{ "letter_id": "10063", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10063", "dominant_topic": 0, "topic_dist": [ 0.063155, 0.058801, 0.050517, 0.046767, 0.04857, 0.047698, 0.050288, 0.048696, 0.046105, 0.050509, 0.045515, 0.050571, 0.044763, 0.050068, 0.054272, 0.052835, 0.05354, 0.040152, 0.05686, 0.040319 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf012", "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", "max_score": 0.738003, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.738003, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_612", "psc_text": "Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. 35. Philippus hoc non capit; cur. Qui salva fide Patrem sibi ostendi rogat. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum", "candidate_score": 0.726246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.725278, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.722642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_937", "psc_text": "scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non nesciat. Si enim tunc cognovisse Deus dicitur, amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae (Gen. XXII, 12); necesse est, ut et Pater diem ob id scire dicatur, quia non celaverit Filium, Deo scientiam non de repentina cognitione sumente, sed in tempore protestante. Si itaque et diem Filius secundum sacramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo diem Pater solus ostendatur scire, quia non tacet. 72. Deus simplex, et humano modo minime cogitandus. Non mutatur. Omnia potest. --Absit autem corporalium demutationum novitates in Patre et Filio existimari, ut aliquando Pater Filio aut loquatur, aut taceat. Nobis quidem nonnunquam missam vocem de coelo meminimus; ut", "candidate_score": 0.719989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.716277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.716081, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_612", "psc_text": "Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. 35. Philippus hoc non capit; cur. Qui salva fide Patrem sibi ostendi rogat. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum", "candidate_score": 0.715695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_457", "psc_text": "28 et 29) . Patrem nemo novit, et frequens hinc professio Filii est (Matth. XI, 27). Idcirco autem soli sibi esse cognitum dicit, quia ab eo sit. Quaero autem utrum id, quod ab eo est, opus in eo creationis an naturam generationis ostendat. Si opus creationis est, universa quoque, quae creantur, a Deo sunt. Et quomodo Patrem non universa noverunt, cum Filius eum idcirco, quia ab eo est, non nesciat? Quod si creatus potius, quam natus, videbitur in eo quod a Deo est; cum a Deo cuncta sint, quomodo non cum caeteris Patrem quae ab eo sunt ignorat? Sin vero idcirco ei, quia ab eo sit, cum nosse sit proprium; quomodo non hoc ei, quod ab eo est, erit proprium? scilicet ut verus filius ex natura sit Dei; cum idcirco Deum solus noverit, quia solus ab eo sit. Habes igitur proprietatem cognitionis de proprietate generationis: et quod ab eo est,", "candidate_score": 0.713331, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.712526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.712244, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_740", "psc_text": "spiritum et Deum spiritum. Qui 248 si circumscribent hunc spiritum Christum formabili et corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita moderatio. 49. Imago Dei est, quatenus ei divinae naturae virtus. --Sed neque Dominus incertum reliquit, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; neque Apostolus tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15) . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere (Joan. XVI, 37) , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut intellecta naturae virtus naturam intellectae virtutis ostenderet, per quod Apostolus hanc imaginem Dei esse significans, ait, Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso constituta sunt omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Principatus, sive Potestates, sive Dominationes, omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse est ante omnes,", "candidate_score": 0.712148, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.711897, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.711622, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.71162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.70925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.708502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_616", "psc_text": "Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura est. 37. Patrem exhibet ut vivens ipsius imago. --Et idcirco arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem (Ibid.) . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc", "candidate_score": 0.707904, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_740", "psc_text": "spiritum et Deum spiritum. Qui 248 si circumscribent hunc spiritum Christum formabili et corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita moderatio. 49. Imago Dei est, quatenus ei divinae naturae virtus. --Sed neque Dominus incertum reliquit, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; neque Apostolus tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15) . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere (Joan. XVI, 37) , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut intellecta naturae virtus naturam intellectae virtutis ostenderet, per quod Apostolus hanc imaginem Dei esse significans, ait, Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso constituta sunt omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Principatus, sive Potestates, sive Dominationes, omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse est ante omnes,", "candidate_score": 0.707691, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.707466, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.706078, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_616", "psc_text": "Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura est. 37. Patrem exhibet ut vivens ipsius imago. --Et idcirco arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem (Ibid.) . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc", "candidate_score": 0.704518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.704366, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.704038, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", "candidate_score": 0.703918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_576", "psc_text": "cognitus est? Aut enim alia sunt Evangelia proferenda quae doceant: aut si de Deo sola ista (Evangelia) docuerunt, cur non ita credimus ut docemur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur; jam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irreligiosam sibi fidem adversus religionem confessae cognitionis assumens. Unigenitus igitur Deus naturae in se suae conscius, nativitatis propriae inenarrabile sacramentum, ad fidei tamen nostrae confessionem, quanta potest verborum absolutione significat: ut et natus intelligatur, et in Dei natura esse credatur, et cum Patre unum sit, et unum se profitendo cum Patre, non tamen ut solus tantum atque ipse pater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea (Ibid. 28) . Consciae potestatis haec vox est, imperturbatae virtutis libertatem per id, quod", "candidate_score": 0.703471, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_892", "psc_text": "erat, quem gestis suis docebat; neque homo, in cujus habitu repertus est, non manebat. 52. Pater in Filio visus. --Et idcirco in hoc eodem superiore sermone, naturae sibi cum Patre unitatem contestatus dixerat: Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Quae utique differentiam non habent ex aequalitate naturae; cum contemplatio Filii visum compenset et Patrem, et unus in uno manens unum non discernat ab uno. Ac ne per corporalem contemplationem referre ex se paternae contemplationis visum existimaretur, subjecerat: Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem", "candidate_score": 0.70315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_905", "psc_text": "nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igitur nostra, etsi initium nativitatis non apprehendens, unigenitum Deum semper ( supple, esse) profitetur; quia natura non ferat, ut coepisse eum aliquando confiteatur, cujus nativitas omne initii tempus excedat. Sed quem semper esse et ante tempora confitetur, natum tamen intemporali infinitate non ambigit, eum tamen ex ininitiabilis intelligentiae nativitate confessa. 58. Objicitur contra eum ignoratio diei. --Sed hoc haeretici ad naturae contumeliam sumunt, quia dictum est, Pater major me est: vel illud, De die autem et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 32) . Ignoratio ergo diei atque horae objicitur unigenito Deo: ut Deus ex Deo natus non sit in ea naturae perfectione qua Deus est, cum nesciendi necessitate dominante,", "candidate_score": 0.702869, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.702523, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.702154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.701734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", "candidate_score": 0.701641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.701601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_932", "psc_text": "et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Nec ignoremus eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus (Ibid. 30) . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habet ab eo naturae differentiam, in quo per intelligentiam quis videtur; nec differt in genere, qui manentem in se habens, inest in manente; nec diversi sunt, qui unum sunt. Intellige unitatem, dum non dividua natura est. Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae exterioris splendor emittat; sed dum vivens natura naturae viventi indifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae et dum unigenita est Patrem in se habeat, et maneat in Patre dum", "candidate_score": 0.701306, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", "candidate_score": 0.700703, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.700566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_869", "psc_text": "quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato (Joan. V, 16) . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ibid. 17) . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater,", "candidate_score": 0.700373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.699212, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.698431, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_560", "psc_text": "Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor (Joan. V, 17) . Et hinc omnis accendebatur invidia, quod se Deo exaequasset paterni nominis usurpatione. Volens itaque et nativitatem suam confirmare, et naturae virtutem profiteri, ait: Non potest quidquam facere ab se Filius, nisi quod viderit Patrem facientem (Ibid., 19) . Exordium responsionis adversum Judaeorum impium motum, per quem usque ad voluntatem inferendae mortis exagitabantur, aptatum 188 est. Nam ad violati sabbati objectum sibi reatum dixerat, Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor: ut usurpasse hoc ex auctoritate intelligeretur exempli; significans tamen hoc, quod ipse ageret. Patris esse opus intelligendum, quia ipse in se operaretur operante. Et rursum adversum eam invidiam, qua se per paternum nomen Deo exaequasset, haec subdidit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ne igitur exaequatio illa per nomen naturamque filii fidem nativitatis auferret; ait Filium ab", "candidate_score": 0.698292, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.697911, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_761", "psc_text": "formam servi. Si autem Pater major est Filio, quia ei dat quod est; Filius non est minor Patre, quia id omne accipit quod Pater est. Postremo ignorantiam, quam haeretici Christo affingunt, pluribus argumentis repellit. Non enim judicii diem ignorare potuit omnium conditor, diei hujus nominatim auctor ac Dominus, quem nihil Pater celat, in quo omnes thesauri scientiae sunt. Quia tamen absconsi sunt, recte nescire se dicit, quod non est eloquendum. Solus itaque Pater diem judicii scit, quia solus illum Filio non tacet: nescit autem Filius, quia nulli revelat. 257 1. Libro superiore quid confectum. Quid confutatum --Tractantes superiore libro de indifferenti natura Dei patris et Dei filii, et id quod dictum est, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 38) , demonstrantes non ad solitarium Deum proficere, sed ad unitatem indiscretae secundum generationem divinitatis; dum neque aliunde quam ex Deo Deus natus est, et ex Deo Deus non potest non", "candidate_score": 0.697834, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_904", "psc_text": "esse nativitatis natura non patitur. Major Pater est, dum gloriam assumpto homini rogatur ut reddat: Filius minor non est, dum gloriam resumit apud Patrem. Atque ita et sacramentum nativitatis, et dispensatio corporationis impletur. Nam et Pater, dum et pater est et glorificat nunc filium hominis, major est: et Pater et Filius unum sunt, dum ex Patre natus Filius, post assumptionem terreni corporis glorificatur in Patrem. 57. Innascibilitatis et nativitatis non alia natura. Filius natus non coeptus. --Non habet itaque nativitas naturae ignobilitatem: quia in forma Dei est, quia ex Deo nascitur. Et cum differre significatione ipsa existimetur innascibilitas a nativitate; nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igitur nostra, etsi initium nativitatis non apprehendens, unigenitum Deum semper ( supple, esse) profitetur; quia natura non ferat,", "candidate_score": 0.697328, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.697133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_55", "psc_text": "XIV, 28) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; neque idem sit, Nemo bonus est, nisi unus Deus (Luc. XVIII, 19); et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; vel certe tanta a se diversitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua (Joan. XVII, 10) ; et, Ut cognoscant te solum verum Deum (Ibidem, 3); vel illud, Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) ; et, De die autem et hora nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 31) . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis", "candidate_score": 0.696649, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_219", "psc_text": "solus bonus, ne quid sit bonitatis in Filio, quia per eum dictum sit: Nemo est bonus nisi unus Deus (Marci X, 18). Tum quod solus potens sit; quia Paulus dixerit: Quem temporibus suis ostendet nobis beatus et solus potens: Rex regum, et Dominus dominantium (I Tim. VI, 15) . Tum quod hunc noverint inconvertibilem et indemutabilem; quia per prophetam dixerit: Ego sum Dominus Deus vester, et non demutor (Malach. III, 6) ; et Jacobus apostolus dixerit (I, 17): Apud quem non est demutatio. Hunc justum judicem ( supple hic et infra, noverint), quia scriptum est: Deus judex justus, fortis et patiens (Psal. VII, 12) . Hunc cunctis procurantem, quia Dominus dixerit, cum ei de avibus sermo esset: Et Pater vester coelestis pascit illas (Matth. VI, 26) ; et rursum: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri? Sed et capilli capitis", "candidate_score": 0.696538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.696152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_299", "psc_text": ". Dixerat enim jam superius, Et homo est, et quis cognoscet eum? Habes ergo Deum in terris visum, et inter homines conversatum: et requiro quomodo intelligendum existimes, Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris (Joan. I, 18) ; cum Jeremias Deum praedicet, qui et visus in terris est, et inter homines conversatus est? Pater certe non nisi soli Filio visibilis est. Quis ergo iste est qui est visus et conversatus inter homines? Deus certe noster est, et visibilis in homine et contrectabilis Deus. Et prophetam loquentem intellige: Non deputabitur alter ad eum. Si quaeris, quomodo? audi quae sequuntur: ne per id non et Patri proprium esse existimes quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) . Haec enim sibi cohaerent: Non deputabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo:", "candidate_score": 0.695397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.694027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.693957, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1120", "psc_text": "9, 10) . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. Vel illud, Pater quod dedit mihi, majus est omnibus (Joan. X, 29) ; et rursum, Ego et Pater unum sumus (Ibidem, 30). Nam et datio paterna sumptae nativitatis professio est: et quod unum sunt, proprietas ex nativitate naturae est. Vel illud, Sed judicium omne dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem (Joan. V, 22 et 23) . Nam dum judicium datur, nativitas non tacetur: dum vero exaequatur honor, natura retinetur. Vel illud, Ego in Patre, et Pater in me; et rursum, Pater major me est (Joan. XIV, 11 et 28) . In eo enim, quod in sese sunt, Dei ex Deo divinitatem cognosce: in eo vero, quod Pater", "candidate_score": 0.693879, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_589", "psc_text": "Patre profitetur, et professio Dei filii hoc quod Ego et Pater unum sumus confirmat: quia nativitas non aliam possit, nisi eam ex qua subsistit, afferre naturam. 26. Natura Dei in Filio evincitur ex gestis. Aequari Deo nequit quod extra eum. --Consummavit autem totius fidei nostrae sacramentum unigeniti Dei sermo. Namque cum responsum ad id fuisset, cur se cum homo esset Deum faceret; ut dictum illud, Ego et Pater unum sumus, absolutae et perfectae intelligentiae ordinem sumeret, haec consequenter subjecit: Vos dicitis, quia blasphemavi, quoniam dixi: Filius Dei sum. Si non facio opera Patris, nolite credere mihi: si autem facio, et mihi non vultis credere, operibus credite; ut sciatis et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo (Joan. X, 36, et seqq.) . Infrenis audaciae est desperata jam per conscientiam salus, et extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim", "candidate_score": 0.693726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.693346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_455", "psc_text": "suis Filius testimonio se Patris exaequat: cur non videatur esse in eo, id est filii veritas quae dicitur et probatur? Non est per Deum patrem filii nomen in Christo ex adoptione bonitatis: neque sanctitate meruit hoc nomen, sicut plures post confessionem 153 fidei Dei filii sunt. Proprietatis enim in his significatio nulla est: nominis namque tantum, ut Deo dignum est, indulta dignatio est. Aliud est hic est, et hic meus est, et hunc audite: in hoc veritas est, natura est, fides est. 28. Filii a Deo nativitas, et adventus ad nos ostenditur. Qui solus novit Patrem quia ab eo est, creatus non est. --Nec sane quidquam de se minus Filius hac paternae significationis proprietate testatur. Ut enim in eo quod ait Pater, Hic est filius meus, naturae demonstratio est, et in eo quod subjecit, Hunc audite, sacramenti et fidei, ob quam e coelis venit, auditio est, cum eum ad salutarem", "candidate_score": 0.693248, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_566", "psc_text": "ait: Et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui hoc demonstrandum est, ut exemplo paternae naturae mortuos vivificet. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit, quae mirentur: et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat (Ibid., 21) . Exaequata virtus est per naturae indissimilis unitatem. Et demonstratio operum non ignorationis instructio est, sed nostrae fidei: quae non Filio scientiam ignoratorum, sed nobis confessionem nativitatis invexit, confirmans eam per id, quod sibi omnia essent demonstrata quae posset. Neque enim non circumspectum se coelestis sermo egit, ne forte diversae naturae significatio sub occasione dicti ambigui subreperet. Demonstrata 190 enim ei potius opera Patris esse ait, quam ad operationem eorum naturam virtutis adjectam: ut demonstratio ipsa nativitatis esse substantia", "candidate_score": 0.69293, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.692778, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.691626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_480", "psc_text": "in corpore manens Dei se filium esset professus; tamen apostolica fides nunc primum naturam in eo divinitatis agnovit. Neque enim Petro tantum ex confesso honore laus reddita est, sed ex agnitione mysterii: quia non Christum solum, sed Christum Dei filium esse confessus est. Nam utique ad confessionem honoris suffecerat dixisse: Tu es Christus. Sed inane fuerat, Christum ab eo confessum fuisse, nisi Dei filium confiteretur. In eo enim quod ait, Tu es, virtutem et proprietatem naturalis veritatis explicuit. Et Pater dicendo, Hic est filius meus (Matth. XVII, 5) , Petro revelavit ut diceret, Tu es filius Dei: quia in eo quod dicitur, Hic est, revelantis indicium est; in eo vero quod respondetur, Tu es, confitentis agnitio est. Super hanc igitur confessionis petram Ecclesiae aedificatio est (Vid. lib. II, n. 23, et cap. 16 in Matth. n. 7). Sed sensus carnis et sanguinis, confessionis hujus intelligentiam non revelat. Hoc est divinae", "candidate_score": 0.691492, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.691058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_651", "psc_text": "quod sunt non differret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum intimasset, ut sacramentum unius Dei se 217 quoque Deo professo probatoque firmaret dixit: Ego et Pater unum sumus: et, Si scitis me, scitis et Patrem meum: et, Qui me vidit, vidit et Patrem: et, Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua: et, Credite mihi, quia Pater in me, et ego in Patre: sin autem vel propter opera ipsa credite (Joan. X, 30; XIV, 7; Ibid. 9, 10, 11, 12) . Nativitatem suam in nomine patris expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima fide, vitium omne,", "candidate_score": 0.690665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1104", "psc_text": "naturalis 377 ex Deo patre nativitas abnegatur, ne per generationem ea in eo quae naturalis Deo patri beatitudo est maneat; quia nativitas in naturae ejus sit virtute, quae genuit. 5 Filio ut imagini conveniunt omnia quae Patri. --Nec apostolicis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei patris, non religionis fide, sed arte impietatis extollunt: ut dum incomparabilia omnia esse naturae ejus edisserunt, degeneris infirmisque naturae unigenitum Deum per exceptionem comparationis affirment: Deum ( supple, inquam) viventis Dei vivam imaginem, et beatae naturae plenissimam formam, et innascibilis substantiae unigenitam nativitatem: quae nisi perfectam paternae beatitudinis habet gloriam, et absolutam naturae totius refert speciem, non est in imaginis veritate. Si autem innascibilis Dei unigenitus Deus imago est, perfectae atque absolutae in eo naturae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater: sed si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater:", "candidate_score": 0.690573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.690536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_36_38", "bdc_text": "Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.689878, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.689126, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.68906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1103", "psc_text": "et extra fidei conscientiam Deus pater sit, cui non sit in generatione quod pater est. Laudantes quidem merito ita, ut dignum est, Deum patrem, naturae scilicet eum esse inaccessae, inconspicabilis, inviolabilis, inenarrabilis, infinitae, providae, potentis, benignae, mobilis, transcurrentis, manentis intra extraque, et omnia in omnibus sentientis: sed cum adjiciunt ad supereminentiam laudis, solum bonum, solum potentem, solum immortalem, quis non hanc religionem laudationis intelligat eo tendere, ut Dominus Jesus Christus extra hanc beatitudinem, quae soli Deo per exceptionem solius defertur ad honorem, manens ipse et mortalis et infirmus et malus sit, dum in his Pater solus est? Et ei idcirco naturalis 377 ex Deo patre nativitas abnegatur, ne per generationem ea in eo quae naturalis Deo patri beatitudo est maneat; quia nativitas in naturae ejus sit virtute, quae genuit. 5 Filio ut imagini conveniunt omnia quae Patri. --Nec apostolicis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei", "candidate_score": 0.689059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.688893, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.68852, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.688394, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.688315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_611", "psc_text": "veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius ad Patrem, quam per confessionem paternae in eo divinitatis venire. Intelligentiae igitur sensum in consequentibus requiramus. Non enim fides ex arbitrio nostro, sed ex dictorum est ineunda virtutibus. 34. Filium qui sciat, scire et Patrem. --Nam hoc sequitur: Si scitis me, et Patrem meum scitis (Ibid., 7) . Homo Jesus Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem", "candidate_score": 0.687789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_457", "psc_text": "28 et 29) . Patrem nemo novit, et frequens hinc professio Filii est (Matth. XI, 27). Idcirco autem soli sibi esse cognitum dicit, quia ab eo sit. Quaero autem utrum id, quod ab eo est, opus in eo creationis an naturam generationis ostendat. Si opus creationis est, universa quoque, quae creantur, a Deo sunt. Et quomodo Patrem non universa noverunt, cum Filius eum idcirco, quia ab eo est, non nesciat? Quod si creatus potius, quam natus, videbitur in eo quod a Deo est; cum a Deo cuncta sint, quomodo non cum caeteris Patrem quae ab eo sunt ignorat? Sin vero idcirco ei, quia ab eo sit, cum nosse sit proprium; quomodo non hoc ei, quod ab eo est, erit proprium? scilicet ut verus filius ex natura sit Dei; cum idcirco Deum solus noverit, quia solus ab eo sit. Habes igitur proprietatem cognitionis de proprietate generationis: et quod ab eo est,", "candidate_score": 0.687478, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.68645, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_857", "psc_text": "Domini est: et hoc ipsum glorificandi Filii apud semetipsum Dei patris sacramentum pulcherrima illa spei suae gratulatione testatus est tum, cum Juda ad proditionem exeunte, gaudio consummandae suae dispensationis clatus haec dixit: Nunc honorificatus est filius hominis, et Deus honorificatus est in eo. Si Deus honorificatus est in eo, et Deus honorificavit eum in se, et Deus protinus honorificavit eum (Joan. XIII, 31, 32) . Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conscientia foetidae coenosaeque mentes usque ad judicium divinae de se professionis inflamur? et arbitros nos naturae coelestis ( id est, divinae) deputantes, impiis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est", "candidate_score": 0.686181, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_740", "psc_text": "spiritum et Deum spiritum. Qui 248 si circumscribent hunc spiritum Christum formabili et corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita moderatio. 49. Imago Dei est, quatenus ei divinae naturae virtus. --Sed neque Dominus incertum reliquit, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; neque Apostolus tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15) . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere (Joan. XVI, 37) , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut intellecta naturae virtus naturam intellectae virtutis ostenderet, per quod Apostolus hanc imaginem Dei esse significans, ait, Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso constituta sunt omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Principatus, sive Potestates, sive Dominationes, omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse est ante omnes,", "candidate_score": 0.686115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_565", "psc_text": "et 21). Anne demonstratio operum aliud hic nobis praeter quam nativitatis fidem ingerit, ut subsistentem Filium ex subsistente Deo patre credamus? Nisi forte per ignorationem credendus est unigenitus Deus doctrina demonstrationis eguisse; sed temeritas impiae hujus existimationis non admittitur. Non enim doceri eget qui quidquid docendus sit sciat. Nam postea quam ait: Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam, ut scilicet et Pater nobis in confessione esset et Filius, et ne qua hic ignoratio in Filio posset intelligi, cui Pater opera omnia, quae ipse faceret, demonstraret; continuo ait: Et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui hoc demonstrandum est, ut exemplo paternae naturae mortuos vivificet. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit, quae mirentur: et", "candidate_score": 0.685953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_453", "psc_text": "opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da testimonium Patris, praeter quam quod auditum est: Hic est filius meus dilectus, in quo complacui (Matth., III, 17) , et: Tu es filius meus (Marc., I, 11) . Hoc Joannes licet non ignarus audivit, tamen ad doctrinam nostram paternae vocis testimonium mittitur: nec hoc sufficit. Joannes quidem in deserto dignus hac voce est, sed et apostoli non fuerunt hujus testimonii auctoritate privandi. Eadem de coelo ad eos vox adest: sed accipiunt plus Joanne. Joannes enim jam ab utero prophetans non eguit hac voce: Hunc audite. Audiam plane: nec quemquam praeter hunc audiam, nisi eum qui audierit ut doceret. Si nullum", "candidate_score": 0.685723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.685496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_345", "psc_text": "quae in utroque naturae diversitas est, ubi ejusdem naturae unum atque idem nomen est? Deus visus est, Deus de viso Deo loquitur. Non potest Deus nisi per Deum intelligi, sicuti nec honorem a nobis Deus nisi per Deum accipit. Namque honorandus esse non intelligetur, nisi iste docuerit honorandum: nec Deus scietur, nisi hic Deus scitus sit. Habet dispensatio sacramentorum suum ordinem. Ad Dei honorem per Deum docemur. Tenet natura suum nomen: non aliud uterque quam Deus est. Et inter Patris et Filii naturae unius nomen 117 unum, quaero quomodo Deus filius a se possit degenerare, ne verus sit. 21. Ad hoc non sufficit saecularis doctrina aut vitae innocentia. --Non est de Deo humanis judiciis sentiendum. Neque enim nobis ea natura est, ut se in coelestem cognitionem suis viribus efferat. A Deo discendum est, quid de Deo intelligendum sit: quia non nisi se auctore cognoscitur. Adsit licet saecularis doctrinae elaborata institutio,", "candidate_score": 0.685396, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.685149, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.684507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.684376, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.684037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.684003, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.683946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_803", "psc_text": "patri se aequavit. --Tenuit autem hunc semper Dominus fidei ecclesiasticae modum, ut patrem Deum unum praedicans, a sacramento se Dei non separaret unius, dum per naturam nativitatis neque alium se Deum profiteretur esse, neque ipsum: quia eum nec diversi generis Deum esse natura in eo unius Dei patitur, neque nativitas admittit non perfectum 272 ei esse quod filius est. Ita nec separabilis a Deo potest esse, neque ipse est. Per quod ita omnem sermonis sui significationem temperat, ut quidquid Deo patri honoris protestaretur, id modestissima confessione etiam sibi proprium esse monstraret. Cum enim ait, Credite in Deum, et in me credite (Joan. XIV, 1) , quaero in quo se in natura discreverit, qui non discrevit in honore? Dicens enim, Et in me credite, cum dixisset, Et in Deum credite: anne per id quod ait, in me, non et suam intelligitur significasse naturam? Naturam plane separa, si fidem separas. Si credidisse", "candidate_score": 0.683742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.682898, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_587", "psc_text": "in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod ante promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui destinatus est filius Dei in virtute secundum spiritum sanctificationis (Rom. I, 2, et seqq.) . Cessat ergo blasphemiae crimen, quod cum sit homo Deum se faciat: cum hoc nomen plurimis Dei sermo detulerit, et sanctificatus ac missus a Patre nihil aliud se quam Dei filium sit professus. 25. EGO ET PATER UNUM SUMUS, naturam nativitatis ostendit. --Non est relictus, ut arbitror, ambigendi 196 locus, quin de natura nativitatis dictum sit: Ego et Pater unum sumus. Nam cum Judaei arguissent illum, quod per hoc dictum, homo ipse cum esset, sese Deum faceret: responsio ejus confirmat, quod Dei se filium per id quod Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) , ostenderit, primum nomine, deinde natura, postremo nativitate.", "candidate_score": 0.682819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_865", "psc_text": "se Pater glorificavit, in his sine dubio intelligendus est esse, quibus Pater est; cum et in se eum glorificaverit, et in gloria ejus sit confitendus. Non enim hic nunc tantummodo in gloria Dei est, sed in gloria Dei patris est. Neque glorificavit gloria exteriore, sed glorificavit in sese. In eam eum quae sua est gloriam resumendo, et eam gloriam quam apud eum habuit, eum et apud se glorificat et in sese. Atque ita inseparabilis a fidei hujus conjunctione intelligitur etiam sub hominis humilitate, sic dicens: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) : cum et sine Christo, solo Deo patre cognito, vita aeterna non sit, et Christus glorificatus in Patre sit. Si autem ea demum vita aeterna est, solum verum Deum nosse, et quem misit Jesum Christum; non existimetur plane verus Deus Christus, si vita sit in Deum", "candidate_score": 0.681297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", "candidate_score": 0.68114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", "candidate_score": 0.680822, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.680773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_611", "psc_text": "veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius ad Patrem, quam per confessionem paternae in eo divinitatis venire. Intelligentiae igitur sensum in consequentibus requiramus. Non enim fides ex arbitrio nostro, sed ex dictorum est ineunda virtutibus. 34. Filium qui sciat, scire et Patrem. --Nam hoc sequitur: Si scitis me, et Patrem meum scitis (Ibid., 7) . Homo Jesus Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem", "candidate_score": 0.680535, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1119", "psc_text": "Dei nativitas et ex Deo est, et in ea est generis natura qua Deus est. 12. Christus verba ita temperavit, ut et natum se proderet et Deum. --Hujus igitur piae ac debitae professionis modum ita in omnibus, quae locutus est, Dominus temperavit, ne divinitati suae contumeliam confessio nativitatis afferret, ne obsequii religio naturam majestatis offenderet: sed ut et honorem debitum nativitas profiteretur, quae subsistere se deberet auctori; et naturae conscientiam fiducia naturalis ostenderet, quae in Deum nascendo subsisteret. Hinc enim illud est, Qui me vidit, vidit et Patrem: sed et illud, Verba quae loquor, non a me loquor (Joan. XIV, 9, 10) . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. Vel illud, Pater quod dedit mihi, majus est omnibus (Joan.", "candidate_score": 0.679782, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1120", "psc_text": "9, 10) . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. Vel illud, Pater quod dedit mihi, majus est omnibus (Joan. X, 29) ; et rursum, Ego et Pater unum sumus (Ibidem, 30). Nam et datio paterna sumptae nativitatis professio est: et quod unum sunt, proprietas ex nativitate naturae est. Vel illud, Sed judicium omne dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem (Joan. V, 22 et 23) . Nam dum judicium datur, nativitas non tacetur: dum vero exaequatur honor, natura retinetur. Vel illud, Ego in Patre, et Pater in me; et rursum, Pater major me est (Joan. XIV, 11 et 28) . In eo enim, quod in sese sunt, Dei ex Deo divinitatem cognosce: in eo vero, quod Pater", "candidate_score": 0.679461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_626", "psc_text": "Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum est. 40. Nec aliud sunt, nec unus: dum et loquitur Filius, sed non a se: dum Pater agit, sed per Filium in quo et maneat. --Ac ne dubium hoc atque ambiguum sacramentum fides evangelica susciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem tenuit: Non creditis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me? Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Quibus, rogo, aliis in Patre et Filio naturae proprietas demonstrari, quam his ipsis verbis, potuit et potest, nativitatis tamen in omnibus significatione praelata? Cum enim 208 ait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis abscondit. Nam dum loquitur ipse (signatus pronomine ego ), in substantia manens loquitur: dum autem", "candidate_score": 0.679282, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_616", "psc_text": "Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura est. 37. Patrem exhibet ut vivens ipsius imago. --Et idcirco arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem (Ibid.) . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc", "candidate_score": 0.678576, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.678429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_450", "psc_text": "quo dictum est: Hic est filius meus, et ad quem dictum est, Pater meus, hoc sint quod nuncupantur: tamen ne aut adoptionis in Filio nomen sit, aut honoris in Patre: videamus quae proprietates per Filium ad filii nomen adjectae sint. Ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. II, 27) . Ad id quod dictum est: Hic est filius meus, et Pater meus, utrumne sibi convenit: Nemo novit Filium nisi pater, neque Patrem quis novit nisi Filius? Non enim nisi per mutuam testificationem cognosci vel per Patrem Filius, vel per Filium Pater potuit. Vox e coelis est: sermo etiam Filii est. Tam ignorabilis est Filius, quam et Pater. Omnia ei tradita sunt: et in omnibus nihil intelligitur exceptum. Si potestas exaequata est, si secretum cognitionis aequale est, si natura in nominibus est:", "candidate_score": 0.678292, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.677527, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.677265, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_616", "psc_text": "Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura est. 37. Patrem exhibet ut vivens ipsius imago. --Et idcirco arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem (Ibid.) . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc", "candidate_score": 0.677157, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_547", "psc_text": "VI, 4) : et quomodo apostolica fides principalis immemor est facta mandati, ut 184 Deum Christum confiteretur, cum in unius Dei esset confessione vivendum? Sed Apostolus totius sacramenti fidem per virtutem resurrectionis intelligens, cum frequenter audisset: Ego et Pater unum sumus; et: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; et: Ego in Patre, et Pater in me (Joan. X, 30; XVI, 15; XIV, 11) : jam sine fidei periculo naturae nomen confessus est: quia ab unius Dei patris professione religio non excideret Deum confessa Dei filium, cum in filio Dei non nisi paternae naturae veritas crederetur; nec sub alterius Dei impia confessione fides naturae periclitaretur unius, quia non alterius Dei naturam perfecta Dei nativitas attulisset. Veritatem igitur evangelici sacramenti Thomas intelligens, Dominum suum et Deum suum esse confessus est. Non hic honoris est nomen, sed naturae confessio est: rebus enim ipsis atque virtutibus Deum credidit. Et Dominus professionis hujus religionem non", "candidate_score": 0.676539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.676349, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", "candidate_score": 0.676254, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_21", "psc_text": "Deum in principio esse audit. Mundi lumen in mundo manens, et a mundo non recognitum intelligit. Venientem quoque in sua, a suis non receptum: recipientes autem sub fidei suae merito in Dei filios profecisse cognoscit; non ex complexu carnis, neque ex conceptu sanguinis, neque ex corporum voluntate, sed ex Deo natos. Deinde ( supple, cognoscit) Verbum carnem factum, et habitasse in nobis, et gloriam conspectam ejus, quae tamquam unici a patre, sit perfecta cum gratia et veritate. 11. Filius Dei Deus. Filios Dei fieri potestas est, non necessitas. Filius Dei factus homo, ut homo fieret filius Dei. Christus verus Deus et verus homo. --Hic jam mens trepida et anxia plus spei invenit, quam exspectabat. Ac primum ad cognitionem Dei patris imbuitur. Et quod antea de Creatoris sui aeternitate, et infinitate, et specie, naturali sensu opinabatur, hic nunc proprium esse etiam unigenito Deo accipit: non in deos fidem laxans, quia ex", "candidate_score": 0.675731, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.675697, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26_28", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_611", "psc_text": "veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius ad Patrem, quam per confessionem paternae in eo divinitatis venire. Intelligentiae igitur sensum in consequentibus requiramus. Non enim fides ex arbitrio nostro, sed ex dictorum est ineunda virtutibus. 34. Filium qui sciat, scire et Patrem. --Nam hoc sequitur: Si scitis me, et Patrem meum scitis (Ibid., 7) . Homo Jesus Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem", "candidate_score": 0.675081, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.674896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_589", "psc_text": "Patre profitetur, et professio Dei filii hoc quod Ego et Pater unum sumus confirmat: quia nativitas non aliam possit, nisi eam ex qua subsistit, afferre naturam. 26. Natura Dei in Filio evincitur ex gestis. Aequari Deo nequit quod extra eum. --Consummavit autem totius fidei nostrae sacramentum unigeniti Dei sermo. Namque cum responsum ad id fuisset, cur se cum homo esset Deum faceret; ut dictum illud, Ego et Pater unum sumus, absolutae et perfectae intelligentiae ordinem sumeret, haec consequenter subjecit: Vos dicitis, quia blasphemavi, quoniam dixi: Filius Dei sum. Si non facio opera Patris, nolite credere mihi: si autem facio, et mihi non vultis credere, operibus credite; ut sciatis et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo (Joan. X, 36, et seqq.) . Infrenis audaciae est desperata jam per conscientiam salus, et extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim", "candidate_score": 0.674668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_453", "psc_text": "opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da testimonium Patris, praeter quam quod auditum est: Hic est filius meus dilectus, in quo complacui (Matth., III, 17) , et: Tu es filius meus (Marc., I, 11) . Hoc Joannes licet non ignarus audivit, tamen ad doctrinam nostram paternae vocis testimonium mittitur: nec hoc sufficit. Joannes quidem in deserto dignus hac voce est, sed et apostoli non fuerunt hujus testimonii auctoritate privandi. Eadem de coelo ad eos vox adest: sed accipiunt plus Joanne. Joannes enim jam ab utero prophetans non eguit hac voce: Hunc audite. Audiam plane: nec quemquam praeter hunc audiam, nisi eum qui audierit ut doceret. Si nullum", "candidate_score": 0.673735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_869", "psc_text": "quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato (Joan. V, 16) . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ibid. 17) . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater,", "candidate_score": 0.673447, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_762", "psc_text": "indifferenti natura Dei patris et Dei filii, et id quod dictum est, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 38) , demonstrantes non ad solitarium Deum proficere, sed ad unitatem indiscretae secundum generationem divinitatis; dum neque aliunde quam ex Deo Deus natus est, et ex Deo Deus non potest non id esse quod Deus est: percursisque, etsi non omnibus, tamen ad intelligentiam sufficientibus dictorum divinorum atque apostolicorum testimoniis, quibus inseparabilis natura ac potestas Patris ac Filii docebatur, usque ad hunc apostolicae fidei locum venimus, quo ait: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8, 9) . In quo, per corporaliter habitantem in eo divinitatis plenitudinem, verum et perfectum et paternae naturae Deum demonstrari docuimus: ita ut habitans plenitudo nec diversum intelligeretur significare, neque unicum: cum et incorporalis", "candidate_score": 0.673257, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_55", "psc_text": "XIV, 28) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; neque idem sit, Nemo bonus est, nisi unus Deus (Luc. XVIII, 19); et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; vel certe tanta a se diversitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua (Joan. XVII, 10) ; et, Ut cognoscant te solum verum Deum (Ibidem, 3); vel illud, Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) ; et, De die autem et hora nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 31) . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis", "candidate_score": 0.673204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_517", "psc_text": "meus et Deus meus, ut hae appellationes etiam ex adjunctis, veram in eo Dei naturam exprimant. Cui vero, non secus ac Patri, naturae divinae proprium nomen, unius est cum ipso naturae: ac proinde ipse cum Patre non duo Dii, sed unus est. Leviter hic attingit Verbi, Sapientiae ac Virtutis cognomina, eaque Filio aptata esse declarat, ut in Patre absque ulla ipsius divisione aut demutatione subsistere ostendatur. Subjicit deinde non minus per se esse notum, nato eam inesse naturam ex qua subsistit: nec dubitari posse, quin ex Deo natus sit Christus, quem ob hoc maxime interficere volebant Judaei, quia proprium sibi patrem dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Nativitas autem, sicut et aequalitas, nec solum patitur, nec diversum. Ex eo ipso sermone, quem tunc Christus ad Judaeos habuit, illius ex Deo nativitatem simul et paternae naturae unitatem demonstrari pluribus evincit: naturae quidem unitatem, dum operatur quod Pater. dum omnia eademque facit,", "candidate_score": 0.672689, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.67251, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_691", "psc_text": "Dominus Jesus Christus professus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens (Matth., III, 17), cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Ps. II, 7) . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae", "candidate_score": 0.672443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_869", "psc_text": "quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato (Joan. V, 16) . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ibid. 17) . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater,", "candidate_score": 0.672348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_587", "psc_text": "in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod ante promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui destinatus est filius Dei in virtute secundum spiritum sanctificationis (Rom. I, 2, et seqq.) . Cessat ergo blasphemiae crimen, quod cum sit homo Deum se faciat: cum hoc nomen plurimis Dei sermo detulerit, et sanctificatus ac missus a Patre nihil aliud se quam Dei filium sit professus. 25. EGO ET PATER UNUM SUMUS, naturam nativitatis ostendit. --Non est relictus, ut arbitror, ambigendi 196 locus, quin de natura nativitatis dictum sit: Ego et Pater unum sumus. Nam cum Judaei arguissent illum, quod per hoc dictum, homo ipse cum esset, sese Deum faceret: responsio ejus confirmat, quod Dei se filium per id quod Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) , ostenderit, primum nomine, deinde natura, postremo nativitate.", "candidate_score": 0.672329, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_546", "psc_text": "sicut superius in Moyse deo et in cognominatis diis per appellationem nomen adjectum sit; hic autem res significata substantiae est, cum dicitur, Deus erat. Esse enim non est accidens nomen, sed subsistens veritas, et manens causa, et naturalis generis proprietas. 12. Thomas eum confitetur Deum, illaesa Dei unius fide. Thomas Deum natura profitetur. Neque hoc nomen recusat Christus. --Et videamus an hanc Evangelistae praedicationem, apostoli Thomae confessio consequatur, cum ait, Dominus meus et Deus meus (Joan, XX, 28). Deus igitur suus est, quem Deum confitetur. Et certe dictum non ignorabat a Domino: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) : et quomodo apostolica fides principalis immemor est facta mandati, ut 184 Deum Christum confiteretur, cum in unius Dei esset confessione vivendum? Sed Apostolus totius sacramenti fidem per virtutem resurrectionis intelligens, cum frequenter audisset: Ego et Pater unum sumus; et: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; et: Ego", "candidate_score": 0.671889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.671418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.671407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_579", "psc_text": "Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) . Manus Filii, manus Patris est. Non enim degenerat per nativitatem natura, ne eadem sit: neque rursum quia eadem est intelligentiam nativitatis offendit, quia nativitas nihil in se admittit alienum. Ut vero per corporalem significationem virtutem possis ejusdem nosse naturae, commemorata est Filii manus manus Patris; quia natura et virtus Patris esset in Filio. Postremo ut per sacramentum nativitatis veritatem naturae indifferentis agnosceres; dictum est: Ego et Pater unum sumus: ut quod unum sunt, nec diversum nec solitarium crederetur, non alia in utroque per nativitatis et generationis proprietatem exsistente natura. 23. Ariani in Christum Judaeis iniquiores. --Manet, quantum intelligi licet, mentium vesanarum voluntas, cessante licet voluntatis effectu: et malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deserit. Nunc enim haereticorum furor, jam Domino in coelis sedente, quia exemplo Judaeorum in crucem agere non possunt, pari tamen infidelitate hoc eum quod est", "candidate_score": 0.670713, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1104", "psc_text": "naturalis 377 ex Deo patre nativitas abnegatur, ne per generationem ea in eo quae naturalis Deo patri beatitudo est maneat; quia nativitas in naturae ejus sit virtute, quae genuit. 