εὐθὺ τὰ δίδυμα τέκνα ἐπιγνωσθέντα καὶ ἐπιγνόντα καὶ τῆς ἄλλης ἡμέρας σοι συντυχεῖν , καὶ τοὺς σοὺς ἀπολαβεῖν. τοσαύτην οὖν ταχεῖαν ἁρμονίαν πανταχόθεν συνδραμοῦσαν εἰς ἕνα γνώμης σκοπὸν οὐκ οἶμαι ἀπρονόητον εἶναι. Καὶ ὁ πατὴρ τῷ Πέτρῳ ἤρξατο λέγειν· μὴ νομίζε, φίλτατέ μοι Πέτρε, ἐν ἐννοίᾳ μὴ ἔχειν περὶ τοῦ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένου λόγου. πέρας γοῦν ταύτης τῆς παρωχηκυίας νυκτὸς πολλὰ τοῦ Κλήμεντος προτρεπομένου με τῇ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένῃ ἀληθείᾳ, ἀπεκρινάμην· τί γὰρ καινότερον ἐντέλλεσθαι δύναταί τις παῤ ὅ οἱ ἀρχαῖοι παρῄνεσαν; ὁ δὲ ἠρέμα γελάσας",
          "candidate_score": 0.692883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46_48",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_161",
          "psc_text": "δώσεις. σὺ γὰρ καὶ τῷ κυρίῳ συνῆς, καὶ τὰς θαυμασίους πράξεις ἱστόρησας, καὶ διοίκησιν ἐκκλησίας μεμάθηκας. Καὶ σοῦ μὲν ἔργον ἐστὶν κελεύειν ἅ δεῖ, τῶν ἀδελφῶν, ὑπείκειν καὶ μὴ ἀπειθεῖν. ὑπείξαντες μὲν οὖν σωθήσονται, ἀπειθήσαντες δὲ ὑπὸ τοῦ κυρίου κολασθήσονται, ὅτι ὁ προκαθεζόμενος Χριστοῦ τόπον πεπίστευται. διὸ ἤτοι τιμὴ ἢ ὕβρις τοῦ προκαθεζομένου εἰς Χριστὸν φέρεται, ἀπὸ δὲ τοῦ Χριστοῦ εἰς τὸν Θεὸν ἀναφέρεται. τοῦτο δὲ εἴρηκα, ἵνα καὶ αὐτοὶ οἱ ἀδελφοὶ τῆς πρός σε ἀπειθείας τὸν κίνδυνον αὐτῶν μὴ ἀγνοῶσιν, ὅτι ὅς ἄν σοι κελεύσαντι ἀπειθήσῃ, Χριστῷ ἀπειθεῖ, Χριστῷ δὲ ἀπειθήσας Θεὸν παροργίζει. Χρὴ οὖν τὴν ἐκκλησίαν, ὡς πόλιν ἐν ὕψει ᾠκοδομημένην, φιλόθεον ἔχειν τάξιν καὶ διοίκησιν καλήν. πρὸ πάντων ὁ ἐπίσκοπος ὡς ἄρχων περὶ ὧν λέγει ἀκουέσθω. οἱ πρεσβύτεροι τὰ κελευόμενα γινέσθαι σπουδαζέτωσαν. οἱ διάκονοι ἐκπεριερχόμενοι τῶν ἀδελφῶν τὰ σώματα καὶ τὰς ψυχὰς ἐπισκεπτέσθωσαν, καὶ τῷ ἐπισκόπῳ ἀντιβαλλέτωσαν. οἱ λοιποὶ πάντες ἀδελφοὶ τὸ ἀδικεῖσθαι ἀναδεχέσθωσαν· εἰ δὲ κρίνεσθαι",
          "candidate_score": 0.6832,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_45_47",
          "bdc_text": ". . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_503",
          "psc_text": "σὺν μητρὶ ἡ ἀποδημία καὶ ναυφράγιον καὶ θανάτου ὑπόνοια καὶ ἀπρασίαι ἔτι τε καὶ ἐκπαιδευθῆναι αὐτοὺς τὰ Ἐλλήνων καὶ ἄθεα δόγματα, ἵνα μᾶλλον ὡς εἰδότες ταῦτα ἀνασκευάζειν δυνατοὶ ὦσιν· ἐπὶ τούτοις τὸ φιλῆσαι τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον, καὶ ἐμοὶ ἑνωθῆναι δυνηθῆναι, συλλαβέσθαι μου τῷ κηρύγματι· ἀλλ᾽ ἔτι μὴν συνελθεῖν ἀδελφὸν Κλήμεντα, καὶ οὕτως τὴν μητέρα ἐπιγνωσθῆναι, θεραπείας τῆς θεότητος πληροφορηθῆναι, καὶ μετ᾽ οὐ πολὺ εὐθὺ τὰ δίδυμα τέκνα ἐπιγνωσθέντα καὶ ἐπιγνόντα καὶ τῆς ἄλλης ἡμέρας σοι συντυχεῖν , καὶ τοὺς σοὺς ἀπολαβεῖν. τοσαύτην οὖν ταχεῖαν ἁρμονίαν πανταχόθεν συνδραμοῦσαν εἰς ἕνα γνώμης σκοπὸν οὐκ οἶμαι ἀπρονόητον εἶναι. Καὶ ὁ πατὴρ τῷ Πέτρῳ ἤρξατο λέγειν· μὴ νομίζε, φίλτατέ μοι Πέτρε, ἐν ἐννοίᾳ μὴ ἔχειν περὶ τοῦ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένου λόγου. πέρας γοῦν ταύτης τῆς παρωχηκυίας νυκτὸς πολλὰ τοῦ Κλήμεντος προτρεπομένου με τῇ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένῃ ἀληθείᾳ, ἀπεκρινάμην· τί γὰρ καινότερον ἐντέλλεσθαι δύναταί τις παῤ ὅ οἱ ἀρχαῖοι παρῄνεσαν; ὁ δὲ ἠρέμα γελάσας",
          "candidate_score": 0.675718,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_157_159",
          "bdc_text": "nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] . Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_132",
          "psc_text": "γνῶσιν ἀγαθοῦ ἢ κακοῦ οὐκ ἔχων παραδέδοται, καὶ παραβάτης εὑρίσκεται καὶ τοῦ παραδείσου ἐκβάλλεται καὶ θανάτῳ τιμωρεῖται. ὁμοίως τε καὶ ὁ πλάσας αὐτόν, ἐπεὶ μὴ πανταχόθεν βλέπει, ἐπὶ τῇ Σοδόμων καταστροφῇ λέγει· δεῦτε καὶ καταβάντες ἴδωμεν, εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν ἐρχομένην πρός με συντελοῦνται εἰ δὲ μὴ, ἵνα γνῶ· καὶ ἀγνοοῦντα αὑτὸν δείκνυσιν. τὸ δὲ εἰπεῖν περὶ τοῦ Ἀδάμ· ἐκβάλωμεν αὐτὸν, μήπως ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὑτοῦ ἅψηται τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ φάγῃ καὶ ζήσηται εἰς τὸν αἰῶνα· τὸ εἰπεῖν μήπως, ἀγνοεῖ· τὸ δὲ ἐπαγαγεῖν, μή πως φαγὼν ζήσηται εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ φθονεῖ. καὶ τὸ γεγράφθαι, ὅτι ἐνεθυμήθη ὁ Θεὸς, ὅτι ἐποίησεν τὸν ἄνθρωπον, καὶ μετανοεῖ καὶ ἀγνοεῖ· τὸ γὰρ ἐνεθυμήθη σκέψις ἐστὶν, ᾗ τις δἰ ἄγνοιαν ὧν βούλεται τὸ τέλος ἀκριβῶσαι θέλει, ἢ ἐπὶ τῷ μὴ κατὰ γνώμην ἀποβάντι μεταμελομένου. καὶ τὸ γεγράφθαι, καὶ ὠσφράνθη κύριος ὀσμὴν εὐωδίας, ἐνδεοῦς ἐστι, καὶ τὸ ἐπὶ κνίσσῃ σαρκῶν ἡσθῆναι,",
          "candidate_score": 0.671442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20_22",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_517",
          "psc_text": "τὸ νῦν τοὺς πολλοὺς ὑπερθήσομαι λόγους, ἵνα τῆς ὑποσχέσεώς σου τάχιον τὸν ἔλεγχον ποιήσωμαι. διὸ ἐφ᾽ ἡμῶν αὐτῶν τῶν τὰς γραφὰς εἰδότων, ὅ ὑπέσχου λέγειν, ἆρξαι. εἰ δὲ τὸν ἔλεγχον αἰδούμενος ἐφ᾽ ἡμῶν αὐτῶν σὴν ὑπόσχεσιν παραλιπεῖν θέλεις, αὐτάρκης καὶ οὕτως ἡ ἀπόδειξις ὅτι ψεύδῃ, καθ᾽ ὅτι ἐπὶ τῶν τὰς γραφὰς εἰδότων εἰπεῖν οὐκ ἐτόλμησας. καὶ νῦν δὲ τί σε ἀναμένω λέγειν, μέγιστον ἔχων μάρτυρα τῆς ὑποσχέσεώς σου τὸν παρεστῶτα γέροντα; καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐμβλέψας τῷ πατρὶ ἔφη· εἰπέ μοι, ἀνδρῶν πάντων τιμιώτατε, οὐχὶ οὗτος ὁ ἀνὴρ ὑπέσχετό σοι δεῖξαι σήμερον, ὅτι εἷς ἐστιν Θεὸς καὶ οὐ χρὴ ἕτερόν τινα λέγειν ἢ νομίζειν Θεόν, ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, ὡς τὰ μέγιστα ἁμαρτάνων, αἰωνίως κολασθῆναι ἔχει; ἢ γὰρ οὐκ ἀποκρίνῃ μοι; Καὶ ὁ πατὴρ ἔφη· καλῶς ἂν τὴν μαρτυρίαν παρ᾽ ἐμοῦ ἀπῄτεις, Σίμων, εἰ πρότερον ἠρνεῖτο ὁ Πέτρος· νῦν δὲ οὐκ αἰδεσθήσομαι λέγειν ἃ δεῖ λέγειν. οἶμαί σε ὀργῇ πεπρησμένον",
          "candidate_score": 0.657856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20_22",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_614",
          "psc_text": "ἐπακούειν λόγων. καὶ μέχρι μὲν ὅτε οὐκ ᾔδειν σε ταῦτα περὶ τῶν γραφῶν φρονοῦντα, ἠνειχόμην καὶ διελεγόμην, νῦν δὲ ἀφίσταμαι. ἔδει μέντοι τὴν ἀρχὴν ὑποχωρῆσαί με, ὅτι ἤκουσά σου λέγοντος· ἐγὼ κατὰ τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον οὐδὲν οὐδενὶ πιστεύω λέγοντι, οὔτε ἀγγέλοις, οὔτε προφήταις, οὐ γραφαῖς, οὐχ ἱερεῦσιν, οὐ διδασκάλοις, οὐκ ἄλλῳ οὐδενὶ, κἄν σημεῖά τις καὶ τέρατα ποιῇ, κἄν ἐν ἀέρι ἐπιφανῶς ἀστράπτῃ, ἢ δι᾽ ὁραμάτων ἢ δι᾽ ἐνυπνίων ἀποκαλύπτῃ. τίς οὖν σε μεταπεῖσαι δύναται, εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς, ἕτερόν τι φρονεῖν παρὰ τὰ δόξαντά σοι, ἰσχυρῶς οὕτως καὶ ἀκινήτως τῇ σεαυτοῦ γνώσει ἐνδιαμένοντα. Καὶ ὁ Πέτρος ταῦτα εἰπόντι τῷ Σίμωνι, ἐκβαίνειν μέλλοντι, ἔφη· ἔτι τοῦτό μου ἄκουσον, καὶ πορεύου ὅπου θέλεις. τοῦ δὲ Σίμωνος ἐπιστραφέντος καὶ ἐπιμείναντος ὁ Πέτρος ἔφη· οἶδα πῶς τότε ἀκούων κατεπλάγης, ὅτι εἶπον· ὅστις ποτ᾽ ἄν ᾖ κατὰ τοῦ τὸν κόσμον κτίσαντος Θεοῦ λέγων ὁτιοῦν, οὐ πιστεύω. τοῦ δὲ ἐπὶ τούτου μεῖζον νῦν ἄκουσον.",
          "candidate_score": 0.651452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168_170",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_21",
          "psc_text": "ἔνθα καὶ μένειν αὐτὸν ἐποίησα, ἵνα μή τις αὐτῷ χεῖρας ἐπιβάλῃ. καὶ ἡμερῶν ὀλίγων διατρίψας, καὶ τοῦ ἀληθοῦς λόγου βραχέα κατηχήσας με ὀλίγον, ὡς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις σπεύδειν ἔλεγεν εἰς Ἰουδαίαν τῆς κατὰ τὴν θρησκείαν ἑορτῆς χάριν, καὶ τοῦ λοιποῦ τοῖς ἑαυτοῦ ὁμοεθνέσιν συνεῖναι θέλων. Φανερὸς δ᾽ ἦν μοι ἀποναρκήσας. ἐμοῦ γὰρ εἰπόντος· σύ μοι μόνον τοὺς τοῦ φανέντος ἀνδρὸς οὕς ἥκουσας ἐκτίθου λόγους, κἀγὼ τῷ ἐμῷ κοσμήσας λόγῳ τοῦ Θεοῦ κηρύξω τὴν βούλησιν, καὶ εἶθ’ οὕτως ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν συμπλεύσω σοι· λίαν γὰρ ποθῶ ἐπὶ τὸν τῆς Ἰουδαίας γενέσθαι τόπον· τάχα δὲ καὶ συνοικήσω ὑμῖν τὸν πάντα μου τῆς ζωῆς βίον· ὁ δὲ ταῦτα ἀκούσας ἀπεκρίνατο· σὺ εἰ μὲν ἱστορῆσαι τὰ ἡμέτερα καὶ μαθεῖν τὸ συμφέρον θέλεις, ἐξ αὐτῆς μοι σύμπλευσον· ἐπεί γε τὰ σημεῖα τῆς οἰκήσεώς μου καὶ ὧν θέλεις ἐγώ σοι σήμερον ἐρῶ, ἵνα ὅτε βούλει ἐλθὼν ἐπιστῇς ἡμῖν· ἐγὼ γὰρ αὔριον πορεύσομαι ἐπὶ τὰ ἐμαυτοῦ. καὶ",
          "candidate_score": 0.651078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20_22",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_90",
          "psc_text": "δεδωκὼς ἀνθρώπῳ τὸ προγινώσκειν, Θεὸς ὥν, ἠγνόει; κᾀγὼ ἔφην· ὀρθῶς ἔφης. καὶ ὁ Πέτρος· ἔτι οὖν, ἔφη, εἰς αὐτὸ συνδιαπόρησόν μοι. ὡμολογημένου ἡμῖν ὅτι ὁ Θεὸς πάντα προγινώσκει, ἀνάγκη πᾶσα, τὰς λέγουσας αὐτὸν γραφὰς ἀγνοεῖν ψεύδεσθαι, τὰς δὲ γινώσκειν αὐτὸν λεγούσας ἀληθεύειν. κᾀγὼ ἔφην· ἀνάγκη οὕτως ἔχειν. Καὶ ὁ Πέτρος ἔφη· εἰ οὖν τῶν γραφῶν ἅ μέν ἐστιν ἀληθῆ, ἅ δὲ ψευδῆ, εὐλόγως ὁ διδάσκαλος ἡμῶν ἔλεγεν· γίνεσθε τραπεζῖται δόκιμοι· ὡς τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς τινῶν μὲν δοκίμων ὄντων λόγων, τινῶν δὲ κιβδήλων. καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν ψευδῶν γραφῶν πλανωμένοις οἰκείως τῆς πλάνης ἐξέφηνε τὴν αἰτίαν λέγων· διὰ τοῦτο πλανᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰ ἀληθῆ τῶν γραφῶν· οὗ εἵνεκεν ἀγνοεῖτε καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ. κᾀγὼ ἔφην· πάνυ καλῶς. Καὶ ὁ Πέτρος ἀπεκρίνατο· οὐκοῦν εὐλόγως οὔτε κατὰ τοῦ Θεοῦ πιστεύω, οὔτε κατὰ τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφέντων δικαίων, ἀσεβῶς φρονεῖν προλαμβάνων ὡς γὰρ πέπεισμαι, οὔτε Ἀδὰμ παραβάτης ἦν, ὁ ὑπὸ τῶν",
          "candidate_score": 0.648246,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_44_46",
          "bdc_text": "- Der Sinn ist: . . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_503",
          "psc_text": "σὺν μητρὶ ἡ ἀποδημία καὶ ναυφράγιον καὶ θανάτου ὑπόνοια καὶ ἀπρασίαι ἔτι τε καὶ ἐκπαιδευθῆναι αὐτοὺς τὰ Ἐλλήνων καὶ ἄθεα δόγματα, ἵνα μᾶλλον ὡς εἰδότες ταῦτα ἀνασκευάζειν δυνατοὶ ὦσιν· ἐπὶ τούτοις τὸ φιλῆσαι τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον, καὶ ἐμοὶ ἑνωθῆναι δυνηθῆναι, συλλαβέσθαι μου τῷ κηρύγματι· ἀλλ᾽ ἔτι μὴν συνελθεῖν ἀδελφὸν Κλήμεντα, καὶ οὕτως τὴν μητέρα ἐπιγνωσθῆναι, θεραπείας τῆς θεότητος πληροφορηθῆναι, καὶ μετ᾽ οὐ πολὺ εὐθὺ τὰ δίδυμα τέκνα ἐπιγνωσθέντα καὶ ἐπιγνόντα καὶ τῆς ἄλλης ἡμέρας σοι συντυχεῖν , καὶ τοὺς σοὺς ἀπολαβεῖν. τοσαύτην οὖν ταχεῖαν ἁρμονίαν πανταχόθεν συνδραμοῦσαν εἰς ἕνα γνώμης σκοπὸν οὐκ οἶμαι ἀπρονόητον εἶναι. Καὶ ὁ πατὴρ τῷ Πέτρῳ ἤρξατο λέγειν· μὴ νομίζε, φίλτατέ μοι Πέτρε, ἐν ἐννοίᾳ μὴ ἔχειν περὶ τοῦ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένου λόγου. πέρας γοῦν ταύτης τῆς παρωχηκυίας νυκτὸς πολλὰ τοῦ Κλήμεντος προτρεπομένου με τῇ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένῃ ἀληθείᾳ, ἀπεκρινάμην· τί γὰρ καινότερον ἐντέλλεσθαι δύναταί τις παῤ ὅ οἱ ἀρχαῖοι παρῄνεσαν; ὁ δὲ ἠρέμα γελάσας",
          "candidate_score": 0.648199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89_91",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_633",
          "psc_text": "ἑτέρους δὲ κακοὺς ὄντας, καὶ ἀγαθοὺς προβάλλοντας, ἄλλους δὲ ἀγαθοὺς ὑπάρχοντας, καὶ κακούς τε καὶ ἀγαθοὺς τεκνώσαντας. αὐτίκα γοῦν ὁ πρῶτος δημιουργηθεὶς ἄνθρωπος ἐγέννησεν τὸν ἄδικον Κάϊν καὶ τὸν δίκαιον Ἅβελ. πρὸς ταῦτα ὁ Σίμων ἔφη· ἀνοήτως ποιεῖς περὶ Θεοῦ διαλεγόμενος ἀνθρωπίνοις χρώμενος παραδείγμασιν. καὶ ὁ Πέτρος· σὺ οὖν ἡμῖν λέγε περὶ Θεοῦ, ἀνθρωπίνοις μὴ χρώμενος παραδείγμασιν, μετὰ τοῦ μέντοι νοηθῆναι δύνασθαι τὰ λεγόμενα· ἀλλ᾽ οὐ δυνήσῃ. Αὐτίκα γοῦν τί τὴν ἀρχὴν ἔλεγες; εἰ ἐκ Θεοῦ ὁ πονηρὸς γεγένηται, τῆς αὐτῆς αὐτῷ ὤν οὐσίας, καὶ πονηρός ἐστιν. ἐμοῦ δὲ δείξαντος οὐ[ξ οὗ] περ αὐτὸς ἔδωκας παραδείγματο[ς], ὅτι ἐξ ἀγαθῶν κακοὶ γίνονται καὶ ἐκ κακῶν ἀγαθοὶ, οὐ παρεδέξω, ἀνθρώπινον φήσας εἶναι τὸ παράδειγμα. ὅθεν καὶ νῦν ἐγὼ οὐδὲ τὸ γεγεννῆσθαι Θεὸν παραδέχομαι, ὅτι τὸ γεννᾶν ἀνθρώπων ἐστὶν, οὐ Θεοῦ. ἀλλ᾽ οὔτε ἀγαθὸς ἢ κακὸς, ἢ δίκαιος ἢ ̓ἄδικος εἶναι δύναται ὁ Θεὸς, οὔτε μὴν φρόνιμος ἢ ζῶον ἢ ὅσα ἄλλα ἀνθρώποις",
          "candidate_score": 0.648134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89_91",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) . , das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_550",
          "psc_text": "γὰρ εἶδος δεσμεῖται φόβῳ, καὶ φρονοῦσα εὐπαθεῖν τι μαραίνεται καὶ ἀλλοιοῦται ἢ δαιμονᾷ, καὶ δαιμονῶσα τοῖς πολλοῖς σωφρονεῖν δοκεῖ. Τοῦτο ὑμῖν Πέτρος ὑποσχέσει τοῦ σωφρονίζειν παρέχει. προφάσει γὰρ ἑνὸς Θεοῦ δοκεῖ μὲν ὑμᾶς πολλῶν ἀψύχων ἀπαλλάσσειν εἰδώλων, ἅ οὐ πάνυ τοὺς σέβοντας ἀδικεῖ, τῷ αὐτοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρᾶσθαι λίθινα ὄντα ἢ χάλκεα ἢ χρύσεα ἢ καὶ ἐξ ἄλλης τινὸς ἀψύχου ὕλης. διὸ τῷ εἰδέναι ὅτι τὸ βλεπόμενον οὐδέν ἐστιν, οὐχ ὁμοίως τῷ ὁρατῷ ὑπὸ φόβου φαντασιοῦσθαι δύναται ἡ ψυχή. πλάνῳ δὲ διδασκαλίᾳ εἰς φοβερὸν Θεὸν ἀποβλέπουσα τῶν κατὰ φύσιν ἐκβαθρεύεται. καὶ ταῦτα ἐγὼ λέγω, οὐχ ὅτι ὑμᾶς εἴδωλα σέβειν παραινῶ, ἀλλ᾽ ὅτι Πέτρος φοβερῶν εἰδεῶν δοκῶν ἀπαλλάσσειν ὑμῶν τὰς ψυχὰς, φοβερωτέρᾳ εἰδέᾳ τὸν ἕκαστον ὑμῶν ἐνθουσιᾶν ποιεῖ νοῦν, Θεὸν ἐν μορφῇ εἰσηγούμενος, καὶ ταῦτα ἄκρως δίκαιον, ᾧ ἔπεται τὸ φοβερὸν καὶ τῇ συννοούσῃ ψυχῇ τὸ φρικῶδες, δυνάμενον καὶ τῶν ὀρθῶν λογισμῶν ἐκλῦσαι τοὺς τόνους. ἐν γὰρ τοιούτῳ καθεστὼς χειμῶνι ὁ νοῦς",
          "candidate_score": 0.64611,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_94_96",
          "bdc_text": "Die ee ist allen stenden erloupt: 1 . Timoth. 4 [1-5 ] ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_541",
          "psc_text": "ἕν εἶναι τὸ ἀγέννητον. εἰ δὲ ἐν σχήματί ἐστιν, καὶ οὕτως ἕν ἐστιν τὸ ἀσύγκριτον. διὰ τοῦτο καὶ ὕψιστος λέγεται, ὅτι πάντων ἀνώτερος ὤν τὰ πάντα αὐτῷ ὑποκείμενα ἔχει. Καὶ ὁ Σίμων· μὴ γὰρ τοῦτό ἐστιν αὐτοῦ ἀπόῤῥητον ὄνομα, τὸ Θεὸς, ὅπερ πάντες λέγουσιν, ὅτι τοσοῦτον καὶ περὶ ὀνόματος διισχυρίζῃ, ἵνα μὴ ἄλλῳ δοθῇ; καὶ ὁ Πέτρος ἔφη· ἐπίσταμαι ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστιν αὐτῷ τι ἀπόῤῥητον ὄνομα, ἀλλὰ τὸ κατὰ συνθήκην ἀνθρώπων λεγόμενον, ὅπερ εἰ ἑτέρῳ δώσεις, καὶ τὸ μὴ λεγόμενον ἑτέρῳ προσάψεις, τῷ τῆς προαιρέσεως λόγῳ. τὸ λεγόμενον ὄνομα τοῦ μὴ λεγομένου πρόοδός ἐστιν. τούτῳ τῷ λόγῳ ἡ ὕβρις καὶ εἰς τὸ μήπω ῥηθὲν λογίζεται, ᾧ λόγῳ ἡ πρὸς τὸ ἐγνωσμένον τιμὴ εἰς τὸ μήπω ἐγνωσμένον ἀναφέρεται. Καὶ ὁ Σίμων ἔφη· ἤθελον εἰδέναι Πέτρε, εἰ ἀληθῶς πιστεύεις, ὅτι ἡ ἀνθρώπου μορφὴ πρὸς τὴν ἐκείνου μορφὴν διατετύπωται. καὶ ὁ Πέτρος ἀληθῶς, ὦ Σίμων, οὕτως ἔχειν πεπληροφόρημαι. καὶ ὁ Σίμων· πῶς",
          "candidate_score": 0.645471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_503",
          "psc_text": "σὺν μητρὶ ἡ ἀποδημία καὶ ναυφράγιον καὶ θανάτου ὑπόνοια καὶ ἀπρασίαι ἔτι τε καὶ ἐκπαιδευθῆναι αὐτοὺς τὰ Ἐλλήνων καὶ ἄθεα δόγματα, ἵνα μᾶλλον ὡς εἰδότες ταῦτα ἀνασκευάζειν δυνατοὶ ὦσιν· ἐπὶ τούτοις τὸ φιλῆσαι τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον, καὶ ἐμοὶ ἑνωθῆναι δυνηθῆναι, συλλαβέσθαι μου τῷ κηρύγματι· ἀλλ᾽ ἔτι μὴν συνελθεῖν ἀδελφὸν Κλήμεντα, καὶ οὕτως τὴν μητέρα ἐπιγνωσθῆναι, θεραπείας τῆς θεότητος πληροφορηθῆναι, καὶ μετ᾽ οὐ πολὺ εὐθὺ τὰ δίδυμα τέκνα ἐπιγνωσθέντα καὶ ἐπιγνόντα καὶ τῆς ἄλλης ἡμέρας σοι συντυχεῖν , καὶ τοὺς σοὺς ἀπολαβεῖν. τοσαύτην οὖν ταχεῖαν ἁρμονίαν πανταχόθεν συνδραμοῦσαν εἰς ἕνα γνώμης σκοπὸν οὐκ οἶμαι ἀπρονόητον εἶναι. Καὶ ὁ πατὴρ τῷ Πέτρῳ ἤρξατο λέγειν· μὴ νομίζε, φίλτατέ μοι Πέτρε, ἐν ἐννοίᾳ μὴ ἔχειν περὶ τοῦ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένου λόγου. πέρας γοῦν ταύτης τῆς παρωχηκυίας νυκτὸς πολλὰ τοῦ Κλήμεντος προτρεπομένου με τῇ ὑπὸ σοῦ κηρυσσομένῃ ἀληθείᾳ, ἀπεκρινάμην· τί γὰρ καινότερον ἐντέλλεσθαι δύναταί τις παῤ ὅ οἱ ἀρχαῖοι παρῄνεσαν; ὁ δὲ ἠρέμα γελάσας",
          "candidate_score": 0.64467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20_22",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_518",
          "psc_text": "λέγειν ἢ νομίζειν Θεόν, ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, ὡς τὰ μέγιστα ἁμαρτάνων, αἰωνίως κολασθῆναι ἔχει; ἢ γὰρ οὐκ ἀποκρίνῃ μοι; Καὶ ὁ πατὴρ ἔφη· καλῶς ἂν τὴν μαρτυρίαν παρ᾽ ἐμοῦ ἀπῄτεις, Σίμων, εἰ πρότερον ἠρνεῖτο ὁ Πέτρος· νῦν δὲ οὐκ αἰδεσθήσομαι λέγειν ἃ δεῖ λέγειν. οἶμαί σε ὀργῇ πεπρησμένον διαλεχθῆναι θέλειν, ὅπερ ἀνοίκειόν σοι τοῦτο ποιεῖν, καὶ ἡμῖν τοιοῦτον ὑπακούειν, ὅτι μάχην ἐστὶν ἱστορῆσαι, καὶ οὐ πρὸς ἀλήθειαν ὠφελεῖσθαι. καὶ νῦν ἐξ ἑλληνικῆς παιδείας, ὡς χρὴ τοὺς ζητοῦντας ποιεῖν, εἰδὼς ὑπομνήσω. ἑκάτερος ὑμῶν τὸ ἑαυτοῦ δόγμα ἐκθέσθω, καὶ εἰς ἕτερον οἱ λόγοι γενέσθωσαν. ἐὰν δὲ Πέτρος μόνος ἐκθῆται τὸ ἑαυτοῦ φρόνημα, σὺ δὲ τὸ σὸν σιωπᾷς, ἐνδέχεταί τινα λόγον ὑπὸ σοῦ ῥηθέντα θλίβλειν τὸ ἑαυτοῦ καὶ τὸ σὸν φρόνημα, καὶ ἀμφοτέρους ὑμᾶς ὑπὸ τοῦ λόγου ἡττηθέντας μὴ φαίνεσθαι ἡττημένους, ἀλλὰ τὸν ἐκθέμενον τὸ φρόνημα, τὸν δὲ μὴ ἐκθέμενον ὁμοίως ἡττημένον μὴ πρόδηλον εἶναι, ἀλλὰ καὶ νενικηκέναι νομίζεσθαι. καὶ ὁ",
          "candidate_score": 0.641481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_591",
          "psc_text": "Ἑβραίοις κείμενος προῆλθε νόμος. τοῦτο δὲ οὕτως ἔχειν ὡρίσθη, ἵνα εἴ τις νόμῳ τινὸς προςφύγῃ, ἀπὸ τῆς ἐκείνου γένηται μερίδος, οὗ δὴ καὶ τὸν νόμον πράττειν ἀνεδέξατο. οὐδεὶς ἔγνω τὸν ἐν ἀποῤῥήτοις ὕψιστον πατέρα ὄντα, ὡς οὐδὲ τὸν τούτου υἱὸν, ὅτι υἱός ἐστιν. αὐτίκα γοῦν σὺ τὰ τοῦ ἀποῤῥήτου ὑψίστου ἴδια διδοὺς τῷ υἱῷ οὐκ οἶδας ὅτι υἱός ἐστιν, πατὴρ ὑπάρχων τοῦ Ἰησοῦ τοῦ καθ᾽ ὑμᾶς λεγομένου Χριστοῦ. Ταῦτα τοῦ Σίμωνος εἰπόντος ὁ Πέτρος ἔφη πρὸς αὐτόν· δύνασαι αὐτὸν ἐκεῖνον διαμαρτύρασθαι, ὅτι οὕτως πιστεύεις, οὐχ ὃν νῦν ἐν ἀποῤῥήτοις λέγεις, ἀλλ᾽ ὃν σὺ πιστεύων οὐχ ὁμολογεῖς; ἄλλα γὰρ ἀντ᾽ ἄλλων ὁρίζων φλυαρεῖς. διὸ ἐὰν διαμαρτύρῃ ὅτι ἃ λαλεῖς ταῦτα πιστεύεις, ἀποκρίνομαί σοι. εἰ δὲ ἕστηκας συζητῶν ἐμοὶ ἃ μὴ πιστεύεις, κατὰ κενοῦ με παίειν ἀναγκάζεις. καὶ ὁ Σίμων ἔφη παρά τινος τῶν σῶν μαθητῶν ἀκήκοα. καὶ ὁ Πέτρος ἔφη· μὴ ψευδομαρτύρει. καὶ ὁ Σίμων ἔφη μή με λοιδόρει, προπετέστατε. καὶ",
          "candidate_score": 0.641216,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_131_133",
          "bdc_text": "Petri 4 [ 1ff] . Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ; Zunftmeister 1519-1531 , erstmals im Kleinen Rat 1519 , Obristmeister 1525-1531 , Pfleger am Kloster Oetenbach ab 17 .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_498",
          "psc_text": "τὴν γένεσιν, ἢ οὔ; Ἀμφοτέρων οὖν σιωπώντων ἔφην· ἐπειδὴ τὸ μάθημα ἀκριβῶς ἐπίσταμαι, ὁ δὲ κύριος καὶ ὁ πατὴρ οὐχ οὕτως, ἤθελον, εἰ αὐτὸς Ἀννουβίων παρῆν, ἐπὶ τοῦ πατρὸς ἐποιησάμην λόγον. οὕτω γὰρ ἂν τὸ πρᾶγμα εἰς φανερὸν ἐλθεῖν ἠδύνατο, τεχνίτου πρὸς ὁμότεχνον τὴν ζήτησιν ἐσχηκότος. καὶ ὁ πατὴρ ἀπεκρίνατο· ποῦ οὖν δυνατόν ἐστιν Ἀννουβίωνι συντυχεῖν; καὶ ὁ Πέτρος ἔφη· ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐκεῖ γὰρ μανθάνω Σίμωνα τὸν μάγον ὄντα, ᾧ Ἀννουβίων παρεπόμενος ἀχώριστός ἐστιν. ὡς ἂν οὖν ἐκεῖ γενώμεθα, ἐάν γε καταλάβωμεν αὐτοὺς, ἡ ζήτησις γενέσθαι δύναται. καὶ ὁμῶς πολλὰ διαλεχθέντες καὶ ἐπὶ τῷ ἀναγνωρισμῷ χαρέντες καὶ Θεῷ εὐχαριστήσαντες, ἑσπέρας ἐπικαταλαβούσης εἰς ὕπνον ἐτράπημεν. Ὄρθρου δὲ γενομένου ὁ πατὴρ μετὰ τῆς μητρὸς ἡμῶν καὶ τῶν τριῶν υἱῶν εἰσελθὼν, ἔνθα ὁ Πέτρος ἦν, προσαγορεύσας ἐκαθέσθη, ἔπειτα καὶ ἡμεῖς, αὐτοῦ κελεύσαντος. καὶ ὁ Πέτρος τῷ πατρὶ προσεμβλέψας ἔφη· σπεύδω ὁμόφρονά σε γενέσθαι γυναικὶ καὶ τέκνοις, ὅπως αὐτοῖς καὶ ἐνταῦθα ὁμοδίαιτος ᾖς, κἀκεῖ",
          "candidate_score": 0.640595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_113",
          "bdc_text": "gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_1",
          "psc_text": "γέγονε, καὶ λυθήσεται· καὶ μετὰ λύσιν τί ἄρα ἔσται πάλιν, εἰ μὴ τάχα σιγὴ καὶ λήθη ; καὶ τάχα ἔσται τι, ὅ νῦν νοῆσαι οὐ δυνατόν. Ταῦτά τε καὶ τὰ τούτοις ὅμοια ἐκ οἶδα πόθεν ἀπαύστως ἐνθυμούμενος ὀδυνηρὰν εἰχον λύπην τοσοῦτον, ὡς ὠχριακότα με τήκεσθαι· καὶ τὸ δεινότατον, εἴ ποτε ἀπώσασθαι τὴν φροντίδα ὡς ἀνωφελῆ ἐβουλευσάμην, ἀκμαιότερόν μοι μᾶλλον τὸ πάθος ἐγίνετο. καὶ ἠχθόμην ἐπὶ τούτῳ, ἐκ εἰδὼς σύνοικον καλὴν ἔχων ἔννοιαν, ἀθανασίας ἀγαθῆς αἰτίαν μοι γενομένην, ὡς ὕστερον τῇ πείρᾳ ἐπέγνων καὶ Θεῷ πάντων δεσπότῃ ἠυχαρίστησα. ὑπὸ γὰρ τῆς κατ᾽ ἀρχὰς θλιβούσης με ἐννοίας εἰς τὴν τῶν πραγμάτων ζήτησιν καὶ εὕρεσιν ἠναγκάσθην ἐλθεῖν· καὶ τότε ἐταλάνιζον οὕς τὴν ἀρχὴν δι᾽ ἄγνοιαν μακαρίζειν ἐκινδύνευον. Ἐκ παιδὸς οὖν ἡλικίας ὤν ἐν τοιούτοις λογισμοῖς, χάριν τοῦ ματι θεῖν βέβαιον, εἰς τὰς τῶν φιλοσόφων ἐφοίτων διατριβάς καὶ ὀθὲν ἕτερον ἑώρων, ἢ δογμάτων ἀνασκευὰς καὶ κατασκευὰς καὶ ἔρεις καὶ φιλονεικίας καὶ συλλογισμῶν τέχνας καὶ",
          "candidate_score": 0.639367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_7_9",
          "bdc_text": "wowenn . ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_424",
          "psc_text": "σε, διηγήσομαι. ἐγὼ πάνυ εὐγενὴς ὑπάρχουσα δυνάστου τινὸς προσταγῇ ἀνδρὶ πρὸς γένους αὐτῷ ὑπάρχοντι ἐγενόμην γυνή. καὶ μετὰ δίδυμα τέκνα ἔσχον ἕτερον υἱόν. ὁ δὲ τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς ἀδελφὸς μανεὶς οὐκ ἔλαττον ἠράσθη μου τῆς ταλαιπώρου, σφόδρα σωφρονεῖν ἀγαπώσης. καὶ βουλομένη μήτε τῷ ἐραστῇ συνθέσθαι, μήτε τῷ ἐμῷ ἀνδρὶ ἀναθέσθαι τὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ πρὸς ἐμὲ ἔρωτα, ἐλογισάμην, ἵνα μήτε μοιχησαμένη ἐμαυτὴν μιανῶ, μήτε τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς τὴν κοίτην ὑβρίσω, μήτε τῷ ἀδελφῷ τὸν ἀδελφὸν πολέμιον καταστήσω, μήτε ὅλον γένος μέγα ὄν εἰς ὀνειδισμὸν πᾶσιν ὑποβαλῶ· ὡς ἔφην, ἐλογισάμην τὴν πόλιν μετὰ τῶν ἐμῶν διδύμων παίδων ἐκβῆναι ἐπὶ χρόνον τινά, ἕως ἂν καὶ ὁ μιαρὸς ἔρως παύσηται τοῦ ἐπὶ τῇ ἐμῇ ὕβρει κολακεύοντός με. τὸν μέντοι ἕτερον υἱὸν παρὰ τῷ πατρὶ μεῖναι εἰς παραμυθίαν κατέλιπον. Πλὴν ἵνα οὕτως ταῦτα γένηται, ἐπενόησα ὄνειρον πλάσασθαι, ὡς δή τινος νύκτωρ ἐπιστάντος μοι καὶ εἰρηκότος· γύναι, ἐξαυτῆς ἅμα τοῖς διδύμοις σου τέκνοις ἐπὶ χρόνον",
          "candidate_score": 0.638723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_517",
          "psc_text": "τὸ νῦν τοὺς πολλοὺς ὑπερθήσομαι λόγους, ἵνα τῆς ὑποσχέσεώς σου τάχιον τὸν ἔλεγχον ποιήσωμαι. διὸ ἐφ᾽ ἡμῶν αὐτῶν τῶν τὰς γραφὰς εἰδότων, ὅ ὑπέσχου λέγειν, ἆρξαι. εἰ δὲ τὸν ἔλεγχον αἰδούμενος ἐφ᾽ ἡμῶν αὐτῶν σὴν ὑπόσχεσιν παραλιπεῖν θέλεις, αὐτάρκης καὶ οὕτως ἡ ἀπόδειξις ὅτι ψεύδῃ, καθ᾽ ὅτι ἐπὶ τῶν τὰς γραφὰς εἰδότων εἰπεῖν οὐκ ἐτόλμησας. καὶ νῦν δὲ τί σε ἀναμένω λέγειν, μέγιστον ἔχων μάρτυρα τῆς ὑποσχέσεώς σου τὸν παρεστῶτα γέροντα; καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐμβλέψας τῷ πατρὶ ἔφη· εἰπέ μοι, ἀνδρῶν πάντων τιμιώτατε, οὐχὶ οὗτος ὁ ἀνὴρ ὑπέσχετό σοι δεῖξαι σήμερον, ὅτι εἷς ἐστιν Θεὸς καὶ οὐ χρὴ ἕτερόν τινα λέγειν ἢ νομίζειν Θεόν, ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν, ὡς τὰ μέγιστα ἁμαρτάνων, αἰωνίως κολασθῆναι ἔχει; ἢ γὰρ οὐκ ἀποκρίνῃ μοι; Καὶ ὁ πατὴρ ἔφη· καλῶς ἂν τὴν μαρτυρίαν παρ᾽ ἐμοῦ ἀπῄτεις, Σίμων, εἰ πρότερον ἠρνεῖτο ὁ Πέτρος· νῦν δὲ οὐκ αἰδεσθήσομαι λέγειν ἃ δεῖ λέγειν. οἶμαί σε ὀργῇ πεπρησμένον",
          "candidate_score": 0.63833,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_168",
          "bdc_text": "ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_586",
          "psc_text": "λέξω. εἰ μὲν τὰ αὐτὰ παρέχων ἀγαθοῖς καὶ δικαίοις, εἴ τε κακοῖς καὶ ἀδίκοις, κατὰ σὲ οὐδὲ δίκαιός ἐστιν, καὶ εἰ ἀγαθοῖς ἀγαθὰ παρεῖχεν, κακοῖς τε κακά, δίκαιον ἄν αὐτὸν εὐλόγως ἔλεγες. ποίᾳ οὖν ἔτι πράξει χρώμενος ἂν ἦν, εἰ μὴ ταύτῃ χρῆται ὁδῷ, κακοῖς μὲν παρέχων τὰ πρόσκαιρα, ἐὰν ἄρα μεταβάλλωνται, ἀγαθοῖς δὲ αἰώνια, ἐάν γε ἐμμείνωσιν; καὶ οὕτως τῷ μὲν πᾶσιν παρέχειν, διαφόροις δὲ χαρίζεσθαι τὸ δίκαιον αὐτοῦ ἀγαθόν ἐστιν , καὶ μακρόθυμον ταύτῃ μᾶλλον, εἰ ἁμαρτωλοῖς μὲν μετανοοῦσιν χαρίζεται τὰ ἁμαρτήματα, εὖ πράξασιν δὲ καὶ ζωὴν αἰώνιον ὑπογράφει. κρίνων δὲ εἰς τέλος, καὶ τὸ κατ᾽ ἀξίαν ἀπονέμων ἑκάστῳ δίκαιός ἐστιν. εἰ μὲν οὖν ταῦτα ὀρθῶς οὕτως ἔχῃ, ὁμολόγησον. Καὶ ὁ Σίμων ἔφη· ἅπαξ ἔφην· πᾶς νομοθέτης, εἰς τὸ δίκαιον ἀφορῶν, δίκαιός ἐστιν. καὶ ὁ Πέτρος· εἰ ἀγαθοῦ ἐστιν μὴ θεῖναι νόμον, δικαίου δὲ τὸ θέσθαι, καὶ οὕτως ὁ δημιουργὸς ἀγαθός ἐστιν καὶ δίκαιος. ἀγαθὸς μὲν, ὅτι ἀπὸ",
          "candidate_score": 0.63662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_424",
          "psc_text": "σε, διηγήσομαι. ἐγὼ πάνυ εὐγενὴς ὑπάρχουσα δυνάστου τινὸς προσταγῇ ἀνδρὶ πρὸς γένους αὐτῷ ὑπάρχοντι ἐγενόμην γυνή. καὶ μετὰ δίδυμα τέκνα ἔσχον ἕτερον υἱόν. ὁ δὲ τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς ἀδελφὸς μανεὶς οὐκ ἔλαττον ἠράσθη μου τῆς ταλαιπώρου, σφόδρα σωφρονεῖν ἀγαπώσης. καὶ βουλομένη μήτε τῷ ἐραστῇ συνθέσθαι, μήτε τῷ ἐμῷ ἀνδρὶ ἀναθέσθαι τὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ πρὸς ἐμὲ ἔρωτα, ἐλογισάμην, ἵνα μήτε μοιχησαμένη ἐμαυτὴν μιανῶ, μήτε τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς τὴν κοίτην ὑβρίσω, μήτε τῷ ἀδελφῷ τὸν ἀδελφὸν πολέμιον καταστήσω, μήτε ὅλον γένος μέγα ὄν εἰς ὀνειδισμὸν πᾶσιν ὑποβαλῶ· ὡς ἔφην, ἐλογισάμην τὴν πόλιν μετὰ τῶν ἐμῶν διδύμων παίδων ἐκβῆναι ἐπὶ χρόνον τινά, ἕως ἂν καὶ ὁ μιαρὸς ἔρως παύσηται τοῦ ἐπὶ τῇ ἐμῇ ὕβρει κολακεύοντός με. τὸν μέντοι ἕτερον υἱὸν παρὰ τῷ πατρὶ μεῖναι εἰς παραμυθίαν κατέλιπον. Πλὴν ἵνα οὕτως ταῦτα γένηται, ἐπενόησα ὄνειρον πλάσασθαι, ὡς δή τινος νύκτωρ ἐπιστάντος μοι καὶ εἰρηκότος· γύναι, ἐξαυτῆς ἅμα τοῖς διδύμοις σου τέκνοις ἐπὶ χρόνον",
          "candidate_score": 0.636347,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_139",
          "psc_text": "προγινώσκει, λέγει τῷ Ἀβραάμ· γινώσκων γνώσῃ, ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ οὐκ ἰδίᾳ, καὶ δουλώσουσιν αὐτό, καὶ κακώσουσιν καὶ ταπεινώσουσιν αὐτοὺς τετρακόσια ἔτη· τὸ δὲ ἔθνος ᾧ ἄν δουλεύσωσιν κρινῶ ἐγώ. μετὰ δὲ ταῦτα ἐξελεύσονται ὦδε μετὰ ἀποσκευῆς πολλῆς, σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου μετ᾽ εἰρήνης , τραφεὶς ἐν γήρει καλῷ· τετάρτῃ δὲ γενεᾷ ἀποστραφήσονται ὧδε· οὔπω γὰρ ἀναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν Ἀμοῤῥαίων ἕως τοῦ νῦν. Τί δέ, οὐχὶ καὶ Μωϋσῆς τὰ ἁμαρτήματα τοῦ λαοῦ προσημαίνει, καὶ τὴν διασπορὰν τὴν εἰς τὰ ἔθνη προδηλοῖ; εἰ δὲ Μωϋσεῖ αὐτὸς δέδωκεν προγινώσκειν, πῶς αὐτὸς οὐκ εἶχεν; ἔχει δέ. εἰ δὲ ἔχει, ὥσπερ καὶ ἐδείξαμεν, περισσόν ἐστιν τὸ γεγραμμένον· ἐνεθυμήθη· καὶ μετεμελήθη· καὶ τό, καταβὰς ὄψομαι· καὶ ὅσα τοιαῦτα· ἅ τινα πρὸ τοῦ γενέσθαι, ὡς ἀποβαίνειν ἤμελλεν, προγνωσθέντα, οἰκονομίᾳ σοφῇ ἀμεταμέλητα λαμβάνει τὴν ἔκβασιν. Τὸ δὲ θυσιῶν αὐτὸν μὴ ὀρεχθῆναι, φαίνεται ἐκ τοῦ τοὺς ἐπιθυμήσαντας κρεῶν ἅμα τῷ",
          "candidate_score": 0.633368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86_88",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ; gemeint ist wohl der Chorgesang .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_527",
          "psc_text": "λατρεύσεις. καὶ πάλιν· ἄκουε Ἰσραήλ, κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν κύριος εἷς ἐστιν. καὶ ὁμῶς πολλαὶ φωναὶ μεθ᾽ ὅρκου ἐπισφραγίζουσιν, ὅτι εἷς ἐστιν ὁ Θεὸς, καὶ πλὴν αὐτοῦ οὐκ ἔστιν Θεός. ὅθεν θαυμάζω, πῶς τοσούτων μαρτυρουσῶν φωνῶν ἕνα εἶναι Θεὸν, σὺ πολλοὺς εἶναι λέγεις. Καὶ ὁ Σίμων· ὁ λόγος τὴν ἀρχὴν ἦν μοι πρὸς σέ, ἀπὸ γραφῶν ἐλέγξαι σε, ὅτι ψεύδῃ, λέγων μὴ αὐτὰ δεῖν φθέγγεσθαι θεούς. ὅθεν πολλὰς ἐγγράφους ἔδειξα φωνὰς, ὅτι αὐταὶ αἱ θείαι γραφαὶ πολλοὺς φθέγγονται θεούς. καὶ ὁ Πέτρος· αὐταὶ αἱ πολλοὺς φθεγγόμεναι θεοὺς γραφαὶ, αὐταὶ παρήνεσαν ἡμῖν εἰποῦσαι· ὀνόματα θεῶν ἑτέρων οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ τῶν χειλέων σου. οὕτως οὐ παρὰ τὸ γεγραμμένον ἔφην, ὦ Σίμων. καὶ ὁ Σίμων· ἄκουσον πρὸς αὐτὸ καὶ σὺ , ὦ Πέτρε. ἁμαρτάνειν μοι δοκεῖς, ὅτι αὐτῶν καταλέγεις, τῆς γραφῆς λεγούσης· οὐ κακολογήσεις, καὶ ἄρχοντας τοῦ λαοῦ οὐ κακῶς ἐρεῖς. καὶ ὁ Πέτρος· οὐχ ἁμαρτάνω, Σίμων, ἀκολούθως ταῖς γραφαῖς τὴν ἀπώλειαν αὐτῶν",
          "candidate_score": 0.632742,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_132",
          "bdc_text": "Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_168",
          "psc_text": "συνέργησον, ῥῦσαι, φύλαξον. πάντα δύνασαι. σὺ γὰρ ἄρχων ἀρχόντων, καὶ κύριος κυρίων, δεσπότης βασιλέων. σὺ δὸς ἐξεσίαν τῷ προκαθεζομένῳ, λύειν ἃ δεῖ λύειν, καὶ δεσμεῖν ἃ δεῖ δεσμεῖν. σὺ σόφισον· σὺ ὡς δι᾽ αὐτοῦ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ σου ὡς καλὴν νύμφην διαφύλαξον. σοῦ γάρ ἐστιν δόξα αἰώνιος, ὕμνος, πατρὶ καὶ υἱῷ καὶ ἁγίῳ πνεύματι, εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας. Ἀμήν. Καὶ ταῦτα εἰπὼν μετὰ ταῦτα ἔφη· ὅσοι ποτὲ βαπτισθῆναι θέλετε, ἀπὸ τῆς αὔριον νηστεύειν ἄρξασθε, καὶ καθ᾽ ἡμέραν χειροθετεῖσθε, καὶ περὶ ὧν θέλετε πυνθάνεσθε. ἔτι γὰρ ἡμερῶν δέκα ὑμῖν ἐπιμεῖναι θέλω. μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας βαπτίζειν ἀρξάμενος, ἐμὲ φωνήσας καὶ Ἀκύλαν καὶ Νικήτην ἔφη· μέλλων ἐπὶ τὴν Τύρον ὁρμᾶν μεθ᾽ ἡμέρας ἑπτὰ βούλομαι ἐξ αὐτῆς ὑμᾶς ἀπελθόντας, παρὰ τῇ Χανανίτιδι Βερνίκῃ Ἰέστης θυγατρὶ λανθανόντως ἐπιξενωθέντας, παρ᾽ αὐτῆς τὰ κατὰ τὸν Σίμωνα ἀκριβῶς γράψαι μοι. πολὺ γάρ μοι συμβάλλεται, ἵνα πρὸς αὐτὸ ἁρμόσωμαι. διὸ ἐξ αὐτῆς πορεύεσθε μετ᾽ εἰρήνης. καὶ δὴ",
          "candidate_score": 0.631568,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_35_37",
          "bdc_text": "daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) . fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_464",
          "psc_text": "ἐνουθέτησεν μὴ ἀπατηθῆναι τῷ μάγῳ, ἐπελθόντι δὲ τῷ Πέτρῳ προσήγαγεν, ὅπως ἡμᾶς πληροφορήσας πείσῃ περὶ τῶν τῇ θεοσερείᾳ διαφερόντων. διὸ καί σε, μῆτερ, εὐχόμεθα, ἵνα ὧν ἡμεῖς κατηξιώθημεν ἀγαθῶν, τούτων καὶ σὺ μεταλάβῃς ὅπως κοινῇ ἁλῶν καὶ τραπέζης μεταλαβεῖν δυνηθπῶμεν. αὕτη οὖν ἐστιν ἡ αἰτία, τεκοῦσα, δι᾽ ἐνόμιζες ἡμᾶς τεθνάναι, τῷ ἐκείνῃ τῇ χαλεπωτάτῃ νυκτὶ ὑπὸ πειρατῶν ἀρθῆναι ἐν πελάγει, σὲ δὲ νομίζειν ἡμᾶς ἀπολωλέναι. Ταῦτα τοῦ Φαυστίνου εἰπόντος ἡ μήτηρ ἡμῶν προσέπεσεν τῷ Πέτρῳ, δεομένη καὶ ἀξιοῦσα, ὅπως αὐτήν τε καὶ τὴν ξενοδόχον αὐτῆς μεταπεμψάμενος ἐξαυτῆς βαπτίσῃ, ἵνα φησί, μηδεμία τις ἡμέρα ἄμοιρος γένηται, ἀφ᾽ ἧς τὰ ἐμαυτῆς ἀπέλαβον τέκνα, οὐν ᾗ μὴ συνεστιαθείην αὐτοῖς. ταυτὰ οὖν καὶ ἡμῶν τῇ μητρὶ συμπαρακαλεσάντων, ὁ Πέτρος ἔφη· τί νομίζετε, ἐγὼ μόνος ἄσπλαγχνός εἰμι, ὅτι μὴ βούλομαι ὑμᾶς συνεστιαθῆναι τῇ μητρὶ, βαπτίσας αὐτὴν σήμερον; ἀλλὰ κἂν μίαν ἡμέραν πρὸ τοῦ βαπτισθῆναι νηστεύσαι αὐτὴν δεῖ. καὶ ταῦτα ἐπεὶ ἁπλῶς τινα ὑπὲρ ἑαυτῆς ἐφθέγζατο",
          "candidate_score": 0.631444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_115_117",
          "bdc_text": "die ee ist arg. Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_234",
          "psc_text": "τὸ χάος ὠῷ παρεικάζει, ἐν ᾧ τῶν πρώτων στοιχείων ἦν ἡ σύγχυσις. τοῦτο Ἡσίοδος χάος ὑποτίθεται, ὅπερ Ὀρφεὺς ὠὸν λέγει γενητόν, ἐξ ἀπείρου τῆς ὕλης προβεβλημένον, γεγονὸς δὲ οὕτως. Τῆς τετραγενοῦς ὕλης ἐμψύχου οὔσης, καὶ ὅλου ἀπείρου τινὸς βυθοῦ ἀεὶ ῥέοντος καὶ ἀκρίτως φερομένου, καὶ μυρίας ἀτελεῖς κράσεις εἰς ἄλλοτε ἄλλως ἐπαναχέοντος, καὶ διὰ τοῦτο αὐτὰς ἀναλύοντος τῇ ἀταξίᾳ, καὶ κεχηνότος ὡς εἰς γέννησιν ζώου δεθῆναι μὴ δυναμένου, συνέβη ποτὲ αὐτοῦ τοῦ ἀπείρου πελάγους, ὑπὸ ἰδίας φύσεως περιωθουμένου κινήσει φυσικῇ, εὐτάκτως ῥυῆναι ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτό, ὥσπερ ἴλιγγα, καὶ μῖξαι τὰς οὐσίας, καὶ οὕτως ἐξ ἀκουστοῦ πάντων τὸ νοστιμώτατον, ὅπερ πρὸς γέννησιν ζώου ἐπιτηδειότατον ἦν, ὥσπερ ἐν χώνῃ κατὰ μέσου ῥυῆναι τοῦ παντός, καὶ ὑπὸ τῆς πάντα φερούσης ἴλιγγος χωρῆσαι βά θος, καὶ τὸ περικείμενον πνεῦμα ἐπισπάσασθαι, καὶ ὡς εἰς γονιμώτατον συλληφθὲν ποιεῖν κριτικὴν σύστασιν. ὥσπερ γὰρ ἐν ὑγρῷ φιλεῖ γίνεσθαι πομφόλυξ, οὕτως σφαιροειδὲς πανταχόθεν συνελήφθη κύτος. ἔπειτα",
          "candidate_score": 0.629589,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_55",
          "psc_text": "εἶπεν· οὐκ ἔξεστιν ἰᾶσθαι τὰ ἔθνη, ἐοικότα κυσίν, διὰ τὸ διαφόροις χρῆσθαι τροφαῖς καὶ πράξεσιν, ἀποδεδομένης τῆς κατὰ τὴν βασιλείαν τραπέζης τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ. ἡ δὲ τοῦτο ἀκούσασα, καὶ τῆς αὐτῆς τραπέζης, ὡς κύων, ψιχίων ἀποπιπτόντων συμμεταλαμβάνειν, μεταθεμένη ὅπερ ἦν, τῷ ὁμοίως διαιτᾶσθαι τοῖς τῆς βασιλείας υἱοῖς τῆς εἰς τὴν θυγατέρα, ὡς ἠξίωσεν, ἔτυχεν ἰάσεως. οὐ γὰρ ἄν ἐθνικὴν οὖσαν καὶ ἐπὶ τῇ αὐτῇ πολιτείᾳ μένουσαν, ὁ τὴν ἀρχὴν διὰ τὸ μὴ ἐξεῖναι θεραπεύειν ὡς ἐθνικήν, ἐθνικὴν μείνασαν ἐθεράπευεν. Ἀὐτὴ οὖν τὴν νόμιμον ἀναδεξαμένη πολιτείαν ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἀνδρὸς ἐναντία φρονοῦντος ἡμῖν μετὰ τῆς ἰαθείσης θυγατρὸς ἰδίων οἴκων ἐκβέβληται. ἡ δὲ εὐγνωμονοῦσα πρὸς τὰς συνθήκας, καὶ ἐν περιουσίᾳ βίου ὑπάρχουσα, αὐτὴ μὲν χήρα ἔμεινεν, τὸ δὲ θυγάτριον αὑτῆς ἀνδρί τινι εὐγνωμονοῦντι πρὸς τὴν ἀληθῆ πίστιν καὶ πένητι ὄντι συνηρμόσατο· ἡ δὲ καὶ τῆς θυγατρὸς προφάσει γάμου στερηθεῖσα, δύο παῖδας ὠνησαμένη καὶ παιδεύσασα, εἰς υἱῶν ἔσχεν τόπον. ἅτινα τῷ μάγῳ Σίμωνι",
          "candidate_score": 0.625304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3_5",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) . mich din schryben , sidmalweil , sintemal .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_424",
          "psc_text": "σε, διηγήσομαι. ἐγὼ πάνυ εὐγενὴς ὑπάρχουσα δυνάστου τινὸς προσταγῇ ἀνδρὶ πρὸς γένους αὐτῷ ὑπάρχοντι ἐγενόμην γυνή. καὶ μετὰ δίδυμα τέκνα ἔσχον ἕτερον υἱόν. ὁ δὲ τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς ἀδελφὸς μανεὶς οὐκ ἔλαττον ἠράσθη μου τῆς ταλαιπώρου, σφόδρα σωφρονεῖν ἀγαπώσης. καὶ βουλομένη μήτε τῷ ἐραστῇ συνθέσθαι, μήτε τῷ ἐμῷ ἀνδρὶ ἀναθέσθαι τὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ πρὸς ἐμὲ ἔρωτα, ἐλογισάμην, ἵνα μήτε μοιχησαμένη ἐμαυτὴν μιανῶ, μήτε τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς τὴν κοίτην ὑβρίσω, μήτε τῷ ἀδελφῷ τὸν ἀδελφὸν πολέμιον καταστήσω, μήτε ὅλον γένος μέγα ὄν εἰς ὀνειδισμὸν πᾶσιν ὑποβαλῶ· ὡς ἔφην, ἐλογισάμην τὴν πόλιν μετὰ τῶν ἐμῶν διδύμων παίδων ἐκβῆναι ἐπὶ χρόνον τινά, ἕως ἂν καὶ ὁ μιαρὸς ἔρως παύσηται τοῦ ἐπὶ τῇ ἐμῇ ὕβρει κολακεύοντός με. τὸν μέντοι ἕτερον υἱὸν παρὰ τῷ πατρὶ μεῖναι εἰς παραμυθίαν κατέλιπον. Πλὴν ἵνα οὕτως ταῦτα γένηται, ἐπενόησα ὄνειρον πλάσασθαι, ὡς δή τινος νύκτωρ ἐπιστάντος μοι καὶ εἰρηκότος· γύναι, ἐξαυτῆς ἅμα τοῖς διδύμοις σου τέκνοις ἐπὶ χρόνον",
          "candidate_score": 0.621817,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_614",
          "psc_text": "ἐπακούειν λόγων. καὶ μέχρι μὲν ὅτε οὐκ ᾔδειν σε ταῦτα περὶ τῶν γραφῶν φρονοῦντα, ἠνειχόμην καὶ διελεγόμην, νῦν δὲ ἀφίσταμαι. ἔδει μέντοι τὴν ἀρχὴν ὑποχωρῆσαί με, ὅτι ἤκουσά σου λέγοντος· ἐγὼ κατὰ τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον οὐδὲν οὐδενὶ πιστεύω λέγοντι, οὔτε ἀγγέλοις, οὔτε προφήταις, οὐ γραφαῖς, οὐχ ἱερεῦσιν, οὐ διδασκάλοις, οὐκ ἄλλῳ οὐδενὶ, κἄν σημεῖά τις καὶ τέρατα ποιῇ, κἄν ἐν ἀέρι ἐπιφανῶς ἀστράπτῃ, ἢ δι᾽ ὁραμάτων ἢ δι᾽ ἐνυπνίων ἀποκαλύπτῃ. τίς οὖν σε μεταπεῖσαι δύναται, εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς, ἕτερόν τι φρονεῖν παρὰ τὰ δόξαντά σοι, ἰσχυρῶς οὕτως καὶ ἀκινήτως τῇ σεαυτοῦ γνώσει ἐνδιαμένοντα. Καὶ ὁ Πέτρος ταῦτα εἰπόντι τῷ Σίμωνι, ἐκβαίνειν μέλλοντι, ἔφη· ἔτι τοῦτό μου ἄκουσον, καὶ πορεύου ὅπου θέλεις. τοῦ δὲ Σίμωνος ἐπιστραφέντος καὶ ἐπιμείναντος ὁ Πέτρος ἔφη· οἶδα πῶς τότε ἀκούων κατεπλάγης, ὅτι εἶπον· ὅστις ποτ᾽ ἄν ᾖ κατὰ τοῦ τὸν κόσμον κτίσαντος Θεοῦ λέγων ὁτιοῦν, οὐ πιστεύω. τοῦ δὲ ἐπὶ τούτου μεῖζον νῦν ἄκουσον.",
          "candidate_score": 0.616267,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_90",
          "psc_text": "δεδωκὼς ἀνθρώπῳ τὸ προγινώσκειν, Θεὸς ὥν, ἠγνόει; κᾀγὼ ἔφην· ὀρθῶς ἔφης. καὶ ὁ Πέτρος· ἔτι οὖν, ἔφη, εἰς αὐτὸ συνδιαπόρησόν μοι. ὡμολογημένου ἡμῖν ὅτι ὁ Θεὸς πάντα προγινώσκει, ἀνάγκη πᾶσα, τὰς λέγουσας αὐτὸν γραφὰς ἀγνοεῖν ψεύδεσθαι, τὰς δὲ γινώσκειν αὐτὸν λεγούσας ἀληθεύειν. κᾀγὼ ἔφην· ἀνάγκη οὕτως ἔχειν. Καὶ ὁ Πέτρος ἔφη· εἰ οὖν τῶν γραφῶν ἅ μέν ἐστιν ἀληθῆ, ἅ δὲ ψευδῆ, εὐλόγως ὁ διδάσκαλος ἡμῶν ἔλεγεν· γίνεσθε τραπεζῖται δόκιμοι· ὡς τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς τινῶν μὲν δοκίμων ὄντων λόγων, τινῶν δὲ κιβδήλων. καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν ψευδῶν γραφῶν πλανωμένοις οἰκείως τῆς πλάνης ἐξέφηνε τὴν αἰτίαν λέγων· διὰ τοῦτο πλανᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰ ἀληθῆ τῶν γραφῶν· οὗ εἵνεκεν ἀγνοεῖτε καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ. κᾀγὼ ἔφην· πάνυ καλῶς. Καὶ ὁ Πέτρος ἀπεκρίνατο· οὐκοῦν εὐλόγως οὔτε κατὰ τοῦ Θεοῦ πιστεύω, οὔτε κατὰ τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφέντων δικαίων, ἀσεβῶς φρονεῖν προλαμβάνων ὡς γὰρ πέπεισμαι, οὔτε Ἀδὰμ παραβάτης ἦν, ὁ ὑπὸ τῶν",
          "candidate_score": 0.611467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_424",
          "psc_text": "σε, διηγήσομαι. ἐγὼ πάνυ εὐγενὴς ὑπάρχουσα δυνάστου τινὸς προσταγῇ ἀνδρὶ πρὸς γένους αὐτῷ ὑπάρχοντι ἐγενόμην γυνή. καὶ μετὰ δίδυμα τέκνα ἔσχον ἕτερον υἱόν. ὁ δὲ τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς ἀδελφὸς μανεὶς οὐκ ἔλαττον ἠράσθη μου τῆς ταλαιπώρου, σφόδρα σωφρονεῖν ἀγαπώσης. καὶ βουλομένη μήτε τῷ ἐραστῇ συνθέσθαι, μήτε τῷ ἐμῷ ἀνδρὶ ἀναθέσθαι τὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ πρὸς ἐμὲ ἔρωτα, ἐλογισάμην, ἵνα μήτε μοιχησαμένη ἐμαυτὴν μιανῶ, μήτε τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς τὴν κοίτην ὑβρίσω, μήτε τῷ ἀδελφῷ τὸν ἀδελφὸν πολέμιον καταστήσω, μήτε ὅλον γένος μέγα ὄν εἰς ὀνειδισμὸν πᾶσιν ὑποβαλῶ· ὡς ἔφην, ἐλογισάμην τὴν πόλιν μετὰ τῶν ἐμῶν διδύμων παίδων ἐκβῆναι ἐπὶ χρόνον τινά, ἕως ἂν καὶ ὁ μιαρὸς ἔρως παύσηται τοῦ ἐπὶ τῇ ἐμῇ ὕβρει κολακεύοντός με. τὸν μέντοι ἕτερον υἱὸν παρὰ τῷ πατρὶ μεῖναι εἰς παραμυθίαν κατέλιπον. Πλὴν ἵνα οὕτως ταῦτα γένηται, ἐπενόησα ὄνειρον πλάσασθαι, ὡς δή τινος νύκτωρ ἐπιστάντος μοι καὶ εἰρηκότος· γύναι, ἐξαυτῆς ἅμα τοῖς διδύμοις σου τέκνοις ἐπὶ χρόνον",
          "candidate_score": 0.605997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_1",
          "psc_text": "γέγονε, καὶ λυθήσεται· καὶ μετὰ λύσιν τί ἄρα ἔσται πάλιν, εἰ μὴ τάχα σιγὴ καὶ λήθη ; καὶ τάχα ἔσται τι, ὅ νῦν νοῆσαι οὐ δυνατόν. Ταῦτά τε καὶ τὰ τούτοις ὅμοια ἐκ οἶδα πόθεν ἀπαύστως ἐνθυμούμενος ὀδυνηρὰν εἰχον λύπην τοσοῦτον, ὡς ὠχριακότα με τήκεσθαι· καὶ τὸ δεινότατον, εἴ ποτε ἀπώσασθαι τὴν φροντίδα ὡς ἀνωφελῆ ἐβουλευσάμην, ἀκμαιότερόν μοι μᾶλλον τὸ πάθος ἐγίνετο. καὶ ἠχθόμην ἐπὶ τούτῳ, ἐκ εἰδὼς σύνοικον καλὴν ἔχων ἔννοιαν, ἀθανασίας ἀγαθῆς αἰτίαν μοι γενομένην, ὡς ὕστερον τῇ πείρᾳ ἐπέγνων καὶ Θεῷ πάντων δεσπότῃ ἠυχαρίστησα. ὑπὸ γὰρ τῆς κατ᾽ ἀρχὰς θλιβούσης με ἐννοίας εἰς τὴν τῶν πραγμάτων ζήτησιν καὶ εὕρεσιν ἠναγκάσθην ἐλθεῖν· καὶ τότε ἐταλάνιζον οὕς τὴν ἀρχὴν δι᾽ ἄγνοιαν μακαρίζειν ἐκινδύνευον. Ἐκ παιδὸς οὖν ἡλικίας ὤν ἐν τοιούτοις λογισμοῖς, χάριν τοῦ ματι θεῖν βέβαιον, εἰς τὰς τῶν φιλοσόφων ἐφοίτων διατριβάς καὶ ὀθὲν ἕτερον ἑώρων, ἢ δογμάτων ἀνασκευὰς καὶ κατασκευὰς καὶ ἔρεις καὶ φιλονεικίας καὶ συλλογισμῶν τέχνας καὶ",
          "candidate_score": 0.602536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_3",
          "bdc_text": "nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was .",
          "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg006.1st1K-grc1_window_417",
          "psc_text": "ἐμὲ δὲ μόνον υἱὸν εἰς παραμυθίαν ἔσχεν μεθ᾽ ἑαυτοῦ. καὶ ἐπὶ τούτῳ εὐχαριστῶ πολλά, ὅτι κᾀμὲ ὁ ὄνειρος μὴ κεκελεύκει ἅμα τῇ μητρὶ τὴν Ῥωμαίων ἐκβῆναι πόλιν. περαιωθέντος οὖν ἐνιαυτοῦ ὁ πατὴρ ἔπεμψεν εἰς Ἀθήνας χρήματα τοῖς αὑτοῦ, ἅμα τε καὶ μαθεῖν τὸ πῶς διάγουσιν. οἱ δὲ ἀπελθόντες οὐχ ὑπέστρεψαν. τρίτῳ δὲ ἐνιαυτῷ ὁ πατὴρ ἀθυμῶν ἑτέρους ἔπεμψεν ὁμοίως μετ᾽ ἐφοδίων, οἵ τινες τετάρτῳ ἐνιαυτῷ ἦλθον ἀγγέλλοντες, μήτε μου τὴν τεκοῦσαν ἢ τοὺς ἀδελφοὺς ἑωρακέναι, μήτε μὴν αὐτοὺς Ἀθήναις ἐπιδεδημηκέναι, μήτε ἄλλου τινὸς τῶν σὺν αὐτοῖς ἀπεληλυθότων κἄν ἴχνος εὑρηκέναι. Ὁ μὲν οὖν πατὴρ ταῦτα ἀκούσας, καὶ ὑπὸ πολλῆς λύπης ἔκθαμβος γενόμενος, καὶ οὐκ εἰδὼς ποῦ ὁρμήσας ἐπὶ ζήτησιν αὐτῶν γένηται, ἐμέ τε παραλαβὼν καὶ εἰς Πόρτον καταβὰς πολλῶν πυκνότερον ἐπυνθάνετο, ποῦ ἕκαστος αὐτῶν εἶδεν ἢ ἤκουσεν ἀπὸ τεσσάρων ἐτῶν γενόμενον ναυφράγιον; καὶ ἄλλος ἀλλαχῆ ἔλεγεν. ὁ δὲ ἀντεπυνθάνετο, εἰ ἑωράκασιν σῶμα γυναικὸς μετὰ βρεφῶν ἐκβεβρασμένον. τῶν οὖν πολλὰ λεγόντων",
          "candidate_score": 0.601473,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1",
      "max_score": 0.692165,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_5",
          "psc_text": "succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris 1 secundum aliorum R secundum pluriii r secundum plurimorum DE 2 Dauit R 5 nam aliquibus Rdte nam in aliquibus rd1 tamquam rii Dauid r 6 idithun r idichun R 7 filio chore R filii chore rf1 moses R moyse m. 1 r Mosi a Moysi. et quidem R ex quo rlJE e 8 nominare (in marg. add. dicer uel) R cognominare rd' E cognominari d1 cum ibi R cum tot rDE 9 commendentur R edantur rDE et laber R 10 dicatur R dicetur rDE in supr. add. m. 1 R progatia hil phetis r 11 congre R 13 suprascriptionibus r ni R 14 ita dictum r d1 a repperiatu R 15 sine ex sint R 16 pferantur R 17 qui sub (sub in marg.) R diuersorum om. re auctorum om. R",
          "candidate_score": 0.692165,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_906",
          "psc_text": "uallium more depressi. § 19 Ac ne propheticus sermo hos campos, haec deserta, hos colles, hos arietes. haec conuallia, qutequae aspectui nostro subiacent. uoce et sensu carentia significare existimaretur. adiecit: etenim clamabunt et hymnum dicent, dei scilicet laudes ob haec diuersa retributionum pra-mia indefessis et maximis uocibus concinentes. PSALMUS LXV. In finem, canticum psalmi. Iubilate deo omnis terra, psalmum dicite nomini eius et reliqua. § 1 Superscriptio psalmi a superiore eo distat, quod in se habet canticum psalmi, cum in anteriore psalmus cantici editus sit. ceterum aequabiliter praescribuntur in finem. itaque secundum illam, quam in exordio attulimus. de titulorum 1 II Cor. 5, 4. 2 dispoliari PE 5 dona monstrata sint PE 7 habundabunt R 8 humiliores ex humilioris m. 1 R 12 definitae Pb 15 uallium ore P 16 ac ex hac R 17 aspectu P 18 significasse P 21 cona cinnentes P Finit psalmus LXIIII inoipit psalmus LXV",
          "candidate_score": 0.68844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_7",
          "psc_text": "16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam, qui sine inseriptioneinscriptione medii sunt, eius sint, qui in anterioris psalmi superscriptione auctor caeptus sit anteferri. § 4 Quod si forte aliquis per id intellegentiseintellegentiae huic fidem detrahet, quod in his psalmis, qui eum psalmum. cui Moyses auctor praelatus est, subsecuntur, scriptum sit, id est in nonagesimo octauo: Moyses et Aaron in sacerdotes eius et Samuel inter inuocantes nomen eius, non posse a Moyse eum prophetatum uideri, cum Samuel nomen, qui tanto postea. quam Moyses, natus est, extet in psalmo, meminerit, nallinulli mirum aut difficile uideri oportere, ut tantus propheta tontitanti prophetae, postea licet futuri. nomen ediderit, cum in Regnorum",
          "candidate_score": 0.68731,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1990",
          "psc_text": "cum psalmus unusquisque tractabitur. cum enim sibi inuicem auctoritatem praestent et psalmus et titulus, debilis erit sermo. si de aliquo eorum absque altero disseretur. nunc uero canticum graduum attingimus, quorum et continua et aequalis inscriptio est; atque ideo significatione conueniente titulorum sub unius expositionis negotio uniuersorum reperietur ratio esse monstrata. § 2 In plerisque psalmis multa secundum historiae ordinem in 20 superscriptionibus eorum esse edita legimus: ut cum fugit Dauid a facie filii sui Abessalon, cum mutauit uultum suum 2 istrahel V dns n lhs xps V in omnia saecula s. pE Explicit psalm. centensimus octabus decimus incipit psalmus CXVIIII V Explicit psalmus CXVIII incipit CXYIIII R Explicit C (in p deest Explicit et sequitur ps. CXLll, cf. infr.) 6 canticum gradfi (sic) ad te dfie cum cet. V (quae Bened. h. 1. de V rettulerunt, falsa sunt), in R absque aliif h. l- statim sequitur textus totius psalmi. Exposicio",
          "candidate_score": 0.687097,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2956",
          "psc_text": "aut propter illum, ambiguum facit nominis sola perscriptio. Grfficitas uero cum per Dauid psalmum scriptum esse significat. ita titulum scribit: xpaXfiog rov david; at uero cum de Dauid uult psalmum, qui sit scriptus, intellegi, ita superscribit: ipalfuk zcp david, discernens per utriusque pronominis propriam significationem, utrum Dauid scripti psalmi auctor an causa sit: ut superscriptio psalmi istius continet: zoj Aavtd — ita enim habetidhabet est, quod propter eum uel illi potius quam ab eo scriptus • 1 Golia E hae ex haec R heae G 2 eripe me GE eripe R 4 illud GRa istud e 6 intellegentia G 6 haec in hebreicis libris ita non sint G nec in haebraeis libris ita sit RE 7 oeteri om. R(G f) 8 addiderunt GR seniores (io in ras.) R sermones (?) G 9 goliam GR reb; 11 = gestis R reliquiatis (?) G 12 conoiperet G 13 plenam quo nobis G",
          "candidate_score": 0.686146,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_0",
          "psc_text": "TRACTATUS SANCTI HILARII EPISCOPI PICTAUIENSIS SUPER PSALMOS. – INSTRUCTIO PSALMORUM. 1- 3 sic B7 Y h. l. deest- XXII. Hillar. Piet. pars. I. 1 § 1 Diuersas esse plurimorum in psalmorum libro opiniones, ex libris ipsis, quos scriptos reliquerunt, compertum habemus. nam aliqui eos Hebraeorum in quinque libros diuisos uolunt esse, ut sit usque in quadragesimum psalmum liber primus et a quadragesimo usque in septuagesimum primum liber secundus et ex eo usque in oetogesimum octauum liber tertius etusque in centesimum quintum liber quartus — ob quod hi omnes psalmi in consummatione sua habeant, fiat, fiat —, concludatur deinde in centesimo quinquagesimo psalmo liber quintus. alii uero ita inscribendos psalmos eiistimauerunt: psalmi Dauid, quo titulo intellegi uolunt, eos omnes a Dauid fuisse conscriptos. sed nos secundum apostolicam auctoritatem librum psalmorum et nuncupamus et scribimus. ita enim in Actis apostolorum dictum meminimus: scriptum est enim in libro psalmorum: fiat domus eius deserta,",