5 Filio ut imagini conveniunt omnia quae Patri. --Nec apostolicis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei patris, non religionis fide, sed arte impietatis extollunt: ut dum incomparabilia omnia esse naturae ejus edisserunt, degeneris infirmisque naturae unigenitum Deum per exceptionem comparationis affirment: Deum ( supple, inquam) viventis Dei vivam imaginem, et beatae naturae plenissimam formam, et innascibilis substantiae unigenitam nativitatem: quae nisi perfectam paternae beatitudinis habet gloriam, et absolutam naturae totius refert speciem, non est in imaginis veritate. Si autem innascibilis Dei unigenitus Deus imago est, perfectae atque absolutae in eo naturae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater: sed si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater:", "candidate_score": 0.670435, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.670275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_626", "psc_text": "Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum est. 40. Nec aliud sunt, nec unus: dum et loquitur Filius, sed non a se: dum Pater agit, sed per Filium in quo et maneat. --Ac ne dubium hoc atque ambiguum sacramentum fides evangelica susciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem tenuit: Non creditis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me? Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Quibus, rogo, aliis in Patre et Filio naturae proprietas demonstrari, quam his ipsis verbis, potuit et potest, nativitatis tamen in omnibus significatione praelata? Cum enim 208 ait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis abscondit. Nam dum loquitur ipse (signatus pronomine ego ), in substantia manens loquitur: dum autem", "candidate_score": 0.670269, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_651", "psc_text": "quod sunt non differret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum intimasset, ut sacramentum unius Dei se 217 quoque Deo professo probatoque firmaret dixit: Ego et Pater unum sumus: et, Si scitis me, scitis et Patrem meum: et, Qui me vidit, vidit et Patrem: et, Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua: et, Credite mihi, quia Pater in me, et ego in Patre: sin autem vel propter opera ipsa credite (Joan. X, 30; XIV, 7; Ibid. 9, 10, 11, 12) . Nativitatem suam in nomine patris expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima fide, vitium omne,", "candidate_score": 0.668836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.668789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.668404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.667427, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_888", "psc_text": "Filio vitam aeternam habere, Filius vult illic ubi ipse sit esse credentes. Nisi forte cohabitare Christo non sit aeternitas (vita aeterna): aut non perfecta et beata in se credentibus tribuat Christus, haec dicens: Nemo novit Filium, nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 25) . Anne non in libertate est voluntatis volens nobis secreti illius paterni tribuere conscientiam? Et adeo voluntas ei libera est, ut cognitionem sui atque Patris quibus voluerit impertiat? Atque ita inter Patrem et Filium et nativitatis et 298 unitatis demonstrata natura est: cum sic liber in voluntate sit Filius, ut quod volens agit, factum paternae sit voluntatis. 51. Spes sine fide nulla. Qui Pater et Filius in sese. Pater ut auctor, major Filio, qui et minor ut homo. In Christo mansit natura Dei forma exinanita. --Nesciens plane dispensationem fidei, extra intelligentiam sacramentorum est: et doctrinam Evangelii non adeptus,", "candidate_score": 0.667294, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_32_34", "bdc_text": "«Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum . Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_158", "psc_text": "Pater apud temetipsum claritate quam habui, prius quam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi (Joan. XVII, 1 et seqq.) . Verbis brevibus et paucis omne opus officii sui et dispensationis exposuit, nihilo minus fidei veritatem 55 adversum omnem inspirationem diabolicae fraudulentiae communiens. Curramus ergo per singulas sermonis sui virtutes. 10. Quid postulet dicens, CLARIFICA FILIUM.--Ait: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur (Joan. XII, 23) : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et", "candidate_score": 0.667182, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_158", "psc_text": "Pater apud temetipsum claritate quam habui, prius quam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi (Joan. XVII, 1 et seqq.) . Verbis brevibus et paucis omne opus officii sui et dispensationis exposuit, nihilo minus fidei veritatem 55 adversum omnem inspirationem diabolicae fraudulentiae communiens. Curramus ergo per singulas sermonis sui virtutes. 10. Quid postulet dicens, CLARIFICA FILIUM.--Ait: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur (Joan. XII, 23) : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et", "candidate_score": 0.666967, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.666635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.666591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_806", "psc_text": "eumdem tamen unum et solitarium profiteretur: tamen etiam ex hoc vel maxime intelligitur sacramentum et unitatis et nativitatis doceri, cum ait, Ego autem habeo testimonium majus Joanne. Opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater me misit. Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me. Neque vocem ejus umquam audistis, neque figuram ejus vidistis, et verbum ejus non habetis in vobis manens: quoniam quem misit ille, huic vos non creditis (Joan. V, 36 et seqq.). Patrem testatum esse de Filio quomodo vere intelligitur, cum nec ipse visus sit, nec vox ejus audita sit? Memini quidem de coelis auditam vocem fuisse, dicentem: Hic est filius meus dilectus, in quo bene 273 complacui: hunc audite (Matth. III, 17). Et quomodo vox Dei audita non est, cum paternae vocis significationem in se vox audita contineat? Sed forte in Jerosolymis manentes", "candidate_score": 0.66627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.666077, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.66599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.664138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1158", "psc_text": "Et ubi illud erit: Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui misit me (Joan. VI, 38) ; et rursum: Propterea Pater diligit me, quia omnia quae placita sunt ei facio (Joan. VIII, 29) ; sed et illud: Pater, fiat voluntas tua (Matth. XXVI, 40) ; vel hoc Apostoli: Humiliavit se factus obediens usque ad mortem (Philip. II, 8) ? Et qui se humiliat, habet hoc in natura ne humilis sit; et qui fit obediens, suscipit ex voluntate quod obedit, dum per id, quod se humiliat, fit obediens. Unigenitus itaque Deus humilians se, et obediens Patri usque ad mortem crucis, quo genere, cum subjecta ei omnia sint, tunc subjiciendus ipse Patri intelligetur? nisi quod subjectio haec non novae obedientiae, sed dispensandi sacramenti est; quia et obsequela jam maneat, et in tempore sit ineunda subjectio? Nihil itaque nunc aliud subjectionis significatio, quam mysterii demonstratio est. 31. Christo jam subjecta sunt,", "candidate_score": 0.663817, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.662822, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_36", "bdc_text": "Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1182", "psc_text": "sacramentum magnae pietatis, qui Deus est, et homo est, impotens sibi sit hoc se totum praestare, quod Deus est; cum nobis non ambigue indulturus 402 sit id quoque nos esse, quod non sumus. Vitae enim humanae atque mortis finis est resurrectio: et certissimum militiae nostrae stipendium est incorrupta aeternitas, non ad poenae perseverantiam manens, sed ad perpetuae gloriae fructum jucunditatemque non desinens. Cum igitur haec nostra terrenorum corporum origo in habitum naturae potioris excedat, et conformis gloriae dominici corporis fiat; Deus in forma servi repertus, licet jam glorificatus in corpore sit secundum quod in forma servi est, tamen conformis Deo non erit; ut qui nobis formam glorificati corporis sui tribuet, ipse corpori suo nihil ultra possit quam nobis ac sibi sit in commune praestare? Hoc enim quod dictum est: Tunc subjectus erit illi, qui ei subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus (I Cor., XV, 28) ; plerique haereticorum", "candidate_score": 0.661756, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_456", "psc_text": "creatus non est. --Nec sane quidquam de se minus Filius hac paternae significationis proprietate testatur. Ut enim in eo quod ait Pater, Hic est filius meus, naturae demonstratio est, et in eo quod subjecit, Hunc audite, sacramenti et fidei, ob quam e coelis venit, auditio est, cum eum ad salutarem confessionis doctrinam admonemur audire: ita in eo Filius et nativitatis veritatem docuit et adventus, dicens: Neque me scitis, neque unde sim nostis: nec enim a me veni, sed est verax qui misit me, quem vos nescitis; sed ego novi eum, quoniam ab eo sum, et ipse me misit (Joan. VII, 28 et 29) . Patrem nemo novit, et frequens hinc professio Filii est (Matth. XI, 27). Idcirco autem soli sibi esse cognitum dicit, quia ab eo sit. Quaero autem utrum id, quod ab eo est, opus in eo creationis an naturam generationis ostendat. Si opus creationis est, universa quoque, quae", "candidate_score": 0.660699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.659685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_55", "psc_text": "XIV, 28) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; neque idem sit, Nemo bonus est, nisi unus Deus (Luc. XVIII, 19); et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; vel certe tanta a se diversitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua (Joan. XVII, 10) ; et, Ut cognoscant te solum verum Deum (Ibidem, 3); vel illud, Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) ; et, De die autem et hora nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 31) . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis", "candidate_score": 0.658581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_866", "psc_text": "Christum (Joan. XVII, 3) : cum et sine Christo, solo Deo patre cognito, vita aeterna non sit, et Christus glorificatus in Patre sit. Si autem ea demum vita aeterna est, solum verum Deum nosse, et quem misit Jesum Christum; non existimetur plane verus Deus Christus, si vita sit in Deum credidisse sine Christo. Et quod solus Deus pater Deus verus est; non pertineat ad Deum Christum, nisi gloria Christi omnis in solo vero Deo patre est. Si enim in sese eum glorificat Pater, et solus Pater Deus verus est, non extra solum verum Deum Christus est: quia glorificatum in Deum Christum, glorificet Pater verus Deus solus in sese. Et quod a solo vero glorificatur in sese, non alienatur a solo vero; quia in se solo glorificatur a vero. 43. Objectum III contra Filii deitatem. --Sed forte piae huic fidei nostrae, impiae perfidiae tuae occurrat assertio; ut aliena 292 ab intelligentia", "candidate_score": 0.657848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_905", "psc_text": "nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igitur nostra, etsi initium nativitatis non apprehendens, unigenitum Deum semper ( supple, esse) profitetur; quia natura non ferat, ut coepisse eum aliquando confiteatur, cujus nativitas omne initii tempus excedat. Sed quem semper esse et ante tempora confitetur, natum tamen intemporali infinitate non ambigit, eum tamen ex ininitiabilis intelligentiae nativitate confessa. 58. Objicitur contra eum ignoratio diei. --Sed hoc haeretici ad naturae contumeliam sumunt, quia dictum est, Pater major me est: vel illud, De die autem et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 32) . Ignoratio ergo diei atque horae objicitur unigenito Deo: ut Deus ex Deo natus non sit in ea naturae perfectione qua Deus est, cum nesciendi necessitate dominante,", "candidate_score": 0.657607, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.657512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_869", "psc_text": "quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato (Joan. V, 16) . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ibid. 17) . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater,", "candidate_score": 0.656591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1119", "psc_text": "Dei nativitas et ex Deo est, et in ea est generis natura qua Deus est. 12. Christus verba ita temperavit, ut et natum se proderet et Deum. --Hujus igitur piae ac debitae professionis modum ita in omnibus, quae locutus est, Dominus temperavit, ne divinitati suae contumeliam confessio nativitatis afferret, ne obsequii religio naturam majestatis offenderet: sed ut et honorem debitum nativitas profiteretur, quae subsistere se deberet auctori; et naturae conscientiam fiducia naturalis ostenderet, quae in Deum nascendo subsisteret. Hinc enim illud est, Qui me vidit, vidit et Patrem: sed et illud, Verba quae loquor, non a me loquor (Joan. XIV, 9, 10) . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. Vel illud, Pater quod dedit mihi, majus est omnibus (Joan.", "candidate_score": 0.656504, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_904", "psc_text": "esse nativitatis natura non patitur. Major Pater est, dum gloriam assumpto homini rogatur ut reddat: Filius minor non est, dum gloriam resumit apud Patrem. Atque ita et sacramentum nativitatis, et dispensatio corporationis impletur. Nam et Pater, dum et pater est et glorificat nunc filium hominis, major est: et Pater et Filius unum sunt, dum ex Patre natus Filius, post assumptionem terreni corporis glorificatur in Patrem. 57. Innascibilitatis et nativitatis non alia natura. Filius natus non coeptus. --Non habet itaque nativitas naturae ignobilitatem: quia in forma Dei est, quia ex Deo nascitur. Et cum differre significatione ipsa existimetur innascibilitas a nativitate; nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igitur nostra, etsi initium nativitatis non apprehendens, unigenitum Deum semper ( supple, esse) profitetur; quia natura non ferat,", "candidate_score": 0.656221, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_870", "psc_text": "ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum,", "candidate_score": 0.656035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.654189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", "candidate_score": 0.654004, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.653892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_869", "psc_text": "quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato (Joan. V, 16) . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ibid. 17) . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua (Joan. XIV, 10) . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater,", "candidate_score": 0.652466, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1170", "psc_text": "Ita enim scribitur, Domino dicente: Amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui non gustabunt mortem, donec videant filium hominis venientem in regno suo (Matth. XVI, 28) . Et factum est post dies sex, assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum seorsum, et transfiguratus est Jesus ante eos, et resplenduit facies ejus ut sol, vestimenta autem ejus facta sunt sicut nix (Matth. XVII, 1 et 2) . Gloria itaque venientis in regnum corporis Apostolis demonstrata est: Nam in habitu Dominus gloriosae transformationis suae constitit, regnantis corporis sui claritate patefacta. 38. Consortium illius nobis promissum. --Et hujus quidem gloriae suae consortium Apostolis pollicens, ait: Sic erit in consummatione saeculi. Mittet filius hominis angelos 398 suos, et colligent de regno ejus omnia scandala et qui faciunt iniquitatem, et mittet eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt", "candidate_score": 0.652382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.652046, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.651163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.651116, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_892", "psc_text": "erat, quem gestis suis docebat; neque homo, in cujus habitu repertus est, non manebat. 52. Pater in Filio visus. --Et idcirco in hoc eodem superiore sermone, naturae sibi cum Patre unitatem contestatus dixerat: Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Quae utique differentiam non habent ex aequalitate naturae; cum contemplatio Filii visum compenset et Patrem, et unus in uno manens unum non discernat ab uno. Ac ne per corporalem contemplationem referre ex se paternae contemplationis visum existimaretur, subjecerat: Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem", "candidate_score": 0.648952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.648883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1104", "psc_text": "naturalis 377 ex Deo patre nativitas abnegatur, ne per generationem ea in eo quae naturalis Deo patri beatitudo est maneat; quia nativitas in naturae ejus sit virtute, quae genuit. 5 Filio ut imagini conveniunt omnia quae Patri. --Nec apostolicis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei patris, non religionis fide, sed arte impietatis extollunt: ut dum incomparabilia omnia esse naturae ejus edisserunt, degeneris infirmisque naturae unigenitum Deum per exceptionem comparationis affirment: Deum ( supple, inquam) viventis Dei vivam imaginem, et beatae naturae plenissimam formam, et innascibilis substantiae unigenitam nativitatem: quae nisi perfectam paternae beatitudinis habet gloriam, et absolutam naturae totius refert speciem, non est in imaginis veritate. Si autem innascibilis Dei unigenitus Deus imago est, perfectae atque absolutae in eo naturae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater: sed si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater:", "candidate_score": 0.647141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.646267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.64536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_55", "psc_text": "XIV, 28) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; neque idem sit, Nemo bonus est, nisi unus Deus (Luc. XVIII, 19); et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; vel certe tanta a se diversitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua (Joan. XVII, 10) ; et, Ut cognoscant te solum verum Deum (Ibidem, 3); vel illud, Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) ; et, De die autem et hora nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus (Marc. XIII, 31) . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis", "candidate_score": 0.6446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_616", "psc_text": "Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura est. 37. Patrem exhibet ut vivens ipsius imago. --Et idcirco arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem (Ibid.) . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc", "candidate_score": 0.643872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", "candidate_score": 0.643512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", "candidate_score": 0.642568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", "candidate_score": 0.640631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_897", "psc_text": "eum, de quo ob meritum obedientiae dictum est: Et donavit ei nomen quod est super omne nomen (Phil. II, 9) . Audi rursum: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego in Patre, et Pater in me (Ibid. 11) . Honorem donatae confessionis intellige, quia Dominus Jesus in gloria Dei Patris. Quando igitur illud est, Pater major me est? Nempe tum, cum donatur ei nomen super 301 omne nomen. At contra quando est, Ego et Pater unum sumus? Nempe cum omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei Patris. Si igitur donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem minor Filius est? Major itaque donans est; sed minor jam non est, cui unum esse donatur. Si non hoc donatur Jesu, ut confitendus sit in gloria Dei patris; minor Patre est. Si autem in ea", "candidate_score": 0.639986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_103", "psc_text": "neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris. Sed piscator aliter pro se: et objurgabit te prius, cur negligenter audieris. Nam etsi sententiam primam rudis auditor amiseras: In principio erat Verbum, de sequenti quid quereris, Et Verbum erat apud Deum? Numquid audieras, in Deo (et non apud Deum ), ut sermonem reconditae cogitationis acciperes? aut fefellerat rusticum, quid esset inter inesse et adesse momenti? Id enim, quod in principio erat, non in altero esse, sed cum altero praedicatur. Sed de superioribus nihil sumo, consequentia sibi adsint; statum Verbi et nomen exspecta. Dicit namque: Et Deus erat Verbum. Cessat sonus vocis, et cogitationis eloquium. Verbum hoc res est, non", "candidate_score": 0.638067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_610", "psc_text": "dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter opera ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6) . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius", "candidate_score": 0.630805, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", "candidate_score": 0.627639, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_893", "psc_text": "Pater in me: sin autem, vel propter opera credite (Joan. XIV, 11 et 12) : ut cum virtus naturae res esset, et operatio ipsa virtutis sit potestas; per virtutis potestatem, naturae in se paternae unitas nosceretur: cum in quantum se quisquam Deum cognovisset in virtute naturae, in tantum Deum Patrem cognosceret in potestate naturae: et cum tantus, quantus est Pater, Filius videndum in se Patrem praestaret in gestis, indifferens per id Pater a Filio nosceretur, per intelligentiam indifferentis pro potestate naturae. 53. Cur, et quod salva naturae aequalitate dixit Christus, Pater major me est.--Impleturus itaque unigenitus Deus carnis dispensationem, et acceptae formae servilis sacramentum consummaturus, usus est demonstrandae fidei nostrae professione, dicens: Audistis quoniam dixi vobis, Vado, et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis quoniam vado ad Patrem; quia Pater major me est (Joan. XIV, 28) . His itaque, quae ad naturam divinitatis spectant, explicitis hoc eodem superiore sermone,", "candidate_score": 0.626168, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf021", "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum", "max_score": 0.735379, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_159", "psc_text": "» (Joan. IV, 24): quasi Christus secundum id quod Deus est, non spiritus sit, quem tamen natura Filium esse dixisti. Non ergo Pater ideo natura non est, quia spiritus est. Sed forte quia natus non est, ideo eum non vultis esse naturam; putatis enim quod a nascendo natura sit dicta. Scitote ergo, quod unaquaeque res esse dicitur per substantiam, hoc esse utique per naturam. Certe si non putatis esse dicendum, ejusdem Filium cujus Pater est esse naturae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad causam quae inter nos agitur, sufficit nobis. Verumtamen admonendi estis, ut intueamini quod ait Apostolus, His qui natura non sunt dii, servistis (Galat. IV, 8) : ubi certe nos Deo qui natura est Deus, servire monstravit. Vos ergo qui Deum Patrem non natura Deum esse creditis, ubi eum constituatis, advertite; et si ullus in vobis pudor est, erubescite. Ecce nos dicimus vobis, non servimus Deo qui", "candidate_score": 0.735379, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_282", "psc_text": "me est (Joan. XIV, 28) ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utique praeferebat: quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam tota servit creatura Creatori. CAPUT XXVI. 1. Postrema tibi disputatio fuit, quomodo sit Deus patribus visus, quando corpus humanum in quo videretur, nondum acceperat Christus, cum invisibilis sit per se ipsa divina natura. Quod cum etiam tu ita confessus fueris ut inter caetera non solum Patrem, sed nec ipsum Filium in substantia divinitatis suae diceres esse visibilem, non solum hominibus, sed nec ipsis coelestibus potestatibus: postea, mutata sententia, dicis eum et ante incarnationem suam conspectibus apparuisse mortalium, asserens illud quod ait Apostolus, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest (I Tim. VI, 16) , de solo Deo Patre dictum esse; Filium vero ex initio generis humani videri solitum esse ab hominibus. Quod cum probare voluisses, multa de Scripturis sanctis testimonia protulisti, quae", "candidate_score": 0.710644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_282", "psc_text": "me est (Joan. XIV, 28) ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utique praeferebat: quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam tota servit creatura Creatori. CAPUT XXVI. 1. Postrema tibi disputatio fuit, quomodo sit Deus patribus visus, quando corpus humanum in quo videretur, nondum acceperat Christus, cum invisibilis sit per se ipsa divina natura. Quod cum etiam tu ita confessus fueris ut inter caetera non solum Patrem, sed nec ipsum Filium in substantia divinitatis suae diceres esse visibilem, non solum hominibus, sed nec ipsis coelestibus potestatibus: postea, mutata sententia, dicis eum et ante incarnationem suam conspectibus apparuisse mortalium, asserens illud quod ait Apostolus, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest (I Tim. VI, 16) , de solo Deo Patre dictum esse; Filium vero ex initio generis humani videri solitum esse ab hominibus. Quod cum probare voluisses, multa de Scripturis sanctis testimonia protulisti, quae", "candidate_score": 0.701199, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_282", "psc_text": "me est (Joan. XIV, 28) ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utique praeferebat: quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam tota servit creatura Creatori. CAPUT XXVI. 1. Postrema tibi disputatio fuit, quomodo sit Deus patribus visus, quando corpus humanum in quo videretur, nondum acceperat Christus, cum invisibilis sit per se ipsa divina natura. Quod cum etiam tu ita confessus fueris ut inter caetera non solum Patrem, sed nec ipsum Filium in substantia divinitatis suae diceres esse visibilem, non solum hominibus, sed nec ipsis coelestibus potestatibus: postea, mutata sententia, dicis eum et ante incarnationem suam conspectibus apparuisse mortalium, asserens illud quod ait Apostolus, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest (I Tim. VI, 16) , de solo Deo Patre dictum esse; Filium vero ex initio generis humani videri solitum esse ab hominibus. Quod cum probare voluisses, multa de Scripturis sanctis testimonia protulisti, quae", "candidate_score": 0.684628, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_274", "psc_text": "uno Domino Deo solo, secundum mensuram fidei suae quicumque veraciter credunt, sumentes boni fiunt, vivificantur, illuminantur, implentur. Quibus tu unigenitum Filium, pace tua dixerim, nescio qua incredibili temeritate junxisti. Tua quippe ista sunt verba: Sive, inquis, Filius, sive qui per Filium sunt facti, de illo uno fonte bonitatis unusquisque secundum mensuram fidei suae assumpserunt ut essent boni. Ubi est ergo quod fueras ante confessus, illum natura Filium esse, non gratia? Ecce contra sententiam tuam venis: ecce jam prodis nefarium secretum haeresis vestrae, quia unigenitum verum Dei Filium, verum Deum, non natura Filium, sed gratia profitemini. Si enim et ipse, sicut verba tua clamant, secundum mensuram fidei suae, ut bonus esset, assumpsit; gratia est ergo Filius, non natura: et fuit aliquando non bonus, et credendo factus est bonus; quia ut esset bonus, quemadmodum dicis, secundum mensuram fidei suae de illo qui Pater est, fonte bonitatis assumpsit. Legimus quidem quod Jesus proficiebat", "candidate_score": 0.681101, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_242", "psc_text": "Quod autem signa quibus significati sunt, de corpore Domini exierunt, figuraverunt Ecclesiam praedicantem Trinitatis unam eamdemque naturam: quoniam hi tres qui trino modo significati sunt, unum sunt; Ecclesia vero eos praedicans, corpus est Christi. Si ergo tres res quibus significati sunt, ex corpore Domini exierunt: sicut ex corpore Domini sonuit, ut baptizarentur gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti (Matth. XXVIII, 19) . In nomine; non, In nominibus: hi enim tres unum sunt, et hi tres unus est Deus. Si quo autem alio modo tanti sacramenti ista profunditas, quae in Epistola Joannis legitur, exponi et intelligi potest secundum catholicam fidem, quae nec confundit nec separat Trinitatem, nec abnuit tres personas, nec diversas credit esse substantias, nulla ratione respuendum est. Quod enim ad exercendas mentes fidelium in Scripturis sanctis obscure ponitur, gratulandum est, si multis modis, non tamen insipienter exponitur. CAPUT XXIII. 1. Quid est autem quod poscis ut", "candidate_score": 0.66895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_239", "psc_text": "per petram significare Christum; per aquam, Spiritum sanctum: quis dubitat petram et aquam diversas esse naturas? Sed quia Christus et Spiritus sanctus unius sunt ejusdemque naturae; ideo cum dicitur Petra et aqua unum sunt; ex ea parte recte accipi potest, qua istae duae res quarum est diversa natura, aliarum quoque signa sunt rerum quarum est una natura. Tria itaque novimus de corpore Domini exisse, cum penderet in ligno: primo, spiritum; unde scriptum est, Et inclinato capite tradidit spiritum; deinde, quando latus ejus lancea perforatum est, sanguinem et aquam (Joan. XIX, 30, 34). Quae tria si per se ipsa intueamur, diversas habent singula quaeque substantias; ac per hoc non sunt unum. Si vero ea, quae his significata sunt, velimus inquirere, non absurde occurrit ipsa Trinitas, qui unus, solus, verus, summus est Deus, Pater et Filius et Spiritus sanctus, de quibus verissime dici potuit, Tres sunt testes, et tres unum sunt: ut", "candidate_score": 0.668271, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_52", "psc_text": "quidem, quod et Filius diligat Patrem, sed unius esse naturae consentire noluisti: tanquam Filius ita diligat Patrem, sicut creatura Creatorem, non sicut unigenitus genitorem, quem diversitate substantiae vultis esse degenerem. CAPUT XV. De invisibilitate Trinitatis. Quinto decimo loco dixi pariter esse invisibilem Trinitatem, non solum Patrem: sed apparuisse tamen visibilem Filium in forma servi, propter quam dixit, Pater major me est (Joan. XIV, 28) . Sed quoniam patribus se divinitas demonstrabat, dixi per subjectam creaturam id esse factum, non per naturam suam, qua est invisibilis Trinitas. Atque ut hoc probarem, Moysen commemoravi ei dicentem, cum quo facie ad faciem loquebatur, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste (Exod. XXXIII, 11, 13) : ut intelligeres quomodo eum videbat, quem sibi cupiebat ostendi; quia utique si Deum in substantia qua Deus est videret, profecto ut se illi ostenderet non rogaret. Dixi etiam esse Christum visibilium et invisibilium creatorem, ut ipsum", "candidate_score": 0.662853, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_280", "psc_text": "degenerem. Non vult bonus Filii dilector ita praedicari formam suam, ut eam non potuerit unicus ejus vel nascendo sumere, vel crescendo comprehendere. Quod autem tibi videtur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est; qua majores videntur et Angeli: non recte cogitas quem locum in rebus habeat humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat corpus. Natura vero humana, qualem naturam Christus humanae mentis assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos (Psal. VIII, 6) ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis (Hebr. II, 9) . Non ergo propter naturam hominis; sed, propter passionem mortis. Natura vero hominis, quae mente rationali", "candidate_score": 0.647254, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_101", "psc_text": "Qui adhaeret Domino, unus spiritus est; (I Cor. VI, 17) ; numquid hujus unius pars est Dominus? Si enim hoc dicimus, quid aliud dicere deprehendimur, nisi quod augeatur adhaerente homine, et recedente minuatur? In Trinitate igitur quae Deus est, et Pater Deus est, et Filius Deus est, et Spiritus sanctus Deus est, et simul hi tres unus Deus: nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli: quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat (Matth. XIX, 12): qui autem non potest, credat, et oret ut quod credit intelligat. Verum est enim quod dicitur per prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9) . 3. Tu nempe dixisti, unum Deum non ex partibus esse compositum. Et quia de Patre hoc vis intelligi, Ille, inquis, quod est, virtus est ingenita, simplex. Et tamen in hac simplici", "candidate_score": 0.611494, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf020", "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", "max_score": 0.73203, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.73203, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.712538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.710225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_912", "psc_text": "lib. XIII, cap. 6) male intelligens implere conatus est. Et titulus Domini continens passionem, in quo scriptum est Hebraicis litteris, Graecis, et Latinis: Jesus Nazarenus rex Judaeorum (Joan. XIX) , in signum Crucis, et in testimonium universarum gentium, quae nunc Aegyptus appellantur. Cumque persecutio creverit a facie tribulantium nominis Christiani, tunc clamabunt in cordibus suis: Abba pater (Rom. VIII) . Et mittet Dominus exercituum Salvatorem, id est, Jesum, et Judicem, vel propugnatorem qui liberet eos, ut liberati cognoscant Dominum, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia (Rom. V). Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis Aegyptiae, in libro Explanationis Historicae, quia manifesta prophetia erat, 298 diximus quod cuncta referantur ad Christum. (Vers. 20.) Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa: et colent eum in hostiis, et muneribus, et", "candidate_score": 0.691366, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_912", "psc_text": "lib. XIII, cap. 6) male intelligens implere conatus est. Et titulus Domini continens passionem, in quo scriptum est Hebraicis litteris, Graecis, et Latinis: Jesus Nazarenus rex Judaeorum (Joan. XIX) , in signum Crucis, et in testimonium universarum gentium, quae nunc Aegyptus appellantur. Cumque persecutio creverit a facie tribulantium nominis Christiani, tunc clamabunt in cordibus suis: Abba pater (Rom. VIII) . Et mittet Dominus exercituum Salvatorem, id est, Jesum, et Judicem, vel propugnatorem qui liberet eos, ut liberati cognoscant Dominum, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia (Rom. V). Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis Aegyptiae, in libro Explanationis Historicae, quia manifesta prophetia erat, 298 diximus quod cuncta referantur ad Christum. (Vers. 20.) Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa: et colent eum in hostiis, et muneribus, et", "candidate_score": 0.685181, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1029", "psc_text": "Dominus in gloria Patris sui, cum Angelis sanctis, et eum [ Al. cum] viderint in majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes illud quod scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur (II Cor. X, 17) . Nequaquam in terra Judaeae, sed in insulis, id est, in Ecclesiis hujus maris et saeculi, in quibus benedicitur atque laudatur nomen Domini Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum laetentur in gloria Domini, et conturbentur aquae populorum hujus [ Al. ejus] saeculi. 334 (Vers. 16.) A finibus terrae laudes audivimus, gloriam Justi, et dixi: Secretum meum mihi,", "candidate_score": 0.683873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_44", "psc_text": "secuti Aquilam, in Latinum vertimus, in Hebraeo legitur, Dominus sabaoth, quod LXX interpretes pro locorum qualitate dupliciter transferunt, aut Dominum virtutum, aut Dominum omnipotentem. Et quarendum, utrum de Patre dicatur, an de Filio. Nec dubium quin illud quod in vicesimo tertio [ Al. quarto] psalmo legitur: Attollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus sabaoth (Psal. XXIII, 7, 8) , id est, Dominus virtutum, ipse est rex gloriae, ad Christum referatur. qui post passionis triumphum ad coelos victor ascendit. Et in alio loco de Domino dicitur, quod rex gloriae sit: Si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Ergo non solum juxta Apocalypsim Joannis, et apostolum Paulum; sed in veteri quoque Testamento, Dominus sabaoth, hoc est, Omnipotens, Christus appellatur. Si enim omnia Patris Filii sunt; et ut ipse loquitur in Evangelio: Data est mihi omnis potestas", "candidate_score": 0.672562, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.666713, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_1_3", "bdc_text": "Vigilii librosGemeint ist zweifellos Vigilius von Thapsus ( etwa 500 ) , dessen «libri quinque contra Eutychetem » ( MPL LXII 95ff ) Bullinger 1539 herausgab ( HBD 27 , 25 ; HBBibl 113 ) . Bei diesem Werk handelt es sich wahrscheinlich um die pseudovigilianische Schrift «De trinitate libri duodecim» ( MPL LXII 237ff ) ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_7", "psc_text": "Damascus, Aegyptus et desertum mare, Idumaea et Arabia, ac vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum, quod non est aliud praeter Christum Jesum. Magnique laboris et operis est, omnem Isaiae librum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 9) . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus", "candidate_score": 0.654903, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_3", "bdc_text": "Bei diesem Werk handelt es sich wahrscheinlich um die pseudovigilianische Schrift «De trinitate libri duodecim» ( MPL LXII 237ff ) ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_8", "psc_text": "in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem (Isai. XL, 1) , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut", "candidate_score": 0.652115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_0_2", "bdc_text": "Salve in Christo , mi frater . Vigilii librosGemeint ist zweifellos Vigilius von Thapsus ( etwa 500 ) , dessen «libri quinque contra Eutychetem » ( MPL LXII 95ff ) Bullinger 1539 herausgab ( HBD 27 , 25 ; HBBibl 113 ) .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_7", "psc_text": "Damascus, Aegyptus et desertum mare, Idumaea et Arabia, ac vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum, quod non est aliud praeter Christum Jesum. Magnique laboris et operis est, omnem Isaiae librum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 9) . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus", "candidate_score": 0.651953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_4", "bdc_text": "diese war 1528 in dem von Johannes Sichard in Basel herausgegebenen «Antidotum contra diversas omnium fere seculorum haereses »", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2481", "psc_text": "pascantur ibi greges ab eo, qui posuit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula (Psal. XLV, 15) . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Matth. III, 10) . Et iterum: Omnis vallis implebitur (Luc. III, 5) ; de qua et nunc dicitur: et vallis Achor in cubile armentorum, et in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse in quo accidit, ACHOR ( ), id est, turbationis ac tumultus nomen accepit (Jos. VII). Vallis igitur Achor, in qua quondam maledictio fuit atque", "candidate_score": 0.650857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_45_47", "bdc_text": "Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis . Hic Philippo nondum satisfactum , ad terrena spectantinach spectanti eine unleserliche Silbe gestrichen .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2443", "psc_text": "Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ipse ego sum: Palpate et cernite, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes (Luc. XXIV, 38, 39) . Rursumque Thomae locutus est ambigenti: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas: et extende manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis (Joan. XX, 27) . Denique ad probandam corporis veritatem, sumpsisse scribitur cibos, quos et Archisynagogi filiae jusserat tribui, quam a mortuis suscitavit. Et Lazarus, ne resurrectio ejus phantasma putaretur, cum Salvatore narratur iniisse convivium (Marc. V; et Luc. XIII; Joan. XII). Non quo post resurrectionem manducemus et bibamus, ut Milliarii nostri volunt, et immortalia atque incorrupta corpora alimoniis sustentanda terrenis sint: alioquin ubi cibus, sequuntur et morbi: ubi morbi, adhibendus est medicus: ubi medici, frequenter interitus:", "candidate_score": 0.64855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_1", "bdc_text": "Vigilii librosGemeint ist zweifellos Vigilius von Thapsus ( etwa 500 ) , dessen «libri quinque contra Eutychetem » ( MPL LXII 95ff ) Bullinger 1539 herausgab ( HBD 27 , 25 ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_7", "psc_text": "Damascus, Aegyptus et desertum mare, Idumaea et Arabia, ac vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum, quod non est aliud praeter Christum Jesum. Magnique laboris et operis est, omnem Isaiae librum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 9) . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus", "candidate_score": 0.64168, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_4", "bdc_text": "diese war 1528 in dem von Johannes Sichard in Basel herausgegebenen «Antidotum contra diversas omnium fere seculorum haereses »", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_634", "psc_text": "plaga, et sanabit eam: et convertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem omnem filium quem recipit. Persecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. (Vers. 23.) In illa die erit via de Aegypto in Assyrios, et intrabit Assyrius in Aegyptum, et Aegyptius in Assyrios: et servient Aegyptii Assur. Ante adventum Christi unaquaeque gens suum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat nationem: in Romano autem imperio unum facta sunt omnia. Doctus lector veteres revolvat historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Quod autem dicitur: Aegyptii servient Syris, vel sic accipiendum, quod Romanae legiones Syro instructae ( Al. instructo) milite Aegyptum custodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae suscipiant civitates, sicut", "candidate_score": 0.630149, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf016", "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto", "max_score": 0.729353, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_235", "psc_text": "11). Nemo, inquit, cognovit, nisi Spiritus Dei. Numquid exclusus est Dei Filius? Non utique; quia nec Spiritus sanctus exclusus est, cum dicitur: Neque Patrem quis novit, nisi Filius. 125. Ergo unius et Pater et Filius et Spiritus sanctus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta sunt, annumerandus est Spiritus, cum Deum Patrem noverit, quem, sicut scriptum est (Matth. XI, 27), quis potest nosse nisi Filius? Sed et Spiritus sanctus novit. Quid ergo? Cum dicitur universitas creaturarum, non Spiritus sanctus comprehenditur. 126. Nunc velim respondeant, quid est in homine, quod cognoscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio", "candidate_score": 0.729353, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_236", "psc_text": "quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit omnia quae Dei sunt? Spiritus enim etiam alta Dei scrutatur (I Cor. II, 10) . 127. Ac ne putes quod scrutetur incognita, et ideo scrutetur, ut discat id quod ignoret; 658 ante praemisit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enim scit hominum quae hominis sunt, nisi spiritus hominis qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Ergo si hominis spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid", "candidate_score": 0.712299, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_90", "psc_text": "unitate nominis dicere coeperimus (Infra, cap. 14). Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire videamur, accipiant quia et Pater dicitur spiritus, sicut in Evangelio Dominus locutus est, quoniam Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; et Christus spiritus dicitur; quia Jeremias dixit: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . 106. Et Pater ergo spiritus, et Filius spiritus; quia quod non est creaturae corpus, hoc spiritus est: sed non confusus cum Patre et Filio Spiritus sanctus, verum et a Patre distinctus et a Filio. Non enim Spiritus sanctus est mortuus, qui mori non potuit; quia carnem non suscepit, nec mortis capax esse potuit sempiterna divinitas: sed mortuus est secundum carnem Christus. 107. In eo utique mortuus, quod suscepit ex Virgine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo enim mortuus, in quo crucifixus est Christus. Spiritus autem sanctus non potuit crucifigi, qui", "candidate_score": 0.711135, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_235", "psc_text": "11). Nemo, inquit, cognovit, nisi Spiritus Dei. Numquid exclusus est Dei Filius? Non utique; quia nec Spiritus sanctus exclusus est, cum dicitur: Neque Patrem quis novit, nisi Filius. 125. Ergo unius et Pater et Filius et Spiritus sanctus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta sunt, annumerandus est Spiritus, cum Deum Patrem noverit, quem, sicut scriptum est (Matth. XI, 27), quis potest nosse nisi Filius? Sed et Spiritus sanctus novit. Quid ergo? Cum dicitur universitas creaturarum, non Spiritus sanctus comprehenditur. 126. Nunc velim respondeant, quid est in homine, quod cognoscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio", "candidate_score": 0.707022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_90", "psc_text": "unitate nominis dicere coeperimus (Infra, cap. 14). Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire videamur, accipiant quia et Pater dicitur spiritus, sicut in Evangelio Dominus locutus est, quoniam Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; et Christus spiritus dicitur; quia Jeremias dixit: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . 106. Et Pater ergo spiritus, et Filius spiritus; quia quod non est creaturae corpus, hoc spiritus est: sed non confusus cum Patre et Filio Spiritus sanctus, verum et a Patre distinctus et a Filio. Non enim Spiritus sanctus est mortuus, qui mori non potuit; quia carnem non suscepit, nec mortis capax esse potuit sempiterna divinitas: sed mortuus est secundum carnem Christus. 107. In eo utique mortuus, quod suscepit ex Virgine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo enim mortuus, in quo crucifixus est Christus. Spiritus autem sanctus non potuit crucifigi, qui", "candidate_score": 0.707009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_107", "psc_text": "De pace probavimus: de gratia autem propheta Zacharias dicit, quia promisit Deus effundere in Jerusalem Spiritum gratiae et misericordiae (Zach. XII, 10); et apostolus Petrus dicit: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi, in remissionem peccatorum; et accipietis gratiam Spiritus sancti (Act. II, 38) . Ergo sicut Patris et Filii, ita et Spiritus sancti gratia est. Quomodo enim sine Spiritu potest esse gratia, cum gratia divina omnis in Spiritu sancto sit? 128. [Alias cap. XII.] Nec solum pacem et gratiam legimus Patris et Filii et Spiritus sancti; sed etiam charitatem, et communionem, fidelis Auguste. De charitate enim dictum est: Gratia Domini nostri Jesu Christi, et charitas Dei (II Cor. XIII, 13) . Accepimus charitatem Patris. Eadem charitas quae Patris, etiam Filii est. Ipse enim dixit: Qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum (Joan. XIV, 21) . Quae est enim charitas Filii, nisi", "candidate_score": 0.706264, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_90", "psc_text": "unitate nominis dicere coeperimus (Infra, cap. 14). Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire videamur, accipiant quia et Pater dicitur spiritus, sicut in Evangelio Dominus locutus est, quoniam Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; et Christus spiritus dicitur; quia Jeremias dixit: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . 106. Et Pater ergo spiritus, et Filius spiritus; quia quod non est creaturae corpus, hoc spiritus est: sed non confusus cum Patre et Filio Spiritus sanctus, verum et a Patre distinctus et a Filio. Non enim Spiritus sanctus est mortuus, qui mori non potuit; quia carnem non suscepit, nec mortis capax esse potuit sempiterna divinitas: sed mortuus est secundum carnem Christus. 107. In eo utique mortuus, quod suscepit ex Virgine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo enim mortuus, in quo crucifixus est Christus. Spiritus autem sanctus non potuit crucifigi, qui", "candidate_score": 0.699167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_403", "psc_text": "locus expenditur: et in iis a quibus vel de Patre vel de Filio vel de Spiritu expositus sit, nullam sensus diversitatem fuisse declaratur. Ad haec majestate Spiritui inde asserta, quod crucifixus dicatur Dominus majestatis, ejus cum Patre ac Filio tanta aequalitas ostenditur, ut ipsum hinc numquam dejecturi sint Ariani. 165. Nunc unitatem majestatis et regni licet in Patre, Filioque, et sancto Spiritu cognoscere. Nam plerique dicunt Patrem 699 Deum ab Esaia hoc tempore visum (Esai. VI, 1), Paulus Spiritum dixit, Lucas probavit (Act. XXVIII, 25), Joannes Evangelista ad Filium retulit. Sic enim scriptum est de Filio (Joan. XII, 36): Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est (Esai. LIII, 1) ? Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Esaias:", "candidate_score": 0.697433, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_23", "psc_text": "unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Joan. I, 18) ; ad exceptionem pertinet Spiritus sancti. Quomodo enim Deum non vidit, qui scrutatur etiam alta Dei? quomodo Deum non vidit, qui cognovit quae Dei sunt (I Cor. II, 10)? quomodo 606 Deum non vidit, qui ex Deo est? Ergo cum ita positum sit quia Deum nemo vidit umquam, vidit autem Spiritus; utique exceptus est Spiritus. Super omnia igitur est, qui est exceptus ex omnibus. CAPUT II. Spiritum sanctum esse inter omnia non probari ex illis verbis: Omnia per ipsum facta sunt; cum factus non sit. Namque alias perinde probaretur Filius, immo etiam Pater numerandus inter omnia. Quod est ejusdem impietatis. 27. Videtur, sancte imperator, plena ratio esse pietatis, sed impiis non videtur. Denique quid moliantur adverte. Solent enim dicere haeretici ideo inter omnia Spiritum sanctum esse numerandum, quia scriptum est de Dei Filio: Omnia per ipsum facta sunt", "candidate_score": 0.697373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_236", "psc_text": "quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit omnia quae Dei sunt? Spiritus enim etiam alta Dei scrutatur (I Cor. II, 10) . 127. Ac ne putes quod scrutetur incognita, et ideo scrutetur, ut discat id quod ignoret; 658 ante praemisit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enim scit hominum quae hominis sunt, nisi spiritus hominis qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Ergo si hominis spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid", "candidate_score": 0.696768, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_403", "psc_text": "locus expenditur: et in iis a quibus vel de Patre vel de Filio vel de Spiritu expositus sit, nullam sensus diversitatem fuisse declaratur. Ad haec majestate Spiritui inde asserta, quod crucifixus dicatur Dominus majestatis, ejus cum Patre ac Filio tanta aequalitas ostenditur, ut ipsum hinc numquam dejecturi sint Ariani. 165. Nunc unitatem majestatis et regni licet in Patre, Filioque, et sancto Spiritu cognoscere. Nam plerique dicunt Patrem 699 Deum ab Esaia hoc tempore visum (Esai. VI, 1), Paulus Spiritum dixit, Lucas probavit (Act. XXVIII, 25), Joannes Evangelista ad Filium retulit. Sic enim scriptum est de Filio (Joan. XII, 36): Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est (Esai. LIII, 1) ? Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Esaias:", "candidate_score": 0.689954, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_267", "psc_text": "Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo mirari possumus si et prophetas et apostolos Spiritus misit cum Christus dixerit: Spiritus Domini super me (Ibid., 18) ? Et bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia Spiritus Domini super Christum. Dicit enim Joanni: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33) . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam (Marc. I, 10)", "candidate_score": 0.689542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_234", "psc_text": "dat Spiritum revelationis, sic revelat et Filius; quia scriptum est: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . Plus dixit de Filio, non quod plus habeat quam Pater, sed ne minus habere credatur. Nec immerito sic revelatur Pater a Filio; quia sic novit Patrem Filius, quemadmodum Filium Pater novit. 124. Accipe nunc quia Deum Patrem novit et Spiritus; scriptum est enim quia sicut ea quae hominis sunt, nemo novit nisi spiritus qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11). Nemo, inquit, cognovit, nisi Spiritus Dei. Numquid exclusus est Dei Filius? Non utique; quia nec Spiritus sanctus exclusus est, cum dicitur: Neque Patrem quis novit, nisi Filius. 125. Ergo unius et Pater et Filius et Spiritus sanctus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta", "candidate_score": 0.688175, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_235", "psc_text": "11). Nemo, inquit, cognovit, nisi Spiritus Dei. Numquid exclusus est Dei Filius? Non utique; quia nec Spiritus sanctus exclusus est, cum dicitur: Neque Patrem quis novit, nisi Filius. 125. Ergo unius et Pater et Filius et Spiritus sanctus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta sunt, annumerandus est Spiritus, cum Deum Patrem noverit, quem, sicut scriptum est (Matth. XI, 27), quis potest nosse nisi Filius? Sed et Spiritus sanctus novit. Quid ergo? Cum dicitur universitas creaturarum, non Spiritus sanctus comprehenditur. 126. Nunc velim respondeant, quid est in homine, quod cognoscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio", "candidate_score": 0.686542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_235", "psc_text": "11). Nemo, inquit, cognovit, nisi Spiritus Dei. Numquid exclusus est Dei Filius? Non utique; quia nec Spiritus sanctus exclusus est, cum dicitur: Neque Patrem quis novit, nisi Filius. 125. Ergo unius et Pater et Filius et Spiritus sanctus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta sunt, annumerandus est Spiritus, cum Deum Patrem noverit, quem, sicut scriptum est (Matth. XI, 27), quis potest nosse nisi Filius? Sed et Spiritus sanctus novit. Quid ergo? Cum dicitur universitas creaturarum, non Spiritus sanctus comprehenditur. 126. Nunc velim respondeant, quid est in homine, quod cognoscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio", "candidate_score": 0.684793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_404", "psc_text": "locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est (Esai. LIII, 1) ? Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Esaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et corde intelligant, et convertantur, et sanabo eos (Esai. VI, 10) . Haec dicit Esaias, quando vidit majestatem ejus, et locutus est de eo. 166. Ipsa verba dixit Joannes dixisse Esaiam, et majestatem ei Filii apparuisse evidentissime revelavit: Paulus autem Spiritum haec dixisse memoravit. Unde igitur ista diversitas? 167. Diversitas quidem verborum, non sensuum est. Nam licet diversa dixerint, nullus erravit; quia et Pater videtur in Filio, qui dixit: Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Et Filius videtur in Spiritu; quia sicut nemo dicit Dominum", "candidate_score": 0.684057, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_257", "psc_text": "audire nationes verbum Evangelii (Act. XV, 7) . Ecce igitur in Petro Deus gratiam praedicationis operatus est. In quo utique cum per Christum electus sit et assumptus, operationem Christi quis audeat diffiteri, cum ipse Dominus dicat: Pasce agniculos meos (Joan. XXI, 15) ? 147. Una igitur operatio Patris et Filii et Spiritus sancti: nisi forte hoc putetis, qui negatis ejusdem erga apostolos operis unitatem, ideo operatum Patrem, ideo operatum Spiritum in Petro, in quo Filius operatus fuerat, quasi ei Filii operatio minime redundaret ad gratiam. Et ideo velut adjunctis atque collatis viribus Patris et Filii et Spiritus sancti operationem fuisse multiplicem, ne ad confirmandum Petrum Christi solius operatio vacillaret. 148. Nec solum una operatio in Petro Patris et Filii et Spiritus sancti invenitur, sed etiam in omnibus apostolis divinae operationis unitas revelatur, et quaedam supernae constitutionis auctoritas. Operatio enim divina habet imperium, non habet ministerium; neque enim cum operatur Deus,", "candidate_score": 0.683673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_126", "psc_text": "Pater, vita Filius, vita Spiritus sanctus. Dixit enim Joannes: Quod erat ab initio, quod audivimus et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus et testamur et annuntiamus vobis de vita, quae erat apud Patrem (I Joan. I, 1, 2) . Et Verbum vitae dixit et vitam; ut 631 et Patrem vitam significaret et Filium. Quod enim est vitae Verbum, nisi Dei Verbum? Ac per hoc et Deus et Verbum Dei vita est. Et sicut Verbum vitae dicitur, ita et Spiritus vitae. Scriptum est enim: Et Spiritus vitae erat in rotis (Ezech. I, 20) . Itaque sicut Verbum vitae vita est, ita et vitae Spiritus vita est. 152. [Alias cap. XIX.] Accipe nunc quia sicut Pater fons vitae est, ita etiam Filium plerique fontem vitae memorarunt significatum; eo quod apud te, inquit, Deus omnipotens, Filius tuus fons vitae sit,", "candidate_score": 0.680991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26_28", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_107", "psc_text": "De pace probavimus: de gratia autem propheta Zacharias dicit, quia promisit Deus effundere in Jerusalem Spiritum gratiae et misericordiae (Zach. XII, 10); et apostolus Petrus dicit: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi, in remissionem peccatorum; et accipietis gratiam Spiritus sancti (Act. II, 38) . Ergo sicut Patris et Filii, ita et Spiritus sancti gratia est. Quomodo enim sine Spiritu potest esse gratia, cum gratia divina omnis in Spiritu sancto sit? 128. [Alias cap. XII.] Nec solum pacem et gratiam legimus Patris et Filii et Spiritus sancti; sed etiam charitatem, et communionem, fidelis Auguste. De charitate enim dictum est: Gratia Domini nostri Jesu Christi, et charitas Dei (II Cor. XIII, 13) . Accepimus charitatem Patris. Eadem charitas quae Patris, etiam Filii est. Ipse enim dixit: Qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum (Joan. XIV, 21) . Quae est enim charitas Filii, nisi", "candidate_score": 0.680783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_257", "psc_text": "audire nationes verbum Evangelii (Act. XV, 7) . Ecce igitur in Petro Deus gratiam praedicationis operatus est. In quo utique cum per Christum electus sit et assumptus, operationem Christi quis audeat diffiteri, cum ipse Dominus dicat: Pasce agniculos meos (Joan. XXI, 15) ? 147. Una igitur operatio Patris et Filii et Spiritus sancti: nisi forte hoc putetis, qui negatis ejusdem erga apostolos operis unitatem, ideo operatum Patrem, ideo operatum Spiritum in Petro, in quo Filius operatus fuerat, quasi ei Filii operatio minime redundaret ad gratiam. Et ideo velut adjunctis atque collatis viribus Patris et Filii et Spiritus sancti operationem fuisse multiplicem, ne ad confirmandum Petrum Christi solius operatio vacillaret. 148. Nec solum una operatio in Petro Patris et Filii et Spiritus sancti invenitur, sed etiam in omnibus apostolis divinae operationis unitas revelatur, et quaedam supernae constitutionis auctoritas. Operatio enim divina habet imperium, non habet ministerium; neque enim cum operatur Deus,", "candidate_score": 0.669335, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_230", "psc_text": "116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum (Marc. XIII, 32) ; excepit Spiritum sanctum. Si autem exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et Dei Filium. Annumeravit quidem Filium, sed non annumeravit et Spiritum. Aut fatere igitur potiorem esse Spiritum sanctum Dei Filio, ut jam non solum quasi Arianus, sed etiam quasi Photinianus loquaris: aut agnosce quo referre debeas, quod nescire Filium dixit. Etenim quasi homo annumerari creaturis potuit, qui creatus est. 118. Quod si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt;", "candidate_score": 0.66296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_236", "psc_text": "quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit omnia quae Dei sunt? Spiritus enim etiam alta Dei scrutatur (I Cor. II, 10) . 127. Ac ne putes quod scrutetur incognita, et ideo scrutetur, ut discat id quod ignoret; 658 ante praemisit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enim scit hominum quae hominis sunt, nisi spiritus hominis qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Ergo si hominis spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid", "candidate_score": 0.658247, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_126", "psc_text": "Pater, vita Filius, vita Spiritus sanctus. Dixit enim Joannes: Quod erat ab initio, quod audivimus et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus et testamur et annuntiamus vobis de vita, quae erat apud Patrem (I Joan. I, 1, 2) . Et Verbum vitae dixit et vitam; ut 631 et Patrem vitam significaret et Filium. Quod enim est vitae Verbum, nisi Dei Verbum? Ac per hoc et Deus et Verbum Dei vita est. Et sicut Verbum vitae dicitur, ita et Spiritus vitae. Scriptum est enim: Et Spiritus vitae erat in rotis (Ezech. I, 20) . Itaque sicut Verbum vitae vita est, ita et vitae Spiritus vita est. 152. [Alias cap. XIX.] Accipe nunc quia sicut Pater fons vitae est, ita etiam Filium plerique fontem vitae memorarunt significatum; eo quod apud te, inquit, Deus omnipotens, Filius tuus fons vitae sit,", "candidate_score": 0.625229, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf016", "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", "max_score": 0.726043, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_50", "psc_text": "(Joan. I, 18) ? Et addidit, quod ultra coelestes est potestates: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Ibid.) . Aut adquiescatur igitur necesse est, si Deum Patrem nemo vidit umquam, Filium visum esse in veteri Testamento; et desinant haeretici ex Virgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex Virgine, videbatur: aut certe refelli non potest, vel Patrem, vel Filium, vel certe Spiritum sanctum, si tamen est Spiritus sancti visio (Aug. loco citato), ea specie videri, quam voluntas elegerit, non natura formaverit; quoniam Spiritum quoque visum accepimus in columba. Et ideo Deum nemo vidit umquam; quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim", "candidate_score": 0.726043, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.721318, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_50", "psc_text": "(Joan. I, 18) ? Et addidit, quod ultra coelestes est potestates: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Ibid.) . Aut adquiescatur igitur necesse est, si Deum Patrem nemo vidit umquam, Filium visum esse in veteri Testamento; et desinant haeretici ex Virgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex Virgine, videbatur: aut certe refelli non potest, vel Patrem, vel Filium, vel certe Spiritum sanctum, si tamen est Spiritus sancti visio (Aug. loco citato), ea specie videri, quam voluntas elegerit, non natura formaverit; quoniam Spiritum quoque visum accepimus in columba. Et ideo Deum nemo vidit umquam; quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim", "candidate_score": 0.716369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_53", "psc_text": "mundo corde: nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur: et cum praesens est, non videtur. Denique nec apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait: Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis (Joan. XIV, 9) ! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum, sed secundum spiritum; spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus, qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur; ut videri possit a nobis. Ideo ergo apparuit Zachariae angelus a dextris altaris incensi, quia apparuit cum voluit, non apparuit quamdiu noluit. . 28. Apparuit autem a dextris altaris incensi; quia divinae insigne misericordiae deferebat: Dominus enim a dextris est mihi, ne commovear (Psal. XV, 8) .", "candidate_score": 0.711444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_930", "psc_text": "ad baptismum veniunt; quia baptizantur in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ergo et Patri et Filio et Spiritui sancto confitentur. Cum ergo dicitur: Confitemini Domino, quoniam bonus (Ps. CXXXV, 1) , bonus utique Pater, bonus et Filius, bonus et Spiritus sanctus, sed Deus unus est; quia bonus Dominus exspectantibus eum (Thren. III, 25) . An non bonus qui bona tribuit animae quaerenti eum? An non bonus, Qui satiat in bonis animam tuam (Ps. CII, 5) ? An non bonus, qui ait: Ego sum pastor bonus (Joan. X, 11) ?. 68. Sed putatis ideo Deum bonum; quia judicium non habet in quo est necessitas vindicandi. (Supra, num. 67). Quamquam jam praemissum sit judicem bonum esse domui Israel, tamen alibi habes: Quam bonus Deus Israel rectis corde (Ps. LXXII, 1) ! De quo igitur putatis dictum, de Patre, an de Filio? Si de Patre, ergo non omnibus bonus. Cur igitur", "candidate_score": 0.708064, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_50", "psc_text": "(Joan. I, 18) ? Et addidit, quod ultra coelestes est potestates: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Ibid.) . Aut adquiescatur igitur necesse est, si Deum Patrem nemo vidit umquam, Filium visum esse in veteri Testamento; et desinant haeretici ex Virgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex Virgine, videbatur: aut certe refelli non potest, vel Patrem, vel Filium, vel certe Spiritum sanctum, si tamen est Spiritus sancti visio (Aug. loco citato), ea specie videri, quam voluntas elegerit, non natura formaverit; quoniam Spiritum quoque visum accepimus in columba. Et ideo Deum nemo vidit umquam; quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim", "candidate_score": 0.70664, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_932", "psc_text": "igitur hic dicit: Quoniam tu bonum me non potes sentire qui tentas, quid me dicis bonum? Bonus quidem ego, sed Rectis corde, cui bonum esse ex natura suppetat, non ex versutia. Bonus ergo Filius, Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius (Sap. VII, 26) . Quomodo ergo non bonus, qui est imago bonitatis? Sicut enim imago Dei Deus, sed unus Deus, ita et divinae imago bonitatis bona, sed una bonitas. Mihi certe utile est bonum Deum credere, quem meorum habiturus sum judicem delictorum. Illi viderint qui credere bonum nolunt. Itaque quia legisperitus est iste qui tentat, sicut in libro alio demonstratur, bene dixit: Nemo bonus, nisi Deus (Marc. X, 18) ; ut admoneret quia scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum (Deut. VI, 16) , sed magis confiteretur Domino, Quoniam bonus (Ps. CXXXV, 1) . 69. (Vers. 21.) Denique eum saepe perstringit,", "candidate_score": 0.705383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_466", "psc_text": "est verbis; alioquin praesentibus superiora compugnant. Quomodo enim Joannes, quem in superioribus, Deo Patre demonstrante, cognovit, hic nescit? Quomodo et ibi quem ante nescivit, agnovit: et hic quem jam ante sciebat, ignorat? Nesciebam, inquit, eum: sed qui misit me baptizare, ipse mihi dixit: Supra quem videris Spiritum sanctum descendentem (Joan. I, 33) . Et dicto credidit, et demonstratum agnovit, et baptizatum adoravit, et venientem prophetavit. Denique, Ego, inquit, vidi, et testimonium perhibui, quoniam hic est electus Dei (Ibid., 34) . Quid ergo fieri posset ut sic propheta tantus erraret; ut de quo dixerat Ec ce qui tollit peccata mundi (Ibid., 29) , adhuc eum Dei Filium esse non crederet? Aut enim insolentiae est divina ei tribuere quem nescias: aut de Dei Filio dubitasse perfidia est. Non cadit igitur in talem Prophetam tanti erroris suspicio. 94. Itaque si intellectus simplicis forma compugnat, spiritalem quaeramus figuram. Et quia supra jam diximus (in", "candidate_score": 0.704864, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_53", "psc_text": "mundo corde: nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur: et cum praesens est, non videtur. Denique nec apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait: Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis (Joan. XIV, 9) ! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum, sed secundum spiritum; spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus, qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur; ut videri possit a nobis. Ideo ergo apparuit Zachariae angelus a dextris altaris incensi, quia apparuit cum voluit, non apparuit quamdiu noluit. . 28. Apparuit autem a dextris altaris incensi; quia divinae insigne misericordiae deferebat: Dominus enim a dextris est mihi, ne commovear (Psal. XV, 8) .", "candidate_score": 0.703869, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_50", "psc_text": "(Joan. I, 18) ? Et addidit, quod ultra coelestes est potestates: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Ibid.) . Aut adquiescatur igitur necesse est, si Deum Patrem nemo vidit umquam, Filium visum esse in veteri Testamento; et desinant haeretici ex Virgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex Virgine, videbatur: aut certe refelli non potest, vel Patrem, vel Filium, vel certe Spiritum sanctum, si tamen est Spiritus sancti visio (Aug. loco citato), ea specie videri, quam voluntas elegerit, non natura formaverit; quoniam Spiritum quoque visum accepimus in columba. Et ideo Deum nemo vidit umquam; quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim", "candidate_score": 0.698577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_593", "psc_text": "ideo hoc addidit Dominus, quia sciebat difficile passioni et resurrectioni etiam discipulos credituros. Et ideo passionis et resurrectionis suae assertor esse maluit; ut ex facto fides, non ex auditu discordia nasceretur. Ergo Christus noluit gloriari, sed maluit ignobilis videri, ut passionem subiret: et tu qui ignobilis natus es, gloriaris? Eadem tibi, qua Christus ambulavit, gradiendum est via. Haec ejus agnitio, 1408 haec ejus imitatatio, per ignobilitatem ac bonam famam; ut glorieris in cruce Domini, sicut ipse est gloriatus. Sic ambulavit Paulus, et ideo gloriatur dicens: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . . 101. Sed videamus cur secundum Matthaeum reperiamus admonitos discipulos, ne cui dicerent quod ipse sit Christus: hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui dicerent quod esset multa passurus et resurrecturus (Matth. XVI, 20). Videtis quod in uno Christi nomine omnia sint. Ipse est enim Christus qui natus est", "candidate_score": 0.698517, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_593", "psc_text": "ideo hoc addidit Dominus, quia sciebat difficile passioni et resurrectioni etiam discipulos credituros. Et ideo passionis et resurrectionis suae assertor esse maluit; ut ex facto fides, non ex auditu discordia nasceretur. Ergo Christus noluit gloriari, sed maluit ignobilis videri, ut passionem subiret: et tu qui ignobilis natus es, gloriaris? Eadem tibi, qua Christus ambulavit, gradiendum est via. Haec ejus agnitio, 1408 haec ejus imitatatio, per ignobilitatem ac bonam famam; ut glorieris in cruce Domini, sicut ipse est gloriatus. Sic ambulavit Paulus, et ideo gloriatur dicens: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . . 101. Sed videamus cur secundum Matthaeum reperiamus admonitos discipulos, ne cui dicerent quod ipse sit Christus: hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui dicerent quod esset multa passurus et resurrecturus (Matth. XVI, 20). Videtis quod in uno Christi nomine omnia sint. Ipse est enim Christus qui natus est", "candidate_score": 0.697148, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_670", "psc_text": "naturam omnia unius substantiae jure sint propria, non dono collata per gratiam. Addidit: (Ibid.) Nemo scit quis est Filius, nisi Pater: et quis est Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. . 68. Quem locum in iis quos de Fide scripsi libellis, memini non esse praeteritum (Lib. IV de Fide, cap. 6). Ut scias autem quia sicut Filius Patrem quibus vult revelat, etiam Pater revelat quibus vult Filium, audi dicentem ipsum Dominum Jesum cum laudaret Petrum, quod eum Filium Dei esse confessus sit: Beatus es, Simon Barjona, quia non caro et sanguis revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est (Matth. XVI, 17) . 1427 . 69. (Vers. 25.) Adhaeret his lectio, qua exponuntur hi qui sibi legisperiti videntur, qui verba Legis tenent, vim Legis ignorant: et ex ipso primo Legis capitulo docet esse Legis ignaros, probans quod in principio statim Lex et Patrem et Filium praedicaverit, incarnationis", "candidate_score": 0.697018, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_926", "psc_text": "debuisset. Nam licet et in divinitate bonitas sit, et in bonitate divinitas (nemo enim bonus nisi solus Deus, omnis autem homo mendax (Psal. CXV, 11), quidquid autem mendax, utique non bonum), tamen addendo, Magister bone, in portione bonum dixit, non in universitate; nam Deus universitate bonus, homo ex parte. Propterea Dominus: Quid me dicis bonum, quem negas Deum? Quid bonum dicis, cum bonus nemo nisi unus Deus? Non ergo bonum se negat, sed Deum designat. Bonus enim quid est, nisi plenus bonitatis? At vero cum scriptum sit: Non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum (Psal. XIII, 2) , utique de hominibus, non de Deo dixit; Deus enim unus est, non unus e numero (Deut. VI, 4); ita et Dei Filius quasi unicus exceptus est, non quasi unus ex multis; unigenitus est, non unus ex genitis. Et ideo Nemo bonus, non praejudicat Christo; quia nemo judicat Christum. Nemo", "candidate_score": 0.696443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.68939, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.688831, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.681415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_593", "psc_text": "ideo hoc addidit Dominus, quia sciebat difficile passioni et resurrectioni etiam discipulos credituros. Et ideo passionis et resurrectionis suae assertor esse maluit; ut ex facto fides, non ex auditu discordia nasceretur. Ergo Christus noluit gloriari, sed maluit ignobilis videri, ut passionem subiret: et tu qui ignobilis natus es, gloriaris? Eadem tibi, qua Christus ambulavit, gradiendum est via. Haec ejus agnitio, 1408 haec ejus imitatatio, per ignobilitatem ac bonam famam; ut glorieris in cruce Domini, sicut ipse est gloriatus. Sic ambulavit Paulus, et ideo gloriatur dicens: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . . 101. Sed videamus cur secundum Matthaeum reperiamus admonitos discipulos, ne cui dicerent quod ipse sit Christus: hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui dicerent quod esset multa passurus et resurrecturus (Matth. XVI, 20). Videtis quod in uno Christi nomine omnia sint. Ipse est enim Christus qui natus est", "candidate_score": 0.680686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_670", "psc_text": "naturam omnia unius substantiae jure sint propria, non dono collata per gratiam. Addidit: (Ibid.) Nemo scit quis est Filius, nisi Pater: et quis est Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. . 68. Quem locum in iis quos de Fide scripsi libellis, memini non esse praeteritum (Lib. IV de Fide, cap. 6). Ut scias autem quia sicut Filius Patrem quibus vult revelat, etiam Pater revelat quibus vult Filium, audi dicentem ipsum Dominum Jesum cum laudaret Petrum, quod eum Filium Dei esse confessus sit: Beatus es, Simon Barjona, quia non caro et sanguis revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est (Matth. XVI, 17) . 1427 . 69. (Vers. 25.) Adhaeret his lectio, qua exponuntur hi qui sibi legisperiti videntur, qui verba Legis tenent, vim Legis ignorant: et ex ipso primo Legis capitulo docet esse Legis ignaros, probans quod in principio statim Lex et Patrem et Filium praedicaverit, incarnationis", "candidate_score": 0.673665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.673526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.659105, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1130", "psc_text": "semper in Patre es, cum Patre semper? Denique ipse dixisti: Si descendero in infernum, ades. Si sumpsero pennas meas ante lucem, et habitem in extremo maris, etenim illo manus tua deducet me (Psal. CXXXVIII, 8 et seq.) . Aut quomodo ascendis, qui ubique semper es?. 159. Descendisti quidem Filius hominis, nec Patri, cum descenderes, abfuisti: sed descendisti nobis; ut te oculis ac mentibus videremus, ut in te crederemus. Ergo et ascendisti nobis; ut et te sequeremur mentibus, quem oculis videre non possumus. Ascendisti apostolis, quibus dixisti: Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Denique Joannes ubi te quaereret, scivit. Apud Patrem quaesivit, et reperit, et ideo ait: Et Verbum erat apud Deum (Joan. I, 1) . Ascendisti et Paulo, qui non contentus solus te sequi, nos quoque docuit quemadmodum te sequamur, et ubi te reperire possimus, dicens: Si ergo consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, quaerite ubi", "candidate_score": 0.653926, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_4", "bdc_text": "diese war 1528 in dem von Johannes Sichard in Basel herausgegebenen «Antidotum contra diversas omnium fere seculorum haereses »", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_546", "psc_text": "quia Illorum delicto salus gentibus (Rom. XI, 11) ; et consummatio illius, hujus exordium, non naturae exordium, sed salutis: Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret (Ibid., 25) . Non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior Synagoga quam Ecclesia; quia quamdiu illa credebat, ista non credidit, et per varias corporis atque animae passiones immedicabili remedio aegra languebat. Audivit aegrotare populum Judaeorum, 1397 sperare coepit salutis suae remedium: tempus venisse cognovit quo medicus adesset e coelo, surrexit ut occurreret Verbo, vidit quia comprimebatur a turbis; non enim credunt qui comprimunt, credunt qui tangunt. Fide tangitur Christus, fide Christus videtur: non corpore tangitur, non oculis comprehenditur; neque enim videt, qui videns non videt; neque audit, qui ea quae audit, non intelligit; neque tangit qui non fideliter tangit. Denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: (Vers. 46.) Tetigit me aliquis; nam ego cognovi virtutem de me exisse. . 58. Quod est", "candidate_score": 0.643303, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_22", "psc_text": "immo docentem audi: Philippe, qui videt me, videt, et Patrem qui me misit. Quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in 1268 Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9 et 10) ? Utique non corpus videtur in corpore, nec spiritus videtur in spiritu: sed solus ille Pater videtur in Filio, aut iste Filius videtur in Patre. Non enim dissimiles in dissimilibus videntur: sed ubi unitas operationis est atque virtutis, et Filius in Patre, et Pater videtur in Filio. Quae ego, inquit, opera facio, et ille facit (Joan. V, 19) . In operibus Patris Jesus videtur, in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem,", "candidate_score": 0.641913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_55_57", "bdc_text": "Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ; vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 4 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_9", "psc_text": "quis in haec sacratarum disputationum certamina veniens, exuat se vitae hujus exposita ad errorem sollicitudine, et nudus malitiae, athleta pietatis oleo spiritali velut quaedam animae membra perfusus, suscipiat certamina veritatis, haud dubie perpetua promerebitur sacratarum praemia coronarum. Bonorum enim laborum nobilis fructus est: et quanto plura certamina, tanto praecellentior corona virtutum. 7. Sed ad propositum revertamur. Historico enim stylo diximus hunc Evangelii librum esse digestum. Denique describendis magis rebus, quam exprimendis praeceptis, studium uberius comparatione aliorum videmus impensum. Et ipse Evangelista historico more a narratione sumpsit exordium: Fuit, inquit, in diebus Herodis regis Judaeae sacerdos quidam nomine Zacharias (Luc. I, 5) , eamque historiam plena digestione persequitur. Unde etiam ii qui quatuor animalium formas quae in Apocalypsi revelantur (Apoc. IV, 7), quatuor Evangelii libros intelligendos arbitrati sunt, hunc librum volunt vituli specie figurari; vitulus enim sacerdotalis est victima. Et bene congruit vitulo hic Evangelii liber, quia a sacerdotibus inchoavit, et", "candidate_score": 0.638289, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_4", "bdc_text": "diese war 1528 in dem von Johannes Sichard in Basel herausgegebenen «Antidotum contra diversas omnium fere seculorum haereses »", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_344", "psc_text": "erat cognoscendae divinitatis ubertas. Sed de hoc plenius scripsimus, cum de Viduis scriberemus (Lib. de Viduis). (Vers. 27.) Et multi leprosi erant in Judaea temporibus Elisaei prophetae: et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus. . 49. Evidenter hic sermo nos Domini salutaris informat, et ad studium venerandae divinitatis hortatur, quod nemo sanatus ostenditur, et maculosi morbo corporis absolutus, nisi qui religioso officio studuit sanitati. Non enim dormientibus divina beneficia, sed observantibus deferuntur. Et bene apto comparationis exemplo arrogantia civium retunditur invidorum, Dominicumque factum Scripturis docetur veteribus convenire, quod in libris quoque Regnorum legimus gentilem virum Naaman prophetico oraculo leprae maculis absolutum, cum plurimos Judaeorum lepra corporis pariter et mentis absumeret (IV Reg. V, 14). Siquidem quatuor illos qui cogente fame, in castra regis Syriae primi tetenderunt, tradit historia fuisse leprosos (IV Reg. VII, 3). Cur igitur non curabat fratres, non curabat cives, non sanabat propheta consortes; cum sanaret alienos,", "candidate_score": 0.627185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_61", "bdc_text": "Vale et venerabili domino abbatiWolfgang Joner , s. oben , S. 481 , Anm. 4 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_181", "psc_text": "(Marc. XVI, 15) ; ut evangelicae praedicationis vestigium proferentes, toto Dominicorum seriem circumferrent orbe gestorum. Est igitur calceamentum nuptiale evangelica praedicatio. Sed de hoc opportunius aliquid in aliis explicabimus (Inf. cap. X). (Vers. 17.) Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto, et igni: habens ventilabrum in manu sua, et purgabit aream suam, et congregabit triticum in horreum suum; paleas autem igni comburet inexstinguibili. . 82. Habens ventilabrum in manu. Ventilabri indicio discriminandorum Dominus declaratur jus habere meritorum; eo quod dum frumenta in area ventilantur, plena a vacuis, ab inanibus fructuosa veluti quodam aurae spirantis examine separantur. Per hanc igitur comparationem ostenditur quod Dominus judicii die solidae merita fructusque virtutis ab inanis jactantiae, exiliumque factorum infructuosa levitate discernat; perfectioris meriti viros locaturus in mansione coelesti. Ipse enim perfectior fructus est, qui meruerit ejus esse conformis, qui sicut granum tritici cecidit, ut plurimos fructus afferret in nobis, invisus paleis, inanibus meritis non amicus.", "candidate_score": 0.624138, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.725352, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", "candidate_score": 0.725352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_109", "psc_text": "Evangelium interroga: Beati mundo corde; quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Fuerunt homines qui dicerent vanitate sui cordis decepti, Pater invisibilis est, Filius autem visibilis est. Unde visibilis? Si propter carnem, quia suscepit carnem; manifestum est. Illi enim qui carnem Christi viderunt, aliqui crediderunt, aliqui crucifixerunt: et qui crediderunt, illo crucifixo nutaverunt; et nisi ipsam post resurrectionem palparent, fides ad eos non revocaretur. Si ergo propter carnem visibilis Filius; et nos concedimus, et est catholica fides: si autem ante carnem sicut ipsi dicunt, id est, antequam incarnaretur; multum delirant, et multum errant. Facta enim sunt illa visibilia corporaliter per creaturam, in quibus typus ostenderetur: non utique substantia ipsa demonstrabatur et manifestabatur. Et hoc attendat Charitas vestra lene documentum. Sapientia Dei videri oculis non potest. Fratres, si Christus Sapientia Dei, et Virtus Dei (I Cor. I, 24); si Christus Verbum Dei; verbum hominis oculis non videtur, Verbum Dei videri", "candidate_score": 0.724848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", "candidate_score": 0.71588, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", "candidate_score": 0.712721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", "candidate_score": 0.706933, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1993", "psc_text": "quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado (Joan. XVI, 10) : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit?", "candidate_score": 0.70662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_109", "psc_text": "Evangelium interroga: Beati mundo corde; quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Fuerunt homines qui dicerent vanitate sui cordis decepti, Pater invisibilis est, Filius autem visibilis est. Unde visibilis? Si propter carnem, quia suscepit carnem; manifestum est. Illi enim qui carnem Christi viderunt, aliqui crediderunt, aliqui crucifixerunt: et qui crediderunt, illo crucifixo nutaverunt; et nisi ipsam post resurrectionem palparent, fides ad eos non revocaretur. Si ergo propter carnem visibilis Filius; et nos concedimus, et est catholica fides: si autem ante carnem sicut ipsi dicunt, id est, antequam incarnaretur; multum delirant, et multum errant. Facta enim sunt illa visibilia corporaliter per creaturam, in quibus typus ostenderetur: non utique substantia ipsa demonstrabatur et manifestabatur. Et hoc attendat Charitas vestra lene documentum. Sapientia Dei videri oculis non potest. Fratres, si Christus Sapientia Dei, et Virtus Dei (I Cor. I, 24); si Christus Verbum Dei; verbum hominis oculis non videtur, Verbum Dei videri", "candidate_score": 0.704679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", "candidate_score": 0.703657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2062", "psc_text": "me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit", "candidate_score": 0.701661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1993", "psc_text": "quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado (Joan. XVI, 10) : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit?", "candidate_score": 0.701659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", "candidate_score": 0.698545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1334", "psc_text": "eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit", "candidate_score": 0.698542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1334", "psc_text": "eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit", "candidate_score": 0.697701, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", "candidate_score": 0.697174, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", "candidate_score": 0.696317, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1993", "psc_text": "quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado (Joan. XVI, 10) : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit?", "candidate_score": 0.694542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2005", "psc_text": "cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus", "candidate_score": 0.693629, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2061", "psc_text": "Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus. TRACTATUS LXXVI. De eo quod sequitur, Dicit ei Judas, non ille Iscariotes, etc., usque ad id, Sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non", "candidate_score": 0.692803, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_517", "psc_text": "manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat et Joannes testimonium: Post haec venit Jesus et discipuli ejus in Judaeam", "candidate_score": 0.692344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1991", "psc_text": "ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et scire se nesciebant. Convincat eos jam scire, quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur", "candidate_score": 0.690077, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1993", "psc_text": "quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado (Joan. XVI, 10) : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit?", "candidate_score": 0.689172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2120", "psc_text": "mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmentum sumus, creati in Christo Jesu in operibus bonis (Ephes. II, 10). 2. Sicut dilexit me Pater, inquit, et ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur (Galat. V, 6)? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: Nos diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos (I Joan. IV, 19) . Quod autem ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua mediator Dei et hominum est homo Christus Jesus (I Tim. II, 5).", "candidate_score": 0.688377, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1980", "psc_text": "jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura", "candidate_score": 0.687445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2061", "psc_text": "Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus. TRACTATUS LXXVI. De eo quod sequitur, Dicit ei Judas, non ille Iscariotes, etc., usque ad id, Sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non", "candidate_score": 0.687365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_147", "psc_text": "ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia (Matth. III, 14, 15) . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo,", "candidate_score": 0.68724, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2411", "psc_text": "Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre ubi ait, Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. 6. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo quod adjunxit, Claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Ordo verborum est, quam habui apud te, priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait, Et nunc clarifica me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore,", "candidate_score": 0.686926, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1989", "psc_text": "sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus. TRACTATUS LXIX. In id quod Dominus dicit, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; usque ad id, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Cap. XIV, V\\. 4-6. 1. Nunc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est", "candidate_score": 0.686829, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1992", "psc_text": "Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad", "candidate_score": 0.685554, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_519", "psc_text": "Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, non per aliud venis ad Christum: per Christum ad Christum venis. Quomodo per Christum ad Christum? Per Christum hominem ad Christum Deum: per Verbum carnem factum, ad Verbum quod in principio erat Deus apud Deum; ab eo quod manducavit homo, ad illud quod quotidie manducant Angeli. Sic enim scriptum est, Panem coeli dedit eis: panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus", "candidate_score": 0.685354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2350", "psc_text": "Domini verba ubi ait, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur nescire. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem, Quid est hoc quod dicit nobis, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, et quia vado ad Patrem? Dicebant ergo, Quid est hoc quod dicit, Modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat, Modicum, sed dixerat, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me (Joan. XVI, 10) ; tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesierunt. Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam", "candidate_score": 0.685017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1515", "psc_text": "non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, sed vivorum (Matth. XXII, 31 et 32; Exod. III, 6) . Si ergo illi vivunt, laboremus sic vivere, ut cum illis vivere possimus cum mortui fuerimus. Quem teipsum facis, inquiunt, ut dicas, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit; cum scias et Abraham mortuum et prophetas? 14. Respondit Jesus: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei nostrae, et dicunt: Ecce major est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod glorificet Patrem suum (Joan. XVII, 4)? Si et ille Filium glorificat, et Filius Patrem", "candidate_score": 0.68308, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2061", "psc_text": "Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus. TRACTATUS LXXVI. De eo quod sequitur, Dicit ei Judas, non ille Iscariotes, etc., usque ad id, Sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non", "candidate_score": 0.683032, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1334", "psc_text": "eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit", "candidate_score": 0.681413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2357", "psc_text": "diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo meipsum illi (Id. XIV, 21) . Jam quippe resurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse apostolus Joannes, cujus est hoc Evangelium, in Epistola sua: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum manifestatum est quid erimus: scimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Ista visio non vitae hujus est, sed futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est autem vita aeterna, dicente ipsa vita, ut cognoscant te, inquit, unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) . De hac visione et cognitione dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12 et 13) . Hunc totius laboris sui", "candidate_score": 0.681279, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_980", "psc_text": "3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare:", "candidate_score": 0.680351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1989", "psc_text": "sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus. TRACTATUS LXIX. In id quod Dominus dicit, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; usque ad id, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Cap. XIV, V\\. 4-6. 1. Nunc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est", "candidate_score": 0.678125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2533", "psc_text": "Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 31, 32) . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini (Psal. XXXIII, 6) . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab", "candidate_score": 0.67777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1982", "psc_text": "est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit (Luc. VI, 13): et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit (Rom. VIII, 30) : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Ibo et parabo, id est, praedestinabo. Sed quia nondum sunt in operatione, Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. 2. Parat autem quodammodo mansiones, mansionibus parando mansores. Quippe cum dixerit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; quid putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum", "candidate_score": 0.677617, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1620", "psc_text": "et hoc per illum novimus. Ipse enim dixit: Deum nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris; ipse enarravit (Id. I, 18) . Ergo et nos per ipsum, quibus enarravit. Item alibi ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quisquam novit, nis Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem per illum novimus Patrem; sic intrat in ovile per semetipsum, et nos per ipsum. Ostium dicebamus per Christum nos habere ad vos; quare? Quia Christum praedicamus. Nos Christum praedicamus; et ideo per ostium intramus. Christus autem Christum praedicat, quia seipsum praedicat; et ideo pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia", "candidate_score": 0.677361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2519", "psc_text": "III, 1-4) . Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus est mundi. 5. Pater, inquit, juste, mundus te non cognovit. Quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit: mundus vero quem per Christum reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons", "candidate_score": 0.677224, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44_46", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1618", "psc_text": "LXX) . Mensa potentis quae sit, nostis; ibi est corpus et sanguis Christi: qui accedit ad talem mensam, praeparet talia. Et quid est, praeparet talia? Quomodo ipse pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus, ad aedificandam plebem et asserendam fidem, animas pro fratribus ponere. Ideo Petro quem facere volebat pastorem bonum, non in ipso Petro, sed in corpore suo ait: Petre, amas me? pasce oves meas. Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio usque ad ejus tristitiam. Et cum tantum interrogasset Dominus, quantum interrogandum esse judicavit, ut ter confiteretur qui ter negaverat, et ei suas oves pascendas tertio commendasset; ait illi, Cum junior esses, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo tu non vis. Et exposuit Evangelista quid Dominus dixerit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum (Joan. XXI, 15-19) . Ad hoc ergo", "candidate_score": 0.675198, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_861", "psc_text": "Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus", "candidate_score": 0.671046, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2533", "psc_text": "Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 31, 32) . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini (Psal. XXXIII, 6) . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab", "candidate_score": 0.670681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1987", "psc_text": "in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis (Joan. XV, 4) . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde", "candidate_score": 0.668899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_841", "psc_text": "est, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit; usque ad id, Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Cap. V, V\\. 20-23. 1. Hesterno die quantum Dominus donare dignatus est, qua potuimus facultate tractavimus, et qua potuimus capacitate intelleximus, quomodo inseparabilia sunt opera Patris et Filii; nec alia facit Pater, alia Filius, sed omnia Pater facit per Filium, tanquam per Verbum suum, de quo scriptum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sequentia verba hodie videamus, et ab eodem Domino ejus misericordiam et deprecemur, et speremus, ut primum si dignum ipse judicat, intelligamus quod verum est: si autem hoc non potuerimus, non eamus in illud quod falsum est. Melius est enim nescire, quam errare: sed scire est melius quam nescire. Itaque ante omnia conari debemus ut sciamus: si potuerimus, Deo gratias; si autem non potuerimus interim pervenire ad", "candidate_score": 0.6681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2533", "psc_text": "Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 31, 32) . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini (Psal. XXXIII, 6) . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab", "candidate_score": 0.665746, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1190", "psc_text": "et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo (Joan. III, 13) : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur locis. Erat tamen Dominus Christus secundum visibilem carnem in terra, secundum invisibilem majestatem in coelo et in terra: ideo ait, Ubi ego sum,", "candidate_score": 0.664745, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1979", "psc_text": "si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente reddamus. TRACTATUS LXVIII. In eamdem lectionem. 1. Deberi vobis, fratres charissimi, jamque esse reddendum quod distuleramus, agnoscimus, quomodo intelligi possint non esse inter se ista duo contraria, quod cum dixisset Dominus, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado", "candidate_score": 0.664063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1178", "psc_text": "verus qui me misit, quem vos nescitis; sed ut eum sciatis, credite in eum quem misit, et scietis. Deum enim nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Joan. I, 18) : et, Patrem non cognoscit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . 4. Denique cum dixisset, Sed est verus qui misit me, quem vos nescitis; ut ostenderet eis unde possent scire quod nesciebant, subjecit, Ego scio eum. Ergo a me quaerite, ut sciatis eum. Quare autem scio eum? Quia ab ipso sum, et ipse me misit. Magnifice utrumque monstravit. Ab ipso, inquit, sum; quia Filius de Patre, et quidquid est Filius, de illo est cujus est Filius. Ideo Dominum Jesum dicimus Deum de Deo; Patrem non dicimus Deum de Deo, sed tantum Deum: et dicimus Dominum Jesum Lumen de Lumine; Patrem non dicimus Lumen de Lumine, sed tantum Lumen. Ad", "candidate_score": 0.663465, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1978", "psc_text": "ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente reddamus. TRACTATUS LXVIII. In eamdem lectionem. 1.", "candidate_score": 0.662588, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2533", "psc_text": "Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 31, 32) . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini (Psal. XXXIII, 6) . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab", "candidate_score": 0.662057, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2410", "psc_text": "de re quae futura erat, ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententia, nisi quia et hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus; tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere, quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret et Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre ubi ait, Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut", "candidate_score": 0.662025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_518", "psc_text": "Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat et Joannes testimonium: Post haec venit Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram, et illic demorabatur cum eis, et baptizabat. Baptizatus baptizabat. Non eo baptismo baptizabat quo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptismo servi via praeparabatur Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, non per aliud venis", "candidate_score": 0.661952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1618", "psc_text": "LXX) . Mensa potentis quae sit, nostis; ibi est corpus et sanguis Christi: qui accedit ad talem mensam, praeparet talia. Et quid est, praeparet talia? Quomodo ipse pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus, ad aedificandam plebem et asserendam fidem, animas pro fratribus ponere. Ideo Petro quem facere volebat pastorem bonum, non in ipso Petro, sed in corpore suo ait: Petre, amas me? pasce oves meas. Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio usque ad ejus tristitiam. Et cum tantum interrogasset Dominus, quantum interrogandum esse judicavit, ut ter confiteretur qui ter negaverat, et ei suas oves pascendas tertio commendasset; ait illi, Cum junior esses, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo tu non vis. Et exposuit Evangelista quid Dominus dixerit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum (Joan. XXI, 15-19) . Ad hoc ergo", "candidate_score": 0.661857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2143", "psc_text": "sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis (Galat. II, 20). Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia. TRACTATUS LXXXV. De eo quod dicit, Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis. Jam non dico vos servos; quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Cap. XV, V\\ V\\. 14, 15. 1. Cum Dominus Jesus commendasset charitatem quam exhibuit nobis moriendo pro nobis, atque dixisset, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam", "candidate_score": 0.661041, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2409", "psc_text": "erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat; quid ostendit, nisi superius ubi ait, Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius clarificaturus esset Patrem? Denique si de re quae futura erat, ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud", "candidate_score": 0.660799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1990", "psc_text": "ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti", "candidate_score": 0.660729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_882", "psc_text": "me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21) . Respondeamus Domino, et dicamus: Quid, Domine Deus noster, magnum? quid magnum? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Sed hoc, inquit servus", "candidate_score": 0.660369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1950", "psc_text": "essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim quidem in eadem carne resuscitatus erat; sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis dico modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret, non addidit modo. Isti itaque venire non poterant tunc quo ille ibat, sed poterant postea: nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille, Domine, quo vadis? respondit ei, Quo ego vado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea (Joan. XIII, 36)", "candidate_score": 0.65954, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2001", "psc_text": "ait, Si cognovissetis me, et Patrem meum utique cognovissetis; usque ad id, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cap. XIV, V\\. 7-10. 1. Verba sancti Evangelii, fratres, ita recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius dixerat Dominus, « Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi", "candidate_score": 0.657135, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1191", "psc_text": "loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur locis. Erat tamen Dominus Christus secundum visibilem carnem in terra, secundum invisibilem majestatem in coelo et in terra: ideo ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire (Joan. XIII, 33) ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum (Id. XVII, 24) . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea (Id. XIII, 36) . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsos: Quo hic iturus est, quia non", "candidate_score": 0.655555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1288", "psc_text": "Cor. II. 9)? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes ipse dicit, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Sentio vestros affectus attolli mecum in superna: sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15). Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi,", "candidate_score": 0.655453, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", "candidate_score": 0.653996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2002", "psc_text": "ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso (Joan. V, 26) , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso", "candidate_score": 0.653121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2001", "psc_text": "ait, Si cognovissetis me, et Patrem meum utique cognovissetis; usque ad id, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cap. XIV, V\\. 7-10. 1. Verba sancti Evangelii, fratres, ita recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius dixerat Dominus, « Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi", "candidate_score": 0.651186, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1622", "psc_text": "Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus enim Deus et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Verbo multa dicuntur: haec ipsa quae dixi, utique verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi per verbum. Adjuvante Domino exemplis abundavimus. Tenete ergo quomodo Dominus Jesus Christus et ostium sit, et pastor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At", "candidate_score": 0.649953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1980", "psc_text": "jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura", "candidate_score": 0.649493, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2108", "psc_text": "dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, bene dicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem; quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. TRACTATUS LXXXI. De eo quod ait, Manete in me, et ego in vobis; usque ad id, Quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Cap. XV, V\\. 4-7. 1. Vitem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus,", "candidate_score": 0.647988, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2061", "psc_text": "Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus. TRACTATUS LXXVI. De eo quod sequitur, Dicit ei Judas, non ille Iscariotes, etc., usque ad id, Sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non", "candidate_score": 0.647867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2009", "psc_text": "Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video", "candidate_score": 0.647804, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_517", "psc_text": "manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat et Joannes testimonium: Post haec venit Jesus et discipuli ejus in Judaeam", "candidate_score": 0.646882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1191", "psc_text": "loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur locis. Erat tamen Dominus Christus secundum visibilem carnem in terra, secundum invisibilem majestatem in coelo et in terra: ideo ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire (Joan. XIII, 33) ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum (Id. XVII, 24) . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea (Id. XIII, 36) . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsos: Quo hic iturus est, quia non", "candidate_score": 0.646535, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2647", "psc_text": "quando me credideris Patri non imparem Deum. Vade autem ad fratres meos, et dic eis, Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum. Non ait, Patrem nostrum: aliter ergo meum, aliter vestrum; natura meum, gratia vestrum. Et Deum meum, et Deum vestrum. Neque hic dixit, Deum nostrum: ergo et hic aliter meum, aliter vestrum; Deum meum sub quo et ego homo sum, Deum vestrum inter quos et ipsum mediator sum. 4. « Venit Maria Magdalene annuntians discipulis, Quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Cum esset ergo sero die illa una sabbatorum, et fores essent clausae, ubi erant discipuli congregati propter metum Judaeorum, venit Jesus, et stetit in medio, et dicit eis: Pax vobis. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et latus. » Clavi enim manus fixerant, lancea latus ejus aperuerat: ubi ad dubitantium corda sananda, vulnerum sunt servata vestigia. Moli autem corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt.", "candidate_score": 0.646218, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2121", "psc_text": "diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos (I Joan. IV, 19) . Quod autem ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua mediator Dei et hominum est homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Mediator quippe monstratur, cum dicit, me Pater, et ego vos. Nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. 3. Manete, inquit, in dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit. Quod ergo ait, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, ostendit non unde dilectio generetur, sed unde monstretur.", "candidate_score": 0.646159, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2519", "psc_text": "III, 1-4) . Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus est mundi. 5. Pater, inquit, juste, mundus te non cognovit. Quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit: mundus vero quem per Christum reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons", "candidate_score": 0.644996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_800", "psc_text": "praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Qui me videt, videt et Patrem meum (Joan. XIV, 21, 9) . 19. Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Quia dicturi illi eramus, Tu judicabis, et Pater non judicabit, quia omne judicium dedit Filio; non ergo secundum Patrem judicabis: adjecit, Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Certe Filius quos vult vivificat. Non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod volunt, non quod", "candidate_score": 0.644156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_516", "psc_text": "puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae (Tob. IV). Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis", "candidate_score": 0.643418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_55", "bdc_text": "Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2525", "psc_text": "nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus: sed ad hoc valeat quod dictum est, Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum, quam illa verba finiret.", "candidate_score": 0.643245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1", "psc_text": "Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod", "candidate_score": 0.641704, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", "candidate_score": 0.6413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_55", "bdc_text": "Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1449", "psc_text": "intendite; ne forte possim perducere vobis ad sensum et qualis modo sit, et qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, cujus et hoc Evangelium est, in Epistola sua dicentem, Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . Solus hoc dicere potuit in mortuis liber, de solo dici potuit qui non noverat peccatum; de solo dici potuit: etenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato (Hebr. IV, 15). Solus dicere potuit, Ecce veniet princeps mundi, et in me nihil inveniet. Quemcumque alium licet justum discusseris, non omnimodo est sine peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur (Job. I, II). Ideo autem ille probatus est,", "candidate_score": 0.640747, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1946", "psc_text": "Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens (Act. I, 3): non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Hoc certe non", "candidate_score": 0.640348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1277", "psc_text": "Filius. Aequalis glorificat eum a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum a quo est creatus? 5. Scio unde veni, et quo vado. Iste qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit: non enim veniendo inde discessit, aut redeundo nos dereliquit. Quid miramini? Deus est. Non potest hoc fieri ab homine; non potest hoc fieri ab ipso sole. Quando pergit ad occidentem, deserit orientem, et donec oriturus redeat ad orientem, non est in oriente: Dominus autem noster Jesus Christus et venit, et ibi est; et redit, et hic est. Audi ipsum Evangelistam alio loco dicentem, et si potes, cape; si non potes, crede: Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Joan. I, 18) . Non dixit, Fuit in sinu Patris, quasi veniendo deseruerit sinum Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus, quid", "candidate_score": 0.640267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1948", "psc_text": "Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, Quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum (Joan. XVII, 24) ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est, ubi ait, Adhuc modicum vobiscum sum: sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. 3. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quo dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare", "candidate_score": 0.640148, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1354", "psc_text": "potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis (Joan. XIII, 33) . Non abstulit spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, In peccato vestro moriemini. 3. His autem auditis verbis, quomodo solent carnea cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes atque sapientes, dixerunt: Numquid interficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim? non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? Numquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Numquid interficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis homo non moritur? Ergo quo ego vado dixit,", "candidate_score": 0.63795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1988", "psc_text": "Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus. TRACTATUS LXIX. In id quod Dominus dicit, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; usque ad id, Nemo venit ad", "candidate_score": 0.637801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1993", "psc_text": "quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado (Joan. XVI, 10) : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit?", "candidate_score": 0.626293, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf021", "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", "max_score": 0.725093, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.725093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.722357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.718824, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.717167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34_36", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit : «Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3639", "psc_text": "est beatitudo nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui se humiliat, exaltabitur (Luc. XIV, 11) . Redi de profundo. Redeo, inquit; redeo, agnosco: Deus, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Intelligimus, audio. Reduxisti enim de abyssis terrae; reduxisti a profunditate et submersione peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant nobis, quod hic nondum intelligimus, quid dixerit", "candidate_score": 0.704463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1625", "psc_text": "(Joan. XIV, 6) . Ne diceres, Ubi est via Dei? ad quam regionem ibo? quem montem ascendam? quos campos inquiram? Viam Dei inquiris? Salutare Dei est via Dei, et ubique haec est: quia in omnibus gentibus salutare tuum. Veritatem tuam et salutare tuum dixi. 19. Non celavi misericordiam tuam et veritatem tuam a congregatione multa. Ibi simus, in hoc corpore numeremur et nos, non celemus misericordiam Domini et veritatem Domini. Vis audire misericordiam Domini? Recede a peccatis, donabit peccata. Vis audire veritatem Domini? Tene justitiam, coronabitur justitia. Modo enim misericordia tibi praedicatur, postea veritas exhibebitur. Non enim sic est Deus misericors, ut injustus sit; nec sic justus, ut misericors non sit. Parvane misericordia tibi est? Non imputabit priora omnia: male vixisti usque in hodiernum diem, adhuc vivis, bene vive hodie, hanc misericordiam non celabis. Si haec est misericordia: quae veritas? Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet eas sicut pastor", "candidate_score": 0.68961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.689474, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34_36", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit : «Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2993", "psc_text": "Apparui tibi, ut videres; sed, Apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Unde et Apostolus: Nunc autem, inquit, cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo (Gal. IV, 9) . Prius enim apparuistis Deo, ut possit vobis apparere Deus. Ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Revera in isto deserto, id est in ista eremo, si tanquam ab eremo exigat homo quod sibi saluti est, nunquam videbit potentiam Domini, et gloriam Domini; sed remanebit siti moriturus; nec viam inveniet, nec consolationem, nec aquam per quam duret in eremo. Cum autem erexerit se ad Deum, ut dicat illi ex medullis omnibus, Sitivit tibi anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea; ne forte vel necessaria carnis ab aliis petat et non a Deo, aut non desideret illam resurrectionem carnis quam nobis promittit Deus: cum ergo se erexerit, habebit non parvas consolationes. 10. Ecce, fratres, quomodo caro nostra quamdiu mortalis est, quamdiu", "candidate_score": 0.689321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3228", "psc_text": "viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recesserita veritate. Veritas Christus, via Christus: ambula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis", "candidate_score": 0.687896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2993", "psc_text": "Apparui tibi, ut videres; sed, Apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Unde et Apostolus: Nunc autem, inquit, cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo (Gal. IV, 9) . Prius enim apparuistis Deo, ut possit vobis apparere Deus. Ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Revera in isto deserto, id est in ista eremo, si tanquam ab eremo exigat homo quod sibi saluti est, nunquam videbit potentiam Domini, et gloriam Domini; sed remanebit siti moriturus; nec viam inveniet, nec consolationem, nec aquam per quam duret in eremo. Cum autem erexerit se ad Deum, ut dicat illi ex medullis omnibus, Sitivit tibi anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea; ne forte vel necessaria carnis ab aliis petat et non a Deo, aut non desideret illam resurrectionem carnis quam nobis promittit Deus: cum ergo se erexerit, habebit non parvas consolationes. 10. Ecce, fratres, quomodo caro nostra quamdiu mortalis est, quamdiu", "candidate_score": 0.687473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.686214, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3386", "psc_text": "Patrem (Joan. XIII, 1) . Expressit ergo transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos venit, nos transire hinc quomodo possemus, qui non propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat sublevaret. Transitus ergo, et illius, et noster, hinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in textu Psalmi advertamus, cognoscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabuntur. 3. [vers. 2.] Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto", "candidate_score": 0.686109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.685573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.683822, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2609", "psc_text": "et veritatem suam: et ipse Christus ait, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) . Missa est ergo veritas, ut erueret animam meam hinc de medio catulorum leonum; missa est misericordia. Ipsum Christum invenimus et misericordiam et veritatem; misericordiam nobis compatientem, et veritatem nobis retribuentem. Hoc est ergo quod paulo ante dixi, quia et ipse se resuscitavit. Si enim veritas resuscitavit Christum, et si veritas animam Christi eruit de medio catulorum leonum; ut misericors fuit mori pro nobis, ita verax fuit resurgere ad justificandos nos. Dixerat enim se resurrecturum, et veritas mentiri non potuit; et quia veritas et verax, propterea cicatrices veras ostendit, quia vera vulnera pertulit. Has cicatrices tenuerunt discipuli, palpaverunt, manifestaverunt sibi; exclamavit qui misit digitos in compunctum latus, et ait, Dominus meus et Deus meus (Id. XX, 28) . Misericordia pro illo mortuus erat, et veritate ad illum resurrexerat. Misit de coelo misericordiam suam et veritatem suam: et", "candidate_score": 0.683001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3228", "psc_text": "viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recesserita veritate. Veritas Christus, via Christus: ambula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis", "candidate_score": 0.682559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3639", "psc_text": "est beatitudo nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui se humiliat, exaltabitur (Luc. XIV, 11) . Redi de profundo. Redeo, inquit; redeo, agnosco: Deus, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Intelligimus, audio. Reduxisti enim de abyssis terrae; reduxisti a profunditate et submersione peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant nobis, quod hic nondum intelligimus, quid dixerit", "candidate_score": 0.681463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3228", "psc_text": "viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recesserita veritate. Veritas Christus, via Christus: ambula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis", "candidate_score": 0.681263, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.680693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3434", "psc_text": "14.] Ego autem oratione mea ad te, Domine. Ego autem ad te eram. Sed quomodo? Ad te orando. Quando enim malediceris, et quid agas non habes; quando tibi jactantur opprobria, et quomodo corrigas eum a quo jactantur non invenis, nihil tibi restat nisi orare. Sed memento et pro ipso orare. Ego autem oratione mea ad te, Domine. Tempus beneplaciti, Deus. Ecce enim sepelitur granum; exsurget fructus. Tempus beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt quod commemorat Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Tempus beneplaciti, Deus. In multitutudine misericordiae tuae. Hoc est tempus beneplaciti, In multitudine misericordiae tuae. Nam si non esset multitudo misericordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis nostrae? In multitudine misericordiae tuae. Exaudi me in veritate salutis tuae. Quia dixit, misericordiae tuae, subjunxit et veritatem; quia misericordia et veritas universae viae Domini (Psal. XXIV, 10). Quare misericordia? Dimittendo", "candidate_score": 0.67905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1795", "psc_text": "aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, et Deus illos agit. 5. [vers. 5.] Quid ergo? Alter erat tunc, et alter est nunc? Absit. Quid enim sequitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu es ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui mandas? Etiamsi tu per tuam prorsus substantiam atque naturam qua es quidquid es, occultus", "candidate_score": 0.678525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3643", "psc_text": "Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit (Rom. VIII, 32) ? Ecce quid, quis, propter quem. Filius Dei caro propter peccatorem, propter iniquum, propter desertorem, propter superbum, propter perversum Dei sui imitatorem! Factus ille quod tu, filius hominis, ut nos efficeremur filii Dei! Caro factus: unde caro? Ex Maria virgine (Luc. II, 7). Unde Maria virgo? Ex Adam. Ergo ex illo primo captivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis tuae? Ergo in illo primo resurreximus; quia et Christus cum resurrexit, nos", "candidate_score": 0.678416, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3963", "psc_text": "regentes carnem suam, sed subjectos Creatori suo. IN PSALMUM LXXVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1.] Psalmi hujus limen ita inscribitur: In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi Asaph. In finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio. Loquitur hic ergo congregatio transiliens, ut perveniat ad finem qui est Christus Jesus. Quae sint itaque transilienda, ut ad illum finem pervenire possimus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum volebat Philippus intueri, et dicebat Domino Jesu Christo, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis; tanquam tamdiu illi transiliendum esset quidquid aliud esset, donec perveniret", "candidate_score": 0.677378, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44_46", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1438", "psc_text": "oculis carnis, ut per fidem sanaret eos quibus veritatem fuerat monstraturus: ut sanato oculo veritas patesceret. Ipse enim est veritas, quam nobis promisit, cum caro ejus videretur, ut fides inchoaretur, cujus praemium veritas esset. Non enim se ipse Christus demonstravit in terra, sed demonstravit carnem suam. Nam si seipsum demonstraret, viderent illum Judaei et cognoscerent: sed si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8). Sed forte discipuli viderunt, quando illi dicebant: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et ille ut ab eis se non visum esse monstraret, subjecit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem. Si ergo Christum videbant, quomodo adhuc Patrem quaerebant? Si enim viderent Christum, viderent et Patrem. Nondum itaque Christum videbant, qui Patrem sibi ostendi cupiebant. Audi quia nondum videbant: In praemio illud promisit alio loco, dicens, Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me,", "candidate_score": 0.675227, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", "candidate_score": 0.668732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.667589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3167", "psc_text": "pro me (Gal. II, 20) . Dictum est de Patre: Qui proprio Filio suo non pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit illum (Rom. VIII, 32) . Si ergo Pater Filium tradidit, et Filius semetipsum tradidit; Judas quid fecit? Pater tradendo Filium ad mortem pro nobis, bene fecit: Christus tradendo seipsum pro nobis, fecit bene: tradendo Judas magistrum pro avaritia sua, fecit male. Non enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiae; Christus laudem gratiae. Prorsus ipse solverit templum; ipse solverit qui dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me; sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam (Joan. X, 18) . Ipse solverit templum gratia sua, malitia vestra. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ecce mentiuntur, ecce creditur eis, ecce opprimeris, ecce crucifigeris, ecce insultatur tibi, ecce caput agitatur:", "candidate_score": 0.665944, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3434", "psc_text": "14.] Ego autem oratione mea ad te, Domine. Ego autem ad te eram. Sed quomodo? Ad te orando. Quando enim malediceris, et quid agas non habes; quando tibi jactantur opprobria, et quomodo corrigas eum a quo jactantur non invenis, nihil tibi restat nisi orare. Sed memento et pro ipso orare. Ego autem oratione mea ad te, Domine. Tempus beneplaciti, Deus. Ecce enim sepelitur granum; exsurget fructus. Tempus beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt quod commemorat Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Tempus beneplaciti, Deus. In multitutudine misericordiae tuae. Hoc est tempus beneplaciti, In multitudine misericordiae tuae. Nam si non esset multitudo misericordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis nostrae? In multitudine misericordiae tuae. Exaudi me in veritate salutis tuae. Quia dixit, misericordiae tuae, subjunxit et veritatem; quia misericordia et veritas universae viae Domini (Psal. XXIV, 10). Quare misericordia? Dimittendo", "candidate_score": 0.656378, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1795", "psc_text": "aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, et Deus illos agit. 5. [vers. 5.] Quid ergo? Alter erat tunc, et alter est nunc? Absit. Quid enim sequitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu es ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui mandas? Etiamsi tu per tuam prorsus substantiam atque naturam qua es quidquid es, occultus", "candidate_score": 0.654892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3662", "psc_text": "Verbum caro factum est (Joan. I, 14), dicatur Deo Patri regi, Justitiam tuam da filio regis; nolunt isti sibi dari justitiam, sed a semetipsis eam habere confidunt. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3). Non sunt itaque, ut dixi, pauperes Dei, sed divites sui; quia non sunt humiles, sed superbi. Veniet vero ille judicare populum Dei in justitia, et pauperes Dei in judicio: et eo judicio discernet a divitibus eorum pauperes suos; sed quos paupertate sua fecit divites suos. Clamat ei quippe populus pauper: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) . 4. Quod autem mutato verborum ordine, cum prius dixisset, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, prius ponens judicium, deinde justitiam; prius justitiam posuit, deinde judicium, dicens, Judicare populum tuum in justitia, et pauperes tuos in judicio; magis ostendit", "candidate_score": 0.653156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2998", "psc_text": "Pater unum sumus (Id. X, 30) . Ecce quanta majestas, et quanta aequalitas Patris descendit ad carnem propter infirmitatem nostram! Ecce quantum dilecti sumus, antequam Deum diligeremus! Si antequam Deum diligeremus, tantum ab illo dilecti sumus, ut aequalem sibi Filium suum hominem faceret propter nos; quid nobis servat jam diligentibus se? Ergo multi nescio quid minimum putant apparuisse in terra Filium Dei; quia non sunt in sancto, non eis apparet potentia ipsius, et gloria ipsius: id est, quia nondum sanctificatum habent cor, unde intelligant eminentiam virtutis illius, et gratias agant Deo quia propter ipsos tantus quo venit, ad quam nativitatem, ad quam passionem; non possunt videre gloriam ipsius et potentiam ipsius. 12. [vers. 4.] Quoniam melior est misericordia tua super vitas. Multae sunt vitae humanae; sed Deus unam vitam promittit; et non illam dat nobis quasi propter merita nostra, sed propter misericordiam suam. Quid enim boni egimus, ut illud mereremur?", "candidate_score": 0.651699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3642", "psc_text": "En hoc primum positum est iterum: videamus quid hoc sit, et inveniemus quare alterum iterum. 10. Quid est Christus? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte sonat et transit? Verbum Deus apud Deum; Verbum per quod facta sunt omnia. Quid propter te? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit (Rom. VIII, 32) ? Ecce quid, quis, propter quem. Filius Dei caro propter peccatorem, propter", "candidate_score": 0.650719, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_828", "psc_text": "puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Pro spe bonam conscientiam posuit. Ille enim sperat, qui bonam conscientiam gerit. Quem vero pungit mala conscientia, retrahit se a spe, et non sibi sperat nisi damnationem. Ut ergo speret regnum, habeat bonam conscientiam; et ut habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. Quod credit fidei est, quod operatur charitatis est. Illo ergo loco a fide coepit Apostolus, Fides, Spes, Charitas: alio loco ab ipsa charitate coepit, Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Modo nos a medio coepimus, ab ipsa conscientia et spe. Qui vult, inquam, habere bonam spem, habeat bonam conscientiam; ut autem habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. A medio imus ad initium et finem: credat, et operetur. Quod credit, fidei est: quod operatur, charitatis est. 6. Quomodo ergo dicit Apostolus justificari hominem, sine operibus ex fide (Rom. III, 28); cum", "candidate_score": 0.648961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2379", "psc_text": "sciat si diligatis illum (Deut. XIII, 3) ? Quid est, ut sciat? Ut dono suo scire vos faciat. Sic ergo et hic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Adsit ipse, et donet nobis ut quod cor nostrum fecit concipere, faciat et parere. Apostolus dicit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis ex Spiritu Dei est; et eo quo videmus hoc, Deus videt; quia id Deus facit ut", "candidate_score": 0.648847, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2431", "psc_text": "Et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est: ob nihil aliud, nisi quia bonum est. Numquid ait: Confitebor nomini tuo, Domine, quia das mihi fructuosa praedia, quia das mihi aurum et argentum, quia das mihi latas divitias, amplam pecuniam, excellentissimam dignitatem? Non. Sed quid? Quoniam bonum est. Melius nihil invenio quam nomen tuum: ideo confitebor nomini tuo, Domine, quia bonum est. 11. [vers. 9.] Quoniam ex omni tribulatione eripuisti me. Ideo intellexi quia bonum est nomen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos respexit oculus meus: super illos Ziphaeos respexit oculus meus. Florem quippe illorum transii altitudine cordis, ad te perveni, et inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro", "candidate_score": 0.648526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_8_10", "bdc_text": "Miroram Rande von fremder Hand : Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_590", "psc_text": "istam quaerunt oculi carnis, lucem illam quaerunt oculi cordis. Sed vis illam lucem, quae videtur oculis cordis, videre: quia ipsa lux Deus est. Deus enim lux est, ait Joannes, et tenebrae in eo non sunt ullae (I Joan. I, 5) . Vis ergo videre illam lucem? Munda oculum, unde videtur: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . 16. [vers. 9.] Tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram: unam petii a Domino, hanc requiram, vultuum tuum, Non avertas faciem tuam a me. Quomodo se fixit in ista una petitione! Vis impetrare? Aliud noli petere: uni suffice, quia una tibi sufficiet. Tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram Ne avertas faciem tuam a me: ne declines in ira a servo tuo. Magnifice, nihil dici divinius potest. Sentiunt hoc qui vere amant. Alius vellet beatus et immortalis esse in his,", "candidate_score": 0.645106, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_59_61", "bdc_text": "annotant . Audiam tamen et de hac re te disserentem uberius Diese Bemerkung deutet darauf hin , daß Bullinger die Auskunft für eine ausführlichere Arbeit über das Johannese vangelium benötigte , s. oben Anm. 4. . Vale et venerabili domino abbatiWolfgang Joner , s. oben , S. 481 , Anm. 4 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1157", "psc_text": "fiat. In sinu enim secretum agnoscitur. Et quidem, fratres, et nos orare sic bene admonemur in sinu nostro, ubi Deus videt, ubi Deus audit, quo nullus oculus humanus penetrat, quo non videt nisi qui subvenit; ubi oravit Susanna, et cum ejus vox ab hominibus non audiretur, a Deo tamen audita est (Dan. XIII, 35, 44). Et hoc bene admonemur: sed in Domino nostro aliquid plus debemus intelligere, quia et ipse oravit. Et quidem cilicium ejus non agnoscimus in Evangelio secundum litteram. Nec jejunium ejus tempore passionis secundum litteram: adeoque ea exposuimus in allegoria et similitudine dicta, ut potuimus. Orationem vero ejus et de cruce audivimus: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti (Psal. XXI, 2; Matth. XXVII, 46) ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis (Id.", "candidate_score": 0.642218, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3829", "psc_text": "videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde (Psal. X, 3) . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus", "candidate_score": 0.642027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3229", "psc_text": "Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in", "candidate_score": 0.631665, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf021", "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", "max_score": 0.721979, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2295", "psc_text": "Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12): cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur (Lib. 2 in Luc. III, 22). 7. Sanctus autem Hieronymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potestates, nec Dominationes, nec omne nomen quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere Creatorem suum. His verbis vir doctissimus satis ostendit quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem attinet. Quantumlibet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, Angelorum oculis aequabuntur. Hic autem et ipsis, et universae omnino coelesti creaturae invisibilem naturam dixit esse Creatoris. Aut si et hinc fit quaestio, et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri Angelis potiores; ipsius Domini est hinc aperta sententia, ubi ait", "candidate_score": 0.721979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2261", "psc_text": "carnis; quanto magis illa, huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc cum sit aliquid nostrum visibile, sicut hoc corpus, aliquid vero invisibile, sicut homo interior; et cum optimum nostrum, hoc est mens atque intelligentia, invisibile sit oculis corporis; quomodo id quod est melius optimo nostro, visibile erit inferiori nostro? CAPUT XIX. 46. Arbitror te jam concedere, his omnibus consideratis, recte dictum esse quod Deus nec in loco videtur, sed mundo corde; nec corporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et si quid in iis minus intelligimus, vel aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit, si in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 13, 16). Pervenimus autem ut credamus Deum non corpus esse, sed spiritum (Joan. IV, 24): pervenimus etiam ut credamus quod Deum nemo vidit unquam (Id. I, 18); et quod Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae (I", "candidate_score": 0.720359, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2294", "psc_text": "enim corporalibus, inquit, sed spiritualibus oculis Jesus videtur. Et paulo post, Non eum viderunt, inquit, Judaei; obcaecalum enim erat insipien: cor eorum (Lib. I in Luc. 1): hunc ostendens unde videatur. Item cum de sancto Spiritu loqueretur, interposuit verba Domini dicentis: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, qui vobiscum sit in aeternum; Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non videt eum, nec cognoscit eum (Joan. XIV, 16, 17). Merito ergo se, inquit, in corpore demonstravit, quoniam in divinitatis substantia non videtur. Vidimus Spiritum, sed in specie corporali: videamus et Patrem; sed quia videre non possumus, audiamus. Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12): cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur (Lib. 2 in Luc. III, 22). 7. Sanctus autem Hieronymus ait:", "candidate_score": 0.715621, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1556", "psc_text": "Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum » (Joan. XX, 17)? 4. Ego igitur elaborans approbare ubique esse Christum virtute, non opere; divinitate, non carne; de unitate Dei et personarum trinitate hujusmodi verba conscripsi: Deus, inquam, unus est, et personae tres sunt. Deus indiscretus est, personae discretae sunt. Deus intra omnia, trans omnia est, ultima includit, media implet, summa transcendit, ultra universa et per universa diffunditur: personae autem sibi constantes, proprietate secernuntur, non confusione miscentur. Deus ergo unus est, et ubique est; quia et alius praeter illum non est, et locus non est vacuus ubi esse alius possit. Plena sunt Deo omnia, et praeter Deum nihil est. Ipse est in Patre, ipse in Filio, ipse in Spiritu sancto: ac per hoc, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus non plures dii, sed ipse unus est Deus; et non est ipse Pater qui est Filius, nec Filius qui est Spiritus", "candidate_score": 0.714941, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2203", "psc_text": "corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan. XIV, 9)! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum (II Cor. V, 16), sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur (Eph. III, 18, 19) ut videri possit a nobis (Ambrosius, super Luc. lib 1, c. I, 11). CAPUT VII. 19. Si haec verba intelligis, quid restat quod a me amplius requiratur, cum jam illa quae difficilis videbatur, soluta sit quaestio?", "candidate_score": 0.711154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2295", "psc_text": "Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12): cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur (Lib. 2 in Luc. III, 22). 7. Sanctus autem Hieronymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potestates, nec Dominationes, nec omne nomen quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere Creatorem suum. His verbis vir doctissimus satis ostendit quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem attinet. Quantumlibet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, Angelorum oculis aequabuntur. Hic autem et ipsis, et universae omnino coelesti creaturae invisibilem naturam dixit esse Creatoris. Aut si et hinc fit quaestio, et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri Angelis potiores; ipsius Domini est hinc aperta sententia, ubi ait", "candidate_score": 0.71041, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2261", "psc_text": "carnis; quanto magis illa, huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc cum sit aliquid nostrum visibile, sicut hoc corpus, aliquid vero invisibile, sicut homo interior; et cum optimum nostrum, hoc est mens atque intelligentia, invisibile sit oculis corporis; quomodo id quod est melius optimo nostro, visibile erit inferiori nostro? CAPUT XIX. 46. Arbitror te jam concedere, his omnibus consideratis, recte dictum esse quod Deus nec in loco videtur, sed mundo corde; nec corporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et si quid in iis minus intelligimus, vel aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit, si in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 13, 16). Pervenimus autem ut credamus Deum non corpus esse, sed spiritum (Joan. IV, 24): pervenimus etiam ut credamus quod Deum nemo vidit unquam (Id. I, 18); et quod Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae (I", "candidate_score": 0.709461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228", "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli", "candidate_score": 0.708669, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2267", "psc_text": "promittatur, dicente ipso Domino, quando corporalibus oculis visibiliter apparebat, et invisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat, Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21). Haec quippe natura ejus aequaliter cum Patre invisibilis, sicut aequaliter incorruptibilis est: quae, sicut supra dictum est, continuatim Apostolus posuit; divinam substantiam, qua potuit hominibus praedicatione, commendans (I Tim. I, 17). Quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, viderint qui hoc possunt adstruere: me plus movet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis, sed mundis cordibus tribuit. CAPUT XXI. 49. Et de spiritualis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, vel discere aliquid adhuc, vel quaerere non recuso: si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur, dum supra quam scriptum est unus pro altero infletur adversus alterum: ne dum altercando quaerimus investigare", "candidate_score": 0.706341, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2203", "psc_text": "corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan. XIV, 9)! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum (II Cor. V, 16), sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur (Eph. III, 18, 19) ut videri possit a nobis (Ambrosius, super Luc. lib 1, c. I, 11). CAPUT VII. 19. Si haec verba intelligis, quid restat quod a me amplius requiratur, cum jam illa quae difficilis videbatur, soluta sit quaestio?", "candidate_score": 0.705114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2227", "psc_text": "incessu. Deum enim nemo vidit unquam, vel in hac vita, sicut ipse est, vel etiam in Angelorum vita, sicut visibilia ista quae corporali visione cernuntur; quia unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse narravit. Unde non ad oculorum corporalium, sed ad mentium visionem dictum est pertinere quod narrat. CAPUT XII. 29. Sed rursus ne desiderium nostrum a corporis sensu ad alium corporis sensum migraret, hoc est ad aures ab oculis; ideo cum dixisset, Nec corporalibus Deus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur; addidit etiam, nec auditur affatu: ut, si possumus, unigenitum Filium, qui est in sinu Patris, sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius,", "candidate_score": 0.699971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1276", "psc_text": "25). Et quid est Christus, nisi Dei Sapientia? Item quodam loco Proverbiorum: Deus, inquit, docuit me sapientiam, et scientiam sanctorum cognovi. Quis ascendit in coelum, et descendit? quis collegit ventos in sinum? quis convertit aquam in vestimento? quis tenuit fines terrae? quod nomen est ei, aut quod nomen est Filii ejus (Id. XXX, 4)? Horum duorum quae in extremo commemoravi, unum retulit ad Patrem, id est, Quod nomen est ei, propter quod dixerat, Deus docuit me sapientiam: et alterum evidenter ad Filium, cum ait, aut quod nomen est Filii ejus, propter caetera, quae de Filio magis intelliguntur, hoc est, Quis ascendit in coelum, et descendit; quod Paulus ita commemorat, Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos (Ephes. IV, 10): Quis collegit ventos in sinum? id est, animas credentium in occultum atque secretum; quibus dicitur, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo (Coloss.", "candidate_score": 0.698758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1780", "psc_text": "nos docere dignatus est. Beata vita quaerenda est, haec a Domino Deo petenda est. Quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa utquid imus? Breviter in Scriptura Dei veraciterque dictum est: Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius (Psal. CXLIII, 15). In ipso populo ut simus, atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine vivendum pervenire possimus, finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5). In eisdem tribus, pro conscientia bona spes posita est. Fides ergo et spes et charitas ad Deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem, et quae petat a Domino in dominica oratione considerantem. Jejunia et ab aliis voluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio, maxime que eleemosynae multum adjuvant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis, nocte coram eo; et non", "candidate_score": 0.695965, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2230", "psc_text": "ipse et Pater unum sunt? An forte illud attendit quod cum Petrus dixisset, Tu es Christus Filius Dei vivi; responsum accepit, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est? quamvis illa revelatio utrum per fidem tantae rei creditae, an per visionem conspectae facta in ejus mente fuerit, non mihi videatur elucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret ne amitteret morientem, quem Filium Dei vivi, hoc est vitae fontem fuerat paulo ante confessus (Matth. XVI, 16, 17, 21, 22). CAPUT XIII. 31. Deinde potest movere quomodo jam ipsa Dei substantia videri potuerit a quibusdam in hac vita positis, propter illud quod dictum est ad Moysen, Nemo potest faciem meam videre, et vivere (Exod. XXXIII, 20): nisi quia potest humana mens divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam, antequam per istam communem mortem carne", "candidate_score": 0.694412, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4074", "psc_text": "sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6). De Patre autem tantummodo vos vultis intelligi quod ait, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Id. XVII, 3); ubi nos subaudimus etiam Jesum Christum verum Deum, ut haec sit sententia: Te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum; ne illa consequatur absurditas, ut si propterea non est verus Deus Jesus Christus, quia dictum est Patri, te unum verum Deum; propterea non sit Dominus Pater, quia dictum est de Christo, unus Dominus. Verumtamen secundum pravum intellectum, vel potius errorem, major est Deus veritas, quam Deus verus; quia verus a veritate est: major ergo Patre Filius, quia iste est veritas, ille verus. Hanc perversitatem pellit ex animo, qui didicerit Patrem verum Deum esse gignendo veritatem, non participando: non est autem alia substantia veri gignentis, et alia genitae veritatis. 23. Sed cum ad haec contemplanda infirmus", "candidate_score": 0.691488, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2294", "psc_text": "enim corporalibus, inquit, sed spiritualibus oculis Jesus videtur. Et paulo post, Non eum viderunt, inquit, Judaei; obcaecalum enim erat insipien: cor eorum (Lib. I in Luc. 1): hunc ostendens unde videatur. Item cum de sancto Spiritu loqueretur, interposuit verba Domini dicentis: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, qui vobiscum sit in aeternum; Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non videt eum, nec cognoscit eum (Joan. XIV, 16, 17). Merito ergo se, inquit, in corpore demonstravit, quoniam in divinitatis substantia non videtur. Vidimus Spiritum, sed in specie corporali: videamus et Patrem; sed quia videre non possumus, audiamus. Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12): cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur (Lib. 2 in Luc. III, 22). 7. Sanctus autem Hieronymus ait:", "candidate_score": 0.689942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2203", "psc_text": "corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan. XIV, 9)! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum (II Cor. V, 16), sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur (Eph. III, 18, 19) ut videri possit a nobis (Ambrosius, super Luc. lib 1, c. I, 11). CAPUT VII. 19. Si haec verba intelligis, quid restat quod a me amplius requiratur, cum jam illa quae difficilis videbatur, soluta sit quaestio?", "candidate_score": 0.687691, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2295", "psc_text": "Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12): cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur (Lib. 2 in Luc. III, 22). 7. Sanctus autem Hieronymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potestates, nec Dominationes, nec omne nomen quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere Creatorem suum. His verbis vir doctissimus satis ostendit quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem attinet. Quantumlibet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, Angelorum oculis aequabuntur. Hic autem et ipsis, et universae omnino coelesti creaturae invisibilem naturam dixit esse Creatoris. Aut si et hinc fit quaestio, et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri Angelis potiores; ipsius Domini est hinc aperta sententia, ubi ait", "candidate_score": 0.687519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2039", "psc_text": "ibi sumus fundati: radicati, propter agriculturam; fundati, propter aedificationem: quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus, Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis (Ibid. III, 9). Hoc totum agitur cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. In futuro autem saeculo perfecta et plena charitas sine ulla malorum tolerantia, non fide credit quod non videt, nec spe desiderat quod non tenet; sed in aeternum veritatis incommutabilem speciem contemptabitur, cujus sine fine quietum opus erit, laudare quod amat, et amare quod laudat. De hac consequenter dicit: Scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. 64. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi ut in eo quoque latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister existeret. Nam latitudo est in eo ligno quod transversum desuper figitur:", "candidate_score": 0.686282, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1361", "psc_text": "Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 18, 19, 28, 29). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Exaltare super coelos, Deus; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, et super omnem terram gloria tua (Psal. LVI, 6). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod de illo in psalmo ipso dicitur, Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 2, 8, 9, 10, 11). 15. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, lapidem de monte sine manibus praecisum, fregisse omnia regna terrarum, utique illa quae de", "candidate_score": 0.685792, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_637", "psc_text": "plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi Deo meo, in illis duobus praeceptis totam Legem Prophetasque pendere (Matth. XXII, 40), sed etiam expertus sum, experiorque quotidie; quandoquidem nullum mihi sacramentum, aut aliquis sermo admodum obscurior de sacris Litteris aperitur, ubi non eadem praecepta reperiam: Finis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona et fide non ficta (I Tim. I, 5); et plenitudo legis charitas (Rom. XIII, 10). 39. Itaque et tu, charissime, sive ista, sive alia, sic lege, sic disce, ut memineris verissime dictum: Scientia inflat, charitas aedificat (I Cor. VIII, 1). Charitas autem non aemulatur, non inflat. Sic itaque adhibeatur scientia tanquam machina quaedam, per quam structura charitatis assurgat quae maneat in aeternum, etiam cum scientia destruetur (Id. XIII, 4, 8); quae ad finem charitatis adhibita multum est utilis; per se autem ipsa sine tali fine, non", "candidate_score": 0.684722, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34_36", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit : «Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1148", "psc_text": "sanctificatio nostra est, et qui ideo pro nobis mortuus est et resurrexit, ut jam non nobis, sed illi vivamus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, et dedit nobis pignus repromissionis suae spiritu suo, sicut pignus vitae nostrae posuit in coelis in corpore suo, quod est caput corporis nostri. Unde nunc exspectatio nostra Dominus est et substantia, quae ab ipso facta est apud ipsum, et in ipso, et per ipsum, qui conformatus est corpori humilitatis nostrae, ut nos conformaret corpori gloriae suae, et secum in coelestibus collocaret. Propterea et qui digni fuerint vita aeterna, erunt in gloria regni ejus, ut cum ipso sint (I Thess. IV, 16), sicut Apostolus ait, et cum ipso maneant sicut et ipse Dominus ad Patrem dixit: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum » (Joan. XVII, 24). 6. Sine dubio hoc illud est quod in Psalmis habes: « Beati qui habitant in", "candidate_score": 0.683787, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_38_40", "bdc_text": "Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1361", "psc_text": "Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 18, 19, 28, 29). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Exaltare super coelos, Deus; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, et super omnem terram gloria tua (Psal. LVI, 6). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod de illo in psalmo ipso dicitur, Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 2, 8, 9, 10, 11). 15. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, lapidem de monte sine manibus praecisum, fregisse omnia regna terrarum, utique illa quae de", "candidate_score": 0.68162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2230", "psc_text": "ipse et Pater unum sunt? An forte illud attendit quod cum Petrus dixisset, Tu es Christus Filius Dei vivi; responsum accepit, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est? quamvis illa revelatio utrum per fidem tantae rei creditae, an per visionem conspectae facta in ejus mente fuerit, non mihi videatur elucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret ne amitteret morientem, quem Filium Dei vivi, hoc est vitae fontem fuerat paulo ante confessus (Matth. XVI, 16, 17, 21, 22). CAPUT XIII. 31. Deinde potest movere quomodo jam ipsa Dei substantia videri potuerit a quibusdam in hac vita positis, propter illud quod dictum est ad Moysen, Nemo potest faciem meam videre, et vivere (Exod. XXXIII, 20): nisi quia potest humana mens divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam, antequam per istam communem mortem carne", "candidate_score": 0.681205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1780", "psc_text": "nos docere dignatus est. Beata vita quaerenda est, haec a Domino Deo petenda est. Quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa utquid imus? Breviter in Scriptura Dei veraciterque dictum est: Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius (Psal. CXLIII, 15). In ipso populo ut simus, atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine vivendum pervenire possimus, finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5). In eisdem tribus, pro conscientia bona spes posita est. Fides ergo et spes et charitas ad Deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem, et quae petat a Domino in dominica oratione considerantem. Jejunia et ab aliis voluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio, maxime que eleemosynae multum adjuvant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis, nocte coram eo; et non", "candidate_score": 0.677928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2469", "psc_text": "gratuito amore putanda. Nemo enim potest veraciter amicus esse hominis, nisi fuerit ipsius primitus veritatis: quod si gratis non fiat, nullo fieri pacto potest. 2. De qua re etiam philosophi multa dixerunt; sed apud eos vera pietas, id est verax veri Dei cultus, unde omnia recte vivendi duci oportet officia, non invenitur: non ob aliud, quantum intelligo, nisi quia beatam vitam ipsi sibi quodammodo fabricare voluerunt, potiusque patrandam quam impetrandam putaverunt; cum ejus dator non sit nisi Deus. Neque enim facit beatum hominem, nisi qui fecit hominem. Nam qui tanta creaturae suae bona bonis malisque largitur, ut sint, ut homines sint, ut vigentes sensibus, valentes viribus, affluentes opibus sint; seipsum bonis dabit ut beati sint, quia ejus etiam hoc munus est ut boni sint. Illi vero qui in hac aerumnosa vita, in his moribundis membris, sub hac sarcina corruptibilis carnis, auctores suae beatae vitae et quasi conditores esse voluerunt, velut", "candidate_score": 0.675827, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1789", "psc_text": "intelligendum, ut existimemus sanctum Spiritum Dei, qui in Trinitate incommutabilis Deus est, et cum Patre et Filio unus Deus, tanquam aliquem qui non sit quod Deus est, interpellare pro sanctis: dictum quippe est, Interpellat pro sanctis, quia interpellare sanctos facit; sicut dictum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum (Deut. XIII, 3), hoc est ut scire vos faciat. Interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus, inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei quam per patientiam exspectamus. Quomodo enim narratur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique si omnimodo ignoraretur, non desideraretur; et rursus, si videretur, non desideraretur, nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua", "candidate_score": 0.671848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2692", "psc_text": "si valuerit illa quibus me moveri supra commemoravi, ita solvere ut eorum auferat dubitationem, impartiat et mihi: quod si factum fuerit, potuerunt illa verba utroque modo intelligi; sed ista sententia de nulla falsitate convincitur. Ad illas autem quaestiones quas ante misisti, excepta Dei visione per corpus, unde majus opus moliendum est, ut potui, respondi, et per Asellum diaconum misi, quod te accepisse jam puto. In recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quorum utrumque tractatum est, unum latius, alterum brevius, de Petri scilicet apostoli verbis, et de anima Domini. Exemplum sane litterarum tuarum, quae continent interrogationem utrum Dei substantia corporaliter velut in loco videri possit, et apud nos nescio quomodo aberraverunt, nec inveniri cum diu quaererentur potuerunt, iterum admoneo mittere ne graveris. EPISTOLA CLXV. Hieronymus Marcellino et Anapsychiae, exponens diversas sententias de origine animae, hortans ut reliqua petant ab Augustino, et indicans quibus ipse sit occupatus studiis. Dominis", "candidate_score": 0.669309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1555", "psc_text": "nec quantitatem metiri, nec speciem fingere, quanquam sublime cogitans mens humana sufficeret; tamen esse illud quiddam, quidquid est, cui adsit incomparabilis forma, inaestimabilis pulchritudo, quam etiam carnalibus oculis saltem Christus aspiciat. Cum ergo circa finem primi libri, sicut procul dubio meminisse dignaris, cupiens comprobare Dominum Jesum Christum, id est hominem assumptum, ita divinam possidere potentiam, ut materia carnis humanae quam susceperat, permaneret, quam in illis visceribus nisi aliud quam infirmitatem perisse docuissem, illius mihi nodus quaestionis objectus est. Si, inquit, homo ille quem assumpsit Christus, in Deum versus est, ergo localis esse non debuit: cur ergo post resurrectionem dixit, « Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum » (Joan. XX, 17)? 4. Ego igitur elaborans approbare ubique esse Christum virtute, non opere; divinitate, non carne; de unitate Dei et personarum trinitate hujusmodi verba conscripsi: Deus, inquam, unus est, et personae tres sunt. Deus indiscretus est, personae discretae sunt.", "candidate_score": 0.666498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1556", "psc_text": "Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum » (Joan. XX, 17)? 4. Ego igitur elaborans approbare ubique esse Christum virtute, non opere; divinitate, non carne; de unitate Dei et personarum trinitate hujusmodi verba conscripsi: Deus, inquam, unus est, et personae tres sunt. Deus indiscretus est, personae discretae sunt. Deus intra omnia, trans omnia est, ultima includit, media implet, summa transcendit, ultra universa et per universa diffunditur: personae autem sibi constantes, proprietate secernuntur, non confusione miscentur. Deus ergo unus est, et ubique est; quia et alius praeter illum non est, et locus non est vacuus ubi esse alius possit. Plena sunt Deo omnia, et praeter Deum nihil est. Ipse est in Patre, ipse in Filio, ipse in Spiritu sancto: ac per hoc, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus non plures dii, sed ipse unus est Deus; et non est ipse Pater qui est Filius, nec Filius qui est Spiritus", "candidate_score": 0.662156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4260", "psc_text": "die sancto Pentecostes, quando aderat major vestra frequentia, sermonem inde facerem; peto ut has litteras pro lingua mea praesente habere dignemini, admonente vos et exhortante in cordibus vestris Deo et Domino nostro cui credidistis, qui nunquam discedit a vobis timentibus et honorantibus nomen suum. In quo vobis et nos semper conjuncti sumus, quamvis corpore a vobis profecti esse videamur; qui vobis de isto bonorum operum semine messem vitae aeternae promittit, dicente Apostolo: Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus infatigabiles. Itaque, dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei (Galat. VI, 9, 10). Quoniam ergo domesticus fidei est, christianus fidelis, catholicus frater noster, pro cujus supplenda necessitate vos peto ut faciatis quod Dominus imperat; sine tristitia, sine murmuratione, et cum laetitia et hilaritate facite Deo enim creditis, non homini; quia ille promittit vos nihil eorum quae misericorditer facitis, perdituros, sed in illo die cum", "candidate_score": 0.65802, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2203", "psc_text": "corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan. XIV, 9)! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum (II Cor. V, 16), sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur (Eph. III, 18, 19) ut videri possit a nobis (Ambrosius, super Luc. lib 1, c. I, 11). CAPUT VII. 19. Si haec verba intelligis, quid restat quod a me amplius requiratur, cum jam illa quae difficilis videbatur, soluta sit quaestio?", "candidate_score": 0.656751, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1767", "psc_text": "dare. Illud enim valde magnum est, sed nos ad capiendum parvi et angusti sumus. Ideo nobis dicitur: Dilatamini; ne sitis jugum ducentes cum infidelibus (II Cor. VI, 13, 14). Tanto quippe illud quod valde magnum est, quod nec oculus vidit, quia non est color; nec auris audivit, quia non est sonus; nec in cor hominis ascendit (I Cor. II, 9), quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus, et speramus firmius, et desideramus ardentius. CAPUT IX. 18. In ipsa ergo fide et spe et charitate continuato desiderio semper oramus. Sed ideo per certa intervalla horarum et temporum etiam verbis rogamus Deum, ut illis rerum signis nos ipsos admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus nobis ipsis innotescamus, et ad hoc augendum nos ipsos acrius excitemus. Dignior enim sequetur effectus, quem ferventior praecedit affectus. Ac per hoc et quod ait Apostolus, Sine intermissione orate (I Thess. V,", "candidate_score": 0.65634, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_637", "psc_text": "plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi Deo meo, in illis duobus praeceptis totam Legem Prophetasque pendere (Matth. XXII, 40), sed etiam expertus sum, experiorque quotidie; quandoquidem nullum mihi sacramentum, aut aliquis sermo admodum obscurior de sacris Litteris aperitur, ubi non eadem praecepta reperiam: Finis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona et fide non ficta (I Tim. I, 5); et plenitudo legis charitas (Rom. XIII, 10). 39. Itaque et tu, charissime, sive ista, sive alia, sic lege, sic disce, ut memineris verissime dictum: Scientia inflat, charitas aedificat (I Cor. VIII, 1). Charitas autem non aemulatur, non inflat. Sic itaque adhibeatur scientia tanquam machina quaedam, per quam structura charitatis assurgat quae maneat in aeternum, etiam cum scientia destruetur (Id. XIII, 4, 8); quae ad finem charitatis adhibita multum est utilis; per se autem ipsa sine tali fine, non", "candidate_score": 0.656058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2230", "psc_text": "ipse et Pater unum sunt? An forte illud attendit quod cum Petrus dixisset, Tu es Christus Filius Dei vivi; responsum accepit, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est? quamvis illa revelatio utrum per fidem tantae rei creditae, an per visionem conspectae facta in ejus mente fuerit, non mihi videatur elucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret ne amitteret morientem, quem Filium Dei vivi, hoc est vitae fontem fuerat paulo ante confessus (Matth. XVI, 16, 17, 21, 22). CAPUT XIII. 31. Deinde potest movere quomodo jam ipsa Dei substantia videri potuerit a quibusdam in hac vita positis, propter illud quod dictum est ad Moysen, Nemo potest faciem meam videre, et vivere (Exod. XXXIII, 20): nisi quia potest humana mens divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam, antequam per istam communem mortem carne", "candidate_score": 0.65579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_14_16", "bdc_text": "November 1530 ( Zürich ZB , Msc F 11 , 258v. ) . Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1789", "psc_text": "intelligendum, ut existimemus sanctum Spiritum Dei, qui in Trinitate incommutabilis Deus est, et cum Patre et Filio unus Deus, tanquam aliquem qui non sit quod Deus est, interpellare pro sanctis: dictum quippe est, Interpellat pro sanctis, quia interpellare sanctos facit; sicut dictum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum (Deut. XIII, 3), hoc est ut scire vos faciat. Interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus, inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei quam per patientiam exspectamus. Quomodo enim narratur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique si omnimodo ignoraretur, non desideraretur; et rursus, si videretur, non desideraretur, nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua", "candidate_score": 0.654667, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2783", "psc_text": "in aliquo nihil; sic potest dici habere aliam, et aliam non habere, aliam magis, aliam minus habere virtutem. Nam et, Major est in isto charitas, quam in illo, recte possumus dicere; et, Aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad charitatem quae pietas est: et in ipso uno homine quod majorem habeat pudicitiam quam patientiam, et majorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam, et habeat non parvam misericordiam. 15. Et ut generaliter breviterque complectar quam de virtute habeam notionem, quod ad recte vivendum attinet, virtus est charitas, qua id quod diligendum est diligitur. Haec in aliis major, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima vero quae jam non possit augeri, quamdiu hic homo vivit, est in nemine; quamdiu autem augeri potest, profecto illud quod minus est quam debet, ex vitio est. Ex quo vitio non est justus in terra, qui faciat bonum, et non", "candidate_score": 0.653725, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1770", "psc_text": "dixit enim angelus homini: Et nunc quando orabas tu et Sara, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei (Tob. XII, 12). CAPUT X. 19. Quae cum ita sint, etiam cum diu orare vacat, id est cum alia bonarum et necessariarum actionum non impediuntur officia, quamvis et in eis, ut dixi, desiderio illo semper orandum sit, non est improbum nec inutile. Neque enim, ut nonnulli putant, hoc est orare in multiloquio, si diutius oretur. Aliud est sermo multus, aliud diuturnus affectus. Nam et de ipso Domino scriptum est quod pernoctaverit in orando (Luc. VI, 12), et quod prolixius oraverit (Id. XXII, 43): ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum, in tempore precator opportunus, cum Patre exauditor aeternus? 20. Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes, sed eas tamen brevissimas, et raptim quodammodo jaculatas, ne illa vigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras evanescat atque hebetetur intentio.", "candidate_score": 0.653446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_6_8", "bdc_text": "Das dritte Buch behandelt vornehmlich die Stellen aus Joh 14 , s. Oekolampad BA II 785 , Anm. 3 . legi et approbavi semper . Miroram Rande von fremder Hand :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_785", "psc_text": "arbitratum, ut Christum lucrifaceret (Philipp. III, 8).» 16. Didicimus per te, quae apostolus Paulus mala reliquerit Judaeorum; rursum te docente discamus quae bona eorum tenuerit. « Observationes, » inquies, « Legis, quas more patrio celebrant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt, sine ulla salutis necessitate. » Id quid velis dicere, « sine ulla salutis necessitate, » non satis intelligo. Si enim salutem non afferunt, cur observantur? Si autem observanda sunt, utique salutem afferunt; maxime quae observata martyres faciunt. Non enim observarentur, nisi salutem afferrent. Neque enim indifferentia sunt inter bonum et malum, sicut philosophi disputant. Bonum est continentia, malum est luxuria; inter utrumque indifferens, ambulare, digerere alvi stercora, capitis naribus purgamenta projicere, sputis rheumata jacere: hoc nec bonum, nec malum est; sive enim feceris, sive non feceris, nec justitiam habebis, nec injustitiam. Observare autem Legis cerimonias, non potest esse indifferens; sed aut malum est, aut bonum est. Tu dicis bonum;", "candidate_score": 0.653086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_14_16", "bdc_text": "November 1530 ( Zürich ZB , Msc F 11 , 258v. ) . Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_390", "psc_text": "Dixit quidem apostolus Paulus: Haereticum hominem post unam correptionem devita, sciens quia subversus est ejusmodi, et peccat, et est a semetipso damnatus (Tit. III, 10, 11). Sed qui sententiam suam, quamvis falsam atque perversam, nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia praesumptionis suae pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, quaerunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati, cum invenerint; nequaquam sunt inter haereticos deputandi. Tales ergo vos nisi esse crederem, nullas fortasse vobis litteras mitterem. Quanquam et ipsum haereticum quamlibet odiosa superbia tumidum et pervivacia malae contentionis insanum, sicut vitandum monemus, ne infirmos et parvulos fallat; ita non abnuimus, quibuscumque modis possumus corrigendum. Unde factum est ut etiam ad nonnullos Donatistarum primarios scriberemus, non communicatorias litteras, quas jam olim, propter suam perversitatem ab unitate catholica quae toto orbe diffusa est, non accipiunt; sed tales privatas, qualibus nobis uti etiam ad Paganos licet, quas illi etsi aliquando", "candidate_score": 0.643387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2230", "psc_text": "ipse et Pater unum sunt? An forte illud attendit quod cum Petrus dixisset, Tu es Christus Filius Dei vivi; responsum accepit, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est? quamvis illa revelatio utrum per fidem tantae rei creditae, an per visionem conspectae facta in ejus mente fuerit, non mihi videatur elucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret ne amitteret morientem, quem Filium Dei vivi, hoc est vitae fontem fuerat paulo ante confessus (Matth. XVI, 16, 17, 21, 22). CAPUT XIII. 31. Deinde potest movere quomodo jam ipsa Dei substantia videri potuerit a quibusdam in hac vita positis, propter illud quod dictum est ad Moysen, Nemo potest faciem meam videre, et vivere (Exod. XXXIII, 20): nisi quia potest humana mens divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam, antequam per istam communem mortem carne", "candidate_score": 0.642561, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3609", "psc_text": "primo homini data est, nescio, Deus scit? Utrum horum vis ut confirmem. Possem, si nossem. Quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod scio. Si autem nescis, sicut ego, ora sicut ego, ut sive per quemlibet servum suum, sive per se ipsum Magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: Ne volitis dici ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8): si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia noverimus, qui novit non solum quid doceat, verum etiam quid nobis dicere expediat. 16. Nam confiteor Dilectioni tuae cupiditatem meam. Cupio quidem et hoc scire, quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur. Desideratus omnibus gentibus, et quando regnum futurum sit sanctorum, quam unde in hanc terram venire coeperim: et tamen illud cum ab illo, qui scit omnia, discipuli sui, nostri Apostoli, quaererent, responsum acceperunt: Non est", "candidate_score": 0.639685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_55", "bdc_text": "Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", "candidate_score": 0.632679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_60", "bdc_text": "Audiam tamen et de hac re te disserentem uberius Diese Bemerkung deutet darauf hin , daß Bullinger die Auskunft für eine ausführlichere Arbeit über das Johannese vangelium benötigte , s. oben Anm. 4. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_913", "psc_text": "adhuc nosse quomodo coaequanda sit in interprete peritia linguarum, conjecturis eorum qui Scripturas edisserendo pertractant; quos necesse est, etiamsi rectae atque unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem aliter atque aliter eumdem locum potest exponere, quia hoc ejus obscuritas patitur. 35. Ideo autem desidero interpretationem tuam de Septuaginta, ut et tanta latinorum interpretum, qui qualescumque hoc ausi sunt, quantum possumus imperitia careamus: et hi qui me invidere putant utilibus laboribus tuis, tandem aliquando, si fieri potest, intelligant, propterea me nolle tuam ex hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jonae IV, 6), si in hebraeo nec hedera est, nec cucurbita,", "candidate_score": 0.629685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4074", "psc_text": "sum, inquit, via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6). De Patre autem tantummodo vos vultis intelligi quod ait, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Id. XVII, 3); ubi nos subaudimus etiam Jesum Christum verum Deum, ut haec sit sententia: Te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum; ne illa consequatur absurditas, ut si propterea non est verus Deus Jesus Christus, quia dictum est Patri, te unum verum Deum; propterea non sit Dominus Pater, quia dictum est de Christo, unus Dominus. Verumtamen secundum pravum intellectum, vel potius errorem, major est Deus veritas, quam Deus verus; quia verus a veritate est: major ergo Patre Filius, quia iste est veritas, ille verus. Hanc perversitatem pellit ex animo, qui didicerit Patrem verum Deum esse gignendo veritatem, non participando: non est autem alia substantia veri gignentis, et alia genitae veritatis. 23. Sed cum ad haec contemplanda infirmus", "candidate_score": 0.629573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_60", "bdc_text": "Audiam tamen et de hac re te disserentem uberius Diese Bemerkung deutet darauf hin , daß Bullinger die Auskunft für eine ausführlichere Arbeit über das Johannese vangelium benötigte , s. oben Anm. 4. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", "candidate_score": 0.628109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_62_64", "bdc_text": "Capellę meo commenda . Basileę , 4 . octobris .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1388", "psc_text": "caput meum. Malle se dixit veraci misericordis austeritate conteri, quam deceptoria laude fallentis extolli. Sed quomodolibet intelligatis, certe in eis quos in sacrilegio Maximiani Felicianus et Praetextatus baptizaverunt, aut peccatorum oleum suscepistis, aut etiam peccatoribus ministrantibus datum Christi esse oleum cognovistis. Neque enim non erant peccatores, quando de illis in Vagaiensi concilio dicebatur: Famosi criminis reos, qui funesto opere perditionis, vas sordidum collecta faeculentia glutinarunt, damnatos esse cognoscite. CAPUT III. 7. Ista de Baptismo dixisse suffecerit. Causa vero separationis vestrae his solet non intellectis testimoniis colorari. Scriptum est: Ne communices peccatis alienis (I Tim. V, 22). Sed respondetur, eum communicare peccatis alienis, qui consentit malis factis; non eum, qui cum ipse sit triticum, simul tamen cum palea, quamdiu area retrituratur, divinis communicat Sacramentis. Scriptum est enim, Exite inde, et immundum ne tetigeritis; et, Qui tetigerit pollutum, pollutus est (Isai. LII, 11); sed consensione voluntatis, qua deceptus est homo primus, non", "candidate_score": 0.624048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_67", "bdc_text": "] Heinrycho Bullingero , ecclesiastę Primęguardi ę Bremgarten. , dilecto fratriunter der Adresse von Bullingers Hand :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", "candidate_score": 0.612999, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf036", "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", "max_score": 0.721462, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.721462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.718542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_492", "psc_text": "LXXXVI, 5) . Et revera quis audeat Altissimum denegare, quem Deus non solum de se altissimum genuit, sed etiam de Virgine natum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philip. II, 9) ? Si autem non plenam habet anima Christi notitiam divinitatis suae, non pervenit ad altitudinem plenam sapientiae et scientiae Dei. Non ergo totus, sed ex parte Christus 254 praedicetur Altissimus, si anima ejus infra altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei a fidelibus praedicatur. In quo enim nos Deus exaltat, nisi in quo ad se levat animas nostras? In tantum autem ad se animas nostras levat, in quantum nobis veritatem suae cognitionis ac dilectionis insinuat. Quis autem dicat animam Christi aut minus aliquid percipere veritatis, aut minus habere aliquid caritatis? Ipse autem", "candidate_score": 0.712626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_505", "psc_text": "homilia (Tract. 14 in Joan., versus finem) in qua exposuit illum locum, Quia non ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) , sic quodam loco de ipso Filio dicit: Manens enim Deus apud Patrem, apud homines factus est homo, ut tu per illum qui apud te factus est homo, fieres talis qualis capit Deum: non enim homo poterat capere Deum; videre poterat homo hominem, capere Deum non poterat. Unde non poterat capere Deum? Quia oculum cordis unde caperet non habebat. Erat ergo aliquid intus saucium, et aliquid foris sanum: corporis oculos habebat sanos, cordis habebat saucios. Factus est ille homo ad corporis oculum, ut credens in eum qui videri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum, quem spiritaliter videre non poteras. His verbis ostendit beatus Augustinus in spiritalibus rebus hoc esse capere quod videre, neque aliud esse videre quam intelligere, nec intelligere aliud esse quam nosse. Hinc est quod", "candidate_score": 0.709334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_410", "psc_text": ": quod dici de spiritu hominis nullatenus potest, qui sic esse in homine dicitur, ut esse ex homine non dicatur. Spiritus autem sanctus in Deo est unitate naturae, ex Deo est etiam proprietate personae. Per illam ergo unitatem naturae, per quam ea quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei, etiam illud intelligitur quod Filius dicit: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . Per eamdem naturae inseparabilis unitatem, et se in Patre, et in se Patrem Filius esse testatur. Nam cum discipulis dixisset: Si me cognovissetis, et Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me", "candidate_score": 0.708947, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_762", "psc_text": "justificavit, illos et glorificavit (Rom. VIII, 30) : Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt (Rom. III, 22) ; aut quis honor incredulis dabitur, cum hunc non nisi credentibus tribui beatus Petrus edoceat, dicens: Vobis igitur honor credentibus (I Petr. II, 7) ? Vel quomodo erit pax ei QUI NON EST REDEMPTUS sanguine Jesu Christi, in quo Deus pacificavit, sive quae in terris sunt (Ephes. I, 10) , sive quae in coelis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Haec autem pax sine caritate et fide Christi non potest possideri, quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus", "candidate_score": 0.707058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_563", "psc_text": "fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) . 4. A Deo itaque nobis est omnis gratia boni sermonis et operis, a quo nobis etiam ipsius cogitationis bonae manifestum est sufficientiam tribui: ut discat homo non in se, sed in Domino gloriari. Divinae quippe gratiae bonam cogitationem hominis beatus assignabat Apostolus quando dicebat: Fiduciam autem talem habemus per Christum ad Deum; non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 4, 5) . Proinde, etsi quidam gratiam necdum habentes, non se intelligunt non habere, illi tamen qui gratiam divinitus acceperunt, eo magis debent in ipsius gratiae assertione firmari,", "candidate_score": 0.705767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.70427, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_505", "psc_text": "homilia (Tract. 14 in Joan., versus finem) in qua exposuit illum locum, Quia non ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) , sic quodam loco de ipso Filio dicit: Manens enim Deus apud Patrem, apud homines factus est homo, ut tu per illum qui apud te factus est homo, fieres talis qualis capit Deum: non enim homo poterat capere Deum; videre poterat homo hominem, capere Deum non poterat. Unde non poterat capere Deum? Quia oculum cordis unde caperet non habebat. Erat ergo aliquid intus saucium, et aliquid foris sanum: corporis oculos habebat sanos, cordis habebat saucios. Factus est ille homo ad corporis oculum, ut credens in eum qui videri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum, quem spiritaliter videre non poteras. His verbis ostendit beatus Augustinus in spiritalibus rebus hoc esse capere quod videre, neque aliud esse videre quam intelligere, nec intelligere aliud esse quam nosse. Hinc est quod", "candidate_score": 0.701586, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_763", "psc_text": "quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Ibid., 5) . Accepimus enim spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater (Rom. VIII, 16) . Ut igitur homines filii Dei fiant, Filium Dei unicum per fidem recipiunt, et ipso donante hanc accipiunt potestatem, ut et in eum credant, et ad numerum filiorum Dei pertineant: Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus (Joan. I, 12) . In eorum cordibus dat legem suam, et in sensibus eorum scribit eam, id est legem fidei, quae inspirata justificat, non legem factorum, quae etiam observatores suos", "candidate_score": 0.698802, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.6981, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_582", "psc_text": "Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 4) . Ideo paulo superius eis ait, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Ibid., 1) . Vasa quippe misericordiae sunt quibus dicitur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; vasa vero contumeliae sunt quibus dicitur: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus. Vasa itaque misericordiae non ecclesiastica vel saecularis dignitas, sed in Ecclesia spiritalis caritas facit. Quapropter in quacunque professione tenuerit homo fidem quae per caritatem operatur, erit vas in honorem sanctificatum et utile Domino, ad omne opus bonum paratum. 15. Contra praedestinationem vero sanctorum magnae pervicaciae est aliquem vel parare, vel habere conflictum, cum apostolicae praedicationi nullus audeat refragari, qua non solum dicitur de Deo: Quos autem praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii ejus (Rom. VIII, 29) ; et alio loco: Praedestinavit nos in adoptionem filiorum, per Jesum", "candidate_score": 0.697059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_408", "psc_text": ". Sicut ergo spiritus hominis, qui in ipso est, ideo scit quae sunt hominis, quia ejusdem naturae est cujus est homo in quo est (ubi magis interiorem hominem accipiendum existimo): ita et quae Dei sunt ideo nemo cognovit nisi Spiritus Dei, quia sic in Deo est per unitatem naturae, ut non sit aliquid in Deo, quod non possit Spiritus ejus naturali unitate cognoscere. 10. Istam quippe plenitudinem cognitionis sola possidet unitas naturalis; per quam sic est in Deo Spiritus ejus, ut unus cum illo sit naturaliter Deus. Qui tamen sic in Deo est, et unus cum illo Deus est, ut non cum eo unam personam habeat, sicut habet cum homine spiritus 236 qui in homine est. Sed illud cognitionis exemplum pro unitate naturali, quae nullam in Patre, et Filio, et Spiritu sancto differentiam cognitionis esse permittit, beatum Apostolum posuisse certissimum est: quia una illa natura inseparabilis, totum quidquid in se", "candidate_score": 0.696235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_758", "psc_text": "in qua sic Deus agnoscitur, ut peccatorum remissio divinae propitiationis munere tribuatur, longe alia est ab illa cognitione illorum qui, cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis; qui dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis (Rom. I, 21, 22, 23) . Isti enim quia sine gratia fidei, quae per caritatem operatur, Deum cognoverunt, ipsa sua cognitione inexcusabiles facti sunt; hi vero qui Deum fidei perceptione cognoscunt, inaccusabiles fiunt. Quis enim accusabit electos Dei (Rom. VIII, 33) ? Nemo utique: Diligentibus enim eis Deum omnia cooperantur in bonum (Ibid., 28) . Et ideo eos nullus accusat, quia Deus eos secundum propositum praescitos, et praedestinatos, vocatosque justificat, atque glorificat; ut gloriatione legis factorum qua se homo superbus extollit exclusa, per legem fidei, quae per caritatem operatur, qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31)", "candidate_score": 0.695234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_205", "psc_text": "12) . Et rursus de se ait: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Ipsius vero doctrina monemur, quia arbor bona bonos fructus facit, et quia ex fructibus arbor agnoscitur (Matth. VII, 17) ; in ipso te, domina illustris et merito venerabilis filia, cum corpore sis ignota, jam scio; in ipso tibi, cum sis tam procul constituta, congaudeo. 2. Per epistolam siquidem clarissimi filii mei Junilli propositum simul et studium tuae Christianitatis agnovi, qui mihi gratiam quam tibi largitus est Deus in tantum significare curavit, ut in suis litteris tuae quoque salutationis mihi demonstraret indicium. Hoc procul dubio non fecisses, nisi Christum tota puritate mentis in suis famulis dilexisses, nec incognitum servum tam benigne in Domino salutares, nisi Dominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplicat gaudium nostrum de caritate fidelium. CAP. II.--Ipsa ( al. Ipse) est caritas quae credentes perducit ad Deum, quia ipsa caritas est", "candidate_score": 0.694715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_762", "psc_text": "justificavit, illos et glorificavit (Rom. VIII, 30) : Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt (Rom. III, 22) ; aut quis honor incredulis dabitur, cum hunc non nisi credentibus tribui beatus Petrus edoceat, dicens: Vobis igitur honor credentibus (I Petr. II, 7) ? Vel quomodo erit pax ei QUI NON EST REDEMPTUS sanguine Jesu Christi, in quo Deus pacificavit, sive quae in terris sunt (Ephes. I, 10) , sive quae in coelis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Haec autem pax sine caritate et fide Christi non potest possideri, quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus", "candidate_score": 0.694434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_200", "psc_text": "Ipsa namque incipit infundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari testatur dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate (Philip. II, 13) . Hoc est, quod sollicitudinem fidelibus humilitatemque 189 commendans, praemisit ( al. praecipit), dicens: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; et ibi adjecit: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Ut ad eum quoque veniamus, currimus; et ideo currimus, quia currere volumus. CAP. VIII.--Sed ne vel voluntatem, vel ipsum cursum assignemus viribus nostris, idem nos informat Apostolus dicens: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . 11. Quocirca, ut in", "candidate_score": 0.693769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.693519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53_55", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis »", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.693004, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_758", "psc_text": "in qua sic Deus agnoscitur, ut peccatorum remissio divinae propitiationis munere tribuatur, longe alia est ab illa cognitione illorum qui, cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis; qui dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis (Rom. I, 21, 22, 23) . Isti enim quia sine gratia fidei, quae per caritatem operatur, Deum cognoverunt, ipsa sua cognitione inexcusabiles facti sunt; hi vero qui Deum fidei perceptione cognoscunt, inaccusabiles fiunt. Quis enim accusabit electos Dei (Rom. VIII, 33) ? Nemo utique: Diligentibus enim eis Deum omnia cooperantur in bonum (Ibid., 28) . Et ideo eos nullus accusat, quia Deus eos secundum propositum praescitos, et praedestinatos, vocatosque justificat, atque glorificat; ut gloriatione legis factorum qua se homo superbus extollit exclusa, per legem fidei, quae per caritatem operatur, qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31)", "candidate_score": 0.69206, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.691749, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_410", "psc_text": ": quod dici de spiritu hominis nullatenus potest, qui sic esse in homine dicitur, ut esse ex homine non dicatur. Spiritus autem sanctus in Deo est unitate naturae, ex Deo est etiam proprietate personae. Per illam ergo unitatem naturae, per quam ea quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei, etiam illud intelligitur quod Filius dicit: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . Per eamdem naturae inseparabilis unitatem, et se in Patre, et in se Patrem Filius esse testatur. Nam cum discipulis dixisset: Si me cognovissetis, et Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me", "candidate_score": 0.691172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_626", "psc_text": "gratia divina salvatos Apostolica testatur auctoritas, dicens: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis: Dei enim donum est, non ex operibus, ut ne quis extollatur (Ephes. II, 8) . Et quia caritas rectae fidei debet jugiter adhaerere, quae studio atque efficacia bonorum operum cooperit multitudinem peccatorum, ideo Doctor gentium in fide et veritate, ne quid sibi humani tumoris auderet arrogantia vindicare, post commendationem fidei, per quam gratis salvi facti sumus, operum quoque bonorum gratiam muneribus divinae benignitatis assignans, subsequenter adjunxit: Ipsius enim sumus factura, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit 287 Deus, ut in illis ambulemus (Ibid., 10) . In eis vos Deo dirigento ambulare, ipso rerum gaudemus effectu. Sollicitudine quippe non pigri, et Spiritu ferventes (Rom. XII, 11) , quo devotione laudabiliore Domino servitis, eo caritas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, nos instigat pro fidei communione plenius", "candidate_score": 0.687902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.686616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.686501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_763", "psc_text": "quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Ibid., 5) . Accepimus enim spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater (Rom. VIII, 16) . Ut igitur homines filii Dei fiant, Filium Dei unicum per fidem recipiunt, et ipso donante hanc accipiunt potestatem, ut et in eum credant, et ad numerum filiorum Dei pertineant: Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus (Joan. I, 12) . In eorum cordibus dat legem suam, et in sensibus eorum scribit eam, id est legem fidei, quae inspirata justificat, non legem factorum, quae etiam observatores suos", "candidate_score": 0.685694, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_762", "psc_text": "justificavit, illos et glorificavit (Rom. VIII, 30) : Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt (Rom. III, 22) ; aut quis honor incredulis dabitur, cum hunc non nisi credentibus tribui beatus Petrus edoceat, dicens: Vobis igitur honor credentibus (I Petr. II, 7) ? Vel quomodo erit pax ei QUI NON EST REDEMPTUS sanguine Jesu Christi, in quo Deus pacificavit, sive quae in terris sunt (Ephes. I, 10) , sive quae in coelis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Haec autem pax sine caritate et fide Christi non potest possideri, quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus", "candidate_score": 0.684067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.68266, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.681932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34_36", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit : «Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_582", "psc_text": "Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 4) . Ideo paulo superius eis ait, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Ibid., 1) . Vasa quippe misericordiae sunt quibus dicitur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; vasa vero contumeliae sunt quibus dicitur: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus. Vasa itaque misericordiae non ecclesiastica vel saecularis dignitas, sed in Ecclesia spiritalis caritas facit. Quapropter in quacunque professione tenuerit homo fidem quae per caritatem operatur, erit vas in honorem sanctificatum et utile Domino, ad omne opus bonum paratum. 15. Contra praedestinationem vero sanctorum magnae pervicaciae est aliquem vel parare, vel habere conflictum, cum apostolicae praedicationi nullus audeat refragari, qua non solum dicitur de Deo: Quos autem praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii ejus (Rom. VIII, 29) ; et alio loco: Praedestinavit nos in adoptionem filiorum, per Jesum", "candidate_score": 0.681298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_753", "psc_text": "omnes gentes (Genes. XII, 3) . Igitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideli Abraham (Galat. III, 7, 8, 9) . Hunc autem patrem nostrum Abraham non ex operibus, sed ex fide justificatum esse confirmans, alio loco sic loquitur: Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. Quid enim Scriptura dicit? Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam (Gen. XV, 6) : ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum, ei vero qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam (Rom. IV, 2, 3, 4, 5) . 49. Cum ergo Apostolus de his gentibus loquens quae, naturaliter ea quae legis sunt facientes, ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis (Rom. II, 14) , de his se loqui testetur qui justificantur, Abraham autem patrem nostrum non ex operibus, sed ex fide justificatum esse", "candidate_score": 0.680943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44_46", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_662", "psc_text": "Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi illis (Joan. XVII, 22) . Verbum igitur caro factum unus et plenus est Christus. Carnis autem nomine totus hic accipiendus est homo, id est anima rationalis et caro. Christus enim Dei Filius, sicut veram et sine peccato accepit carnem nostram, sic veram et sine peccato accepit animam suam. Et carnem quidem nostram cum conditione humanae mortalitatis induit, animam vero nostram cum infirmitatibus sine macula humanae iniquitatis accepit, ut divinitas Christi per suam virtutem in anima sua infirmitates nostras portans, sine peccato justitiam custodiret, et per eam etiam ab ipsa carne sua mortalitatis supplicium dono resurrectionis auferret. Ideo Christus surgens ex mortuis jam non moritur; et mors illi ultra non dominabitur (Rom. VI, 9) . CAP. IX. Secundum Scripturae consuetudinem nomine carnis aut animae saepe totus homo intelligitur. --17. Quia vero familiare est divinis eloquiis vocabulo carnis simul in homine carnem atque animam nuncupare,", "candidate_score": 0.680559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_563", "psc_text": "fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) . 4. A Deo itaque nobis est omnis gratia boni sermonis et operis, a quo nobis etiam ipsius cogitationis bonae manifestum est sufficientiam tribui: ut discat homo non in se, sed in Domino gloriari. Divinae quippe gratiae bonam cogitationem hominis beatus assignabat Apostolus quando dicebat: Fiduciam autem talem habemus per Christum ad Deum; non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 4, 5) . Proinde, etsi quidam gratiam necdum habentes, non se intelligunt non habere, illi tamen qui gratiam divinitus acceperunt, eo magis debent in ipsius gratiae assertione firmari,", "candidate_score": 0.679464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_753", "psc_text": "omnes gentes (Genes. XII, 3) . Igitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideli Abraham (Galat. III, 7, 8, 9) . Hunc autem patrem nostrum Abraham non ex operibus, sed ex fide justificatum esse confirmans, alio loco sic loquitur: Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. Quid enim Scriptura dicit? Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam (Gen. XV, 6) : ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum, ei vero qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam (Rom. IV, 2, 3, 4, 5) . 49. Cum ergo Apostolus de his gentibus loquens quae, naturaliter ea quae legis sunt facientes, ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis (Rom. II, 14) , de his se loqui testetur qui justificantur, Abraham autem patrem nostrum non ex operibus, sed ex fide justificatum esse", "candidate_score": 0.67783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_23_25", "bdc_text": "beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_762", "psc_text": "justificavit, illos et glorificavit (Rom. VIII, 30) : Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt (Rom. III, 22) ; aut quis honor incredulis dabitur, cum hunc non nisi credentibus tribui beatus Petrus edoceat, dicens: Vobis igitur honor credentibus (I Petr. II, 7) ? Vel quomodo erit pax ei QUI NON EST REDEMPTUS sanguine Jesu Christi, in quo Deus pacificavit, sive quae in terris sunt (Ephes. I, 10) , sive quae in coelis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Haec autem pax sine caritate et fide Christi non potest possideri, quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus", "candidate_score": 0.675895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_200", "psc_text": "Ipsa namque incipit infundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari testatur dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate (Philip. II, 13) . Hoc est, quod sollicitudinem fidelibus humilitatemque 189 commendans, praemisit ( al. praecipit), dicens: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; et ibi adjecit: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Ut ad eum quoque veniamus, currimus; et ideo currimus, quia currere volumus. CAP. VIII.--Sed ne vel voluntatem, vel ipsum cursum assignemus viribus nostris, idem nos informat Apostolus dicens: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . 11. Quocirca, ut in", "candidate_score": 0.672631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_410", "psc_text": ": quod dici de spiritu hominis nullatenus potest, qui sic esse in homine dicitur, ut esse ex homine non dicatur. Spiritus autem sanctus in Deo est unitate naturae, ex Deo est etiam proprietate personae. Per illam ergo unitatem naturae, per quam ea quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei, etiam illud intelligitur quod Filius dicit: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth. XI, 27) . Per eamdem naturae inseparabilis unitatem, et se in Patre, et in se Patrem Filius esse testatur. Nam cum discipulis dixisset: Si me cognovissetis, et Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me", "candidate_score": 0.669877, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_205", "psc_text": "12) . Et rursus de se ait: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Ipsius vero doctrina monemur, quia arbor bona bonos fructus facit, et quia ex fructibus arbor agnoscitur (Matth. VII, 17) ; in ipso te, domina illustris et merito venerabilis filia, cum corpore sis ignota, jam scio; in ipso tibi, cum sis tam procul constituta, congaudeo. 2. Per epistolam siquidem clarissimi filii mei Junilli propositum simul et studium tuae Christianitatis agnovi, qui mihi gratiam quam tibi largitus est Deus in tantum significare curavit, ut in suis litteris tuae quoque salutationis mihi demonstraret indicium. Hoc procul dubio non fecisses, nisi Christum tota puritate mentis in suis famulis dilexisses, nec incognitum servum tam benigne in Domino salutares, nisi Dominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplicat gaudium nostrum de caritate fidelium. CAP. II.--Ipsa ( al. Ipse) est caritas quae credentes perducit ad Deum, quia ipsa caritas est", "candidate_score": 0.669601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.668092, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_200", "psc_text": "Ipsa namque incipit infundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari testatur dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate (Philip. II, 13) . Hoc est, quod sollicitudinem fidelibus humilitatemque 189 commendans, praemisit ( al. praecipit), dicens: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; et ibi adjecit: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Ut ad eum quoque veniamus, currimus; et ideo currimus, quia currere volumus. CAP. VIII.--Sed ne vel voluntatem, vel ipsum cursum assignemus viribus nostris, idem nos informat Apostolus dicens: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . 11. Quocirca, ut in", "candidate_score": 0.666635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_373", "psc_text": "in Christo, sancte et venerabilis frater. EPISTOLA XIII. Ferrandus Fulgentio, quaestiones quinque proponens. Domino beatissimo, et cum omni veneratione inspiciendo sancto Patri FULGENTIO episcopo, FERRANDUS diaconus in Domino salutem. 1. Saepe multa volui affectu interrogare discendi, sed absentem magistrum frequentibus epistolis compellare, portitorum raritas ex itineris longinquitate prohibuit. Unde nunc beneficio praesentis occasionis admonitus, in unum congessi quae potui, et responsione vestra melius dilatanda breviter quaero; rogans obsecransque Christum, a quo intus audis quod doceas foris, ut veraciter dicas mihi: 2. Utrum Trinitas inseparabilis propter unam eamdemque naturam, operationem, ac voluntatem, dici debeat separabiles habere personas, an etiam in personis sit omnino inseparabilis praedicanda. Vel, utrum Deus Dei Filius sicut dicitur natus, passus, mortuus, crucifixus; ita ejus divinitatem confirmare nos oporteat natam, passam, mortuam, crucifixam: quamvis sive Deus, sive divinitas nominetur, sola caro intelligatur mutabilis atque passibilis, secundum quam Deus aut divinitas pati potuit, quod in sua natura non potuit.", "candidate_score": 0.665758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.660588, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.659857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_494", "psc_text": "perfectamque animam rationalem, id est plenam humanam naturam, in illam sempiternam personam suae divinitatis accipiens, sicut naturaliter totus est homo verus, sic totus Deus est verus: quia sicut in divinitate sua totam habet humanitatis suae naturam, sic in humanitate sua totam habet divinitatis suae substantiam, totam majestatem, totam incommutabilitatem, totam virtutem, totam sapientiam, totam omnipotentiam. Sic enim humanam naturam Deus Unigenitus suscipere dignatus est, ut ipse sit Deus qui homo est, et idem sit homo qui Deus est. Proinde sicut est plenitudo divinitatis in homine Christo, sic ibi est plenitudo humanitatis in Deo. Sicut ergo Christus homo singulariter habet, ut Deus verus sit, sic totam divinitatem suam singulariter novit. 31. Possumus plane dicere animam Christi habere plenam notitiam deitatis suae; nescio tamen utrum debeamus dicere quod anima Christi sic suam deitatem noverit quemadmodum se ipsa deitas novit, an hoc potius dicendum est, quia novit quantum illa, sed non sicut illa.", "candidate_score": 0.651314, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_329", "psc_text": "abnegando tamen pietatis virtutem, nec vitam percipiunt, nec salutem. Quid autem talibus restat, nisi damnatio sempiterna quam eis pariet fides non vera, sed ficta? In talibus quippe nec caritas est de corde puro: quia secundum beati Petri sententiam (Act. XV, 9), fide Dominus suorum corda purificat; nec cordis puritas esse potest ubi fides non est: quia nec fides omnino dicenda est, ubi vera non est. Quoniam igitur ubi est caritas de corde puro, ibi fides est non ficta, sed vera, cor autem non fictione fidei, sed veritate purgatur; manifestum est apud haereticos, in quibus non est veritas, sed fictio fidei, caritatem de corde puro nullatenus inveniri. Conscientiam vero bonam quomodo possunt habere, in quibus per incredulitatem habitat princeps ille malitiae? Isti ergo, nisi convertantur, et fidei veritate salventur, pro incredulitatis crimine damnabuntur: quia non illum dilexerunt, in quem non secundum veritatem fidei crediderunt, nec in eis potuit esse conscientia bona,", "candidate_score": 0.650414, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_411", "psc_text": "Patrem meum utique cognovissetis (Joan. XIV, 7) : Philippus vero cum Patrem sibi postularet ostendi, sic Dominus ipse respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Verba quae ego loquor vobis, non a me ipso loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite (Ibid., 9 et seq.) . Ex eo igitur quod inseparabiles sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, consequens est ut inseparabiliter operentur. Quod si Trinitas illa separabiles posset habere personas, essent et aliqua separata opera Trinitatis. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia: Splendor est enim lucis aeternae (Sap. VII, 26) , sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic agnoscamus Filium a", "candidate_score": 0.649791, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_14_16", "bdc_text": "November 1530 ( Zürich ZB , Msc F 11 , 258v. ) . Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_372", "psc_text": "consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum corporis Christi efficitur, nec alienari ab illo panis calicisve consortio, etiamsi antequam panem illum comedat, et calicem bibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat. Sacrament quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc quod illud sacramentum 228 significat invenitur. Ora pro nobis semper vegetatus fortis in Christo, sancte et venerabilis frater. EPISTOLA XIII. Ferrandus Fulgentio, quaestiones quinque proponens. Domino beatissimo, et cum omni veneratione inspiciendo sancto Patri FULGENTIO episcopo, FERRANDUS diaconus in Domino salutem. 1. Saepe multa volui affectu interrogare discendi, sed absentem magistrum frequentibus epistolis compellare, portitorum raritas ex itineris longinquitate prohibuit. Unde nunc", "candidate_score": 0.644015, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_14_16", "bdc_text": "November 1530 ( Zürich ZB , Msc F 11 , 258v. ) . Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_373", "psc_text": "in Christo, sancte et venerabilis frater. EPISTOLA XIII. Ferrandus Fulgentio, quaestiones quinque proponens. Domino beatissimo, et cum omni veneratione inspiciendo sancto Patri FULGENTIO episcopo, FERRANDUS diaconus in Domino salutem. 1. Saepe multa volui affectu interrogare discendi, sed absentem magistrum frequentibus epistolis compellare, portitorum raritas ex itineris longinquitate prohibuit. Unde nunc beneficio praesentis occasionis admonitus, in unum congessi quae potui, et responsione vestra melius dilatanda breviter quaero; rogans obsecransque Christum, a quo intus audis quod doceas foris, ut veraciter dicas mihi: 2. Utrum Trinitas inseparabilis propter unam eamdemque naturam, operationem, ac voluntatem, dici debeat separabiles habere personas, an etiam in personis sit omnino inseparabilis praedicanda. Vel, utrum Deus Dei Filius sicut dicitur natus, passus, mortuus, crucifixus; ita ejus divinitatem confirmare nos oporteat natam, passam, mortuam, crucifixam: quamvis sive Deus, sive divinitas nominetur, sola caro intelligatur mutabilis atque passibilis, secundum quam Deus aut divinitas pati potuit, quod in sua natura non potuit.", "candidate_score": 0.64345, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf020", "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum", "max_score": 0.721243, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_410", "psc_text": "quae Propheta desiderat, Domino fuisse sermonem? In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Si quominus, dixissem vobis: quia vado vobis parare locum; et si abiero et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis (Joan. XIV, 2, 3) . Locus et mansiones quas praeparare se dicit Christus apostolis, in domo utique sunt Patris, id est, in regno coelorum, non in terra, in qua ad praesens [ Al. praesens] apostolos relinquebat. Simulque sensus Scripturae intuendus: Dicerem, inquit, vobis, quia vado et praeparabo vobis locum: si non mansiones multae essent apud Patrem, hoc est, si non unusquisque mansionem sibi non ex largitate Dei, sed ex propriis operibus praepararet: et ideo non est meum parare, sed vestrum, quia et Judae nihil profuit paratus locus, quem suo vitio perdidit. Juxta quem sensum et illud intelligendum, quod ad filios dicitur Zebedaei, quorum alter a sinistris,", "candidate_score": 0.721243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30_32", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_410", "psc_text": "quae Propheta desiderat, Domino fuisse sermonem? In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Si quominus, dixissem vobis: quia vado vobis parare locum; et si abiero et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis (Joan. XIV, 2, 3) . Locus et mansiones quas praeparare se dicit Christus apostolis, in domo utique sunt Patris, id est, in regno coelorum, non in terra, in qua ad praesens [ Al. praesens] apostolos relinquebat. Simulque sensus Scripturae intuendus: Dicerem, inquit, vobis, quia vado et praeparabo vobis locum: si non mansiones multae essent apud Patrem, hoc est, si non unusquisque mansionem sibi non ex largitate Dei, sed ex propriis operibus praepararet: et ideo non est meum parare, sed vestrum, quia et Judae nihil profuit paratus locus, quem suo vitio perdidit. Juxta quem sensum et illud intelligendum, quod ad filios dicitur Zebedaei, quorum alter a sinistris,", "candidate_score": 0.688191, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_411", "psc_text": "hoc est, si non unusquisque mansionem sibi non ex largitate Dei, sed ex propriis operibus praepararet: et ideo non est meum parare, sed vestrum, quia et Judae nihil profuit paratus locus, quem suo vitio perdidit. Juxta quem sensum et illud intelligendum, quod ad filios dicitur Zebedaei, quorum alter a sinistris, alter cupiebat sedere a dextris: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem a dextris meis, sive a sinistris, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo (Matth. XX, 23) . Non est Filii dare: et quomodo Patris est 369 praeparare? Paratae, inquit, sunt in coelo diversae et plurimae mansiones, plurimis diversisque virtutibus, quas non personae accipiunt, sed opera. Frustra ergo a me petitis quod in vobis situm est, quod Pater meus illis paravit, qui dignis virtutibus, ad tantam ascensuri sunt dignitatem. Porro quod ait: Iterum veniam, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos", "candidate_score": 0.680788, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_387", "psc_text": "Numquid omnes Apostoli? numquid omnes Prophetae? numquid omnes Doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini autem dona majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro (Ibid., 28 seqq.) . Cumque de charitatis virtutibus latius disputasset, adjecit: Sive Prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est (I Cor. IX, 10) . Et in consequentibus: Nunc autem manent fides, spes, et charitas, tria haec. Major autem horum est charitas (Ibid., 13) . Sectamini charitatem, aemulamini spiritualia, magis autem ut prophetetis (I Cor. XIV, 1) . Et iterum: Volo autem omnes vos loqui linguis, magis autem prophetare. Nam major est qui prophetat, quam qui loquitur linguis (Ibid., 5) . Et rursum: 362 Gratias ago Deo, quod omnium vestrum magis linguis loquor (Ibid., 18) . Ubi", "candidate_score": 0.652467, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_61", "bdc_text": "Vale et venerabili domino abbatiWolfgang Joner , s. oben , S. 481 , Anm. 4 .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_224", "psc_text": ". Epistola quoque Judae tale quid significat, Odientes et carnis pollutam tunicam (Ibid., 23) . Legamus Apocalypsim Joannis, et ibi reperiemus Agnum super montem Sion, et cum eo centum quadraginta quatuor millia signatorum, habentium nomen ejus, et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis, qui cantant Canticum novum, et nemo potest dicere Canticum illud, nisi hi qui empti sunt de terra. Isti sunt qui cum mulieribus se non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. 305 Hi sequuntur Agnum quocumque vadit: empti sunt enim ex hominibus primitiae Deo et Agno, et in ore ipsorum non est inventum mendacium, et sine macula sunt. De singulis tribubus, excepta tribu Dan, pro qua reponitur tribus Levi, duodecim millia virginum signatorum creditura dicuntur, qui cum mulieribus non sunt coinquinati. Ac ne putaremus de his dici, qui scorta non norunt, statim intulit: Virgines enim permanserunt. Ex quo ostendit omnes qui virgines non permanserunt, ad comparationem purissimae et Angelicae", "candidate_score": 0.622029, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf021", "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate", "max_score": 0.721154, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_381", "psc_text": "videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum (Joan. XIV, 9, 21) ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.", "candidate_score": 0.721154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_381", "psc_text": "videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum (Joan. XIV, 9, 21) ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.", "candidate_score": 0.71882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_381", "psc_text": "videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum (Joan. XIV, 9, 21) ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.", "candidate_score": 0.717675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_381", "psc_text": "videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum (Joan. XIV, 9, 21) ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.", "candidate_score": 0.71542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_441", "psc_text": "Dominus unus est (Deut. VI, 4) , non utique excepto Filio, aut excepto Spiritu sancto oportet intelligi, quem unum Dominum Deum nostrum recte dicimus etiam patrem nostrum per gratiam suam nos regenerantem. Trinitas autem Filius nullo modo dici potest. Spiritus vero sanctus secundum id quod scriptum est, Quoniam Deus spiritus est (Joan. IV, 24) , potest quidem universaliter dici, quia et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Itaque Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, quoniam unus Deus, et utique Deus sanctus est, et Deus spiritus est, potest appellari Trinitas et Spiritus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus qui non Trinitas, sed in Trinitate intelligitur, in eo quod proprie dicitur Spiritus sanctus, relative dicitur, cum et ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spiritus sanctus et Patris et Filii Spiritus est. Sed ipsa relatio non apparet in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei (Act.", "candidate_score": 0.703854, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1239", "psc_text": "Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI, 4) ; nisi Trinitas ita esses, ut unus Dominus Deus esses. Et si tu Deus Pater ipse esses, et Filius verbum tuum Jesus Christus ipse esses, et donum vestrum Spiritus sanctus; non legeremus in Litteris veritatis, Misit Deus Filium suum (Galat. IV, 4, et Joan. III, 17) : nec tu, o Unigenite, diceres de Spiritu sancto, Quem mittet Pater in nomine meo (Joan. XIV, 26) ; et, Quem ego mittam vobis a Patre (Id. XV, 26) . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter (Psal. CIV, 4). Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti.", "candidate_score": 0.701686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_916", "psc_text": "sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me (Galat. II, 20) . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII. 16. Omnes propter Adae peccatum traditi", "candidate_score": 0.700226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_54", "psc_text": "amplius requiretur; quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis. Quod bene intellexerat Philippus, ut diceret Domino, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: sed nondum intellexerat, eo quoque modo idipsum se potuisse dicere, Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum ei a Domino est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Sed quia volebat eum ex fide vivere antequam illud posset videre, secutus est, et ait: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 8, 10) ? Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum (Act. XV, 9) . Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur,", "candidate_score": 0.698592, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_916", "psc_text": "sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me (Galat. II, 20) . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII. 16. Omnes propter Adae peccatum traditi", "candidate_score": 0.694121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_54", "psc_text": "amplius requiretur; quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis. Quod bene intellexerat Philippus, ut diceret Domino, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: sed nondum intellexerat, eo quoque modo idipsum se potuisse dicere, Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum ei a Domino est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Sed quia volebat eum ex fide vivere antequam illud posset videre, secutus est, et ait: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 8, 10) ? Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum (Act. XV, 9) . Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur,", "candidate_score": 0.691574, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1050", "psc_text": "Joannes, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia et de illo dixit, de quo dixerat Filii Dei sumus (I Joan. III, 2) . Et immortalitas carnis illo perficietur momento resurrectionis, de quo ait apostolus Paulus, In ictu oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur (I Cor. XV, 52) . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigmate (Id. XIII, 12). Propter cujus perfectionem dictum intelligendum est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum", "candidate_score": 0.690227, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_916", "psc_text": "sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me (Galat. II, 20) . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII. 16. Omnes propter Adae peccatum traditi", "candidate_score": 0.689091, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1160", "psc_text": "Tu es patientia mea; quale est, Tu es, Domine, spes mea (Psal. XC, 9) ; et, Deus meus misericordia mea (Psal. LVIII, 18) , et multa similia. Non est autem dictum, Domine charitas mea; aut. Tu es charitas mea; aut, Deus charitas mea: sed ita dictum est, Deus charitas est; sicut dictum est, Deus Spiritus est (Joan. IV, 24) . Hoc qui non discernit, intellectum a Domino, non expositionem quaerat a nobis: non enim apertius quidquam possumus dicere. 28. Deus ergo charitas est: utrum autem Pater, an Filius, an Spiritus sanctus, an ipsa Trinitas, quia et ipsa non tres dii, sed unus est Deus, hoc quaeritur. Sed jam in hoc libro superius disputavi, non sic accipiendam esse Trinitatem quae Deus est, ex illis tribus quae in trinitate nostrae mentis ostendimus, ut tanquam memoria sit omnium trium Pater, et intelligentia omnium trium Filius, et charitas omnium trium Spiritus sanctus, quasi Pater", "candidate_score": 0.688275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_916", "psc_text": "sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me (Galat. II, 20) . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII. 16. Omnes propter Adae peccatum traditi", "candidate_score": 0.683274, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35_37", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1046", "psc_text": "Paulus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Item dicit, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, tanquam a Domini spiritu (II Cor. III, 18) : hoc est quod fit de die in diem bene proficientibus. CAPUT XVIII. 24. Sententia Joannis an intelligenda de futura nostra similitudine cum Filio Dei ipsa etiam immortalitate corporis. Apostolus autem Joannes: Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit, quid erimus: scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Hinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando ejus plenam perceperit visionem. Quanquam possit hoc a Joanne apostolo etiam de immortalitate corporis dictum videri. Et in hac quippe similes erimus Deo, sed tantummodo Filio, quia solus in Trinitate corpus accepit, in quo mortuus", "candidate_score": 0.682792, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_306", "psc_text": "unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 9) . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est; multo magis justificati nunc in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius (Rom. V, 8-10) . Item alio loco: Quid ergo, inquit, dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis", "candidate_score": 0.68184, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_916", "psc_text": "sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me (Galat. II, 20) . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII. 16. Omnes propter Adae peccatum traditi", "candidate_score": 0.674471, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_84", "psc_text": "meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo (Matth. XX, 23) . 25. Quod autem paratum est a Patre ejus, et ab ipso Filio paratum est: quia ipse et Pater unum sunt (Joan. X, 30). Jam enim ostendimus in hac Trinitate per multos divinarum locutionum modos etiam de singulis dici quod omnium est, propter inseparabilem operationem unius cujusdemque substantiae. Sicut et de Spiritu sancto dicit, Cum ego iero, mittam illum ad vos (Id. XVI, 7) . Non dixit, Mittemus; sed ita quasi tantum Filius eum missurus esset, et non Pater; cum alio loco dicat, Haec locutus sum vobis apud vos manens; advocatus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vobis declarabit omnia (Id. XIV, 25 26) . Hic rursus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et Filius, sed tantum Pater. Sicut ergo ista, ita et illud quod ait, sed quibus paratum est a", "candidate_score": 0.673154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_28_30", "bdc_text": "Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_62", "psc_text": "et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi. Numquid hic, quia non dixit, Ostendam illi et Patrem, ideo separavit Patrem? Sed quia verum est, Ego et Pater unum sumus; cum Pater ostenditur, et Filius ostenditur qui in illo est; et cum Filius ostenditur, etiam Pater ostenditur qui in illo est. Sicut ergo cum ait, Et ostendam me ipsum illi, intelligitur quia ostendit et Patrem; ita et in eo quod dicitur, Cum tradiderit regnum Deo et Patri, intelligitur quia non adimit sibi. Quoniam cum perducet credentes ad contemplationem Dei et Patris, profecto perducet ad contemplationem suam, qui dixit, Et ostendam illi me ipsum. Et ideo consequenter, cum dixisset illi Judas, Domine, quid factum est, quia ostensurus es te nobis, et non huic mundo? respondit Jesus, et dixit illi: Si quis diligit me, sermonem meum", "candidate_score": 0.672838, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_142", "psc_text": "Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit se ipsum pro me (Galat. II, 20) . Credo respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Nam etiam si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperans venit; an rogavit, an tantummodo admonuit? Sed quodlibet horum sit, verbo utique factum est, Dei autem Verbum ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis", "candidate_score": 0.672059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_85", "psc_text": "apud vos manens; advocatus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vobis declarabit omnia (Id. XIV, 25 26) . Hic rursus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et Filius, sed tantum Pater. Sicut ergo ista, ita et illud quod ait, sed quibus paratum est a Patre meo: cum Patre se intelligi voluit parare sedes gloriae quibus vellet. Sed dicit aliquis: Illic cum de Spiritu sancto loqueretur, ita se missurum ait, ut non negaret Patrem missurum; et alio loco ita Patrem, ut non negaret se missurum: hic vero aperte ait, Non est meum dare; atque ita secutus, a Patre dixit ista praeparata. Sed hoc est quod praestruximus secundum formam servi dictum: ut ita intelligeremus, Non est meum dare, ac si diceretur, Non est humanae potestatis hoc dare: ut per illud intelligatur hoc dare, per quod Deus aequalis est Patri. Non est meum, inquit, dare, id est,", "candidate_score": 0.670204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1239", "psc_text": "Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI, 4) ; nisi Trinitas ita esses, ut unus Dominus Deus esses. Et si tu Deus Pater ipse esses, et Filius verbum tuum Jesus Christus ipse esses, et donum vestrum Spiritus sanctus; non legeremus in Litteris veritatis, Misit Deus Filium suum (Galat. IV, 4, et Joan. III, 17) : nec tu, o Unigenite, diceres de Spiritu sancto, Quem mittet Pater in nomine meo (Joan. XIV, 26) ; et, Quem ego mittam vobis a Patre (Id. XV, 26) . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter (Psal. CIV, 4). Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti.", "candidate_score": 0.66872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_306", "psc_text": "unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 9) . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est; multo magis justificati nunc in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius (Rom. V, 8-10) . Item alio loco: Quid ergo, inquit, dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis", "candidate_score": 0.661755, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_72", "psc_text": "dictus est tradere regnum Deo et Patri. Fideles quippe ejus quos redemit sanguine suo, dicti sunt regnum ejus, pro quibus nunc interpellat: tunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalis est Patri, non jam rogabit Patrem pro eis. Ipse enim, inquit, Pater amat vos. Ex hoc enim rogat, quo minor est Patre: quo vero aequalis est, exaudit cum Patre. Unde se ab eo quod dixit, Ipse enim Pater amat vos, utique ipse non separat; sed secundum ea facit intelligi quae supra commemoravi, satisque insinuavi, plerumque ita nominari unamquamque in Trinitate personam, ut et aliae illic intelligantur. Sic itaque dictum est, Ipse enim Pater amat vos, ut consequenter intelligatur et Filius et Spiritus sanctus: non quia modo nos non amat, qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32); sed tales nos amat Deus, quales futuri sumus, non quales sumus. Quales enim amat, tales in", "candidate_score": 0.659767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_53", "bdc_text": "Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_61", "psc_text": "sum Patre, atque ita circa creaturam susceptumque habitum occupati, aequalitatem quam cum Patre habeo non intelligitis. Inde est et illud: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem (Id. XX, 17) . Tactus enim tanquam finem facit notionis. Ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod videbatur tantummodo putaretur. Ascensio autem ad Patrem erat ita videri, sicut aequalis est. Patri, ut ibi esset finis visionis, quae sufficit nobis. Aliquando item de Filio solo dicitur, quod ipse sufficiat, et in ejus visione merces tota promittitur dilectionis et desiderii nostri. Sic enim ait: Qui habet mandata mea et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi. Numquid hic, quia non dixit, Ostendam illi et Patrem, ideo separavit Patrem? Sed quia verum est, Ego et Pater unum sumus; cum Pater ostenditur, et", "candidate_score": 0.650919, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_438", "psc_text": "aliud quod ab ea magnitudine magnum est, et prorsus non hoc est magnitudo quod est magna domus. Sed illa est vera magnitudo, qua non solum magna est domus quae magna est, et qua magnus est mons quisquis magnus est; sed etiam qua magnum est quidquid aliud magnum dicitur: ut aliud sit ipsa magnitudo, aliud ea quae ab illa magna dicuntur. Quae magnitudo utique primitus magna est, multoque excellentius quam ea quae participatione ejus magna sunt. Deus autem quia non ea magnitudine magnus est quae non est quod est ipse, ut quasi particeps ejus sit Deus cum magnus est; alioquin illa erit major magnitudo quam Deus, Deo autem non est aliquid majus: ea igitur magnitudine magnus est qua ipse est eadem magnitudo. Et ideo sicut non dicimus tres essentias, sic nec tres magnitudines: hoc est enim Deo esse, quod est magnum esse. Eadem causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum:", "candidate_score": 0.648716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_45_47", "bdc_text": "Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis . Hic Philippo nondum satisfactum , ad terrena spectantinach spectanti eine unleserliche Silbe gestrichen .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_322", "psc_text": "Jam vero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri Dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est servos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere (Matth. X, 28). Propter quod dicit Apostolus: Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) . Et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere invenitur resurrectio corporis Domini, quia discipulis ait: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere (Luc. XXIV, 39) . Et unus ex discipulis etiam cicatrices ejus contrectans, exclamavit dicens, Dominus meus, et Deus meus (Joan. XX, 28) ! Et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in ea quod suos exhortans dixerat: Capillus capitis vestri non peribit (Luc. XXI, 18) . Unde enim primo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum; et unde antequam ascendat ad Patrem a discipulis tangitur,", "candidate_score": 0.64741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_645", "psc_text": "ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut major est notitia corporis, quam ipsum corpus quod ea notitia notum est. Illa enim vita quaedam est in ratione cognoscentis: corpus autem non est vita. Et vita quaelibet quolibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex", "candidate_score": 0.645625, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_30", "bdc_text": "Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1146", "psc_text": "essentia, unusquisque eorum simul videt; non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non videns alia: sed, ut dixi, simul omnia videt, quorum nullum est quod non semper videt. 24. Verbum autem nostrum illud quod non habet sonum neque cogitationem soni, sed ejus rei quam videndo intus dicimus, et ideo nullius linguae est; atque inde utcumque simile est in hoc aenigmate illi Verbo Dei, quod etiam Deus est, quoniam sic et hoc de nostra nascitur, quemadmodum et illud de scientia Patris natum est: nostrum ergo tale verbum, quod invenimus esse utcumque illi simile, quantum sit etiam dissimile sicut a nobis dici potuerit, non pigeat intueri. CAPUT XV. Quanta sit dissimilitudo verbi nostri et Verbi divini. Verbum nostrum sempiternum esse aut dici non potest. Numquid verbum nostrum de sola scientia nostra nascitur?", "candidate_score": 0.643994, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_381", "psc_text": "videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum (Joan. XIV, 9, 21) ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.", "candidate_score": 0.64223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_126", "psc_text": "alio pictas videt; nec eadem dissimiliter, sicut corpus easdem litteras exprimit, quas animus cogitavit: sed quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et facit Filius similiter (Joan. V, 19) . Et, haec eadem dixit; et, similiter: ac per hoc inseparabilis et par est operatio Patri et Filio, sed a Patre est Filio. Ideo non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ex hac ergo regula, qua ita loquuntur Scripturae, ut non alium alio minorem, sed tantum velint ostendere quis de quo sit, nonnulli eum sensum conceperunt, tanquam minor Filius diceretur. Quidam autem nostri indoctiores, et in his minime eruditi, dum haec secundum formam servi conantur accipere, et eos rectus intellectus non sequitur, perturbantur. Quod ne accidat, tenenda est haec regula, qua non minor est Filius, sed quod de Patre sit intimatur: quibus verbis non inaequalitas, sed nativitas ejus ostenditur. CAPUT II. 4. Ex utralibet regula intelligi quasdam", "candidate_score": 0.638418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_52", "psc_text": "sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Exod. III, 14) ; hoc contemplabimur cum vivemus in aeternum. Ita quippe ait: Haec autem est vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum; et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) . Hoc fiet cum venerit Dominus, et illuminaverit occulta tenebrarum (I Cor. IV, 5), cum tenebrae mortalitatis hujus corruptionisque transierint. Tunc erit mane nostrum, de quo in Psalmo dicitur: Mane astabo tibi, et contemplabor (Psal. V, 5) . De hac contemplatione intelligo dictum, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: id est, cum perduxerit justos, in quibus nunc ex fide viventibus regnat mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, ad contemplationem Dei et Patris. Si desipio hic, corrigat me qui melius sapit: mihi aliud non videtur. Neque enim quaeremus aliud, cum ad illius contemplationem pervenerimus, quae nunc non est, quamdiu gaudium nostrum in spe est. Spes", "candidate_score": 0.637662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_651", "psc_text": "quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt (nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia); tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque", "candidate_score": 0.619078, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_643", "psc_text": "intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se habeat vis qua per oculos cernimus; ipsam certe vim, sive sint radii, sive aliud aliquid, oculis cernere non valemus; sed mente quaerimus, et si fieri potest, etiam hoc mente comprehendimus. Mens ergo ipsa sicut corporearum rerum notitias per sensus corporis colligit, sic incorporearum per semetipsam. Ergo et semetipsam per se ipsam novit, quoniam est incorporea. Nam si non se novit, non se amat. CAPUT IV. 4. Tria unum et aequalia, mens ipsa, et amor, et notitia ejus. Tria eadem substantialiter esse, ac relative dici. Tria eadem esse inseparabilia. Tria eadem non partium instar juncta et commixta esse; sed esse unius essentiae, ac relativa. Sicut autem duo quaedam sunt, mens et amor ejus, cum se amat; ita quaedam duo sunt, mens et notitia ejus, cum se novit. Igitur ipsa mens et", "candidate_score": 0.616523, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf020", "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", "max_score": 0.720649, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_912", "psc_text": "autem revelavit Deus per spiritum suum » (Ibid. v. 10). Et si revelatum est Apostolo, intelligere debeamus, quomodo et aliis revelaverit. Ad quae brevis responsio est, non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Si enim ignoratur, quomodo sciri potest? Quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. « Spes enim quae videtur, non est spes » (Rom. 8. 24), sed jam certa possessio; quomodo si velit quispiam dicere: ostende mihi quod invisibile est: loquere quod audiri non potest: 328 expone quod cogitatio non comprehendit humana. Ergo hoc sensu Apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis, et aure carnali, et cogitatione mortali non possint spiritualia comprehendi. « Etsi enim noveramus quondam Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum » (2. Cor. 5. 16). Et in Joannis Epistola scribitur: « Carissimi, nunc filii Dei sumus, et necdum manifestum", "candidate_score": 0.720649, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.716667, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.713217, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_913", "psc_text": "Apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis, et aure carnali, et cogitatione mortali non possint spiritualia comprehendi. « Etsi enim noveramus quondam Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum » (2. Cor. 5. 16). Et in Joannis Epistola scribitur: « Carissimi, nunc filii Dei sumus, et necdum manifestum est quod futuri sumus. Scimus enim quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est » (1. Joan. 3. 2). Quodque revelatum sibi et Sanctis per spiritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis revelaverit. Alioqui audivit et in paradiso verba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat (2. Cor. 12): aut si narravit, nequaquam ineffabilia sunt. 2. Secunda Quaestio fuit, in qua dicis legisse te per ransitum in Opusculis meis, quod agni qui stant a dextris, et haedi qui stant a sinistris (Matth. 25), Christiani sint atque gentiles: et non potius boni et mali. Non memini me", "candidate_score": 0.709783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2893", "psc_text": "ut agamus semper gratias largitori; sciamusque nos nihil esse, nisi quod donavit, in nobis ipse servaverit, dicente Apostolo: Non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei (Rom. 9. 16) . Velle et currere meum est: sed ipsum meum, sine Dei semper auxilio non erit meum. Dicit enim idem Apostolus: Deus est qui operatur in nobis et velle et perficere (Philip. 2. 13) . Et Salvator in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. 5. 17) . Semper largitor, semperque donator est. Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper donaverit. Peto, ut accipiam: et cum accepero, rursus peto. Avarus sum ad accipienda beneficia Dei, nec ille deficit in dando, nec ego satior in accipiendo. 1034 Quanto plus bibero, tanto plus sitio. Legi enim a Psalmista cantari. Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Omne quod habemus bonum, gustus est Domini. Cum me putavero", "candidate_score": 0.708309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2893", "psc_text": "ut agamus semper gratias largitori; sciamusque nos nihil esse, nisi quod donavit, in nobis ipse servaverit, dicente Apostolo: Non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei (Rom. 9. 16) . Velle et currere meum est: sed ipsum meum, sine Dei semper auxilio non erit meum. Dicit enim idem Apostolus: Deus est qui operatur in nobis et velle et perficere (Philip. 2. 13) . Et Salvator in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. 5. 17) . Semper largitor, semperque donator est. Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper donaverit. Peto, ut accipiam: et cum accepero, rursus peto. Avarus sum ad accipienda beneficia Dei, nec ille deficit in dando, nec ego satior in accipiendo. 1034 Quanto plus bibero, tanto plus sitio. Legi enim a Psalmista cantari. Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Omne quod habemus bonum, gustus est Domini. Cum me putavero", "candidate_score": 0.697505, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_913", "psc_text": "Apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis, et aure carnali, et cogitatione mortali non possint spiritualia comprehendi. « Etsi enim noveramus quondam Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum » (2. Cor. 5. 16). Et in Joannis Epistola scribitur: « Carissimi, nunc filii Dei sumus, et necdum manifestum est quod futuri sumus. Scimus enim quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est » (1. Joan. 3. 2). Quodque revelatum sibi et Sanctis per spiritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis revelaverit. Alioqui audivit et in paradiso verba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat (2. Cor. 12): aut si narravit, nequaquam ineffabilia sunt. 2. Secunda Quaestio fuit, in qua dicis legisse te per ransitum in Opusculis meis, quod agni qui stant a dextris, et haedi qui stant a sinistris (Matth. 25), Christiani sint atque gentiles: et non potius boni et mali. Non memini me", "candidate_score": 0.686659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_37_39", "bdc_text": "Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat : «nescimus » [ Joh 14 , 5 ] .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", "candidate_score": 0.685953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_912", "psc_text": "autem revelavit Deus per spiritum suum » (Ibid. v. 10). Et si revelatum est Apostolo, intelligere debeamus, quomodo et aliis revelaverit. Ad quae brevis responsio est, non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Si enim ignoratur, quomodo sciri potest? Quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. « Spes enim quae videtur, non est spes » (Rom. 8. 24), sed jam certa possessio; quomodo si velit quispiam dicere: ostende mihi quod invisibile est: loquere quod audiri non potest: 328 expone quod cogitatio non comprehendit humana. Ergo hoc sensu Apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis, et aure carnali, et cogitatione mortali non possint spiritualia comprehendi. « Etsi enim noveramus quondam Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum » (2. Cor. 5. 16). Et in Joannis Epistola scribitur: « Carissimi, nunc filii Dei sumus, et necdum manifestum", "candidate_score": 0.682197, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2893", "psc_text": "ut agamus semper gratias largitori; sciamusque nos nihil esse, nisi quod donavit, in nobis ipse servaverit, dicente Apostolo: Non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei (Rom. 9. 16) . Velle et currere meum est: sed ipsum meum, sine Dei semper auxilio non erit meum. Dicit enim idem Apostolus: Deus est qui operatur in nobis et velle et perficere (Philip. 2. 13) . Et Salvator in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. 5. 17) . Semper largitor, semperque donator est. Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper donaverit. Peto, ut accipiam: et cum accepero, rursus peto. Avarus sum ad accipienda beneficia Dei, nec ille deficit in dando, nec ego satior in accipiendo. 1034 Quanto plus bibero, tanto plus sitio. Legi enim a Psalmista cantari. Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Omne quod habemus bonum, gustus est Domini. Cum me putavero", "candidate_score": 0.675536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_48_50", "bdc_text": "et crassa imaginanti amplior dictorum confirmatio datur . Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2893", "psc_text": "ut agamus semper gratias largitori; sciamusque nos nihil esse, nisi quod donavit, in nobis ipse servaverit, dicente Apostolo: Non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei (Rom. 9. 16) . Velle et currere meum est: sed ipsum meum, sine Dei semper auxilio non erit meum. Dicit enim idem Apostolus: Deus est qui operatur in nobis et velle et perficere (Philip. 2. 13) . Et Salvator in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. 5. 17) . Semper largitor, semperque donator est. Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper donaverit. Peto, ut accipiam: et cum accepero, rursus peto. Avarus sum ad accipienda beneficia Dei, nec ille deficit in dando, nec ego satior in accipiendo. 1034 Quanto plus bibero, tanto plus sitio. Legi enim a Psalmista cantari. Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Omne quod habemus bonum, gustus est Domini. Cum me putavero", "candidate_score": 0.665365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_6_8", "bdc_text": "Das dritte Buch behandelt vornehmlich die Stellen aus Joh 14 , s. Oekolampad BA II 785 , Anm. 3 . legi et approbavi semper . Miroram Rande von fremder Hand :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_769", "psc_text": "in gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » (Mal. 1. 10). Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. Secundus virgam nuceam [Vulg. vigilantem ] et ollam succensam a facie Aquilonis, et pardum spoliatum suis coloribus; et quadruplex diversis metris nectit alphabetum ( Lamentationes ). Tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus involuta, ut apud Hebraeos istae partes cum exordio Geneseos ante annos triginta non legantur. Quartus vero qui et extremus inter quatuor Prophetas, temporum conscius, et totius mundi φιλοΐστωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus, et regna omnia subvertentem, claro sermone pronuntiat. David, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam jungit et Christum, sanctarumque nuptiarum dulce canit", "candidate_score": 0.655613, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2852", "psc_text": "seipsos decipiant, et veritas in eis non sit, nullam habere virtutem, cum virtus magna sit sapientia. Dixit autem, ipsa sapientia, homini, Ecce pietas est sapientia (Job 28. 28. juxta LXX). Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines, Dei non habere pietatem, quam Graeci vel εὐσέβειαν, vel expressius et plenius θεοσέβειαν vocam. Quid autem pietas est, nisi Dei cultus? ET UNDE ILLE COLITUR NISI CARITATE? Caritas igitur de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta, magna et vera virtus est, quia ipsa est finis praecepti. Merito dicta est fortis, sicut mors (Cant. 2. 6), sive quia nemo eam vincit, sicut mortem: sive quia in hac vita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut Dominus ait: Majorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis (Joan. 15. 13): sive potius, quia sicut mors animam avellit a sensibus carnis, sic caritas a", "candidate_score": 0.655182, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_56_58", "bdc_text": "oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ; vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 4 . vel CyrillusIm Kommentar des Cyrill von Alexandrien zum Johannese vangelium ( MPG LXXIII-LXXIV ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_769", "psc_text": "in gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » (Mal. 1. 10). Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. Secundus virgam nuceam [Vulg. vigilantem ] et ollam succensam a facie Aquilonis, et pardum spoliatum suis coloribus; et quadruplex diversis metris nectit alphabetum ( Lamentationes ). Tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus involuta, ut apud Hebraeos istae partes cum exordio Geneseos ante annos triginta non legantur. Quartus vero qui et extremus inter quatuor Prophetas, temporum conscius, et totius mundi φιλοΐστωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus, et regna omnia subvertentem, claro sermone pronuntiat. David, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam jungit et Christum, sanctarumque nuptiarum dulce canit", "candidate_score": 0.654957, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2416", "psc_text": "Sine Lege enim peccatum mortuum erat. Ego autem vivebam aliquando sine Lege: sed ubi venit mandatum, peccatum revixit. Ego autem mortuus sum, et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Peccatum enim, occasione accepta per mandatum, seduxit me, et per illud occidit. Itaque Lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bonum est, mihi mors est? Absit. Sed ut peccatum appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem: ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. Scimus enim, quia Lex spiritalis est: ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato. Quod enim operor, ignoro [al. non intelligo]. Non enim quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod habitat in me, peccatum. Scio enim quod non habitat in me, hoc est in", "candidate_score": 0.653866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54_56", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. . Hęc mihi sententia non videtur inutilis , non reiicio tamen interim quae Bucerus Gemeint ist entweder Bucers im April 1528 erschienene «Enarratio in evangelion Iohannis » oder seine im März 1530 erschienenen «Enarrationes perpetvae in sacra quatvor evangelia , recognitae nuper & locis compluribus auctae» , Bibliographia Bucerana Nr. 20.28 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", "candidate_score": 0.65383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_32", "bdc_text": "«Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1907", "psc_text": "oves perditas domus Israel (Matth. 15. 24) . Et eo tempore Jacob super eo verba completa sunt: Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat, cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium (Genes. 49. 10; juxta LXX) . Bene David jurabat, bene vota faciebat dicens: Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero in lectum strati mei: si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, et requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob (Ps. 131. 3, et seqq.) ; et statim quid desideraret exposuit, atque oculis prophetalibus, quem nos venisse jam credimus, ille venturum esse cernebat. Ecce audivimus illum in Ephrata, invenimus eum in campis sylvae (Ibid. 6) . ZO quippe sermo Hebraicus, ut te docente didici, non Mariam matrem Domini, hoc est, αὐτὴν, sed ipsum, id est, αὐτὸν significat. Unde loquitur confidenter: Introibimus in tabernaculum ejus; adorabimus in loco ubi", "candidate_score": 0.653326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2853", "psc_text": "quia nemo eam vincit, sicut mortem: sive quia in hac vita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut Dominus ait: Majorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis (Joan. 15. 13): sive potius, quia sicut mors animam avellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. Huic subservit scientia, cum est utilis: nam sine illa inflat. Quod vero illa aedificando impleverit, nihil ibi ista inane quod inflet inveniet. Utilem porro scientiam definiendo monstravit: ubi cum dixisset, Ecce pietas est sapientia, continuo subjunxit: Abstinere vero a malis, scientia est (Job 28. 28). Cur ergo non dicimus, qui hanc virtutem habet, habere omnes: cum plenitudo Legis, sit caritas (Rom. 13. 10) ? An quanto magis est in homine, tanto magis est virtute praeditus: quanto autem minus, tanto minus inest virtus ei; quia ipsa est virtus: et quanto minus est virtus, tanto majus est vitium? Ubi ergo", "candidate_score": 0.651597, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1059", "psc_text": "tua. » In Hebraeo: « Decore tuo prospere ascende: propter veritatem et mansuetudinem justitiae, et deducet te mirabiliter dextera tua. » Secundo scriptum est apud Hebraeos, decore tuo, ne quis idipsum vitio librariorum repetitum putet. Et est figura quae apud Rhetores, Repetitio nominatur. More ergo Panegyrici, quo laudatores loquuntur ad eos quos praeconiis efferunt, armatum cohortatur ad praelium: ut semel arrepta bella non deserat, et super hostium strages victor incedens, praeparet sibi regnum in his, quos de diaboli eripiens potestate, suo copulavit imperio; et dicat: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus (Psal. 2. 