          "candidate_score": 0.686071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_853",
          "psc_text": "saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIV. In finem psalmus Dauid. Tedecet hymnum, deus, in Sion et tibi reddetur uotum in Hierusalem et reliqua. § 1 Oportune superiorem psalmum hic, qui subiacet, consecutus est. est autem et ipse in finem et congregationem gentium, quae dominum laudaturae sunt, nuntiat; et ipse huius interpretationis nostrae fidem reddet. § 2 In exordio autem eius secundum consuetudinem suam propheta orationem omnem ad deum erigit.. omnis enim nobis res atque sermo cum confessione dei ineundus est. sed sciens propheta, plures pro diuersitate studiorum in superuacuis demorari, specialem et proprium dei a nobis honorem requirit 2 ante intellexerunt eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio,",
          "candidate_score": 0.684816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1997",
          "psc_text": "ut LeuitseLeuitae primum consisterent, post Israhelitse, tum proselyti et deinceps alii. sed quid de psalmis antea scriptis ex historia posteriore prsesumimuspraesumimus, cum, si quid ex ea suscipiendum sit, suscipi ita debeat, ut psalmi historiam subsequantur? nisi tamen aliquid sit ad futuram historiam prophetatum. sed contuentes ipsam illam templi atque altaris aedifieationemaedificationem, umbram esse incorrupti templi et sanctificati speciem altaris his, quae in eo corporaliter praefigurata sunt, intellegeremus, nisi auctoritas praesumeretur ex psalmis? psalmi enim non sui tantum temporis res enuntiant neque in eas solum aetates conueniunt. quibus scripti sunt, sed uniuersis, qui in uitam uenirent, dei sermo consuluit, uniuersae aetati ipse aptissimus ad profectum. § 5 Erat namque illa sacerdotii lex, quam secundum legis obseruantiam in euangelio Lucas sub Iohannis Baptistae natiuitate diligenter exposuit, neminem in sancta sanctorum ascendere nisi qui esset princeps sacerdotum, eundemque toto in anno uno tantum die. quae omnia in similitudinem antea gesta in uno domino",
          "candidate_score": 0.684005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_62_64",
          "bdc_text": "in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2226",
          "psc_text": "nomen cum libertate conuenit. neque enim manentis, sed auersseauersae captiuitatis hoc nomen est. § 7 Quod uero ait: facti sumus tamquam consolati, meminit et Paulus interim tamquam consolatum esse se dicens: miser ego homo, quis me liberabit a corpore mortis huius? et qui nunc pro parte scit et pro parte prophetat et 1 Iudith. XVI, 3. 2 Esai. XLVIII, 13. 3 Ioh. I, 1. 5 Coloss. 1,15 sq. 26 Rom. Vll, 24. 27 cf. I Cor. 13, 9. 2 ei VRP illi E 3 credentes Re reddentes VPb 4aput V 8 ecoum R 9 effectum V 10 a nobis R nobis VP intellegi posse RP intellegibilem V 11 in auertendo dofh V in auertendo dominus R dum auertit dominus PE 15 dS VRP dominus E 16 a dominatu GRP a dominatui V 18 transformans VP reformans R 20 uniuersam eam continens VR : bra uniuersamecontinens P 21 liberaretur R liberatur",
          "candidate_score": 0.678277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_159_161",
          "bdc_text": "Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_184",
          "psc_text": "4 aduersum V 5 conuenientibis R 6 eclesiae V ecclaesiae R 9 Nazarenus RE ad ille V 13 paena R 15 et maxime R 16 in iram R et in indignatione ex et indignationem m. 2 V et indignatione R praedicatioie (tio in ras.) R 17 profeta VR loqtur R 18 conturbabit eos ex conturbauit corr. m. 2 V 19 illae V irae sup. lin. m. 1 R 21 praedicans praeceptum eius R 22 mens om. V 23 odie R 24 tuam post poMessionem om. V 25 et taquam R (b) 27 pturbat (t in m. 2 litt.) R conturbans V 28 namque ira V. a bonitate sua excedit terrore praemisso, ut ad pietatem nos metus eius, cuius potestas esset demonstrata, reuocaret. conturbantur ergo frementes et uana meditantes, cum regem sciunt, cum filium dei audiunt, cum possessorem eum finium terrae et heredem esse gentium discunt, cum regendi ius in uirga",
          "candidate_score": 0.67591,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58_60",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ? Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2236",
          "psc_text": "manipulos suos. quis hic ad Iudaeos sermo est, ut eorum in hoc psalmo uideatdruideatur prophetata captiuitas? quse uero ad communem humani generis consuetudinem ratio? quis enim umquam serenaserens fleuit? aut numquid huius lamentabilis sationis Iudaeis usus ex lege est? nequaquam igitur istud scriptum usquam aut gestum est, sed est prophetisprophetia superioribus dictis conexa. duas autem esse sationes sanctus apostolosapostolus Paulus docuit, carnis et spiritus, demonstratis et enameratisenumeratis seminibus sationis utriusque, cum caro adulteria, ueneficia, comisationes, ebrietatem, auaritiam, idololatriam et cetera his similia sereret, spiritus uero pacem, gaudium, continentiam, caritatem, sobrietatem, mansuetudinem et quae sunt his consequentia seniinaret, et sata sua uno quoque messuro. cum igitur optimum deo sacrificium sit cor contribulatum et beati sint lugentes, quoniam ipsi consolabuntur et unusquisque, quae seuerit, metet, operum suorum fructus in iudicium tamquam . 1 Luc. XVIII, 14. 19 cf. Gal. VI, 8; Y, 19 sq. 2 quia V quoniam RPTE 8 conuerti GRPT",
          "candidate_score": 0.67468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1211",
          "psc_text": "sunt RPE dolorem supr. scr. m. 1 R suorum ex ipsorii m. 1 R addiderunt (Pll) b 25 \"iuste P iniustae YR. sentiri oporteat, ante tractandum est, ut, quatenus et hsec percussio salutaris et illa percussi persecutio impia sit, possit intellegi. percussit dominus Sodomam et Gomorram ultimis sceleribus pollutas et abominatas; et inuenio his ad misericordiamisericordiae* reconciliationem hoc, quod percussae sunt, profecisse, cum tolerabilius his die iudicii sit futurum, quam his ciuitatibus, in quibus de apostolorum pedibus puluis excussus sit. parcussampercussam quoque synagogam Dathan et Abiron plaga dignissima cognitum est, sed in animis eorum ea, quibus maxime peccauerant, sanctificata sunt opera. et ne per singula, quae sunt multa, discurram, cum et apostolus in interitum carnis ad salutem spiritus tradat, dominus ipse, quid percutiens proficiat, ostendit dicens: uidete, uidete, quia ego sum, et non est deus praeter me. ego interimam et ego uiuificabo; percutiam et ego sanabo, ut percutiendi causam proficisci",
          "candidate_score": 0.671931,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_22",
          "bdc_text": "söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2316",
          "psc_text": "T'. habet sponsam, de sponsis terrenis et corporalibus significari existimandum est? non utique: sed per hanc sermonis consuetudinem docemur eum esse, qui promissus sit gentibus cuique a patre ecclesiae hereditas per adoptionem corporis, quod ex uirgine praesumpturus esset, desponsa sit. § 9 Ut autem nunc cognoscamus, quid sub uxoris nuncupatione intellegi oporteat, contuendum est, quid et alibi sub hoc eodem uxoris nomine tractetur. Salomon itaque ait: qusesiui sapientiam sponsam adducere mihi ipsi. et quia, qui sponsam requirit, diuitem quaerit, huius sponssesponsae susesuae opes memorat dicens: honestatem glorificat conuictum dei habens, et omnium dominus dilexit eam; — et si multam quis cognitionem desiderat, nouitetqusea principio sint, et quae futura sunt conspicit et iterum: uxorem uirilem quis inueniet? pretiosior est autem lapidibus pretiosis istius modi. et haec in Prouerbiis dicta sunt, quia prouerbia non hoc, quod uerbis sonat, explicant, sed dictorum uirtutem ex usu uerborum communium nuntiant. docet autem dominus in euangeliis,",
          "candidate_score": 0.667898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_161_163",
          "bdc_text": "und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 ) angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ; auch Blanke 95 ) . !",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2365",
          "psc_text": "ac sinibus praeparemus, ut benedictionum dei participes simus in domino nostro Iesu Christo, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXIX. De profundis clamaui ad te, domine: domine, exaudi uocem meam. § 1 Inter multa praeclara, qusequae ad Romanos apostolus scribit, cum de fide gentium et infidelitate ludseorumIudaeorum locutus esset et multa super iudiciis dei decretisque tnictasset, ait: o profun- 26 dum diuitiarum sapientiae et scientisBscientiae dei, quam 25 Rom. XI, 38 sq. 1 sed profetae uota dura atque (adque OV) aspera GVPT sed propheta dura atque aspera dicta R 2 eius VRPT omnia G optantis GRFT optidus V 4 precatus VT praecatus RG(f) imprecatus P ex prophetali GR prophetali PT 5 istae R uoti GVRT uti P 7 aresoentium GRPT arigcentium V 9 benedicamus GVR benedioam PT 10 his qui G si hii qui R ai iis qui a si hi qui VPT si serere G serere YRE-ferre",
          "candidate_score": 0.667782,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_997",
          "psc_text": "loquitur ad patrem: confitebor tibi, domine pater, domine caelorum et terrae, quoniam abscondisti haec a sapientibus et reuelasti ea paruulis. prima ergo illa et sujwriorsuperior confessio peccatorum esse credenda est, maxime quae prsedicationi propheticae atque apostolicae conectitur; sequens haec laudationis dei intellegenda est populorum, deinde omnium, id est gentium uniuersaromuniuersarum, et ob id, quia terra fructum suum dederit. § 7 Sed quserendumquaerendum est, quem fructum terra dederit, ob quem populi omnes deum laudent. causa quidem deo debitae laudationis aeterna est, quod corporales hos et nobis necessarios fructus terra suppeditet: sed terrae non sunt. aut enim nostri sunt, quibus praebentur, aut dei sunt, per quem ministrantur. requiramus ergo, quos fructus terra habuerit et amiserit. per id autem, quod amisit, ostendemus habuisse. AdseAdae terram meminimus post peccatum datarum sibi benedictionum honore fuisse spoliatam. ipsi enim dictum est: quoniam terra e s. et in terram ibis. ergo quia terra est, hac post peccatum",
          "candidate_score": 0.665314,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84_86",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.664678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139",
          "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed",
          "candidate_score": 0.662647,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84_86",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.661676,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_170_172",
          "bdc_text": "nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1016",
          "psc_text": "exultationis docens esse lsetitiamlaetitiam, quae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia hetabunturlaetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate lsetanteslaetantes. § 5 Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicseeuangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspectu eius. adhortatio omnis licet multum ad quendam pulsum et uoluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante ea uel inliciente deducimur, tamen, si maxime adhortationis ipsius 11 Dent. XXXII, 43 (LXX). 1 eat interioria PT causa V 8 nocetura P1 et gaudet 1\" fllr",
          "candidate_score": 0.660519,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_25",
          "psc_text": "absolutissime in gestoromgestorum et temporum historia edocemur, psalmorampsalmorum scilicet conlocationes secundamsecundum perfectorum numerorum esse efficientias ordinatas. psalmus enim tertius secundum historiam quinquagesimo psalmo posterior est; inscriptio namque utriusque multo interuallo temporis aetatisque diuersa est. nam ille, quaequas sub Uria et Dauid sunt gesta, eonplectiturconplectitur: ille autem fugam Dauid Abessalon filio suo eum persequente significat; sed uirtus ac sacramentum numeri perfecit, hunc et illum pro conpetentibus et sibi congruis numeris conlocari. § 10 Inscriptio nerouero quinquagesimi psalmi secundum historiam quinquagesimi et primi psalmi inscriptione posterior est. sed quinquagesimi numeri uirtus exigebat et Doec Idumaei inpaenitens in Dauid odium postulabat, anteriorem postponi et posteriorem anteferri, ut remissio peccatorum in numero quinquagesimo conlocaretur et poena perfidiseperfidiae numerum constitutae remissionis excedens careret uenia, cum et tempus et numerum psenitentise perdidisset. nam cum in quinquagesimo, in quo sunt sabbata sabbatorum, secundum iubelsei anni praformationem peccatorum remissio sit constituta, conpetenter hic psalmus, in quo paenitentia lata",
          "candidate_score": 0.659191,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53_55",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1745",
          "psc_text": "subiecerit. § 6 Ait enim: iuraui et statui custodire iudicia iustitise tuse. iam non in nocte speculisaeculi errat, nec pedem metuit offendere. sacramentum enim omne firmatae scientiae res est, et iurandi religio ex ueritatis cognitione suscipitur. iurat ergo propheta; nec tantum iurat, sed et statuit, quia sacramenti uinculum firmitas sit statutorum. statuit ergo iurans custodire iudicia iustitise dei. et difficile est statuta conuelli, et optimum est statuere iurata. § 7 Sed meminit nihil esse in dei iudiciis iniustum. si enim humana iudicia ea uere iudicia existimantur, quae ex arbitrio instiiusti iudicii sanciuntur, nedum modo ambigendum sit, nihil esse in dei iudiciis iniustum. amittimus liberos; iniustum hoc iudicium existimamus. numquid iniuste deus in Iob filios dedit diabolo potestatem? damna nostra tamquam inique accidentia dolemus. numquid egere solum illum perfectum uirum deus r m 1 nostram ex uostram m. 2 V pudentiS C prouidentiam Vpb 2 luen corr. m. 2 V 3",
          "candidate_score": 0.659104,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1972",
          "psc_text": "salutare domini exspectet, declarans omnia legis mandata aduentu dei unigeniti contineri. § 8 Testimonia quoque dei custodiuit uehementerque dilexit dicens: custodiuit anima mea testimonia tua et dilexi ea uehementer. custodiui mandata tua et testimonia tua, quia omnes uise meae in conspectu tuo. agens propheta sub iudice et scrutatore cordium deo in custodia mandatorum testimoniorumque dei permanet, non in. uias saeculi neque uias uitiorum et impietatis incedit. nam quodcumque uite sure iter egerit. adeo tam probabile tamque 1 nommen V 2 in illis p( A) 3 si C abstinuturum R abstineturum C in saeculo VR (tlt rdv alÕJm I Cor. 8, 13) 5 ubi ab V dddomo C 6 abscederet V uoces temperarot — retinenda est supra male insertas h. 1. om. C 7 et non ex non m. 2 V quid uniouique VCe sed quid VRCe 8 expendendum eat e 9 in uita C 12 quia oni. C uel quis",
          "candidate_score": 0.657303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_604",
          "psc_text": "uitam meam nnntiaui tibi, posuisti lacrimas meas in conspectu tuo, sicut in promissione tua. dignus promissione dei est ob constantiam praedicandi et ob meritum non tacendi: lacrimsB enim suae, quas uel pro se propheta uel pro nobis dominus profudit, in dei sunt conspectu, legatione earum ad obtinenda, quae deus promisit, usurus. § 9 Sed se gratiam aeternae promissionis inituro inimici eius conuertentur retrorsum, ut, quo in ira deducerentur, ostenderet. id enim sequitur: conuertentur inimici mei retrorsum, in quacumque die inuocauero te. illo deum inuocante illi eo, unde processerint, conuertentur: deducente eos dei ira et resumpto ad poenas corpore puniendo. § 10 Sed illis ad seternitatemaeternitatem poeneepoenae in infernum post resurrectionem reuersis hic officio gratuiationisgratulationis suae fungitur, dum ait: ecce cognoui, quia deus meus es tu, et in deo 7 Rom. Y, 8.. 2 neces sit R 8 honore P 4 hii RT 5 iram T hii RT 9 iusti FTe",
          "candidate_score": 0.656637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13_15",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2541",
          "psc_text": "necessarium est haec singula personis, temporibus, uirtutibus discernere, ut ea, quae incuriosse aures tamquam non necessaria forte perdiderint, ipsa illa ad humanae infidelitatis medellam sanationemque referantur. et hoc ipsis rebus in psalmo docebimur, qui ita caeptus est: § 2 Laudate nomen domini, laudate serui dominum: qui statis in domo domini, in atriis domini dei nostri. laudate dominum, quia benignus est dominus: psallite nomini eius, quoniam suaue estwest et contuendum in exordio psalmi est, quod ad laudem nos dei aduocat, cum in superiore psalmo ad solam benedictionem hortatus sit. praestare autem laudi benedictionem non ambiguum est. primus enim honor in benedictione positus est, sed 1 elfgendum G eligenddm P quando ex eo GT quando = ex eo P ..u medella G cf. Lachmann Lucr. p. 204 medela PTE et sic infr. 4 utatr G 5 incredibile enim mo*** (?) G (fort. incredibili enim modo) 7 illa supr. scr. P illa ex",
          "candidate_score": 0.655801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31_33",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1591",
          "psc_text": "disciplinam adeptae institutionis fidei ordinem teneremus, ut ipso illo primo nonae litterae uersu docetur. ita enim dicitur: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundum uerbum tuum. et forte quidam existimabunt de secundis rebus prophetam locutum deoque gratiam ob ea, quae sibi prospere acciderint, rettulisse. sed nouit etiam in aduersis rebus gratiam deo esse referendam; scit in omni passione ac tribulatione eum, cuius iudicio hsechaec ingruunt, gratulationibus 5 Matth. VII, 7. 1 sperandum V 2 domine om. Cpb 6 quaerite — aperietur uobis in marg. infer. add. m. 2 V 6 aperiBri corr. m. 1 V aperi p 9 cui ex oum m. 2 V in saeoula saecula saeculorum C' amen om. V Explicit littera VIII incipit littera VIllI feliciter V Finit R Finit lit. VIII Beth (sic 1) Lit. VHII Teth incip. C Fin. litt. VIII inč Teth t Vllil p 11 dfie dfie V 1siam dudfl in exordio p(A)",
          "candidate_score": 0.654986,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2365",
          "psc_text": "ac sinibus praeparemus, ut benedictionum dei participes simus in domino nostro Iesu Christo, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXIX. De profundis clamaui ad te, domine: domine, exaudi uocem meam. § 1 Inter multa praeclara, qusequae ad Romanos apostolus scribit, cum de fide gentium et infidelitate ludseorumIudaeorum locutus esset et multa super iudiciis dei decretisque tnictasset, ait: o profun- 26 dum diuitiarum sapientiae et scientisBscientiae dei, quam 25 Rom. XI, 38 sq. 1 sed profetae uota dura atque (adque OV) aspera GVPT sed propheta dura atque aspera dicta R 2 eius VRPT omnia G optantis GRFT optidus V 4 precatus VT praecatus RG(f) imprecatus P ex prophetali GR prophetali PT 5 istae R uoti GVRT uti P 7 aresoentium GRPT arigcentium V 9 benedicamus GVR benedioam PT 10 his qui G si hii qui R ai iis qui a si hi qui VPT si serere G serere YRE-ferre",
          "candidate_score": 0.654664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_51_53",
          "bdc_text": "und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_534",
          "psc_text": "uel in hymnis uel in carminibus significabitur, intellegatur. hoc ergo de psalmo sentiendum est, quod quae hymno eius uel carmine continentur, in finem intel- t legenda sunt: omni intellectu scilicet nostro ad dominum nostrum Iesum Christum, quem apostolus finem legis docuit esse, referendo. § 2 Frequenter autem admonuimus, eam in psalmorum cognitione sensus nostri temperandam esse rationem, ut eum, de quo et per quem omnis prophetia est, ex dei filio hominis filium natum meminerimus, dei naturam omnibus ante sseculissaeculis manentem in naturam hominis esse ex partu uirginis genitam, ita at natursenaturae posterioris adiectio nullam defectionem Daturae anterioris adferret, neque qui etiam homo esse cceperatcoeperat, id, quod ante hominem manebat, deus scilicet, esse desineret. hic ergo adsumens carnis nostrsBnostrae fragilitatem et manens suus atque noster ita agit, orat, profitetur, exspectat omnia illa, qusequae 16 Rom. X, 4. 2 amen om. V Explicit Paalmus LIII incipit Psalmus LIllI V Finit Spalraua LIII",
          "candidate_score": 0.654501,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_171_173",
          "bdc_text": "Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist . DatumWeiter unten folgt der Zusatz ( siehe c-d). .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2534",
          "psc_text": "cum nudum ueste induas, exui te existimes. hilarem enim datorem amat deus § 6 Quid autem laeta. et benedicentia eleuatarum manuum opera inereanturmereantur, ostendit dicens: benedicat te dominus ex Sion, dominus scilicet ecclesiae et sanctae Hierusales et ciuitatis uiuis lapidibus gemmarum extructae. et ut in deo uero et aeterno spem omnem nostram positam cognosceremus, adiecit: qui fecit caelum et terram, euiueum scilicet ecclesiarum deum esse demonstrans, qui caelum fecisset et terram: per dominum nostrumnostram Iesum Christum, qui est benedictus in sseculasaecula sseculorumsaeculorum. amen. PSALMUS CXXXIV Alleluia. Laudate nomen domini, laudate serui dominum: qui statis in domo domini, in atriis domini dei nostri. § 1 Psalmus secundum simplicitatem audientium absolutus uidetur. ea enim ex maiore parte in eo continentur, quae libro 1 PB. CXL, 2. 14 II Cor. 9, 7. 3 tanris ex auris P 9 domo ex domu P 11 operandum GTb orandum Pe 12 sumptum Ge sumptu P eQpt'",
          "candidate_score": 0.654371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1856",
          "psc_text": "et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et percipe auribus terra, ait: quoniam dominus locutus est, et post aliqua, quae querellis maximis increpabantur, dixit: os enim domini locutum est haec. haec ergo omnia dei uerba sunt. , § 3 Sed declaratio uerborum maxime necessaria est. sunt enim sub uelamine opinionis alterius praedicata, sunt secundum apostolum allegoruiuena, sunt conparatiuis significationibus amphibola. testis est dominus haec eadem per Esaiam ita dicta esse ludaeisIudaeis infidelibus exprobrans, dicens: audita audietis et non intellegetis. signata enim omnia 12 Exod. III, 14 cf. Levit. XI, 1. 17 Esai. I, 2 sq. 26 Matth. XIII, 14 cf. Esai. VI, 9. 2 paruolis V 4 cum",
          "candidate_score": 0.653938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1745",
          "psc_text": "subiecerit. § 6 Ait enim: iuraui et statui custodire iudicia iustitise tuse. iam non in nocte speculisaeculi errat, nec pedem metuit offendere. sacramentum enim omne firmatae scientiae res est, et iurandi religio ex ueritatis cognitione suscipitur. iurat ergo propheta; nec tantum iurat, sed et statuit, quia sacramenti uinculum firmitas sit statutorum. statuit ergo iurans custodire iudicia iustitise dei. et difficile est statuta conuelli, et optimum est statuere iurata. § 7 Sed meminit nihil esse in dei iudiciis iniustum. si enim humana iudicia ea uere iudicia existimantur, quae ex arbitrio instiiusti iudicii sanciuntur, nedum modo ambigendum sit, nihil esse in dei iudiciis iniustum. amittimus liberos; iniustum hoc iudicium existimamus. numquid iniuste deus in Iob filios dedit diabolo potestatem? damna nostra tamquam inique accidentia dolemus. numquid egere solum illum perfectum uirum deus r m 1 nostram ex uostram m. 2 V pudentiS C prouidentiam Vpb 2 luen corr. m. 2 V 3",
          "candidate_score": 0.653198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3013",
          "psc_text": "in benedictionibus dei mutus est, sed perfectio prophetalis fidei ab istius modi infirmitatum demutationibus libera est dicens: per singulos dies benedicam te. nullum uacuum habet tempus et dies ei nulla est otiosa. quin semper in benedictionum confessione uersetur. accidit autem frequenter, ut de quibus loqui bene possimus, laudare eos non possimus. abstinere a malo benedictione dignum est. sed solum malum non admittere non habet laudem, nisi mali abstinentiam etiam gloria boni operis consequatur. et beneficum quidem in nos benedicere possumus, quia nduro. exigit, non obtrectare nos illis, quorum beniuolentia confouemur; sed si et aliis uitiis aspersi sunt, nostro quidem commodo benedicuntur, sed ueri iudicio non praedicantur. perfectio autem dei nihil in se esse patitur pro parte. nam ut benedictus, ita et laudabilis est hnbenshabens et ex his, quibus beneficentia in nos Juasua utimur, benedictionis nostrae confessionem et ex perfectarum in se uirtutum admiratione praeconium. ob quod benedicturus per dies singulos",
          "candidate_score": 0.652213,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_51_53",
          "bdc_text": "und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_533",
          "psc_text": "exedit-o R 21 inter auctores et mortis dimid. lin. uacat r morti R pe 22 dispectat V despecta P morte P per tiens R se mori P dl et homo V. homo dominus noster Iesus Christus. qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LIV. In finem in carminibus intellectus Dauid. Inaurire deus orationem meam et ne despexeris deprecationem meam et reliqua. § 1 Superscriptio psalmi sine historia est; tantum: i n finem in hymnis intellectus est. hymnos aliqui translatores costrinostri carmina nuncupauerunt; plerique autem hymnos ex ipsa grsecitatis usurpatione posuerunt. de nomine nihil differt, dummodo res una esse, qusBquae uel in hymnis uel in carminibus significabitur, intellegatur. hoc ergo de psalmo sentiendum est, quod quae hymno eius uel carmine continentur, in finem intel- t legenda sunt: omni intellectu scilicet nostro ad dominum nostrum Iesum Christum, quem apostolus finem legis docuit esse, referendo. § 2 Frequenter autem admonuimus, eam in",
          "candidate_score": 0.650424,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1613",
          "psc_text": "ab innocentia sua exciderit, aufertur. § 3 Verum qui studiosa fide doctrinam dei et praecepta scrutatus sit et per innocentiseinnocentiae studium dignum prsestarepraestare se uelit. qui secundum imaginem et similitudinem dei factus sit, uti et ipse prophetae uoce poterit dicentis: manus tuae fecerunt 7 Provo XX. 6. 1 intellegendi iudicans sentiens V intelligendi indicans & sentiens (& supr. scr. 3) R 2 ad om. VRe aliut t' 6 et quo Tx aolo- I monis V 7 intellegitur C intelligitur p 8 inueniri rc 9 qd uetS R tardi V 10 qui ex quid R 15 nomen add. m. 2 V 17 admittit V etiam iudicatus r homo add. tn. 2 T. ei qui (ei in ro.v. m. 3) R et cum e 18 non oni. rCpE secundus V et similitudinem Dna. Cp sed R add. m. 2 V om. CpE cf. quae de h. I. et de interpunetione a me",
          "candidate_score": 0.650298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1945",
          "psc_text": "ihm V iesum ohristum C ihm p 30 eui add. m. 2 V securitatem F. 34* exspectans redimi se et propter eloquia dei uiuificari precatur. uenumdati enim sub peccato per redemptionem et iustifica.tionem in sanguine domini Iiberamurliberamur. hoc legislatio, hoc omnis spiritus prophetiae, hoc patriarcharum spes, hoc angelorum uoces. hoc toto in saeculi tempore diuini eloquii sermo testatus est: ob quod redimi ac uiuificari se deprecatur. § 5 Sed haec eadem eloquia dei, ut piis spebus uitam redemptionemque denuntiant, ita impiis non relinquunt. nam exspectationem prophetae haec de peccatoribus mox secuntur: longe est a peccatoribus salus, quoniam iustificationes tuas non exquisierunt non habet ueniam ignoratio uoluntatis, quia sub scientiae facultate nescire repudiatae magis quam non repertae scientiasscientiae est reatus. ob id enim longe a peccatoribus salus est, quia non exquisierunt iustificationes dei, cum utique non ob aliud consignatae litteris maneant, quam ut ad uniuersorum scientiam notionemque defluerent. sed sciens propheta,",
          "candidate_score": 0.650063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101_103",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449",
          "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:",
          "candidate_score": 0.649773,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_54_56",
          "bdc_text": "Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das . mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1517",
          "psc_text": "nimis. per modestiam scilicet confessionis et, ut non auferatur a se uerbum ueritatis, orat, et per honorem eius, qui unus tantum sine peccato est, ne usquequaque nimis a se auferatur, expostulat, quia se hominem meminerit, qui per naturae infirmitatem sine peccato esse non possit. § 7 Et custodiam legem tuam semper in saeculum et in saeculum seeculisaeculi. nullum propheta uitae susesuae finem pertimescit. non enim concluditur fides sua sreeulissaeculis, sed se in infinitatem temporum officio custodiendae legis extendit. scit et altare a Moyse in exemplum esse superioris altaris exstroetumexstructum. scit et Aaron sacerdotem ad speciem esse ostensi in monte sacerdotis ornatum. Moysi enim deus dixit: uade, fac omnia secundum exemplum, quod osteudiostendi tibi in monte. festinat ergo in leges illas aeternorum saeculorum. nam cum lex futuri umbra sit, necesse est corpus illud uerae legis aeternum sit. distinxit autem praesens officium ab indefessa illa perpetui officii iugitate dicens: et custodiam legem",
          "candidate_score": 0.649637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1576",
          "psc_text": "ergo in nobis fidueiafiducia haec et uox, ut, cum subrepant cupiditates, cum passiones ingruant, cum pericula fatigent, cum supplicia crucient, dicere audeamus: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. dominus noster unigenitus dei filius inter cetera praecepta discipulis suis mandat dicens: non turbetur cor uestrum neque trepidet. aduersum turbationem, quaecumque ex accidentibus erit, longae praeparationis opus est firmitate. ut robusta fide atque firmata dei mandata custodiat. § 14 In quem autem se profectum quamue in causam propheta prseparauerit, neque turbatus sit, quousque custodiret mandata dei, continuo subiecit dicens: funes peccatorum circumplexi sunt mihi; et legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: nae, qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam 9 Rom. VIII, 38 sq. 15 Ioh. XIV, 1. 24 Esai. V, 18. 1 dilexit nos RE tollerantiam",
          "candidate_score": 0.649607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167_169",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei . ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ; hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_337",
          "psc_text": "si xJSianus eius, non V 23 reposce (s in ras.) R reposoe ex reposae m. 2 V a om. V 24 xjSs et inops 1\". beneficium cum pauperi praestas, OhristoChristo praestare te nosce, quia propter eum, cum deus esset, indigentiam eius est dignatus et nomeonomen. § 16 Sed ne durosdurus sermo admonitionis istius crederetur, tamquam si penitus sub usurarum nomine habendi curam remouisset: non igitur adquirendi sollicitudinem sustulit, quin etiam modestiam accipiendi muneris temperauit adiciens ad id, quod diieratdixerat: qui pecuniam suam non dedit ad usuram et munera super innocentes non accepit. est quaedam munerum consuetudo, quae honorem adferat largienti, ita ut maximi doloris sit oblata contemni. quam damni donasse. quae sumpta sunt. igitur ea munera, quae in alterius operarentur iniuriam, inhibuit. nam si usum opminoomnino munerum abstulisset, satis fuerat dixisse: et munera non accipit. sed quia simplex donorum usus aut ex hominis aut etiam ex dei reuerentia uenit, ea",
          "candidate_score": 0.649044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_243",
          "psc_text": "enim regnum dei intra uos est. huius regni beatus apostolus meminit Corinthiis scribens: iam sine nobis regnatis; 15 Luc. IV, 5 sq. 35 Luc. XVII, 20 sq. 28 I Cor. 4, 8. 3 in qua R adhortatur ex adhortetur m. 3 R 4 ac spe ex a spe R Gintellegentia ipsius V 8 sed quaerendum est- obsequii metuap.72, 6 om. a 10 ne quisquam forte e 11 in corpora humana Ve 19 aput V 13 ipsis V iam a mandatis (a inser. m. 3) R (b) dl ex dff m. 2 V et om. V 14 diabulo V 17 & ait (& supr. scr.) R (b) 19 euuangelia VR an 90 in quo V regnum dei « regn a R 28 est om. V regnum dei e regnat ex regnanit m. 2 V 26 et eoce illic e. et utinam regnaretis, ut et nos uobiscum conregnaremus. hoc itaque regnum dei",
          "candidate_score": 0.648818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101_103",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_422",
          "psc_text": "terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exemplum. 8 I Cor. 8, 6. 12 Matth. I, 91 18 Rom. X, 18. 1 qui V 3 dm̃ VPT 8 nulli alium R confitendam ex confitendo m. 2 V 4 misericordiam saeoulum saeculi VRPT cf. adn. Bened. 6 in conspectu ex in coMpectum m. 1 V 7 expectauit R 8 per que ex per fe que m.1 V omnia Paulus unus P omnia, ut ait Paulus: unus E dff sup. lin. a m. 2 V 10 ih̃s ex ih̃m m. 2 V 11 in ipaum V 14 a peooatia eorum ex pecoatii eorum m. 2 V a peoeatia PTb 16 aroangeli adque angeli Y angeli atque archangeli E 17 demonea VR 18 homines ex hominis R hominie VP 20 occultae R 21 scilioet. licet libera V 22 aub (ub in ras.) R om. V 28 profetae V prophetae Pe omnibus ex omniabus",
          "candidate_score": 0.648436,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_30_32",
          "bdc_text": "etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1591",
          "psc_text": "disciplinam adeptae institutionis fidei ordinem teneremus, ut ipso illo primo nonae litterae uersu docetur. ita enim dicitur: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundum uerbum tuum. et forte quidam existimabunt de secundis rebus prophetam locutum deoque gratiam ob ea, quae sibi prospere acciderint, rettulisse. sed nouit etiam in aduersis rebus gratiam deo esse referendam; scit in omni passione ac tribulatione eum, cuius iudicio hsechaec ingruunt, gratulationibus 5 Matth. VII, 7. 1 sperandum V 2 domine om. Cpb 6 quaerite — aperietur uobis in marg. infer. add. m. 2 V 6 aperiBri corr. m. 1 V aperi p 9 cui ex oum m. 2 V in saeoula saecula saeculorum C' amen om. V Explicit littera VIII incipit littera VIllI feliciter V Finit R Finit lit. VIII Beth (sic 1) Lit. VHII Teth incip. C Fin. litt. VIII inč Teth t Vllil p 11 dfie dfie V 1siam dudfl in exordio p(A)",
          "candidate_score": 0.648045,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101_103",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2767",
          "psc_text": "densdeus omnia esse et in omnibus esse sit cognitus: ut, licet faciem dei homo fugiat, quia non sustinet, licet de supernis ad inferos mortis lege descendat, deus tamen ubique sit semper et in omnibus. 4 Exod. XXXIII, 20. 8 Ps. XXXIII, 17. 17 Ioh. III, 18. 1 deficere Re decipere Pb 9 quo om. P 6 defngiamus R 7 quantum ad inpatientiam unionis RE qu = = tfl inp** (si spatium litterarum fugientium respicit, fuisse uidetur: quantum inpatientiam uisionis) P 10 dei om. ? P fort. non autem cf. praef. 12 extra omnia & manentS P 15 par ratio coni. Bened. in adn. paratio P narratio R ratio Ecf. Abh. IV, 65 16 dS erat (om. et) P 18 de caelo descendit RP descendit de caelo E. § 23 Et quia per hsechaec superiora discretim ex utroque, in quo erat, naturae genere prsedicauitpraedicauit, dei scilicet atque hominis, tertio unitatem naturae",
          "candidate_score": 0.64789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_834",
          "psc_text": "R quaatenus (ercu. n?) R in om. R 98 ingruen t ibus corr. m. 1 R p quae P 24 mederi ex mediri R 96 refertur PTE ==metus (eras. ne, tu in ras.) R. 15* consortium carnis animam undique subrepentium inlecebrarum aestus absorbeat. adsunt namque cotidie et pugnant blandimentis fallacibus, quasdam machinas excidii admouentes. itaque per doctrinam cselesfciscaelestis eruditionis peruigilem curam fidei inpendere admonemur, timere insidiantem semper hostem, ne incautam securitatem nostram ipse in speculis positus ipcurset. uigilandum ergo in oratione dei est et semper orandum, ut, cum fatigari anima et adfligi subrepentium inlecebrarum aculeis cceperitcoeperit, deus semper oratus exaudiat nosque ab his, quae timemuseripiat. ait enim: a timore inimici eripe animam meam. deus enim non tum tantum orandus est, cum quae timentur ingruerint — et timenda sunt ea, quae, cum coeperint adesse, dominantur —, sed semper atque indefessis precibus orandus est, ut nos a timore eorum, quorum dominatum timemus,",
          "candidate_score": 0.647885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101_103",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1448",
          "psc_text": "uiam = = inesse In R uiam esse V 21 di peccationis alienus 5 p dei a peractione peocati omnis alienus est E cf. p. 3.5,10 22 quia ad VR 23 uoluptatem V. tamquam per uiam ad peccatum itur, ingruere. nec solum id orat deum, sed etiam, ut per legem suam misereatur eius. per legem autem hoc modo misericordiam consequitur, quia, ut superius ostendi, ita in lege est scriptum: et nunc Israhel quid dominus deus tuus poscit a te, nisi ut timeas dominum deum tuum et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se",
          "candidate_score": 0.647606,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_52_54",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_279",
          "psc_text": "quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex autem in his, qui in finem superscripti sunt, intellegentia est: aut enim ea, quae in consummatione erunt, continebunt, aut eorum, quae in toto psalmo erunt dicta, absolutionem psalmi finis inpertiet. sunt autem in psalmo omnia aspera, horrenda, pertaesa, blasphemiis plena, 8 Hierem. XLVIII, 10. 12 Esai. LXVI, 2. 5 samua ex summas m. 2 V 7 niohil et sic saepe r 10 sanctasex sanctus m. 2 V aoribturas V 17 utriuaque r 18 thesauris Vrb 20 negligenter rb fort. recte omnia animis ex omnia enl animis m. 2 V 24 in fine V 26 alius aliam rb insoribtionem V 28",
          "candidate_score": 0.647367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31_33",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1937",
          "psc_text": "isac V promissam V1 6 iosef V moyse V 6 post om. V sacramento F1 7 et in iesum C proinissae om. Cp(A) 8 intellegit Cp 11 commemoratorum V iestis C actu p 13 inhibuimur V sed cQ p sed in C 16 extruitur RC 17 ille V domos V 18 elictorum V 19 diuini lapides V 30 exsurgentes C Explicit littera nona decima incipit littera XX feliciter V Finit R Finit litt. XVIIII incip. Khes (Res p) litt. XX Cp 23 humilitatS ex utilitatS m. 2 V 26 toto proposuit (posuit p) in psalmo Cp. XXII. Bitar. Plet. part I. 34 formam se ipsum ceteris credendi, agendi, intellegendi, ignorandi, sperandi, precandique coflstituitconstituit, euangelicum uirum perfecta legis obseruatione cODsnJltmansconsummans. et quamquam omnia, quae uel diuinse uoluntati placita uel humanae spei proposita sunt. aut agat aut testetur aut speret, meminit tamen, in quo obseruantiae genere mandatorum omnium caput ac summa consistat,",
          "candidate_score": 0.646994,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_100_102",
          "bdc_text": "so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884",
          "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui",
          "candidate_score": 0.646193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_271",
          "psc_text": "omnium absoluta perfectio et quae nbsconsaabsconsa sit, beatus apostolus ad Corinthios ita loquitur: quomodo enim inAdam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes oiuificantur. unusquisque autem suo ordine: primitiseprimitiae Christus, deinde qui sunt Christi, qui in aduentu eius crediderunt; deinde finis, cum tradiderit regnum deo patri, cum euacuauerit omnem principatum et potestatem. oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis: deus enim omnia subiecit sub pedibus eius. nouissima inimica deuicta est in eo mors. cum uero dixerit: omnia subiecta sunt, absque eo, qui subiecit illi omnia, tunc ipse subiectus erit illi, qui sibi subiecit omniautsit deus omnia in omnibus. hic igitur est finis occultis, mortuorum resurrectio, sanctorum clarificatio, malitisemalitiae dominantis abolitio, mortis interitus; et per hoc Christi regnum patris quoque dei regnum: his enim gestis postquam filio erunt a patre uniuersa subiecta, non ut per subiectionem regni adimatur seternitasaeternitas, sed ut nos 12 I Cor. 15, 22-28.",
          "candidate_score": 0.645538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_162_164",
          "bdc_text": "angenommen werden darf ( s. oben [Nr. 24 ] S. 126 , Anm. 1 ; auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1729",
          "psc_text": "2 V 24 uos faciunt V n faciunt p(A) praecepta sola sed praecepta p(A) re om. V copleta ('p(A) id add. m. 2 V 25 possimus p 26 sumus V. enim, qui non hoc per se inchoant, clausa a deo omnia sunt. et idipsum propheticus sermo per Esaiam docet dicentem: ne dicas de mandatis meis, quod cognoaeriscognoueris ea: neque cognouisti, neque credidisti ea, neque ab initio aperui tibi aures. cognoui enim, quod spernens sperneres, et quod inicus adhuc ex uentre uocandus esses. ergo non indulgetur scientia non adpetentibus eam. et quia deus cordium scrutator est, his, qui spreturi eam essent, obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est",
          "candidate_score": 0.6453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_118_120",
          "bdc_text": "wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli : «Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2313",
          "psc_text": "coniuge, liberis! iam uero benedictionibus dei priuabitur felix illa et beata uirginitas, causam sibi beatitudinis non relinquens, et ubi illud erit Pauli: uellem autem omnes homines esse sicuti et me? et nescio, quomodo propheta perfectam eam beatitudinem constituerit, quiae negata sanctis est, peccatoribus usitata est, non speranda uirginibus sit. § 8 Ergo quia secundum humanam intellegentiam propriam et perfectam beatitudinem dicti huius sermo non explicat. erigendae sunt ad spiritalem doctrinam mentes atque aures. 1ex enim omnis secundum apostolum spiritalis est, et ipse non humilem nec terrenam beatitudinis spem secutus est dicens: benedictus pater domini nostri Iesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spiritali in cselestibus. cum itaque in spiritalibus et caelestibus benedici se ostendat, perfecta illa sanctorum beatitndobeatitudo non in his terrenis et corporeis esse speranda est; sed potius intellegendum est, per corporalium et terrenorum nuncupationem caelestium bonorum esse intellegentiam consequendam. numquid cum dominus secundum euangelia sponsus est et",
          "candidate_score": 0.645295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_101_103",
          "bdc_text": "Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1972",
          "psc_text": "salutare domini exspectet, declarans omnia legis mandata aduentu dei unigeniti contineri. § 8 Testimonia quoque dei custodiuit uehementerque dilexit dicens: custodiuit anima mea testimonia tua et dilexi ea uehementer. custodiui mandata tua et testimonia tua, quia omnes uise meae in conspectu tuo. agens propheta sub iudice et scrutatore cordium deo in custodia mandatorum testimoniorumque dei permanet, non in. uias saeculi neque uias uitiorum et impietatis incedit. nam quodcumque uite sure iter egerit. adeo tam probabile tamque 1 nommen V 2 in illis p( A) 3 si C abstinuturum R abstineturum C in saeculo VR (tlt rdv alÕJm I Cor. 8, 13) 5 ubi ab V dddomo C 6 abscederet V uoces temperarot — retinenda est supra male insertas h. 1. om. C 7 et non ex non m. 2 V quid uniouique VCe sed quid VRCe 8 expendendum eat e 9 in uita C 12 quia oni. C uel quis",
          "candidate_score": 0.645284,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_171_173",
          "bdc_text": "Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist . DatumWeiter unten folgt der Zusatz ( siehe c-d). .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_807",
          "psc_text": "supra uita sua dft m. 2 V supra uitam sit PT 16 laudauit PE et uita — uiuendum est in marg. inf. add. R et supr. scr. P qua e quia cod. 17 habraae R in qua dei nomen E in om. PTE 18 quiete in ras. R quietem V benedioitur ex benedioaur R 21 superas R ea est ex est m. 2 V ea 8 in ras. R 22 nec (ez nic) auris audiuit R auris ex aures P. § 8 Hanc igitur laudat atque benedicit, non etiam nunc ab holocaustis pecudum adipisque pinguedine sacrificia legis expectans, sed in sola animae confessione benedictionisque laude se ipsum deo hostiam statuens secundum illud: sacrificium laudis honorificabit me et illud: immola deo sacrificiamsacrificium laudis et illud: quoniam si noluissesuoluisses sacrifieiumsacrificium, dedissem utique, holocaustis non delectaberis, quia litterae ac legis allegorumena praescriptione cessante deus niuseuiuse intellegentisque hostisehostiae sit laudibus honorandashonorandus. subiecit enim: sicut",
          "candidate_score": 0.645142,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134",
          "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis",
          "candidate_score": 0.645028,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97_99",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ; Mathaei 19 [ 3ff] . Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2499",
          "psc_text": "ad cognoscendum eum nox ignorationis obsisteret. inimici eius confusione induentur; uidebunt enim filium hominis in maiestate patris sui: et non salute, sed confusione induentur, terreni scilicet et in dedecoris corpore resurgentes: super ipsum autem floriet sanctificatio mea. exaltauit, inquit, eum deus et donauit illi nomen, 5 Matth. V, 3. 24 Phil. II, 9. 1 cornura G V cornu RPT 2 profetatur V profetat Ge prophetatur RPTb producit GRPT producet V 3 illut V neque corruptibile G nec corruptibile VRPT 7 in quo GPT in quos JYRE 8 danielem GP danielum V danihelum T danihaelu R 10 iohannis GRP iohannes V ioha T 18 omnis igitur — ostendens om. PT eius est VR est eius E (de G h. I. non comtat, quia post litteras lucernae, quae etiam nunc legi possunt, qvaedam euanuerunt) nostrae ex noe corr. rra. 2 V 14 nocti, V infide infideles V adque V 15 in om.",
          "candidate_score": 0.64435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1797",
          "psc_text": "propheta exspectat et sperat: nihil praesens, nihil temporarium sectatur. plures autem sunt, qui hanc exspectationem fidei nostrae arguunt et inrident dicentes talia: quid ieiunia, quid continentia, quid castitas, quid iactura patrimoniorum utilitatis adferet? ubi spes uestra est, Christiani? mors aequaliter dominatur uniuersorum: in omnium corporum naturas commune ius illi est. quin etiam uniuersis nos bonis saeculi fruimur et uitseuitae uerseuera licentia utimur; et in quo tandem a nobis spei uestrseuestra exspectatione praestatis? non confundi ergo se in hac exspectatione sua propheta orat, sed ut maneat confidens et fructus uerseuera illius uitseuitae, quam exspectat, accipiat. scit enim se nondum uiuere, licet uiuat. uita enim nostra secundum apostolum absconsa in Christo est. et idcirco ait: suscipe me secundum uerbum tuum, et uiuam, quia ueraeuera illius et indescientis uitae exspectatione ac spe detinetur. sperat enim xaeternitatem, sperat regnum caelorum, sperat regnum dei, sperat spiritales benedictiones in caelestibus in Christo. in hac spe, in",
          "candidate_score": 0.643972,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1698",
          "psc_text": "omnia, et unus dominus noster Iesus, per quem omnia. constanter ergo propheta, cui soli seruit, quod suus sit, confitetur: et quia suus sit, ut saluetur, orat. suus autem per id est, quia iustificationes eius exquirat. aliis quaerentibus gloriam mundi, aliis quserentibaa agros, domos, pecuniam, ille iustitias dei exquirit et, quod dei sit, gloriatur.' § 13 Est autem in istiusmodi pios ac religiosos uiros ingens odium inreligiosorum. et scit propheta, uel saeculi hominibus uel diabolo et ministris eius eum, qui se dei profitetur, esse pertsesum. hoc etiam consequenti uersu docet, quo ait: me exspectauerunt peccatores, ut perderent: testimoniatua intellexi. diabolo uel ministris eius pugna est, omnem gloriam uiri fidelis auferre et eum non ex portione dei sinere esse, sed in damnationis suae consortium adsumere. longo itaque ac diutino proelio contra fidem prophetae dimicatur. sed memor ille mandatorum dei et testimonia eius intellegens restitit atque permansit. neque aliter spem eorum, qui perditionem",
          "candidate_score": 0.643792,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1345",
          "psc_text": "Sequitur deinde hic septimus uersus: confitebor tibi indirectione cordis mei, in eo, quod didici iudicia iustitiae tuae. iustificationes tuas custodiam. abicienda ergo est omnis animae peruersitas et directo atque in nullam aliam partem deflexo corde est confitendum, ne decidat animus in saeculi curam, ne ex illis doctrinae dei semitis in deuia euagetur. sed directae huius confessionis ea causa est, quae consequenti uersu continetur: in eo, quod didici iudicia ius tit i ae tuae. primum igitur orauit, ut ad custodiendas iustificationes directae uiae ipsius fierent. secundo in nullo confundendum se esse subiecit, cum in omnia dei mandata respiceret. tertio quoque in directione cordis sui deo se confessurum spopondit ob id, quia iudicia iustitireiustitiae eius didicisset, per doctrinam scilicet directi cordis cognitaeque iustitimiustitia laudem deo reddens. sed iustitiae cognitae hic fructus est, ut iustificationes dei retineantur; et idcirco subiecit: iustificationes tuas custodiam. qui enim didicisse iudicia dei fructus est, nisi cognitionem nostram",
          "candidate_score": 0.643102,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.642624,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_402",
          "psc_text": "impiseimpiae et diffidentis de se conscientiae est, timere sine gaudio et insolentis natunenaturae est, sine timore gaudere. § 20 Sed qui timentes ridebunt, id quoque adicient ad hunc moderatum in timore risum, ut dicant: ecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum. stultitiaeatque impietatis extremae est, non intellegere sub deo et ex deo uioereuiuere, sed in 1 Ioh. IV, 85. 2 quam albae ex qua albae m. 2 V ad messes PT cum VRPT 8 et ex illo PT 4 esse sine (om. et) V et esse se sine P 6 exaesurus V ex = surus P 7 sciat — quorum sup. lin. a m. 2 r 9 damnationes VPTE et prae- P sentes et aeternas calamitates scripsi cf. Abh. IV,61 et praesentis et aeterna calamitates R1 et praesentes et aeternae calamitates r et praesentis et aeternae calamitatis R2PТE 11 est terribilis PT sit hoc terribilis RIb post terribilis 1",
          "candidate_score": 0.642321,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449",
          "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:",
          "candidate_score": 0.64173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_169_171",
          "bdc_text": "hab ich dir ye guͦts thon , mach mich mitt dinem abtrettenVerzicht , Rücktritt. nitt zuͦ schanden! Gib mir ein früntliche antwurt , deß muͤstu by mir geniessen den tag , den du lepstDas soll dir vergolten werden bis zu deinem Lebtag!! Jetzund gnade dir gottGruß , mit der Bedeutung : Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_605",
          "psc_text": "10 Sed illis ad seternitatemaeternitatem poeneepoenae in infernum post resurrectionem reuersis hic officio gratuiationisgratulationis suae fungitur, dum ait: ecce cognoui, quia deus meus es tu, et in deo 7 Rom. Y, 8.. 2 neces sit R 8 honore P 4 hii RT 5 iram T hii RT 9 iusti FTe 18 iram T 14 nuaciat RT 18 pro sc profeta R per se propheta e 20 optinenda RP iuesurus R 21 ad gratiam T ituro VTa 22 ut qd P in ira RP 23 conuertantur ex conuertentur R conuertantur Pe 25 deducentes P1 deducentis lnT 26 puniendo R (de abl. gerund. cum partic. praes. conivrcto qf. Draeger Synt. JJ, 849) puniendos PE puniendi T 27 poene R 28 offioicio T. landabo uerbum. hoc ergo uerbum suum in deo laudat, quod deum suum esse cognouit. § 11 Neque id tantum laudat, sed etiam illud, quod sperauit in eo non metuens, quid",
          "candidate_score": 0.6415,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "- scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre non possunt, quod ad salutem homines adsumunt; quia scriptum est: et omnis qui inuocauerit nomen eius, hicsaluuserit exspectat autem non occulte, non trepidus, non solus, sed in conspectu sanctorum eius, fide scilicet Iiberalibera testimonium exspectationis susesuae uel sub sanctorum cselestmmcaelestium conscientia non recusans, uel prophetiseprophetiae exemplo sanctis omnibus, qui in terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exemplum. 8 I Cor. 8, 6. 12 Matth. I, 91 18 Rom. X, 18. 1 qui V 3 dm̃ VPT 8 nulli alium R confitendam ex confitendo m. 2 V 4 misericordiam saeoulum saeculi VRPT cf. adn. Bened. 6 in conspectu ex in",
          "candidate_score": 0.639824,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2480",
          "psc_text": "fili tui testamentum meum et testimonia mea, q u ae docebo eos. Moyses legem scripsit, in qua testimonia dei continentur, propheta hic idem totus deuersatur in tegelege: et quomodo adhuc filii illius Dauid in testimoniis sunt docendi? non praesentis aetatis est sermo, sed his proprius, de quibus dictum est: confitebor tibi, domine deus, pater caeli et terrseterrae, quia abscondisti hsechaec a sapientibiassapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. sed docti et manentes in his, quae docebuntur, quid consequentur? usque in sseculumsaeculum, inquit, sedebunt super sedem. tuam. et qui isti sunt, qui sedebunt? nempe de quibus dictum est: et uos sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. 1 Hierem. XXX, 6. 5 Gal. IV, 19. 7 Matth. IX, 2. Ioh. Xffl, 33. 16 Matth. XI, 25. 21 Matth. XIX, 28. 1 ieremiS <-pfaa R profetam hieremiam VPT decentem (sic) ex dioentem R inquid G itaquae V1 itaque VI RPТ 2",
          "candidate_score": 0.639794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93_95",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt: 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11",
          "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et",
          "candidate_score": 0.639373,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_6",
          "psc_text": "R dicetur rDE in supr. add. m. 1 R progatia hil phetis r 11 congre R 13 suprascriptionibus r ni R 14 ita dictum r d1 a repperiatu R 15 sine ex sint R 16 pferantur R 17 qui sub (sub in marg.) R diuersorum om. re auctorum om. R 18 antiquorum ' latinorum H, sed cf. infr. p. o, 2.i 20 ponitur R (cf. infr. p. o, 4) praeponitur rDE quae deinceps R 21 illiu' R eius rDE existimant! ante prioris psalmi R, sed cf. infr. p. 5, o 22 usque eum R in quo rd* (cf. infr. p. 16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam,",
          "candidate_score": 0.639359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_74_76",
          "bdc_text": "Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind. Nun , so züchstu in unseren handelSache . die ergernuß herinn :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2885",
          "psc_text": "Iesus Christus omnes inmunditias nostras et peccata auferens fecit secundum apostolum utrumqueunum, et secundum eundem, ut duos conderet in se in unum nouum 23 Gen. VII, 2. 28 Ephes. II, 14. 29 Ibid. 15. 2 et talium per naturam ceterorum R 4 deprehensus erit E caedis ex caedes m. 3 R 9 ut excusationes Bened. in adn. cf. supr. lin. 1 et in/r. lin. 16 ut excusatione R ut per excusationes E se excuset E 10 purum in uer (i?) G purum in haeo uerba RE 11 constantissi** G (an constantissimum sine?) 14 in hereseos R 16 exquisitione supr. scr. m. 1 R heretioi R 20 combinabor Ed. Bas. 1550 et Paris. lo72 tiĮ n 28 in archa Ra 24 Vll-Septeii 26 i utilis R 28 et peccata nostra E. hominem, faciens pacem, ut reconciliaret ambos deo in uno corpore, internum scilicet hominem et externum fecit unum. non ergo conbinamur,",
          "candidate_score": 0.636019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641",
          "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis",
          "candidate_score": 0.635921,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.63573,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884",
          "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui",
          "candidate_score": 0.635274,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_74",
          "bdc_text": "Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2885",
          "psc_text": "Iesus Christus omnes inmunditias nostras et peccata auferens fecit secundum apostolum utrumqueunum, et secundum eundem, ut duos conderet in se in unum nouum 23 Gen. VII, 2. 28 Ephes. II, 14. 29 Ibid. 15. 2 et talium per naturam ceterorum R 4 deprehensus erit E caedis ex caedes m. 3 R 9 ut excusationes Bened. in adn. cf. supr. lin. 1 et in/r. lin. 16 ut excusatione R ut per excusationes E se excuset E 10 purum in uer (i?) G purum in haeo uerba RE 11 constantissi** G (an constantissimum sine?) 14 in hereseos R 16 exquisitione supr. scr. m. 1 R heretioi R 20 combinabor Ed. Bas. 1550 et Paris. lo72 tiĮ n 28 in archa Ra 24 Vll-Septeii 26 i utilis R 28 et peccata nostra E. hominem, faciens pacem, ut reconciliaret ambos deo in uno corpore, internum scilicet hominem et externum fecit unum. non ergo conbinamur,",
          "candidate_score": 0.63526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_460",
          "psc_text": "V 14 eunangelio VR peccatores ex peccatorii m. 2 V 15 non exaudiet PT hic V operatio RPTe qf. Acad. p. 31 16 non uerboruzn sed professione erit fidei PT 17 sed quia PT impietatis suae VB 18 enim om. P trepidarunt E 19 timor adorantes saxa et ala V 91 hio V metu in ras. R metni V contemptum V om. PT 22 necessarium V condemnant V 93 timore V . inpietatem P1 pietati T praecellentia T 24 timorie VT eius om PT 2B quae iure V. esse, cum dicit: nolite timere eos, qui possunt corpus occidere, aDimamanimam autem non possunt occidere; timete autem magis eum, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. impius ergo timor est, eumcum quae non timenda sunt timentur et quae timenda sunt non . timentur. et plerumque nos tamquam pro debita officii religione pie adulari regibus existimamus, quia in corpus nostrum sit",
          "candidate_score": 0.634506,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_165_167",
          "bdc_text": "nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641",
          "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis",
          "candidate_score": 0.633961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2554",
          "psc_text": "non sunt duo innascibiles, non sunt duo uDigenitiunigeniti: in eo unusquisque quod est, unus est; dum parem nec unigenitus habet, nec innascibilis admittit, neque unigenitus deus ex alio quam innascibili deo subsistit. § 9 Videndum autem est, prae quibus omnibus diis deus noster sit. inuenio deos dici per prophetam ita: deus stetit in congregatione deorum, in medio autem deos discernit. et hoc quidem uidetur ambiguum nec satis absolute enuntiare, quos deos significet. sed dominus in euangeliis errore nos nuncupationis huius liberauit dicens: ego dixi, dii estis et filii excelsi omnes. et adiecit: si ergo illos dixit deos, ad quos uerba dei facta sunt, et non potest solui scriptura. indissolubilis dei sermo est, homines deos nuncupatos. inuenio et Moysen deum nuncupari, cum ei dicitur: deum te posui Pharaoni. sed et apostolus docuit dici alios deos, cum ait: namque etsi sunt, qui dicuntur dii sinesiue in caelo sinesiue in terra, sicut sunt",
          "candidate_score": 0.633853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_166_168",
          "bdc_text": "«Ich bin nitt für dich» ; da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei . ein wenig früntlicher und laß mich geniessenden Lohn für meine Bemühungen ernten ( SI IV 817 ) . ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2401",
          "psc_text": "sed, quia bonus est dominus, quia misericors est, speremus in eum, ut, undecimaundecimae licet hone operarii, diurni laboris denarium consequamur per dominum nostrum Iesum Christum, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMOS CXXX. Domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. § 1 Breuis psalmus est et distinctione magis quam tractatu explicandus, ad humilitatem nos et mansuetudinem docens. et quia plurimis aliis locis nonnulla de humilitate tractauimus, otiosum est eadem repetere. certe meminisse debemus maximum fidei nostrae opus esse humilitatem, cum hanc pro optimi operis conscientia propheta commemoret dicens: domine, non est exaltatum cor meum. optimum enim sacrificium deo cor contribuIatumcontribulatum. non ergo cor secundis rebus efferendum est, sed dei metu intra mansuetudinis fines humilitate cohibendum. § 2 Neque elati sunt oculi mei. alia istud proprietate grsecitas elocuta est dicens: ovdl έμετωρισϑησαv 01 όϕϑαλμοι poo, id est non ex alio in aliud elati sunt. eleuandi autem",
          "candidate_score": 0.633818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136",
          "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G",
          "candidate_score": 0.633728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2297",
          "psc_text": "sed b fort. reete 21 inbicillitatis G 24 causa GR casu PTE cf. Acad. p. 68. omnis mali passione. hic ergo timor non docetur, sed ex natura infirmitatis occurrit. neque quid timendum sit discimus, sed terrorem suum ipsa illa nobis iniciunt, qute timentur. § 2 At uero de timore domini ita scriptum est: uenite, filii, audite me, timorem domini docebo uos. discendusdiscens ergo dei timor est, quia docetur. non enim in terrore, sed in ratione doctrinae est; neque ex trepidatione naturae est. sed praeceptorum obseruantia et operibus uitseuitae innocentis et cognitione ueritatis ineundus est. nam si idcirco deus timendus est, quia plura fulminibus arserint, tonitru prostrata sint, terrae nunc motu conciderint, nunc biatu recepta sint, nullus fidei timor est, qui ex timore accidentium commouetur. nobis autem timor dei omnis in amore est, metumque eius dilectio perfecta consummat. dilectionis autem nostrae in eum hoc proprium officium est, parere monitis, statutis obtemperare,",
          "candidate_score": 0.632723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_86",
          "bdc_text": "Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1035",
          "psc_text": "in columna nubis ignisque cognouimus et usque ad populi errorem de caelis stillasse manna. sed cum superiora omnia, quae ecclesiae propria sunt atque apta, memorasset, scilicet cum super occasum ascendit dominus, cum orphanorum pater est iudexque uiduarum, cum in loco sancto suo, id est in domo, congregat unimores et uinctos in fortitudine et exacerbantes extrahit e sepulchris, hsechaec tamen coram populo egrediens et in desertum transiens consummare memoratus est, ut nunc ex praeterito motam esse terram, destillasse caelos et hoc a facie dei Israhel in SinoSina. refertur effectum. hoc ideo, ut, cum illa, quae legis sunt, gessit, in his quoque ea, quae euangeliorum sunt, praeformasse sciretur. egressus enim coram populo suo in desertumque transgressus est; in illum uidelicet desertum Iordanis, in quo lilia floruerunt, in quo fons aquae uitalis desolata et arida inrigauit. funiculum namque ante erat hereditatis Iacob desertaeque gentes elementorum subditsesubditae fuerunt potestati. at nunc inspectante eo, qui",
          "candidate_score": 0.631754,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37_39",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1072",
          "psc_text": "liq. supr. scr.) R 23 ad Mariam om. R et om. R. sanctum, uoeabituruocabitur filius dei; et dsBmones clamant: scimus qui sis, sanctus dei. in sancto ergo ascendit in altum. et quid illud sit ascendere in altum, sub huius ipsius dicti significatione Paulus docuit dicens: ascendit autem quid est, nisi quia et descendit in inferiora terrrseterrrae? qui descendit, ipse est qui et ascendit super om* nes ceelos. ascendens ergo in altum et sese hominem ex mortuis in caelestibus reuehens accepit eos, qui a diabolo erant capti, quos et ad pulchritudinem domus spolia diuisit. dehinc dona in hominibus accepit, cum primogenitus ex mortuis de se ipse testatur dicens: dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te. posce a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. accepit ergo dona in hominibus, gentes scilicet in hereditatem; in quibus in -sancto in altum primogenitus ex",
          "candidate_score": 0.631651,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_159",
          "psc_text": "in esse est V cum est Ra ase eat V nd se est Re. ipse sibi omnia est, carens omni demutatione nouitatis, qui nihil alindaliud, quod in se posset incidere, per id, quod ipse sibi totum totus est, reliquit. § 14 Ex huius igitur optima ac beniuola beatitudine per dominum nostrum Iesum Christum profectaeprofectas omnes sunt caelestium et inuisibilium creationes. spiritalium et corporalium constitutiones, non ut profectum sibi aliquem ex his, quibus originem inpertiebat, adquireret. neque enim quisquam eo indiget, quod ex se tribuit, aut per id proficit, cui ad id, quod est, auctor est. exteriora autem sunt, quae adferunt profectum; quia ea, quae inopiiinopiae ? medentur, aliena sunt. deus igitur, ex quo omnia sunt, nullo eorum indiget, quibus id quod sunt esse largitus est: omnia uero ad profectum eorum, quae gignerentur, creauit. et quia longus erit sermo, si etiam de caelestibus et inuisibilibus inchoetur, ex nubisnobis ipsis, ad quos",
          "candidate_score": 0.630557,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.6304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_100_102",
          "bdc_text": "so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2568",
          "psc_text": "omnibus prius homine suo habuit, ob quem etiam unigenitus eius deus homo extitit; et fecit ista educens nubes ab extremo terrae. nubibus dominus praecepit, ne super spinosam et infecundam uineam pluerent: mandabo, inquit, nubibus, n e pI ua n t super eam. cognoui et nubem, in qua locutus estdeus: in columna, inquit. nubis loquebatur ad eos. et testatur mihi Paulus in hac nube non hoc solum, quod legitur, intellegendum dicens: an nescitis, quia patres nostri sub nube fuerunt et in Moysen baptizati. sunt? nubes haec itaque significat doctrinam apostolicam, qusequae inumbrans et a calore defendens aestum omnem futuri iudicii excludit. quod autem a nouissimjsnouissimis terrae sint, audiamus apostolum dicentem: puto autem deus nos apostolos extremos ostendit sicut abortiuos. dominus ipse. cum de loco et dignitate inter discipulos sermo esset, ait: qui uoluerit in uobis esse primus, sit omnium nouissimus. has ergo nubes deus omnia, quae uult, faciens a nouissimis terrae",
          "candidate_score": 0.630228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_55",
          "bdc_text": "Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_837",
          "psc_text": "caeperit R 10 inimi R 12 et timenda scripsi sed timenda cod. ea sunt PTE 18 sed semper adque R et semper atque PTE 14 ut om. R 15 scriptum est enim PTb 19 uestra ex uestrae corr. m. 1 R 23 et ut (ut supr. scr. P) secum RPE et se cum T 24 ut exaudiat RPXT et exaudiat P* et ut exaudiat E 26 praeparationi = s R docimento P 27 peocatis liberari PT. orationem suam non ex dominatudominata eorum, quae timuerit, sed ex metametu esse dominatus. § 7 Ait enim: protexisti me a conuentu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem, qui eiacueruntexacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum rem amaram, ut sagittent in obscuro inmacnlatuminmaculatum. non hic propheta arma bellica, nec ensis, aut iacula, aut tormenta arcum pertimescit. omnis enim ei in lingua timor est; huius gladios, huius spicula metuit. ab his quidem fide sua tutus est; ait",
          "candidate_score": 0.629973,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_100_102",
          "bdc_text": "so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend. Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_401",
          "psc_text": "Christus secundum carnem, qui est super omnia deus. quanto ergo has demutationes eorum et praesentes et aeternas calamitates sancti quique metu contuebuntur, quia punitorum contemplatio sit terribilis exemplo? uidebunt ergo iusti et timebunt, nihil non sibi metuendum in tanta horum calamitate intellegentes. sed quia iusti sunt, licet timeant de exemplo, tamen de fructu propriae iustitiae gaudebunt. ridebunt enim super eum: ridentes igitur et timentes. quia deo subditi sunt, punitorum seueritate terribili. temperat ergo metum risus, dum et metus de exemplo et risus ex merito est. moderatur autem rursum metus risum, dum ita gaudebunt in bonis, ne desit terror exempli: quia impiseimpiae et diffidentis de se conscientiae est, timere sine gaudio et insolentis natunenaturae est, sine timore gaudere. § 20 Sed qui timentes ridebunt, id quoque adicient ad hunc moderatum in timore risum, ut dicant: ecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum. stultitiaeatque impietatis extremae est, non intellegere sub deo",
          "candidate_score": 0.629535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2300",
          "psc_text": "PT 15 monitis VRPT monitionis G, possis monitionibus, sed cf. Acad. p. 81 16 fidere G confidere VRPT scribturam G V et nunc GVPT ex et quid nunc corr. R istrahel G V 17 posoit fcripsi possit G postulat VRPTE cf. Acad. p. 3,5 18 amboles G 19 eam GJ'RPТ om. Tn 21 tibi sit R 25 in ceteris GVR in fris T in terris P neque GRPT siquae T'. beatos esse, qui timeant, sed ei eo, quod in uiis domini incedant. timor enim, ut diximus, non in metu, sed in oboedientia est: et timoris testimonium est obsequella. ceterum, si quis timeat neque pareat, erit quidem timens ex trepidatione naturanaturae, sed non erit beatus ex timoris officiis. § 3 Multae autem sunt uiae domini, cum ipse tamen uia sit. sed cum de se loquitur, uiam ipse se nuncupat et rationem, cur se uiam nuncupasset, ostendit dicens: nemo enim potest ad",
          "candidate_score": 0.62799,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93_95",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt: 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1704",
          "psc_text": "ignota E 21 ei om. Cp est add. m. 2 V 22 scit enim E. XXII. Hllar. Pict. para I. 30 demutationis esse ordinem constitutum apostolo dicente: unusquisque autem in suo ordine, et rursum: omnes quidem resurgent, sed non omnes commutabuntur. nouit et dies regni domini nostri Iesu Christi, ez quo in regnum dei patris prouehemur et in illa inexquisita et inuestigabilia dei iudicia transferemur. scit et tempus esse iudicii. et hoc scire ei ex amplitudine mandatorum dei licuit, quia se in inmensseinmensae cognitionis doctrinam diuinus sermo diffuderit. § 15 Ait enim: latum mandatum tuum uehementer. latum plane est, siue quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit, sinesiue quod multa sunt, in quibus dei praeceptis obtemperetur atque placeatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se",
          "candidate_score": 0.627728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.627716,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1316",
          "psc_text": "domini propheticus sermo dixisset. § 4 Sequens deinde uersus est primae litterae: beati seratantes testimonia eius, et in toto corde exquirantexquirunt eum. inprimouersuest: qui ambulant in lege domini. 6 Ioh. XIV, 6. 13 Rom. VII, 22. 1 sed pergebat add. m. 2 V sed pergebat & = ea C et ea omitso sed pergebat p, in R prius el posterius pgebat corr. m. 3, quae add. lineolam litt. p et scrips. ge in ras. 2 in his (in h in ras. m. 3, i m. 3) R in pri euan., in marg. In priora m. saec. XI. R in priora pE 3 est add. m. 2 V oum obliuionem VC praeteritoru (ru euan., it, matg. add. m. s. Xl.) R 5 dfis (ns euan., in marg. dfis m. s. XI.) R e 6 quisque VC 7 dum uita = (eras. e, lineol. add. m. 3?) R choerft C cohercet p",
          "candidate_score": 0.627697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_6",
          "bdc_text": "du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_436",
          "psc_text": "praeterea. quem uirtutes cselorumcaelorum et aDgelorumangelorum ministeria et archangelorum potestates et diaboli regnum et sancti spiritus donum et deus ex deo unigenitus dei filius profectum nobis ex tam uariis officiorum generibus inpertiantV hunc ergo exquirentem se per intellegentiam uirum deus uidere prospectat. § 7 Est enim intellegentiae non exiguum meritum, Salomone dicente: intellegentia enim bona omnibus, qui inueniantinueniunt eam; et rursum per alium prophetam: o Israhel, quid deus requirit a te nisi facere iudicium et intellegere iustitiam? proprium enim intellegentia humanae rationis officium est; et idcirco nobis natura animae spiritalis inserta est, ut per eam ad intellegentiseintellegentiae sensum, qui solus rationis est particeps, tenderemus. sed obruti nitiisuitiis et per oblectament-a corporis natura corporeae grauitatis oppressi declinamus nos a studio intellegentis exquisitionis. 19 cf. Prov. ill, 13; VIII, 86. 20 Deut. X, 12., t non est autem ex non est dg autem m. 2 V 2 illud est VPTE 3 repperiri",
          "candidate_score": 0.626729,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_217",
          "psc_text": "est locutus, exposuit dicens: qui cuminformadeiesset. nonrapinam existimauit se esse aequalem deo, sed se exinaniuit formam serui accipiens, in similitudine hominis constitutus et habitu repertus ut homo: humiliauit se factus obaudiens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et deus illum exaltauit et donauit illi nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu curuet caelestium et terrastriumterrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur. quia d.ominus Iesus Christus in gloria dei patris. in forma itaque dei manens formam serui accepit, scilicet ex deo homo natus. et post mortem crucis in nomen, quod super omne nomen est, exaltatur: in deum namque, quia nullum ultra deum nomen est, prouehitur, eique hoc petenti, id est, ut esset, quod fuerat ante, donatur. formam enim serui in forma dei manens sumpserat. accepit deinde possessionem finium terrae. 14 Phil. N. 6 aqq. 2 huius infernae E abyssos V abyssi E 4 super",
          "candidate_score": 0.626502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_136_138",
          "bdc_text": "er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ; HBLS VI 736 , ältere Lit . s. dort) . Nach der Übernahme des Klosters Oetenbach durch den Rat wurde Thumysen am 28 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2550",
          "psc_text": "ne ne 26 maioris (is in ras.) P supplantatS a supplautS T supplantatio (tio in rctR.) P eflido (0 in ras.) P 27 uenalis PTab uenalea e 80 ee om. e, m domini dictumdictam dicentis: a diebus autem I ohannis regnum caelorum uim patitur, et uim facientes dirij)iunt illud. Iacob est ergo, qui eligitur domino dicente: ego cosuos elegi, non uos me. Israbel est, qui possidetur, in praeteritis primogenitis et benedictionibus cognitus, in seruitute multi . temporis fidelis, in sacramento luctseluctae potens, in promerendis rursum benedictionibus pertinax, in dei cognitione et conspectu Israhel. § 7 Nouit autem spiritus prophetiae prsepotentempraepotentem hanc nominis dei in congregandis gentibus et possidendis fidelibus suauitatem dicens: quia ego cognoui, quam magnus est dominosdominus. officio quidem oris sui propheta loquitur, sed cognitione non sua. uox ista eius est, qui ait: nemo nouit patrem, nisi filius et cui uoluerit filius reuelare; et filius quidem patrem, si cui",
          "candidate_score": 0.626278,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_160",
          "bdc_text": "Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1729",
          "psc_text": "2 V 24 uos faciunt V n faciunt p(A) praecepta sola sed praecepta p(A) re om. V copleta ('p(A) id add. m. 2 V 25 possimus p 26 sumus V. enim, qui non hoc per se inchoant, clausa a deo omnia sunt. et idipsum propheticus sermo per Esaiam docet dicentem: ne dicas de mandatis meis, quod cognoaeriscognoueris ea: neque cognouisti, neque credidisti ea, neque ab initio aperui tibi aures. cognoui enim, quod spernens sperneres, et quod inicus adhuc ex uentre uocandus esses. ergo non indulgetur scientia non adpetentibus eam. et quia deus cordium scrutator est, his, qui spreturi eam essent, obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est",
          "candidate_score": 0.626102,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93_95",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt: 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1724",
          "psc_text": "nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur in b 2 hac V1 4 prouooauit V et optinendtl C et obtinendO p 6 si quia VC ai que p instinotu eo V instinctu suo Cp trahamuss V 7 nosraa R 9 ut post sit V di nerbum Y neque enim — custodiet in marg. infer. add. m. 2 V 10 prohiberi se V 12 obseruat E 14 autem om. C uerbfl C 15 aequitur sup. lin. a m. 1 V 18 saltem CpE et semper om. V 20 aibi dominus pb 21 idem ex eadem m. 2 V 24 pedagoga VR 25 intellexit quia VCpE 27 nostrum om.",
          "candidate_score": 0.625176,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_21",
          "bdc_text": "«Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528",
          "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in",
          "candidate_score": 0.624997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2598",
          "psc_text": "P I emortuo e corpora PTb corpore e 21 diatinctionib: ex distionib; P 24 et ante domus Aaron om. T 25 esse om. T 26 chorinthioa P fit in nominibus Tb fit in omnibus P ait in hominibus e. omnibus, qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi, ut aliud uocatos, aliud sanctos, aliud inuocanteeinuocantes nomen domini esse significet. nunc autem primum Israhel nuncupari uidemus, secundo Aaron, tertio Leui. quarto timentes dominum. et in Aaron sacerdotes significari non ambiguum est: sacerdos enim in lege Aaron primus fuit et exinde in successione eius sacerdotum honor mansit. in Leui autem ministros ostendi absolutum est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel.",
          "candidate_score": 0.624432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_167",
          "bdc_text": "da laß mich umb sorgenDas laß meine Sorge sein!! BißSei .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2146",
          "psc_text": "contemptu eximat usque ad finem misericordisemisericordiae in se semper intentum. et idcirco, donec sibi deus misereatur, intentus est, idcirco gemina oratione misericordiam sibi dei precatur, quia multum ipse atque anima sua repleta aspernatione sit, deo, ut diximus, tantum potente in multa aspernatione misereri: neque solum in id potente, sed potente etiam in controuersum omnia retorquere et quandam uicissitudinem praestare patiendi. § 11 Testis nobis est et pauper in AbrahseAbrahae sinu quiescens et diues perustus in poena. ille enim in aggestu fimi ante diuitis ianuam fame tabidus, ulcerum sanie defluens sederat, eanibuscanibus uulnera dissoluta lingentibus. sed hsechaec erat militia corporis, hapchaec aduersus saeculum pugna, interius tamen anima eius per fidem innulnerabiliinuulnerabili et ad omne telum, ad uolnptatisuoluptatis uitia inuia: et ideircoidcirco ab angelis post carnis dissolutionem beata in AbrahseAbrahae sinus fertur. ille uero, cui omnis erat uestitus in purpura, cui totius ciuitatis nobilitas graui dominatu subdita 8 ex miseratione pereuntium est",
          "candidate_score": 0.62402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93_95",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt: 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_989",
          "psc_text": "om. Va, in T omnia bene sunt scripta (praeter rNONAI), post alterum PNONAl spatium 4-.5 litt. uacuutn; superscripta est pronuntiatio gnone en ti gi tin odon su. differt, quod sine personsepersonae definitione est yvmvai, cognoscamus autem ipsos eos, qui haec locuntur, ostendit. ergo secundum ueram illam grsecitatis translationem inluminari se dei uultu ob id deprecantur, ut cognita fiat in terra dei uia, quae est doctrina uitae religiossereligiosae. per eam enim ad deum pergitur. religiossereligiosae autem uiseuiae doctrina Christus est, quam se esse in euangeliis ostendit dicens: ego sum ueritas, uia, uita et rursum: nemo ad patrem uadit, nisi per me. et hunc esse uiam, ipse ille conexus sibi psalmi sermo testatur. quse in terra, id est uel ex terra ortis uel terram inhabitantibus cognoscibilis et nota praestanda est. ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Iesum salutarem dici ipse ille proprietatis sermo loquitur. nam quod nobiscum",
          "candidate_score": 0.623984,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_461",
          "psc_text": "non possunt occidere; timete autem magis eum, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. impius ergo timor est, eumcum quae non timenda sunt timentur et quae timenda sunt non . timentur. et plerumque nos tamquam pro debita officii religione pie adulari regibus existimamus, quia in corpus nostrum sit his aliquid potestatis: quibus nihil ultra de nobis licet quam latroni, quam febri, quam incendio, quam naufragio, quam ruinseruinae. his enim casibus corporum pro summa potestate desseuiuntdesaeuiunt, et propter breuem dolorem libertatem ecclesiae, spei nostrae fidudamfiduciam, confessionem dei addicimus, punitorem perditoremque in igne iudicii et corporis et animseanimae nostrsenostrae deum non timentes et aeternis diuinsBdiuinae ultionis pcenispoenis momentanea atque abolenda supplicia prseferentespraeferentes; dum placere nos ipsis et in eorum gratia permanere famulatu impio gloriamur. § 15 Et hoc ipsum decreto grauissimo sententia diuina condemnat. namque ad illud, quod dixerat: nonne sciunt omnes, qui operantur iniquitatem, qui comedunt populum meum ut",
          "candidate_score": 0.623948,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93_95",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). . Die ee ist allen stenden erloupt: 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2669",
          "psc_text": "Edom interpretatur terrenum: uitia itaque terreni corporis nostri, quae, quia ex natura corporis exeunt, Edom filii nuncupantur, his Babyloniis, id est confusionibus et perturbationibus sensus nostri imperant, ut nos ex ea plenitudine, qua repleti sumus, euacuent. scriptum est enim: quoniam de plenitudine eius omnes accepimus. quisque enim capax est domini, ipse et de pleoitu. dine eius inpletus est. est autem haec natura turbidi confosh que per uitia corporis sensus, ut, si semel nos in omnem peccati uoluntatem et consuetudinem traxerit, omnibus nos bonarum uirtutum studiis exinaniat hsechaec ergo uitia his sensus nostri turbidis confusionibus imperant, uti nos fundamento ipso exinaniant. quisque enim sanctus est, pro parte Hierusalem ipse est; quia ex conuentu beatorum uirorum et caelesti consortio dignorum Hierusalem uiuorum et pretiosorum lapidum ciuitas erit, quam hsechaec terrena uitia usque ad fundamentum exinanire nituntur. et quod fundamentum in nobis sit, apostolus docet dicens: fundamentum autem aliud nemo potest ponere praeter",
          "candidate_score": 0.623481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_5_7",
          "bdc_text": "mich din schryben , sidmalweil , sintemal . du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1470",
          "psc_text": "VCpE 94 ut quiram C et exquiram pE 26 per uoltitatum V1 26 pE post gereretur inser. D. 34: da mihi intellectum et scrutabor legem tuam et Beroabo eam in toto corde meo. UII. HlUtr. Plct. pari I. 26 § 5 In prouerbiis Salomonis scriptum meminimus: inintellegenti sapientiam interroganti sapientia deputatur. quo sensu id ostendi uidetur, quod, qui non intellegat et sapienter interroget, sapere credatur. hoc itaque eo proficit, quia propheta in lege manens et secundum apostolum HebrsBusHebraeus ex HebrseisHebraeis octauo die circumcisus et secundum genus ex tribu Iuda et secundum gratiam corporeae unctionis et rex electus et Christus et secundum sacramentum dominicsedominicae natiuitatis dignus, cuius filius Iesus Christus esset, tamquam peregrinus legis orat: da mihi intellectum, et scrutabo legem tuam et seruabo eam intotocorde meo. nondum ergo seruat, nondum scrutatus est, nondum intellegit. non ergo de ea lege loquitur, in qua natus est, eruditus est, operatus est, propheta. sciens",
          "candidate_score": 0.622916,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_143_145",
          "bdc_text": "Kaspar Nasal ; Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ; s. auch AZürcherRef 1613 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1321",
          "psc_text": "3 custodiri to ex custodire R custodire C 4 derigantur V 5 in VI R 7 in omnia mandata tua Cp 9 de iustificationibuB V 11 aliut lex ad praeceptom V 12 est ex aest m. 2 V 14 totum autem hoc ex totum hoc autem n- 2 V 16 se om. V 18 aoriptum nequaquam est C scilicet ut E 20 in lege properium est C 21 litterae — secundum add. m. 2 V 22 in eam V 25 annon RCpE scriptaque om. RCp in hoc quoque folio (90) codicis R interdum nonnullae litterae in textu euanuerunt, quas manus saec. XI. in margine rccte suppleuit 26 legentes ex legentis (gen euan., in marg. legentes) R habraham RC. duos filios habuit, unum ex ancilla et unum ex libera? sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est; qui autem ex libera, secundum repromissionem. et quia lex futurorum umbra est, adiecit: quse",
          "candidate_score": 0.622899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2599",
          "psc_text": "est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel. sacerdotes et ministros officii sui regula in eo, quod agunt, continet; sed praestat longe uoluntate magis aliquid agere quam lege. et optimum est per ministerii ordinem non solum satisfacere miniaterioministerio, sed per doctrinsedoctrinae soientiamscientiam et fidei calorem ad cognitionem dei contemplationemque. contendere. eum ergo, qui deum intellegens et uidens esset, quod est proprium Israhel, in primo benedicentium ordine conlocanitconlocauit, qui officium. in quo esset, atque honorem sacerdotis hac ipsa cogniti per fidem et contemplati dei nirtuteuirtute praecelleret: quia, cum plures sint Aaron, id est sacerdotes, pauci tamen Israhel, id est qui cognitione mentis deum contemplatari sint, reperientur. hi ergo primum",
          "candidate_score": 0.621662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_93",
          "bdc_text": "nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_489",
          "psc_text": "non ignarus eed ut propheta PTE 3 mandati supr. scr. m. 1 R 6 qui Iessae est V qui Iesse est PTe qui filius Iesse eet Rb (TIW TOti 'IeMai). 7 deccrtant V 8 et nomen lenitatem V 9 odia om. V 10 domini om. V reptus est V 11 assistere RT 12 passioni set firmitati ipse permisit V passioni se et infirmitati subesse permisit PTe 18 orans — dicens om. V 15 eius om. V 16 contradixit V 17 euuangelico VR reddens ex reeddens m. 1 V 19 dm̃ ' VT depraecatur VR 20 historiae titulus V titulus ex historia E 21 quatenus — anb hiatoria in marg. inf. add. m. 2 V 28 primus R in fine R 24 Ziphei R aziffei V zyfphei (y in ras. supr. additum) P zjphaei T et om. V ad om. RPT 95 absconditua R est nobiscum RPT. ergo hoc, quod a",
          "candidate_score": 0.620362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_0",
          "bdc_text": "Ich hette mich diner garganz , völlig , so sehr ( SI II 396 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1755",
          "psc_text": "disci ex dici p dici C 22 etiam om. V 28 hoc eni ex hoc ipsum eni m. 1 V. mortem, mortem autem crucis. habemus exemplum ab unigenito deo humilitatis; sed uideamus et praemium. propter hoc enim eum deus exaltauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectat caelestium et terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria est dei patris. hoc humilitatis fuit praemium, ut corpus adsumptum in gloria dei patris maneret, ut in nomine eius genu caelestis et terrestria et inferna curuarent. manens enim in dei forma non ui aliqua sibi ac rapina, id quod erat, prsesumendum existimauit, scilicet ut deo esset aequalis. erat enim in dei forma, nihilque ei ex eius gloria deerat, in cuius forma manebat; sed formam serui per humilitatem accepit et habitu ut homo repertus est, humilians se per obcedientiamoboedientiam usque ad",
          "candidate_score": 0.618828,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_163_165",
          "bdc_text": "auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1960",
          "psc_text": "meo, qui est in cseliscaelis: qui autem negauerit me coram hominibus, et ego negabo eum coram patre meo, qui in cseliscaelis est. sine igitarigitur dedicatus ex lege, siue etiam in euangelii gloriam praeparataspraeparatus, qui neque Saul populoque eius causam insectandi se reliquisset et per multa principum et gentium odia sciret caelorum regnum saeculo nuntiandum, confidenter haec deoloquitur: principes persecuti sunt me gratis: et a uerbis tuis formidauit cor meum. metuit enim negari se, si negaret. § 2 Sed cum beatae huius insectationis praemia non ignoret domino dicente: beati estis, cum uos persequentur et dicent omne malum aduersum uos propter iustitiam; gaudete et exultate, quoniam mercis uestra copiosa est in caelo, post principum odia formidinem uerborum dei ita consequentibus temperauit: 1 setaborlaetabor ego super eloquia tua, sicut qui inuenit spolia multa. fuit ergo formidinis, ne persecutionibus principum aut indigne subderetur aut cederet, quia et causam odiorum praebuisse non sancti est, et",
          "candidate_score": 0.617676,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142_144",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können : Kaspar Nasal ; Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1517",
          "psc_text": "nimis. per modestiam scilicet confessionis et, ut non auferatur a se uerbum ueritatis, orat, et per honorem eius, qui unus tantum sine peccato est, ne usquequaque nimis a se auferatur, expostulat, quia se hominem meminerit, qui per naturae infirmitatem sine peccato esse non possit. § 7 Et custodiam legem tuam semper in saeculum et in saeculum seeculisaeculi. nullum propheta uitae susesuae finem pertimescit. non enim concluditur fides sua sreeulissaeculis, sed se in infinitatem temporum officio custodiendae legis extendit. scit et altare a Moyse in exemplum esse superioris altaris exstroetumexstructum. scit et Aaron sacerdotem ad speciem esse ostensi in monte sacerdotis ornatum. Moysi enim deus dixit: uade, fac omnia secundum exemplum, quod osteudiostendi tibi in monte. festinat ergo in leges illas aeternorum saeculorum. nam cum lex futuri umbra sit, necesse est corpus illud uerae legis aeternum sit. distinxit autem praesens officium ab indefessa illa perpetui officii iugitate dicens: et custodiam legem",
          "candidate_score": 0.615892,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_163_165",
          "bdc_text": "auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1730",
          "psc_text": "obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est ex offensa malorum. nostrum ergo est, modo utilis organi corpora nostra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atque utiliter coaptemus. propheta mandata dei diligit: et qui mandata dei diligit, iniquitatis uias odit. ut enim perfectae fidei obsequellse est, obcedientiamoboedientiam diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntate prsecurrerepraecurrere, ita et magnae innocentiseinnocentiae est, iniquitates non modo non agere, sed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum S Esai. XLVm, 7 sq.' 1 hoc",
          "candidate_score": 0.613263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_5_7",
          "bdc_text": "mich din schryben , sidmalweil , sintemal . du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528",
          "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in",
          "candidate_score": 0.605529,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1889",
          "psc_text": "ex dei populo effici uidemus sseculisaeculi ministrum et operarium diaboli et uas mortis et materiam gehennsegehennae! zelo ergo dei irascitur. quisque Christianum ieiunii die luxuriantem conuiuiis uiderit.. zelo dei irascitur, qui insolentem in fratres ministrosque conspexerit. zelo dei irascitur, quisque deuersari in stnprisstupris sanctificatum iam in Christo corpus arguerit. § 3 Zeli huius et apostolos meminisse accepimus, cum dominus templum ingressus flagello ex funibus omnes uendentes et ementes eiecit, et eius zeli, de quo scriptum est: z et us domus tusetuae comedit me. efficimus enim nos interdum templum dei, aut domum negotiationis, aut speluncam latronum. templum enim dei, secundum apostolum, corpora sunt, quae in Christo sanctificata sunt. et haec eadem corpora, cum cogitamus atque agimus stupra, caedes, furta, falsitates, rapinas, speluncam latronum constituimus; aut cum saeculi negotiis et negotiationum commerciis laboramus, tunc domum dei domum negotiationis efficimus, ut, quae orationis sedis esse debebat, fiat ueiuel latibulum latrocinantium uel domus negotiationis.",
          "candidate_score": 0.603819,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1",
      "max_score": 0.691989,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_159_161",
          "bdc_text": "Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_30",
          "psc_text": "MENX sed additum X 22 melior 7 quam alia singula om. y 23 quaelibetJ libet D te ante doctrina leg. P-[HADTMENX sana in eius corpore sanam te faciat per eius gratiam, ut id. quod aliis melius habes in corpore et spiritu, idem ipse spiritus, qui corpori dominatur, nec extollat insolenter nec discernat inscienter. § 10 Nec quia dixi Ruth beatam, Annam beatiorem, cum illa bis nupserit, haec uniuira cito uiduata diu uixerit, continuo etiam te meliorem putes esse quam ItuthRuth. Alia quippe propheticis temporibus sanctarum feminarum dispensatio fuit, quas nubere oboedientia, honnon concupiscentia conpellebat, ut propagaretur populus dei, in quo praemitterentur prophetae Christi, cum et ipse populus per ea. quae in figura contingebant in illis, siue in his qui scirent siue in his qui illa nescirent, nihil aliud esset quam propheta Christi, ex quo nasceretur etiam caro Christi. ut ergo ille populus propagaretur, maledictus habebatur per legis sententiam, qui non",
          "candidate_score": 0.691989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_159_161",
          "bdc_text": "Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_34",
          "psc_text": "praeuidisse Christum ex uirgine proxime esse uenturum, quo potuit agnoscere et paruulum: unde merito etiam sine filiis, si tamen eos non habuit, secundas nuptias recusauit, quia nouerat iam tempus esse, quo Christo non officio pariendi, sed studio continendi nec coniugalibus fetandis uisceribus, sed castificandis uidualibus moribus melius seruiretur. si uero etiam sciebat Ruth per suam carnem propagari semen, unde Christus carnem fuerat habiturus, et huic scientiae nubendo exhibuit ministerium, non audeo iam dicere beatiorem fuisse Annae uiduitatem quam illius fecunditatem. § 11 Tu autem, quae et tiliosfilios habes et eo saeculi fine uiuis, quo iam tempus est non mittendi lapides, sed colligendi, non amplectendi, sed continendi ab amplexu — cum clamet apostolus: hoc autem dico, fratres: tempus breue est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint — profecto, si secundas nuptias adpetisses, nullum prophetiae uel legis obsequium, nullum prolis saltem carnale desiderium, sed solius incontinentiae fuisset",
          "candidate_score": 0.678335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_161",
          "bdc_text": "und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_67",
          "psc_text": "Anna per propheticam scientiam cognouit apud matrem uirginem Christum; te euangelica gratia fecit matrem uirginis Christi. illa itaque sancta uirgo, quam Christo uolentem et petentem obtulistis, uidualibus auiae matrisque meritis addidit aliquid de merito uirginali. non enim nihil inde habetis, quae hanc habetis, et in illa estis, quod in uobis non estis. nam ut sancta uirginitas adimeretur nnbentibusnubentibus uobis, ideo factum est, ut nasceretur ex nobisuobis. § 19 Haec itaque de meritis diuersis coniugatarum t diuersarumque uiduarum hoc opere non disputarem, si id, quod ad te scribo, tibi tantummodo scriberem. sed quoniam sunt quaedam in hoc genere sermonis difficillimae quaestiones, aliquid amplius quam quod ad te proprie pertinet dicere uolui propter quosdam, qui sibi docti non uidentur, nisi alienos labores non iudicando conentur discutere, sed lacerando conscindere; deinde ut etiam tu ipsa non solum serues, quod uouisti, et in eo bono proficias, uerum etiam diligentius firmiusque noueris idem bonum tuum",
          "candidate_score": 0.669837,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56_58",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_9",
          "psc_text": "quae-ea om. T 8 alt. quaeJ ea quae IaHADTMENXbd que 1 10 uolunt B que P 11 prv H 13 habetj habeat P1 habe.t C 15 et om. CIZB 16 autem et E 17 etiam eis bd eis om. T 18 uidue 1 20 bonum tuum est B eij et AT 22 est enim D 24 quale.cumque C cdmendat N commemoraret y 25 nuptiarum DT ulla om. D proposuit EXN 26 autemj enim ENX ••nuptaruin y religiosarum et christianarum N 20* christianarum et religiosarum coniugatarum, hinc intellegi potest. quod, cum de fugienda fornicatione praeciperet, ubi utique et coniugatos adloquebatur, nescitis, inquit, quia corpora uestra mefnbramembra sunt Christi? tantum ergo bonum est fidelis coniugii, ut etiam ipsa membra sint Christi. hoc autem bono quoniam melius est bonum continentiae uidualis. non hac professione id agitur, ut aliquid plus sit catholica uidua quam membrum CluistiChristi, sed ut meliorem quam coniugata . locum habeat",
          "candidate_score": 0.665172,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_97",
          "bdc_text": "1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_5",
          "psc_text": "Cor. 7. 8 1 per te quoque bd quodque P prode essent P 2 quicquid IXfABMENX his X 3 numquaę (s. ? add. 111) P uel] et X 4 prospexeris B 6 aliorumj eorum 7 8 pertineat AD exhortatio (h s. I.) PB exhortacioni T 9 exortatione T 10 excite- tur T 11 ego] ergo PyHADTMNX apud om. MENX 12 scribtura (semper b) CP 13 regula EX figet 11 14 ad temperanciam ut ipse ait T J5 partitur MENX 16 ergo om. MNX aliud mihi AD te Otu. PjADTMENX tibi om. y exponere doctoris PyDTMENX 17 exponere disputare T et om. PyAxH iis M dederit dominus ltfEXN 19 innubtis (semper b) C 20 et om. B itaque lIfEX itaque uerba X 21 non oportere om. I) 22 eiperte xr expertae (s. 1. expertas habere) H in nuptarum M innupt.arum X enim] ergo N nomine illas significat, quae non sunt nuptiis",
          "candidate_score": 0.652753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37_39",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_66",
          "psc_text": "eas PfHADMENX 12 humitas X 13 sex] sexu PiH ADMENX tuae om. CB adaequantur CIZB 14 enim] autem D si] in CIZ 17 hac I «ac Z exibueris IZX 18 qui A sperabit yHDF*MENXb speret A 19 deum r AD persistet PaMENXb persistat B oratione A die ac nocte T ac die Hbd 20 adque Cl debitaueris PrHIDi 21 agit] ait X 22 tue El quia eos habes, sed quia pie nutrire atque educare studes. ut enim tibi nascerentur, fecunditatis, ut uiuant, felicitatis est; ut autem sic instituantur, uoluntatis et potestatis. in illis tibi homines gratulentur, in hoc te imitentur. Anna per propheticam scientiam cognouit apud matrem uirginem Christum; te euangelica gratia fecit matrem uirginis Christi. illa itaque sancta uirgo, quam Christo uolentem et petentem obtulistis, uidualibus auiae matrisque meritis addidit aliquid de merito uirginali. non enim nihil inde habetis, quae hanc habetis, et in illa estis, quod in uobis",
          "candidate_score": 0.636359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_22",
          "psc_text": "PyHAB*TD catafruges Bx catafrige M catafrige ENX nonacianinouaciani T noaatini X 2 dissertissimua yADTMEB1 desertissimus Hi adstipnlatoradstipulator PyHA tertulianus AB 3 quemammodum PA nuptis D1 6 nuptis X 4 illis om. N 7 nam- est om. JB1 9 arbitramus T dixi T 10 esse] est PI TMENX om. AD 11 est esse T 12 quod 8. l. T honesto] honestum PfHATMENX 13 honestius (i 8. l. m. 2) B 14 est honestum AD 15 illud BD 17 nuptum om. ENX per hoc N 18 permanserint N sicut ergo] sut et ego JP1 sicut et ego P'ĮrHADTMENX 19 sic] si AD honestus A 22 nasouaso PyHI.ABtMEX tribuit E subditas esse uiris suis exemplo Sanae adhortatur; nam sic quaedam, inquit, sanctae mulieres, quae in deum sperabant, ornabant se, obsequentes uiris suis, quomodoSarraobaudiebatAbrahae, dominumillum uocans, cuius factae estis filiae benefacientes et non timentes ullam perturbationem. § 8 Vnde et illud, quod de innupta",
          "candidate_score": 0.634851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37_39",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_65",
          "psc_text": "illa tria bona, quae Annae fuerunt, et tua erunt. tibi autem sunt et filii, quos forte illa non habuit; nec ideo laudanda es, 6 cf. Luc. 2, 37 18 I Tim. 5, 5. 6 2 etiam om. y singulatim B singilatim M 3 uidaata aetate B 4 suecepit codd.: susceperit bd 5 deum—Anna om. X 6 illi om. D ac die HD die ac nocte bd 7 sit istarum X 9 et] est PAD om. MENX si om. CIZ aliae tres r 10 constuantur P, ex construantur effect. constituantur A illorum PfHADMENXbd singulae PyDlMNAl singule EX 11 quibus N et eas PfHADMENX 12 humitas X 13 sex] sexu PiH ADMENX tuae om. CB adaequantur CIZB 14 enim] autem D si] in CIZ 17 hac I «ac Z exibueris IZX 18 qui A sperabit yHDF*MENXb speret A 19 deum r AD persistet PaMENXb persistat B oratione A die ac nocte T",
          "candidate_score": 0.632088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_21",
          "psc_text": "bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit, et hoc illo beato beatius, ubi ait: beatior autem erit, si sic permanserit. sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum uoluit appellare. absit enim, ut turpe sit, unde loquens apostolus Petrus ait: uiri, uxoribus uestris tamquam uasi infirmiori et subiecto tribuite honorem quasi coheredibus gratiae, et illas adloquens 2 cf. Tert. de monog. et 1. II ad uxorem 3 I Cor. 7, 8 16 I Cor. 7, 38. 40 21. I Petr. 3, 7 1 condemnauimus Z condemnamus I condemnabit JP1 catafryges OJ Z catafriges PyHAB*TD catafruges Bx catafrige M catafrige ENX nonacianinouaciani T noaatini X 2 dissertissimua yADTMEB1 desertissimus Hi adstipnlatoradstipulator PyHA tertulianus AB 3 quemammodum PA nuptis D1 6 nuptis X 4 illis om. N 7 nam- est om. JB1 9 arbitramus T dixi T 10 esse] est PI TMENX om. AD 11",
          "candidate_score": 0.628268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_95_97",
          "bdc_text": "1 . Timoth. 4 [1-5 ] ; 1 . Corin. 7 [ 2. 9. 27 ff] ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_5",
          "psc_text": "Cor. 7. 8 1 per te quoque bd quodque P prode essent P 2 quicquid IXfABMENX his X 3 numquaę (s. ? add. 111) P uel] et X 4 prospexeris B 6 aliorumj eorum 7 8 pertineat AD exhortatio (h s. I.) PB exhortacioni T 9 exortatione T 10 excite- tur T 11 ego] ergo PyHADTMNX apud om. MENX 12 scribtura (semper b) CP 13 regula EX figet 11 14 ad temperanciam ut ipse ait T J5 partitur MENX 16 ergo om. MNX aliud mihi AD te Otu. PjADTMENX tibi om. y exponere doctoris PyDTMENX 17 exponere disputare T et om. PyAxH iis M dederit dominus ltfEXN 19 innubtis (semper b) C 20 et om. B itaque lIfEX itaque uerba X 21 non oportere om. I) 22 eiperte xr expertae (s. 1. expertas habere) H in nuptarum M innupt.arum X enim] ergo N nomine illas significat, quae non sunt nuptiis",
          "candidate_score": 0.621269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_19",
          "psc_text": "bonis I summissione CPrIZ.AlID MEX sum' mis sione T 15 dampnatur IZ dedignatnr (de s. I.) B 16 celibum]) 17 dei PADTMENX 18 placeat ClDl domino D 19 initiam HABU[ 20 ad id] aliud CIZ est om. N 21 horter non quia (horter s. l.) H debemus] ei debemus PrHAD debemns ei ME X non debemus ei N deberemus T 22 conligare (in ma. coniugale) B nuptias condemnabimus, quas nec Cataphryges nec Nouatiani nec disertissimus eorum astipulator Tertullianus turpes ausus est dicere. sed quemadmodum, cum ait: dico autem innuptis et uiduis bonum esse illis, si sic permanserint, utique bonum posuit pro meliore, quoniam omne, quod bono conparatum melius dicitur, etiam hoc procul dubio bonum est - nam quid est aliud quod ita dicitur melius, nisi quod magis bonum est? — nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur malum esse, si nupserint, quoniam dixit: bonum esse illis, si sic permanserint, ita etiam",
          "candidate_score": 0.617728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa035a.opp-lat1_window_109",
          "psc_text": "de his omnibus gratiarum actio patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum optimum et omne donum perfectum scriptura teste descendit. nam quando pro deliciis nuptarum, quas in carne uirorum habent, aliarum carnalium deliciarum tamquam in solacio usus adsumitur, quid ego dicam, quae sequantur mala, cum breuiter apostolus dixerit uiuentem mortuam esse uiduam, quae in deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat. intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi 9 cf. Iac. 1, 17 14 cf. I Tim. 5, 6 1 spem epe* subtrahnnt D quae BDbd amaris",
          "candidate_score": 0.588196,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum",
      "max_score": 0.69189,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_137",
          "psc_text": "Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de massa ejusdem damnationis fiunt in honorem, gratia illius, non meritis suis (Rom. IX, 22, 23). Ille quippe donat prodesse nobis, non solum quod docet veritas, verum etiam quod obstrepit vanitas; ut cum respondetur inquietissimae vanitati, auscultetur sincerissimae veritati. 52. De turpi maledicto arguit vanitas: sed turpe non esse, quibusdam rebus turpibus nominatis cavendam ostendere turpitudinem, misericors indicat veritas, et vecors vincitur vanitas. Nam de turpi maledicto potest a verbosis impiis reprehendi et apostolus Paulus, ubi ait, Utinam et abscindantur qui vos conturbant (Galat. V, 12) ! quod etsi bene intelligentibus benedictio magis apparet, ut fiant spadones propter regnum coelorum; potest",
          "candidate_score": 0.69189,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_90_92",
          "bdc_text": ", das aber gott verwirft , sye guͤt . So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_136",
          "psc_text": "sed justissimi Dei, qui tradidit eos in passiones ignominiae; ut crimina criminibus vindicentur, et supplicia peccantium non sint tormenta, sed incrementa vitiorum. Sapiens autem cum haec audit, ipsam magis in hac vita iram Dei timet, qua homo non patitur quod acriter dolet, sed facit quod turpiter libet; et ejus cui talia judicia displicent, verba insana contemnit, quia in ipso poenam Pharaonis, hoc est, indurati cordis agnoscit. Si enim quosdam qui non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt (Rom. I, 25-28) ; quid mirum, si et istum qui divina blasphemat eloquia, tradidit Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de",
          "candidate_score": 0.681964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_244",
          "psc_text": "Qui nos, non sicut iste dicit, nihil ignorare, sed utilia scire praecepit: nec sicut iste sentit atque a veritate dissentit, scientiam damnavit in nobis, quae fit sapiendo justitiam, sed quae fit experiendo peccatum. Qui nos quod errore moriebamur miseratus est. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui nos morti, non ex quo sapere coepimus, quod iste ait, sed ex quo deliquimus, destinavit. Qui nos proprias facultates hortatur spernere, imo vero loco tutiore recondere (Matth. VI, 19, 20): cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui se non tantum coelestium, verum etiam terrenorum Dominum ostendens, ea quae impii possidebant, exspoliatione plectendi, suos, quibus hoc pro tempore congruebat, auferre atque habere, sive jussit, sive permisit. Qui donat delicta conversis: cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui in tertiam et quartam progeniem retribuit digna perversis. Qui non omnium, sicut iste ait, sed eorum quos ante praescivit et praedestinavit,",
          "candidate_score": 0.676276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_65_67",
          "bdc_text": "Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ? Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] :",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_140",
          "psc_text": "et mensor, quod dici noluit, dixit, ne diceretur; quanto melius Deus magis morum quam verborum pulchritudinem quaerens atque munditiam, turpe aliquid non turpiter, sed minaciter dixit, ut hoc horreretur, ne illud committeretur, propter quod ad illa quae audire horroris est, veniretur? Et tamen cum legitur, aures infidelitas claudit, avertit faciem, exasperat vultum, linguam vibrat, blasphemias jaculatur. Videte si non sunt isti ex isto genere hominum, qui loquente Christo de Sacramento corporis et sanguinis sui dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Nisi quod excusabiliores sunt, qui verba divina quae non intelligebant, non in maledictione, sed in benedictione horribilia non ferebant. Mirum enim non est, si maledictum quando auditur, horretur; nec exigendum est ut verbis non horrendis dicatur, quod ad hoc dicitur, ut ab exhorrente timeatur: Dominus autem talia dicebat, quae amari praeciperet, non timeri; et tamen quae infidelitas sufferat, Caro mea vere cibus est, et sanguis meus vere",
          "candidate_score": 0.675534,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58_60",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ? Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_172",
          "psc_text": "Hoc vanitas, non veritas loquitur. Nam quo nisi Spiritu sancto Prophetas suos Dominus implevit, de quibus in Epistolae exordio dictum est ad Romanos, quod et supra commemoravi: Paulus servus Christi Jesu, vocatus apostolus, segregatus in Evangelio Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem (Id. I, 1-3). Et hoc quidem testimonium etiam iste posuit, prohibens eum ad quem scribit aliis Prophetis credere de Christo, praeter illos quos Prophetas ejus ad Romanos dicit Apostolus: quos credo non arbitratur Prophetas fuisse Judaeorum. Sed cujuslibet eos fuisse gentis opinetur, cur ibi non advertit, Quod ante promiserat per Prophetas suos? Per quoslibet enim Prophetas suos si ante promisit Evangelium de Filio suo, quid est quod iste dicit sanctum ac divinum Spiritum super terram non fuisse ante Salvatoris adventum? Et tamen isti unde potuerunt esse prophetae, annuntiantes Christum ex semine David",
          "candidate_score": 0.674518,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_70_72",
          "bdc_text": "Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ?",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_106",
          "psc_text": "Spiritus possit, quis ferat, nisi qui ea prudenter intelligit? Nonne in Evangelio scriptum est: Qui credit in Filium, habet vitam aeternam; qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) ? Calumnietur ergo et huic verbo iste blasphemus, et dicat: Qualis est qui irascitur, cum scriptum sit, Iracundia viri, justitiam Dei non operatur (Jacobi I, 20) ? Calumnietur isto modo et Apostolo dicenti, Numquid iniquus Deus qui infert iram (Rom. III, 5) ? Jam porro si quisquam diceret, Confundetur Christus, et hoc eo tempore quo judicaturus est vivos et mortuos; quis eum christianus patienter audiret? Tamen in Evangelio, Qui me, inquit, confusus fuerit, et verba mea, in generatione ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confundetur eum cum venerit in gloria Patris sui cum Angelis sanctis (Marc. VIII, 38) . Cur autem orantes dicimus, Sanctificetur nomen tuum (Matth. VI, 9) , si",
          "candidate_score": 0.668963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_47",
          "psc_text": "servaturus, jubere: quia poena contemptoris docuit alios obedire. Nec in homine pars Dei restitit Deo: quia si hominis anima pars Dei esset, nec a se ipsa, nec ab aliquo decipi, nec ad aliquid male faciendum, sive patiendum, ulla necessitate compelli, nec in melius vel deterius mutari omnino potuisset. 22. Flatus autem ille Dei qui hominem animavit (Gen. I, 7), factus est ab ipso, non de ipso. Quia nec hominis flatus, hominis pars est; nec homo eum facit de se ipso, sed ex aerio halitu sumpto et effuso: Deus vero potuit et de nihilo, et vivum rationalemque, quod non potest homo. Quamvis nonnulli existiment non tunc animatum primum hominem, quando Deus in ejus faciem sufflavit, et factus est in animam vivam; sed tunc accepisse Spiritum sanctum. Quodlibet autem horum credibilius ostendatur, unde nunc longum est disputare; animam tamen non esse partem Dei, nec de substantia et natura ejus creatam sive prolatam,",
          "candidate_score": 0.665545,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91_93",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz : ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) . nitt berychtdarin nicht unterrichtet , unerfahren , unkundig ( SI VI 441f). .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_137",
          "psc_text": "Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de massa ejusdem damnationis fiunt in honorem, gratia illius, non meritis suis (Rom. IX, 22, 23). Ille quippe donat prodesse nobis, non solum quod docet veritas, verum etiam quod obstrepit vanitas; ut cum respondetur inquietissimae vanitati, auscultetur sincerissimae veritati. 52. De turpi maledicto arguit vanitas: sed turpe non esse, quibusdam rebus turpibus nominatis cavendam ostendere turpitudinem, misericors indicat veritas, et vecors vincitur vanitas. Nam de turpi maledicto potest a verbosis impiis reprehendi et apostolus Paulus, ubi ait, Utinam et abscindantur qui vos conturbant (Galat. V, 12) ! quod etsi bene intelligentibus benedictio magis apparet, ut fiant spadones propter regnum coelorum; potest",
          "candidate_score": 0.665537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_137",
          "psc_text": "Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de massa ejusdem damnationis fiunt in honorem, gratia illius, non meritis suis (Rom. IX, 22, 23). Ille quippe donat prodesse nobis, non solum quod docet veritas, verum etiam quod obstrepit vanitas; ut cum respondetur inquietissimae vanitati, auscultetur sincerissimae veritati. 52. De turpi maledicto arguit vanitas: sed turpe non esse, quibusdam rebus turpibus nominatis cavendam ostendere turpitudinem, misericors indicat veritas, et vecors vincitur vanitas. Nam de turpi maledicto potest a verbosis impiis reprehendi et apostolus Paulus, ubi ait, Utinam et abscindantur qui vos conturbant (Galat. V, 12) ! quod etsi bene intelligentibus benedictio magis apparet, ut fiant spadones propter regnum coelorum; potest",
          "candidate_score": 0.662791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_92",
          "bdc_text": "ghein frommer kan sich an dem verbös erenÄrgernis nehmen ( SI IV 1724 ). , das recht ist. Verärgeret er sich aber , so ist er der frommgheitFrömmigkeit , Rechtschaffenheit ( SI I 1297 ) .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_136",
          "psc_text": "sed justissimi Dei, qui tradidit eos in passiones ignominiae; ut crimina criminibus vindicentur, et supplicia peccantium non sint tormenta, sed incrementa vitiorum. Sapiens autem cum haec audit, ipsam magis in hac vita iram Dei timet, qua homo non patitur quod acriter dolet, sed facit quod turpiter libet; et ejus cui talia judicia displicent, verba insana contemnit, quia in ipso poenam Pharaonis, hoc est, indurati cordis agnoscit. Si enim quosdam qui non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt (Rom. I, 25-28) ; quid mirum, si et istum qui divina blasphemat eloquia, tradidit Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de",
          "candidate_score": 0.65711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_246",
          "psc_text": "Qui nos non in totum irasci prohibuit, quandoquidem et ipse iratus est ubi oportuit: sed irasci et non peccare praecepit. Ipse est autem, non alius, non qui vindicandi causas, sicut iste affirmat, inquirit; sed vindicandas causas, quando ipse novit, advertit. Qui nos, ne quando juraremus, monuit: ut quoniam falli possumus, longe simus a perjurio non jurando. Ipse est autem, non alius, ut hic putat, qui suae sententiae veritatem ad incredulos increpandos, ubi opus esse judicavit, etiam jurando firmavit. Sicut autem homo jurans adhibet testem Deum, ita se ipsum Deus. Qui nos in fide verbi veri stare jussit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, non qui voluntatem suam, sicut iste blasphemat, sed qui res quas voluit, non mutata voluntate mutavit. Qui nos viam veritatis docuit. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui nunquam, sicut iste calumniatur, falsis promissionibus suos decipit. Qui nos irreprehensibiles esse mandavit. Ipse est enim et",
          "candidate_score": 0.652683,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_69_71",
          "bdc_text": "Kanstu anders daruß machen , dann : Wee dem menschen , der ein so schantlich böß arg läben fuͤrt , daß sich ander lüt daran stossind , ouch böser werdent , oder dardurch verletzt werdint ? Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach :",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_106",
          "psc_text": "Spiritus possit, quis ferat, nisi qui ea prudenter intelligit? Nonne in Evangelio scriptum est: Qui credit in Filium, habet vitam aeternam; qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) ? Calumnietur ergo et huic verbo iste blasphemus, et dicat: Qualis est qui irascitur, cum scriptum sit, Iracundia viri, justitiam Dei non operatur (Jacobi I, 20) ? Calumnietur isto modo et Apostolo dicenti, Numquid iniquus Deus qui infert iram (Rom. III, 5) ? Jam porro si quisquam diceret, Confundetur Christus, et hoc eo tempore quo judicaturus est vivos et mortuos; quis eum christianus patienter audiret? Tamen in Evangelio, Qui me, inquit, confusus fuerit, et verba mea, in generatione ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confundetur eum cum venerit in gloria Patris sui cum Angelis sanctis (Marc. VIII, 38) . Cur autem orantes dicimus, Sanctificetur nomen tuum (Matth. VI, 9) , si",
          "candidate_score": 0.627673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_60",
          "bdc_text": "Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_154",
          "psc_text": "quo eos fuisse liberos magis debuit gratulari? Quid opus erat ut ad Romanos sic fuisset exorsus: Paulus servus Christi Jesu, vocatus apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem (Rom. I, 1-3) ? Quare non sibi potius personam imponit illorum? Quare se facit tanquam sub Lege, eis qui fuerant sine Lege? Utquid eis dicit: Vobis enim dico Gentibus, quamdiu quidem ego sum Gentium apostolus, ministerium meum glorificabo, si quo modo ad aemulationem provocem carnem meam, ut salvos faciam aliquos ex illis. Si enim rejectio illorum reconciliatio est mundi, quae erit assumptio, nisi vita ex mortuis? Si autem delibatio sancta est, et conspersio; et si radix sancta est, et rami. De Israelitis quippe ista dicit, de quibus ante jam dixerat: Quid ergo amplius est Judaeo, aut quae utilitas circumcisionis? Multum per omnem modum.",
          "candidate_score": 0.621211,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1",
      "max_score": 0.691853,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63_65",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ] Lieber , so sag anSag , sprich! ( SI VII 405f). , vermeinst nitt , daß ich als wol Christi sye als aber du und also ungern yemands verergeren welte als ouch du? Was heyst ergernuß ?",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_263",
          "psc_text": "LSPm1G dolorisu«eO dolorisue ṣụạẹ (ss.l., corr. m2) K dolori suç (del. suę in mg. add. sue) C superare Oml 19 homines Gm1 quiḍ K ut b necesse SKC 21 diligendum] delectādū b 24 consumans SGO 25 brebians C 26 prophetasqu∗e O necea] nec. e. ā. P nec eā b apertissimis prompsit. diliges, inquit, dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. quid neriusuerius his inpletis inpleri omnino iustitiam? uerum tamen qui hoc adtendit, etiam illud adtendat, quam in multis offendamus omnes, dum putamus deo quem diligimus placere uel non displicere quod facimus et postea per scripturam eius siue certa et perspicua ratione commoniti, cum didicerimus quod ei non placeat, pacnitendopaenitendo deprecamur, ut ignoscat. plena humana nitauita est documentis talibus. unde autem minus nouimus quid ei placeat, nisi quia et ipse minus notus est nobis?",
          "candidate_score": 0.691853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_49_51",
          "bdc_text": "sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_171",
          "psc_text": "semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem, non est cur eos conemur discernere ab his quibus dominus per prophetam promittens testamentum nouum dixit leges suas se scripturum in cordibus eorum, quia et ipsi per insertionem, quam oleastro praestitam dicit, ad eandem olcam, hoc est ad eundeineundem dei populum, pertinent, potiusque concordat prophetico etiam hoc apostolicum testimonium. ut hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c",
          "candidate_score": 0.669422,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50_52",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_171",
          "psc_text": "semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem, non est cur eos conemur discernere ab his quibus dominus per prophetam promittens testamentum nouum dixit leges suas se scripturum in cordibus eorum, quia et ipsi per insertionem, quam oleastro praestitam dicit, ad eandem olcam, hoc est ad eundeineundem dei populum, pertinent, potiusque concordat prophetico etiam hoc apostolicum testimonium. ut hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c",
          "candidate_score": 0.663646,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_50_52",
          "bdc_text": "ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen . und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_172",
          "psc_text": "hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c s, ut per hanc promissionis gratiam oliuae insereretur oleaster et fierent fideles gentes filii Abrahae in semine AbralweAbrahae, quod est Christus, sectantes eius fidem, qui non accepta in tabulis lege nondumque habens ipsam circuincisionemcircumcisionem credidcredidit i t deo et deputatum est illi ad iustitiam. ac sic tale erit hoc quod de eiusmodi gentibus dixit apostolus, quod opus legis scriptum habeant in cordibus suis, quale est illud ad Corinthios: non in tabulis lapideis, sed i n tabulis cordis carnaibuscarnalibus. ita enim fiunt 1 Matth.6,0 5cf. Rom. 2,14.15 10 cf. Hier. 38(31),33 11.19cf. Rom. 11,24 16 cf. Gal. 5, G cf. Gal.3,",
          "candidate_score": 0.660901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_116",
          "psc_text": "in domino Iesu Christo commendans usque ad illud ueniret indumentum iustitiae fidei, quo induti non nudi inueniamur et propter hoc ingomeseimus mortalitate praegrauati habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a uita, uide quid adiungat: qui autem operatus est nos. inquit, i n hoc ipsum deus qui dedit nobis pignus spiritus et post pauca intulit: ut nos simus institia dei in ipso. haec. est illa iustitia dei, non qua ipse iustus est, sed qua nos ab eo facti. § 32 Nemo ergo Christianorum aberrotaberret ab hac fide, quaoquae sola christiana cstest, neque quisquam, cum uerecundatus fuerit dicere per nos ipsos fieri nos iustos non hoc in nobis operante gratia dei, quia uidet hoc a fidelibus et piis ferri non posse cum dicitur, ad hoc se conuertat, ut dicat ideo sine operatione gratiae dei nos iustos esse nOli posse, quia legem dedit, quia doctrinam instituit, quia bona",
          "candidate_score": 0.659273,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_52_54",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_172",
          "psc_text": "hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c s, ut per hanc promissionis gratiam oliuae insereretur oleaster et fierent fideles gentes filii Abrahae in semine AbralweAbrahae, quod est Christus, sectantes eius fidem, qui non accepta in tabulis lege nondumque habens ipsam circuincisionemcircumcisionem credidcredidit i t deo et deputatum est illi ad iustitiam. ac sic tale erit hoc quod de eiusmodi gentibus dixit apostolus, quod opus legis scriptum habeant in cordibus suis, quale est illud ad Corinthios: non in tabulis lapideis, sed i n tabulis cordis carnaibuscarnalibus. ita enim fiunt 1 Matth.6,0 5cf. Rom. 2,14.15 10 cf. Hier. 38(31),33 11.19cf. Rom. 11,24 16 cf. Gal. 5, G cf. Gal.3,",
          "candidate_score": 0.657225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53_55",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_109",
          "psc_text": "ministrata per nos, scripta non atramento, sed spiritu dei uiui, non in tabulis lapideis, sed in tabuistabulis cordis carnaibus. ecce quemadmodum ostendit, quia illud extra hominem scribitur, ut eum forinsecus terrificet, hoc in ipso homine, ut eum intrinsecus iustificet. carnales autem tabulas cordis dixit non carnalis prudentiae, sed tamquam uiuentes sensumque habentes in conparatione lapidis, qui sine sensu est. et quod paulo post dicit, quod non poterant intendere filii Israhel usque in finem uultus Moysi et ideo ciseis per uelum loquebatur, hoc significat, quia littera legis iustificat neminem, sed lielamenuelamen positum est in lectione ueteris testamenti, donec ad Christum transeatur et auferatur urlamcnuelamen, id est transeatur ad gratiam et intellegatur ab ipso nobis esse iustificationem, qua faciamus quod iubet. qui propterea iubet, ut in nobis deficientes ad illum confugiamus. ideo uiigilantissimeuigilantissime cum dixisset: confidentiam taem habemus per Christum ad deum, ne nostris hoc uiribus 1 Rom. 5, 5 3 cf.",
          "candidate_score": 0.654558,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_63",
          "bdc_text": "Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_263",
          "psc_text": "LSPm1G dolorisu«eO dolorisue ṣụạẹ (ss.l., corr. m2) K dolori suç (del. suę in mg. add. sue) C superare Oml 19 homines Gm1 quiḍ K ut b necesse SKC 21 diligendum] delectādū b 24 consumans SGO 25 brebians C 26 prophetasqu∗e O necea] nec. e. ā. P nec eā b apertissimis prompsit. diliges, inquit, dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. quid neriusuerius his inpletis inpleri omnino iustitiam? uerum tamen qui hoc adtendit, etiam illud adtendat, quam in multis offendamus omnes, dum putamus deo quem diligimus placere uel non displicere quod facimus et postea per scripturam eius siue certa et perspicua ratione commoniti, cum didicerimus quod ei non placeat, pacnitendopaenitendo deprecamur, ut ignoscat. plena humana nitauita est documentis talibus. unde autem minus nouimus quid ei placeat, nisi quia et ipse minus notus est nobis?",
          "candidate_score": 0.652724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53_55",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. . Redstu schon , so wellist der anfechtung widerston , sichSiehe! , so fürcht ich warlich , du thuͤgiststust das .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_171",
          "psc_text": "semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem, non est cur eos conemur discernere ab his quibus dominus per prophetam promittens testamentum nouum dixit leges suas se scripturum in cordibus eorum, quia et ipsi per insertionem, quam oleastro praestitam dicit, ad eandem olcam, hoc est ad eundeineundem dei populum, pertinent, potiusque concordat prophetico etiam hoc apostolicum testimonium. ut hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c",
          "candidate_score": 0.651866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_47_49",
          "bdc_text": "kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_171",
          "psc_text": "semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem, non est cur eos conemur discernere ab his quibus dominus per prophetam promittens testamentum nouum dixit leges suas se scripturum in cordibus eorum, quia et ipsi per insertionem, quam oleastro praestitam dicit, ad eandem olcam, hoc est ad eundeineundem dei populum, pertinent, potiusque concordat prophetico etiam hoc apostolicum testimonium. ut hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c",
          "candidate_score": 0.651407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_52_54",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. . Es ist ye gwüß , daß gott den eelichen stand hat ingesetzt , daß man ye damitt nitt sündetVgl. 1 Kor 7 , 2. 28. 36. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_109",
          "psc_text": "ministrata per nos, scripta non atramento, sed spiritu dei uiui, non in tabulis lapideis, sed in tabuistabulis cordis carnaibus. ecce quemadmodum ostendit, quia illud extra hominem scribitur, ut eum forinsecus terrificet, hoc in ipso homine, ut eum intrinsecus iustificet. carnales autem tabulas cordis dixit non carnalis prudentiae, sed tamquam uiuentes sensumque habentes in conparatione lapidis, qui sine sensu est. et quod paulo post dicit, quod non poterant intendere filii Israhel usque in finem uultus Moysi et ideo ciseis per uelum loquebatur, hoc significat, quia littera legis iustificat neminem, sed lielamenuelamen positum est in lectione ueteris testamenti, donec ad Christum transeatur et auferatur urlamcnuelamen, id est transeatur ad gratiam et intellegatur ab ipso nobis esse iustificationem, qua faciamus quod iubet. qui propterea iubet, ut in nobis deficientes ad illum confugiamus. ideo uiigilantissimeuigilantissime cum dixisset: confidentiam taem habemus per Christum ad deum, ne nostris hoc uiribus 1 Rom. 5, 5 3 cf.",
          "candidate_score": 0.648064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_48_50",
          "bdc_text": "Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ; sinngemäß : ebenso fest wie du. durch das lyden Christi als du mich , daß du mir halltistnämlich das Versprechen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_171",
          "psc_text": "semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem, non est cur eos conemur discernere ab his quibus dominus per prophetam promittens testamentum nouum dixit leges suas se scripturum in cordibus eorum, quia et ipsi per insertionem, quam oleastro praestitam dicit, ad eandem olcam, hoc est ad eundeineundem dei populum, pertinent, potiusque concordat prophetico etiam hoc apostolicum testimonium. ut hoc sit pertinere ad testainentumtestamentum nouum legem dei habere non in tabulis. sed in cordibus scriptam, hoc est intimo affectu iustitiam legis amplecti, ubi fides per dilectionem operatur, quia ex fide iustificat gentes deus, quod scriptura praeuidens praenuntiauit Abrahae dicens: in semincsemine tuo benedicentur omnes g e 11 t c",
          "candidate_score": 0.647172,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_51_53",
          "bdc_text": "und dich erzöugistdich er weist ( Grimm III 1084). , wie ich dir wol vertruw und ich wol weiß , daß gottes will und ordnung istDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_130",
          "psc_text": "promissum est testamentum nouum. § 36 Quid sunt ergo leges dci ab ipso deo scriptae in cordibus nisi ipsa praesentia spiritus sanetisancti, qui est digitus dei, quo praesente diffunditur caritas in cordibus nostris, quae plenitudo Iegislegis est et finis praecepti? nam quia uetcrisueteris testamenti promissa terrena sunt, licet — exceptis sacramentis, quae umbrae erant fnturormTIfuturorum, sicut est circumcisio et sabbatum et aliacaliae dierum obseruationes et quarundam escarum cerimoniae et multiplex sacrificiorum sacrorumque ritus, quae uctustati carnali lege iugoque seruili congruebant — talia contineat praecepta iustitiae, qualia nunc quoque obsernareobseruare praecipimur, quae maxime duabus illis tabulis sine figura adumbratae significationis expressa sunt, sicuti est: non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces et si quod est aliud mandatum, quod in hoc sermone recapitulatur: diliges proximum tuum tamquam tc ipsum, tamen, quia in eo, sicut dixi, promissa terrena et temporalia recitantur, quae bona sunt huius corruptibilis carnis, quamnisquamuis eis sempiterna atque caclestiacaelestia ad",
          "candidate_score": 0.64657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_171_173",
          "bdc_text": "Gott segne dich ( vgl. SI II 661f) . der geb dir ouch in din gmuͤt , daß du mitt fröuden sinen willen thuͤgist . DatumWeiter unten folgt der Zusatz ( siehe c-d). .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_241",
          "psc_text": "nitam tuam: hoc fit in ultima resurrectione mortuorum. qui coronat te in miseratione et misericordia: hoc fit in iudicio, ubi cum rex iustus sederit in throno redditurus unicuique secundum opera eius, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur munduinmundum se esse a peccato? ideo illic nccessaiium fuit commemorare miscrationemmiserationem et miscricordiammisericordiam domini, ubi iam exigi debita et reddi merita sic possint uideri, ut nullus esset misericordiae locus. coronat ergo in miseratione et misericordia, sed etiam sic secundum opera. segregabitur enim ad 1 Ps. 102. 5 6 Ps. 102, 2 9 Ps. 102, 3 12 cf. Gal. 5, 17 .14 cf. Rom. 7,23.18 17 cf. Gal. 5, 6 18. 19 Ps. 102, 4 21 cf. Prou. 20, 8. 9 Matth. 16, 27 27 cf. Ps. 61, 13 1 des*peraret (de in ras.)0 3 quae om.C 4 pa*ulolum OK 5 et om. Om1 inpice Lm1 delectauiliterOml 6 dno 0 8",
          "candidate_score": 0.645861,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_102_104",
          "bdc_text": "Sölte man nun denen allen uus wartenalle abwarten . und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) . in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_82",
          "psc_text": "incidat in uitium illius pharisaei, qui quamquam deo gratias ageret ex his quae habebat, nihil tamen petebat dari sibi, tamquam nihilo indigeret ad augendam perficiendamue iustitiam. his igitur consideratis pertractatisque pro uiribus, quas dominus donare dignatur, colligimus non iustificari hominem praeceptis bonae uitae nisi per fidem Iesu Christi, hoc est non lege operum, sed lege fidcifidei, non littera, sed spiritu, non factorum meritis, sed gratuita gratia. § 23 Quamuis itaque illos, quibus circumcisio persuadebatur, ita corripere atque corrigere uideatur apostolus, ut legis nomine eandem circumcisionem appellet ceterasque eiusmodi legis obseruationcsobseruationes, quas tamquam umbras futuri iam nunc respuunt Christiani id tenentes quod per illas umbras figurate promittebatur, tamen legem, ex qua neminem dicit iustificari, non tantum in illis sacramentis, quae habuerunt promissiuas figuras, uerum etiam in illis operibus uult intellegi, quae quisquis fecerit iuste uiuit; ubi est et illud: non concupisces. atque ut hoc quod dicimus fiat planius, ipsum Decalogum uideamus.",
          "candidate_score": 0.643605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_54",
          "psc_text": "egent gloria dei, et haec est gratia, de qua continuo dicit: iustificati gratis per gratiam ipsius. iniustus ergo legitime lege utitur, ut iustus fiat; quod cum factus fuerit, ea iam non utatur tamquam ueliiculo cum peruenerit uel potius, ut supra dicta similitudine apostoli utar, tamquam paedagogo cum eruditus fuerit. quomodo enim iusto lex non est posita, si et iusto est necessaria, non qua iniustus ad iustificantcm gratiam perducatur, sed qua legitime iam iustus utatur? an forte, immo uero non forte, sed certe sic legitime utitur lege iam iustus, cum eam terrendis inponit iniustis, ut cum et in ipsis coeperit inolitae concupiscentiae morbus incentiuo prohibitionis et cumulo praeuaricationis augeri, confugiant per fidem ad iustificantem gratiam et per donum spiritus suauitate iustitiae delectati poenam litterae minantis euadant? ita non erunt contraria neque inter se duo ista pugnabunt, ut etiam iustus bona lege legitime utatur et tamen iusto lex posita non sit; non",
          "candidate_score": 0.642575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_47",
          "psc_text": "Christi impleuit aduentus. nam hinc sequitur et adiungit dicens: iustitia autem dei per fidem Iesu Christi, hoc est per fidem, qua creditur in Christum. sicut autcmautem ista fides Christi dicta cstest non qua credit Christus, sic illa iustitia dei non qua iustus est deus. utrumque enim nostrum est; sed ideo dei et Christi dicitur, quod eius nobis largitate donatur. iustitia ergo dei sine lege non sine lege manifestata. quomodo enim per legem testificata, si einesine lege manifestata? sed iustitia dei sine lege est, quam deus per spiritum gratiae credenti confert sine adiutorio legis, hoc est non adiutus a lege, quando quidem per legem ostendit homini infirmitatem suam, ut ad eius misericordiam per fidem confugiens sanaretur. de sapientia quippe eius dictum est, quod legem et misericordiam in lingua portet, legem scilicet, qua reos faciat superbos, misericordiam uero, qua iustificet humilatos. iustitia ergo dci per fidem IesuChristi in omnes qui credunt; uonnon",
          "candidate_score": 0.635782,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_91",
          "bdc_text": "So lugSiehe! , was frommer menschen du mir fürstellistvorstellst , zeigst , vorführst ( SI XI 172f). ! Kurtz :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_170",
          "psc_text": "11 quam instificati Lm1 SGOKm1C 13 qui bisK hom. iam b 15 iam homines om. zbd 17 non recte d acccperemus Pm1 18 esset C leges Gm2 19 quam] qua O 20 iusti om. PO iustificabuntur (ent s.) P fient b post iustif. s. l. quā O enim om. K hac L 21 tandundem C no Kml 22 qui Pd intelligerctur b 24 hac L 2G se*(s s. I.) L, om. PGb iustificarib 27 sancto suos G aliter autem sanctificetur nomen tuum; nam illud ideo, quia ipse illos facit esse sanctos, qui non erant sancti, hoc autem ideo, ut quod semper apud se sanctum est sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est sancte timeatur.. § 46 Si ergo gentes commemorans naturaliter quae legis sunt . facientes et scriptum habentes opus legis in cordibus illos intellegi uoluitnoluit, qui credunt in Christum, quia non sicut Iudaei praemissa sibi lege ncniuntucniunt ad fidem,",
          "candidate_score": 0.635087,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_104",
          "bdc_text": "in dem , das recht ist , so wurde doch uß christenlicher religion nützid dannnichts als.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_46",
          "psc_text": "quid sequitur. nunc autem, inquit, sine lcge iustitia dei manifestata est, testificata per legem et prophetas. parumne insonat surdis? iustitia, inquit, dei manifestata est. hanc ignorant qui suam uoluntnolunt constituere, huic nolunt esse subiecti. iustitia, inquit, dei manifestata est —non dixit: 'iustitia hominis ucl iustitia propriaopropriae uoluntatis' — iustitia dei, non qua deus iustus est, scd qua induit hominem, cum iustificat impium. haec testificatur perlegem et prophetas; huic quippe testimonium perhibent lcx et prophetae: lex quidem hoc ipso, quod iubendo et minando et neminem iustificando satis indicat dono dei iustificari hominem per adiutorium spiritus, prophetae autem. quia id quod pracdixerunt Christi impleuit aduentus. nam hinc sequitur et adiungit dicens: iustitia autem dei per fidem Iesu Christi, hoc est per fidem, qua creditur in Christum. sicut autcmautem ista fides Christi dicta cstest non qua credit Christus, sic illa iustitia dei non qua iustus est deus. utrumque enim nostrum est; sed ideo",
          "candidate_score": 0.633674,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum",
      "max_score": 0.69083,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_272",
          "psc_text": "locutus est Jesus in parabolis ad turbas, et sine parabolis non loquebatur eis. Non discipulis, sed turbis per parabolas loquitur; et usque hodie turbae in parabolis audiunt: discipuli domi interrogant Salvatorem. (Vers. 35.) Ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem: Aperiam in parabolis os meum, eructabo abscondita a constitutione mundi. Hoc testimonium de septuagesimo septimo psalmo (Vers. 2) sumptum est. Legi in nonnullis codicibus, et studiosus lector forte reperiet idipsum, in eo loco 95 ubi nos posuimus, et Vulgata habet editio: Ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem, ibi scriptum, per Isaiam prophetam dicentem. Quod quia minime inveniebatur in Isaia, arbitror postea a prudentibus viris esse sublatum. Sed mihi videtur in principio ita editum: Quod scriptum est per Asaph prophetam, dicentem. Septuagesimus enim septimus psalmus, de quo hoc sumptum est testimonium, Asaph prophetae titulo inscribitur. Et primum scriptorem non intellexisse Asaph, et putasse scriptoris vitium, atque emendasse nomen",
          "candidate_score": 0.69083,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66_68",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja . Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ?",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_234",
          "psc_text": "Neque enim fieri potest, ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur malum. Quod autem sequitur: (Vers. 34.) Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Ostendit illos arborem malam, et tales afferre fructus blasphemiae redundantes [ Al. redundantis], qualia habeant semina diaboli. (Vers. 35.) Bonus homo de bono thesauro profert bona. Et malus homo de malo thesauro profert mala. Vel ipsos Judaeos Dominum blasphemantes ostendit de quali thesauro blasphemias proferant, vel cum superiori quaestione haeret sententia, quod quomodo non possit bonus homo proferre mala, nec malus bona: sic non possit Christus mala, et diabolus bona opera facere. (Vers. 36, 37.) Dico autem vobis, quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hoc quoque haeret cum superioribus. Et est sensus: Si otiosum verbum, quod nequaquam aedificat",
          "candidate_score": 0.674722,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_64",
          "bdc_text": "«We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_135",
          "psc_text": "Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quamquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque [ Al. plerisque] evenire corporum debilitates. Et idcirco forsan dimittuntur prius peccata tua [ Al. tacet tua], ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. (Vers. 7, 8.) Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit, et abiit in domum suam. Videntes autem turbae, timuerunt et glorificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Et anima paralytica si surrexerit, si pristinum robur recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat antea dissoluta, et portat illum in domum virtutum suarum. (Vers. 9.) Et cum transiret inde Jesus, vidit hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine. Et ait illi: Sequere me. Et surgens secutus est eum. Caeteri evangelistae propter verecundiam et honorem Matthaei, noluerunt eum nomine appellare vulgato, sed dixerunt, Levi: duplici quippe vocabulo fuit. Ipse autem Matthaeus, secundum illud",
          "candidate_score": 0.666944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_254",
          "psc_text": "fluctuum perstrepente, non audiunt ad liquidum quae 89 dicuntur: impleturque in eis prophetia Isaiae: Auditu audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non videbitis (Isai. VI, 9) . Haec de turbis prophetata sunt, quae stant in littore, et Dei non merentur audire sermonem. Accedamus ergo et nos cum discipulis ad Jesum, et rogemus eum dissertionem parabolae, ne cum turbis frustra aures et oculos habere videamur. (Vers. 15.) Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt. Reddit causas quare videntes non videant, et audientes non audiant: quia incrassatum est, inquit, cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt: Ac ne forte arbitremur crassitudinem cordis et gravitatem aurium naturae esse, non voluntatis, subjungit culpam arbitrii, et dicit: Et oculos suos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et sanem eos. In parabolis ergo audiunt et in aenigmate, qui, clausis oculis, nolunt cernere veritatem. (Vers.",
          "candidate_score": 0.663354,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_254",
          "psc_text": "fluctuum perstrepente, non audiunt ad liquidum quae 89 dicuntur: impleturque in eis prophetia Isaiae: Auditu audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non videbitis (Isai. VI, 9) . Haec de turbis prophetata sunt, quae stant in littore, et Dei non merentur audire sermonem. Accedamus ergo et nos cum discipulis ad Jesum, et rogemus eum dissertionem parabolae, ne cum turbis frustra aures et oculos habere videamur. (Vers. 15.) Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt. Reddit causas quare videntes non videant, et audientes non audiant: quia incrassatum est, inquit, cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt: Ac ne forte arbitremur crassitudinem cordis et gravitatem aurium naturae esse, non voluntatis, subjungit culpam arbitrii, et dicit: Et oculos suos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et sanem eos. In parabolis ergo audiunt et in aenigmate, qui, clausis oculis, nolunt cernere veritatem. (Vers.",
          "candidate_score": 0.662235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_255",
          "psc_text": "Ac ne forte arbitremur crassitudinem cordis et gravitatem aurium naturae esse, non voluntatis, subjungit culpam arbitrii, et dicit: Et oculos suos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et sanem eos. In parabolis ergo audiunt et in aenigmate, qui, clausis oculis, nolunt cernere veritatem. (Vers. 16). Vestri autem beati oculi, quia vident: et aures vestroe, quia audiunt. Nisi supra legissemus auditores ad intelligentiam provocatos, Salvatore dicente: Qui habet aures audiendi, audiat, putaremus nunc oculos et aures quae beatitudinem accipiunt, carnis [ Al. corporales] intelligi. Sed mihi videntur illi beati oculi, qui possunt Christi cognoscere sacramenta, et quos levari Jesus in sublime praecepit, ut candentes segetes aspiciant (Joan. IV, 9); et illae aures beatae, de quibus Isaias loquitur: Dominus apposuit mihi auriculam (Isai. L, 5) . (Vers. 17, 18.) Amen quippe dico vobis, quia multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt: et",
          "candidate_score": 0.659574,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_136",
          "psc_text": "virtutum suarum. (Vers. 9.) Et cum transiret inde Jesus, vidit hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine. Et ait illi: Sequere me. Et surgens secutus est eum. Caeteri evangelistae propter verecundiam et honorem Matthaei, noluerunt eum nomine appellare vulgato, sed dixerunt, Levi: duplici quippe vocabulo fuit. Ipse autem Matthaeus, secundum illud quod 50 a Salomone praecipitur [ Al. dicitur]: Justus accusator est sui in principio sermonis (Prov. XVIII, 17) . Et in alio loco: Dic tu peccata tua, ut justificeris (Isai. XLIII, 26) . Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibus, nullum debere salutem desperare, si ad meliora conversus sit; cum ipse de publicano in apostolum sit repente mutatus. Arguit in hoc loco Porphyrius et Julianus Augustus, vel imperitiam historici mentientis, vel stultitiam eorum qui statim secuti sint Salvatorem, quasi irrationabiliter quemlibet vocantem hominem sint secuti, cum tantae virtutes, tantaque signa praecesserint, quae Apostolos antequam crederent, vidisse non dubium est.",
          "candidate_score": 0.6584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_45",
          "psc_text": "vana gloria. Si Filius Dei es. In omnibus tentationibus hoc agit diabolus, ut intelligat si Filius Dei sit; sed Dominus sic responsionem temperat, ut eum relinquat ambiguum. Mitte te deorsum. Scriptum est enim. Vox diaboli, qui [ Al. quae] semper omnes cadere deorsum desiderat, Mitte te, inquit, deorsum, persuadere potest, praecipitare non potest. 21 Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Hoc in nonagesimo psalmo legimus; verum ibi non de Christo, sed de viro sancto prophetia est. Male ergo interpretatur Scripturas diabolus. Certe si vere de Salvatore scriptum noverat, debuerat et illud dicere, quod in eodem psalmo contra se sequitur: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. De angelorum auxilio quasi ad infirmum loquitur: de sua [ Al. sui] conculcatione quasi tergiversator tacet. (Vers. 7.) Ait illi Jesus rursum: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Falsas",
          "candidate_score": 0.656443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_112_114",
          "bdc_text": "«Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum . gedenck mir der ergernuß in der gstalltin dieser Form , auf diese Weise ( SI XI 347f) . nitt mee , oder sag mir vorhin fry heruß :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_77",
          "psc_text": "malo: sin autem bene, quid me caedis (Joan. XVIII, 23) ? Tale quid et David loquebatur in Psalmo: Si reddidi retribuentibus mihi mala (Ps. VII, 5) . Et Jeremias in Lamentationibus: Bonum est homini cum portaverit [Al. sederit ab, etc.] jugum ab adolescentia sua. Dabit percutienti se maxillam: saturabitur opprobriis (Thren. III, 27, 30) . Hoc adversum eos qui putant alterum Deum Legis, alterum Evangelii; quod et ibi, et hic mansuetudo doceatur. Secundum mysticos intellectus: percussa dextera nostra non jubemur sinistram praebere, sed alteram, hoc est, alteram dextram. Justus enim sinistram non habet. Si nos haereticus in disputatione percusserit, et dextrum dogma voluerit vulnerare, opponatur ei aliud de Scripturis testimonium, et tamdiu verberanti succedentes sibi dexteras praebeamus, donec inimici ira lassescat. (Vers. 42, 43.) Qui petit a te, da ei, et volenti mutuari a te, ne avertaris. Audistis quia dictum est: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum. Si",
          "candidate_score": 0.655804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_255",
          "psc_text": "Ac ne forte arbitremur crassitudinem cordis et gravitatem aurium naturae esse, non voluntatis, subjungit culpam arbitrii, et dicit: Et oculos suos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et sanem eos. In parabolis ergo audiunt et in aenigmate, qui, clausis oculis, nolunt cernere veritatem. (Vers. 16). Vestri autem beati oculi, quia vident: et aures vestroe, quia audiunt. Nisi supra legissemus auditores ad intelligentiam provocatos, Salvatore dicente: Qui habet aures audiendi, audiat, putaremus nunc oculos et aures quae beatitudinem accipiunt, carnis [ Al. corporales] intelligi. Sed mihi videntur illi beati oculi, qui possunt Christi cognoscere sacramenta, et quos levari Jesus in sublime praecepit, ut candentes segetes aspiciant (Joan. IV, 9); et illae aures beatae, de quibus Isaias loquitur: Dominus apposuit mihi auriculam (Isai. L, 5) . (Vers. 17, 18.) Amen quippe dico vobis, quia multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt: et",
          "candidate_score": 0.655546,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_22_24",
          "bdc_text": "söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen. Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_290",
          "psc_text": "Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat, et Jezabel (III Reg. XXI), arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, uxorem illius ducere: malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. (Vers. 5.) Et volens illum occidere, timuit populum: quia sicut prophetam eum habebant: Seditionem quidem [ Al. quippe] populi verebatur propter Joannem, a quo sciebat turbas in Jordane plurimas baptizatas; sed amore vincebatur uxoris, ob cujus ardorem etiam Dei praecepta neglexerat (Genes. XL). (Vers. 6.) Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio: et placuit Herodi. Nullum alium invenimus observasse diem natalis sui, nisi Herodem, et Pharaonem, ut quorum erat par impietas, esset et una solemnitas. (Vers. 7.) Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua. Ego non excuso Herodem, quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, qui ad",
          "candidate_score": 0.648106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_257",
          "psc_text": "fieri, ut alii viderint, alii non viderint: licet et in hoc periculosa sit interpretatio, ut inter sanctorum merita, discretionem quamlibet facere videamur. Ergo Abraham vidit in aenigmate, non vidit in specie: vos autem in praesentia eum tenetis, et habetis Dominum vestrum, 90 et ad voluntatem interrogatis, et convescimini ei. (Vers. 19.) Omnis qui audit verbum regni, et non intelligit. Hoc praemittens hortatur nos, ut quae dicuntur, diligentius audiamus. (Vers. 20, 21.) Venit malus et rapit quod seminatum est in corde ejus: hic est qui secus viam seminatus est. Qui autem super petrosa seminatus est, hic est qui verbum audit, et continuo cum gaudio accipit illud, non habet autem in se radicem, sed est temporalis. Malus bonum semen rapit. Et simul intellige quod in corde fuerit seminatum, et diversitas terrae animae sint credentium. Facta autem tribulatione et persecutione, propter verbum continuo scandalizatur. Attende quod dictum sit, continuo scandalizatur. Est ergo aliqua",
          "candidate_score": 0.644539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_38_40",
          "bdc_text": "gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 ) und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_247",
          "psc_text": "Mariae liberos intelligimus materterae Domini quae esse dicitur mater Jacobi Minoris et Joseph et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Fratres autem consobrinos dici, omnis Scriptura demonstrat. Dicamus et aliter: Salvator loquitur ad turbas, intrinsecus erudit nationes. Mater ejus et fratres, hoc est, synagoga et populus Judaeorum foris stant, et intrare desiderant, et sermone ejus indigni fiunt. Cumque rogaverint, et quaesierint, et nuntium miserint, responsum accipient [ Al. accipiunt], liberi eos esse arbitrii, et intrare posse, si velint et ipsi credere: qui tamen intrare non poterunt [ Al. potuerunt], nisi alios rogaverint. 87 (Cap. XIII.--Vers. 1.) In illo die exiens Jesus de domo, sedebat secus mare. Et congregatae sunt ad eum turbae multae: ita ut in naviculam ascendens sederet, et omnis turba stabat in littore. Populus domum Jesu non poterat intrare, nec esse ibi ubi apostoli audiebant mysteria: idcirco miserator et misericors Dominus egreditur de domo",
          "candidate_score": 0.642581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_592",
          "psc_text": "Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. (Vers. 29.) Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter",
          "candidate_score": 0.638442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_66",
          "bdc_text": "Kumpt es nitt vom argen und bösen har? Ja .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_234",
          "psc_text": "Neque enim fieri potest, ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur malum. Quod autem sequitur: (Vers. 34.) Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Ostendit illos arborem malam, et tales afferre fructus blasphemiae redundantes [ Al. redundantis], qualia habeant semina diaboli. (Vers. 35.) Bonus homo de bono thesauro profert bona. Et malus homo de malo thesauro profert mala. Vel ipsos Judaeos Dominum blasphemantes ostendit de quali thesauro blasphemias proferant, vel cum superiori quaestione haeret sententia, quod quomodo non possit bonus homo proferre mala, nec malus bona: sic non possit Christus mala, et diabolus bona opera facere. (Vers. 36, 37.) Dico autem vobis, quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hoc quoque haeret cum superioribus. Et est sensus: Si otiosum verbum, quod nequaquam aedificat",
          "candidate_score": 0.636783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116_118",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) . wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_250",
          "psc_text": "Ecce exiit qui seminat, seminare. Et dum seminat. Intus erat, domi versabatur, loquebatur discipulis sacramenta. Exivit ergo de domo sua qui seminat verbum Dei, ut seminaret in turbis. Significatur autem sator iste qui seminat, esse Filius Dei, et Patris in populis seminare sermonem. Et simul observa hanc esse primam parabolam, quae cum interpretatione sua posita sit. Et cavendum est ubicumque Dominus exponit sermones suos, et rogatus a discipulis intrinsecus disserit, ne vel aliud, nec plus quid vel minus velimus intelligere, quam ab eo expositum est. (Vers. 5 seqq.) Quaedam ceciderunt secus viam: et venerunt volucres coeli, et comederunt ea: Alia autem ceciderunt in petrosa [Al. petrosis], ubi non habebant terram multam: et continuo exorta 88 sunt, quia non habebant altitudinem terrae. Sole autem orto, aestuaverunt: et quia non habebant radicem, aruerunt. Alia autem ceciderunt in spinas: et creverunt spinae, et suffocaverunt ea. Alia autem ceciderunt in terram bonam, et dabant",
          "candidate_score": 0.636747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_355",
          "psc_text": "Absit a te, Domine: vel ut melius habetur in Graeco, ἵλεώς σοι, Κύριε, οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο, hoc est, propitius sis tibi, Domine, non erit tibi hoc: non potest fieri, nec recipiunt aures meae, ut Dei Filius occidendus sit. Ad quem Dominus conversus, ait: Vade retro [Vict. addit me], Satana, scandalum mihi es. Satanas interpretatur, adversarius, sive contrarius. Quia contraria, inquit, loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Multi putant quod non Petrus correptus sit, 127 sed adversarius spiritus, qui haec dicere Apostolo [ Al. Apostolum] suggerebat. Sed mihi hic error Apostolicus, et de pietatis affectu veniens, numquam incentivum diaboli videbitur: Vade retro me, Satana. Diabolo dicitur: Vade retro. Petrus audit: Vade retro me, hoc est, sequere sententiam meam: quia non sapis ea quae Dei sunt, sed quae hominum. Meae voluntatis est, et Patris (cujus veni facere voluntatem (Joan. VI) ut pro hominum salute moriar, tu tuam tantum considerans voluntatem,",
          "candidate_score": 0.634614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_11_13",
          "bdc_text": "so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_592",
          "psc_text": "Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. (Vers. 29.) Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter",
          "candidate_score": 0.631688,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_11_13",
          "bdc_text": "so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_589",
          "psc_text": "CXL, 4) , etiam huic servo contigit, ut ad pigritiam et negligentiam, superbiae quoque crimen accederet. Qui enim simpliciter debuit inertiam confiteri, et orare patremfamilias, econtrario calumniatur, et dicit se prudenti fecisse consilio, ne dum lucra pecuniae quaereret, etiam de sorte periclitaretur. (Vers. 26-28.) Respondens autem dominus ejus, dixit ei: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam eam nummulariis, et veniens ego, recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus appellatur: quia calumniam domino facit. Piger, quia noluit talentum duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non severim, quare non tibi instiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires",
          "candidate_score": 0.631261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_42_44",
          "bdc_text": "( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) . Nun , so hat min herr von liebe und trüwen wegen den handel anzogen gegen dinen b[ruder ] HansenSiehe oben S. 137 , Anm. 233 . - Der Sinn ist:",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_438",
          "psc_text": "hac, ut reor, ex causa, quia post omnia dixerat Dominus: et tertia die resurget, putavit eum mulier post resurrectionem illico regnaturum; et hoc quod in secundo adventu promittitur, in primo esse complendum, et aviditate feminea praesentia cupit, immemor futurorum. Quod autem interrogat Dominus, et, illa petente, respondit: Quid vis? non venit de ignorantia: sed ex ejus persona dicitur, qui flagellandus et crucifigendus erat: quomodo et in Hemorrhousa: Quis me tetigit (Luc. VIII, 15) ? Et de Lazaro: Ubi posuistis eum (Joan. XI, 34) ? In veteri quoque Testamento: Adam, ubi es (Gen. III, 9) ? Et: Descendens videbo si juxta clamorem, qui venit ad me, perficiant: sin autem non est, ut sciam (Gen. XVIII, 21) . Postulat autem mater filiorum Zebedaei errore muliebri et pietatis affectu, nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae; cum de Petro dicatur, quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret (Marc. IX) .",
          "candidate_score": 0.628565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_87",
          "bdc_text": "und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_83",
          "psc_text": "in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus. Non solum eleemosynam, sed quodcumque feceritis boni operis, debet sinistra nescire; si enim illa scierit, statim dexterae opera commaculantur. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Non Dei mercedem, sed suam. Laudati sunt enim ab hominibus, quorum causa exercuere virtutes. (Vers. 6.) Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum: et clauso ostio, ora Patrem tuum in abscondito, et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi. Hoc simpliciter intellectum, erudit auditorem, ut vanam orandi gloriam fugiat. Sed mihi videtur hoc magis esse praeceptum, ut inclusa pectoris cogitatione, labiisque compressis oremus Dominum, quod et Annam in Regum volumine fecisse legimus; Labia, inquit, ejus tantum movebantur (I Reg. I, 13) . (Vers. 7.) Orantes autem nolite multum loqui, sicut ethnici faciunt. Putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo assimilari eis. Si ethnicus in oratione multum loquitur, ergo qui Christianus est, debet",
          "candidate_score": 0.611264,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae",
      "max_score": 0.690555,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_62_64",
          "bdc_text": "in Corintheren [1 Kor 7 , 28 ] . Dorumb suͤch nitt erst sölich usszügAusflucht , Vorwand. , und erckenn , daß du ouch ein mensch bist , vermiß dich nitt ze vilnimm nicht zu viel auf dich. etc. Zum höchsten aber beduret michbetrübt , schmerzt mich ( SI XIII 1309). , daß du yemerdar mitt der ergernuß dahar züchst und die selb erst beschwarist mitt den worten Christi : «We dem , der da verergeret!» [ Mt 18 , 7. ]",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_344",
          "psc_text": "In die urebar aestu, et gelu nocte (Gen. 31. 40) . Amemus et nos Christum, ejusque semper quaeramus amplexus, et facile videbitur omne difficile; brevia putabimus universa quae longa sunt; et jaculo illius vulnerati, per horarum momenta dicemus: « Heu me, quia peregrinatio mea prolongata est a me. (Ps. 119. 2). Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis (Rom. 8. 18). Quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem, spes autem non confundit » (Ibid. 5. 3. 4). Quando tibi grave videtur esse quod sustines, Pauli secundam Epistolam ad Corinthios lege: « In laboribus plurimum; in carceribus abundantius; in plagis supra modum; in mortibus frequenter. A Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi: ter virgis caesus sum: semel lapidatus sum: ter naufragium feci: nocte et die in profundo maris fui. In itineribus saepius, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex",
          "candidate_score": 0.690555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58_60",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ? Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436",
          "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium",
          "candidate_score": 0.683582,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_161",
          "bdc_text": "und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985",
          "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.",
          "candidate_score": 0.680593,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_159_161",
          "bdc_text": "Duvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. kendstkennst. den amman also , daß dich billich sin red nitt bewegen söllt , besonders so er alein in zytlichem schaden magvon Du bis mag unten am Rande eingesetzt. . Lieber , bis nitt so kindsch plugblöde , furchtsam ( SI V 40 ) . und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1501",
          "psc_text": "ferre non sustinet. Equidem super hac re, et antequam scriberes, ad Occidentem Epistolas miseram, ex parte haereticorum strophas, meae linguae hominibus indicans. Ex dispensatione Dei factum puto, ut eodem tempore tu quoque ad Anastasium Papam scriberes, et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. Verum a te nunc admoniti, magis studium accommodabimus, ut hic et procul simplices ab errore revocemus. Nec timeamus subire odia quorumdam; nec enim debemus hominibus placere, sed Deo: quanquam ardentius ab illis defendatur haeresis, quam a nobis oppugnetur. Simulque obsecro: ut si qua Synodica habes, ad me dirigas: quo possim tanti Pontificis auctoritate firmatus, liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Vincentius Presbyter ante biduum, quam hanc Epistolam darem, de Urbe venit, et suppliciter te salutat, crebroque sermone concelebrat, Romam et totam pene Italiam tuis post Christum Epistolis liberatam. Adnitere ergo, Papa amantissime atque beatissime, et per omnem occasionem ad Occidentales Episcopos scribe, ut mala germina, acuta, ut",
          "candidate_score": 0.680515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58_60",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s. oben [Nr. 24 ] S. 128 , 24ff). ? Und daß Paulus die reinigheit lopt , thuͦt er dorumb , daß unser fleisch so vil mee ruͤwen hab ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2677",
          "psc_text": "est, hoc est, habens uxorem, et matrimonii pelle circumdatus, non quaerat virginitatis, et aeternae pudicitiae nuditatem, quam semel habere desivit; sed utatur vase suo in sanctificatione et pudicitia (1. Thess. 4. 4), bibatque de fontibus suis, et non quaerat cisternas luparum dissipatas, quae purissimas aquas pudicitiae continere non possunt (Prov. 5). Unde et idem Paulus in eodem capitulo, de virginitate, et nuptiis disputans, servos carnis vocat in matrimonio constitutos: liberos eos, qui absque jugo nuptiarum, tota Domino serviunt libertate. Quod loquimur, non in universum loquimur, sed in parte tractamus: nec de omnibus, sed de quibusdam dicimus. Ad utrumque enim sexum, non solum ad vas infirmum, noster sermo dirigitur. Virgo es, quid te mulieris delectat societas? quid fragilem, et sutilem ratem magnis committis fluctibus, et grande periculum navigationis incertae securus ascendis? Nescis quid desideres, et tamen sic ei jungeris, quasi aut ante desideraveris, aut (ut levissime dicam) postea desideraturus sis. Sed",
          "candidate_score": 0.676481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81_83",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_647",
          "psc_text": "4. Audio totius in te Urbis studia concitata. Audio Pontificis et populi voluntatem pari mente congruere. MINUS EST tenere Sacerdotium, quam mereri. Libros sedecim Prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone verti, si legeris, et delectari te hoc opere comperero, provocabis nos etiam caetera clausa armario non tenere. Transtuli nuper Job in linguam nostram: cujus exemplar a sancta Marcella consobrina tua poteris mutuari. Lege eumdem Graecum et Latinum; et veterem Editionem nostrae Translationi compara: et liquido pervidebis quantum distet inter veritatem, et mendacium. Miseram quaedam τῶν ὑπομνημάτων in Prophetas duodecim sancto patri Domnioni, Samuelem quoque et Malachim, id est, quatuor Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scripturam, et maxime Prophetas intelligere: et Interpretum vitio quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere vitiis. Porro eloquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in parvulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem,",
          "candidate_score": 0.673006,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_109_111",
          "bdc_text": "hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083",
          "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est",
          "candidate_score": 0.671012,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_161",
          "bdc_text": "und anfechtigAnfechtungen unterworfen ( SI I 666 ). , du , die gottes und sines worts guͤte erkantnuß hastAnna stand also damals bereits fest auf evangelischem Boden , was ja auch schon für die Zeit des Brautwerbungsschreibens ( Oktober 1527 )",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2719",
          "psc_text": "ministeria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam jejuniorum laborem, asperitatem vestium, victus continentiam. Legerat enim Domini verba 978 dicentis: Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt (Matth. 11. 8) . Stupebat ad conversationem Eliae et Joannis Baptistae, quorum uterque zona pellicea astrinxit et mortificavit lumbos suos: alter venisse narratur in spiritu et virtute Eliae, praecursor Domini, in utero prophetans parentis, et ante diem judicii, judicis voce laudatus. Annae filiae Phanuelis mirabatur ardorem, quae orationibus atque jejuniis usque ad ultimam senectutem in templo Domino serviebat. Quatuor virginum filiarum Philippi desiderabat chorum, et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia virginali, Prophetiae gratiam consecutae sunt. His et hujuscemodi cogitationibus pascebat animum, nihil ita metuens, quam aviam matremque offendere. Quarum cum incitaretur exemplo, voluntate et studiis terrebatur: non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine, optare id et appetere non auderent. Aestuabat Christi tyruncula.",
          "candidate_score": 0.670389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_141",
          "psc_text": "ego arbitror, quia Oziam in Templum irruentem, non corripuerat, nec juxta Eliae exemplum libera voce impium designarat, labia habebat immunda. In medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias qui compunctus est, et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur. Populus vero non solum non agens poenitentiam, sed ne sciens quidem quia labia habebat immunda, purgationis remedium non meretur. Providendum igitur sub hoc exemplo, non solum ut ipsi simus justi, sed ne cum peccatoribus moremur: quia et hoc in peccati ac miseriae parte ducit Propheta. 13. Quomodo Deus videtur. --Sequitur: Et regem Dominum sabaoth 56 ego vidi. Aiunt Judaei Isaiam a majoribus suis idcirco interemptum, quia cum Moyses posteriora Dei viderit, hic Dominum sabaoth oculis carnalibus vidisse se scribat, super hoc Deo dicente: Nemo faciem meam videbit, et vivet (Exod. 33. 20) . Quos si interrogemus, quomodo se Deus in Lege aliis Prophetis in visione et somno dicat ostendi, Moysi vero",
          "candidate_score": 0.670176,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_156_158",
          "bdc_text": "Als Vertreter der finanziellen Interessen der beiden Frauen und wohl auch als Vertrauter der Frau Adlischwyler mag sich Nasal vielleicht gegen die Heiratsabsichten Annas gestellt haben. tröwenDrohen . nitt fürchten. Solomon spricht : «Wer den menschen fürcht , der valtfällt , kommt zum Fall. , wer aber inn gott hoffet , der wirt erhallten» [ Spr 29 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_269",
          "psc_text": "Salomon in Proverbiis spernit [al. arguit. ]: dicens; « Alligabit quis in sinu ignem, et vestimenta ejus non comburentur? Aut ambulabit super carbones ignis, et pedes illius non ardebunt » (Prov. 6. 27. 28) ? 15. Explosis igitur et exterminatis his quae nolunt esse virgines, sed videri, nunc ad te mihi omnis dirigatur oratio, quae quanto prima Romanae urbis virgo nobilis esse coepisti, tanto tibi amplius laborandum est, ne et praesentibus bonis careas, et futuris. Et quidem molestias nuptiarum, et incerta conjugii domestico exemplo didicisti, cum soror tua Blesilla aetate major, sed proposito minor, post acceptum maritum, septimo mense viduata est. O infelix humana conditio et futuri nescia: et virginitatis coronam, et nuptiarum perdidit voluptatem. Et quanquam secundum pudicitiae gradum teneat viduitas, tamen 99 quas illam per momenta sustinere existimas cruces, spectantem quotidie in sorore; quod ipsa perdiderit, et cum difficilius experta careat voluptate, minorem continentiae habere mercedem? Sit tamen",
          "candidate_score": 0.669004,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79_81",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876",
          "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.",
          "candidate_score": 0.668743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3107",
          "psc_text": "nostra, quae tunc maxime tuta est, tunc optime secura est, cum ne occasionem quidem male de se sentiendi dedit. Illis enim vae dicitur per Prophetam, qui dicunt quod bonum est malum: qui lucem appellant tenebras: et quod dulce est, amarum vocant (Isai. 5. 20. juxta LXX) . Nobis ergo Salvatoris aptabitur sermo: Beati estis cum vobis maledixerint homines, mentientes (Matth. 5. 11) . Nos modo agamus, ut male de nobis nemo loqui absque mendacio possit. 24. Ita habeto sollicitudinem domus, ut aliquam tamen vacationem animae tribuas. Eligatur tibi opportunus, et aliquantum a familiae strepitu remotus locus, in quem tu velut in portum, quasi ex multa tempestate curarum te recipias, et excitatos foris cogitationum fluctus, secreti tranquillitate componas. Tantum ibi sit divinae lectionis studium, tam crebrae orationum vices, tam firma et pressa de futuris cogitatio, ut omnes reliqui temporis occupationes facile hac vocatione compenses. Nec hoc ideo dicimus, quo te retrahamus",
          "candidate_score": 0.668711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_813",
          "psc_text": "in ea, et ipse fundavit eam altissimus » (Ps. 86. 5). Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc tantum, ne modum egrediar epistolae, admonitam te volo: COGITA quotidie, te esse morituram, et nunquam de secundis nuptiis cogitabis. 295 EPISTOLA LV. AD AMANDUM. Amando Presbytero, qui sibi proposuerat per litteras tres quaestiones, simulque de cujusdam Sororis statu consuluerat, ad singula respondet. Domino vere sancto et suscipiendo fratri AMANDO Presbytero HIERONYMUS. 1. Brevis Epistola longas explanare non valet quaestiones, et in arctum multa concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » (Matth. 6. 34). Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat:",
          "candidate_score": 0.666851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81_83",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876",
          "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.",
          "candidate_score": 0.665814,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_71_73",
          "bdc_text": "Oder , so das nitt der worten sinn ist , worumb volgt dann grad hernach : «Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_159",
          "psc_text": "Mandatum Domini lucidum, illuminans oculos » (Ps. 18. 19). Quod autem ait: In manu habebat carbonem, manuum intelligamus operationem, ut ibi, In manu linguae mors, et vita (Prov. 18. 21) ; et in Psalmo: Cadent in manu gladii (Ps. 62. 11) ; Aut certe vere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, Propheta non timeat: juxta quod et ipsum Deum, et Angelos in humanas vidimus se mutasse formas, ut metus videntibus demeretur. 19. Septuaginta: Et dixit, ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit. Aquila: Ecce tetigit hic labia tua, et recedet iniquitas tua, et peccatum tuum propitiabitur. Caeteri Interpretes in Aquilae verba consentiunt. Primum necesse est, ut labia nostra tangantur: Deinde cum tacta fuerint, fugetur iniquitas; et cum iniquitas fuerit effugata, propitietur Dominus: quia apud ipsum est propitiatio: et secundum Apostolum: Ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Purgatis autem peccatis",
          "candidate_score": 0.665412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_72_74",
          "bdc_text": "«Wenn dich aber din hand oder fuͤß irrthindert , belästigt , stört ( SI I 408f ) , «ärgert» ( Lutherbibel). , so how inn ab und wirff inn von dir» [ Mt 18 , 8 ] ? Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider : Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_159",
          "psc_text": "Mandatum Domini lucidum, illuminans oculos » (Ps. 18. 19). Quod autem ait: In manu habebat carbonem, manuum intelligamus operationem, ut ibi, In manu linguae mors, et vita (Prov. 18. 21) ; et in Psalmo: Cadent in manu gladii (Ps. 62. 11) ; Aut certe vere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, Propheta non timeat: juxta quod et ipsum Deum, et Angelos in humanas vidimus se mutasse formas, ut metus videntibus demeretur. 19. Septuaginta: Et dixit, ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit. Aquila: Ecce tetigit hic labia tua, et recedet iniquitas tua, et peccatum tuum propitiabitur. Caeteri Interpretes in Aquilae verba consentiunt. Primum necesse est, ut labia nostra tangantur: Deinde cum tacta fuerint, fugetur iniquitas; et cum iniquitas fuerit effugata, propitietur Dominus: quia apud ipsum est propitiatio: et secundum Apostolum: Ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Purgatis autem peccatis",
          "candidate_score": 0.665015,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3107",
          "psc_text": "nostra, quae tunc maxime tuta est, tunc optime secura est, cum ne occasionem quidem male de se sentiendi dedit. Illis enim vae dicitur per Prophetam, qui dicunt quod bonum est malum: qui lucem appellant tenebras: et quod dulce est, amarum vocant (Isai. 5. 20. juxta LXX) . Nobis ergo Salvatoris aptabitur sermo: Beati estis cum vobis maledixerint homines, mentientes (Matth. 5. 11) . Nos modo agamus, ut male de nobis nemo loqui absque mendacio possit. 24. Ita habeto sollicitudinem domus, ut aliquam tamen vacationem animae tribuas. Eligatur tibi opportunus, et aliquantum a familiae strepitu remotus locus, in quem tu velut in portum, quasi ex multa tempestate curarum te recipias, et excitatos foris cogitationum fluctus, secreti tranquillitate componas. Tantum ibi sit divinae lectionis studium, tam crebrae orationum vices, tam firma et pressa de futuris cogitatio, ut omnes reliqui temporis occupationes facile hac vocatione compenses. Nec hoc ideo dicimus, quo te retrahamus",
          "candidate_score": 0.665005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_56_58",
          "bdc_text": "mee von wägen din selbs und der welt , dann daß du entsitzistbefürchtest ( SI VII 1761f). , du mögist nitt so gottselig in der ee als ussetaußerhalb , ohne ( SI I 561f ) . der eeals usset der ee aRvB nachgetragen. läben. Lieber , womitt gastu umb , weß nimpstu dich anWorauf läßt du dich da ein? ( SI IV 740). ? Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_110",
          "psc_text": "inter feras habitare, quam cum talibus Christianis: et ego ipse, nisi me et corporis imbecillitas, et hyemis retineret asperitas, jam modo fugerem. Verumtamen dum vernum tempus adveniat, obsecro ut paucis mihi mensibus eremi concedatur hospitium: aut si et hoc tardum videtur, abscedo. Domini est terra, et plenitudo ejus (Psal. 23) . Ascendant soli coelum, propter illos tantum Christus mortuus sit, habeant, possideant, glorientur. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Gal. 6) . 4. De fide autem quod [al. quam ] dignatus es scribere sancto Cyrillo dedi conscriptam fidem. Qui sic non credit, alienus a Christo est. Caeterum ego fidei meae testes habeo aures tuas, et beati fratris Zenobii, quem tecum omnes, qui hic sumus, plurimum salutamus. EPISTOLA XVIII. AD DAMASUM PAPAM. De Seraphim et calculo. Exponit Visionem sexti Capituli Isaiae Prophetae; et post nonnulla de historia",
          "candidate_score": 0.664876,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121_123",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) . und schmähen nitt xingewesen . - Vgl. u. a . Mt 11 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_518",
          "psc_text": "1. Brevis est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra 191 Spiritum Sanctum non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro » (Matth. 12. 32; et Marc. 3. 29), Novatianus affimat non posse peccare in Spiritum Sanctum, nisi eum qui Christianus sit, et postea negaverit; manifestum est Judaeos qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri: quippe, qui impii coloni, interfectis Prophetis, de nece Domini cogitabant, et in tantum erant perditi, ut ad salvandos eos, se Dei Filius venisse responderit. Unde de toto ipsius Scripturae ordine convincendus est, non his irremissibilem esse dictam blasphemiam, qui tormentis compulsi, et variis eviscerati cruciatibus, Dominum denegassent; sed his qui cum in virtutibus videant opera Dei, calumnientur et clamitent, daemonis esse virtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam",
          "candidate_score": 0.664475,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81_83",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063",
          "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est",
          "candidate_score": 0.663764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_58",
          "bdc_text": "Sind nitt die höchsten gottes fründ [ Jak 2 , 23 ] beider testamenten eelüt gewäsenAus führlicher behandelt Bullinger diesen Gedanken in seinem Brautwerbungsschreiben , wo die verheirateten Frommen einzeln aufgezählt werden ( s.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602",
          "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.",
          "candidate_score": 0.6621,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2898",
          "psc_text": "4. 13. et sqq.) . Injuriam tibi fieri putas et destrui arbitrii libertatem, si ad Deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas voluntate, et dicas: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos? (Psal. 24. 15) . Unde et audes lingua proferre temeraria, unumquemque arbitrio suo regi? Si suo arbitrio regitur, ubi est auxilium Dei? Si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Jeremias: Non est in homine via ejus. Et: a Domino gressus hominis diriguntur? (Jerem. 10. 23) . Facilia dicis Dei esse mandata, et tamen nullum proferre potes, qui universa compleverit. Responde mihi, facilia sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) .",
          "candidate_score": 0.661536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2189",
          "psc_text": "Christo pauperes et inhonorati. Et tu quidem benefacis, quod Sanctorum diceris usibus ministrare, fovere Monachos, Ecclesiis offerre quam plurima. Sed haec rudimenta sunt militiae tuae. Contemnis aurum, contempserunt et mundi Philosophi. E quibus unus, ut caeteros sileam, multarum possessionum pretium projecit in pelagus: Abite dicens in profundum malae cupiditates, ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Philosophus gloriae animal, et popularis aurae vile mancipium, totam simul [al. semel ] sarcinam deposuit; et tu te putas in virtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras? Teipsum vult Dominus hostiam vivam, placentem Deo. Te, inquam, non tua. Et ideo variis tentationibus commonet, quia multis plagis et doloribus eruditur Israel. Et quem diligit Dominus, corripit. Flagellat autem omnem filium, quem recipit (Prov. 8. 13) . Paupercula vidua duo aera minuta misit in gazophylacium. Et quia totum obtulit quod habebat, omnes dicitur in oblatione munerum Dei superasse locupletes (Marc. 12; et Luc. 21);",
          "candidate_score": 0.660781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_85_87",
          "bdc_text": "«Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] . Nun so ist die ee , als gott sine propheten und apostlen zügen , guͤt ; und die redint , sy sye böß , aber imm kloster hoc ken und da plärenlaut und mißtönig , leiernd singen ( SI V 138 ) ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1356",
          "psc_text": "erant? » (Isai. 49. 21) Miraris Isaiam: ejusdem Psalmi sacramenta cognosce. « Vox Domini in virtute, vox Domini in magnificentia, vox Domini confringentis cedros » (Ps. 28. 4), ut postquam adversarios fregerit, et concusserit desertos prius gentium populos, praeparentur cervi in montibus, et sit dilectus sicut filius unicornium, in temploque ejus omnes dicant gloriam. Porro quod vertimus, « filios stridoris, » ad illum sensum refer, quod timore supplicii et ejus loci ubi « est fletus et stridor dentium » (Luc. 13), deserens diaboli vincula, Christo Domino credentium turba colla submittat. XXIX. MANSIO. Et profecti de Bane jacan, castra metati sunt in monte Gadgad (Num. 33. 32) . Vicesima nona Mansio interpretatur « nuntius, » sive « expeditio, » et « accinctio » vel certe (quod nos verius arbitramur) κατακοπὴ, id est, « concisio. » Haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. Crudeles",
          "candidate_score": 0.659916,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_119_121",
          "bdc_text": "«Wenn ich welte den menschen gfallen , so wurde ich gott nitt dienen» [ Gal 1 , 10 ] . Ja , es wirt nitt also zuogon , daß man uns allweg zartenschmeicheln. sölle . Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_232",
          "psc_text": "vester servus: quoniam Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis » (Matth. 20. 25. et seqq). Nulli periculosum, nulli videatur esse blasphemum, 86 quod et in Apostolos in vidiae malum diximus potuisse subrepere, cum etiam de Angelis hoc dictum putemus. « Sidera quippe non sunt munda in conspectu ejus, et contra Angelos suos perversum quid intellexit » (Job 15. 15. et 4. 18). Et in Psalmis dicitur: « Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. » Non ait, « non justificabitur omnis homo, » sed « omnis vivens, » id est, non Evangelista, non Apostolus, non Propheta. Ad majora conscendo, non angeli, non Throni, non Dominationes, non Potestates, caeteraeque Virtutes. Solus Deus est, in quem peccatum non cadit: caetera cum sint liberi arbitrii, juxta quod et homo ad imaginem et similitudinem Dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere voluntatem. Quod si",
          "candidate_score": 0.659821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_83_85",
          "bdc_text": "sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht : «Wee üch , die ir sprechind , das guͤt sye bös und das böß gut!» Isaie 5 [20 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3107",
          "psc_text": "nostra, quae tunc maxime tuta est, tunc optime secura est, cum ne occasionem quidem male de se sentiendi dedit. Illis enim vae dicitur per Prophetam, qui dicunt quod bonum est malum: qui lucem appellant tenebras: et quod dulce est, amarum vocant (Isai. 5. 20. juxta LXX) . Nobis ergo Salvatoris aptabitur sermo: Beati estis cum vobis maledixerint homines, mentientes (Matth. 5. 11) . Nos modo agamus, ut male de nobis nemo loqui absque mendacio possit. 24. Ita habeto sollicitudinem domus, ut aliquam tamen vacationem animae tribuas. Eligatur tibi opportunus, et aliquantum a familiae strepitu remotus locus, in quem tu velut in portum, quasi ex multa tempestate curarum te recipias, et excitatos foris cogitationum fluctus, secreti tranquillitate componas. Tantum ibi sit divinae lectionis studium, tam crebrae orationum vices, tam firma et pressa de futuris cogitatio, ut omnes reliqui temporis occupationes facile hac vocatione compenses. Nec hoc ideo dicimus, quo te retrahamus",
          "candidate_score": 0.659174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_141",
          "psc_text": "ego arbitror, quia Oziam in Templum irruentem, non corripuerat, nec juxta Eliae exemplum libera voce impium designarat, labia habebat immunda. In medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias qui compunctus est, et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur. Populus vero non solum non agens poenitentiam, sed ne sciens quidem quia labia habebat immunda, purgationis remedium non meretur. Providendum igitur sub hoc exemplo, non solum ut ipsi simus justi, sed ne cum peccatoribus moremur: quia et hoc in peccati ac miseriae parte ducit Propheta. 13. Quomodo Deus videtur. --Sequitur: Et regem Dominum sabaoth 56 ego vidi. Aiunt Judaei Isaiam a majoribus suis idcirco interemptum, quia cum Moyses posteriora Dei viderit, hic Dominum sabaoth oculis carnalibus vidisse se scribat, super hoc Deo dicente: Nemo faciem meam videbit, et vivet (Exod. 33. 20) . Quos si interrogemus, quomodo se Deus in Lege aliis Prophetis in visione et somno dicat ostendi, Moysi vero",
          "candidate_score": 0.658438,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_73",
          "bdc_text": "Sich , hand und fuͤß sind die sündigen glider :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1964",
          "psc_text": "quia ipse ego sum, Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes (Luc. 24. 34. et 40) . Ossa audis, et carnem, et pedes, et manus; et globos mihi Stoicorum, 719 atque aeria quaedam deliramenta confingis. 24. Porro si quaeris, cur infans a daemone corripiatur, qui peccata non habuit: aut in qua aetate resurrecturi simus, cum diversa aetate moriamur, ingratis suscipies [al. suspicies]: Judicia Dei abyssus multa (Ps. 35. 7) . Et: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensum Domini: aut quis consiliarius ejus fuit (Rom. 11. 33 et 34) ? Aetatum autem diversitas non mutat corporum veritatem. Cum enim corpora quotidie nostra fluant, et aut crescant, aut decrescant: ergo tot erimus homines, quot quotidie commutamur? aut alius fui, cum decem annnorum",
          "candidate_score": 0.65764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79_81",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_647",
          "psc_text": "4. Audio totius in te Urbis studia concitata. Audio Pontificis et populi voluntatem pari mente congruere. MINUS EST tenere Sacerdotium, quam mereri. Libros sedecim Prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone verti, si legeris, et delectari te hoc opere comperero, provocabis nos etiam caetera clausa armario non tenere. Transtuli nuper Job in linguam nostram: cujus exemplar a sancta Marcella consobrina tua poteris mutuari. Lege eumdem Graecum et Latinum; et veterem Editionem nostrae Translationi compara: et liquido pervidebis quantum distet inter veritatem, et mendacium. Miseram quaedam τῶν ὑπομνημάτων in Prophetas duodecim sancto patri Domnioni, Samuelem quoque et Malachim, id est, quatuor Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scripturam, et maxime Prophetas intelligere: et Interpretum vitio quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere vitiis. Porro eloquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in parvulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem,",
          "candidate_score": 0.657193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083",
          "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est",
          "candidate_score": 0.656907,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_21_23",
          "bdc_text": "«Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas . söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen. Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1468",
          "psc_text": "Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae chartae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam fui; si non creditis, nunc esse cessavi. Quod si nec sic adducimini ad fidem, compellitis me ad defensionem mei, contra amasium vestrum scribere: ut si non creditis neganti, credatis saltem accusanti. Sed libentius mihi erranti creditur, quam correcto. Nec mirum, putant enim me suum esse συμμύστην, et propter animales et luteos nolle palam dogmata confiteri. Ipsorum enim decretum est, non facile margaritas ante porcos esse mittendas, nec dandum sanctum canibus (Matth. 7), et cum David dicere: Abscondi in corde meo eloquia tua, ut non peccem tibi (Ps. 118. 11) . Et in alio loco super justo: Qui loquitur, inquit, veritatem cum proximo suo (Ps. 14. 3. et 23. 4) , id est, cum his qui domestici fidei sunt. Ex quo volunt intelligi, nos",
          "candidate_score": 0.656626,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_339",
          "psc_text": ". Et mirum in modum ille, quem in latitudine pectoris tui paulo ante descripseras, quem in novitate cordis stilo rignaveras; postquam spolia ex hostibus receperit, postquam denudaverit principatuset 123 potestates, et affixerit eas cruci, conceptus adolescit, et major effectus sponsam te incipit habere de matre. GRANDIS LABOR, sed grande praemium, esse quod Martyres, esse quod Apostoli, esse quod Christus est. Quae quidem universa tunc prosunt, cum in Ecclesia fiunt: cum in una domo Pascha celebramus; si Arcam ingredimur cum Noe; si pereunte Jericho, Rahab meretrix justificata nos continet. Caeterum virgines, quales apud diversas haereses, et quares apud impurissimum Manichaeum esse dicuntur, scorta sunt existimandae, non virgines. Si enim corporis earum auctor est diabolus, quomodo possunt honorare plasmationem hostis sui? Sed quia sciunt virginale vocabulum gloriosum, sub ovium pellibus lupos tegunt. Christum mentitur Antichristus; et turpitudinem vitae falso nominis honore convestiunt. Gaude soror, gaude filia, gande mi virgo: quia quod aliae",
          "candidate_score": 0.655605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_28",
          "bdc_text": "an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985",
          "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.",
          "candidate_score": 0.654294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876",
          "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.",
          "candidate_score": 0.653398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_82_84",
          "bdc_text": "- Ja sprichstu : sy verstonds aber nitt , daß es uns rechtfür uns ( in unseren Augen) richtig , in Ordnung , erlaubt ( vgl. SI VI 198 ff). ist. - Wer verstadts nitt ? - Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.652858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79_81",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin : so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2898",
          "psc_text": "4. 13. et sqq.) . Injuriam tibi fieri putas et destrui arbitrii libertatem, si ad Deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas voluntate, et dicas: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos? (Psal. 24. 15) . Unde et audes lingua proferre temeraria, unumquemque arbitrio suo regi? Si suo arbitrio regitur, ubi est auxilium Dei? Si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Jeremias: Non est in homine via ejus. Et: a Domino gressus hominis diriguntur? (Jerem. 10. 23) . Facilia dicis Dei esse mandata, et tamen nullum proferre potes, qui universa compleverit. Responde mihi, facilia sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) .",
          "candidate_score": 0.651912,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_148",
          "psc_text": "vel minus vel plus disserere velle de eo quem Dominus coronavit; sed quia ipse dixit: Quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis (Matth. 7; et Luc. 11) , etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut Scripturae sensum scientes, ad ejus nos dirigamus exempla, debemus inquirere quod potest facere quaestionem. Qui Moysi, inquit, assertor est, humilitatem ejus praedicat ac mansuetudinem, quod se indignum judicans ministerio Dei, major 58 effectus sit: Isaias vero, qui ultro se obtulit, incipiens prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelligetis, et cernentes aspicietis, et non videbitis. Ob quod inde multa mala perpessus, et ab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei vox divina dixisset, clama, sciens quid superiori facilitate seipsum offerens pertulisset, non ait: Ecce ego, mitte me: sed interrogavit, quid illud esset quod clamare deberet, et dixit: Quid clamabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri hujus de",
          "candidate_score": 0.651194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876",
          "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.",
          "candidate_score": 0.650684,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.650134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_141_143",
          "bdc_text": "Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen . - Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können : Kaspar Nasal ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1539",
          "psc_text": "Omnes enim qui sapiunt, quae sursum sunt, te Patrem, et spem, et coronam fidei alacres profitentur, quod Arii Magistrum, et discipulum ejus Evangelico mucrone confoderis. Fratres cellulae meae oppido te salutant, et fratres qui tecum sunt. » EPISTOLA XCV 558 ANASTASII PAPAE AD SIMPLICIANUM. Studium Theophili, ac vigilantiam laudat, cujus litteris conventus, Simpliciano Mediolanensi Episcopo denuntiat, a se quoque Origenianae haeresi inflictum esse anathema. Domino Fratri SIMPLICIANO, ANASTASIUS. 1. « Grandem sollicitudinem atque excubias super gregem suum pastor habere approbatur. Similiter et ex alta turre causa civitatis diu noctuque cautus speculator observat. Magister providus navis 559 hora tempestatis, et periculi magnam patitur animi jactationem, ne procellis, atque asperrimis fluctibus navis elidatur in saxa. Pari animo vir sanctus et honorabilis Theophilus, frater et coepiscopus noster, circa salutis commoda non desinit vigilare, ne Dei populus per diversas Ecclesias, Origenem legendo, in magnas incurrat blasphemias. » 2. « Conventus litteris memorati, convenio Sanctitatem",
          "candidate_score": 0.649753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_531",
          "psc_text": "putas. Periculosum quippe est de servo alterius judicare (Rom. 14. 4), et non facilis venia, prava dixisse de rectis. Veniet, veniet illa dies in qua et mecum dolebis ardere non paucos. 2. Ego probrosus, ego versipellis et lubricus: ego mendax, et Satanae arte decipiens. Quid enim est tutius, haec vel credidisse, vel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? Osculabantur mihi manus quidam, et ore vipereo detrahebant: dolebant labiis, corde gaudebant. Videbat Dominus et subsannabat illos, et miserum me servum suum futuro cum eis judicio reservabat. Alius incessum meum calumniabatur et risum: ille vultui detrahebat; hic in simplicitate aliud suspicabatur. 196 Pene certe triennium cum eis vixi. Multa me virginum crebro turba circumdedit. Divinos Libros, ut potui, nonnullis saepe disserui. Lectio assiduitatem, assiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dicant, quid unquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? Pecuniam cujusquam accepi? munera vel parva, vel magna non sprevi? in",
          "candidate_score": 0.64953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2189",
          "psc_text": "Christo pauperes et inhonorati. Et tu quidem benefacis, quod Sanctorum diceris usibus ministrare, fovere Monachos, Ecclesiis offerre quam plurima. Sed haec rudimenta sunt militiae tuae. Contemnis aurum, contempserunt et mundi Philosophi. E quibus unus, ut caeteros sileam, multarum possessionum pretium projecit in pelagus: Abite dicens in profundum malae cupiditates, ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Philosophus gloriae animal, et popularis aurae vile mancipium, totam simul [al. semel ] sarcinam deposuit; et tu te putas in virtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras? Teipsum vult Dominus hostiam vivam, placentem Deo. Te, inquam, non tua. Et ideo variis tentationibus commonet, quia multis plagis et doloribus eruditur Israel. Et quem diligit Dominus, corripit. Flagellat autem omnem filium, quem recipit (Prov. 8. 13) . Paupercula vidua duo aera minuta misit in gazophylacium. Et quia totum obtulit quod habebat, omnes dicitur in oblatione munerum Dei superasse locupletes (Marc. 12; et Luc. 21);",
          "candidate_score": 0.649247,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_130_132",
          "bdc_text": "1 . Petri 4 [ 1ff] . Du muͤst ouch deß ammansGemeint ist vielleicht der Amtmann des Klosters , Rudolf Thumysen , et wa 1460 /70-1531 , Hufschmied und Glockengießer , eine der wichtigsten Personen im damaligen politischen Leben Zürichs ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2126",
          "psc_text": "ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu Constantinopolitanam rexit Ecclesiam. » 24. « Porro si quaeras, vel recolas, quid hinc senserit noster Ambrosius: quid noster itidem Cyprianus, invenies fortasse, nec nobis defuisse, quos in eo, quod asserimus, sequeremur, quanquam sicut paulo ante dixi, TANTUMMODO Scripturis Canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. Proinde cum quaero tertium, ut tres etiam ego tribus opponam, possem quidem, ut arbitror, facile reperire, si multa legissem. Verumtamen ipse mihi pro his omnibus, imo supra hos omnes Apostolus Paulus occurrit: ad ipsum confugio; ad ipsum ab omnibus",
          "candidate_score": 0.649063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_110_112",
          "bdc_text": "Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon . Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist : «Du solt den bösen nitt volgen» , Psal. 37 [ 27 ]von Also bis Psal. 37 übergeschrieben. . HierumbDarum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1763",
          "psc_text": "meam. Quod nec Septuaginta habent, nec Aquila, nec Symmachus, nec Theodotion; sed sola Κοινὴ editio. Denique et in Hebraeo ita scriptum reperi, OSER LAPHANAI DARCHACH. Quod omnes voce simili transtulerunt; Dirige in conspectu meo viam tuam. Secundum illud, quod in Oratione Dominica dicitur: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum (Matth. 6. 10) . Non quo nobis orantibus sanctificetur quod per se sanctum est: sed quo petamus, ut quod per naturam sui sanctum est, sanctificetur in nobis. Ergo et nunc Propheta postulat, ut via Domini quae per se recta est, etiam sibi recta fiat. 5. De sexto Psalmo: Erubescant et conturbentur vehementer omnes inimici mei (Psal. 6. 1) . Et dicitis in Graeco, vehementer, non haberi. Scio: sed hoc in editione Vulgata. Caeterum in Hebraeo habet MOD, id est, vehementer; et omnes, σφόδρα, similiter transtulerunt. 6. De septimo Psalmo: Judica me Domine secundum justitiam meam (Psal. 7. 9)",
          "candidate_score": 0.648726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_22_24",
          "bdc_text": "söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen. Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2509",
          "psc_text": "Metronia, per quadraginta annos vidua perseverans, Annam nobis filiam Phanuelis de Evangelio retulit (Luc. 3. 36). Benigna, mater quartum, et decimum viduitatis implens annum, centenario virginum choro cingitur. Soror Celerini, patris Ageruchiae, qui parvulam nutrivit infantem, et in suo natam suscepit gremio, per annos viginti mariti solatio destituta, erudit neptem; docens quod a matre didicit. 2. 901 Haec brevi sermone perstrinxi, ut ostendam adolescentulam meam non praestare monogamiam generi suo, sed reddere: nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus execrandam, si negare tentaverit: praesertim cum posthumus ejus Simplicius nomen patris referat, et nulla sit excusatio desertae ac sine haeredibus domus; sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut quod propter intemperantiam suam faciunt, videantur facere desiderio liberorum. Sed quid ego quasi ad retrectantem loquor, cum audiam eam multos Palatii procos, Ecclesiae vitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut viduae nostrae castitatem probent, quam et nobilitas, et forma, et aetas,",
          "candidate_score": 0.648708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_140_142",
          "bdc_text": "Halter 164 ) . Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen . - Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2084",
          "psc_text": "disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare; nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum reluctari. » 3. « Tum vero sine ullo timore offensionis tanquam in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor caritati tuae solis eis Scripturarum libris, qui jam Canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo aliquid errasse firmissime credam. At si aliquid in eis offendero 763 litteris, quod videatur contrarium veritati, nihil aliud quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al.",
          "candidate_score": 0.648648,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80_82",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ? «Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. . - Ja sprichstu :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1776",
          "psc_text": "Graeco sit, πᾶς τίς. Quod si transferre voluerimus ad verbum, omnis quis, in κακοζηλίαν interpretationis incurrimus, et fit absurda translatio. In eodem: Dominus diluvium inhabitare facit (Ibid. 10) . Pro quo legisse vos dicitis: Dominus diluvium inhabitat; quorum prius ad gratiam pertinet in credentibus, secundum ad ejus, in quo credunt, habitaculum. Sed quia JASAB verbum ambiguum est, et potest 649 utrumque sonare, nam et sessio, et habitatio dicitur; et in ipso Psalmo de gratia baptismatis dicebatur: Vox Domini super aquas: Dominus super aquas multas. Et: Vox praeparantis cervos, et revelabit condensa, et in templo ejus omnis dicet gloriam (Ibid. 3. et seqq.) , de ipsis sentire volumus, qui glorificant Dominum; et interpretati sumus: Dominus diluvium inhabitare facit (Psal. 30. 5) . 18. Trigesimo: Quoniam tu es protector meus. Rursum in hoc loco nomen Domini additum est; et ne eadem semper inculcem, observare debetis nomen Domini et Dei saepissime additum; et",
          "candidate_score": 0.648351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_81",
          "bdc_text": "«Eerlich ist die ee by allen und die eelichen werck one sünd»Im Unterschied zur Luther- und zur Zürcherbibel , die hier Imperativ übersetzen , versteht Bullinger Hebr 13 , 4 indikativisch , als eine Feststellung. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_647",
          "psc_text": "4. Audio totius in te Urbis studia concitata. Audio Pontificis et populi voluntatem pari mente congruere. MINUS EST tenere Sacerdotium, quam mereri. Libros sedecim Prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone verti, si legeris, et delectari te hoc opere comperero, provocabis nos etiam caetera clausa armario non tenere. Transtuli nuper Job in linguam nostram: cujus exemplar a sancta Marcella consobrina tua poteris mutuari. Lege eumdem Graecum et Latinum; et veterem Editionem nostrae Translationi compara: et liquido pervidebis quantum distet inter veritatem, et mendacium. Miseram quaedam τῶν ὑπομνημάτων in Prophetas duodecim sancto patri Domnioni, Samuelem quoque et Malachim, id est, quatuor Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scripturam, et maxime Prophetas intelligere: et Interpretum vitio quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere vitiis. Porro eloquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in parvulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem,",
          "candidate_score": 0.648165,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083",
          "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est",
          "candidate_score": 0.646619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_80",
          "bdc_text": "so ist ouch die ee arg. Sich , wohin du kummist! Was sagt aber Paulus Ebrae. 13 [4 ] ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2898",
          "psc_text": "4. 13. et sqq.) . Injuriam tibi fieri putas et destrui arbitrii libertatem, si ad Deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas voluntate, et dicas: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos? (Psal. 24. 15) . Unde et audes lingua proferre temeraria, unumquemque arbitrio suo regi? Si suo arbitrio regitur, ubi est auxilium Dei? Si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Jeremias: Non est in homine via ejus. Et: a Domino gressus hominis diriguntur? (Jerem. 10. 23) . Facilia dicis Dei esse mandata, et tamen nullum proferre potes, qui universa compleverit. Responde mihi, facilia sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) .",
          "candidate_score": 0.646512,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_28",
          "bdc_text": "an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1739",
          "psc_text": "mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut expecto. Primas etiam, quas ad te adhuc Presbyter litteras praeparaveram mittendas, per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea nobis collega factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, Episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui, ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar quod a me tam longe absunt sensus corporis tui: per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. 636 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, ex",
          "candidate_score": 0.646314,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8_10",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_29",
          "psc_text": "pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam laudes admiscet. 1. Quantus Beatitudinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium (I. Tim. 5) : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis",
          "candidate_score": 0.645672,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_28_30",
          "bdc_text": "an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985",
          "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.",
          "candidate_score": 0.645296,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602",
          "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.",
          "candidate_score": 0.645192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_22_24",
          "bdc_text": "söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen. Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1244",
          "psc_text": "falso rumore concelebrat. Unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae, et amore sancti Presbyteri Eusebii: nec dubito quin me publice praedicetis, sed tacitum vestrae prudentiae judicium pertimesco. Itaque obsecro, ut magis memineritis mei, et dignum vestra laude faciatis. Quod primus ad officium provocasti, et mihi secundae in rescribendo (al. scribendo ) partes datae sunt, non venit de incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum. 2. Interpretatio judicii Salomonis super jurgio duarum mulierum meretricum (3. Reg. 3), quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est: quod puer annorum duodecim contra aetatis suae mensuram de intimo humanae naturae judicarit affectu. Unde et admiratus est, et pertimuit illum omnis Israel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. Quantum autem ad typicos pertinet intellectus, dicente Apostolo: Haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem de nobis, in quos fines saeculorum decurrerunt",
          "candidate_score": 0.645015,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_141_143",
          "bdc_text": "Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen . - Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können : Kaspar Nasal ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2084",
          "psc_text": "disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare; nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum reluctari. » 3. « Tum vero sine ullo timore offensionis tanquam in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor caritati tuae solis eis Scripturarum libris, qui jam Canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo aliquid errasse firmissime credam. At si aliquid in eis offendero 763 litteris, quod videatur contrarium veritati, nihil aliud quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al.",
          "candidate_score": 0.644495,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_22_24",
          "bdc_text": "söllind schaden»Gemeint ist sicherlich das mündlich und ohne Zeugen gegebene Eheversprechen. Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2539",
          "psc_text": "vel (quod ipsi loco magis convenit) Synagogam primum assumptam de idololatris per Abraham, et Moysen: deinde post adulterium, et negationem Salvatoris, sedentem plurimo tempore sine altari, Sacerdotibus ac Prophetis, et viri pristini consortium praestolantem; ut postquam subintraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiat (Rom. 11). 911 14. Quasi in brevi tabella latissimos terrarum situs ostendere volui, ut pergam ad alias quaestiunculas; quarum prima de Annae consilio est: Solane perpetua moerens carpere juventa? Nec dulces natos, Veneris nec praemia noris? Id cinerem, aut manes credis curare sepultos? Cui breviter respondeat ipsa, quae passa est: Tu lacrymis evicta meis: tu prima furentem His, germana, malis oneras, atque objicis hosti. Non licuit thalami expertem sine crimine vitam Degere more ferae, tales nec tangere curas. Non servata fides cineri promissa Sichaei (Aeneid. 4). Proponis mihi gaudia nuptiarum: ego tibi opponam pyram, gladium, et incendium. Non tantum boni est in nuptiis quod speramus, quantum",
          "candidate_score": 0.644378,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_147",
          "bdc_text": "Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_23",
          "psc_text": "Jacob somniante jam scandit: portat crucem suam, nec de crastino cogitat, nec post tergum respicit. Seminat in lacrymis, ut in gaudio metat. Et sacramento Moysi, serpentem in eremo suspendit (Num. 21. 9). Cedant huic veritati, tam Graeco quam Romano stylo, mendaciis ficta miracula. Ecce puer honestis saeculi nobiscum artibus institutus, cui opes affatim, dignitas apprime inter aequales erat, contemptu matre, sororibus, et carissimo sibi germano, insulam pelago circumsonante naufragam, cui asperae cautes et nuda saxa et solitudo terrori est, quasi quidam novus paradisi colonus insedit. Nullus ibi agricolarum, nullus Monachorum ne parvulus quidem, quem nosti, Onesimus, quo velut fratre in osculo fruebatur, in tanta vastitate adhaeret lateri [al. alteri ] comes. Solus ibi, imo jam Christo comitante non solus, videt gloriam Dei, quam etiam Apostoli, nisi in deserto non viderant. Non quidem conspicit turritas urbes; sed in novae civitatis censu dedit nomen suum. Horrent sacco membra deformi [al. deformia ];",
          "candidate_score": 0.644008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_26_28",
          "bdc_text": "wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985",
          "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.",
          "candidate_score": 0.643888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_29",
          "psc_text": "pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam laudes admiscet. 1. Quantus Beatitudinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium (I. Tim. 5) : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis",
          "candidate_score": 0.643875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_27",
          "psc_text": "rogare. Scis ipse (tibi enim patent pectora singulorum, qui cordis arcana rimaris, qui tantae bestiae alvo inclusum Prophetam in profundo vides) ut ego, et ille pariter a tenera infantia ad florentem usque adoleverimus aetatem, ut iidem nos nutricum sinus, iidem amplexus foverint bajulorum: et cum post Romana studia ad Rheni semibarbaras ripas, eodem cibo, pari frueremur hospitio, ut ego primus coeperim velle te colere. Momento quaeso hunc bellatorem tuum mecum quondam fuisse tyronem. Habeo promissum majestatis tuae, Qui docuerit, et non fecerit, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. 5) . Fruatur ille virtutis corona, et ob quotidiana martyria stolatus agnum sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur.",
          "candidate_score": 0.643838,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_147",
          "bdc_text": "Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2092",
          "psc_text": "Paulus perseveranter acriterque confligit. Ipsum vero Paulum non ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit (Act. 16. 1), vel Cenchreis votum persolvit (Act. 18. 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari (Act. 21. 24): sed ne illa quae prioribus ut congruebat temporibus, in umbris rerum futurarum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentilium damnare crederetur. Hoc est enim quod illi Jacobus ait: auditum de illo esse, quod discissionem doceat a Moyse (Act. 21. 21). Quod utique nefas est, ut credentes in Christum discindantur a Propheta Christi, tanquam ejus doctrinam detestantes atque damnantes; de quo ipse Christus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit (Joan. 5. 46) . » 9. « Attende obsecro ipsa verba Jacobi: Vides, inquit, frater quot millia sunt in Judaea, qui crediderunt in Christum: et",
          "candidate_score": 0.643491,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_140_142",
          "bdc_text": "Halter 164 ) . Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen . - Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2831",
          "psc_text": "dicere, sed non potestis illa portare modo (Jean. 16. 12) . In his, quantum ad me attinet, etiam hoc deputem. Nec qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam convincar indignior. Multa enim alia similiter nescio, quae commemorare vel enumerare non possum. Et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud quod firmissima fide retinemus, incautis obreperet mentibus. Sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam 1014 quae vera est, non adversari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi Ecclesia nec parvulos homines recentissime natos a damnatione credit, nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis commendavit, posse liberari. » EPISTOLA CXXXII. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. SEU LIBER DE SENTENTIA JACOBI. Consuluit de loco ex Jacobi epist. 2. 10. Qui offenderit in uno, factus est omnium reus, multaque admiscet de Stoicis, qui docebant omnia peccata esse paria: et quisquis",
          "candidate_score": 0.643392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_903",
          "psc_text": "Praeter victum et vestitum, et manifestas necessitates, nihil cuiquam tribuas: ne filiorum panem canes comedant. 7. Verum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam vesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. QUAE UTILAS est parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame periclitari? Jam non sunt tua quae possides, sed dispensatio tibi credita est. Memento Ananiae et Sapphirae. Illi sua timide servaverunt: tu considera, ne Christi substantiam imprudenter effundas, id est, ne immoderato judicio rem pauperum tribuas non pauperibus, et secundum dictum prudentissimi viri (Cic. l. 2. Offic.) liberalitate liberalitas pereat. Noli Respicere ad phaleras, et nomina vana Catonum. (Per s. Satyr 3). Ego te, inquit, intus et in cute novi (Lucan. lib. X. Pharsal). 325 ESSE CHRISTIANUM grande est, non videri. Et nescio quomodo plus placent mundo, qui Christo displicent: Haec non sicut aiunt, Sus Minervam; sed ingredientem pelagus, amicus amicum monui, malens a te facultatem meam",
          "candidate_score": 0.643122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_28",
          "bdc_text": "an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1738",
          "psc_text": "occasio, quam ut per Dei servum, ac ministrum fidelissimum, mihique carissimum, mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo, et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi; nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursum mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut",
          "candidate_score": 0.643076,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18_20",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. . Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_838",
          "psc_text": "Alia quippe quaestio est, Sitne aliquando mentiri viri boni: et alia quaestio est, Utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla est quaestio. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut cuique videbitur vel ad mores difficilis, vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. Si enim mentiebatur Apostolus Paulus cum Apostolum Petrum objurgans diceret: Si tu cum sis 303 Judaeus, Gentiliter, et non Judaice vivis, quemadmodum cogis gentes judaizare? « Et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit, et scripsit » (Galat. 2. 14): « ut quasi animos tumultuantium deliniret. Quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit; et dixerint totum illud quod idem Apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est, propter homines qui dilectione [al. dilectioni ] conjugum tumultuari poterant, fuisse",
          "candidate_score": 0.642636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_66",
          "psc_text": "tuum (Matth. 5. 23) . Vae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto tempore, aut non obtulimus munus ad altare, aut, ira permanente sine causa, obtulimus. Quomodo in quotidiana prece unquam diximus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. 6. 12) , animo discrepante cum verbis, oratione dissidente cum factis? Precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaveram, ut pacem, quam nobis reliquit Dominus, habeamus (Joan. 14); et meum desiderium, et tuam mentem Christus intueatur. In brevi ante tribunal ejus reconciliata, seu scissa concordia, aut praemium recuperabit, aut poenam. Quod si tu, quod procul absit, nolueris: ego liber ero. Epistola me haec mea, cum lecta fuerit, absolvet. EPISTOLA XIV. AD HELIODORUM MONACHUM. Heliodorum peregrinationis suae comitem, quem frustra conatus erat apud se in Eremo detinere propositi socium, datis litteris, quemadmodum discedenti promiserat, ad se invitat, et vitae eremiticae beatitudinem praedicat. 1. Quanto amore et",
          "candidate_score": 0.642493,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1119",
          "psc_text": "posset exercitum, et quatuor reges, quos quinque reges fugerant, in Dan consecutus occideret; et tamen post tam crebra hospitalitatis officia, dum non refutat homines, suscipere meruit Deum. Non servis, et ancillulis imperabat, ut ministrarent hospitibus, nec bonum quod exercebat, per alios minuit; sed quasi reperta praeda, cum Sara sua humanitati solus incubuit. Ipse pedes lavit, ipse pinguem vitulum portavit humeris de armento. Stetit ut servus, peregrinis prandentibus, et Sarae manibus coctos cibos jejunaturus apposuit. 12. Haec moneo, frater carissime, pietate qua te diligo; ut non solum pecuniam, sed teipsum Christo offeras, hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequium tuum (Rom. 12. 1); et imiteris filium hominis, qui non venit ministrari, sed ministrare (Matth. 20. 28). Et quod 402 patriarcha alienis, hoc discipulis et servis Magister exhibuit et Dominus. « Corium pro corio, et omnia quae homo possidet, dare potest pro anima sua. Sed tange, » inquit diabobolus, « carnes ejus,",
          "candidate_score": 0.642295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2400",
          "psc_text": "tritici. Dixitque ei: Tolle cautionem tuam, et scribe octoginta. Et laudavit Dominus villicum, sive dispensatorem iniquitatis, quod prudenter fecerit: quia filii saeculi hujus prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua. Et ego dico vobis, facite vobis amicos de iniquo mamona: ut quando defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Qui fidelis est in parvo, et in multo fidelis est. Qui minimo iniquus est, et in multo iniquus erit. Si ergo in iniquo mamona fideles non fuistis, quod verum est, quis credet vobis? Et si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis? Nemo servus potest duobus Dominis servire: aut enim unum habebit odio, et alterum diliget: aut unum audiet, et alterum contemnet. Non potestis Deo servire, et mamonae. Audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant avari, et subsannabant illum. Totum parabolae hujus textum posui, ut non nobis intelligentiam aliunde quaeramus, et in parabola certas nitamur invenire personas; sed",
          "candidate_score": 0.64174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_144",
          "bdc_text": "Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2285",
          "psc_text": "Dominum non de confessione verae fidei Salvatorem vocat: sed humilitate, et timore hortulano defert obsequium. Et vide quanta ignorantia. Quem custodiebat cohors militum, cujus sepulcro Angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum: et ignorans imbecillitatem femineam, tantarum se virium ropromittit, et credit, ut corpus viri, et perfectae aetatis: quod (ut caetera taceam) centum libris myrrhae circumlitum erat, existimaret ab una, et pavida muliere posse portari. Cumque Jesus appellasset eam, atque dixisset: Maria, ut quem facie non agnoscebat, voce intelligeret, illa in errore persistens, nequaquam Dominum, sed Rabboni, id est, magistrum vocat. Et vide quanta turbatio, quem hortulanum putans, Dominum nuncupaverat, Dei Filium resurgentem, magistrum vocat. Itaque ad eam, quae quaerebat viventem cum mortuis; quae errore femineo et imbecillitate muliebri huc, illucque currebat, et corpus quaerebat occisi; cujus pedes viventis tenuerat, loquitur 829 Dominus et dicit: Noli me tangere, tibi enim nondum ascendi ad Patrem meum. Et est sensus: Quem mortuum",
          "candidate_score": 0.641514,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_28_30",
          "bdc_text": "an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],",
          "candidate_score": 0.639052,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_9_11",
          "bdc_text": "auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_603",
          "psc_text": "abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum. » Quidquid, inquam, de laude dixerit [al. dixerint ] nuptiarum, libenter audimus. Laudari nuptias, libenter audimus, et nuptias condemnamus? Ecclesia matrimonia non damnat, sed subjicit. Velitis, nolitis, maritus subjicitur virginitati, et viduitati. Ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes, subjicit, non damnat, nec abjicit, sed dispensat. In potestate vestra est, si velitis secundum pudicitiae gradum scandere. Quid indignamini, si in tertio stantes, nolitis ad superiora properare? 12. Igitur cum toties et crebro lectorem admonuerim, et per singula pene tractuum millia, cautus viator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, viduas, virginesque praeferrem; debuerat prudens et benignus Lector, etiam",
          "candidate_score": 0.638502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ; so luͤg , wie du min dienst annemistaufnimmst. , oder wie billichwie billig , wie richtig ( ironisch : SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2761",
          "psc_text": "quod manibus tuis ipsa confeceris, vel in usus proprios, vel in exemplum virginum caeterarum: vel quod aviae matrique offeras, majora ab eis in refectionem pauperum pretia receptura. 16. Pene praeterii, quod vel praecipuum est. Dum esses parvula, et sanctae ac beatae memoriae Anastasius episcopus romanam regeret ecclesiam, de Orientis partibus haereticorum saeva tempestas simplicitatem fidei, quae Apostoli voce laudata est, polluere et labefactare conata est. Sed vir ditissimae paupertatis et apostolicae sollicitudinis, statim noxium perculit caput, et sibilantia hydrae ora compescuit. Et quia vereor, imo rumore cognovi, in quibusdam adhuc vivere et pullulare venenata plantaria, illud te pio caritatis affectu praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui apostolicae cathedrae, et supradicti viri successor et filius est, teneas fidem: nec peregrinam, quamvis tibi prudens callidaque videaris, doctrinam recipias. Solent enim hujuscemodi per angulos mussitare, et quasi justitiam Dei, quaerere. Cur illa anima, in illa est nata provincia? Quid causae exstitit, ut alii",
          "candidate_score": 0.638346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8_10",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2081",
          "psc_text": "inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam, quam poposceram, dederis. Quod apertius mihi intimari cupio, quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. » 2. « Petis, vel potius fiducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa",
          "candidate_score": 0.638277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116_118",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) . wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2922",
          "psc_text": "sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos erudiditionis causa disserimus. Caeterum aemuli et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in Dialogo quem nuper edidi, tuae beatitudinis ut dignum fuerat recordatus sum: magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur, quae semper simulat poenitentiam; ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem: ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. 2. Sanctae ac venerabiles filiae tuae Eustochium et Paula ( Junior ), et genere suo, et exhortatione tua digne gradiuntur; specialiterque salutant beatitudinem tuam: omnis quoque fraternitas, quae nobiscum Domino Salvatori servire conatur. Sanctum Presbyterum Firmum, anno praeterito ob rem earum Ravennam, et inde Africam, Siciliamque direximus: quem putamus jam in",
          "candidate_score": 0.637675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_8_10",
          "bdc_text": "ich min gmuͤt , hertz , lieb und trüw anderschwo hin gesetzt hetteeiner Anderen zugewandt hätte. , dann alein zuͦ dir , miner einigen , so hette ich so lang nitt gewartet , dir nützid geschryben , ander eerlich lüt nitt hinggeben , mich nitt lassen so lang von aller wellt tribenM öglich ist , daß Bullinger hier auf die seit seiner Verlobung verstrichene Wartezeit hin weisen will. Wahrscheinlicher ist jedoch , daß er von der Vergangenheit überhaupt , also zugleich von der Zeit vor der Verlobung spricht und u. a . auf die von ihm abgelehnten früheren Heiratsmöglichkeiten anspielt , s. oben [Nr. 24 ] S. 132 , 11-14. . Hab vil uß grosser liebe und hoffnung zuͤ dir gethon ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151",
          "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur",
          "candidate_score": 0.637581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_74",
          "bdc_text": "Collos. 3 [ 5ff] . So söllend wir die sünd abthuͤn , daß wir damitt niemands verergerind.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1505",
          "psc_text": "» singulis temporibus eamdem Ecclesiae suae largitur gratiam: ut integrum corpus conservetur, et in nullo haereticorum dogmatum venena praevaleant. Quod quidem nunc videmus expletum. Nam Ecclesia Christi, « quae non habet maculam, neque rugam, aut aliquid istiusmodi » (Ephes. 5.) 539 egredientes de cavernis suis Origenis colubros evangelico ense truncavit: et secundum Nitriae monachorum agmen, contagione pestifera liberavit. Pauca ergo ex his quae gesta sunt, in generali Epistola, quam ad omnes in commune direxi, prout patiebatur angustia temporis, comprehendi. Dignationis tuae est, quae in hujuscemodi certaminibus saepe ante nos pugnavit, et positos in praelio consolari, et congregare totius insulae Episcopos; ac synodicas litteras, tam ad nos, quam ad Constantinopolitanae urbis Episcopum, et si quos alios putaveris, mittere: ut consensu omnium, et ipse Origenes nominatim, et haeresis nefaria condemnetur. Didici [al. Dicis ] enim quod calumniatores verae fidei, Ammonius, Eusebius, et Euthymius, novo pro haeresi furore bacchantes, Constantinopolim navigarint, ut et",
          "candidate_score": 0.636226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_26_28",
          "bdc_text": "wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983",
          "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim",
          "candidate_score": 0.636005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_31_33",
          "bdc_text": "Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ; offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_814",
          "psc_text": "HIERONYMUS. 1. Brevis Epistola longas explanare non valet quaestiones, et in arctum multa concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » (Matth. 6. 34). Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » (Gen. 30. 33). Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur (Josue 22. 24). Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem adjicit, « sufficit diei malitia sua » (Matth. 6. 34), hoc modo intellige: Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi cogitare angustiis.",
          "candidate_score": 0.635958,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13_15",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_626",
          "psc_text": "Nimirum illud, Quod erubescit suo vocare nomine? » Ego arbitror quando dicit, ad idipsum, et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed verecunde ostendere. An quia sequitur, « Quod tentationi praefert Satanae, quod habet causam incontinentiam? » Nonne alio verborum ordine idipsum est, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram? An quia dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium; non mihi, qui excepto praepostero ordine, nec sensum, nec verba mutavi. 17. Transeamus ad reliqua, epistolari enim brevitate festinat oratio: « Dico, inquit Apostolus, innuptis, et viduis, bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem se non continent, nubant: melius est enim nubere, quam uri » (1. Cor. 7. 8. 9). Quod capitulum 229 nos sic interpretati sumus: « Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat",
          "candidate_score": 0.635542,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_37_39",
          "bdc_text": "hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ; gemeint sind die Mutter ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 232 )",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2153",
          "psc_text": "quod odistis. Dominus Jesus subjectus erat parentibus suis (Luc. 2): venerabatur matrem, cujus 784 erat ipse pater. Colebat nutritium, quem nutriverat: gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. Unde et in cruce pendens, commendat parentem discipulo (Joan. 19), quam nunquam ante crucem dimiserat. 3. Tu vero, filia (jam enim desino ad matrem loqui, quam forsitan et aetas et imbecillitas, ac solitudo excusabilem facit) tu, inquam, filia, ejus domum angustam judicas, cujus non tibi fuit venter angustus? Decem mensibus utero clausa vixisti, et uno die in uno cubiculo cum matre non duras? An oculos ejus ferre non potes? et, quae [al. quia ] omnes motus tuos, utpote illa, quae genuit, quae aluit, et ad hanc perduxit aetatem, facilius intelligit, testem domesticam fugis? Si virgo es, quid times diligentem custodiam? si corrupta, cur non palam nubis? Secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltem hoc remedio temperare. Neque vero hoc dico,",
          "candidate_score": 0.635005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_13_15",
          "bdc_text": "min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife . ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3067",
          "psc_text": "facitis quae dico (Luc. 6. 46) ? Et iterum: Populus hic labiis me honorat, 1097 cor autem eorum longe est a me (Matth. 15. 8. Isai. 29. 13) . Et rursum loquitur per Prophetam: Filius honorificat patrem, et servus dominum suum timet. Et si pater ego sum: ubi est honor meus? et si Dominus ego sum, ubi est timor meus (Malach. 1. 6) ? Ex quo apparet, nec honorari ab eis Dominum, nec timeri, qui ejus praecepta non faciunt. Et ad David expressius dicitur, qui peccatum admiserat: Et pro nihilo duxisti Dominum (2 Reg. 12) ; et ad Heli fit sermo Domini: Qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur (1. Reg. 2. 30) . 4. Et nos securo ac bono animo sumus qui per singula quaeque praecepta, inhonorantes Deum clementissimum Dominum ad iracundiam provocamus, ejusque imperium superbissime contemnendo, in tantae majestatis imus injuriam?",
          "candidate_score": 0.634234,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_141_143",
          "bdc_text": "Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen . - Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können : Kaspar Nasal ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1466",
          "psc_text": "mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum habuerim praeceptorem? Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum, quasi ad Magistrum? Grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. Et tamen volo inspicere ipsam Epistolam, quae tanto tempore in calumniam reservata est. Nihil praeter honorem et salutationem continet. Inepta sunt haec et frivola. Arguite potius ubi haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae (Cap. 6), in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositionem in duo Testamenta mutavi? Habetur liber in manibus, ante viginti annos editus. Tot opuscula mea, et maxime Commentarii, juxta opportunitatem locorum gentilem",
          "candidate_score": 0.63359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_134_136",
          "bdc_text": "Juni 1523 . Thumysen war Vertrauter Zwinglis ( s. Z IX 352ff. 563ff. X 459 f ) und Gegner des Pensionenwesens ; er fiel bei Kappel ( Jacob 277-279 ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2041",
          "psc_text": "Utique respondebis, ne scandalizarentur qui ex Judaeis crediderunt. Simulasti ergo te [al. abest te ] Judaeum, ut Judaeos lucrifaceres; et hanc ipsam simulationem Jacobus, et caeteri te docuere Presbyteri: sed tamen evadere non potuisti. Orta enim seditione, cum occidendus esses, raptus es a tribuno, et ab eo missus Caesaream, sub custodia militum diligenti (Act. 23. 23), ne te Judaei quasi simulatorem ac destructorem Legis occiderent. Atque inde Romam perveniens, in hospitio quod tibi conduxeras, Christum et Judaeis et gentibus praedicasti (Actor. 28. 14. 30), et sententia tua Neronis gladio confirmata est. 11. Didicimus, quod propter metum Judaeorum et Petrus et Paulus aequaliter finxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendit [al. reprehendat ], quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis: sed ostendentes [al. docentes ] honestam dispensationem, ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent,",
          "candidate_score": 0.633338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_146_148",
          "bdc_text": "Aus Feldkirch stammend , hielt sich Nasal bereits 1504 in Zürich auf , wurde 1505 Bürger der Stadt , 1512 des Großen und 1530 des Kleinen Rates ( von der Zunft Meisen) , 1525 Armenpfleger , 1530-1532 Eherichter , 1530-1542 Obervogt zu Meilen , 1533 Pfleger zu St . Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber . Verschiedentlich wurde er in Klosterangelegenheiten in Anspruch genommen ( s .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_866",
          "psc_text": "Veritatem: « Quia puer Israel est, et dilexi eum: et ex Aegypto vocavi filium meum » (Osee. 11. 2). Pro quo et in eodem loc. Septuaginta transtulerunt: « quia parvulus est Israel, et dilexi eum: et ex Aegypto vocavi filios ejus. » Num omnino repudiandi sunt, quia istum locum, qui ad Christi maxime pertinet sacramentum, 312 aliter transtulerunt? an danda potius venia ut hominibus, juxta Jacobi sententiam, dicentis: « Multa peccamus omnes: et, si quis in verbo non offendit, iste perfectus est vir, et potest refrenare omne corpus » (Jacob. 3). Illud vero quod in eodem Evangelista scribitur: « Et veniens habitavit in civitate quae dicitur Nazareth: ut impleretur quod dictum est per prophetas, quia Nazaraeus vocabitur » (Matth. n. 23). Respondeant λογοδαίδαλοι, et fastidiosi aestimatores omnium Tractatorum, ubi legerint; discantque in Isaia positum. Nam in eo loco ubi nos legimus atque transtulimus: « Exiet virga de radice Jesse, et",
          "candidate_score": 0.632947,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_84",
          "bdc_text": "- Vil frommer menschen. - Sich , sich , das ist erst schön! Isaias spricht :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_146",
          "psc_text": "Vere quippe desolatorius carbo, qui linguam puram facit a peccato, sermo divinus est, de quo et in Isaia dicitur: « Habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium » (Isai. 47. 145. sec. LXX). 15. Sequitur: Et audivi vocem Domini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et ait: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis; et caetera quae ipsius Prophetiae sermo contexit. Audivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne",
          "candidate_score": 0.631979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_141",
          "bdc_text": "Seine entschieden positive Einstellung zur Reformation läßt allerdings Annas Befürchtungen , auf die Bullinger anspielt , eher unbegründet erscheinen .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2084",
          "psc_text": "disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare; nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum reluctari. » 3. « Tum vero sine ullo timore offensionis tanquam in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor caritati tuae solis eis Scripturarum libris, qui jam Canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo aliquid errasse firmissime credam. At si aliquid in eis offendero 763 litteris, quod videatur contrarium veritati, nihil aliud quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al.",
          "candidate_score": 0.631344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116_118",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger . aber , du wöltist nun gern ouch der wellt gfallen , dann du redst , sy werdint sagen , du syest von buͤberyHurerei , Unzucht ( SI IV 946f ) . wägen heruß gangen. Sich , sich , das sind fine kindlin , die man nitt verergeren sol , die da redent , die ee sye buͤberey! Gedenck S. Pauli :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1861",
          "psc_text": "librariorum utilitate initia traderet litterarum. Non sunt contenenda quasi parva, sine quibus magna constare non possunt. Ipse elementorum sonus, et prima institutio praeceptorum, aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. Unde et tibi est providendum, ne ineptis blanditiis feminarum, dimidiata dicere verba filia consuescat, et in auro atque purpura ludere: quorum alterum linguae, alterum moribus officit: ne discat in tenero, quod ei postea dediscendum est. Graccorum eloquentiae multum ab infantia sermo matris contulisse scribitur. Hortensii oratio in paterno sinu [al. inter paternos sinus ] coaluit. Difficulter eraditur, quod rudes animi praebiberunt. Lanarum conchylia quis in pristinum colorem [al. candorem ] revocet? Rudis [al. Recens ] testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia, Alexandrum potentissimum regem, orbisque domitorem, et in moribus, et in incessu, Leonidis paedagogi sui non potuisse carere vitiis, quibus adhuc parvulus fuerat infectus. PROCLIVIS est enim malorum aemulatio, et quorum",
          "candidate_score": 0.627823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15_17",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) . Mögliche Interpretation : Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1074",
          "psc_text": "verbi ambiguitatem, a gravibus interpretati sunt, cum βάρις verbum sit ἐπιχώριον Palaestinae: et usque hodie domus ex omni parte conclusae, et in modum aedificatae turrium ac moenium publicorum, βάρεις appellentur. 15. « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato; » quodque sequimur: « circumdata varietate » , excepta Editione Vulgata, nullus interpretum transtulit. In Hebraico, « Stetit conjux in dextra tua in diademate aureo. » Ubi nos conjugem vertimus, ibi apud Hebraeos legitur SEGAL. Pro quo Aquila σύγκοιτον, id est, concubinam: Symmachus et Quinta Editio παλλακὴν, id est, pellicem, Septuaginta, Theodotion, et Sexta, reginam interpretati sunt. Deinde ubi ego posui, in diademate aureo, Symmachus transtulit, in auro primo: Aquila, Quinta et Sexta Editio, in tinctura, vel in auro Ophir. Quae filiae regum sunt, et in sponsi parantur amplexus, per myrrham et guttam et casiam et domos eburneas delectant cum, cujus thronus in saeculum saeculi est. Quae autem jam super",
          "candidate_score": 0.625004,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3084",
          "psc_text": "enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum pateretur, non comminabatur. Tradebat autem judicanti se injuste. Qui peccata nostra, ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus (1. Petr. 2. 21. et seqq.) . 15. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solatia. Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum",
          "candidate_score": 0.624978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_147_149",
          "bdc_text": "Jakob an der Sihl. Auch er stand der Reformation wohlwollend gegenüber . Verschiedentlich wurde er in Klosterangelegenheiten in Anspruch genommen ( s . AZürcherRef 722. 1563. 1658. 1778. 1823 ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2092",
          "psc_text": "Paulus perseveranter acriterque confligit. Ipsum vero Paulum non ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit (Act. 16. 1), vel Cenchreis votum persolvit (Act. 18. 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari (Act. 21. 24): sed ne illa quae prioribus ut congruebat temporibus, in umbris rerum futurarum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentilium damnare crederetur. Hoc est enim quod illi Jacobus ait: auditum de illo esse, quod discissionem doceat a Moyse (Act. 21. 21). Quod utique nefas est, ut credentes in Christum discindantur a Propheta Christi, tanquam ejus doctrinam detestantes atque damnantes; de quo ipse Christus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit (Joan. 5. 46) . » 9. « Attende obsecro ipsa verba Jacobi: Vides, inquit, frater quot millia sunt in Judaea, qui crediderunt in Christum: et",
          "candidate_score": 0.624667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429",
          "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,",
          "candidate_score": 0.624256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_852",
          "psc_text": "supercilio et concrepantibus digitis, eructare et dicere: Quid enim, si redemit, si sollicitavit? fecit quod sibi profuit. MIRA SCELERIS defensio; quasi non et latrones et fures et piratae faciant, quod sibi prodest. Certe Annas et Caiphas seducentes infelicem Judam fecerunt quod sibi utile existimabant. 4. Volo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere; commentari de Scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus, et quasi limatas ad pugnandum (al. expugnandum ) sagittas reponere. Quamdiu non profero cogitata, maledicta, non crimina sunt: imo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciant. Tu corrumpas servulos, sollicites clientes: et, ut in fabulis legimus (Metam. l. 4), auro ad Danaen penetres, dissimulatoque quod feceris, me falsarium voces: cum multo pejus crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis. Alius te haereticum, alius insimulat dogmatum perversorem. Taces ipse: respondere non audes: interpretem laceras; de syllabis calumniaris; et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas.",
          "candidate_score": 0.623638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_12_14",
          "bdc_text": "SI IV 1167 ) . min trüw lassist ze schanden werden! Des hofierens Schmeichelns ( SI II 1039 f) . und eeren fürwortensder Fürsprache , des Vorwandes , der Umschweife .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3095",
          "psc_text": "subtile artificium, laudare alterum in commendationem sui, et decipiendo, animum sibi obligare decepti: quodque hoc maxime vitio agi solet, fictas laudes, certo pretio vendere. Quae haec tanta est levitas animi, quae tanta vanitas, relicta propria conscientia, alienam opinionem sequi: et quidem fictam atque simulatam? 1106 Rapi vento falsae laudationis, gaudere ad circumventionem suam, et illusionem pro beneficio accipere? Tu ergo si vere laudabilis esse cupis, laudem hominum ne requiras. Illique praepara conscientiam tuam, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium, et tunc laus tibi erit a Deo (1. Cor. 4. 5) . 18. Sit igitur intentus ac vigilans, et adversus peccata semper armatus animus tuus. Sermo in omnibus moderatus et parcus, et qui necessitatem magis loquendi indicet, quam voluntatem. Ornet prudentiam verecundia, quodque praecipuum in feminis semper fuit, cunctas in te virtutes pudor superet. Diu ante considera, quid loquendum sit, et adhuc tacens provide, ne quid dixisse poeniteat.",
          "candidate_score": 0.62318,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_15",
          "bdc_text": "ist langist gnuͤg , wir handlend von eeren wägender Ehre oder Ehe halber ( vgl. SI I 6f. 391 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_603",
          "psc_text": "abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum. » Quidquid, inquam, de laude dixerit [al. dixerint ] nuptiarum, libenter audimus. Laudari nuptias, libenter audimus, et nuptias condemnamus? Ecclesia matrimonia non damnat, sed subjicit. Velitis, nolitis, maritus subjicitur virginitati, et viduitati. Ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes, subjicit, non damnat, nec abjicit, sed dispensat. In potestate vestra est, si velitis secundum pudicitiae gradum scandere. Quid indignamini, si in tertio stantes, nolitis ad superiora properare? 12. Igitur cum toties et crebro lectorem admonuerim, et per singula pene tractuum millia, cautus viator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, viduas, virginesque praeferrem; debuerat prudens et benignus Lector, etiam",
          "candidate_score": 0.622476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2000",
          "psc_text": "corporis, non vigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans; ecce adsum [al. sum ], si quid perperam dixi, fortius fige pedem. Non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dummodo conteratur palea culpae meae. 5. « Proinde illud quod in extremo epistolae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio vel lego, vel recolo. Utinam, inquis, 732 mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. Ego autem dico, utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores. Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim; et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim; faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit [al. pertulerit",
          "candidate_score": 0.622283,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_108_110",
          "bdc_text": "ghein fromm hertz hat an dem ein missfallen , das recht ist ; hats aber ein missfallen , so ists noch nitt recht fromm . Sölte man nun den selben allwägallewege , immer. volgen , so wurdint wir und sy undergon .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_80",
          "psc_text": "sequutus es vitam? PERFECTUS AUTEM servus Christi, nihil praeter Christum habet. Aut si quid praeter Christum habet, perfectus non est. Et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit, ante mentitus est. Os autem, quod mentitur, occidit animam (Sap. 1. 11) . Igitur, ut concludam: si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Dominum fefellisti. Divinis Evangelium vocibus contonat: Non potestis duobus dominis servire (Luc. 16. 13) ; et audet quisquam mendacem Christum facere, Mammonae, et Domino serviendo? Vociferatur ille saepe: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur me (Ibid. 9. 23) . Et ego onustus auro arbitror me Christum sequi? « Qui dicit se in Christum credere, debet quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare. » (1. Joan. 2. 6). 7. Quod si nihil habes (ut te responsurum scio) cur, tam bene paratus ad bella, non",
          "candidate_score": 0.622082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_99_101",
          "bdc_text": "Deß wellend sich die nitt berychten lassen , die sich ergerend , dann mans gnuͤg sagt ; so sind sy ye nitt schwach , sunder wellend mitt gwallt verergeret sin . Es sind grad die , so sich an allen ordnungen gottes stossend.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1658",
          "psc_text": "Ut erroris tenebras, frigusque ignorantiae relinquentes, ad ortum solis justitiae, juncti magorum studiis convertantur, et inhabitantes calidissimam plagam coeli, quae in Scripturarum fervore sentitur, 603 pastores ecclesiasticos, spreta Origenis amentia, sciscitentur, et dicant: Ubi est qui natus est rex Judaeorum (Matth. 2. 2) ? Cum illum invenerint jacentem in praesepi, humili videlicet eloquio Scripturarum, offerant [al. offerunt ] ei aurum, et thus, et myrrham: id est, fidem probatam, et omni veritatis splendore fulgentem, conversationisque beneolentis fragrantiam, et continentiam, luxum voluptatis, et fluitantia carnis incentiva siccantem. Qui enim post crebras commonitiones, ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore detinentur, nequitia, et imperitia, et in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis",
          "candidate_score": 0.619996,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2674",
          "psc_text": "virginem spoponderint, pulla tunica eam 962 induere, et furvo [al. fulvo ] operire pallio, auferre linteamina: nihil in collo, nihil in capite auri sinere: revera bono consilio, ne habere discat in tenero, quod postea ponere compellatur. Aliis vero e contra videtur. Quid enim, aiunt, si ipsa non habuerit, habentes alias non videbit? φιλόκοσμον genus femineum est; multasque etiam insignis pudicitiae, quamvis nulli virorum, tamen sibi scimus libenter ornari. Quin potius habendo satietur; et cernat laudari alias, quae ista non habeant. Meliusque est, ut satiata contemnat, quam non habendo, habere desideret. Tale vero quid et Israelitico fecisse populo Dominum, ut cupientibus aegyptias carnes, usque ad nauseam, et vomitum praeberet examina coturnicum: multosque saeculi prius homines, facilius carere experta corporis voluptate, quam eos qui a pueritia libidinem nesciant. Ab alii enim nota calcari, ab aliis ignota appeti. Illos vitare poenitendo suavitatis insidias, quas fugerunt: hos carnis illecebras, dulci titillatione corporis blandientes dum",
          "candidate_score": 0.619658,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_75_77",
          "bdc_text": "Nun , so züchstu in unseren handelSache . die ergernuß herinn : es werdint sich daran vil frommer verergeren .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1879",
          "psc_text": "Epistolas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet. Caeteros sic legat, ut magis judicet quam sequatur. 13. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis, in tanta frequentia hominum, Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes: sed postquam ablactaveris eam cum Isaac, et vestieris cum Samuele; mitte aviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Jesu vagientis impone. Nutriatur in Monasterio, sit inter Virginum choros, jurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, vivat Angelice, sit in carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet. Et, ut caetera taceam, certe te liberet servandi difficultate, et custodiae periculo. MELIUS TIBI est desiderare absentem, quam 689 pavere ad singula: quid loquatur, cum quo loquatur, cui annuat, quem libenter aspiciat. Trade Eustochio parvulam, cujus nunc et ipse vagitus pro te oratio est. Trade comitem sanctitatis, futuram haeredem.",
          "candidate_score": 0.618961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_103",
          "bdc_text": "und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2393",
          "psc_text": "loco: Non veni nisi ad oves perditas 863 domus Israel (Matth. 15. 24) . Et Apostolis praecepit: Civitatem Samaritanorum non intrabitis (Ibid. 10. 5) , volens tollere omnem occasionem persecutionis Judaicae: ne postea dicerent, crucifiximus eum, quia se inimicis nostris, et hostibus junxerat. Facies igitur ejus erat pergentis Jerusalem. Et idcirco juxta aliam intelligentiam, non receperunt eum Samaritae: quia festinabat ingredi Jerusalem. Ut autem eum non reciperent, fuit Dominicae voluntatis. Denique Apostoli in Lege versati, in qua tantum justitiam noverant, oculum pro oculo, dentem pro dente, ulcisci nituntur injuriam, et imitari Eliam, ad cujus vocem duos pentecontarchos militum ignis absumpserat: dicuntque ad Dominum: Vis, dicimus, ut ignis descendat de coelo, et consumat eos (Luc. 9. 51) ? Pulchre, Vis, inquiunt, dicimus: nam et Elias dixerat: Si homo Dei sum, ignis descendat de coelo super vos (4. Reg. 1. 10) . Ergo ut Apostolorum sermo efficientiam habeat, voluntatis est Domini. Nisi",
          "candidate_score": 0.617174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_75_77",
          "bdc_text": "Nun , so züchstu in unseren handelSache . die ergernuß herinn : es werdint sich daran vil frommer verergeren .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2627",
          "psc_text": "vero pauperes sunt, et tenui substantiola, videnturque sibi scioli; pomparum ferculis similes procedunt in publicum, ut caninam exerceant facundiam. Alii sublatis in altum humeris, et intra se nescio quid cornicantes, stupentibusque in terram oculis, tumentia verba trutinantur, ut si Praeconem addideris, putes incedere Praefecturam. Sunt qui humore cellarum, immoderatisque jejuniis, taedio solitudinis, ac nimia lectione, dum diebus ac noctibus auribus suis personant, vertuntur in melancholiam, et Hippocratis magis fomentis, quam nostris monitis indigent. Plerique artibus, et negotiationibus pristinis carere non possunt, mutatisque nominibus institorum, eadem exercent commercia: non victum et vestitum, quod Apostolus praecipit (2. Tim. 6), sed majora quam saeculi homines, emolumenta sectantes. Et prius quidem ab 944 Aedilibus, quos ἀγορανόμους Graeci appellant, vendentium coercebatur rabies, nec erat impune peccatum. Nunc autem sub religionis titulo exercentur injusta compendia [al. commercia ], ET HONOR nominis Christiani fraudem magis facit, quam patitur. Quodque pudet dicere, sed necesse est, ut saltem sic",
          "candidate_score": 0.616331,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_89",
          "bdc_text": "und fuulenfaulenzen , träge sein ( SI I 790 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1007",
          "psc_text": "ex se textis, ne facile rumpantur. In extrema parte, id est, ad pedes, septuaginta duo sunt tintinnabula, et totidem mala punica, iisdem contexta coloribus, ut supra cingulum. Inter duo tintinnabula unum malum est: inter duo mala unum tintinnabulum, ut alterutrum sibi media sint: causaque redditur. Idcirco tintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingreditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ἐπένδυμα, nos EPHOD suo ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis vestimentum, et in quadam Epistola (Ad Marcell. XXIX) scripsisse me memini: et omnis Scriptura testatur, sacrum quiddam esse, et solis conveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale",
          "candidate_score": 0.615645,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_142_144",
          "bdc_text": "- Außer Thumysen käme nur noch eine Amtsperson in Frage , vor der sich Anna hätte fürchten können : Kaspar Nasal ; Frau Adlischwyler und Anna waren nämlich von ihm «bevogtet» ( HBLS I 109 ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1539",
          "psc_text": "Omnes enim qui sapiunt, quae sursum sunt, te Patrem, et spem, et coronam fidei alacres profitentur, quod Arii Magistrum, et discipulum ejus Evangelico mucrone confoderis. Fratres cellulae meae oppido te salutant, et fratres qui tecum sunt. » EPISTOLA XCV 558 ANASTASII PAPAE AD SIMPLICIANUM. Studium Theophili, ac vigilantiam laudat, cujus litteris conventus, Simpliciano Mediolanensi Episcopo denuntiat, a se quoque Origenianae haeresi inflictum esse anathema. Domino Fratri SIMPLICIANO, ANASTASIUS. 1. « Grandem sollicitudinem atque excubias super gregem suum pastor habere approbatur. Similiter et ex alta turre causa civitatis diu noctuque cautus speculator observat. Magister providus navis 559 hora tempestatis, et periculi magnam patitur animi jactationem, ne procellis, atque asperrimis fluctibus navis elidatur in saxa. Pari animo vir sanctus et honorabilis Theophilus, frater et coepiscopus noster, circa salutis commoda non desinit vigilare, ne Dei populus per diversas Ecclesias, Origenem legendo, in magnas incurrat blasphemias. » 2. « Conventus litteris memorati, convenio Sanctitatem",
          "candidate_score": 0.614456,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_163_165",
          "bdc_text": "auch Blanke 95 ) . ! Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_52",
          "psc_text": "diligit amore, quam ego diligo: ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem: ut ad primam quamque confabulationem jucundissimi mihi consortii recorder, ut humilitatem admirer, virtutem efferam, praedicem caritatem. Verum tu, quod natura Lynces insitum habent, ne post tergum respicientes meminerint priorum, et mens perdat quod oculi videre desierint, ita nostrae es necessitudinis penitus oblitus, ut illam epistolam, quam in corde Christianorum scriptam Apostolus (1. Cor. 3. 2) refert, non parva litura, sed imis, ut aiunt, ceris eraseris. Et illae quidem, quas diximus, ferae, sub frondente captantes arboris ramo fugaces capreas, aut timidum, cervos, animal comprehendunt: currentemque frustra praedam, dum hostem suum secum verabido desuper ore dilaniant; et tamdiu meminere praedandi, 23 quamdiu venter vacuus siccum fame guttur exasperat. Ubi vero sanguine pasta feritas viscera distenta compleverit, cum saturitate succedit oblivio: tamdiu nescitura quid capiat, donec memoriam revocaverit esuries. Tu necdum satiatus e nobis, cur finem jungis exordio? cur",
          "candidate_score": 0.613733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_17_19",
          "bdc_text": "Des Schmeichelns und der Umschweife wegen der Ehre ist längst genug , wir handeln ja der Ehre wegen . - Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. . Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602",
          "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.",
          "candidate_score": 0.613704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_18_20",
          "bdc_text": "- Für Bullinger ist also diese Angelegenheit zu einem «Ehrenhandel» bzw. «Ehehandel» geworden , der nötigenfalls vor das Ehegericht gebracht werden könnte , wie es dann tatsächlich geschah. . Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2175",
          "psc_text": "valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Jam demisso synthemate equus publicus sternebatur, et nobilem juvenem punicea indutum tunica baltheus ambiebat, et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentium rumpo, offerens tibi nudam officii voluntatem. Extemporalis 792 est epistola, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienti ingestum viaticum. Divina Scriptura loquitur: Musica in luctu, intempestiva narratio (Eccli. 22. 6) . Unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis, atque plausibilis eloquii venustatem, ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus, ubi vera vulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua",
          "candidate_score": 0.61301,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_19_21",
          "bdc_text": "Hätt derhalb deß wäsensAufhebens , Treibens , Getue . alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst : «Ja ich vermeinn nittglaube nicht , halte nicht dafür ( SI IV 312). , das unsere reden gethon uns ützidirgend etwas .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_838",
          "psc_text": "Alia quippe quaestio est, Sitne aliquando mentiri viri boni: et alia quaestio est, Utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla est quaestio. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut cuique videbitur vel ad mores difficilis, vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. Si enim mentiebatur Apostolus Paulus cum Apostolum Petrum objurgans diceret: Si tu cum sis 303 Judaeus, Gentiliter, et non Judaice vivis, quemadmodum cogis gentes judaizare? « Et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit, et scripsit » (Galat. 2. 14): « ut quasi animos tumultuantium deliniret. Quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit; et dixerint totum illud quod idem Apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est, propter homines qui dilectione [al. dilectioni ] conjugum tumultuari poterant, fuisse",
          "candidate_score": 0.612708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2793",
          "psc_text": "meus usque nunc operatur (Joan. 5. 17) : Sic enim ad Marcellinum scripsisti: in qua epistola etiam mei commemorationem benevolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei ipsam facilius possem explicare sententiam. Quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret; si tamen id tibi ex Africa scripsit. Nam quando scripserit nescio; tantum scio quod de hoc bene cognoverit cunctationem meam: unde me inconsulto facere voluit. Quanquam etiam si consuleret, magis hortarer, et gratias agerem quod nobis omnibus conferre posset, nisi tu breviter rescribere, quam respondere maluisses. Credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. » 9. « Misisti ad me discipulos, ut ea doceam, quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam. Nam ut doceam, multi a me flagitant, eisque me sicut alia",
          "candidate_score": 0.612471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_607",
          "psc_text": "esse γυμνατικῶς scribere, aliud δογματικῶς. In priori vagam esse disputationem; et adversario respondentem, nunc haec, nunc illa proponere. Argumentari ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere; lapidem tenere. In sequenti autem aperta frons, et ut ita dicam, ingenuitas necessaria est. Aliud est quaerere, aliud definire. In altero pugnandum: in altero docendum est. Tu me stantem in praelio, et de vita periclitantem studiosus magister doceas. Noli ex obliquo, et unde non putaris, vulnus inferre. Directo percute gladio. Turpe tibi est hostem dolis ferire, non viribus. Quasi non et haec ars summa pugnantium sit, alibi minari, alibi percutere. Legite, obsecro vos, Demosthenem, legite Tullium: ac ne forsitan Rhetores vobis 223 displiceant (quorum artis est, verisimilia magis quam vera dicere), legite Platonem, Theophrastum, Xenophontem, Aristotelem, et reliquos qui de Socratis fonte manantes, diversis cucurrere rivulis: quid in illis apertum, quid simplex est? quae verba non sensuum? qui sensus non victoriae?",
          "candidate_score": 0.611575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_116",
          "bdc_text": "Mich duncktAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2081",
          "psc_text": "inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam, quam poposceram, dederis. Quod apertius mihi intimari cupio, quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. » 2. « Petis, vel potius fiducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa",
          "candidate_score": 0.611098,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_606",
          "psc_text": "Delicata doctrina est, pugnanti ictus dictare de muro, et cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. Nec hoc dicens, statim jactantiae reus sum, quod caeteris dormientibus solus certaverim; sed hoc dico, cautius eos posse pugnare, qui me viderint vulneratum. Nolo tale certamen adeas, in quo tantum te protegas, et torpente dextra, sinistra clypeum circumferas. Aut feriendum tibi est, aut cadendum. Non possum te aestimare victorem, nisi adversarium video [al. videro ] trucidatum. 13. Legimus, eruditissimi viri, in scholis pariter; et Aristotelea illa vel de Gorgiae fontibus manantia, simul didicimus, plura esse videlicet genera dicendi: et inter caetera, aliud esse γυμνατικῶς scribere, aliud δογματικῶς. In priori vagam esse disputationem; et adversario respondentem, nunc haec, nunc illa proponere. Argumentari ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere; lapidem tenere. In sequenti autem aperta frons, et ut ita dicam, ingenuitas necessaria est. Aliud est quaerere, aliud definire. In altero",
          "candidate_score": 0.611021,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2_4",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36",
          "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium",
          "candidate_score": 0.610561,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25_27",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ; wanndenn. sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_605",
          "psc_text": "et vel rhetoricae, vel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem veniam imperitiae, nec accusationem reprehenderem, 222 ubi non voluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam. Nunc vero cum diserti homines, et liberalibus studiis eruditi, magis velint laedere, quam intelligere, breviter a me responsum habeant, corrigere eos debere peccata, non reprehendere. Patet campus, stat e contra acies, adversarii dogma manifestum est, et (ut Virgilianum aliquid inferam) « illum aspice contra, Qui vocat » (Aeneid. II): Respondeant adversario. Aliter teneant modum in disputando, aliter virgam in docendo; et me in libris suis, quid vel praetermiserim, vel addiderim, doceant. Reprehensores non audio, sequor magistros. Delicata doctrina est, pugnanti ictus dictare de muro, et cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. Nec hoc dicens, statim jactantiae reus sum, quod caeteris dormientibus solus certaverim; sed hoc dico, cautius eos posse pugnare, qui me viderint vulneratum. Nolo tale certamen adeas, in quo tantum te protegas,",
          "candidate_score": 0.609453,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36",
          "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium",
          "candidate_score": 0.606901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_5_7",
          "bdc_text": "mich din schryben , sidmalweil , sintemal . du einer sölichen vernunfft bist , vernünftig genug bist. , daß du wol ermessen kanst : wowenn .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_750",
          "psc_text": "Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; 273 seniores tuos, et dicent tibi (Deut. 32. 7) . In Psalmo quoque centesimo decimo octavo. Cantabiles mihi erant justificationes tuae, in loco peregrinationis meae (v. 54) . Et in descriptione justi viri, cum eum David arbori vitae, quae est in paradiso, compararet, inter caeteras virtutes et hoc intulit: In lege Domini voluntas ejus: et in lege ejus meditabitur die ac nocte (Psalm. 1. 2) . Daniel in fine sacratissimae Visionis justos, ait, fulgere sicut stellas; et intelligentes, hoc est doctos, quasi firmamentum. Vides quantum inter se distent, justa rusticitas, et docta justitia? Alii stellis, alii coelo comparantur. Quanquam juxta Hebraicam Veritatem, utrumque de eruditis possit intelligi: ita enim apud eos legimus: « Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates » (Dan. 12. 3). Cur dicitur Paulus Apostolus vas electionis?",
          "candidate_score": 0.606616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2_4",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben . nie vers ähenerwartet , mich darauf gefaßt gemacht ( SI VII 566f). , ist mir so vil untraglicher xinunerträglicher gewesen ( Grimm XI/III 1948 ) . , so vil unverhoffter sy was . Und beunbilletfügt mir Unbill , d. h. Unrecht zu ( SI IV 1167 ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985",
          "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.",
          "candidate_score": 0.605362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_77_79",
          "bdc_text": "es werdint sich daran vil frommer verergeren . So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ; und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2765",
          "psc_text": "instituere [al. instruere ] virginem, non haereticis respondere. Caeterum omnes fraudulentias eorum, et cuniculos quibus nituntur subvertere veritatem, in alio opere Deo adjuvante, subvertimus: quod si volueris, prompte libenterque mittemus. Ultroneas enim, aiunt, putere merces; et pretia facilitate decrescunt [al. decrescere ] quae semper in raritate majora sunt. 17. Solet inter plerosque esse certamen, Utrum solitaria, an cum multis vita melior sit: quarum prior praefertur quidem secundae; sed si in viris periculosa est, ne abstracti ab hominum frequentia, sordidis et impiis cogitationibus pateant; et pleni arrogantiae et supercilii, cunctos despiciant, armentque linguas suas, vel clericis, vel aliis monachis detrahendo; de quibus rectissime dicitur: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum 994 gladius acutus (Psal. 56. 5) : quanto magis in feminis, quarum mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur? Novi ego in utroque sexu, per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem quibusdam fuisse vexatam. Praecipueque",
          "candidate_score": 0.603362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_25",
          "bdc_text": "- Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_852",
          "psc_text": "supercilio et concrepantibus digitis, eructare et dicere: Quid enim, si redemit, si sollicitavit? fecit quod sibi profuit. MIRA SCELERIS defensio; quasi non et latrones et fures et piratae faciant, quod sibi prodest. Certe Annas et Caiphas seducentes infelicem Judam fecerunt quod sibi utile existimabant. 4. Volo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere; commentari de Scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus, et quasi limatas ad pugnandum (al. expugnandum ) sagittas reponere. Quamdiu non profero cogitata, maledicta, non crimina sunt: imo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciant. Tu corrumpas servulos, sollicites clientes: et, ut in fabulis legimus (Metam. l. 4), auro ad Danaen penetres, dissimulatoque quod feceris, me falsarium voces: cum multo pejus crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis. Alius te haereticum, alius insimulat dogmatum perversorem. Taces ipse: respondere non audes: interpretem laceras; de syllabis calumniaris; et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas.",
          "candidate_score": 0.603071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1544",
          "psc_text": "lectione sanctarum Scripturarum quisque infundat oleum sensui suo, et paret mentis lucernam quae, juxta praeceptum Evangelii, luceat omnibus qui in domo sunt (Matth. 5) . 2. Igitur convivas tales, et qui sic passionis dominicae festa concelebrant, aemulantes, cum sancto dicamus: Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo, quamdiu sum (Psal. 103) ; festinemusque ad Angelorum metropolim, quae libera est, et nulla malitiae sorde maculatur, in qua nec dissensiones sunt, nec ruinae, et de altero ad alterum transmigratio, omnique voluptate calcata, et compressis luxuriae fluctibus, qui adversum nos crebrius intumescunt, coelestibus misceamur choris, ut jam nunc illuc mente translati, et augustiora videntes loca, simus 563 quod futuri sumus. Qua beatitudine indignos se fecere Judaei, qui Scripturae sanctae opibus derelictis, et ad pauperis intelligentiae acquiescentes magistros, hodie audiunt: Semper errant corde (Psal. 94) ; et nolunt, praesente Christo, dicere: Benedictus qui venit in nomine Domini (Psal. 117) . Praesertim cum omni",
          "candidate_score": 0.602706,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_164_166",
          "bdc_text": "Sich an , daß ich fry alles umb dinet willen verachten mag , daß ich dich alein begeer! DarfstBedarfst . nitt der fürwortenVorwand , Ausrede. : «Ich bin nitt für dich» ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_52",
          "psc_text": "diligit amore, quam ego diligo: ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem: ut ad primam quamque confabulationem jucundissimi mihi consortii recorder, ut humilitatem admirer, virtutem efferam, praedicem caritatem. Verum tu, quod natura Lynces insitum habent, ne post tergum respicientes meminerint priorum, et mens perdat quod oculi videre desierint, ita nostrae es necessitudinis penitus oblitus, ut illam epistolam, quam in corde Christianorum scriptam Apostolus (1. Cor. 3. 2) refert, non parva litura, sed imis, ut aiunt, ceris eraseris. Et illae quidem, quas diximus, ferae, sub frondente captantes arboris ramo fugaces capreas, aut timidum, cervos, animal comprehendunt: currentemque frustra praedam, dum hostem suum secum verabido desuper ore dilaniant; et tamdiu meminere praedandi, 23 quamdiu venter vacuus siccum fame guttur exasperat. Ubi vero sanguine pasta feritas viscera distenta compleverit, cum saturitate succedit oblivio: tamdiu nescitura quid capiat, donec memoriam revocaverit esuries. Tu necdum satiatus e nobis, cur finem jungis exordio? cur",
          "candidate_score": 0.601231,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_79",
          "bdc_text": "und sy verergerend sich an dinem handel , so muͤß din handel böß und arg sin :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1464",
          "psc_text": "ejus scripta probant; cumque eruditi et ardentis viri delectetur ingenio, Montanum cum eo Maximillamque non sequitur. Fortissimos libros contra Porphyrium scribit Apollinarius: Ecclesiasticam pulchre Eusebius historiam texuit; alter eorum dimidiatam Christi introduxit oeconomiam; alter impietatis Arii apertissimus propugnator est. Vae, inquit Isaias, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, et qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5. 20) . Nec bonis adversariorum (si honestum quid habuerint) detrahendum est, nec amicorum laudanda sunt vitia; ET UNUMQUODQUE non personarum, sed rerum pondere judicandum est. Mordetur et Lucilius, quod incomposito currat pede; et tamen sales ejus leposque laudantur. 3. Dum essem juvenis, miro discendi ferebar ardore, nec juxta quorumdam praesumptionem, ipse me docui. Apollinarium Laodicenum audivi Antiochiae frequenter, et colui; et cum me in sanctis Scripturis erudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in",
          "candidate_score": 0.593462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983",
          "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim",
          "candidate_score": 0.592782,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_2",
          "bdc_text": "antwurtWeder Annas Absagebrief , noch Bullingers vorher an sie gerichtetes Schreiben sind erhalten geblieben .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_523",
          "psc_text": "convenerunt, praesentiam nostram negare non possumus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus. EPISTOLA XLIII. AD MARCELLAM. Marcellam hortatur, ut Roma relicta, se rus conferat: per contentionem ostendens, et quantum habeat Roma molestiarum, et quantum commoditatum solitudo. 1. Ambrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante, tam innumerabiles libros vere Adamantius, et Chalcenterus noster explicavit in quadam Epistola, quam ad eumdem de Athenis scripserat, refert, nunquam se cibum Origene praesente sine lectione sumpsisse; nunquam inisse somnum, nisi unus e fratribus sacris litteris personaret. Hoc diebus 193 egisse et noctibus, ut et lectio orationem exciperet, et oratio lectionem. 2. Quid nos ventris animalia tale unquam fecimus? quos si vel secunda hora legentes invenerit, oscitamus: manu faciem defricantes, continemus stomachum; et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus mens onerata premitur. Pudet dicere frequentiam salutandi, qua",
          "candidate_score": 0.591543,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_103",
          "bdc_text": "und nitt vil me fürfare nfortfahren ( SI I 899f ) .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2769",
          "psc_text": "pulchra, illa amabilis, illa habenda 995 inter socias quae se nescit esse pulchram; quae negligit formae bonum, et procedens ad publicum, non pectus et colla denudat, nec pallio revoluto cervicem aperit; sed quae celat faciem, et vix uno oculo, qui viae necessarius est, patente ingreditur. 19. Quid fugiendum. --Dubito an loquar: sed velim, nolim, quia crebro fit, dicendum est: non quo haec in te timere debeam, quae ista forsitan nescias, nec unquam audieris: sed quo per occasionem tui, caeterae praemonendae sint. Cincinnatulos pueros et calamistratos, et peregrini muris olentes pelliculas, de quibus illud Arbitri est: Non bene olet, qui bene semper olet, quasi quasdam pestes et venena pudicitiae virgo devitet: ut taceam de caeteris, quorum importuna visitatio et se infamat, et alias; ut etiam si nihil mali perpetretur: tamen hoc sit vel maximum malum, frustra patere maledictis et morsibus Ethnicorum. Nec hoc de omnibus dicimus, sed de his, quos Ecclesia",
          "candidate_score": 0.585081,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1",
      "max_score": 0.689969,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_46_48",
          "bdc_text": "die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] . Ermanen dich eben als vastfest , stark , sehr ( SI I 1111f ) ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_115",
          "psc_text": "λόγος, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός « καὶ » πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν « , δῆλον ὅτι εἰκότως κἀκεῖνο ἔλεγεν » ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί « , ἵνα ἐν θεῷ μὲν ᾖ ὁ λόγος ὁ τοῦτο λέγων, ἐν δὲ τῷ λόγῳ ὁ πατήρ, ὅτι δύναμις τοῦ πατρὸς ὁ λόγος. » θεοῦ « γὰρ αὐτὸν » δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν « ἀξιόπιστος εἴρηκεν μάρτυς. οὐ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν οὖν λόγοις τε καὶ ἔργοις ἀκριβῆ συμφωνίαν, ὡς Ἀστέριος ἔφη, ὁ σωτὴρ λέγει » ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν « , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν",
          "candidate_score": 0.689969,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_67_69",
          "bdc_text": "Was wöllend nun die wort ChristiAm Rande eine Bemerkung von J. H. Hottinger. Mathaei 18 [7 ] : «We dem menschen , der da verergeret» ? Kanstu anders daruß machen , dann :",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_137",
          "psc_text": "κατὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ« . καὶ μεθ’ ἕτερα ἐπάγει (Nr. 44) εἰκότως οὖν πρὸ τῆς καθόδου 〈τοῦτο ἦν〉, ὅπερ πολλάκις ἔφαμεν, λόγος· μετὰ δὲ τὴν κάθοδον καὶ τὴν τῆς σαρκὸς ἀνάληψιν διαφόρων καὶ τῶν ἐπηγοριῶν τετύχηκεν, ἐπειδὴ »ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο« . τήρει ὅπως διὰ τούτων Μάρκελλος τὸ Ἰησοῦ καὶ Χριστοῦ ὄνομα καὶ τὰς λοιπὰς προσηγορίας οὐ βούλεται κεῖσθαι ἐπὶ τοῦ λόγου, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς σαρκὸς ἧς ἀνείληφεν. ἀναγκαία δὲ ἡ ἐπιτήρησις, ἵν’ ὅταν αὐτὸς πάλιν ἀποβάλῃ τὴν σάρκα ἐλέγχοιτο εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ. μετὰ δὴ τὰ προλεχθέντα ἑξῆς προϊὼν [τὰ] περὶ τοῦ σώματος τοῦ σωτῆρος τοιαῦτα γράφει (Nr. 8) καὶ μὴ τοῦτο ἀπίθανον εἶναι νομιζέτω Ἀστέριος, εἰ νεώτερον ὂν αὐτοῦ 〈τὸ〉 σῶμα τοσαύτης τυχεῖν ἀρχαιότητος ἐδυνήθη· ἀλλ’ ἐννοείτω, ὅτι 〈εἰ〉 καὶ μάλιστα τὴν ἀνθρωπίνην σάρκα νεωτέραν εἶναι συμβαίνει, ὅμως ὁ ταύτην ἀναλαβεῖν δι’ ἁγνῆς ἀξιώσας παρθένου λόγος, ταύτῃ τὸ ἑαυτοῦ ἑνώσας, οὐ μόνον πρωτότοκον πάσης κτίσεως«",
          "candidate_score": 0.680069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_45_47",
          "bdc_text": ". . . die Sache deinem Bruder gegenüber angeführt ( Grimm I 528). , an dem dir allermeist gelägen istDies ändert unser bisheriges Bild von der Einstellung Annas , die ja in dieser Angelegenheit sonst ausschlie ßlich von der Mutter beeinflußt zu sein schien ( vgl. Blanke 103ff). , und er hat fry verwillget , so ferr und du verwillgist. Nun hastu verwillget , so ist jetzund die verwillgung volkommen ; kanst dich vor gott mitt gheinem rechten mir entzühenmit keinerlei Recht mir entziehen. , dann eins christen red sol also sin , daß «ja , ja» sye [ Mt 5 , 37 ] .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_115",
          "psc_text": "λόγος, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός « καὶ » πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν « , δῆλον ὅτι εἰκότως κἀκεῖνο ἔλεγεν » ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί « , ἵνα ἐν θεῷ μὲν ᾖ ὁ λόγος ὁ τοῦτο λέγων, ἐν δὲ τῷ λόγῳ ὁ πατήρ, ὅτι δύναμις τοῦ πατρὸς ὁ λόγος. » θεοῦ « γὰρ αὐτὸν » δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν « ἀξιόπιστος εἴρηκεν μάρτυς. οὐ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν οὖν λόγοις τε καὶ ἔργοις ἀκριβῆ συμφωνίαν, ὡς Ἀστέριος ἔφη, ὁ σωτὴρ λέγει » ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν « , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν",
          "candidate_score": 0.669784,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_121",
          "bdc_text": "Christus , gottes son ist selbs on hinderredVerleumdung , böswilliges Gerede ( SI VI 537 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_3",
          "psc_text": "τὸ κορυφαιότατον τοῦ παντός, τὸν μονογενῆ καὶ ἀγαπητὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τοιαύταις ἀθέοις ὑποβαλὼν βλασφημίαις. οἵας μικρὸν ὕστερον αὐτοῦ λέγοντος, ἀλλ’ οὐκ ἐμοῦ, βέλτιον ἀκούειν. τῇ δέ γε παραθέσει τῶν αὐτοῦ ῥημάτων χρησάμενος μέχρι τούτου στήσομαι τέως πρὸς ἐναντίωσιν καὶ ἀνατροπὴν αὐτῶν οὐ μακροὺς ἐπάγων λόγους, τῷ μήτε τοὺς ἄνδρας τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ βλασφημηθέντας ἀγνῶτάς τινας εἶναι καὶ ἀφανεῖς, γνωρίζεσθαι δὲ παρὰ τοῖς πᾶσιν καὶ σιωπῶντος, μήτε τὴν εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ βλασφημίαν ἀμφήριστόν τινα καὶ ἀγνοουμένην ὑπάρχειν, ὡς πολλῆς τινος καὶ λογικωτέρας πρὸς ἔλεγχον δεηθῆναι σπουδῆς· οὕτως πᾶσιν τοῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς χάριτος μετειληχόσιν, μικροῖς ὁμοῦ καὶ μεγάλοις, καὶ αὐτὸ μόνον λεχθεῖσα πρόδηλος καθέστηκεν ἡ τοῦ ξένου τούτου [καὶ] θεολόγου κενοφωνία. διὸ βραχέσιν αὐτὸ μόνον παρασημειώσεσιν χρήσομαι, εἱρμῷ καὶ τάξει σωματοποιῶν τὸν λόγον, ὑποσημαινόμενός τε αὐτὸ μόνον τὸ παράλογον τῶν ἐμφερομένων. πρὶν δ’ ἐπὶ τὰς αὐτοῦ χωρῆσαι φωνὰς ἀναγκαίως τοῖς ἐντυγχάνουσι τῷ τοῦ ἀνδρὸς συγγράμματι συμβουλεύσαιμ’ ἄν, εἰ δὴ",
          "candidate_score": 0.665181,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_29_31",
          "bdc_text": "Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) . etc. nach etc. gestrichen Insere argu [mentum ] : Positis ipse [ ? ] - - - hortare [ ? ] , ut verbis fidem det ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_172",
          "psc_text": "ἑαυτὸν ἐκπεπτωκότα συναισθόμενος ἀνακαλεῖσθαι πειρᾶται, τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων (Nr. 108) εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ",
          "candidate_score": 0.653162,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_40_42",
          "bdc_text": "und der Bruder , Hans oder Johannes Adlischwyler ( s. oben [Nr. 24 ] S. 137 , Anm. 233 ) . daryn verwilligind , und lutend dine wort also : ( RecitaIn der nicht mehr vorhandenen Reinschrift folgte hier offenbar ein Zitat aus Annas vorher erwähntem Antwortbrief. ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_114",
          "psc_text": "μαθητὴς τοῦ κυρίου Ἰωάννης τῆς ἀιδιότητος αὐτοῦ μνημονεύων ἀληθὴς ἐγίγνετο τοῦ λόγου μάρτυς, » ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος« λέγων » καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος«. οὐδὲν γενέσεως ἐνταῦθα μνημονεύων τοῦ λόγου, ἀλλ’ ἐπαλλήλοις τρισὶν μαρτυρίαις χρώμενος, ἐβεβαίου ἐν ἀρχῇ τὸν λόγον εἶναι. καὶ προστίθησιν τούτοις λέγων (Nr. 61) τὴν μὲν κατὰ σάρκα οἰκονομίαν τῷ ἀνθρώπῳ διαφέρειν γιγνώσκομεν, τὴν δὲ κατὰ πνεῦμα ἀιδιότητα ἡνῶσθαι τῷ πατρὶ πεπιστεύκαμεν. τούτοις προϊὼν ἑξῆς ἐπιλέγει ταῦτα (Nr. 64) εἰ οὖν αὐτὸς λέγει ταῦτα » ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω «, καὶ αὖθις » καὶ ὁ λόγος, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός « καὶ » πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν « , δῆλον ὅτι εἰκότως κἀκεῖνο ἔλεγεν » ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί « , ἵνα ἐν θεῷ μὲν ᾖ ὁ λόγος ὁ τοῦτο λέγων, ἐν",
          "candidate_score": 0.648056,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_116",
          "psc_text": "« , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν ἰδεῖν. οὕτω γὰρ ἡμᾶς τὰ ῥητὰ διδάσκει. ποία γὰρ ἐν καιρῷ τοῦ πάθους συμφωνία τοῦτο λέγοντος » πάτερ, εἰ δυνατόν, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο « , ἐπιφέροντος δὲ κἀκεῖνο » πλὴν μὴ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ’ ὡς σύ « . οὐ συμφωνοῦντος γὰρ ἦν πρῶτον μὲν τὸ λέγειν » παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο « · οὐδὲν δὲ ἐχόμενον συμφωνίας καὶ τὸ ἐπιφερόμενον εἶναι δοκεῖ, λέγει γὰρ | μὴ τὸ ἐμὸν. ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω. πάτερ, θέλημα «. 18 ἀκούεις ὅπως ἀσυμφωνίαν κατὰ τὸ φαινόμενον δηλοῖ τὸ γράμμα, τοῦ μὲν θέλοντος, ‹ τοῦ δὲ μὴ θέλοντος〉. ὅτι μὲν γὰρ ἐβούλετο ὁ",
          "candidate_score": 0.647674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_27_29",
          "bdc_text": "sinn hindersichdenke zurück ( SI VII 1054 ) . an din voriges schrybenWahrscheinlich handelt es sich um den verlorengegangenen Antwortbrief Annas auf Bullingers Brautwerbungsschreiben ( s. HBD 11 , 14ff ; Blanke 100f). , so wirst anders erfindenfinden , entdecken ( SI I 848 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_172",
          "psc_text": "ἑαυτὸν ἐκπεπτωκότα συναισθόμενος ἀνακαλεῖσθαι πειρᾶται, τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων (Nr. 108) εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ",
          "candidate_score": 0.646283,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_115",
          "psc_text": "λόγος, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός « καὶ » πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν « , δῆλον ὅτι εἰκότως κἀκεῖνο ἔλεγεν » ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί « , ἵνα ἐν θεῷ μὲν ᾖ ὁ λόγος ὁ τοῦτο λέγων, ἐν δὲ τῷ λόγῳ ὁ πατήρ, ὅτι δύναμις τοῦ πατρὸς ὁ λόγος. » θεοῦ « γὰρ αὐτὸν » δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν « ἀξιόπιστος εἴρηκεν μάρτυς. οὐ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν οὖν λόγοις τε καὶ ἔργοις ἀκριβῆ συμφωνίαν, ὡς Ἀστέριος ἔφη, ὁ σωτὴρ λέγει » ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν « , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν",
          "candidate_score": 0.645483,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_33_35",
          "bdc_text": "am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_33",
          "psc_text": "ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι«· ὃ δὴ καὶ ἔργῳ διεπράξατο μικρὸν ὕστερον αὐτὸς ὁ Πέτρος, μαρτυρίῳ τελειωθείς), ἀλλὰ καὶ ἐπιζητῆσαι δέον ἐπὶ ποίοις μὲν αὐτὸν ἐμακάρισεν, ἐπὶ ποίοις δὲ αὐτῷ ἐπέπληξεν· ὁ δὲ μηδενὶ τούτων προσεσχηκὼς ταῦτ’ εἰρῆσθαι πρὸς τὸν διάβολον ἀπεφήνατο τῆς γραφῆς ἐναντίως. ἆρα οὖν τοῦτο μόνον ἠγνόησεν; οὐχὶ δὲ καὶ προϊὼν αὖθις, τῆς ἀναστάσεως τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μνημονεύσας, ἔπειτα βουληθεὶς δεῖξαι ὅτι καὶ πρὸ αὐτοῦ κατὰ τοὺς χρόνους τοὺς προφητικοὺς φέρεταί τις ἐκ νεκρῶν ἐγηγερμένος, πάλιν κἀνταῦθα σφάλλεται, πρῶτον λέγων Ἐλισσαῖον τὸν προφήτην ἐκ νεκρῶν ἐγεῖραι· ἀγνοήσας ὡς καὶ πρὸ Ἐλισσαίου | Ἠλίας ὁ μέγας τὸν τῆς χήρας υἱὸν ἀποθανόντα ἀνέστησεν, ὡς ἔστιν μαθεῖν ἐκ τῆς τρίτης τῶν Βασιλειῶν; ὁ δὲ καὶ τοῦτ’ ἀγνοήσας φαίνεται, δι’ ὧν ταῦθ’ οὕτως γράφει (Nr. 2) οὐ μόνον τοίνυν τῆς »καινῆς κτίσεως« πρωτότοκον αὐτὸν ὁ ἀπόστολος εἶναι φησίν, ἀλλὰ καὶ πρωτότοκον »ἐκ νεκρῶν«, δι’ οὐδὲν",
          "candidate_score": 0.642478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23_25",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 ) angeschlossen hat. . - Das hastu gwüsslich geredt und gschryben uß anfechtung ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_62",
          "psc_text": "ἡμῖν καὶ νῦν ἐπεδείξατο θεωρίαν. οὐκ ἔχων γὰρ ἐκ τῶν θείων γραφῶν τὸ ἑαυτοῦ κατασκευάσαι βούλημα, ἐπὶ τοὺς σοφωτάτους, ὡς οἴεται, ἀνατρέχει πατέρας φάσκων· ὅπερ οἱ σοφώτατοι τῶν πατέρων ἐν τοῖς οἰκείοις συντάγμασιν ἀπεφήναντο. ἀπόφασιν ἀποπεφάσθαι τοὺς ἑαυτοῦ πατέρας Ἀστέριός φησιν καὶ δόγμα περὶ θεοῦ γεγραφέναι ἀπὸ τῆς οἰκείας ἑαυτῶν προαιρέσεως. τὸ γὰρ τοῦ δόγματος ὄνομα τῆς ἀνθρωπίνης ἔχεται βουλῆς τε καὶ γνώμης. ὅτι δὲ τοῦθ’ οὕτως ἔχει μαρτυρεῖ μὲν ἡμῖν ἱκανῶς ἡ δογματικὴ τῶν ἰατρῶν τέχνη, μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὰ τῶν φιλοσόφων καλούμενα ⟨δόγματα⟩· ὅτι δὲ καὶ τὰ συγκλήτῳ δόξαντα ἔτι καὶ νῦν δόγματα συγκλήτου λέγεται, οὐδένα ἀγνοεῖν οἶμαι. καὶ ταῦτα δὲ ὁ Μάρκελλος, ἀμνημονήσας τῆς ἀποστολικῆς φωνῆς ἥ φησιν περὶ τοῦ σωτῆρος »τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν τοῖς δόγμασιν καταργήσας«, προήχθη εἰπεῖν, ἀλλὰ καὶ μέμφεται τῷ δεῖν ἕπεσθαι τοῖς πατράσιν, τῆς θείας φασκούσης γραφῆς ἐπερώτησον τὸν πατέρα σου καὶ ἀναγγελεῖ σοι· τοὺς πρεσβυτέρους σου καὶ ἐροῦσίν σοι« καὶ μὴ",
          "candidate_score": 0.641823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_36",
          "psc_text": "ὁ δέ. οὐκ οἶδα ποίᾳ διανοίᾳ, κἀνταῦθα διαστρέφει τὴν ἀποστολικὴν λέξιν. ἀντὶ τοῦ »ὁρισθέντος« ποιήσας προορισθέντος, ἵν’ ᾗ ὅμοιος τοῖς »κατὰ πρόγνωσιν« προορισθεῖσιν. λέγει οὖν κατὰ λέξιν οὕτως (Nr. 16) ὥσπερ οὗν τὴν ἐκκλησίαν πάλαι προωρίσατο ὁ παντοκράτωρ θεός, οὕ〈τω〉 καὶ τὴν κατὰ σάρκα τοῦ Χριστοῦ οἰκονομίαν, δι’ οὗ τὸ τῶν θεοσεβῶν γένος »εἰς υἱοθεσίαν« καλέσαι προωρίσατο, πρότερον θεμελιώσας ἐν τῇ αὐτοῦ διανοίᾳ. διὰ τοῦτο ὁ ἀπόστολος τῷ ἁγίῳ πνεύματι σαφῶς προαγορεύει »τοῦ προορισθέντος υἱοῦ θεοῦ« λέγων. καὶ αὐθίς φησιν ἐν ἑτέροις (Nr. 109) οὗτός ἐστιν περὶ οὗ ὁ Παῦλος ἔφη »τοῦ προορισθέντος υἱοῦ θεοῦ«. καὶ ἐνταῦθα δὲ οὐ τὴν λέξιν μόνην τὴν ἀποστολικὴν παρέφθειρεν, ἀλλὰ καὶ τὴν διάνοιαν αὐτὴν διὰ τῆς προσθήκης τῆς τοῦ πρὸ προθέσεως. ἀδελφὰ δὲ τούτοις πράττων, τῆς ψαλμῳδίας περιεχούσης »ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε«, | ὁ δὲ κἀνταῦθα προσθήκῃ κέχρηται τῇ μηδαμῶς ἐμφερομένῃ πρὸς τὸ καταμέμφεσθαι τῷ μὴ ὁμοίως αὐτῷ φάσκοντι. ἐπάκουσον οὖν ὅπως",
          "candidate_score": 0.635392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_115",
          "psc_text": "λόγος, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός « καὶ » πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν « , δῆλον ὅτι εἰκότως κἀκεῖνο ἔλεγεν » ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί « , ἵνα ἐν θεῷ μὲν ᾖ ὁ λόγος ὁ τοῦτο λέγων, ἐν δὲ τῷ λόγῳ ὁ πατήρ, ὅτι δύναμις τοῦ πατρὸς ὁ λόγος. » θεοῦ « γὰρ αὐτὸν » δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν « ἀξιόπιστος εἴρηκεν μάρτυς. οὐ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν οὖν λόγοις τε καὶ ἔργοις ἀκριβῆ συμφωνίαν, ὡς Ἀστέριος ἔφη, ὁ σωτὴρ λέγει » ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν « , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν",
          "candidate_score": 0.633229,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_23",
          "bdc_text": "Es scheint , daß sich Anna der Argumentation ihrer Mutter über die Ungültigkeit dieses Eheversprechens ( s. Blanke 1041 )",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_116",
          "psc_text": "« , ἀλλὰ διότι ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ λόγον θεοῦ ἢ θεὸν τοῦ ἑαυτοῦ μερίζεσθαι λόγου. ἐπεὶ εἰ διὰ τὴν ἐν ἅπασιν συμφωνίαν τοῦτο εἰρηκέναι τὸν σωτῆρα Ἀστέριος οἴεται, καὶ μὴ τῇ δευτέρᾳ οἰκονομίᾳ προσέχων τἀληθὲς μανθάνειν ἐθέλει, ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑπομνῆσαι αὐτόν, πῶς ἐνίοτε [τὸ] κατὰ τὸ [σὴν] φαινόμενον ἀσυμφωνίαν ἐστὶν ἰδεῖν. οὕτω γὰρ ἡμᾶς τὰ ῥητὰ διδάσκει. ποία γὰρ ἐν καιρῷ τοῦ πάθους συμφωνία τοῦτο λέγοντος » πάτερ, εἰ δυνατόν, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο « , ἐπιφέροντος δὲ κἀκεῖνο » πλὴν μὴ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ’ ὡς σύ « . οὐ συμφωνοῦντος γὰρ ἦν πρῶτον μὲν τὸ λέγειν » παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο « · οὐδὲν δὲ ἐχόμενον συμφωνίας καὶ τὸ ἐπιφερόμενον εἶναι δοκεῖ, λέγει γὰρ | μὴ τὸ ἐμὸν. ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω. πάτερ, θέλημα «. 18 ἀκούεις ὅπως ἀσυμφωνίαν κατὰ τὸ φαινόμενον δηλοῖ τὸ γράμμα, τοῦ μὲν θέλοντος, ‹ τοῦ δὲ μὴ θέλοντος〉. ὅτι μὲν γὰρ ἐβούλετο ὁ",
          "candidate_score": 0.631082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34_36",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher . daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) . fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_172",
          "psc_text": "ἑαυτὸν ἐκπεπτωκότα συναισθόμενος ἀνακαλεῖσθαι πειρᾶται, τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων (Nr. 108) εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ",
          "candidate_score": 0.628867,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_35_37",
          "bdc_text": "daß du mir zuͦ dinem teyldeinerseits , was dich betrifft ( SI XII 1476f ) . fry verwillgoteingewilligt ( Grimm XII/I 2275 ) . hast , so wyt und ouch die dinendie Deinen ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_15",
          "psc_text": "σωτὴρ ἀξιόχρεως γένοιτ’ ἂν ἡμῖν ἱεροφάντης, ὧδέ πη φάσκων » πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατήρ, οὐδὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ υἱός «. εἰ δὴ οὖν τούτοις μὲν ἀντιφθέγγοιτό τις καὶ μὴ τὸν υἱόν, ᾧ πάντα παρέδωκεν ὁ πατήρ. ὑφεστάναι λέγειν τολμῴη, λόγον δὲ αὐτὸν ὁρίζοιτο μόνον ὅμοιον τῷ ἐν ἀνθρώποις, ποτὲ μὲν ἐν τῷ θεῷ ἡσυχάζοντα ὁμοίως τῷ παρ’ ἡμῖν σιωπῶντι. ποτὲ δὲ ἐνεργοῦντα τῷ παρ’ ἡμῖν ἐν τῷ λαλεῖν φθεγγομένῳ παραπλησίως, εἶτα τοῦτον αὐτὸν καιρῷ τινι οὐδ’ ὅλων ἐτῶν ἔμπροσθεν τετρακοσίων σάρκα φήσαι (οὐκ οἶδ’ ὅπως) ἀνειληφέναι καὶ δι’ αὐτῆς τὴν κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίαν τετελεκέναι, καὶ τότε υἱὸν θεοῦ γεγονέναι καὶ Ἰησοῦν Χριστὸν χρηματίσαι βασιλέα τε ἀνηγορεῦσθαι εἰκόνα τε »θεοῦ τοῦ ἀοράτου«, καὶ πρωτότοκον »πάσης κτίσεως« μὴ ὄντα πρότερόν ποτε ἀποδεδεῖχθαι· εἶτ’ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀτοπίᾳ μηδ’ ἐξ οὑπερ ὑπέθετο χρόνου τὴν εἰς ἄπειρον καὶ",
          "candidate_score": 0.626051,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_20",
          "bdc_text": "alles nüt bedörffen , sidmal und du vil fryer mir vorhyn dann jetzund geschryben hast , und irrt nittes tut nichts , es ist nichts daran gelegen ( SI I 409). , daß du redst :",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_163",
          "psc_text": "τέλος δὲ τότε, ὅταν πάντα ὑποταγῇ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. καὶ ἔτι μᾶλλον ἐπεξεργαζόμενος τὸν αὐτὸν λόγον οὕτως γράφει (Nr. 102) ἔφαμεν ἐν τοῖς προάγουσιν ἡμῶν ῥητοῖς τὸν δεσπότην ἡμῶν τὸν Χριστὸν ἀρχὴν ἐσχηκέναι βασιλείας, ἐκ τῶν θείων γραφῶν ἀποδείξεσιν χρώμενοι. ἔστιν μὲν μία ἡ λέγουσα »ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ« , ἑτέρα δέ »ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, ὀργιζέσθωσαν λαοί« , καὶ αὖθις »ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ« . καὶ ὅλως μυρίων ῥητῶν πρὸς μαρτυρίαν ἔστιν εὐπορήσαντα δεῖξαι, ὅτι ἀρχὴν βασιλείας εἴληφεν ὁ ἄνθρωπος διὰ τοῦ λόγου. εἰ οὖν εἴληφεν ἀρχὴν βασιλείας πρὸ ἐτῶν ὅλων οὐ πλειόνων 〈ἢ〉 τετρακοσίων, οὐδὲν παράδοξον, εἰ τὸν πρὸ οὕτως ὀλίγου χρόνου τῆς βασιλείας ταύτης τυχόντα ὁ ἀπόστολός φησιν παραδώσειν τὴν βασιλείαν, δηλονότι τῷ θεῷ τῷ καταστήσαντι αὐτόν, ὡς ἡ γραφή φησιν, βασιλέα. καὶ μεθ’ ἕτερα οὕτω γράφει | (Nr. 103) οὐκοῦν ἐνεργείᾳ μόνῃ διὰ τὴν τῆς σαρκὸς",
          "candidate_score": 0.60451,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_78",
          "bdc_text": "So ists ye gwüß , daß man sich alein am argen muͤß verergeren ;",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg007.1st1K-grc1_window_172",
          "psc_text": "ἑαυτὸν ἐκπεπτωκότα συναισθόμενος ἀνακαλεῖσθαι πειρᾶται, τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων (Nr. 108) εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ",
          "candidate_score": 0.590564,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf009",
      "work_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex",
      "max_score": 0.689775,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_4",
          "psc_text": "nicht auszuschließen. Dennoch ist der Text nicht, wie man bis in jüngste Zeit annahm, ein sekundärer Origenes, sondern ein weitgehend intaktes Original.Vgl. hierzu Risch, Prologe, 478–486. Ich habe deshalb die Defragmentierung für ebenso erforderlich gehalten wie die Verbesserung des Wortlautes gegenüber den früheren Ausgaben. Der Werktitel καθολικὰ εἰς τοὺς ψαλμούς, Catholica in psalmos, ist nicht überliefert. Die griechischen Handschriften geben keinen Titel an, wiederum mit Ausnahme des Barberinus 340, der seinen Auszug überschreibt mit ὡριγένους περὶ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ψαλμῶν. Dagegen bietet die syrische Überlieferung zwar eine Gesamtüberschrift: ܕܐܘܪܘܓܢܝܣ ܫܪܒܐ ܕܡܛܠ ܡܙܡܘܪ̈ܐ, das heißt in der Rückübersetzung von Riva: Ὡριγένους διήγησις περὶ τῶν ψαλμῶν,Riva, Introduzione, 355. doch wird man sie ebenso wenig für ursprünglich halten. Origenes gibt indessen selbst mit einer abschließenden Bemerkung einen Hinweis auf seine Intention und auf Charakter und Zweck der Schrift. In der Formulierung καὶ ταῦτα εἰρήσθω ἡμῖν καθολικὰ δουλεύουσι τοῖς σημαινομένοις τῆς ἑρμηνείας τῶν ἑβδομήκοντα",
          "candidate_score": 0.689775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_111",
          "bdc_text": "Alsovon Also bis Psal. 37 übergeschrieben. spricht der psalmist :",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_16",
          "psc_text": "Lehrer aus Alexandria zurück, ohne freilich seinen Namen zu nennen.Vgl. die Lemmata „Psalm“ und „Psalterium“ in: Johann Heinrich Zedler, Grosses vollständiges Universal-Lexikon aller Wissenschaften und Kuenste, welche bishero durch menschlichen Verstand und Witz erfunden und verbessert worden. Band 29 (Leipzig und Halle 1741) Kol. 1063-1069 und 1071. Zur Überlieferung Die griechischen Catholica in Psalmos sind ausschließlich als Bestandteil von Prologen in Katenenhandschriften überliefert, vollständig nur in Vertretern des Katenentyps VI, die die sogenannte palästinische Katene zu Ps 1–50 enthalten,Zur palästinischen Katene und ihren Bearbeitungen s. Dorival, Chaînes I, 99–324. und des Typs XXV. Als Hyparchetyp der palästinischen Katene ist der schon genannte Codex Baroccianus gr. 235 aus dem zehnten Jahrhundert der Hauptzeuge für die Catholica. Abgesehen von einem Einschub aus der Homilia in psalmum primum des Basilius von Cäsarea Basilius, Hom. in Ps. (Ps 1) PG 29,213BC. nach 6,5 ἄνωθεν – Basilius hat darin seinerseits das ἄνωθεν-Motiv aus den Catholica",
          "candidate_score": 0.685452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_32_34",
          "bdc_text": "offenbar war damit der hier eingereihte Zusatz gemeint. , namlichDer Abschnitt namlich bis ordnung ist wurde als Zusatz am Ende des Briefes angebracht und am Rande mit einem Stern gezeichnet ; obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_7",
          "psc_text": "μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn, setzt. Die auffällige Plazierung der Zuweisung kann für eine Nachlässigkeit des Schreibers gehalten und somit als Indiz für den sekundären Charakter beiseite geschoben werden.Vgl. Heine, Some Suggestions, 63; s. auch unten, Abb. 1. Die Unechtheit lässt sich jedoch mit wenigen Überlegungen erweisen: Mit den Termini σκοπός, χρήσιμον und αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27",
          "candidate_score": 0.669926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_53",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher. .",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_7",
          "psc_text": "μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn, setzt. Die auffällige Plazierung der Zuweisung kann für eine Nachlässigkeit des Schreibers gehalten und somit als Indiz für den sekundären Charakter beiseite geschoben werden.Vgl. Heine, Some Suggestions, 63; s. auch unten, Abb. 1. Die Unechtheit lässt sich jedoch mit wenigen Überlegungen erweisen: Mit den Termini σκοπός, χρήσιμον und αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27",
          "candidate_score": 0.646642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_34",
          "bdc_text": "obwohl im Brieftext kein ähnliches Zeichen darauf hindeutet , gehört der Zusatz laut lat. Hin weis zweifellos hierher .",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_7",
          "psc_text": "μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn, setzt. Die auffällige Plazierung der Zuweisung kann für eine Nachlässigkeit des Schreibers gehalten und somit als Indiz für den sekundären Charakter beiseite geschoben werden.Vgl. Heine, Some Suggestions, 63; s. auch unten, Abb. 1. Die Unechtheit lässt sich jedoch mit wenigen Überlegungen erweisen: Mit den Termini σκοπός, χρήσιμον und αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27",
          "candidate_score": 0.639469,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_61",
          "bdc_text": "erfindet sich frygänzlich , wohl ( SI I 1260f) .",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_16",
          "psc_text": "Lehrer aus Alexandria zurück, ohne freilich seinen Namen zu nennen.Vgl. die Lemmata „Psalm“ und „Psalterium“ in: Johann Heinrich Zedler, Grosses vollständiges Universal-Lexikon aller Wissenschaften und Kuenste, welche bishero durch menschlichen Verstand und Witz erfunden und verbessert worden. Band 29 (Leipzig und Halle 1741) Kol. 1063-1069 und 1071. Zur Überlieferung Die griechischen Catholica in Psalmos sind ausschließlich als Bestandteil von Prologen in Katenenhandschriften überliefert, vollständig nur in Vertretern des Katenentyps VI, die die sogenannte palästinische Katene zu Ps 1–50 enthalten,Zur palästinischen Katene und ihren Bearbeitungen s. Dorival, Chaînes I, 99–324. und des Typs XXV. Als Hyparchetyp der palästinischen Katene ist der schon genannte Codex Baroccianus gr. 235 aus dem zehnten Jahrhundert der Hauptzeuge für die Catholica. Abgesehen von einem Einschub aus der Homilia in psalmum primum des Basilius von Cäsarea Basilius, Hom. in Ps. (Ps 1) PG 29,213BC. nach 6,5 ἄνωθεν – Basilius hat darin seinerseits das ἄνωθεν-Motiv aus den Catholica",
          "candidate_score": 0.631185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10052_sent_151_153",
          "bdc_text": "Nach 1531 unterhielt er gute Beziehungen zu Bullinger und seiner Familie ( s. HBD 12 , 18. 21 , 16. 22 , 12 ; HBRG II 274f. III 103. 107. 302 ; Z XI 493 ;",
          "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_6",
          "psc_text": "I 41 [14,38 von Arnim]). Seine Absicht war es offenbar, grundlegende Fragen zum Verständnis des Psalters in kurzer Form abzuhandeln. Ähnlich schloss er das Prooemium der neununddreißigsten Jeremia-Homilie: τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν. Hom. in Jer. XXXIX Fr. 2(2,25f. Nautin). Dort agiert er freilich eher appellativ und weniger, wie hier, informativ. Doch konnte er auch Informationen, die verschiedene Daten enthalten, als καθολικά bezeichnen.Vgl. Cels. I 37 (88,13f. Koetschau): τὰ καθολικὰ περὶ μελλόντων. Der von Achelis gebotene Text wird mit einer kommentartechnischen Bemerkung eröffnet, die in vorliegender Edition zu tilgen war: καὶ οὗτος μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn,",
          "candidate_score": 0.612243,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}