6) . Nullique dubium, veritatem, et modestiam, et justitiam, Christum appellari, qui dicit, Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Et, Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 29) . Et, Qui factus est nobis a Deo justitia, et redemptio, et sanctitas (1. Cor.", "candidate_score": 0.643201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_66_68", "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrycho Bullingero , ecclesiastę Primęguardi ę Bremgarten. , dilecto fratriunter der Adresse von Bullingers Hand : Ioan. Oecolampadii manus . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", "candidate_score": 0.639047, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_1", "bdc_text": "Vigilii librosGemeint ist zweifellos Vigilius von Thapsus ( etwa 500 ) , dessen «libri quinque contra Eutychetem » ( MPL LXII 95ff ) Bullinger 1539 herausgab ( HBD 27 , 25 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1198", "psc_text": "Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus ejus, et contra Gentes libri, cunctam saeculi obtinent (al. continent ) disciplinam. Minutius Felix causidicus Romani fori, in libro, cui titulus Octavius est; et in altero contra Mathematicos (si tamen inscriptio non mentitur auctorem) quid Gentilium scripturarum dimisit intactum? Septem libros adversus Gentes Arnobius edidit, totidemque discipulus ejus Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et", "candidate_score": 0.638866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_62_64", "bdc_text": "Capellę meo commenda . Basileę , 4 . octobris .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", "candidate_score": 0.63699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_1", "bdc_text": "Vigilii librosGemeint ist zweifellos Vigilius von Thapsus ( etwa 500 ) , dessen «libri quinque contra Eutychetem » ( MPL LXII 95ff ) Bullinger 1539 herausgab ( HBD 27 , 25 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1197", "psc_text": "429 quid non de media Philosophia est? Hunc imitatus Origenes, decem scripsit Stromateas, Christianorum et Philosophorum inter se sententias comparans: et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio, Cornutoque confirmans. Scripsit et Miltiades contra Gentes volumen egregium. Hippolytus quoque, et Apollonius, Romanae urbis Senator, propria opuscula condiderunt. Exstant et Julii Africani libri, qui temporum scripsit historias; et Theodori, qui postea Gregorius appelatus est (S. Gregorius Thaumaturgus), viri Apostolicorum signorum. atque virtutum; et Dionysii Alexandrini Episcopi: Anatolii quoque Laodicenae Ecclesiae Sacerdotis; nec non Presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii Caesariensis Episcopi, et Eustathii Antiocheni, et Athanasii Alexandrini: Eusebii quoque Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid", "candidate_score": 0.634991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_62_64", "bdc_text": "Capellę meo commenda . Basileę , 4 . octobris .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_29", "psc_text": "pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam laudes admiscet. 1. Quantus Beatitudinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium (I. Tim. 5) : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis", "candidate_score": 0.628166, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_65_67", "bdc_text": "Oecolampadius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrycho Bullingero , ecclesiastę Primęguardi ę Bremgarten. , dilecto fratriunter der Adresse von Bullingers Hand :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.625076, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_67", "bdc_text": "] Heinrycho Bullingero , ecclesiastę Primęguardi ę Bremgarten. , dilecto fratriunter der Adresse von Bullingers Hand :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.617422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_67", "bdc_text": "] Heinrycho Bullingero , ecclesiastę Primęguardi ę Bremgarten. , dilecto fratriunter der Adresse von Bullingers Hand :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", "candidate_score": 0.614595, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf031", "work_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium", "max_score": 0.720461, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_20", "psc_text": "ubi fuit prius? Quod spiritus Deus est, dictum est (Joan. IV, 24): Spiritus Deus est. Et quod filius spiritus est vivificans, quod ista fides sit perfecta in Christum, dicit Petrus (Joan. VI, 69, 70): Verbum vitae aeternae habes: et nos credimus in te, Domine, quoniam tu es Christus filius Dei. Quid est verbum vitae aeternae? quoniam si quis te audit, vivet in aeternum. Quod a Deo (Joan. VII, 29): Ego scio ipsum, quod ab ipso sum. Quod substantia patris Christus (Joan. XIV, 10, 11): Ego in patre, et pater in me. Hoc non per dignitatem solum, sed per substantiam. Si enim per dignitatem solum, quomodo ipse dicit (Ibid. 28): Pater meus major me est: et pater mittat, mittatur filius? Rursus autem datur filio a patre dignitas: Secundum hoc igitur pater in filio. Numquid et filius dat dignitatem patri, non habenti substantiam? Igitur et pater in filio, et filius in patre.", "candidate_score": 0.720461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_469", "psc_text": "Sed vel hoc verbum, vel illud significat et genitum filium, quod est foris esse, tamen cum patre esse, cum dictum est: Qui est in sinu patris. Omnibus lectionibus ita esse diligens et fidelis quaesitor intelliget. Jam vero Spiritum sanctum alio quodam modo ipsum esse Jesum Christum occultum, interiorem, cum animis fabulantem, docentem ista, intelligentiasque tribuentem, et a patre per Christum genitum, et in Christo: quippe cum unigenitus filius Christus sit, multis nos libris exposuimus; et quod exemplis plurimis approbavimus, satis clarum est. Hoc modo atque hac intelligentia ut pater et Deus cum filio ὁμοούσιον, et filius quod ipse vita est cum eo. Quia autem ipse intelligentia est Christus, et Spiritus sanctus ὁμοούσιον intelligitur: unde juncto patri filioque accepto, quod sit idem quod Spiritus sanctus, eo quidem modo, quo filius idem est quod pater; ita tamen, ut quomodo pater et filius unum cum sint, sic tamen Pater sit etiam filius, existentia", "candidate_score": 0.710114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_47", "psc_text": "et daemones dixerunt filium esse Dei (Marc. I, 24): Quid nobis et tibi, fili Dei, venisti? Quod non oportet dubitare de Christo (Matth. XI, 6): Beatus est qui non scandalizatur in me. Quod omnia patris filius habet (Ibid. 27): Omnia mihi tradita sunt a patre, nullus cognoscit filium nisi pater, nec patrem nisi filius cognoscit, et cui vult filius revelare. Quae causa, solum filium scire patrem, aut patrem ut cognoscat filium? nisi quod nullus habet substantiam ejus. Omnia enim quae in claritudine, et in divinitate, in potentia, in ipsa actione et cognoscunt patrem, et colunt. Sed quoniam cognoscere, hoc est, scire ipsius Dei, ipsum quod est ei esse, hoc est, substantiam ejus: idcirco nullus cognoscit Deum, nisi substantiam eamdem habens filius, et habens ab ipso. Alio enim modo nullus potuit videre, sicuti dictum est (Joan. I, 18): Unigenitus, qui est in gremio patris, ille enarravit. Quod est esse Deum? in", "candidate_score": 0.709388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_330", "psc_text": "dico: ut pater et filius unum sint: item quod Jesus et Spiritus sanctus unum sint: ac propterea omnes unum sint, juncta lectione Joannes declaravit; coepit namque a Λόγου (Joan. XIV, 6): Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Quis enim ad id quod est esse, et verum esse pervenit, quod pater est, nisi per vitam: vita enim quae vera vita est, quia aeterna est, hoc est vere esse, nihil enim mutatur, nihil corrumpitur, quae genera mortis sunt, vita esse, verum vita est (Job. XVII, 2): Vivit, inquit, Deus. Ergo vitam esse, Deus est. Et (Joan. XIV, 19): Ego, inquit, vivo. Quicumque ad Christum venit, ad vitam venit, et sic per vitam ad Deum: ergo juncti sunt Deus et λόγος. Et hinc illud est (Joan. XV, 23): Qui me cognovit cognovit et Patrem. Et (Joan. XIV, 9): Qui me vidit vidit et Patrem.", "candidate_score": 0.70498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_317", "psc_text": "Paulus (Rom. XI. 33): O, inquit, altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Sic dictum ab eodem (Ephes. III, 10): Multiformis sapientia Dei. Hinc et secretum Dei, hinc et Christus dictus sapientia, hinc et illud (Ibid. 18): Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, altitudo, profundum, scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi. Ita et scientia Deus est, et nos scientia liberat, sed per Christum tamen, quia ipse est et scientia, et janua, et vita, et λόγος, et omnium per quem facta sunt omnia. Ergo et scire ista, et etiam charitatem in Christum habere debemus. Haec atque alia plurima, et Deum scientiam esse, et Christum, et Spiritum sanctum satis clarum etiam vitam esse uno licet satis probatur exemplo; nam in aliis libris uberius approbavimus (Joan., V, 26): Sicuti enim Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Item dicit (Joan. VI, 58): Sicut me", "candidate_score": 0.701402, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_330", "psc_text": "dico: ut pater et filius unum sint: item quod Jesus et Spiritus sanctus unum sint: ac propterea omnes unum sint, juncta lectione Joannes declaravit; coepit namque a Λόγου (Joan. XIV, 6): Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Quis enim ad id quod est esse, et verum esse pervenit, quod pater est, nisi per vitam: vita enim quae vera vita est, quia aeterna est, hoc est vere esse, nihil enim mutatur, nihil corrumpitur, quae genera mortis sunt, vita esse, verum vita est (Job. XVII, 2): Vivit, inquit, Deus. Ergo vitam esse, Deus est. Et (Joan. XIV, 19): Ego, inquit, vivo. Quicumque ad Christum venit, ad vitam venit, et sic per vitam ad Deum: ergo juncti sunt Deus et λόγος. Et hinc illud est (Joan. XV, 23): Qui me cognovit cognovit et Patrem. Et (Joan. XIV, 9): Qui me vidit vidit et Patrem.", "candidate_score": 0.701296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_412", "psc_text": "latitudo Dei, quae longitudo, quae profunditas et altitudo (Ephes. III, 18) ; et confirmata fuerit charitas, et fides in Christum per Spiritum sanctum, quia scientia est, fiet salvus: plene namque ipse dicit testimonium de Christo, et docet omnia, et est interior Christi virtus, scientiam tribuens, et ad salvationem proficiens, unde alter Paracletus. Etenim mortuis per peccata hominibus vita prius danda fuerat, ut erigerentur in Deum per fidem, quod erat jam vivere ex Dei vita quam attulit Christus in carne, ut carni etiam subveniret. Quare confirmatis hominibus per fidem in Christum filium Dei, etiam scientia danda videatur, et de Christo, et perinde de Deo: item de mundo, ut eum argueret. Quae cum intellexissent, facilius ad Dei lucem hominis sui divinorumque intelligentia liberarentur terrenorum mundanorumque contemptu, et desiderio quod excitat scientia divinorum. XVIII. Venit ergo posterior, id est, fides posterior operari: recedente enim Christo, qui per miracula et per praecepta seminaverat fidem,", "candidate_score": 0.698356, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_40_42", "bdc_text": "Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_330", "psc_text": "dico: ut pater et filius unum sint: item quod Jesus et Spiritus sanctus unum sint: ac propterea omnes unum sint, juncta lectione Joannes declaravit; coepit namque a Λόγου (Joan. XIV, 6): Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Quis enim ad id quod est esse, et verum esse pervenit, quod pater est, nisi per vitam: vita enim quae vera vita est, quia aeterna est, hoc est vere esse, nihil enim mutatur, nihil corrumpitur, quae genera mortis sunt, vita esse, verum vita est (Job. XVII, 2): Vivit, inquit, Deus. Ergo vitam esse, Deus est. Et (Joan. XIV, 19): Ego, inquit, vivo. Quicumque ad Christum venit, ad vitam venit, et sic per vitam ad Deum: ergo juncti sunt Deus et λόγος. Et hinc illud est (Joan. XV, 23): Qui me cognovit cognovit et Patrem. Et (Joan. XIV, 9): Qui me vidit vidit et Patrem.", "candidate_score": 0.698112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_302", "psc_text": "Salvatoris adventum, cum in Salvatore ipsum Deum vidimus, cum ab eo docti atque instructi sumus, cum ab eo sanctum Spiritum intelligentiae magistrum accepimus, quid aliud tantus intelligentiae magister dabit, nisi Deum nosse, Deum cognoscere, Deum fateri? Et majores nostri quaesierunt quid esset, aut quis esset Deus; et his ab eo qui in ejus gremio semper est responsum est ita (Joan. XIV. 9, 10): Me videtis et Patrem meum quaeritis, olim vobiscum sum: qui me vidit, vidit et Patrem, ego in Patre, et Pater in me. Ergo quid dicimus? Deum nempe Spiritum, et Spiritum vitae: dictum enim est, vita pater est, et item Christus Spiritus est. Et ipse rursus de se dixit (Ibid. V\\. 6): Ego sum vita. Et (Joan. V. 26): Ut Pater habet in se vitam, ita et Filio dedit habere ex se vitam. Eodem modo Spiritus sanctus Spiritus est, utique et ipse vita. Nam omnia Christus accepit a", "candidate_score": 0.697151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_330", "psc_text": "dico: ut pater et filius unum sint: item quod Jesus et Spiritus sanctus unum sint: ac propterea omnes unum sint, juncta lectione Joannes declaravit; coepit namque a Λόγου (Joan. XIV, 6): Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Quis enim ad id quod est esse, et verum esse pervenit, quod pater est, nisi per vitam: vita enim quae vera vita est, quia aeterna est, hoc est vere esse, nihil enim mutatur, nihil corrumpitur, quae genera mortis sunt, vita esse, verum vita est (Job. XVII, 2): Vivit, inquit, Deus. Ergo vitam esse, Deus est. Et (Joan. XIV, 19): Ego, inquit, vivo. Quicumque ad Christum venit, ad vitam venit, et sic per vitam ad Deum: ergo juncti sunt Deus et λόγος. Et hinc illud est (Joan. XV, 23): Qui me cognovit cognovit et Patrem. Et (Joan. XIV, 9): Qui me vidit vidit et Patrem.", "candidate_score": 0.69656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_4", "psc_text": "et in terra nominatur, ut det vobis secundum divitias gloriae suae, virtute confortari per spiritum suum in interiore homine, habitare Christum per fidem in cordibus vestris, in charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo, et altitudo et profundum: scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. Ei autem qui potest super omnia facere abundantius quam petimus aut intelligimus, secundum virtutem quae operatur in nobis, ipsi gloria in Christo Jesu, et ἐκκλησίᾳ, in omnes generationes saeculorum. Quid ex his apparet possibile esse cognoscere Deum et Dei filium: et quomodo pater, quomodo filius? Est autem et illud in Evangelio secundum Joannem (Joan. I, 18): Deum nullus vidit unquam: unigenitus filius qui est in gremio patris, ille exposuit. Possibile igitur dicere de Deo, et idcirco et de filio. Quis enim de patre exposuit? filius. Quis iste? qui est in gremio. Non", "candidate_score": 0.696532, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_352", "psc_text": "omnibus epistolis (Gal. I, 1): Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino nostro Jesu Christo. Item (Joan. X, 30): Non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et per Deum Patrem. Item in Evangelio (Joan. XIV, 9): Ego et Pater unum sumus: ego in Patre, et Pater in me. XVIII. Nos quoque patrem et filium religiose semper usurpamus, et recte secundum rationem supradictam: etenim motus, ut supra docuimus, filius, atque ipse motus vita et scientia, vel sapientia. Certe Paulus plenissime expressit quod intelligi voluimus (I Cor. I, 4, 5): Gratias ago, inquit, Deo meo semper pro vobis in Christo Jesu, quod omnes locupletati estis in illo, in omni verbo et in omni scientia. Verbum Christum diximus, id est, vitam, scientiam Spiritum sanctum, ergo unum: In Christo enim, ait, locupletati estis. Quod cum ita sit, si Deus et Christus unum, cum Christus et Spiritus unum, jure", "candidate_score": 0.695441, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_335", "psc_text": "16): ut penes vos sit in aeternum Spiritus veritatis. Et de se dixit (Ibid., 6): Ego sum veritas. Deinde adjecit (Ibid., 19): Quem mundus non potest videre. Et de se dixit (Ibid.): Jam me mundus non videbit. Deinde adjecit (Ibid., 17): Quoniam ipsum non videt, neque cognoscit ipsum. Sed et Christum nemo cognovit (Joan. I, 11): In sua venit et mundus eum non cognovit. Adjecit (Joan. XIV, 17): Vos cognoscetis ipsum, quoniam manet in vobis, et in vobis est. Et ipse de se ita (Joan. XIV, 19): Vos videbitis me. Et quoniam Christus vita est, de se adjunxit (Ibid.): Quoniam ego vivo, et vos vivetis. Et quia Spiritus sanctus intelligentia est, utroque autem mundus ipse caret, ideo adjecit (Ibid., 17): Quoniam apud vos manet, et in vobis est. Unde autem aut est in illis, aut jam manet Spiritus sanctus, si adhuc postea venturus est, et non jam per Christum apud", "candidate_score": 0.692398, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_335", "psc_text": "16): ut penes vos sit in aeternum Spiritus veritatis. Et de se dixit (Ibid., 6): Ego sum veritas. Deinde adjecit (Ibid., 19): Quem mundus non potest videre. Et de se dixit (Ibid.): Jam me mundus non videbit. Deinde adjecit (Ibid., 17): Quoniam ipsum non videt, neque cognoscit ipsum. Sed et Christum nemo cognovit (Joan. I, 11): In sua venit et mundus eum non cognovit. Adjecit (Joan. XIV, 17): Vos cognoscetis ipsum, quoniam manet in vobis, et in vobis est. Et ipse de se ita (Joan. XIV, 19): Vos videbitis me. Et quoniam Christus vita est, de se adjunxit (Ibid.): Quoniam ego vivo, et vos vivetis. Et quia Spiritus sanctus intelligentia est, utroque autem mundus ipse caret, ideo adjecit (Ibid., 17): Quoniam apud vos manet, et in vobis est. Unde autem aut est in illis, aut jam manet Spiritus sanctus, si adhuc postea venturus est, et non jam per Christum apud", "candidate_score": 0.69228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_51_53", "bdc_text": "Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ?", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_106", "psc_text": "Deus non intelligitur nec intelligentiam ascendit: non tamen quod non sit, quod est simplex Deus: et non quod ista quasi aliud, quod in se ipso sint, aut ut accidentia, sed istud ipsum Deum esse: et sic esse ὁμοούσιον est quod est esse, et pater quod est esse. Quod autem sic esse filius est, Deus enim quod est esse, sic autem esse λόγος, et hoc significat semper quod dicit: Ego et pater unum sumus (Joan. X, 30) . Et: Pater in me, et ego in patre (Joan. XIV, 10) . Et: si quis me vidit, vidit et patrem, ὁμοούσια enim. (Ibid., 9). Quid ergo dicit, dicens: praeexistit substantia, ὁμοούσιον est? Quid vero si ὁμοούσιον est, non necesse est sic intelligere quod praeexistat substantia, a quo duo ista substantia similia facta sint? et secundum tuam rationem, et tu in idipsum incurris, quod metuis in ὁμοούσιον. An tibi soli licet intelligere ὁμοούσιον, patre", "candidate_score": 0.691825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_20", "psc_text": "ubi fuit prius? Quod spiritus Deus est, dictum est (Joan. IV, 24): Spiritus Deus est. Et quod filius spiritus est vivificans, quod ista fides sit perfecta in Christum, dicit Petrus (Joan. VI, 69, 70): Verbum vitae aeternae habes: et nos credimus in te, Domine, quoniam tu es Christus filius Dei. Quid est verbum vitae aeternae? quoniam si quis te audit, vivet in aeternum. Quod a Deo (Joan. VII, 29): Ego scio ipsum, quod ab ipso sum. Quod substantia patris Christus (Joan. XIV, 10, 11): Ego in patre, et pater in me. Hoc non per dignitatem solum, sed per substantiam. Si enim per dignitatem solum, quomodo ipse dicit (Ibid. 28): Pater meus major me est: et pater mittat, mittatur filius? Rursus autem datur filio a patre dignitas: Secundum hoc igitur pater in filio. Numquid et filius dat dignitatem patri, non habenti substantiam? Igitur et pater in filio, et filius in patre.", "candidate_score": 0.689815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_23", "psc_text": "patris, et in gremio filius; sic a ventre filii spiritus; ὁμοούσιον ergo tres; et idcirco in omnibus unus Deus. Quod non sit ex mundo (Joan. VIII, 3): Ego sum lumen mundi; propter ipsum enim vivit mundus, ac vivet quamdiu obedierit ei. Quod omnes tres spiritus, jam dixit (Joan. IV, 24): Deus spiritus est. Et dicentibus quibusdam (Joan. VIII, 19): Ubi est pater tuus? dixit: Neque me nostis, neque patrem meum: Si me sciretis, scire possetis et patrem meum. Spiritus autem sanctus Spiritus manifeste; ista autem omnia et pater, et ex patre: ὁμοούσιον ergo. Non enim spiritus ut alii: illi enim a Deo, non ex Deo: ὁμοούσιον igitur ista tria. Quod filius verus (Joan. XVI, 27, 28): Ego enim ex Deo exivi, ut ex gremio patris, et advenio in mundum. Quod antequam in carne esset, erat Christus (Joan. VIII, 56, 58): Abraham, pater vester, laetabatur ut videret diem meum: et vidit", "candidate_score": 0.685744, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_302", "psc_text": "Salvatoris adventum, cum in Salvatore ipsum Deum vidimus, cum ab eo docti atque instructi sumus, cum ab eo sanctum Spiritum intelligentiae magistrum accepimus, quid aliud tantus intelligentiae magister dabit, nisi Deum nosse, Deum cognoscere, Deum fateri? Et majores nostri quaesierunt quid esset, aut quis esset Deus; et his ab eo qui in ejus gremio semper est responsum est ita (Joan. XIV. 9, 10): Me videtis et Patrem meum quaeritis, olim vobiscum sum: qui me vidit, vidit et Patrem, ego in Patre, et Pater in me. Ergo quid dicimus? Deum nempe Spiritum, et Spiritum vitae: dictum enim est, vita pater est, et item Christus Spiritus est. Et ipse rursus de se dixit (Ibid. V\\. 6): Ego sum vita. Et (Joan. V. 26): Ut Pater habet in se vitam, ita et Filio dedit habere ex se vitam. Eodem modo Spiritus sanctus Spiritus est, utique et ipse vita. Nam omnia Christus accepit a", "candidate_score": 0.684591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_352", "psc_text": "omnibus epistolis (Gal. I, 1): Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino nostro Jesu Christo. Item (Joan. X, 30): Non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et per Deum Patrem. Item in Evangelio (Joan. XIV, 9): Ego et Pater unum sumus: ego in Patre, et Pater in me. XVIII. Nos quoque patrem et filium religiose semper usurpamus, et recte secundum rationem supradictam: etenim motus, ut supra docuimus, filius, atque ipse motus vita et scientia, vel sapientia. Certe Paulus plenissime expressit quod intelligi voluimus (I Cor. I, 4, 5): Gratias ago, inquit, Deo meo semper pro vobis in Christo Jesu, quod omnes locupletati estis in illo, in omni verbo et in omni scientia. Verbum Christum diximus, id est, vitam, scientiam Spiritum sanctum, ergo unum: In Christo enim, ait, locupletati estis. Quod cum ita sit, si Deus et Christus unum, cum Christus et Spiritus unum, jure", "candidate_score": 0.682661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26_28", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_4", "psc_text": "et in terra nominatur, ut det vobis secundum divitias gloriae suae, virtute confortari per spiritum suum in interiore homine, habitare Christum per fidem in cordibus vestris, in charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo, et altitudo et profundum: scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. Ei autem qui potest super omnia facere abundantius quam petimus aut intelligimus, secundum virtutem quae operatur in nobis, ipsi gloria in Christo Jesu, et ἐκκλησίᾳ, in omnes generationes saeculorum. Quid ex his apparet possibile esse cognoscere Deum et Dei filium: et quomodo pater, quomodo filius? Est autem et illud in Evangelio secundum Joannem (Joan. I, 18): Deum nullus vidit unquam: unigenitus filius qui est in gremio patris, ille exposuit. Possibile igitur dicere de Deo, et idcirco et de filio. Quis enim de patre exposuit? filius. Quis iste? qui est in gremio. Non", "candidate_score": 0.682181, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26_28", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_317", "psc_text": "Paulus (Rom. XI. 33): O, inquit, altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Sic dictum ab eodem (Ephes. III, 10): Multiformis sapientia Dei. Hinc et secretum Dei, hinc et Christus dictus sapientia, hinc et illud (Ibid. 18): Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, altitudo, profundum, scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi. Ita et scientia Deus est, et nos scientia liberat, sed per Christum tamen, quia ipse est et scientia, et janua, et vita, et λόγος, et omnium per quem facta sunt omnia. Ergo et scire ista, et etiam charitatem in Christum habere debemus. Haec atque alia plurima, et Deum scientiam esse, et Christum, et Spiritum sanctum satis clarum etiam vitam esse uno licet satis probatur exemplo; nam in aliis libris uberius approbavimus (Joan., V, 26): Sicuti enim Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Item dicit (Joan. VI, 58): Sicut me", "candidate_score": 0.681235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_47", "psc_text": "et daemones dixerunt filium esse Dei (Marc. I, 24): Quid nobis et tibi, fili Dei, venisti? Quod non oportet dubitare de Christo (Matth. XI, 6): Beatus est qui non scandalizatur in me. Quod omnia patris filius habet (Ibid. 27): Omnia mihi tradita sunt a patre, nullus cognoscit filium nisi pater, nec patrem nisi filius cognoscit, et cui vult filius revelare. Quae causa, solum filium scire patrem, aut patrem ut cognoscat filium? nisi quod nullus habet substantiam ejus. Omnia enim quae in claritudine, et in divinitate, in potentia, in ipsa actione et cognoscunt patrem, et colunt. Sed quoniam cognoscere, hoc est, scire ipsius Dei, ipsum quod est ei esse, hoc est, substantiam ejus: idcirco nullus cognoscit Deum, nisi substantiam eamdem habens filius, et habens ab ipso. Alio enim modo nullus potuit videre, sicuti dictum est (Joan. I, 18): Unigenitus, qui est in gremio patris, ille enarravit. Quod est esse Deum? in", "candidate_score": 0.680162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_47", "psc_text": "et daemones dixerunt filium esse Dei (Marc. I, 24): Quid nobis et tibi, fili Dei, venisti? Quod non oportet dubitare de Christo (Matth. XI, 6): Beatus est qui non scandalizatur in me. Quod omnia patris filius habet (Ibid. 27): Omnia mihi tradita sunt a patre, nullus cognoscit filium nisi pater, nec patrem nisi filius cognoscit, et cui vult filius revelare. Quae causa, solum filium scire patrem, aut patrem ut cognoscat filium? nisi quod nullus habet substantiam ejus. Omnia enim quae in claritudine, et in divinitate, in potentia, in ipsa actione et cognoscunt patrem, et colunt. Sed quoniam cognoscere, hoc est, scire ipsius Dei, ipsum quod est ei esse, hoc est, substantiam ejus: idcirco nullus cognoscit Deum, nisi substantiam eamdem habens filius, et habens ab ipso. Alio enim modo nullus potuit videre, sicuti dictum est (Joan. I, 18): Unigenitus, qui est in gremio patris, ille enarravit. Quod est esse Deum? in", "candidate_score": 0.677531, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_317", "psc_text": "Paulus (Rom. XI. 33): O, inquit, altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Sic dictum ab eodem (Ephes. III, 10): Multiformis sapientia Dei. Hinc et secretum Dei, hinc et Christus dictus sapientia, hinc et illud (Ibid. 18): Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, altitudo, profundum, scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi. Ita et scientia Deus est, et nos scientia liberat, sed per Christum tamen, quia ipse est et scientia, et janua, et vita, et λόγος, et omnium per quem facta sunt omnia. Ergo et scire ista, et etiam charitatem in Christum habere debemus. Haec atque alia plurima, et Deum scientiam esse, et Christum, et Spiritum sanctum satis clarum etiam vitam esse uno licet satis probatur exemplo; nam in aliis libris uberius approbavimus (Joan., V, 26): Sicuti enim Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Item dicit (Joan. VI, 58): Sicut me", "candidate_score": 0.665332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_323", "psc_text": "pater in filio cognoscitur. Unde? Quia non scitis me, nec Patrem; si sciretis me, sciretis et Patrem. Ipsum hoc quid est? Sciretis a me esse, quia ipse et scientia, quod est Spiritus sanctus. Item ad illos quia Verbum est, et Verbum pater: ergo una substantia (Ibid., 26): Item qui me misit verus est, et ego quae audivi ab ipso ea loquor. Pater filio loquitur, filius mundo: quia pater per filium, et filius virtute Verbi patris facit omnia, id est, secum loquens Verbum per Verbum in manifesto loquens facit omnia. Secum autem loquens Verbum Deus est cum filio, quia pater et filius unus Deus. Ipse praeterea dicit (Ibid. 51): Amen, amen dico vobis: si quis verbum meum custodierit, mortem non videbit. Et ipse rursum (Ibid., 55): Novi enim Patrem, et verbum ejus custodio. Uterque Verbum, sed ut dixi. Illud quantum aut quale est in Joanne (Joan. X, 17, 18)? Propterea me", "candidate_score": 0.660998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_335", "psc_text": "16): ut penes vos sit in aeternum Spiritus veritatis. Et de se dixit (Ibid., 6): Ego sum veritas. Deinde adjecit (Ibid., 19): Quem mundus non potest videre. Et de se dixit (Ibid.): Jam me mundus non videbit. Deinde adjecit (Ibid., 17): Quoniam ipsum non videt, neque cognoscit ipsum. Sed et Christum nemo cognovit (Joan. I, 11): In sua venit et mundus eum non cognovit. Adjecit (Joan. XIV, 17): Vos cognoscetis ipsum, quoniam manet in vobis, et in vobis est. Et ipse de se ita (Joan. XIV, 19): Vos videbitis me. Et quoniam Christus vita est, de se adjunxit (Ibid.): Quoniam ego vivo, et vos vivetis. Et quia Spiritus sanctus intelligentia est, utroque autem mundus ipse caret, ideo adjecit (Ibid., 17): Quoniam apud vos manet, et in vobis est. Unde autem aut est in illis, aut jam manet Spiritus sanctus, si adhuc postea venturus est, et non jam per Christum apud", "candidate_score": 0.655457, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_331", "psc_text": "est. Et (Joan. XIV, 19): Ego, inquit, vivo. Quicumque ad Christum venit, ad vitam venit, et sic per vitam ad Deum: ergo juncti sunt Deus et λόγος. Et hinc illud est (Joan. XV, 23): Qui me cognovit cognovit et Patrem. Et (Joan. XIV, 9): Qui me vidit vidit et Patrem. Hinc et illud (Ibid., 11): Non credis, quod ego in Patre, et Pater in me? Hinc et illud mystice (Joan. XIV, 14): Et si quid aliquando petieritis in nomine meo, istud faciam. Quid est petere in Christi nomine? animam aeternam fieri, lucem Dei videre, ad ipsum videndum venire, aeternam vitam habere, non divitias, non filios, non honores, nihilque mundanum, sed spiritale omne, atque omne quo uniti Deo Christo jungamur: hoc enim est, ut glorificetur in Filio, id est, vita aeterna, quam petentibus dabo. XIV. Subjungitur deinde plenissime de Spiritu sancto, quid sit, unde sit, quod ipse sit (Ibid., 15, 16):", "candidate_score": 0.648721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_63", "psc_text": "est esse ὁμοούσιον, ergo esse ipsis duobus, et secundum esse imago est primi esse sine tempore: primum et secundum dico juxta causam. Aliud alio ad ipsum quod est esse pater et filius. Quod autem non retrorsum causa, idcirco pater pater, et filius filius. In eo autem quod esse est, ambo simul sunt, et semper ambo, ὁμοούσιον juxta quod est esse, secundum autem quod est potentia et actione, potentia pater, actione filius. Natus igitur filius, habens in actione et potentialiter esse, sicuti potentialiter esse habet ipsum actionem esse in semetipso, quod est potentialiter esse. Ipsum autem habet, secundum intellectum accipite, non enim habet, sed ipsum est. Simplicia enim ibi omnia. Sed dixi secundum Evangelium (Joann. XVI, 15): quaecumque habet pater, eadem habet filius. Secundum istam rationem et pater in filio est, et filius in patre, et ὁμοούσιον ambo, et imago filius patris; ipsum enim esse duorum ὁμοούσιον. Quod autem alterum ab", "candidate_score": 0.644945, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_35", "bdc_text": "«Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_329", "psc_text": "quia rediturus ad mundum est, et ad ejus actum secum ad inferis ducit, quasi resumit ergo animam, id est, actus, mundum iterum accipit, et quia actus in mundo plenos ac totos Λόγος agit, et qui Spiritus est, et animam, et corpus, rursus ergo sanctificandum fuit, quia rursus ista susceperat. Ivit igitur ad Spiritum, et sanctificatus redit, cum apostolis egit, post sanctum Spiritum egit. Quis igitur est Spiritus sanctus? id est, λόγος, unus enim motus, et ideo dictum: et si discedo et praeparo vobis, rursus venio. Quis enim venit post abitum Christi, nisi Spiritus S. Paracletus? XIII. Id ita esse quod dico: ut pater et filius unum sint: item quod Jesus et Spiritus sanctus unum sint: ac propterea omnes unum sint, juncta lectione Joannes declaravit; coepit namque a Λόγου (Joan. XIV, 6): Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Quis enim ad id", "candidate_score": 0.637832, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_31", "psc_text": "non per me. Si cognovistis me, et patrem meum cognoscetis: et amodo cognoscitis ipsum, et vidistis ipsum. Et rursum ad Philippum (Ibid. 9, 10): Qui vidit me, vidit et patrem. Non credis quod ego in patre, et pater in me est? Et rursus ista et talia, in quibus manifestum est, quod et pater est juxta quod est, et filius est juxta quod est, et idcirco duo sunt. Sed quoniam et pater in filio, et filius in patre, ὁμοούσιοι. Non oportet igitur dicere duae personae, una substantia; sed duo pater et filius, ex una substantia; dante patre a sua substantia filio substantiam in hoc in quo genuit filium et ex ὁμοούσιοι ambo. Quod ipse facit, et faciet omnia, quoniam ego a patre (Ibid. 13): Et quod resurgitis in nomine meo, hoc faciam, ut glorificetur pater in me. Quod paracletus et Christus (Ibid. 15, 16): Si me dilexeritis, et mandata mea custodieritis:", "candidate_score": 0.632485, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf038", "work_id": "003_Novatianus_De-trinitate", "max_score": 0.720456, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_183", "psc_text": "vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat quasi esset Pater Christus? cum contra magis quod Filius esset, non quia Pater, frequenter audisset, et saepe didicisset. Quod enim dixit Dominus, si me cognovistis, et Patrem meum cognovistis, et amodo nostis illum, et vidistis illum, (Joan. XIV, 7) , non sic dixerat ut se Patrem vellet intelligi; sed quoniam qui penitus et plene et cum tota fide et tota religione accessit ad Dei Filium, omnibus modis per ipsum Filium in quem sic credit, ad Patrem perventurus sit, eumdemque visurus. Nemo enim, inquit, potest venire ad Patrem nisi per me. (Ibid. v. 6) . Et ideo ad Patrem Deum non", "candidate_score": 0.720456, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_36", "psc_text": "lux, non satis Deum illis appellationibus explicari. Sed illud quod dicit Dominus (Joan. IV, 24) Spiritum Deum, puto ego sic locutum Christum de Patre, ut adhuc aliquid plus intelligi velit quam Spiritum Deum. Hominibus enim licet in Evangelio suo intelligendi incrementa faciens disputet; sed tamen et ipse sic adhuc de Deo loquitur hominibus, quomodo possunt adhuc audire vel capere; licet, ut diximus, in agnitionem Dei religiosa jam facere incrementa nitatur. Invenimus enim scriptum esse quod (I Joan. IV, 8) Deus Charitas dictus sit; nec ex hoc tamen Dei substantia Charitas expressa est: et quod (I Joan. I, 5) Lux dictus est; nec tamen in hoc substantia Dei est, sed totum hoc de Deo dictum est quantum dici potest; ut merito et quando Spiritus dictus est, non omne id quod est, dictus sit; sed ut dum mens hominum intelligendo usque ad ipsum proficit Spiritum, conversa jam ipsa in spiritu, aliud quid", "candidate_score": 0.716493, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_183", "psc_text": "vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat quasi esset Pater Christus? cum contra magis quod Filius esset, non quia Pater, frequenter audisset, et saepe didicisset. Quod enim dixit Dominus, si me cognovistis, et Patrem meum cognovistis, et amodo nostis illum, et vidistis illum, (Joan. XIV, 7) , non sic dixerat ut se Patrem vellet intelligi; sed quoniam qui penitus et plene et cum tota fide et tota religione accessit ad Dei Filium, omnibus modis per ipsum Filium in quem sic credit, ad Patrem perventurus sit, eumdemque visurus. Nemo enim, inquit, potest venire ad Patrem nisi per me. (Ibid. v. 6) . Et ideo ad Patrem Deum non", "candidate_score": 0.715614, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_183", "psc_text": "vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat quasi esset Pater Christus? cum contra magis quod Filius esset, non quia Pater, frequenter audisset, et saepe didicisset. Quod enim dixit Dominus, si me cognovistis, et Patrem meum cognovistis, et amodo nostis illum, et vidistis illum, (Joan. XIV, 7) , non sic dixerat ut se Patrem vellet intelligi; sed quoniam qui penitus et plene et cum tota fide et tota religione accessit ad Dei Filium, omnibus modis per ipsum Filium in quem sic credit, ad Patrem perventurus sit, eumdemque visurus. Nemo enim, inquit, potest venire ad Patrem nisi per me. (Ibid. v. 6) . Et ideo ad Patrem Deum non", "candidate_score": 0.708741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_192", "psc_text": "qui mundo fuerit corde, Deum videbit; hoc ipso probat Patrem se non esse, qui tunc praesens cum videretur repromittebat, quod Patrem visurus esset quisquis mundo corde fuisset. Erat ergo repromittens haec, non Pater, sed Filius: quia qui Filius erat, quod videri habebat repromittebat; cujus repromissio supervacua fuisset, nisi Filius fuisset. Cur enim repromittebat mundis corde ut viderent Patrem, si jam tunc qui praesentes erant, Patrem Christum videbant? Sed quia Filius erat, non Pater; merito et Filius, quia Imago Dei, tunc videbatur; et Pater, quia invisibilis, mundis corde, ut videretur, repromittitur et notatur. Haec igitur satis sit, etiam adversus istum haereticum dictasse, pauca de multis. Campus enim, et quidem latus ac fusus aperietur, plenius haereticum istum si agitare voluerimus; quandoquidem duobus istis locis, quibusdam effossis luminibus orbatus, totus sit in doctrinae suae caecitate superatus. CAPUT XXIX. Deinceps fidei auctoritatem admonere nos docet, post Patrem et Filium, credere etiam IN SPIRITUM SANCTUM:", "candidate_score": 0.707491, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_183", "psc_text": "vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat quasi esset Pater Christus? cum contra magis quod Filius esset, non quia Pater, frequenter audisset, et saepe didicisset. Quod enim dixit Dominus, si me cognovistis, et Patrem meum cognovistis, et amodo nostis illum, et vidistis illum, (Joan. XIV, 7) , non sic dixerat ut se Patrem vellet intelligi; sed quoniam qui penitus et plene et cum tota fide et tota religione accessit ad Dei Filium, omnibus modis per ipsum Filium in quem sic credit, ad Patrem perventurus sit, eumdemque visurus. Nemo enim, inquit, potest venire ad Patrem nisi per me. (Ibid. v. 6) . Et ideo ad Patrem Deum non", "candidate_score": 0.700213, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_182", "psc_text": "sermonis: Vos dicitis quia blasphemas, quia dixi, Filius Dei sum. Ergo si evidenter Filium Dominus se, non Patrem esse testatur, magnae temeritatis et ingentis est furoris exemplum, contra ipsius Christi Domini testimonium controversiam divinitatis et religionis agitare, et Christum Jesum Patrem esse dicere, cum animadvertat illum non Patrem se, sed Filium comprobasse. CAPUT XXVIII. Pro Sabellianis etiam nihil facere illud: Qui videt me, videt et Patrem, probat. Adhuc adjiciam illam quoque partem in qua dum haereticus quasi oculo quodam gaudet propriae veritatis et luminis amisso, totam caecitatem sui agnoscat erroris. Identidem enim et frequenter opponit quia dictum sit: Tanto tempore vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat", "candidate_score": 0.690635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41_43", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] . An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_186", "psc_text": "Et cum nondum injuriose potatus fuisset; in siti, ait, mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . Et cum spoliatus adhuc non fuisset, dicebat: Super vestem meam miserunt sortem: et dinumeraverunt ossa mea: effoderunt manus meas, et pedes (Psal. XXI, 19. 18. 17) . Providens enim Scriptura divina pro factis dicit quae futura scit, et pro perfectis dicit quae futura habet, quae sine dubitatione ventura sunt. Et ideo Dominus in praesenti loco dicebat: Amodo nostis illum, et vidistis. Dicebat enim visum iri ab eo Patrem, quisquis Filium secutus fuisset; non quasi Filius ipse esset Pater visus, sed quod praemium consecuturus esset, quisquis illum sequi et discipulus ejus esse voluisset, ut videre Patrem posset: nam et imago est Dei Patris: ut his etiam illud accedat quoniam sicut Pater operatur, ita operatur et Filius, (Joan. V, 17) . Et imitator est Filius omnium operum paternorum; ut perinde habeat unusquisque, quasi jam viderit", "candidate_score": 0.689171, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_182", "psc_text": "sermonis: Vos dicitis quia blasphemas, quia dixi, Filius Dei sum. Ergo si evidenter Filium Dominus se, non Patrem esse testatur, magnae temeritatis et ingentis est furoris exemplum, contra ipsius Christi Domini testimonium controversiam divinitatis et religionis agitare, et Christum Jesum Patrem esse dicere, cum animadvertat illum non Patrem se, sed Filium comprobasse. CAPUT XXVIII. Pro Sabellianis etiam nihil facere illud: Qui videt me, videt et Patrem, probat. Adhuc adjiciam illam quoque partem in qua dum haereticus quasi oculo quodam gaudet propriae veritatis et luminis amisso, totam caecitatem sui agnoscat erroris. Identidem enim et frequenter opponit quia dictum sit: Tanto tempore vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat", "candidate_score": 0.688658, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_182", "psc_text": "sermonis: Vos dicitis quia blasphemas, quia dixi, Filius Dei sum. Ergo si evidenter Filium Dominus se, non Patrem esse testatur, magnae temeritatis et ingentis est furoris exemplum, contra ipsius Christi Domini testimonium controversiam divinitatis et religionis agitare, et Christum Jesum Patrem esse dicere, cum animadvertat illum non Patrem se, sed Filium comprobasse. CAPUT XXVIII. Pro Sabellianis etiam nihil facere illud: Qui videt me, videt et Patrem, probat. Adhuc adjiciam illam quoque partem in qua dum haereticus quasi oculo quodam gaudet propriae veritatis et luminis amisso, totam caecitatem sui agnoscat erroris. Identidem enim et frequenter opponit quia dictum sit: Tanto tempore vobiscum sum, et non agnoscitis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. (Joan. XIV, 9) . Sed quod non intelligit, discat. Culpatur Philippus, et jure quidem meritoque, quia dixerit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. (Ibid. v. 8) . Quando enim ex Christo aut audierat istud, aut didicerat", "candidate_score": 0.687178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_186", "psc_text": "Et cum nondum injuriose potatus fuisset; in siti, ait, mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . Et cum spoliatus adhuc non fuisset, dicebat: Super vestem meam miserunt sortem: et dinumeraverunt ossa mea: effoderunt manus meas, et pedes (Psal. XXI, 19. 18. 17) . Providens enim Scriptura divina pro factis dicit quae futura scit, et pro perfectis dicit quae futura habet, quae sine dubitatione ventura sunt. Et ideo Dominus in praesenti loco dicebat: Amodo nostis illum, et vidistis. Dicebat enim visum iri ab eo Patrem, quisquis Filium secutus fuisset; non quasi Filius ipse esset Pater visus, sed quod praemium consecuturus esset, quisquis illum sequi et discipulus ejus esse voluisset, ut videre Patrem posset: nam et imago est Dei Patris: ut his etiam illud accedat quoniam sicut Pater operatur, ita operatur et Filius, (Joan. V, 17) . Et imitator est Filius omnium operum paternorum; ut perinde habeat unusquisque, quasi jam viderit", "candidate_score": 0.674223, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf021", "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali", "max_score": 0.7192, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_46", "psc_text": "Charitas autem quae virtus est, ex Deo nobis est, non ex nobis, Scriptura teste, quae dicit, Charitas ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum, quia Deus charitas est (Id. IV, 7, 8) . Secundum istam charitatem, melius intelligitur dictum: Qui natus est ex Deo, non peccat; et, quia non potest peccare (I Joan III, 9) . Quia charitas secundum quam natus ex Deo est, non agit perperam, nec cogitat malum (I Cor. XIII, 4 et 5) . Cum ergo peccat homo, non secundum charitatem, sed secundum cupiditatem peccat, secundum quam non est natus ex Deo: quoniam illa possibilitas, ut dictum est, utriusque radicis est capax. Cum ergo dicat Scriptura, Charitas ex Deo est; vel, quod est amplius, Deus charitas est; cum apertissime clamet Joannes apostolus, Ecce qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus (I Joan. III, 1) : iste", "candidate_score": 0.7192, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_46", "psc_text": "Charitas autem quae virtus est, ex Deo nobis est, non ex nobis, Scriptura teste, quae dicit, Charitas ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum, quia Deus charitas est (Id. IV, 7, 8) . Secundum istam charitatem, melius intelligitur dictum: Qui natus est ex Deo, non peccat; et, quia non potest peccare (I Joan III, 9) . Quia charitas secundum quam natus ex Deo est, non agit perperam, nec cogitat malum (I Cor. XIII, 4 et 5) . Cum ergo peccat homo, non secundum charitatem, sed secundum cupiditatem peccat, secundum quam non est natus ex Deo: quoniam illa possibilitas, ut dictum est, utriusque radicis est capax. Cum ergo dicat Scriptura, Charitas ex Deo est; vel, quod est amplius, Deus charitas est; cum apertissime clamet Joannes apostolus, Ecce qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus (I Joan. III, 1) : iste", "candidate_score": 0.712882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_45", "psc_text": "est enim charitas radix bonorum, aliud cupiditas radix malorum; tantumque inter se differunt, quantum virtus et vitium. Sed plane illa possibilitas utriusque radicis est capax; quia non solum potest homo habere charitatem, qua sit arbor bona, sed potest etiam cupiditatem, qua sit arbor mala. Sed cupiditas hominis quae vitium est, hominem habet auctorem, vel hominis deceptorem, non hominis creatorem. Ipsa est enim concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est (I Joan. II, 16) . Quis autem nesciat, mundi nomine solere appellare Scripturam, a quibus habitatur hic mundus? CAPUT XXI. 22. Charitas autem quae virtus est, ex Deo nobis est, non ex nobis, Scriptura teste, quae dicit, Charitas ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum, quia Deus charitas est (Id. IV, 7, 8) . Secundum istam charitatem, melius intelligitur dictum: Qui natus est ex", "candidate_score": 0.689892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_46", "psc_text": "Charitas autem quae virtus est, ex Deo nobis est, non ex nobis, Scriptura teste, quae dicit, Charitas ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum, quia Deus charitas est (Id. IV, 7, 8) . Secundum istam charitatem, melius intelligitur dictum: Qui natus est ex Deo, non peccat; et, quia non potest peccare (I Joan III, 9) . Quia charitas secundum quam natus ex Deo est, non agit perperam, nec cogitat malum (I Cor. XIII, 4 et 5) . Cum ergo peccat homo, non secundum charitatem, sed secundum cupiditatem peccat, secundum quam non est natus ex Deo: quoniam illa possibilitas, ut dictum est, utriusque radicis est capax. Cum ergo dicat Scriptura, Charitas ex Deo est; vel, quod est amplius, Deus charitas est; cum apertissime clamet Joannes apostolus, Ecce qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus (I Joan. III, 1) : iste", "candidate_score": 0.671292, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_45", "psc_text": "est enim charitas radix bonorum, aliud cupiditas radix malorum; tantumque inter se differunt, quantum virtus et vitium. Sed plane illa possibilitas utriusque radicis est capax; quia non solum potest homo habere charitatem, qua sit arbor bona, sed potest etiam cupiditatem, qua sit arbor mala. Sed cupiditas hominis quae vitium est, hominem habet auctorem, vel hominis deceptorem, non hominis creatorem. Ipsa est enim concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est (I Joan. II, 16) . Quis autem nesciat, mundi nomine solere appellare Scripturam, a quibus habitatur hic mundus? CAPUT XXI. 22. Charitas autem quae virtus est, ex Deo nobis est, non ex nobis, Scriptura teste, quae dicit, Charitas ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum, quia Deus charitas est (Id. IV, 7, 8) . Secundum istam charitatem, melius intelligitur dictum: Qui natus est ex", "candidate_score": 0.665876, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_60", "psc_text": "respondet humilis gratiae praedicator: Non quia idonei sumus cogitare alicuid a nobis, quasi ex nobismetipsis; sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Non enim ait, Posse cogitare; sed, cogitare. CAPUT XXVI. 27. Istam Dei gratiam in divinis eloquiis manifestam etiam Pelagius manifeste fateatur, seque tamdiu contra sensisse non operiat impudentissimo pudore, sed dolore saluberrimo aperiat; ut sancta Ecclesia non turbetur pervicaci ejus obstinatione, sed veraci correctione laetetur. Cognitionem et dilectionem, sicut sunt discernenda, discernat. Quia scientia inflat, charitas aedificat (I Cor. VIII, 1). Et tunc scientia non inflat, quando charitas aedificat. Et cum sit utrumque donum Dei, sed unum minus, alterum majus, non sic justitiam nostram super laudem justificatoris nostri extollat, ut horum duorum quod minus est, divino tribuat adjutorio, quod autem majus est, humano usurpet arbitrio. Et si consenserit, nos gratia Dei accipere charitatem; non sic sentiat, tanquam ulla merita bona nostra praecesserint. Nam quae", "candidate_score": 0.656149, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf036", "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei", "max_score": 0.718552, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_17_19", "bdc_text": "Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_75", "psc_text": "in eo quod dictum est: Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; additum est illic Deus; et in eo quod Filius dicitur Spiritus, invenimus Jeremiam dixisse: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . Non autem absolute Pater et Filius invenitur nuncupari Spiritus, quod invenimus in Spiritu sancto. Sicut illo loco ubi ait Apostolus: Obsecro igitur vos, fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus (Rom. XV, 30) , de Spiritu sancto manifeste dicit ( al. dicitur); et iterum: In quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei et Spiritu (Ephes. II, 22) . Et apostolus Judas ait: Hi sunt qui segregant seipsos, animales Spiritum non habentes (Judae XIX) . Sic autem cum absolute dicitur Spiritus, non est intelligendus nisi Spiritus sanctus; sicut etiam cum Pater tantum dicitur, non intelligimus nisi Deum Patrem; et cum Filius tantummodo dicitur, non possumus intelligere nisi solum Christum. Quam regulam divinae", "candidate_score": 0.718552, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_45", "psc_text": "Patre natum esse Filium, aliud de Patre procedere Spiritum sanctum (quoniam non est eadem processio Spiritus sancti quae nativitas Filii), commune tamen est Filio et Spiritui sancto, de Patre naturaliter esse; quamvis solius sit Spiritus sancti, sicut de Patre, sic etiam de Filio esse. At vero Patri proprium est de nullo esse, id est auctorem naturalis essentiae non habere. FRAGMENTUM VIII. Spiritus sanctus ita replet orbem terrarum, ut sit semper etiam in coelo. Una est immensitas Patris, et Filii, et Spiritus sancti. An nescis Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam (I Cor. I, 24) ? De qua series divini testatur eloquii, quia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper, et est ante aevum (Eccli. I, 1) . Quia vero invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, propterea cum Scriptura dixisset: Arenam maris, et pluviae guttas, et dies saeculi quis dinumeravit? altitudinem coeli, et latitudinem terrae,", "candidate_score": 0.706335, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_75", "psc_text": "in eo quod dictum est: Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; additum est illic Deus; et in eo quod Filius dicitur Spiritus, invenimus Jeremiam dixisse: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . Non autem absolute Pater et Filius invenitur nuncupari Spiritus, quod invenimus in Spiritu sancto. Sicut illo loco ubi ait Apostolus: Obsecro igitur vos, fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus (Rom. XV, 30) , de Spiritu sancto manifeste dicit ( al. dicitur); et iterum: In quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei et Spiritu (Ephes. II, 22) . Et apostolus Judas ait: Hi sunt qui segregant seipsos, animales Spiritum non habentes (Judae XIX) . Sic autem cum absolute dicitur Spiritus, non est intelligendus nisi Spiritus sanctus; sicut etiam cum Pater tantum dicitur, non intelligimus nisi Deum Patrem; et cum Filius tantummodo dicitur, non possumus intelligere nisi solum Christum. Quam regulam divinae", "candidate_score": 0.704858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_75", "psc_text": "in eo quod dictum est: Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; additum est illic Deus; et in eo quod Filius dicitur Spiritus, invenimus Jeremiam dixisse: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . Non autem absolute Pater et Filius invenitur nuncupari Spiritus, quod invenimus in Spiritu sancto. Sicut illo loco ubi ait Apostolus: Obsecro igitur vos, fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus (Rom. XV, 30) , de Spiritu sancto manifeste dicit ( al. dicitur); et iterum: In quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei et Spiritu (Ephes. II, 22) . Et apostolus Judas ait: Hi sunt qui segregant seipsos, animales Spiritum non habentes (Judae XIX) . Sic autem cum absolute dicitur Spiritus, non est intelligendus nisi Spiritus sanctus; sicut etiam cum Pater tantum dicitur, non intelligimus nisi Deum Patrem; et cum Filius tantummodo dicitur, non possumus intelligere nisi solum Christum. Quam regulam divinae", "candidate_score": 0.703296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16_18", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ; pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_335", "psc_text": "Pater, ex quo omnia, et nos in ipsum; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Rex saeculorum est Pater, sed non minus Rex invenitur et Filius, cui dicit Propheta: Regnum tuum, regnum omnium saeculorum (Psalm. CXLIV, 13) . Immortalis vero et invisibilis simul est ipsa Trinitas, qui est unus, verus, et bonus Deus: non utique sic immortalis atque invisibilis, sicut est anima humana vel angelus. Deus enim in eo maxime invisibilis dicitur, in quo nisi per gratiam non videtur. Nullus enim creatus spiritus, Patrem et Filium et Spiritum sanctum propria facultate videt, si hoc Deus ipse non donet. Necesse est autem ut non corpore, sed spiritu Deus Trinitas videatur, si hoc bonitatis suae munere largiatur: alioquin quomodo verum erit quoniam angeli sancti semper vident faciem Patris? et: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ? Angelus igitur", "candidate_score": 0.701277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_74", "psc_text": "XV. Nec Spiritus sine adjuncto, nec Spiritus sanctus appellatur in Scripturis Pater aut Filius. Idem est Spiritus Dei, Spiritus sanctus, qui Paracletus. Saltem nunc agnosce apostolos et prophetas Spiritum Paracletum, hoc est Spiritum sanctum, ipsum Dei Spiritum praedicasse. Illud ergo quod Apostolus posuit: Qui Spiritui Dei servimus (Philip. III, 3) , non alio quam Spiritui sancto, id est Paracleto, docuit serviendum. Hunc autem locum non possumus, sicut tu putas, de Deo Patre, sive de Deo Filio accipere. Quoniam licet et Pater Spiritus sit, nunquam tamen Pater aut Filius absolute, id est sine aliqua adjectione nominis invenitur Spiritus nuncupatus. Nam et in eo quod dictum est: Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; additum est illic Deus; et in eo quod Filius dicitur Spiritus, invenimus Jeremiam dixisse: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) . Non autem absolute Pater et Filius invenitur nuncupari Spiritus, quod invenimus in Spiritu sancto.", "candidate_score": 0.693639, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_259", "psc_text": "qui a Patre procedit (Joan. XV, 26), qui solet in Scripturis sanctis Spiritus sanctus evidentissime nuncupari. Nam est quidem naturaliter et Pater spiritus, et Filius spiritus, et Pater sanctus, et Filius sanctus; sed tamen non invenitur locus in divinis eloquiis in quo Pater aut Filius absolute, et sine aliqua adjectione dicatur Spiritus sanctus. Scriptum est enim: Spiritus est Deus (Joan. IV, 24) ; sed additum est ibi Deus, ubi sine dubio Pater agnoscitur Deus. Ergo cum Patrem aut Filium sancta Scriptura significat, consuevit aut Spiritum tantummodo, aut sanctum dicere, et aut nomen adjungere quo vel Pater vel Filius possit intelligi, aut si nomen non adjunxerit, ex praecedentibus vel subsequentibus agnoscatur utrum uni personae, an simul ipsi sanctae Trinitati, secundum regulam debeat verae fidei coaptari. Ipse est igitur unus Spiritus sanctus, de quo secundum carnem natus est Christus, ex quo spiritaliter omnis renascitur Christianus. Ea quippe sancti Spiritus gratia, qua Deus", "candidate_score": 0.684031, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_176", "psc_text": "beatus testatur Apostolus, dicens: Quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur; hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix novum Testamentum est in meo sanguine; hoc facite, quotiescunque bibetis, in meam commemorationem. Quotiescunque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat (I Cor. II, 23 et seq.) . Ideo igitur sacrificium offertur, ut mors Domini annuntietur, et ejus fiat commemoratio, qui pro nobis posuit animam suam. Ipse autem ait: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam quis ponat pro amicis suis (Joan. XV, 13) . Quoniam ergo Christus pro nobis caritate mortuus est, cum tempore sacrificii commemorationem mortis ejus facimus ( al. faciamus), caritatem nobis tribui per adventum sancti Spiritus postulamus: hoc suppliciter exorantes, ut per ipsam caritatem qua pro nobis Christus crucifigi dignatus", "candidate_score": 0.680268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_15_17", "bdc_text": "Es ist darum eher unwahrscheinlich , daß seine Anfrage durch das Gespräch zwischen Oekolampad und Zwingli im September 1530 über den Antitrinitarier Michael Servet veranlaßt worden wäre , vgl . Oekolampad BA II 785 , Anm. 2 . Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines . Certum est Christum non de corporali visione loqui ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_244", "psc_text": "Ipse igitur Jesus Christus, non solum in forma servi, verum etiam in forma Dei, unus est solius Dei Patris Filius, quia formam servi accipiens, non personam accepit hominis, sed naturam. In utero quippe Virginis ut Verbum fieret caro, simul una facta est Verbi carnisque conceptio; et in una Verbi persona simul concepta est divina humanaque natura: non ut utraque natura una fieret, sed ex utraque natura, unius Jesu Christi illa quae semper erat persona constaret. hujus rei veritas, sicut non permittit quartam personam plenitudini divinae Trinitatis 634 adjungi, sic omnino prohibet Jesum Christum Trinitatis Filium nuncupari. Quod utique etiam sancti Symboli tenor ostendit, ubi cum dicitur: Credo in Jesum Christum, Filium ejus unicum Dominum nostrum, qui natus est de Spiritu sancto ex Virgine Maria; ipsum utique quem Dei Filium dicimus, eumdem quoque natum de Spiritu sancto ex Maria Virgine confitemur. Itaque cum dicimus, Jesum Christum Filium ejus, id est Dei", "candidate_score": 0.668168, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_8", "psc_text": "in Patre opus hujus nominis invenerimus, necesse non erit ut de nomine demonstrando aliquid disputemus. Paracletus in Latina lingua, non solum Advocatus, verum etiam Consolator dicitur. Audi ergo quid Apostolus de Deo Patre dicat, et ex vero consolationis opere veritatem Dei consolatoris agnosce. Apostolus nempe scribens ad Corinthios ita dicit: Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, Pater misericordiarum, et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra (II Cor. I, 3) . Quod in Graeco sic habetur: Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ Πατὴρ τῶν οἶκτιρμῶν καὶ Θεὸς πάσης παρακλήσεως, ὁ παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν (in Bibl. ὑμῶν). Ubi consolationi Patris consolationem quoque Filii conjungens, post paululum dicit: Quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per Christum abundat consolatio nostra (Ibid., 5) . Ne vero Patris et Filii consolationem diversam in nobis vel divisam existimes, audi", "candidate_score": 0.660945, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_118", "psc_text": "Apostolus firmat, qui ad discretionem personarum ait: Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et fideles dixit coaedificari in habitaculum Dei in Spiritu (Ephes. II, 22) . Ostendens autem unum Deum esse Trinitatem ait, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei (Rom. II, 33) ! Et paulo post: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula (Ibid., 36) . Beatus vero Joannes apostolus evidenter ait: Et tres unum sunt (I Joan. V, 7) ; quod de Patre et Filio et Spiritu sancto dictum, sicut superius cum rationem flagitares ostendimus. 606 FRAGMENTUM XXII. Non est ignis splendore aut vapore suo prior: sic nec Pater Filio, aut Spiritu sancto est anterior. Quid autem tibi visum est dicere: « Ergone fieri potest ut ille qui generat,", "candidate_score": 0.637599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_16", "bdc_text": "Porro dum fateris triadis unitatem , intra metam , quam et ipse amo , me contines .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_116", "psc_text": "ad imaginem Patris et Filii dixeris hominem factum, necesse est ut aut Patrem mentitum profitearis, aut Filium. Agnosce igitur in homine, non solius Patris, nec solius Filii, nec solius Spiritus sancti, sed unam sanctae Trinitatis imaginem; ut tres personas ipsam Trinitatem, unum Deum veraciter valeas confiteri. Moyses quoque ad docendum Trinitatis unius Dei mysterium, sic populum Israel, ipso Deo jubente, benedixisse cognoscitur: Benedicat te Dominus, et custodiat te. Illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem (Num. VI, 24, 25, 26) . Ecce tertio Dominus dicitur, ut sanctae Trinitatis et in personis distinctio, et in natura unitas agnoscatur. Ita nos credere et confiteri debere, per Isaiam quoque prophetam ipsa Trinitas, qui est unus, verus et bonus Deus, edocuit; Seraphin ad invicem tertio clamantibus: Sanctus, Sanctus, Sanctus: et semel subinferentibus: Dominus Deus sabaoth: plena est omnis terra gloria ejus (Isai.", "candidate_score": 0.617874, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf009", "work_id": "042_Origenes_De-incarnatione-Verbi", "max_score": 0.715368, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_19_21", "bdc_text": "De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. .", "psc_chunk_id": "042_Origenes_De-incarnatione-Verbi_window_22", "psc_text": "splendor gloriae esse dicitur ab Apostolo, sed et figura expressa substantiae vel subsistentiae ejus (Hebr. I, 3) ; non mihi videtur otiosi esse intellectus, advertere quomodo alia praeter ipsam Dei substantiam vel subsistentiam, quaecumque illa substantia vel subsistentia dicitur, figura substantiae ejus esse dicatur. Et vide ne forte quoniam Filius Dei, qui et Verbum ejus et Sapientia dicitur qui et solus novit Patrem, et revelat quibus vult (Matth. XI, 27): id est, qui capaces verbi ipsius et sapientiae fuerint, secundum hoc ipsum quod intelligi atque cognosci Deum facit, figuram substantiae vel subsistentiae ejus dicatur exprimere: id est, cum in semetipsa primum describit Sapientia quae revelare vult caeteris, ex quibus ab illis cognoscitur et intelligitur Deus: et haec dicatur figura expressa substantiae Dei. Ut autem plenius adhuc intelligatur quomodo Salvator figura est substantiae vel subsistentiae Dei, utamur etiam exemplo, quod quamvis rem non plene nec proprie significet de qua agimus, tamen", "candidate_score": 0.715368, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_18_20", "bdc_text": "pater enim , quum spiritus sitsit übergeschrieben. Vgl. Joh 4 , 24. , carnalibus oculis non videtur . De cognitione igitur sermo est . Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "042_Origenes_De-incarnatione-Verbi_window_25", "psc_text": "Comparatio sane de statuis quasi in rebus corporalibus posita, ad nihil aliud recipiatur quam ad hoc, quod Filius Dei brevissime insertus humani corporis formae, ex operum virtutisque similitudine, Dei Patris in se immensam atque invisibilem magnitudinem designabat, per hoc quod dicebat ad discipulos suos, quia, Qui vidit me, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego, et Pater unum sumus (Id. X, 30) . Quibus et illud simile intelligendum est quod ait, quia Pater in me, et ego in eo (Joan. XIV, 10) . CAPUT XIII. Filius vapor virtutis divinae. Videamus nunc etiam illud qualiter sentiendum est, quod in Sapientia Salomonis scriptum legimus, qui ita ait de Sapientia, quia Vapor est quidam virtutis Dei, et ἀπόῤῥοια, id est, emanatio Omnipotentis gloriae purissima, et splendor lucis aeternae, et speculum immaculatum inoperationis sive virtutis Dei, et imago bonitatis ejus (Sap. VII, 25) . Quinque igitur haec de Deo definiens, ex singulis", "candidate_score": 0.710483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "042_Origenes_De-incarnatione-Verbi_window_25", "psc_text": "Comparatio sane de statuis quasi in rebus corporalibus posita, ad nihil aliud recipiatur quam ad hoc, quod Filius Dei brevissime insertus humani corporis formae, ex operum virtutisque similitudine, Dei Patris in se immensam atque invisibilem magnitudinem designabat, per hoc quod dicebat ad discipulos suos, quia, Qui vidit me, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego, et Pater unum sumus (Id. X, 30) . Quibus et illud simile intelligendum est quod ait, quia Pater in me, et ego in eo (Joan. XIV, 10) . CAPUT XIII. Filius vapor virtutis divinae. Videamus nunc etiam illud qualiter sentiendum est, quod in Sapientia Salomonis scriptum legimus, qui ita ait de Sapientia, quia Vapor est quidam virtutis Dei, et ἀπόῤῥοια, id est, emanatio Omnipotentis gloriae purissima, et splendor lucis aeternae, et speculum immaculatum inoperationis sive virtutis Dei, et imago bonitatis ejus (Sap. VII, 25) . Quinque igitur haec de Deo definiens, ex singulis", "candidate_score": 0.697434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "042_Origenes_De-incarnatione-Verbi_window_25", "psc_text": "Comparatio sane de statuis quasi in rebus corporalibus posita, ad nihil aliud recipiatur quam ad hoc, quod Filius Dei brevissime insertus humani corporis formae, ex operum virtutisque similitudine, Dei Patris in se immensam atque invisibilem magnitudinem designabat, per hoc quod dicebat ad discipulos suos, quia, Qui vidit me, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego, et Pater unum sumus (Id. X, 30) . Quibus et illud simile intelligendum est quod ait, quia Pater in me, et ego in eo (Joan. XIV, 10) . CAPUT XIII. Filius vapor virtutis divinae. Videamus nunc etiam illud qualiter sentiendum est, quod in Sapientia Salomonis scriptum legimus, qui ita ait de Sapientia, quia Vapor est quidam virtutis Dei, et ἀπόῤῥοια, id est, emanatio Omnipotentis gloriae purissima, et splendor lucis aeternae, et speculum immaculatum inoperationis sive virtutis Dei, et imago bonitatis ejus (Sap. VII, 25) . Quinque igitur haec de Deo definiens, ex singulis", "candidate_score": 0.649696, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf051", "work_id": "054_Leo-I_Sermones", "max_score": 0.715097, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_52_54", "bdc_text": "Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides . Nonne vides bonitatem patris in me et bonitatem meam in patre ? Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.715097, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50_52", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero . Ecce habes aditum ad patrem , cuius tam perspicua opera in me vides .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.712506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43_45", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ;", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.709099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_457", "psc_text": "Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi enim non simul fuerint, simul desunt, quia invicem sibi et juvamen et lumen sunt, donec desiderium credulitatis impleat remuneratio visionis, et incommutabiliter videatur et ametur, quod nunc et sine fide 172 non diligitur, et sine dilectione non creditur. Quia ergo, sicut Apostolus ait, in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui ait: Sine fide impossibile est placere Deo (Hebr. IX, 6) ; idem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum (I Cor. XIII, 2) . Unde ut", "candidate_score": 0.70071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_457", "psc_text": "Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi enim non simul fuerint, simul desunt, quia invicem sibi et juvamen et lumen sunt, donec desiderium credulitatis impleat remuneratio visionis, et incommutabiliter videatur et ametur, quod nunc et sine fide 172 non diligitur, et sine dilectione non creditur. Quia ergo, sicut Apostolus ait, in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui ait: Sine fide impossibile est placere Deo (Hebr. IX, 6) ; idem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum (I Cor. XIII, 2) . Unde ut", "candidate_score": 0.695591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_36_38", "bdc_text": "Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_522", "psc_text": "crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam passionis, ut non amitteret gloriam potestatis: Assumpsit Jesus Petrum, et Jacobum, et fratrem ejus Joannem (Matth. XVII, 1) , et conscenso cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo (Matth. XVI, 28), id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam. Nam illam ipsius Deitatis ineffabilem et inaccessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc carne circumdati intueri poterant et videre. CAP. III. Aperit ergo Dominus coram electis testibus gloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam", "candidate_score": 0.694188, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_49_51", "bdc_text": "Addit enim : «Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ? Ecce ego , ut naturę divinę candor sum et character substantię patris , ita et benefaciendo patrem refero .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.690682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_21_23", "bdc_text": "Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_284", "psc_text": "7) ; in adoptantis nos misericordia gloriemur: quia, sicut Apostolus ait, Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur (Ibid., 17) , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes (Rom. VIII, 3). Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis; eum quo et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 106 SERMO XXX [ Al. XXXI]. In Nativitate Domini X. SYNOPSIS. I. Utramque Christi generationem ineffabilem esse. --II. Diversi errores circa incarnationem Verbi. --III. Divinitatis plenitudinem corporaliter Christum inhabitasse. --IV.", "candidate_score": 0.690189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_491", "psc_text": "ergo se fidelium mentes, et intimos sui cordis affectus vera examinatione dijudicent; ac si repositum aliquid in conscientiis suis de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi inesse non dubitent, et ut magis magisque tanti hospitis sint capaces, fiant perseverantis misericordiae operibus ampliores. Si enim dilectio Deus est, nullum habere debet terminum charitas, quia nullo potest claudi fine Divinitas. CAP. IV. Ad exercendum igitur, dilectissimi, charitatis bonum, quamvis tempus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut qui Pascha Domini cupiunt cum animi et corporis sanctificatione suscipere, hanc maxime gratiam conentur acquirere, qua et omnium continetur summa virtutum, et multitudo tegitur peccatorum. Et ideo celebraturi illud eminens super omnia sacramentum, quo iniquitates nostras Jesu Christi sanguis abolevit, misericordiae primitus hostias praeparemus; ut quod nobis bonitas Dei contulit, nos quoque eis qui in nos peccavere praestemus. In oblivionem mittantur injuriae, supplicium jam nesciant culpae, et a vindictae metu omnes subditorum absolvantur offensae.", "candidate_score": 0.689337, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44_46", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ? Certe etiam nunc ex operibus potentię venistis ad agnitionem aliquantam illius et vidistis ; non enim illa sunt carnis .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.686365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20_22", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis . Sic solus filius patrem novitVgl. Mt 11 , 27. . Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_284", "psc_text": "7) ; in adoptantis nos misericordia gloriemur: quia, sicut Apostolus ait, Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur (Ibid., 17) , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes (Rom. VIII, 3). Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis; eum quo et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 106 SERMO XXX [ Al. XXXI]. In Nativitate Domini X. SYNOPSIS. I. Utramque Christi generationem ineffabilem esse. --II. Diversi errores circa incarnationem Verbi. --III. Divinitatis plenitudinem corporaliter Christum inhabitasse. --IV.", "candidate_score": 0.686308, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_34_36", "bdc_text": "Rediturum autem se indicans et glorie sue participes nos facturum subdit : «Iterum veniam , ut ubi ego sum , ibi et vos sitis » [ Joh 14 , 3 ] . Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_714", "psc_text": "gratiae Dei non negligenter habeamus (I Tim. IV, 14). Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via (Joan. XIV, 6), quia nisi per Christum non itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae (Ps. XXIII, 10) ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit (Rom. VIII, 3), ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam tolerando superare. CAP. VII. Inde est quod caput nostrum Dominus Jesus Christus omnia in se corporis sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub", "candidate_score": 0.685636, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_558", "psc_text": "XXXV, 5) ; sciens Jesus adesse jam tempus gloriosae Passionis implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) : et iterum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste (Ibid., v. 39). Quibus verbis quamdam formidinem profitentibus, nostrae infirmitatis 206 affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum subeundo penebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, ut susceptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabili inierat commercium salutare, nostra accipiens, et sua tribuens, pro contumeliis honorem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam; et cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum (Matth. XXVI, 53), malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere potestatem. CAP. V. Quantum autem universis fidelibus hac humilitate collatum sit, primus beatissimus apostolus Petrus expertus est (Ibid.), qui, cum illum instantis saevitiae", "candidate_score": 0.678229, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22_24", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 . beatique efficimur . Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ?", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_284", "psc_text": "7) ; in adoptantis nos misericordia gloriemur: quia, sicut Apostolus ait, Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur (Ibid., 17) , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes (Rom. VIII, 3). Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis; eum quo et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 106 SERMO XXX [ Al. XXXI]. In Nativitate Domini X. SYNOPSIS. I. Utramque Christi generationem ineffabilem esse. --II. Diversi errores circa incarnationem Verbi. --III. Divinitatis plenitudinem corporaliter Christum inhabitasse. --IV.", "candidate_score": 0.677958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42_44", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ? Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium . Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.674719, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_22", "bdc_text": "Sufficit igitur nunc parvitati nostrę ineffabilem dei bonitatem agnoscere , quam agnoscentes credimus , iustificamur Vgl. Röm 3 , 28 .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_284", "psc_text": "7) ; in adoptantis nos misericordia gloriemur: quia, sicut Apostolus ait, Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur (Ibid., 17) , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes (Rom. VIII, 3). Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis; eum quo et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 106 SERMO XXX [ Al. XXXI]. In Nativitate Domini X. SYNOPSIS. I. Utramque Christi generationem ineffabilem esse. --II. Diversi errores circa incarnationem Verbi. --III. Divinitatis plenitudinem corporaliter Christum inhabitasse. --IV.", "candidate_score": 0.669862, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_54", "bdc_text": "Id sane vel opera testantur , quibus ego vos ad patrem sic adducoVgl. Joh 14 , 10f. .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_381", "psc_text": "Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16): quis illic non praesentem intelligat Deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet Deitatis, nisi spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) , dubium non est hominem bona agentem ex Deo habere et effectum operis et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philip. II, 12) . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis (Ps. LXVII, 36)", "candidate_score": 0.668255, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_43", "bdc_text": "Videtis tot in me bona opera et miracula , agnoscetis et in morte benefaciendi studium .", "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_92", "psc_text": ". Haec virtus omnes facit utiles esse virtutes, quae ipsam quoque fidem, ex qua justus vivit (Habac. II, 4; Rom. I, 17; Galat. III, 11), et quae sine operibus mortua nominatur (Jac. II, 26), sui admixtione vivificat: quia sicut in fide est operum ratio, ita in operibus fidei fortitudo. Dum ergo tempus habemus, sicut ait Apostolus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fide (Galat. VI, 10) . Bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metemus (Ibid., 9) . Praesens itaque vita tempus est sationis, et dies retributionis tempus est messis, quando unusquisque seminum fructus secundum sationis suae percipiet quantitatem. De proventu autem istius segetis nemo falletur, quia animorum ibi magis quam impendiorum mensura taxabitur; et tantum reddent exigua de exiguis, quantum magna de magnis. Et ideo, dilectissimi, satisfiat apostolicis institutis. Et quia die Dominica prima est futura collectio, omnes vos 37 devotioni voluntariae praeparate, ut", "candidate_score": 0.653435, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf021", "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio", "max_score": 0.714996, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_108", "psc_text": ". Hujus timoris non accepimus spiritum, sed virtutis et charitatis et continentiae. De quo spiritu idem ipse ad Romanos ait: Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Non itaque per nos, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis, ipsa charitate fit, quam Dei donum esse manifestat, ut tribulatio non auferat, sed potius operetur patientiam. Ad Ephesios etiam, pax, inquit, fratribus et charitas cum fide. Magna bona: sed dicat unde? a Deo, inquit, Patre et Domino Jesu Christo (Ephes. VI, 23) . Ergo haec magna bona, non sunt nisi Dei dona. CAPUT XIX. 40. Sed non est mirum, si lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt (Joan. I, 5). In Joanne lux dicit, Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut", "candidate_score": 0.714996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_106", "psc_text": "abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem (II Thess. I, 3) . Hoc dixit, ne forte de tanto bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem, gratias agere debemus Deo de vobis; non ita vos laudare, tanquam hoc habeatis ex vobis. 39. Et ad Timotheum dicit: Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis et charitatis et continentiae (II Tim. I, 7) . In quo sane Apostoli testimonio cavere debemus, ne nos arbitremur non accepisse spiritum timoris Dei, quod sine dubio magnum est Dei donum, de quo dicit propheta Isaias: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini (Isai. XI, 2, 3) . Non quo timore Petrus Christum negavit, sed illius timoris spiritum accepimus, de quo dicit ipse Christus: Eum timete, qui habet", "candidate_score": 0.690864, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_24_26", "bdc_text": "Quorsum enim quam in bonitatemvor bonitatem gestrichen fe. fertur fides ? Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_108", "psc_text": ". Hujus timoris non accepimus spiritum, sed virtutis et charitatis et continentiae. De quo spiritu idem ipse ad Romanos ait: Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Non itaque per nos, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis, ipsa charitate fit, quam Dei donum esse manifestat, ut tribulatio non auferat, sed potius operetur patientiam. Ad Ephesios etiam, pax, inquit, fratribus et charitas cum fide. Magna bona: sed dicat unde? a Deo, inquit, Patre et Domino Jesu Christo (Ephes. VI, 23) . Ergo haec magna bona, non sunt nisi Dei dona. CAPUT XIX. 40. Sed non est mirum, si lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt (Joan. I, 5). In Joanne lux dicit, Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut", "candidate_score": 0.690071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_106", "psc_text": "abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem (II Thess. I, 3) . Hoc dixit, ne forte de tanto bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem, gratias agere debemus Deo de vobis; non ita vos laudare, tanquam hoc habeatis ex vobis. 39. Et ad Timotheum dicit: Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis et charitatis et continentiae (II Tim. I, 7) . In quo sane Apostoli testimonio cavere debemus, ne nos arbitremur non accepisse spiritum timoris Dei, quod sine dubio magnum est Dei donum, de quo dicit propheta Isaias: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini (Isai. XI, 2, 3) . Non quo timore Petrus Christum negavit, sed illius timoris spiritum accepimus, de quo dicit ipse Christus: Eum timete, qui habet", "candidate_score": 0.66225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_50", "bdc_text": "«Tanto tempore vobiscum sum » [ Joh 14 , 9 ] , benefaciens et miracula operans divina , et adhuc talia rogatis ?", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_34", "psc_text": "enim eos rogat, si gratiam sic susceperunt, ut propriam perderent voluntatem? Tamen ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur boni aliquid posse, continuo cum dixisset, Gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi; subjunxit atque ait, Non ego autem, sed gratia Dei mecum (I Cor. XV, 9, 10) : id est, non solus, sed gratia Dei mecum: ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum illo. Ut autem de coelo vocaretur, et tam magna efficacissima vocatione converteretur (Act. IX), gratia Dei erat sola; quia merita ejus erant magna, sed mala. Denique et alibi dicit ad Timotheum: Collabora Evangelio secundum virtutem Dei salvos nos facientis, et vocantis vocatione sua sancta; non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam, quae data est nobis in Christo Jesu (II Tim. I, 8, 9) . Item merita sua, sed mala commemorans dicit: Fuimus", "candidate_score": 0.658118, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf036", "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum", "max_score": 0.714077, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10063_sent_25_27", "bdc_text": "Quis cum fide in benignissimum deum beatus non est ? In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_324", "psc_text": "dicente Apostolo: Quis nos separabit a caritate Christi (Rom. VIII, 35) ? Et alio loco: Scire etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei (Ephes. III, 19) . Eadem est in nobis etiam caritas Spiritus sancti, de qua Paulus dicit: Obsecro igitur vos, 142 fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus sancti (Rom. XV, 30) . Et alio loco: Caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Et denuo dicit: Fructus autem Spiritus est caritas, gaudium, pax (Galat. V, 22) . Habitat in nobis Pater, habitat Filius, habitat Spiritus sanctus, quia scriptum est: Inhabitabo in illis, et inambulabo (II Cor. VI, 16) . De Filio quoque dicit Apostolus: In interiore homine habitare Christum, per fidem, in cordibus vestris (Ephes. III, 16, 17) . Spiritum quoque sanctum his verbis in nobis habitare confirmat: Nescitis quia", "candidate_score": 0.714077, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_10_12", "bdc_text": "autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_135", "psc_text": "(Ibid., 7) . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Cumque Judas discipulus (non traditor) respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget (al. diligit) eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Ibid., 23) . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant.", "candidate_score": 0.703789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_36_38", "bdc_text": "Opus ineffabilis benignitatis et misericordię , sua humilitate ad gloriam et sua morte ad vitam nos provehere . Quis in hoc non videt amorem summum ? Iam autem edocti erant d[e ] h[oc ]Herzog , aaO , und Ernst Staehelin ( in Oekolampad BA II 501 ) lösen diese Abbreviatur mit «discipuli» auf. , summam dei gloriam esse , ad quam transiretad quam transiret am Rande nachgetragen. , proinde patrem , ad quem iturus erat , cognoscebant quodammodo , et viam ad illam per Ihesum [ !] crucifixum sciebant , tametsi sibi ipsi Thomas Thomas am Rande nachgetragen. ignotus clamat :", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_186", "psc_text": "Domini. Error Theopaschitarum. Verbum crucis pereuntibus stultitia est. 111 Quanquam secundo libro, superni muneris opitulatione subnixi, divinitatem Filii Dei probaverimus immensam, nec tempore scilicet, nec loco conclusam, ut pote quae omnia replet, omnia continet, omnia sempiternitate praecedit, omnia pariter immensitate concludit; quod idcirco quam maxime curavimus demonstrandum, ut si qui nunc usque spiritaliter de Deo nequeunt cogitare, localis in Dei Filio suspicionis absolverentur errore: non minor nobis est sollicitudo residua tertii quoque hujus voluminis absolvendi, quo de sacramento dominicae passionis, quod ipse, qui pro nobis passus est, donaverit, sumus utique tractaturi. Ubi non minimo timore concutimur, nec levi formidine perurgemur: sumus enim prorsus (quantum ad nos attinet) explicationi tantae profunditatis invalidi. Sed ille qui aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit (al. facit) disertas (Sap. X, 21) , ipse (sicut confidimus) dabit sermonem directum et bene sonantem in os nostrum, tantamque huic operi, quod per nos dignatur misericorditer operari, demonstrandae", "candidate_score": 0.696095, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_9_11", "bdc_text": "Joh. 14 , versus 9 . autem , quare petas a me exponi istud : «Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_135", "psc_text": "(Ibid., 7) . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Cumque Judas discipulus (non traditor) respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget (al. diligit) eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Ibid., 23) . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant.", "candidate_score": 0.694908, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11_13", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ; die Scholien zum Johannese vangelium , in welchen er die von Oekolampad erhaltene Auskunft tatsächlich benützt hat ( s . oben Anm. 2 ) , beendete er am 13 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_135", "psc_text": "(Ibid., 7) . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Cumque Judas discipulus (non traditor) respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget (al. diligit) eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Ibid., 23) . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant.", "candidate_score": 0.692434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_26_28", "bdc_text": "In hac igitur cognitione proficiamus , et crescet in nobis etiam charitas , et variarum virtutum exuberabit abundantia . Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_324", "psc_text": "dicente Apostolo: Quis nos separabit a caritate Christi (Rom. VIII, 35) ? Et alio loco: Scire etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei (Ephes. III, 19) . Eadem est in nobis etiam caritas Spiritus sancti, de qua Paulus dicit: Obsecro igitur vos, 142 fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus sancti (Rom. XV, 30) . Et alio loco: Caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Et denuo dicit: Fructus autem Spiritus est caritas, gaudium, pax (Galat. V, 22) . Habitat in nobis Pater, habitat Filius, habitat Spiritus sanctus, quia scriptum est: Inhabitabo in illis, et inambulabo (II Cor. VI, 16) . De Filio quoque dicit Apostolus: In interiore homine habitare Christum, per fidem, in cordibus vestris (Ephes. III, 16, 17) . Spiritum quoque sanctum his verbis in nobis habitare confirmat: Nescitis quia", "candidate_score": 0.692097, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_41", "bdc_text": "«Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_107", "psc_text": "circuitu quaerenti quem devoret (I Petr. V, 8), resistunt fortiter in fide; ut postquam hic in tribulatione patientes vixerint, consumpta quandoque divinae promissionis seductoria magis retributione quam vera, aut misere vivant, aut omnino non vivant? Vita namque Christus dicitur, sicut ait: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Initium et finis Christus dicitur, quia similiter ipse dixit: Ego sum alpha et omega, initium et finis (Apoc. I, 8) ; haec autem vita, si, eo quod initium dicitur, initio nativitatis putatur subdita, consequens est ut eo quod finis dicitur quandoque putetur finaliter abolenda. Qualiter vero sine fine victuri sunt quibus vita aeterna dabitur, si vitae ipsius aeternitas finietur? Quod si haec omnino absurda sunt, consequenter veritas est catholicae atque apostolicae fidei retinenda, quae sicut Christum propterea finem nominat, quia non solum in illa substantia qua natus est naturaliter sempiternus ex Patre, sed etiam in ea quam in tempore", "candidate_score": 0.686691, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_39_41", "bdc_text": "«nescimus » [ Joh 14 , 5 ] . Exponit autem Christus et ait : «Ego sum via , veritas et vita» [ Joh 14 , 6 ] .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_107", "psc_text": "circuitu quaerenti quem devoret (I Petr. V, 8), resistunt fortiter in fide; ut postquam hic in tribulatione patientes vixerint, consumpta quandoque divinae promissionis seductoria magis retributione quam vera, aut misere vivant, aut omnino non vivant? Vita namque Christus dicitur, sicut ait: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Initium et finis Christus dicitur, quia similiter ipse dixit: Ego sum alpha et omega, initium et finis (Apoc. I, 8) ; haec autem vita, si, eo quod initium dicitur, initio nativitatis putatur subdita, consequens est ut eo quod finis dicitur quandoque putetur finaliter abolenda. Qualiter vero sine fine victuri sunt quibus vita aeterna dabitur, si vitae ipsius aeternitas finietur? Quod si haec omnino absurda sunt, consequenter veritas est catholicae atque apostolicae fidei retinenda, quae sicut Christum propterea finem nominat, quia non solum in illa substantia qua natus est naturaliter sempiternus ex Patre, sed etiam in ea quam in tempore", "candidate_score": 0.685435, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_11", "bdc_text": "«Philippe , qui videt me , videt et patrem meum » [ Joh 14 , 9 ] , quum antea a multis declaratum sit Den Anla ß zu dieser Anfrage Bullingers gab wohl die Ausarbeitung seiner Evangelienkommentare , mit der er damals beschäftigt war ( HBD 20 , 7f ) ;", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_135", "psc_text": "(Ibid., 7) . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Cumque Judas discipulus (non traditor) respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget (al. diligit) eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Ibid., 23) . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant.", "candidate_score": 0.681394, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_29_31", "bdc_text": "pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . . Videamus igitur , an contextus verborum pati hanc sententiam queat . Dicit :", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_325", "psc_text": "Pater, habitat Filius, habitat Spiritus sanctus, quia scriptum est: Inhabitabo in illis, et inambulabo (II Cor. VI, 16) . De Filio quoque dicit Apostolus: In interiore homine habitare Christum, per fidem, in cordibus vestris (Ephes. III, 16, 17) . Spiritum quoque sanctum his verbis in nobis habitare confirmat: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ? Et, ut ostenderet eumdem esse Spiritum Dei qui Spiritus sanctus est, Timotheum sic admonet dicens: Bonum depositum custodi per Spiritum sanctum qui habitat in nobis (II Tim. I, 14) . Dat gratiam Pater, dat gratiam Filius, dat gratiam Spiritus sanctus, sicut praedicator veritatis, Christo in se loquente, testatur: Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro, et Domino Jesu Christo (Rom. I, 7) . De Spiritu quoque sancto scriptum est in Actibus apostolorum, cum Petrus ad docendum Cornelium ab ipso Spiritu mitteretur: Loquente autem Petro verba", "candidate_score": 0.679303, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_269", "psc_text": "mihi prodest. Ostendit sine caritate corpus posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras (I Thess. II, 8) . Et ut caritatis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis. Ideo etiam Petrum qui se pro Domino animam suam spoponderat positurum, ut agnosceremus officium ponendae animae in dilectione constare, primitus Christus ad confessionem amoris invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori concedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me (Joan. XXI, 15, 17) ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amoris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et", "candidate_score": 0.671253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_27_29", "bdc_text": "Itaque ad patrem per filium sic pervenire licebitVgl. u. a. Eph 2 , 18 . . Et si cognoverimus , quantum nos dilexerit filius , quivor qui gestrichen cognoscem . pro nobis passus est , cognoscemus etiam , quantum nos diligat pater , qui tantum filium pro nobis tradiditVgl. Joh 3 , 16 . .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_308", "psc_text": "quem vos crucifixistis [Act. II, 36]; scriptum est etiam: Quia sapientia aedificavit sibi domum [Prov. IX, 1] ), sic etiam cum traderetur a Patre, ipse quoque se cognoscitur tradidisse; scriptum est enim: Quia Deus Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum (Rom. VIII, 32) ; et de ipso Filio dicitur: Quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit seipsum pro me (Galat. II, 20) . CAPUT XXXIII. Et Pater Filium suscitavit, et Filius suscitavit seipsum. In resurrectione quoque ejus invenitur operis aequalitas, quia una est Patris Filiique majestas. De Patre quippe sic beatus loquitur Petrus: Vobis primum Deus suscitans Filium suum, misit eum benedicentem vobis (Act. III, 25) . De seipso vero sic Dei Filius loquitur ad Judaeos: Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud (Joan. II, 19) , quod Joannes aperuit dicens: Ipse autem dicebat de", "candidate_score": 0.666676, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_31_33", "bdc_text": "Dicit : «Vado parare vobis locum » [ Joh 14 , 2 ] ; utique in domo patris ipse nos reconciliando et apud patrem patrocinando sic paratvor parat unleserliche , eventuell auch durchgestrichene Abbreviatur. , quod praedestinando paratum .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_135", "psc_text": "(Ibid., 7) . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Cumque Judas discipulus (non traditor) respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget (al. diligit) eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Ibid., 23) . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant.", "candidate_score": 0.662358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_268", "psc_text": "ipse pro Christo similiter posuisset. Et ut omnis pravae caligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit ( al. praecepit) faciendum. In hoc, inquiens, cognoscimus caritatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere (I Joan. III, 16) . Animam igitur ponere dilectionis est proprium; ubi autem dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum dilectionis, omnino testatur: Si tradidero corpus meum, ut ardeam; caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Ostendit sine caritate corpus posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras (I Thess. II, 8) . Et ut caritatis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis.", "candidate_score": 0.661497, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_44", "bdc_text": "Quis unquam indulgentissimum patrem sic declarabit atque ego , qui non minus mon quam ille ad mortem pro vobis me tradere paratus , ut eius amor colliquescat ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_267", "psc_text": "sequi diceret, ut etiam ipse pro Christo animam posuisset. Nam quia divinitatis naturam communem Petrus cum Christo non habuit, non ei de divinitate potuit dicere: Animam meam pro te ponam. Rursus, si carnem pro se nosset Christum tantummodo posuisse, posset etiam ipse dicere: Corpus meum pro te ponam: sicut proprie corpus ostendit Paulus, ubi dixit: Si tradidero corpus meum, ut ardeam (I Cor. XIII, 3) . Sed quoniam sciebat Petrus Christum pro nobis animam positurum, propterea in eo se Dominum 130 velle sequi monstravit, in quo pro eo animae ponendae demonstravit affectum, ut quam pro se Christum posuisse sciret, hanc ipse pro Christo similiter posuisset. Et ut omnis pravae caligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit ( al. praecepit) faciendum. In hoc, inquiens, cognoscimus caritatem Dei, quoniam ille pro nobis animam", "candidate_score": 0.659678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_20", "bdc_text": "Iam sublimior est divina natura , quam ut maiestas eius nobis in sua essentia cognobilis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_94", "psc_text": "hominis forma maneret immutabilis divina substantia; nec sic intelligunt temporaliter natum, ut semper fuisse teneant sempiternum. Hi sunt qui etiam considerare contemnunt qualiter descenderit, cum perseveraret immensus, vel qualiter humiliatus sit, qui maneret altissimus. Si enim ejus natura quaeratur, est essentialiter Deus, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Est etiam sempiternus, quia sempiterna Dei virtus est, atque divinitas (Rom. I, 20) . Est immensus, quia de ipso Jeremias dicit: Magnus est, et non habet finem, excelsus et immensus (Bar. III, 25) . Et paulo post, ut haec de Filio se dixisse demonstraret, adjecit: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum. Adinvenit omnem viam disciplinae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est (Ibid., 36, 37, 38) . Altissimum vero quis audeat Dei Filium denegare? de quo David", "candidate_score": 0.646474, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_4", "bdc_text": "diese war 1528 in dem von Johannes Sichard in Basel herausgegebenen «Antidotum contra diversas omnium fere seculorum haereses »", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_13", "psc_text": "Incarnationis. Inde etiam caecitas Judaeorum. Certum est autem pene omnes ( al. omnis) haereticae pravitatis errores hinc quibusdam multipliciter subrepsisse, dum magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria (I Tim. III, 16) , nonnulli, aut non sicut est credunt, aut omnino non credunt; et ille lapis, qui ab aedificantibus reprobatus in caput factus est anguli, quibusdam pravae credulitatis caecitate possessis, lapis offensionis et petra scandali (I Petr. II, 8) efficitur. Unde non immerito, cum Simeon infantem Christum templi Dominum, ad templum suum praecepto suae legis allatum ( al. illatum), gaudens ulnis meruisset gestare senilibus (Luc. II, 28), et figuram gerens praesentis aevi, carnali senio jam defessi, novum vetulus hominem sumeret, eum scilicet qui solus posset ex peccatoribus (longaevo dicenti: Tu es Deus salvator meus, et te exspectavi tota (al. toto) die", "candidate_score": 0.63503, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10063_sent_42", "bdc_text": "An non , quum in me ista cognoscitis , quod veritas sum et veritatis doctor , vita et vitę author , iure ad patrem dux et viaet via übergeschrieben. ero ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_100", "psc_text": "Et ubi est quod per prophetam dicitur: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum: quam domum aedificabitis mihi dicit Dominus? aut quis est locus requietionis meae? Nonne manus mea fecit haec omnia (Isai. LXVI, 1, 2) ? Nam et evangelista dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 3) . Si alicubi deest Filius, immensus non est; si non eum 92 Pater corde ructavit, Verbum non debet dici; si de utero Patris, hoc est de substantia Patris, non est genitus, falso (quod absit) nomine verus Deus dicitur, de quo testatur Joannes quia hic est verus Deus, et vita aeterna (I Joan. V, 20) . In principio quoque erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hic sempiternitas ostenditur, hic immensitas invenitur, hic essentialis natura monstratur. Nam quod in principio erat, nunquam non erat, quia semper erat; quod vero apud", "candidate_score": 0.626591, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }