{
  "letter_id": "10117",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10117",
  "dominant_topic": 1,
  "topic_dist": [
    0.055693,
    0.057983,
    0.052483,
    0.048632,
    0.052564,
    0.04584,
    0.047803,
    0.053008,
    0.043005,
    0.048344,
    0.050351,
    0.047968,
    0.045931,
    0.050611,
    0.046546,
    0.047682,
    0.051379,
    0.052789,
    0.052893,
    0.048495
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.698479,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878",
          "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse",
          "candidate_score": 0.698479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706",
          "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et",
          "candidate_score": 0.686115,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138",
          "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut",
          "candidate_score": 0.679975,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995",
          "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi",
          "candidate_score": 0.678071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.677473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854",
          "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse",
          "candidate_score": 0.674895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_103_105",
          "bdc_text": "RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium . Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_538",
          "psc_text": "judicio tota area ventiletur. Unde manifestum est ista crimina seu vera seu falsa non pertinere ad frumenta dominica, quae per totum agrum, id est istum mundum usque in finem seculi oportet crescere, sicut non falsus angelus in hujus errore, sed Dominus in Evangelio loquitur (Matth. XIII, 30). Ideoque in christianos innocentes, qui per totum orbem malis christianis tanquam paleae suae vel zizaniis permixti sunt, multa falsa crimina et vana jactantibus his miseris Donatistis merito Deus reddidit, ut Maximianistas apud Carthaginem schismaticos suos Primiani damnatores, extra Primianum baptizatores, post Primianum rebaptizatores universali concilio suo damnarent: ut ex eorum numero post non parvum tempus quosdam in honoribus episcopatus sui, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum cogente Optato Gildoniano susciperent, cum omnibus quos damnati extra baptizaverant. Quod si ab eis, quos ore proprio tanquam sceleratos et sacrilegos damnaverunt, et quos illis primis schismaticis, quos vivos terra obruit (Num. XVI, 31-33), compararunt, non maculantur, cum",
          "candidate_score": 0.674047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_705",
          "psc_text": "versionem mire depravatam ac variantem reddat suae veritati. Novum Testamentum ab eo castigatum probat. Domino venerabili, et desiderabili sancto fratri, et compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum ac ministrum fidelissimum, mihique charissimum mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse.",
          "candidate_score": 0.674019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.673426,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.673328,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995",
          "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi",
          "candidate_score": 0.672949,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4207",
          "psc_text": "enim mihi retulit perlator epistolae tuae, cum cognovisset quod omnia vel pene omnia quae habebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tanquam pauperibus eroganda donaveris; tunc ille detestans eos tecum, et non Dei servos, sed domus alienae penetratores, et tuos captivatores et depraedatores putans, tam sanctam sarcinam quam tecum subierat, indignatus abjecit. Infirmus enim erat, et ideo tibi, quae in communi proposito fortior videbaris, non erat praesumptione turbandus, sed dilectione portandus: quia etiamsi ad ipsas eleemosynas largius faciendas forte pigrius movebatur, posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non feriretur expensis, sed exspectatis invitaretur obsequiis, ut etiam hoc quod temere sola fecisti, multo consultius dilectione concordi, multoque ordinatius et honestius ambo faceretis; nec blasphemarentur servi Dei, si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente, ab ignota muliere et ab aliena uxore tanta sumpserunt; et laudaretur Deus in operibus vestris, quorum esset tam fida societas, ut a vobis communiter teneretur, non",
          "candidate_score": 0.672801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574",
          "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque",
          "candidate_score": 0.671445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.671071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_445",
          "psc_text": "ut fratres qui nobiscum erant, quanquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. Consensum est. Coeperunt verba nostra excipi, et aliqua ab invicem ad tabulas dicta sunt. Postea inordinatas perstrepentium interpellationes, et propterea nostram quoque turbulentiorem disputationem notarii non valentes sustinere, cesserunt; nobis sane non desistentibus, et ut cuique facultas dabatur, multa dicentibus. Ex quibus omnibus verbis nostris, quantum recordari potui, causae totius actionem, Dilectionem vestram fraudare nolui. Potestis enim ei litteras meas legere, ut vel approbet vera me scripsisse; vel ipse vobis, si quid melius recolit, incunctanter insinuet. CAPUT II. 3. Primo enim vitam nostram, quam vobis benevolentius fortasse quam verius narrantibus, se comperisse dicebat, praedicare dignatus est: adjungens se dixisse vobis, nos omnia, quae de nobis insinuaveratis, bene facere potuisse, si in Ecclesia faceremus. Deinde quaerere coepimus quaenam illa esset Ecclesia, ubi vivere sic oporteret; utrum illa quae, sicut sancta tanto ante Scriptura",
          "candidate_score": 0.671031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1218",
          "psc_text": "sublevor. Neque enim a quolibet diligor, sublevor, eligor; sed ab eo viro et Domini sacerdote, quem sic acceptum Deo sentio, ut cum animam tuam tam bonam levas ad Dominum, quoniam in illa me habes, leves et me. Debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram: et ideo non misi, quia non emendavi; non quia nolui, sed quia non potui, curis videlicet multis et multum praevalentibus occupatus. Nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo nostram non parvam praesentiam reperies, vel non disceret, vel sine litteris nostris disceret. Est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas variarum servi libidinum liberales vocant, sed dominico pane nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. 2. Quid enim aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi videntur eruditi, nisi quod in litteris vere liberalibus",
          "candidate_score": 0.670634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4090",
          "psc_text": "Noli ergo ulterius jactare quod tu fidem tuam dixeris, et ego meam non dixerim; quia sunt homines qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi voluerim; te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. Paratus ergo eras negare, si tibi objiceretur quod contra fidem meam aliquid dixeris. Vide ergo quid de te ipse sentiri feceris. Quod si objectum non eras negaturus, cur dictum scribi noluisti; praesertim cum magnopere voluisses etiam honoratos viros nostro interesse sermoni? Cur ergo volens calumniam devitare, notariorum stilum timebas, et clarissimorum virorum testimonium non timebas? 3. Si autem sic vis ut etiam ego dicam fidem meam, quomodo te dicis dixisse tuam, ego etiam brevius possum dicere, credere me in Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Si autem proprium aliquid unde dissentis a me, vis audire: credo in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, nec Filium dicens Patrem, nec Patrem Filium, nec utriusque Spiritum",
          "candidate_score": 0.669038,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736",
          "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.",
          "candidate_score": 0.667744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_498",
          "psc_text": "certum est esse idolothytum, aut certum est non esse, aut ignoratur: si ergo certum est esse, melius christiana virtute respuitur; si autem vel non esse scitur, vel ignoratur, sine ullo conscientiae scrupulo in usum necessitatis assumitur. EPISTOLA XLVIII. Augustinus Eudoxio abbati monachorum insulae Caprariae, exhortans ut otio ad pietatem, non ad ignaviam utantur, et sicubi Ecclesia requirat illorum operam, ne detrectent. Domino dilecto et exoptatissimo fratri et compresbytero EUDOXIO et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS, et qui mecum sunt fratres, in Domino salutem. 1. Quando quietem vestram cogitamus, quam habetis in Christo, etiam nos, quamvis in laboribus variis asperisque versemur, in vestra charitate requiescimus. Unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et vos in nobis negotiosi, et nos in vobis otiosi simus, quia si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra (I Cor. XII, 26). Admonemus ergo et petimus et obsecramus per",
          "candidate_score": 0.667441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_632",
          "psc_text": "praeter consuetudinem, ut quasi observatio sacramenti sit, approbare non possum, etiamsi multa hujusmodi propter nonnullarum vel sanctarum vel turbulentarum personarum scandala devitanda, liberius improbare non audeo. Sed hoc nimis doleo, quod multa quae in divinis libris saluberrime praecepta sunt, minus curantur; et tam multis praesumptionibus sic plena sunt omnia, ut gravius corripiatur qui per octavas suas terram nudo pede tetigerit, quam qui mentem vinolentia sepelierit. Omnia itaque talia, quae neque sanctarum Scripturarum auctoritatibus continentur, nec in conciliis episcoporum statuta inveniuntur, nec consuetudine universae Ecclesiae roborata sunt, sed pro diversorum locorum diversis moribus innumerabiliter variantur, ita ut vix aut omnino nunquam inveniri possint causae, quas in eis instituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. Quamvis enim neque hoc inveniri possit, quomodo contra fidem sint; ipsam tamen religionem, quam paucissimis et manifestissimis celebrationum sacramentis misericordia Dei esse liberam voluit, servilibus oneribus premunt, ut tolerabilior sit conditio Judaeorum,",
          "candidate_score": 0.665791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_238",
          "psc_text": "possemus exigere, ut nos de vobis tanta scribendo doceretis, quanta eorum ore didicimus? Aderat etiam, quod nulli chartae adesse potest, tantum in narrantibus gaudium, ut per ipsum etiam vultum oculosque loquentium, vos in cordibus eorum scriptos cum ineffabili laetitia legeremus. Hoc quoque amplius erat, quod pagina quaelibet quantacumque bona scripta contineat, nihil ipsa proficit, quamvis ad profectum explicetur aliorum: hanc autem epistolam vestram, fraternam scilicet animam, sic in eorum colloquio legebamus, ut tanto beatior appareret nobis, quanto uberius conscripta esset ex vobis. Itaque illam ad ejusdem beatitatis imitationem, studiosissime de vobis omnia percunctando, in nostra corda transcripsimus. 3. Nec ideo tamen eos tam cito a nobis, licet ad vos remeantes, sine molestia passi sumus. Videte enim, quaeso vos, quibus qualiebamur affectibus. Tanto utique dimittendi erant velocius, quanto vobis impensius obedire cupiebant; sed quanto id cupiebant magis, tanto vos nobis praesentius exhibebant: eo quippe indicabant quam chara vestra viscera essent; tanto",
          "candidate_score": 0.665678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_63_65",
          "bdc_text": "Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.665629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1432",
          "psc_text": "te notissimam insinuavit; verumtamen etsi non mihi rei novae insinuatrix, nova tamen rescriptorum exactrix fuit. 2. Miraris fortasse cur me hujus debiti persolutorem imparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tanquam anima mea noveris: sed hoc ipsum est quod mihi magnam difficultatem fecit respondendi litteris tuis, quia et quantus mihi videaris parco dicere propter verecundiam tuam, et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? Quod non curarem, si ea quae de me ad me locutus es, non ex charitate sincerissima dicta scirem, sed adulatione inimica amicitiae. Hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem: sed quanto magis novi quam fideli animo loqueris, tanto magis video quanto debito graver. 3. Vide autem quid mihi contigit, ut me quodammodo ipse laudaverim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. Sed quid aliud dicerem, quam id quod de te admonui.",
          "candidate_score": 0.665092,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.663749,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.663326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4037",
          "psc_text": "quod inter nos mane placuerat, ut a notariis verba nostra exciperentur; ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe quod et tu legas, et cui volueris legendum tradas, et quod volueris vicissim scribendo ipse respondeas. Iniquum est enim ut quisque de alio judicare velit, et judicari de se nolit. 2. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto meridiano implere noluisti, facile existimari potest quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit: utrum qui volebat ut diceretur, et timebat ne teneretur; an qui usque adeo nolebat eam disceptantium judicio subtrahi, ut mandata litteris vellet etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam vel oblivione opinatus, vel dissensione irritatus, diceret ab aliquo nostrum aut non esse dictum quod dictum erat, aut dictum esse quod dictum non erat. In his enim solent latebras suae malae defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam veritatis. Hoc",
          "candidate_score": 0.662932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_64_66",
          "bdc_text": "Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.662904,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995",
          "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi",
          "candidate_score": 0.66217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.661304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_70_72",
          "bdc_text": "Scribis enim post mentionem avaritię , ut sequitur : Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2535",
          "psc_text": "meam, quia peccavi tibi (Psal. XL, 5); et, In tua justitia vivifica me (Psal. XXX, 2); et, Viam iniquitatis amove a me, et de lege tua miserere mei (Psal. CXVIII, 29); et, Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me (Psal. XXXV, 12); et, Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mei omnis iniquitas (Psal. CXVIII, 133) ( A Domino enim gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet [Psal. XXXVI, 23] ); et alia multa, quae propterea scripta sunt, ut nos admonerent, ad implenda ea quae nobis jubentur, ab illo petendum adjutorium a quo jubentur: cum ergo se homo ad illum extenderit, et sic ingemuerit, fiet quod sequitur, Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia (Rom. V, 20); et, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum (Luc. VII, 47): et diffunditur in corde charitas Dei, unde fiat legis plenitudo; non per vires arbitrii quod est in",
          "candidate_score": 0.660994,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_0_2",
          "bdc_text": "Gratia et pax a domino . Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_384",
          "psc_text": "in Domino salutem. 1. Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2), nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam, adjuvante Domino qui eam inspiravit, ad effectum esse perductam, de omnibus ordinatis fratribus nostris, et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur; per quorum linguas clamat charitas tua majore voce in cordibus hominum, quam illi in auribus: Deo gratias. Nam quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditavit erga filios tuos, et id quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem, donando tibi, non solum ut bene velles, verum etiam in quibus posset apparere quod velles. Ita plane fiat, fiat: luceant haec opera coram hominibus, ut videant, gaudeant, glorificent Patrem qui in",
          "candidate_score": 0.660659,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25_27",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio . ille , cuius meministi , de Helvetiorum historia apud nos circumlatus semper fuerit de mendatio suspectus Übertriebene Berichte vom Verlauf und den Verlusten des Krieges von 1531 kursierten schon bald nach der Niederlage Zürichs und fanden insbesondere in entfernteren Gegenden bei den Gegnern Zwinglis bereitwilliges Gehör . Bullinger verfaßte im Frühjahr 1532 eine Antwortschrift auf Johann Fabris «Trostbüchlein» und auf einen in Mainz erschienenen , die Niederlage der Reformierten massiv übertreibenden Bericht ( s.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3581",
          "psc_text": "enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae Reverentiae; testem invocans Deum quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer, semper quidem pro merito virtutum vestrarum, sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est: quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant; et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. CAPUT II. 2. Quod autem quaeritis utrum rescripserim contra libros Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae verba frivola subministret: sciatis me ipsos libros in schedulis missos a sancto fratre Eusebio presbytero suscepisse, non ante multum temporis; et exinde vel ingruentibus morbis, vel dormitione sanctae et venerabilis filiae vestrae Eustochii, ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atque emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae",
          "candidate_score": 0.660458,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.65985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1440",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI. Augustinus Victoriano presbytero, consolans eum ad toleranter accipienda mala quae barbari, in Italiam et Hispaniam incursionem facientes, inferebant sanctis viris et sacris virginibus. Domino dilectissimo et desiderantissimo fratri et compresbytero VICTORIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Litterae tuae impleverunt grandi dolore cor nostrum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua responderem; cum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus, quam prolixi libri debeantur. Totus quippe mundus tantis affligitur cladibus, ut pene pars nulla terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque plangantur. Nam ante parvum tempus, etiam in illis solitudinibus Aegypti, ubi monasteria separata ab omni strepitu, quasi secura delogerant, a barbaris interfecti sunt fratres. Jamvero quae modo in regionibus Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam vos latere non arbitron; de Hispanis quoque tot provinciis, quae ab his malis diu videbantur intactae, coeperunt jam talia nuntiari. Sed quid longe imus? Ecce in regione nostra Hipponensi, quoniam",
          "candidate_score": 0.658865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_0_2",
          "bdc_text": "Gratia et pax a domino . Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc",
          "candidate_score": 0.658804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67_69",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim . transmiseras , respondiNicht erhalten. , nescius , an ea , qua decuerit , diligentia . Etiam ignoro , an ullis etiam tuarum ex instituto non responderim , quod inseris eisdem me , ut verba prae se ferunt , avaritiei taxans .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_793",
          "psc_text": "corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. CAPUT VI. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: « Aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi",
          "candidate_score": 0.658347,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.658325,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2165",
          "psc_text": "dicitur: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus; non veni vocare justos, sed peccatores (Id. IX, 12, 13). Orate ergo pro nobis, ut justi simus; quod quidem homo non potest nisi norit et velit, et erit continuo qui plene voluerit: sed hoc ipsum in eo non erit, nisi gratia Spiritus sanetur, et adjuvetur ut possit. EPISTOLA CXLVI. Pelagium resalutat, et pro litteris ipsius officiosis gratiam habet. Domino dilectissimo, et desideratissimo fratri PELAGIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Gratias ago plurimum quod me litteris tuis exhilarare dignatus es, et certum facere de salute vestra. Retribuat tibi Dominus bona, quibus semper sis bonus, et cum illo aeterno vivas in aeternum, domine dilectissime, et desideratissime frater. Ego autem etsi in me non agnosco praeconia de me tua, quae tuae Benignitatis epistola continet; benevolo tamen animo erga exiguitatem meam ingratus esse non possum: simul admonens ut potius ores pro me, quo talis a Domino",
          "candidate_score": 0.657823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_19_21",
          "bdc_text": "Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.657216,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_19_21",
          "bdc_text": "Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.656976,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_122_124",
          "bdc_text": "Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_428",
          "psc_text": "Nos eis objicimus furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab haereditate Christi quae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conventiculis eorum, lectoribus suis dicunt, Pax tecum; et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non habent. Et ipsi nobis objiciunt vel falsa crimina mortuorum, vel etiamsi vera, tamen aliena; non intelligentes in iis quae nos eis objicimus, omnes illos teneri; in iis vero quae nobis objiciunt, paleam vel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere: neque considerantes quia quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum (Matth. XIII, 29), non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis",
          "candidate_score": 0.656753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.65637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663",
          "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;",
          "candidate_score": 0.655645,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20_22",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1440",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI. Augustinus Victoriano presbytero, consolans eum ad toleranter accipienda mala quae barbari, in Italiam et Hispaniam incursionem facientes, inferebant sanctis viris et sacris virginibus. Domino dilectissimo et desiderantissimo fratri et compresbytero VICTORIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Litterae tuae impleverunt grandi dolore cor nostrum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua responderem; cum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus, quam prolixi libri debeantur. Totus quippe mundus tantis affligitur cladibus, ut pene pars nulla terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque plangantur. Nam ante parvum tempus, etiam in illis solitudinibus Aegypti, ubi monasteria separata ab omni strepitu, quasi secura delogerant, a barbaris interfecti sunt fratres. Jamvero quae modo in regionibus Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam vos latere non arbitron; de Hispanis quoque tot provinciis, quae ab his malis diu videbantur intactae, coeperunt jam talia nuntiari. Sed quid longe imus? Ecce in regione nostra Hipponensi, quoniam",
          "candidate_score": 0.654724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65_67",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse . Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.653928,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_184",
          "psc_text": "me non sedatus, sed consideratus consolatur dolor. Ne reprehendas, quaeso, sanctiore gravitate qua praevales, et dicas non recte me dolere, quod adhuc te non noverim, cum animum mihi tuum, hoc est teipsum interiorem aspiciendum patefeceris. Quid enim si uspiam te vel in terrena tua civitate didicissem fratrem et dilectorem meum, et tantum in Domino ac talem virum, nullumne me dolorem sensurum fuisse arbitrareris, si non sinerer nosse domum tuam? Quomodo ergo non doleam, quod nondum faciem tuam novi, hoc est domum animae tuae, quam sicut meam novi? 2. Legi enim litteras tuas fluentes lac et mel, praeferentes simplicitatem cordis tui, in qua quaeris Dominum sentiens de illo in bonitate, et afferentes ei claritatem et honorem. Legerunt fratres, et gaudent infatigabiliter et ineffabiliter, tam uberibus et tam excellentibus donis Dei, bonis tuis. Quotquot eas legerunt, rapiunt, quia rapiuntur cum legunt. Quam suavis odor Christi, et quam fragrat ex eis, dici non",
          "candidate_score": 0.653721,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_715",
          "psc_text": "epistola et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur, et ad me solum non pervenerit, cui soli missa est; praesertim cum idem frater Sysinnius inter caeteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic eum amico, quasi cum altero se, est loquendum. Nonnulli familiares mei, et vasa Christi, quorum Jerosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum, sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres; ut multi cognoscerent te provocare, me timere; te scribere ut doctum, me tacere ut imperitum, et tandem reperisse, qui garrulitati meae modum imponeret. Ego autem, ut simpliciter fatear, Dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistolam non credebam, nec (ut vulgi de quibusdam proverbium est) litum melle gladium. Deinde illud",
          "candidate_score": 0.65371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.65358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_70_72",
          "bdc_text": "Scribis enim post mentionem avaritię , ut sequitur : Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3419",
          "psc_text": "dilectione disseritis, nota facite nobis. Haereticorum quippe inquietudine, ut Scripturas vigilantius perscrutemur, unde, ne ovili Christi noceant, eis possit occurri, tanquam de somno ignaviae nostra excitatur industria: ita per multiplicem gratiam Salvatoris, etiam quod inimicus in perniciem machinatur, Deus convertit in adjutorium; quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum (Rom. VIII, 28). Semper in Deo vivas memor nostri, frater charissime. EPISTOLA CXCV. Hieronymus Augustino, gratulans illi quod haereticorum omnium meruerit odium; quod quidem gaudet sibi cum illo esse commune. Domino sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS. Omni quidem tempore Beatitudinem tuam eo quo decet honore veneratus sum, et habitantem in te dilexi Dominum Salvatorem: sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur; qui contra flantes ventos ardore fidei perstitisti, maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis, quam cum pereuntibus commorari. Scit quid dicam prudentia",
          "candidate_score": 0.653301,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736",
          "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.",
          "candidate_score": 0.653294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_45_47",
          "bdc_text": "et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868",
          "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus",
          "candidate_score": 0.653077,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762",
          "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque",
          "candidate_score": 0.652966,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_841",
          "psc_text": "PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinavi; sed vere festinavi. Cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum moraturum, repente comperta occasione navigii, mihi pridianam suam profectionem jam nocte suggessit. Quid facerem cum eum tenere non possem, et quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. Proinde pauca illico haec arripui dictanda atque mittenda, prolixioris epistolae me confitens debitorem, cum post reditum venerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasii et Evodii, primum vestri ex parte satiatus fuero. Uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem",
          "candidate_score": 0.652961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_45_47",
          "bdc_text": "et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2268",
          "psc_text": "Et de spiritualis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, vel discere aliquid adhuc, vel quaerere non recuso: si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur, dum supra quam scriptum est unus pro altero infletur adversus alterum: ne dum altercando quaerimus investigare quomodo possit videri Deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit videre Deum; quod ipse avertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. Illud tamen quia non dubito, non requiro, quod Dei natura nunquam videatur in loco. Jam utrum possit hujus corporis oculis videri aliquid quod in loco non videtur, ab eis qui hoc valent disserendo monstrare, cum pace dilectionis audire paratus sum, et quod me movet in commune conferre. Sunt enim quidam, qui Deum ipsum omnino corpus esse praesumunt, putantes quidquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam: istos omni modo aversandos censeo. Sunt",
          "candidate_score": 0.652894,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_367",
          "psc_text": "fratrem nostrum Asterium hypodiaconum Dignationi tuae epistolam miseram, promptum reddens salutationis officium; quam tibi arbitror redditam. Nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum, obsecro primum ut memineris mei: deinde ut bajulum litterarum habeas commendatum, et mihi scias germanissimum, et in quibuscumque necessitas postulaverit, foveas atque sustentes; non quo aliqua re (Christo tribuente) indigeat, sed quo bonorum amicitias avidissime expetat, et se in his conjungendis maximum putet beneficium consecutum. Cur autem ad Occidentem navigaverit, ipso poteris narrante cognoscere. CAP. II. 2. Nos in monasterio constituti, variis hinc inde fluctibus quatimur, et peregrinationis molestias sustinemus. Sed credimus in eo qui dixit, « Confidite; ego vici mundum » (Joan. XVI, 33), quod ipso tribuente et praesule, contra hostem diabolum victoriam consequamur. Sanctum et venerabilem fratrem nostrum papam Alypium, ut meo obsequio salutes, obsecro. Sancti fratres, qui nobiscum in monasterio Domino servire festinant, oppido te salutant. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus",
          "candidate_score": 0.65252,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_371",
          "psc_text": "pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Sane utiliter a te conscriptum eumdem librum satis approbamus. CAP. III. 3. In expositione quoque Epistolae Pauli ad Galatas, invenimus aliquid quod nos multum moveat. Si enim ad Scripturas sanctas admissa fuerint velut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de Scripturis illis sententia proferetur, cujus pondere contentiosae falsitatis obteratur improbitas? Statim enim ut protuleris; si aliter sapit qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. Ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus Apostolus ait, Quae autem scribo vobis, ecce",
          "candidate_score": 0.652505,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839",
          "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus",
          "candidate_score": 0.6525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_45_47",
          "bdc_text": "et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.651706,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849",
          "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis",
          "candidate_score": 0.651584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_741",
          "psc_text": "Nec omnino arbitror te succensere potuisse, nisi aut hoc dicerem quod non debui, aut non sic dicerem ut debui; quia nec miror minus nos scire invicem, quam scimur a conjunctissimis et familiarissimis nostris. In quorum ego charitatem, fateor, facile me totum projicio, praesertim fatigatum scandalis saeculi; et in ea sine ulla sollicitudine requiesco: Deum quippe illic esse sentio, in quem me securus projicio, et in quo securus requiesco. Nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius ingemui, omnino formido. Cum enim hominem christiana charitate flagrantem, eaque mihi fidelem amicum factum esse sentio; quidquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo, sed illi in quo manet, ut talis sit. Deus enim charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo (I Joan. IV, 16): quam si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. Verumtamen ex amico intimo",
          "candidate_score": 0.651513,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39_41",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse . Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3509",
          "psc_text": "diceret etiam dimidio hebdomadis implendum? Miror si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danielis. Deinde quale est ut putemus ignorasse Danielem, vel potius angelum, a quo ista dicebat breviaturum Dominum dies illos, et errasse ut hoc diceret; vel scisse quidem, sed ei quem docebat fuisse mentitum? Quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id quod breviaturus est Dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danielem? si tamen ad secundum Domini adventum (quod nescio quemadmodum possit ostendi), ille numerus refertur annorum. 20. Postremo, multo certius securiusque dicitur Domini adventum intra septuaginta, aut, ut plurimum, intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. Anni enim quadringenti nonaginta sunt in hebdomadibus septuaginta: a nativitate autem Domini hodie computantur anni ferme quadringenti viginti; a resurrectione autem vel ascensione ejus, anni plus minus trecenti nonaginta. Ac per hoc, si ex quo natus est computetur, septuaginta sunt reliqui; si ex quo passus est, circiter centum",
          "candidate_score": 0.651513,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20_22",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2795",
          "psc_text": "melius posse novit tua Dilectio, per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. EPISTOLA CLXVIII. Timasius et Jacobus Augustino, gratias agentes pro scripto ipsis libro de Natura et Gratia, adversus libellum Pelagii, naturam non sine gratiae invidia defendentis. Domino vere beatissimo, et merito venerabili patri episcopo AUGUSTINO, TIMASIUS et JACOBUS, in Domino salutem. Ita nos refecit et recreavit gratia Dei, ministrata per verbum tuum, ut prorsus germani dicamus, « Misit verbum suum, et sanavit eos » (Psal. CVI, 20), domine beatissime, et merito venerabilis pater. Sane ea diligentia ventilasse Sanctitatem tuam textum ejusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, sive in his quae refutare, detestari, aut fugere deceat christianum; sive in illis in quibus non satis invenitur errasse, quamvis nescio qua calliditate, in ipsis quoque gratiam Dei credidit supprimendam. Sed unum est quod nos in tanto beneficio afficit, quia tarde hoc tam praeclarum gratiae Dei munus effulsit:",
          "candidate_score": 0.651384,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_692",
          "psc_text": "ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me scriptae, per fratrem nostrum Sysinnium diaconum huc exemplaria pervenerunt. In qua hortaris me, ut παλινῳδίαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum, inter vituperationes et laudes Helenae fluctuantem; ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor Dignationi tuae, licet stilus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte, me respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores",
          "candidate_score": 0.650847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1443",
          "psc_text": "Libris conscripta legerent vel audirent, nunc saltem credere debent cum compleri jam vident; ut de his tum magnis pressuris tanquam in torculari Domini Dei nostri, sicut amurca infidelium murmurantium et blasphemantium fluit, ita oleum quoque fidelium confitentium et orantium exprimi et liquari non cesset. Illis enim qui contra christianam fidem querelas impias jactare non quiescunt, dicentes quod antequam ista doctrina per mundum praedicaretur, tanta mala non patiebatur genus humanum, facile est ex Evangelio respondere; Dominus enim dicit: Servus nesciens voluntatem domini sui, et faciens digna plagis, vapulabit paucas; servus autem sciens voluntatem domini sui, et faciens digna plagis, vapulabit multas (Luc. XII, 47, 48). Quid ergo mirum, si christianis temporibus iste mundus, tanquam servus jam sciens voluntatem Domini sui, et faciens digna plagis, vapulat multas? Attendunt quanta celeritate Evangelium praedicatur, et non attendunt quanta perversitate contemnitur. Servi autem Dei humiles et sancti, qui dupliciter mala temporalia patiuntur, quia et ab",
          "candidate_score": 0.650765,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc",
          "candidate_score": 0.650745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854",
          "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse",
          "candidate_score": 0.650693,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.650657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_53_55",
          "bdc_text": "Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462",
          "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.",
          "candidate_score": 0.650656,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67_69",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim . transmiseras , respondiNicht erhalten. , nescius , an ea , qua decuerit , diligentia . Etiam ignoro , an ullis etiam tuarum ex instituto non responderim , quod inseris eisdem me , ut verba prae se ferunt , avaritiei taxans .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_914",
          "psc_text": "ex hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jonae IV, 6), si in hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic simile sciebant. 36. Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis, respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem, quantum me adjuvat Dominus, ut litterae quas ad te scribo, prius ad te perveniant quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de",
          "candidate_score": 0.650517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20_22",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2406",
          "psc_text": "absit a vita et moribus tuis! Nec amicitias vestras tales volo, quibus et ille in suum interitum glorietur de malo, et confirmetur humana suspicio; sed tales potius, quibus ad poenitentiam disponatur, et talem ac tantam poenitentiam, qualem quantamque postulant tam horrenda vulnera medicinam: tanto quippe amicior eris, quanto sceleribus ejus inimicior. Curiosum est Praestantiae tuae nosse rescriptis, ubi eo die fueris quo illud admissum est; quomodo acceperis, quid postea egeris, aut cum eum videris quid ei dixeris, quid ab illo audieris. Ego enim ex quo inde postridie repente discessi, nihil quod hanc rem attinet, de te audire potui. 13. Quod vero in epistola tua legi, jam te cogi credere, ne a me videreris, et Carthagini me negatum, tu potius cogis his verbis ut absentiae meae causas non taceam. Quarum est una, quoniam laborem quem in illa urbe perpeti necesse est, et quem si exponere velim, aliud tantum loquendum est, jam",
          "candidate_score": 0.649671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_44_46",
          "bdc_text": "Die Krise der Schweizerischen Reformation , Zürich 1976 , S. 181-184 . et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.648879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1301",
          "psc_text": "honorabili ac suscipiendo fratri NECTARIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Legi litteras Benignitatis tuae quibus mihi longe postea respondistis, quam meas ad te perferendas dedi. Nam ego rescripseram, cum adhuc nobiscum esset, neque navigasset sanctus frater, et coepiscopus meus Possidius. His autem quas mei causa illi dignatus es reddere, accepi VI cal. april., post menses ferme octo, quam scripseram. Cur ergo ad te tam sero mea scripta pervenerint, aut ad me tua, prorsus ignoro. Nisi forte modo rescribere prudentiae tuae placuerit, quod facere ante contempseras. Hoc sita est, miror unde sit. An aliquid audisti, quod nos adhuc latet, fratrem meum Possidium adversus cives tuos (quos, pace tua dixerim, multo salubrius diligit ipse quam tu) quo plectantur severius impetrasse. Nam hoc et epistola tua te metuere indicat, cum admones ut mihi ante oculos constituam, qualis illa sit species civitatis, ex qua ad supplicium ducendi extrahuntur; quae sit matrum, quae",
          "candidate_score": 0.648613,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1889",
          "psc_text": "me secundum Legem, et contra Legem jubes me percuti! Et cum a circumstantibus diceretur, Injuriam facis principi sacerdotum, irridenter eos admonere voluit quid dixerit, ut qui saperent, intelligerent jam destruendum esse adventu Christi parietem dealbatum, hoc est, hypocrisim sacerdotii Judaeorum: ait quippe, Nescivi, fratres, quia princeps est; scriptum est enim, Principi populi tui non maledices (Act. XXIII, 3-5); cum procul dubio, qui in eodem populo creverat, atque ibi Lege fuerat eruditus, illum principem sacerdotum nescire non posset, nec eos quibus ita notus erat, ullo modo falleret quod nesciret. 14. Sunt ergo ista praecepta patientiae semper in cordis praeparatione retinenda, ipsaque benevolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in voluntate complenda est. Agenda sunt autem multa, etiam cum invitis benigna quadam asperitate plectendis, quorum potius utilitati consulendum est quam voluntati; quod in principe civitatis luculentissime illorum litterae laudaverunt. Nam in corripiendo filio quamlibet aspere, nunquam profecto amor paternus amittitur. Fit tamen",
          "candidate_score": 0.647932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65_67",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse . Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893",
          "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia",
          "candidate_score": 0.647888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_124_126",
          "bdc_text": "Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare . Fertur etiam Romam denuo ab Hispanis et aliis stipendiariis militibus impetitam ob non solutum salarium obsidionis FlorenciaeDie kaiserlichen Truppen hatten im August 1530 Florenz belagert , um dort die vom Papst geforderte Wiedererrichtung der Medici-Herrschaft durchzusetzen . et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849",
          "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis",
          "candidate_score": 0.647335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513",
          "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus",
          "candidate_score": 0.646998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736",
          "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.",
          "candidate_score": 0.646925,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.646763,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1821",
          "psc_text": "Sermonis enim divini gratia humiliter tumens, facile ut placeret emeruit. Hinc enim plurimum placuit, quod hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere et firmare contendis. Est enim nobis cum eodem quotidiana pro viribus nostris, et pro ingenii paupertate disputatio. Sanctae siquidem matris ejus precatione compulsus, cura mihi est eum frequentius salutandi gratia convenire, licet vicem in hac parte reddere etiam ipse dignetur. Accepta autem Venerabilitatis tuae epistola, homo qui a veri Dei stabilitate, multorum quorum in hac urbe copia est persuasione revocatur, ita motus est, ut si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte,",
          "candidate_score": 0.646726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_7_9",
          "bdc_text": "interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis . Conquestus igitur sum crebro apud maxime familiares te anime mee dimidium immaturam mihi mortem ademisse . Interrogatus ob id ab hero nostro Gemeint ist Hermann von Wied , Erzbischof von Köln , 1477-1552 , mit dem auch Bullinger korrespondierte ( erhalten sind zwei Briefe Bullingers und ein Brief Hermanns ) .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463",
          "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis",
          "candidate_score": 0.646602,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_9",
          "bdc_text": "Interrogatus ob id ab hero nostro Gemeint ist Hermann von Wied , Erzbischof von Köln , 1477-1552 , mit dem auch Bullinger korrespondierte ( erhalten sind zwei Briefe Bullingers und ein Brief Hermanns ) .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2950",
          "psc_text": "de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad Quintum). Illud potius de origine animarum, non propter partus adulterinos, sed propter innocentium, quod absit, damnationem, quod, opinor, non stulte quaeritur; si quid a tali ac tanto didicisti viro, quod recte responderi ambigentibus possit, quaeso nobiscum communicare non abnuas. Ita quippe mihi in epistolis tuis eruditus et suavis apparuisti, ut operae pretium sit tecum litteris colloqui. Nescio sane quem librum ejusdem hominis Dei, quem presbyter Orosius attulit, tuaeque Dilectioni describendum dedit, ubi de resurrectione carnis praeclare disputasse laudatur, jam nobis peto non differas mittere. Ideo quippe non eum cito poposcimus, quia et describendum et emendandum utique cogitavimus; cui utrique operi",
          "candidate_score": 0.645934,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20_22",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326",
          "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica",
          "candidate_score": 0.645921,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_117_119",
          "bdc_text": "April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 . in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_534",
          "psc_text": "in codicibus sanctis Ecclesias quibus Apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. Quid autem perversius et insanius, quam lectoribus easdem Epistolas legentibus dicere, Pax tecum, et ab earum Ecclesiarum pace separari, quibus ipsae Epistolae scriptae sunt? CAPUT II. 4. Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est civitatis vestrae episcoporum ordine blandintur, recita illi Gesta apud Munatium Felicem Flaminem perpetuum curatorem tunc ejusdem civitatis vestrae, Diocletiano octavum, et Maximiano septimum consulibus, undecimo calendas junias, quibus liquido constitit ita Paulum episcopum tradidisse, ut Sylvanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans",
          "candidate_score": 0.645825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74",
          "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior",
          "candidate_score": 0.645621,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.645504,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689",
          "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc",
          "candidate_score": 0.645382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_865",
          "psc_text": "intentioni eorum maxime adversum, docentem non per illa hominem justificari, sed per gratiam Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo illi invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum Legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius devitare non posset, quam ut ea ipse celebraret quae damnare tanquam sacrilega putabatur, atque ita ostenderet, nec Judaeos tunc ab eis tanquam a nefariis prohibendos, nec Gentiles ad ea tanquam ad necessaria compellendos. 10. Nam si revera sic ea reprobaret, quemadmodum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset occultare sententiam, non ei diceret Jacobus, Et scient omnes; sed diceret, Et putabunt omnes, quoniam quae de te audierunt, falsa sunt: praesertim quia in ipsis Jerosolymis Apostoli jam decreverant, ne quisquam Gentes cogeret judaizare (Act. XV, 28); non autem decreverant, ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis etiam ipsos jam doctrina christiana non",
          "candidate_score": 0.64529,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2_4",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.645107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_432",
          "psc_text": "multitudinem idolum exigentem et fabricantem et adorantem. Tolerat Moyses adversus Deum tot millia murmurantia, et toties offendentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem persecutorem suum, sceleratis moribus coelestia deserentem, magicis artibus inferna quaerentem; occisum vindicat, christum etiam Domini propter sacramentum venerandae unctionis appellat. Tolerat Samuel nefandos filios Heli, perversosque filios suos, quos populus quia tolerare noluit, divina veritate accusatus, divina severitate correptus est. Tolerat denique ipsum populum superbum contemptorem Dei. Tolerat Isaias in quos tam multa vera crimina jaculatur. Tolerat Jeremias a quibus tanta perpetitur. Tolerat Zacharias Pharisaeos et Scribas, quales illo tempore fuisse Scriptura testatur. Scio me multos praetermisisse: legant qui volunt, legant qui possunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei servos et amicos semper habuisse quos in suo populo tolerarent; cum quibus tamen illius temporis sacramenta communicantes, non solum non inquinabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, studentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3).",
          "candidate_score": 0.644941,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2_4",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.644836,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2_4",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc",
          "candidate_score": 0.64443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513",
          "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus",
          "candidate_score": 0.64429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_19",
          "bdc_text": "Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753",
          "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter",
          "candidate_score": 0.643828,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_981",
          "psc_text": "Si neque hoc vultis, saltem scribite ad illos, ut jam ista non faciant, ut jam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. Nolumus dicere: Damnate illos. Vos enim videritis quomodo vos non inquinent, quos modo ostendimus in vestra communione latrones, et nos inquinent quos nunquam potuistis ostendere traditores. Ex his omnibus eligite quod volueritis. Si autem querelas nostras contempseritis, nos minime poenitebit ordine pacifico agere voluisse. Aderit Dominus Ecclesiae suae, ut vos potius humilitatem nostram contempsisse poeniteat. EPISTOLA LXXXIX. Augustinus Festo, docens recte legibus reprimi Donatistas; et indicans in regione Hipponensi nondum eos Festi litteris correctos, sed adhuc intolerabiliter grassari. Domino dilectissimo et honorabili ac suscipiendo filio FESTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Si pro errore homines et damnabili dissensione et convicta modis omnibus falsitate tanta praesumunt, ut eorum salutem requirenti catholicae Ecclesiae tam audacter insidiari minarique non cessent; quanto magis aequum est, et oportet eos qui pacis",
          "candidate_score": 0.643744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.643184,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_12",
          "bdc_text": "-Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3057",
          "psc_text": "ubi pertinacior et impacatior praevaluit multitudo, cui resistere non poterant pauciores quorum erat melior de communione sententia, aut turbae auctoritati paucorum potentiorum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. Ex his sunt in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa Catholici, et maxime episcopi et clerici horrenda et dura perpessi sunt, quae commemorare longum est; quando quorumdam et oculi exstincti sunt, et cujusdam episcopi manus et lingua praecisa est; nonnulli etiam trucidati sunt. Taceo crudelissimas caedes, et domorum depraedationes, per nocturnas aggressiones et incendia, non solum privatorum habitaculorum, verum etiam ecclesiarum; in quas flammas non defuerunt qui et Codices dominicos mitterent. 31. Sed nos hujusmodi afflictos malis, consequens consolatus est fructus. Nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi ferventius atque perfectius unitas christiana profecit, et uberius laudatur Dominus, qui donare dignatus est ut servi ejus passionibus suis lucrarentur fratres suos, et oves ejus mortifero errore dispersas in",
          "candidate_score": 0.64276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2390",
          "psc_text": "ventitabas, quanto saepius cum solo colloquebaris, tanto magis curaret existimationem tuam; ne his qui tui dicebantur inimici talem exitum daret, ut nihil cum illo aliud egisse putareris. Quod quidem nec ego credo, nec fratres mei qui te in loquelis audierunt, et auditu atque omni nutu viderunt signa benigni pectoris tui. Sed, obsecro te, ignosce credentibus: homines enim sunt, et in animis hominum tantae latebrae sunt, et tanti recessus, ut omnes suspiciosi cum merito culpentur, etiam laudari arbitrentur se debere, quod cauti sint. Causae stabant; ab uno eorum quos teneri ille repente praeceperat, gravissimam te passum fuisse injuriam noveramus. Frater quoque ejus, in quo Ecclesiam maxime persecutus est, nescio quid duriter quasi praeferens tibi respondisse dicebatur. Putabantur tibi ambo esse suspecti. Postulati cum abiissent, te illic remanente, et cum illo secretius, ut ferebatur, loquente, subito jussi sunt detineri. Amicitiam vestram non recentem, sed veterem, homines loquebantur. Famam confirmabat tanta conjunctio, et",
          "candidate_score": 0.642711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.642431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4049",
          "psc_text": "tibi asserere fidem meam; quandoquidem in fide nostri placiti stare noluisti; et vir tantus qui pro fide quam reipublicae debes, non times maledicta provincialium, pro fide quam Christo debes, times calumnias episcoporum. Deinde cum disputationi nostrae etiam honoratos viros interesse cupiveris, miror quomodo in ipsa devitatione calumniae verba tua times a notariis conscribi, et ex ore tuo a clarissimis testibus non times audiri. Nonne consideras difficile esse ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut verba tua excipi nolles; sed cum cogitasses retentum te fuisse in verbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere potuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? Si autem dicis non illa ita gesta esse ut a me narrata sunt, aut tu oblivione falleris, non enim audeo dicere mentiris; aut ego vel similiter fallor, vel mentior. Vides ergo quam recte dicam ea quae de his maxime rebus",
          "candidate_score": 0.642217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_850",
          "psc_text": "pervenire meruerit, adhuc nescio; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio, utcumque conjicio legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, charitas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo Germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse non ausim dicere; sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua charitate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam quam poposceram dederis: quod apertius mihi intimari cupio; quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse, significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. 2. Petis, vel potius fiducia charitatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem",
          "candidate_score": 0.641866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706",
          "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et",
          "candidate_score": 0.641619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_123_125",
          "bdc_text": "Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare . Fertur etiam Romam denuo ab Hispanis et aliis stipendiariis militibus impetitam ob non solutum salarium obsidionis FlorenciaeDie kaiserlichen Truppen hatten im August 1530 Florenz belagert , um dort die vom Papst geforderte Wiedererrichtung der Medici-Herrschaft durchzusetzen .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849",
          "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis",
          "candidate_score": 0.640297,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_936",
          "psc_text": "donatistae, adhortans ut attendat et respondeat, qua justa causa schisma moverint. Desiderabili et dilecto fratri EMERITO, AUGUSTINUS. 1. Ego cum audio quemquam bono ingenio praeditum, doctrinisque liberalibus eruditum, quanquam non ibi salus animae constituta sit, tamen in quaestione facillima, sentire aliud quam veritas postulat, quo magis miror, eo magis exardesco nosse hominem, et cum eo colloqui: vel si id non possim, saltem litteris quae longissime volant, attingere mentem ejus, atque ab eo vicissim attingi desidero. Sicut te esse audio talem virum, et ab Ecclesia catholica, quae sicut sancto Spiritu praenuntiata est, toto orbe diffunditur, discerptum doleo atque seclusum; quam ob causam nescio. Nam certum est magnae parti Romani orbis, ne dicam etiam barbaris gentibus, quibus quoque debitorem se dicebat Apostolus (Rom. I, 14), quorum christianae fidei communio nostra contexitur, ignotam esse partem Donati; nec eos omnino scire vel quando vel quibus causis exorta sit ista dissensio. Quos utique omnes Christianos",
          "candidate_score": 0.639657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152",
          "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui",
          "candidate_score": 0.637423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10_12",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation . Erzbischof Hermann von Wied in Köln vor der Entscheidung zwischen Reform und Reformation , Münster 1971 . -Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_936",
          "psc_text": "donatistae, adhortans ut attendat et respondeat, qua justa causa schisma moverint. Desiderabili et dilecto fratri EMERITO, AUGUSTINUS. 1. Ego cum audio quemquam bono ingenio praeditum, doctrinisque liberalibus eruditum, quanquam non ibi salus animae constituta sit, tamen in quaestione facillima, sentire aliud quam veritas postulat, quo magis miror, eo magis exardesco nosse hominem, et cum eo colloqui: vel si id non possim, saltem litteris quae longissime volant, attingere mentem ejus, atque ab eo vicissim attingi desidero. Sicut te esse audio talem virum, et ab Ecclesia catholica, quae sicut sancto Spiritu praenuntiata est, toto orbe diffunditur, discerptum doleo atque seclusum; quam ob causam nescio. Nam certum est magnae parti Romani orbis, ne dicam etiam barbaris gentibus, quibus quoque debitorem se dicebat Apostolus (Rom. I, 14), quorum christianae fidei communio nostra contexitur, ignotam esse partem Donati; nec eos omnino scire vel quando vel quibus causis exorta sit ista dissensio. Quos utique omnes Christianos",
          "candidate_score": 0.637191,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_146",
          "psc_text": "dum nos illi per te, et de imperitia excusandos, et ad charitatem commendandos praesumimus; sicut et omnibus sanctis, quorum nos et absentium officiis sospitare dignatus es, pari procul dubio curaturus affectu, ut per Sanctitatem tuam, nostris invicem salutentur obsequiis, et in clero Sanctitatis tuae comites, et in monasteriis fidei ac virtutis tuae aemulatores. Nam etsi in populis ac super populum agas, oves pascuae Domini regens sollicitis vigil pastor excubiis: tamen abdicatione saeculi, et repulsa carnis ac sanguinis, desertum tibi ipse fecisti, secretus a multis, vocatus in paucis. 3. Sane vicario aliquatenus munere, licet per omnia tibi impar, ut jusseras, providi illam Eusebii venerabilis episcopi Constantinopolitani de cunctis temporibus historiam. Sed in hoc fuit obtemperandi mora, quod instructu tuo, quia ipse non haberem hunc codicem, Romae reperi apud parentem nostrum vere sanctissimum Domnionem, qui procul dubio promptius mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferendum indicavi. Verumtamen quia et loca tua",
          "candidate_score": 0.636607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_617",
          "psc_text": "de illo dicit Apostolus: Testimonium habens a Lege et Prophetis (Rom. III, 21). In qua ergo parte anni congruentius observatio Quadragesimae constitueretur, nisi confini atque contigua dominicae passioni? Quia in ea significatur haec vita laboriosa, cui opus est continentia, ut ab ipsius mundi amicitia jejunetur; quae utique fallaciter blandiri, et illecebrarum fucos circumspargere atque jactare non cessat. Numero autem quadragenario vitam istam propterea figurari arbitror, quia denarius in quo est perfectio beatitudinis nostrae, sicut in octonario, quia redit ad primum, ita in hoc mihi videtur exprimi: quia creatura, quae septenario figuratur, adhaeret Creatori, in quo declaratur unitas Trinitatis per universum mundum temporaliter annuntianda; qui mundus et a quatuor ventis delimatur, et quatuor elementis erigitur, et quatuor anni temporum vicibus variatur. Decem autem quater in quadraginta consummantur, quadragenarius autem partibus suis computatus, addit ipsum denarium et fiunt quinquaginta tanquam merces laboris et continentiae. Neque enim frustra ipse Dominus et quadraginta dies",
          "candidate_score": 0.636256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10_12",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation . Erzbischof Hermann von Wied in Köln vor der Entscheidung zwischen Reform und Reformation , Münster 1971 . -Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_100",
          "psc_text": "inter schisma quodlibet atque unam Catholicam intersit. EPISTOLA XXI. Augustinus in presbyterum Hipponensem ordinatus, praesertim ad dispensandum verbum Dei, secumque reputans quam difficile sit sacerdotem pium agere, obsecrat Valerium ut patiatur ipsum in secessu precibus et studio hoc agere, ut sit idoneus imposito muneri. Domino beatissimo et venerabili, in conspectu Domini sincera charitate charissimo patri VALERIO episcopo, AUGUSTINUS presbyter, in Domino salutem. 1. Ante omnia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua, nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus acceptabilius episcopi, aut presbyteri, aut diaconi officio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur: sed nihil apud Deum miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius episcopi, aut presbyteri, aut diaconi officio; sed apud Deum nihil beatius, si eo modo militetur quo noster imperator jubet. Quis autem iste sit modus, nec a pueritia, nec ab adolescentia",
          "candidate_score": 0.636039,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_21_23",
          "bdc_text": "Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573",
          "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,",
          "candidate_score": 0.635783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3116",
          "psc_text": "Unde autem argumententur adversus Apostolum apertissime dicentem, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Rom. V, 12), dicentes etiam parvulos propria per liberum arbitrium habere peccata, taedet attendere, pigetque proferre, sed magis compellimur dicere. Quod enim potuerunt magna et acuta ingenia cogitare, aut inopiae est tacendo vitare, aut arrogantiae contemnendo praeterire. Ecce, inquiunt, Esau et Jacob intra viscera materna luctantur, et dum nascuntur, alter supplantatur ab altero, atque in pede praecedentis manu consequentis et tenentis inventa, perseverans quodammodo lucta convincitur. Quomodo ergo in infantibus haec agentibus, nullum est vel ad bonum vel ad malum propriae voluntatis arbitrium, unde praemia sive supplicia meritis praecedentibus subsequantur? 14. Ad hoc nos dicimus, ideo motus illos et tanquam litigium parvulorum signum rerum fuisse magnarum, quia non fuit arbitrium, sed prodigium. Neque enim daturi sumus et asinis liberum arbitrium voluntatis, quoniam",
          "candidate_score": 0.635025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4063",
          "psc_text": "eadem pax inter fratres egerit, quorum ex tam multis animis et multis cordibus fecit animam unam et cor unum in Deum, debita pietate credamus multo maxime in illa pace Dei, quae superat omnem intellectum, et Patrem et Filium et Spiritum sanctum non esse tres deos, sed unum Deum; tanto excellentius quam istorum erat anima et cor unum, quanto illa pax quae superat omnem intellectum, excellentior est ista pace quam tenebat omnium illorum cor unum et una anima in Deum. 17. Filium autem hominis eumdem dicimus quem Filium Dei; non tamen propter formam Dei, in qua est aequalis Deo Patri, sed propter acceptam formam servi, qua minor est Patre. Et quia eumdem Filium hominis dicimus, propter hoc et Filium Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis; non ex suae naturae permansione, sed ex nostrae susceptione. CAPUT III. 18. Jam nunc paululum intuere quae Scripturarum eloquia nos cogant",
          "candidate_score": 0.634821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3779",
          "psc_text": "in Ecclesia magna; quod optamus, domine. Si quid autem famulus tuae Sanctitatis frater suggesserit Florus, pro regula monasterii, digneris pater, petimus, libenter accipere, et per omnia nos infirmos instruere. EPISTOLA CCXVII. Augustinus Vitali Carthaginensi, delato quod doceret initium fidei non esse donum Dei, reclamat fortiter, ipsumque ex precibus Ecclesiae confutat; ac duodecim regulas proponit ad fidem Ecclesiae pertinentes circa quaestionem de gratia Dei. AUGUSTINUS episcopus servus Christi, et per ipsum servus servorum ipsius, VITALI fratri, in ipso salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Cum de te mihi essent nuntiata non bona, et rogavi Dominum, et donec mihi bona nuntientur, adhuc rogo ut litteras meas nec aspernanter sumas, et salubriter legas. Si hanc exaudit pro te orationem meam, etiam de te gratiarum actionem donat ut offeram. Quod si impetro, procul dubio non contradices huic ipsi principio epistolae meae. Hoc enim pro te oro, ut sis rectae fidei. Si hoc ergo pro charis nostris",
          "candidate_score": 0.634502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_21_23",
          "bdc_text": "Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574",
          "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque",
          "candidate_score": 0.633774,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_11_13",
          "bdc_text": "Erzbischof Hermann von Wied in Köln vor der Entscheidung zwischen Reform und Reformation , Münster 1971 . -Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ; ferner Robert Stupperich , in :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1106",
          "psc_text": "muneribus separari? 37. Qua in re, sicut ingenium tuum novi, facillime perspicis totam causam vestram penitus eversam et exstinctam. Si enim Sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit Ecclesia quae fuerat in orbe terrarum (nam vos ideo separastis), jam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine Baptismo admittebantur: ac sic nec ipse Cyprianus habebat in qua Ecclesia nasceretur; quanto magis multo posterior vester auctor paterque Donatus? Si autem illo tempore, cum in eam sine Baptismo admittebantur, erat tamen Ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari justos alienis peccatis, quando cum eis Sacramenta communicant. Ac per hoc separationem qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere non habetis, impleturque in vobis sanctae Scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluit. 38. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria Sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non",
          "candidate_score": 0.63358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_44_46",
          "bdc_text": "Die Krise der Schweizerischen Reformation , Zürich 1976 , S. 181-184 . et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.633239,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3874",
          "psc_text": "tuam Sanctitatem difficilis ei esset accessus: non enim parum de illo sollicitus sum; a qua me sollicitudine Dominus, ut spero, per tuae charitatis instantiam liberabit. Peto etiam mihi rescribere non graveris, quemadmodum sit in fide catholica ille Theodosius per quem Manichaei nonnulli sunt proditi; et ipsi quos ab eo proditos, putamus esse correctos. Si quid etiam de profectione sanctorum episcoporum forte audivisti, fac ut noverim. Deo vivas. EPISTOLA CCXXIII. Augustino Quodvultdeus, rursum efflagitans ut scribat opusculum de haeresibus. Domino merito venerabili, ac beatissimo sacro patri AUGUSTINO episcopo, QUOVULTDEUS diaconus. 1. Unum quidem Reverentiae tuae commonitorium, quod per ecclesiasticum dignatus es destinare, suscepi. Nam quod prius directum esse Beatitudo tua significavit, per virum honorabilem Philocalum, necdum ad me pervenit. Verum quamvis conscius propriorum semper fuerim peccatorum, nunc tamen evidenter agnovi adipiscendo illi quod exoravi muneri, meam toti Ecclesiae impedimento esse personam. Sed omnino confido quoniam qui per Unici sui gratiam, humani",
          "candidate_score": 0.63292,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_707",
          "psc_text": "praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. CAPUT II. 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, Job ex hebraeo a te interpretatum, cum jam quamdam haberemus interpretationem, tuam ejusdem prophetae ex graeco eloquio versam in latinum: ubi tamen asteriscis notasti quae in hebraeo sunt, et in graeco desunt; obeliscis autem quae in graeco inveniuntur, et in hebraeo non sunt, tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad verba singula, singulas stellas videamus, significantes eadem verba",
          "candidate_score": 0.632751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_847",
          "psc_text": "vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur: simulque obsecro ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti ut rescriberem, negare non potui. Nec ego tibi, sed causae causa respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed charitatis ad nos scripta mittamus. Sancti fratres, qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio solutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si",
          "candidate_score": 0.63146,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_62",
          "psc_text": "per susceptum illum hominem gestum est, ad eruditionem informationemque nostram gestum est. (Vacat 67 linearum spatium in Ms. codice Vaticano unde Epistola eruta est.) EPISTOLA XIII. Quaestionem de animae quodam corpore, ad se nihil pertinentem, rogat dimittant. NEBRIDIO AUGUSTINUS. 1. Usitata tibi scribere non libet, nova non licet. Alterum enim video tibi non convenire, alterum non mihi vacare. Nam ex quo abii abs te, nulla mihi opportunitas, nullum otium datum est ea quae inter nos quaerere solemus, agitandi atque versandi. Sunt quidem hiemales nimis longae noctes, nec a me totae dormiuntur; sed se objiciunt magis cogitanda cum otium est, quae diffirmando sunt otio necessaria. Quid ergo faciam? mutusne apud te, an tacitus sim? Neutrum vis, neutrum volo. Quare age, atque accipe quod de me excudere potuit ultimum noctis, quamdiu exsequebatur, quo haec epistola scripta est. 2. Necesse est te meminisse quod crebro inter nos sermone jactatum est, nosque jactavit anhelantes,",
          "candidate_score": 0.631038,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151",
          "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.",
          "candidate_score": 0.630044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_125_127",
          "bdc_text": "Fertur etiam Romam denuo ab Hispanis et aliis stipendiariis militibus impetitam ob non solutum salarium obsidionis FlorenciaeDie kaiserlichen Truppen hatten im August 1530 Florenz belagert , um dort die vom Papst geforderte Wiedererrichtung der Medici-Herrschaft durchzusetzen . et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3053",
          "psc_text": "nocte transeuntibus per lucernam conspectus, agnitus atque collectus, et ad religiosam domum apportatus, adhibita magna cura, post multos dies ab illa desperatione recreatus est: occisum eum tamen fama scelere Donatistarum etiam trans mare nuntiaverat; quo posteaquam venit, et vita ejus inopinatissima apparuit, cicatricibus, suis tam multis, tam ingentibus, tam recentibus, non frustra famam mortuum se nuntiasse monstravit. 28. Auxilium ergo petivit ab imperatore christiano, non tam sui ulciscendi causa, quam tuendae Ecclesiae sibi creditae. Quod si praetermisisset, non ejus fuisset laudanda patientia, sed negligentia merito culpanda. Neque enim et apostolus Paulus vitae suae transitoriae consulebat, sed Ecclesiae Dei, quando contra illos qui eum occidere conspiraverant, consilium illorum tribuno ut proderetur effecit: unde factum est ut eum ad locum quo fuerat perducendus, deduceret miles armatus, ne illorum pateretur insidias (Act. XXIII, 17-32). Romanas etiam leges implorare minime dubitavit, civem Romanum se esse proclamans, quos tunc affligi verberibus non licebat (Id. XXII,",
          "candidate_score": 0.629499,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127_129",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3323",
          "psc_text": "Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem, quae sola, etiam reddita, semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur, debetur autem etiamsi reddita fuerit; quia nullum est tempus quando impendenda jam non sit. Nec cum redditur amittitur, sed potius reddendo multiplicatur: habendo enim redditur, non carendo. Et cum reddi non possit nisi habeatur, nec haberi potest nisi reddatur: imo etiam cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Quomodo autem negetur amicis, quae debetur et inimicis? Sed inimicis cauta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus quippe",
          "candidate_score": 0.628953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_34_36",
          "bdc_text": "Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus . Referat illeDer Überbringer des Briefes ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326",
          "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica",
          "candidate_score": 0.628877,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744",
          "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.",
          "candidate_score": 0.628865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_15",
          "bdc_text": "et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719",
          "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem",
          "candidate_score": 0.627993,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_124",
          "bdc_text": "Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849",
          "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis",
          "candidate_score": 0.627133,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2904",
          "psc_text": "operatur merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum: ei autem qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam (Id. IV, 4, 5); et multa alia, quae melius potes ipse meminisse, et intelligere prudentius, et illustrius praedicare. Illam vero gratiam qua creati sumus homines, etiamsi ita appellandam non immerito intelligimus, mirum est tamen si ita appellatam in ullis legitimis propheticis, evangelicis, apostolicisque Litteris legimus. 9. Cum itaque de hac gratia Christianis fidelibus catholicisque notissima, illi objiceretur quaestio, ut eam oppugnare desineret; quid est quod cum haec sibi in libro suo velut adversante persona idem ipse objecisset, ut se respondendo purgaret, nihil aliud respondit, nisi naturam creati hominis referre gratiam Creatoris; atque ita se dicere, sine peccato impleri posse justitiam per liberum arbitrium cum adjutorio divinae gratiae, quod Deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? Cui merito respondetur, Ergo evacuatum est scandalum crucis (Galat.",
          "candidate_score": 0.626999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2167",
          "psc_text": "qui spiritus est, etiam per corpus tale videatur: sed eam postea quaestionem sane difficillimam in novissimo, id est in vicesimo et secundo libro de Civitate Dei, satis quantum arbitror explicavi. Inveni etiam in quodam nostro codice, in quo et iste liber est, quoddam Commonitorium a me factum de hac re ad episcopum Siccensem Fortunatianum, quod in opusculorum meorum indiculo, nec inter libros, nec inter epistolas est notatum. Hic liber sic incipit: « Memor debiti. » Illud autem: « Sicut praesens rogavi. » DE VIDENDO DEO LIBER, SEU EPISTOLA CXLVII. Docet Deum corporeis oculis videri non posse. AUGUSTINUS PAULINAE, salutem. 1. Memor debiti quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula Dei Paulina, persolutionis quoque ejus negligens esse non debui. Cum enim petivisses ut de invisibili Deo, utrum per oculos corporeos possit videri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum tuum studium offenderem; sed",
          "candidate_score": 0.626737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_126",
          "psc_text": "libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem (Gal. V, 13). Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam, sed ita diligam ut meipsum; quandoquidem bene mihi sum conscius bona me tibi optare quae mihi. Honorabili vero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es, neque hoc cum contumelia dictum acceperis; sed ex animo quo in ore nostro debet esse, Est, est, Non, non. Neque enim ignoras, aut quisquam hominum qui nos novit ignorat, neque te esse episcopum meum, neque me presbyterum tuum. Honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua novi te esse hominem, et novi hominem ad imaginem Dei et similitudinem factum, et in honore positum ipso ordine et",
          "candidate_score": 0.626727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_15",
          "bdc_text": "et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3488",
          "psc_text": "per easdem poterant alii quoque in his gentibus discere, in quibus Apostoli auctoritatem propheticam commendabant. Cur ergo eis dictum est, Non est vestrum scire, vel si ita intelligendum est. Non est vestrum docere tempora, quae Pater posuit in sua potestate; quandoquidem sic ea docebant, cum hi in quorum Litteris discerentur, per illos innotescebant? Unde credibilius est, non Deum noluisse sciri quod voluit praedicari, sed noluisse praedicari quod videbat non utiliter sciri. 6. Cur ergo, inquis, de temporibus cognoscendis ipse Dominus monet, ubi dicit: « Quisnam est fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis cibum in tempore? » etc. Imo vero monet, non ut bonus servus cognoscat temporum finem; sed ut omni tempore in opere bono vigilet, quia nescit temporum finem. Non monet ut tempora, quae Pater posuit in sua potestate, assequamur super Apostolos; sed monet ut quoniam nescimus quando veniat Dominus, in cordis praeparatione",
          "candidate_score": 0.626691,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.623581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_519",
          "psc_text": "nos Christi baptismum non habeamus, et praeter vestram communionem nusquam sit. Possem hinc uberius aliquanto disserere. Sed contra vos jam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. Quotquot enim baptizaverunt quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu judiciorum expellere conaremini; quotquot ergo eo tempore baptizaverunt, nunc secum et vobiscum habent, non solum per aegritudinum pericula, sed etiam per solemnitates Paschales in tot ecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. Atque utinam probare possetis, eos quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. Si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi. Amiserant enim episcopatum recedentes a vobis, si extra communionem vestram baptizare non poterant. Nam si",
          "candidate_score": 0.623059,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1135",
          "psc_text": "est, suam perditionem sentientes; quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absorpti (Num. XVI, 31-33), tanto ante futuros figuraverunt. Confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate, et poenitendo in melius commutatur; quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum; ne tibi ab hominibus nescientibus quid loquantur, objiciatur illa apostolica sententia: Si enim quae destruxi, eadem iterum aedifico, praevaricatorem meipsum constituo (Gal. II, 18). Quae si dici posset etiam in eos qui veritatem correcti praedicant, quam perversi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo Ecclesiae Christi magnificabant Deum, audientes quod evangelizaret fidem quam aliquando vastabat (Galat. I, 23). 53. Nec quemquam putes ab errore ad veritatem, vel a quocumque seu magno seu parvo peccato ad correctionem sine poenitentia posse transire. Sed nimis impudens error est, hinc velle calumniari Ecclesiam, quam tot divinis testimoniis constat esse Ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos qui eam deserunt,",
          "candidate_score": 0.622485,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.620926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_35_37",
          "bdc_text": "Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus . Referat illeDer Überbringer des Briefes ? tibi causam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1473",
          "psc_text": "miseram, noluit ut eum saltem videret. Alio die misi litteras, petens ut ei concederetur quod jussit in causis talibus Imperator, id est ut Actis municipalibus interrogarentur qui praecepti fuerint exhibendi, utrum velint in ea civitate sub custodia moderata triginta dies agere, ut rem suam ordinent vel praeparent sumptus: id utique existimans quod per dies ipsos possemus fortasse causam ejus amica disceptatione finire. Jam vero cum illo Officiali profectus ductus est: sed metus est ne forte ad Consularis perductus officium, mali aliquid patiatur. Habet enim causam cum homine pecuniosissimo, quamvis judicis integritas fama clarissima praedicetur. Ne quid tamen apud Officium pecunia praevaleat, peto Sanctitatem tuam, domine dilectissime et venerabilis frater, ut honorabili nobisque charissimo Consulari digneris tradere litteras meas, et has ei legere; quia bis eamdem causam insinuare necessarium non esse arbitratus sum; et ejus causae differat audientiam, quoniam nescio utrum in ea nocens an innocens sit. Et quod circa eumdem",
          "candidate_score": 0.620284,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202",
          "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos",
          "candidate_score": 0.619924,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4090",
          "psc_text": "Noli ergo ulterius jactare quod tu fidem tuam dixeris, et ego meam non dixerim; quia sunt homines qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi voluerim; te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. Paratus ergo eras negare, si tibi objiceretur quod contra fidem meam aliquid dixeris. Vide ergo quid de te ipse sentiri feceris. Quod si objectum non eras negaturus, cur dictum scribi noluisti; praesertim cum magnopere voluisses etiam honoratos viros nostro interesse sermoni? Cur ergo volens calumniam devitare, notariorum stilum timebas, et clarissimorum virorum testimonium non timebas? 3. Si autem sic vis ut etiam ego dicam fidem meam, quomodo te dicis dixisse tuam, ego etiam brevius possum dicere, credere me in Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Si autem proprium aliquid unde dissentis a me, vis audire: credo in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, nec Filium dicens Patrem, nec Patrem Filium, nec utriusque Spiritum",
          "candidate_score": 0.619041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4089",
          "psc_text": "Spiritum sanctum. Haec fides non est tua, sed utriusque nostrum; quemadmodum si adjungeres quod eumdem Filium Dei Jesum Christum etiam Maria virgo peperit, quod pariter credimus, et si qua alia communiter confitemur. Si voluisses ergo tuam dicere, non istam diceres quae communis est nobis, sed illam potius in qua dissentimus a vobis. 2. Haec et praesens dicerem, si quemadmodum placuerat, verba nostra exciperentur. Sed quia hoc noluisti, dicens te a nobis timere calumniam, et a placito cui mane consenseras, post prandium recessisti; utquid dicerem quod, quemadmodum velles, me dixisse narrares, et ego non haberem unde ostenderem quid vel quemadmodum dixerim? Noli ergo ulterius jactare quod tu fidem tuam dixeris, et ego meam non dixerim; quia sunt homines qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi voluerim; te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. Paratus ergo eras negare, si tibi objiceretur quod contra fidem meam aliquid dixeris.",
          "candidate_score": 0.618724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_15",
          "bdc_text": "et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_734",
          "psc_text": "pectora tuto refundantur? in cujus sinum tota se projiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Ruffinum hoc quod plangimus exoriri? O misera et miseranda conditio! O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando nec ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea futurus sit, ignorat. 7. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, verum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis; et quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea",
          "candidate_score": 0.618347,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_121_123",
          "bdc_text": "a . Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4060",
          "psc_text": "spiritus (Psal. CIII, 4): dictum est de hominibus quibusdam, Quoniam caro sunt, et spiritus ambulans, et non revertens (Psal. LXXVII, 39): et Apostolus ait, Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est (I Cor. II, 11): item scriptum est: Quis scit spiritus filiorum hominis si ascendat ipse sursum, et spiritus pecoris, descendat ipse deorsum in terram (Eccle. III, 21)? Dicitur etiam spiritus in Scripturis secundum quamdam distinctionem in ipsa una unius hominis anima: unde Apostolus dicit, Et integer spiritus vester, et anima, et corpus in diem Domini nostri Jesu Christi servetur (I Thess. V, 23): item alio loco, Si oravero lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. Quid ergo est? Orabo spiritu, orabo et mente (I Cor. XIV, 14, 15). Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus sanctus, secundum quod refertur ad Patrem et Filium, quod eorum Spiritus sanctus sit. Nam secundum substantiam, quoniam",
          "candidate_score": 0.616798,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3519",
          "psc_text": "ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi non potest. CAPUT IX. 25. Signa quae in Evangelio futura praedicta sunt, sicut commemorat Sanctitas tua, secundum Lucam (Luc. XXI, 7-33), eadem sunt secundum Matthaeum (Matth. XXIV, 1-44), et secundum Marcum (Marc. XIII). Hi enim tres narrant quae dixerit Dominus, cum interrogatus esset a discipulis suis, quando futura essent quae de templi eversione praedixerat, et quod signum esset adventus ejus, et consummationis saeculi. Non enim discrepant rebus, si alius aliquid dicit quod alius tacet, aut alio modo dicit: magis autem collata invicem juvant, ut legentis intellectus regatur. Sed de omnibus disputare nunc longum est. Interrogantibus enim Dominus ea respondit, quae",
          "candidate_score": 0.616428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878",
          "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse",
          "candidate_score": 0.616301,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690",
          "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino",
          "candidate_score": 0.615511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_7",
          "bdc_text": "interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74",
          "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior",
          "candidate_score": 0.611206,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_74",
          "bdc_text": "Ita , quod non ob aliud quam evangelii teporem maxime optem locum mutare , si apte fieri posset .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3525",
          "psc_text": "ad hoc ventum est, Matthaeus ita scribit: Cum ergo videritis abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat: tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes; et qui in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua; et qui in agro, non revertatur tollere tunicam suam. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus, etc. Marcus vero ita: Cum autem videritis abominationem desolationis stantem ubi non debet, qui legit, intelligat: tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes; et qui super tectum, ne descendat in domum, nec introeat ut tollat quid de domo sua; et qui in agro erit, non revertatur retro tollere vestimentum suum. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus, et reliqua. Lucas vero ut ostenderet tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Daniele praedicta est, quando expugnata est Jerusalem, haec eodem loco Domini verba commemorat: Cum autem videritis circumdari",
          "candidate_score": 0.610783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_324",
          "psc_text": "diebus jejunii Moysi, hoc deputa esse responsum et de quadraginta diebus Eliae. Jejunio, inquit, Daniel leonum siccam rabiem illaesus evasit: quasi legerit quod sabbato jejunaverit, aut etiam cum ipsis leonibus sabbato fuerit; ubi tamen legimus quod et pranderit. Jejunio, inquit, trium fida germanitas ignibus coruscanti carceri dominata, rogi hospitio susceptum Dominum adoravit. Haec exempla sanctorum, nec ad persuadendum cujuscumque diei jejunium valent; quanto minus sabbati? Quandoquidem non solum non legitur tres viros sabbato fuisse missos in caminum ignis ardentem; sed ne illud quidem legitur, tamdiu illic eos fuisse ut possit quisquam dicere eos jejunasse, imo vero vix unius horae spatium est, quo eorum confessio hymnusque cantatur: nec amplius inter illas flammas innoxias deambulaverunt, quam canticum illud terminaverunt. Nisi forte ab isto etiam unius horae spatium jejunio deputatur. Quod si ita est, non habet quod succenseat pransoribus sabbati: usque ad horam enim prandii, multo quam in illo camino prolixius jejunatur. 17.",
          "candidate_score": 0.610429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_74",
          "bdc_text": "Ita , quod non ob aliud quam evangelii teporem maxime optem locum mutare , si apte fieri posset .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3532",
          "psc_text": "Lucas evangelista testatur, tunc fuisse factam, quando eversa est Jerusalem, quid eis respondeatur, videre debent qui in fine saeculi vel circa finem existimant haec futura; quanquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab omnibus potuerit intelligi. 32. Et quod dictum est, Qui est in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua; et qui in agro, non revertatur tollere tunicam suam; potest congruentius intelligi spiritualiter, quod in tribulationibus omnibus est cavendum, ne quisque devictus ad carnalem vitam de spirituali sublimitate descendat, aut qui profecerat in anteriora se extendens, deficiendo in posteriora respiciat. Quod si in omni tribulatione, quanto magis in illa cavendum praecipi debuit, quae talis futura praedicta est illi civitati, qualis non fuit ab initio, neque fiet; et si in ista, quanto magis in illa, quae novissima futura est orbi terrae, id est Ecclesiae toto orbe diffusae! Nam et ipse Lucas, non quidem quando a discipulis",
          "candidate_score": 0.607904,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_117",
          "bdc_text": "April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2966",
          "psc_text": "exclusi, periculis omnibus exponantur, devorandi luporum dentibus atque vexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se irritaverant doctrinae perversitate, non possint. Sed satis vestris monitis, sic abundantibus nostrae legis exemplis, probatur esse responsum; nec quidquam superesse duximus quod dicamus, cum nihil praetermissum a vobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse convicti. Ideoque a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est, et satis constat tot doctissimos sacerdotes cuncta dixisse, nec decet credere vos aliquid, quod ad causam possit proficere, praeteriisse. Et alia manu: Bene valete, fratres. Et ad latus: Data VI cal. febr. post consulatum Theodosii Augusti VII, et Junii Quarti v. c. EPISTOLA CLXXXII. Innocentius Romanus pontifex, Patribus concilii Milevitani, comprobans illorum acta adversus Pelagianos. INNOCENTIUS, SILVANO seni, VALENTINO, et caeteris qui in Milevitana synodo interfuerunt dilectissimis fratribus, in Domino salutem. 1. Inter caeteras Romanae Ecclesiae curas, et apostolicae Sedis occupationes, quibus",
          "candidate_score": 0.604394,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719",
          "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem",
          "candidate_score": 0.604206,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_100_102",
          "bdc_text": "Lippia ) Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1683",
          "psc_text": "ut juremus, non succensemus, sicut vos Hipponensibus succensetis. Creditis enim tanquam homines de hominibus, etsi ea quae in nobis non sunt, non tamen ea quae in nobis esse non possunt. Sananda ista in vobis, non accusanda sunt; et nostra purganda vobis est fama, si est Domino purgata conscientia. Qui fortasse praestabit, sicut antequam accidisset ista tentatio, ego et frater meus Alypius collocuti sumus, non ut solum vobis charissimis commembris nostris, verum etiam ipsis inimicissimis notissimum fiat, nulla nos cupiditate pecuniae in rebus ecclesiasticis sordidari. Quod donec fiat, si Dominus donabit ut fiat, ecce nunc interim quod cogimur facimus, ne vestri cordis medicinam in quantamlibet moram temporis differamus. Deus testis est, istam omnem rerum ecclesiasticarum procurationem, quarum credimur amare dominatum, propter servitutem quam debeo charitati fratrum et timori Dei, tolerare me, non amare; ita ut ea, si salvo officio possim, carere desiderem. Nec aliud me de fratre meo Alypio sentire, ipse",
          "candidate_score": 0.59845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_7",
          "bdc_text": "interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_957",
          "psc_text": "perhibetur incolumitatem suorum, ut ei portae aperirentur, et in vastationem darentur Catholici, et alia innumerabilia. Desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum, vel audita, vel cognita. Vides enim quae de vestris taceam, ut de origine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. Dominus Deus inspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis et dilecte frater. EPISTOLA LXXXVIII. Clerici Hipponenses catholici ad Januarium episcopum donatistam, expostulantes de Circumcellionum saevitia in Catholicos. Stilus est Augustini, quanquam communi clericorum nomine scripta est epistola. JANUARIO Clerici catholici regionis Hipponensium-Regiorum. 1. Clerici et Circumcelliones vestri novi generis et inauditae crudelitatis persecutione in nos saeviunt. Qui si malum pro malo redderent, etiam sic contra legem facerent Christi. Nunc vero, consideratis omnibus factis nostris et vestris, invenimur hoc pati quod scriptum est, Retribuebant mihi mala pro bonis (Psal. XXXIV, 12); et in alio psalmo: Cum his qui oderant pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis (Psal. CXIX, 7).",
          "candidate_score": 0.591558,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_7",
          "bdc_text": "interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2404",
          "psc_text": "vastavit. Tanto enim est odiosior omnibus bonis, quanto magis impiis placere conatus est, vel placuisse laetatus. 11. Ubi autem magis potuit apparere non eum habuisse necessitatem quam se habere confinxit, ut ejus obtentu tanquam bonus faceret tantum malum, quam quod nec illi placuit de cujus praecepto se ausus est excusare? Referat Praestantiae tuae sanctus diaconus qui per N. manus, ipse enim fuerat episcopo quem pro illis miseramus adjunctus, quemadmodum nec indulgentia illis danda visa est, ne vel sic aliquo crimine notarentur; sed tantum commonitorium quo eos ab omni molestia liberos dimittere juberetur. Gratuita igitur crudelitate, nulla necessitate (quamvis et aliae causae, quas suspicamur, nec opus est committere litteris, forsitan fuerint), atrociter contristavit Ecclesiam. Ad cujus Ecclesiae gremium frater ejus, metuens perire, confugerat, ut eum vivum tanti sceleris consiliarium reperiret: cujus Ecclesiae etiam ipse, cum patronum offendisset, petivit asylum, nec ei potuit denegari. Hunc si diligis, detestare; si non vis ut",
          "candidate_score": 0.590355,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_514",
          "psc_text": "rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus gestis, quae vultis, falsa jactare, forte non mentiendi studio, sed errore. Proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. Procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idololatriae sacrilegium fuisse commissum, et a rege contemptore librum propheticum incensum (Jerem. XXXVI, 23); quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi gravius penderetur. Profecto enim recordaris quemadmodum schismatis auctores vivos dehiscens terra sorbuerit, et eos qui consenserant, coelo irruens ignis absumpserit (Num. XVI, 31 35). Sic nec fabricatum et adoratum idolum, nec sacer Liber exustus meruit vindicari. 2. Cur ergo, qui soletis nobis objicere, non solum in nostris non probata, sed",
          "candidate_score": 0.582267,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia",
      "max_score": 0.696337,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_347",
          "psc_text": "Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo (II Cor. II, 15) . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt (II Cor. I, 4) . Qui dum afflictis",
          "candidate_score": 0.696337,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_347",
          "psc_text": "Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo (II Cor. II, 15) . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt (II Cor. I, 4) . Qui dum afflictis",
          "candidate_score": 0.687804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_347",
          "psc_text": "Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo (II Cor. II, 15) . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt (II Cor. I, 4) . Qui dum afflictis",
          "candidate_score": 0.679016,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_910",
          "psc_text": "Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus",
          "candidate_score": 0.670849,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51_53",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit . Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_68",
          "psc_text": "Christo, etc. HOMILIA VI. Habita ad populum in basilica sanctorum Marcellini et Petri, Dominica tertia Adventus Domini. LECTIO S. EVANG. SEC. MATTH. XI, 2-10. In illo tempore, cum audisset Joannes in vinculis opera Christi, mittens duos ex discipulis suis, ait illi: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Et respondens Jesus, ait illis: Euntes renuntiate Joanni quae audistis et vidistis. Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Illis autem abeuntibus, coepit Jesus dicere ad turbas de Joanne: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Sed quid existis videre? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Hic est enim de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. 1452 1.",
          "candidate_score": 0.667644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51_53",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit . Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_69",
          "psc_text": "Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Sed quid existis videre? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Hic est enim de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. 1452 1. Quaerendum nobis est, fratres charissimi, Joannes propheta, et plus quam propheta, qui venientem ad Jordanis baptisma Dominum ostendit dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi (Joan. I, 29, 36) ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est (Joan. III, 31) ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur",
          "candidate_score": 0.655954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71_73",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum . Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_839",
          "psc_text": "16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est (Lib. IV, Dialog., cap. 38). Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non",
          "candidate_score": 0.653325,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_232",
          "psc_text": "libros quatuor sancti Evangelii impletur? Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc Decalogi mandata perficimus cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per Decalogum sunt accepta. Quia ergo per carnis desideria, Decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc Quadragesimae tempore est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die usque ad Paschalis solemnitatis gaudia sex hebdomadae veniunt, quarum videlicet dies quadraginta duo fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex dies 1495 remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem per triginta et sex dies affligimur, quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus,",
          "candidate_score": 0.646161,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_17_19",
          "bdc_text": "Qui cum nunc te adhuc incolumem agere audiant , obnixe congratulantur . Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari . Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_908",
          "psc_text": "Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur (Deut. XII), 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat (Luc. XIV). Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores",
          "candidate_score": 0.64338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_12",
          "bdc_text": "-Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_615",
          "psc_text": "inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis",
          "candidate_score": 0.641726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128_130",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 . Theodericus Bitter Wipperford.",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_325",
          "psc_text": "implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur (Luc. XIV, 11; XVIII, 14) . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus (Psal. CIII, 10) . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento (Psal. LXIV, 14) . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum",
          "candidate_score": 0.632919,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_325",
          "psc_text": "implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur (Luc. XIV, 11; XVIII, 14) . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus (Psal. CIII, 10) . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento (Psal. LXIV, 14) . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum",
          "candidate_score": 0.625748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_398",
          "psc_text": "omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis (Ibid.) . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis (Ibid., 11) . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos (Psal. XXV, 2) . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus (Job. XL, 11) . Qui ergo pascha comedit, habere renes",
          "candidate_score": 0.623312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_103",
          "psc_text": "etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 41, 52) . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit (Joan. I, 11) . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum (Isai. XL, 6) , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens",
          "candidate_score": 0.614938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_142",
          "psc_text": "XCIV, 2). Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis (Luc. VI, 25) . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat (Prov. XIV, 13) . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? (Eccle. II, 2.) Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia (Ibid., VII, 5) . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus (Psal. L, 19) . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea",
          "candidate_score": 0.598605,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.696014,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1546",
          "psc_text": "dicendum foret S. P. Benedictum non regulari simpliciter et monastica, sed vere ecclesiastica excommunicatione percutere voluisse gravioribus culpis obnoxios: quam quidem opinionem sequentibus argumentis quis confirmare posset. Primo, S. Benedictus eodem prorsus modo quo Ecclesia adversus excommunicandos procedit; nam ex parte excommunicandi requirit contumaciam, contemptum, et gravitatem culpae; ex parte excommunicaturi trinam monitionem praeviam, ut patet ex Regulae c. 23; quamvis, ut notant aliqui commentatores, non semper praecedere debeat trina monitio; nonnulla enim sunt crimina in quibus lapsus ipso facto est excommunicatus. Secundo, S. Benedictus excommunicatum hoc praesertim capite iisdem omnino privat, quibus ecclesiastica ligati excommunicatione privantur; qua forte ratione asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema",
          "candidate_score": 0.696014,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1552",
          "psc_text": "comm., Silvanus Razzi Camaldulensis monachus, Julianus Parisius in libro de Prima vivendi Ratione Cisterc. part. II, c. 6, sect. 1; Nicolaus Bravus, Joannes Bona cardinalis de Divina Psalmod, c. 3, § 4, n. 1, censent 370 S. Benedictum non de ecclesiastica, sed de regulari tantum excommunicatione locutum fuisse, his praecipue nixi fundamentis. Primo. S. Benedictus, licet non presbyter, excommunicasse legitur in lib. II Dialogor. S. Gregorii papae. Sed hoc non urget, cum simplex abbas etiam non presbyter nec benedictus, modo sit legitime institutus et confirmatus, possit excommunicare. Quid quod simplex monachus Theodosium Juniorem imperatorem excommunicasse legitur (Cassiod. Histor. eccles. Tripart. l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti,",
          "candidate_score": 0.691738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2356",
          "psc_text": "loquitur (Collat. 21, cap. 23): « Ut ergo et diebus festivis statutae consuetudo solemnitatis conservetur, et saluberrimus parcimoniae modus minime transcendatur, sufficit ut indulgentiam remissionis eousque progredi patiamur, ut cibus qui hora diei nona fuerat capiendus, paulo citius, id est sexta hora pro festivitatis tempore capiatur, ea ratione duntaxat, ut escarum solitus modus vel qualitas non mutetur, etc. » Et ex sancto Hieronymo ad Eustochium de monachis scribente (Epist. 22), quod « a Pascha ad Pentecosten coenae mutantur in prandia, quo et traditioni Ecclesiae satis fiat, et ventrem cibo non onerent duplicato. » Idem etiam post scriptam S. P. Benedicti Regulam advertere licet in Regula sancti Fructuosi, in qua haec lego: « A Pascha usque ad Pentecosten reficiendum est ad sextam, et monophagia, id est unica refectio conservanda est. » Idem et de nostris Fuldensibus refert Mabillonius (Praefat. ad saec. III, part. I, num. 25), quod scilicet « abstinuere a",
          "candidate_score": 0.69119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1910",
          "psc_text": "11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a sacerdote hebdomadario. Qualis autem esset illa benedictio non liquet. Hildemarus hanc profert: Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut huic famulo tuo pro hujus hebdomadae expleto officio merces tribuatur aeterna. Per Christum. Aliam ex ms. codice S. Victoris affert Menardus, his verbis contentam: V\\ Mirifica misericordias tuas. R\\ Qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. V\\ Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. R\\ Et de Sion tuere eum. V\\ Salvum fac servum tuum, R\\ Deus meus, sperantem in te. Sequitur oratio: Deus, qui dixisti, Venite omnes qui laboratis et onerati estis; hunc famulum tuum ministrationum suarum praemio refice sempiterno.",
          "candidate_score": 0.685106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1547",
          "psc_text": "asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema quis efficiatur, Os, orare, vale, communio, mensa negetur. Et licet communio, quatenus sacramentorum participationem involvit, minus expresse hoc nominetur in capitulo, ab ea tamen satis privari intelligitur, cum ab oratorio in quo solet suscipi suspenditur. Et plane si pro levioribus culpis excommunicati nec celebrare nec communicare publice poterant, ut superiori capite vidimus ex Hildemaro, Statutis Lanfranci, Bernardo Cassin. etc., a fortiori majori perculsus excommunicatione 369, nec publice, nec privatim, celebrare aut communicare poterit. Tertio, de excommunicatione tanquam de maxima omnium poena loqui videtur S. Benedictus cum ait (Cap. 23): Si intelligit quanta sit poena, excommunicationi subjaceat. Quarto, hujusmodi traditum Satanae",
          "candidate_score": 0.683723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1247",
          "psc_text": "In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam assignat S. Augustinus (Serm. 220, in append.) seu quivis alius his verbis: « Quotiescunque sanctorum martyria celebramus, toties laudes Salvatoris edicimus; et quoties eorum asserimus passiones, toties Christi gloriam praedicamus: » ita propheticum votum adimplentes: Laudate Dominum in sanctis ejus. Alteram causam indicat S. Caesarius, cum dicit (Serm. 225, in append. Serm. S. Aug.): « Solemnitates martyrum exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat quod celebrare delectat. » Tertia causa est ad eorum apud Deum imploranda patrocinia; quae tria videtur notasse S. Bernardus cum in SS. festivitatibus tria nobis esse consideranda docet (Serm. in vigil. SS. Petri et Pauli), scilicet",
          "candidate_score": 0.683684,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2726",
          "psc_text": "velint aut alios excusare. Tamen contestor, fratres, quod nulla operatio in die illa sancta comperiatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigatur. » Huc referri debet quod monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum postularunt (Num. 3), ut « in his festivitatibus quibus major veneratio convenit, fratribus ab opere ad lectionem et psalmodiam vacare 651 liceat, sicut apud majores nostros licitum est, id est in festivitate sanctae Mariae et duodecim apostolorum. » Exceptis his qui variis officiis deputati sunt. ] Sicut sunt servitores coquinae, infirmorum, hospitum, cellerarius. Cistercienses vero a coquendis panibus abstinebant, ut colligimus ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, ubi haec leguntur (Lib. II, num. 27, tom. IV Misc. Baluz.): « Quodam sabbato cum tot panes expendissemus (in eleemosynam) ut pene nihil in crastinum superesset, conislium fuit ut die dominico contra morem solitum coqueremus. » Si quis vero ita negligens et desidiosus fuerit",
          "candidate_score": 0.682141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1552",
          "psc_text": "comm., Silvanus Razzi Camaldulensis monachus, Julianus Parisius in libro de Prima vivendi Ratione Cisterc. part. II, c. 6, sect. 1; Nicolaus Bravus, Joannes Bona cardinalis de Divina Psalmod, c. 3, § 4, n. 1, censent 370 S. Benedictum non de ecclesiastica, sed de regulari tantum excommunicatione locutum fuisse, his praecipue nixi fundamentis. Primo. S. Benedictus, licet non presbyter, excommunicasse legitur in lib. II Dialogor. S. Gregorii papae. Sed hoc non urget, cum simplex abbas etiam non presbyter nec benedictus, modo sit legitime institutus et confirmatus, possit excommunicare. Quid quod simplex monachus Theodosium Juniorem imperatorem excommunicasse legitur (Cassiod. Histor. eccles. Tripart. l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti,",
          "candidate_score": 0.681374,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1553",
          "psc_text": "l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti, nec opus fuisse tunc expresso apostolicae sedis diplomate, quod necdum hoc sibi reservasset Ecclesia, sed satis fuisse episcopi in cujus dioecesi monasteria aedificabantur approbationem. Certe longe alia est hodierna Ecclesiae disciplina a disciplina illorum temporum. Tertio. Gravior esset monachorum conditio, si pro quavis graviori culpa, hoc est pro quovis mortali peccato excommunicentur. Sed non eo ipso quo quis in graviorem culpam incidisset, nisi forte ob materiae gravitatem, excommunicatione feriebatur; nam triplex ex parte excommunicantis praecedere debet monitio; et ex parte excommunicandi contumacia et contemptus. Deinde hoc statuto non praeceptum abbati dedit S. Pater, sed potestatem, qua ille cum summa discretione",
          "candidate_score": 0.680863,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2456",
          "psc_text": "et si cui offertur a priore, et accipere renuerit, hoc quod prius recusavit, aut aliud omnino non percipiat usque ad emendationem congruam. ] Quem ad locum Smaragdus: « Hyperbaton hoc est, quod aliter ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil. « Eodem modo sanctum Benedictum intelligit citatus a Bernardo Petrus Diaconus. Verum huic expositioni repugnant nonnullae versiones Gallicae, et S. Basilius, a quo S. Pater potuit istud accepisse; nam interrogatus (Regul. brevium, inter. 134): « Si quis iratus recusaverit ea sumere quae ad usum sunt necessaria? » respondet: « Talis dignus est nequidem accipere cum petierit, quousque istud vitium vel potius vitia in eo esse sanata antistes judicaverit. » CAPUT XLIV. De iis qui excommunicantur, quomodo satisfaciant. Qui pro gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora qua opus Dei",
          "candidate_score": 0.680373,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1522",
          "psc_text": "Craesbeeck: « Improbi quos nec opprobria, nec animae pericula movent, non excommunicatione, sed verberum acerbitate ad instar irrationabilium pecorum, quae nullo rationis judicio ducuntur, sed flagello impelluntur, cogendi sunt; ut qui 362 malitia sua excaecati et obdurati nullis rationibus cedunt, illos corporum afflictio et cruciatus commoveat et ad mentem revocet. » Consonat Regula Magistri: « Excommunicati vero fratres, si ita superbi exstiterint, ut in superbia cordis perseverantes, in tertia die hora nona satisfacere abbati noluerint, custoditi usque ad necem caedantur virgis; et si placuerit abbati, de monasterio expellantur, etc. » CAPUT XXIV. Qualis debeat esse modus excommunicationis. Secundum modum culpae excommunicationis vel disciplinae mensura debet extendi: qui culparum modus in abbatis pendeat judicio. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur, a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio, ista erit ratio: ut in oratorio psalmum, aut antiphonam non imponat neque lectionem, recitet, usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi,",
          "candidate_score": 0.679139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1271",
          "psc_text": "Magistri (Cap. 45) ut « In Natali Domini usque ad Epiphaniam omnes antiphonae vel responsoria die noctuque cum alleluia psallantur. » CAPUT XVI. Qualiter divina opera per diem agantur. Ut ait propheta, Septies in die laudem dixi tibi (Psal. CXVIII) . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi (Ibidem), Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro super judicia justitiae suae; id est matutinis prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio, et nocte surgamus ad confitendum ei. COMMENTARIUS. Agit praesertim hoc capitulo S. P. Benedictus de canonicarum horarum numero, de quibus priusquam Regulae textum expendamus, nonnulla praemittenda sunt. Certe mos semper in Ecclesia viguit, certis statisque horis Deo quotidie laudes persolvendi, licet",
          "candidate_score": 0.677629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781",
          "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper",
          "candidate_score": 0.677288,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249",
          "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1",
          "candidate_score": 0.676275,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1765",
          "psc_text": "SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 27): « Nec inter se fratribus liceat, ut id quod de communi quisquam acceperit, nisi permissu prioris, cum alio fratre quasi peculiari amore mutuare, ne hac occasione nascatur amor illicitus. » Tertio, S. Benedictus prohibet ne quisquam aliquid habeat possideatque proprium: quod certe adeo monasticae professioni est annexum, ut sine proprietatis abjectione monachus esse non possit, uti sentiebat olim sanctus Fulgentius. Nam « dicebat frequenter, nec debere, nec posse monachum judicari, cui voluntas habere privatum peculiam persuaserit. » Et S. Isaac apud sanctum Gregorium (Lib. III Dial., c. 14): « Monachus qui in terra possessionem quaerit.",
          "candidate_score": 0.676102,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.676085,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1553",
          "psc_text": "l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti, nec opus fuisse tunc expresso apostolicae sedis diplomate, quod necdum hoc sibi reservasset Ecclesia, sed satis fuisse episcopi in cujus dioecesi monasteria aedificabantur approbationem. Certe longe alia est hodierna Ecclesiae disciplina a disciplina illorum temporum. Tertio. Gravior esset monachorum conditio, si pro quavis graviori culpa, hoc est pro quovis mortali peccato excommunicentur. Sed non eo ipso quo quis in graviorem culpam incidisset, nisi forte ob materiae gravitatem, excommunicatione feriebatur; nam triplex ex parte excommunicantis praecedere debet monitio; et ex parte excommunicandi contumacia et contemptus. Deinde hoc statuto non praeceptum abbati dedit S. Pater, sed potestatem, qua ille cum summa discretione",
          "candidate_score": 0.675024,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3571",
          "psc_text": "Pachomius (Art. 128): « Ipse autem praepositus nihil faciet, nisi quod Pater jusserit, in re nova maxime; nam quae ex more descendi, observabit regulas monasterii. » Quae quidem intelligenda sunt, non solum quando praesens est abbas, sed etiam quando est absens; unde magna licet sit in monasterio absente abbate praepositi auctoritas, limites tamen ejus potestati ponit semper abbatis voluntas. Hinc et liber Usuum Cisterciensium (Cap. III) ista vetat absente abbate fieri a praeposito: « Locum ejus (scilicet abbatis) in ecclesia non occupabit, nec missas solemnes pro eo cantabit, nec candelas, cineres, ramos, ignem, coronam, novitium benedicet, nec ad Evangelium benedictionem dabit: infirmum non unget, mortuum non sepeliet; nullum promovebit, vel degradabit, nec ordinare faciet; nullum in gravi culpa mittet, aut inde absolvet; monachum de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet nisi jusserit, nec confessionem de criminabilibus nisi in extremis positi recipiet. Non ei committetur cura operum, vel gregum, aut grangiarum;",
          "candidate_score": 0.674432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249",
          "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1",
          "candidate_score": 0.673999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1246",
          "psc_text": "(Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent. Caeteris vero agendis. ] Id est horis canonicis. Ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur, Sed libera nos a malo. ] Solis matutinis vespertinisque horis orationem dominicam alte pronuntiari voluit, quia nec oriri, nec occidere solem super iracundiam nostram desiderabat. CAPUT XIV. In natalitiis sanctorum qualiter agantur vigiliae. In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam",
          "candidate_score": 0.673415,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851",
          "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat",
          "candidate_score": 0.672945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2726",
          "psc_text": "velint aut alios excusare. Tamen contestor, fratres, quod nulla operatio in die illa sancta comperiatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigatur. » Huc referri debet quod monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum postularunt (Num. 3), ut « in his festivitatibus quibus major veneratio convenit, fratribus ab opere ad lectionem et psalmodiam vacare 651 liceat, sicut apud majores nostros licitum est, id est in festivitate sanctae Mariae et duodecim apostolorum. » Exceptis his qui variis officiis deputati sunt. ] Sicut sunt servitores coquinae, infirmorum, hospitum, cellerarius. Cistercienses vero a coquendis panibus abstinebant, ut colligimus ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, ubi haec leguntur (Lib. II, num. 27, tom. IV Misc. Baluz.): « Quodam sabbato cum tot panes expendissemus (in eleemosynam) ut pene nihil in crastinum superesset, conislium fuit ut die dominico contra morem solitum coqueremus. » Si quis vero ita negligens et desidiosus fuerit",
          "candidate_score": 0.672175,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2910",
          "psc_text": "S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. » Quod si mittentes aut recipientes litteras ita plectebant, quanto magis eulogias, aut alia quaelibet munuscula, quae quidem juxta Regulam Tarnatensis monasterii (Cap. 19) « peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. » Recipientes vero aut mittentes ad minus in capitulo verberentur, ex lib. Instit. cap. gener. ordin. Cisterc., dist. 6, cap. 9. CAPUT LV. De vestiario et calciario fratrum. Vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem, dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis, per singulos cucullam et tunicam: cucullam,",
          "candidate_score": 0.672161,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690",
          "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.",
          "candidate_score": 0.672042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1334",
          "psc_text": "mater est, quae et idipsum lumen portat in mente, quod illa dudum gestavit in ventre, advesperascente jam die digna Deum laude magnificat, et de collatis beneficiis gratias agens, spiritus ejus in Deo salutari suo gratulabunda exsultat. » Completorium autem. ] Ita ultimam diei horam canonicam S. Benedictus appellat, qua cuncta diei complemus officia. Ita etiam S. Isidorus in Regul. c. 7. Sed in lib. I de offic. eccles., cap. 21, completas vocat, nonnulli Patres completam. S. Columbanus Regul. c. 7, initium noctis; Fructuosus Bracar. episc., primam noctis horam, forte quia dicebatur in crepusculo vespertino, ut videre est apud Eddium (Saec. IV, part. 1) in Vita S. Wilfridi, c. 64, sive instante noctis articulo, ut in Hist. translat. S. Genulfi (Saec. IV, part. 2), n. 25. Et haec forsitan erit hora quam S. Basilius petitionem appellat. Trium psalmorum dictione terminetur. ] Apposite ad hunc locum S. Ambrosius (Lib. V in Hexam.,",
          "candidate_score": 0.671533,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1334",
          "psc_text": "mater est, quae et idipsum lumen portat in mente, quod illa dudum gestavit in ventre, advesperascente jam die digna Deum laude magnificat, et de collatis beneficiis gratias agens, spiritus ejus in Deo salutari suo gratulabunda exsultat. » Completorium autem. ] Ita ultimam diei horam canonicam S. Benedictus appellat, qua cuncta diei complemus officia. Ita etiam S. Isidorus in Regul. c. 7. Sed in lib. I de offic. eccles., cap. 21, completas vocat, nonnulli Patres completam. S. Columbanus Regul. c. 7, initium noctis; Fructuosus Bracar. episc., primam noctis horam, forte quia dicebatur in crepusculo vespertino, ut videre est apud Eddium (Saec. IV, part. 1) in Vita S. Wilfridi, c. 64, sive instante noctis articulo, ut in Hist. translat. S. Genulfi (Saec. IV, part. 2), n. 25. Et haec forsitan erit hora quam S. Basilius petitionem appellat. Trium psalmorum dictione terminetur. ] Apposite ad hunc locum S. Ambrosius (Lib. V in Hexam.,",
          "candidate_score": 0.671461,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1552",
          "psc_text": "comm., Silvanus Razzi Camaldulensis monachus, Julianus Parisius in libro de Prima vivendi Ratione Cisterc. part. II, c. 6, sect. 1; Nicolaus Bravus, Joannes Bona cardinalis de Divina Psalmod, c. 3, § 4, n. 1, censent 370 S. Benedictum non de ecclesiastica, sed de regulari tantum excommunicatione locutum fuisse, his praecipue nixi fundamentis. Primo. S. Benedictus, licet non presbyter, excommunicasse legitur in lib. II Dialogor. S. Gregorii papae. Sed hoc non urget, cum simplex abbas etiam non presbyter nec benedictus, modo sit legitime institutus et confirmatus, possit excommunicare. Quid quod simplex monachus Theodosium Juniorem imperatorem excommunicasse legitur (Cassiod. Histor. eccles. Tripart. l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti,",
          "candidate_score": 0.671058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2380",
          "psc_text": "Fuliensium, c. 41) a jejunio eximunt festa Sanctorum Omnium, Nativitatis Domini, Circumcisionis, Epiphaniae, Purificationis, et titularis monasterii. Et certe cum jejunia magis sint afflictionis quam exsultationis, non conveniunt in diebus laetitae, inquit S. Thomas (2-2, quaest, 147, a. 5, ad 3). Unde et veteres solvere jejunium solebant in martyrum solemnitatibus, quod ne eveniret in Quadragesima, concilium Laodicenum cap. 51 statuit ne martyrum festa in Quadragesima celebrarentur. Laudabiliores tamen qui festa sanctorum spiritualibus potius quam corporalibus gaudiis student celebrare, et animabus potius quam corporibus reficiendis, in hisce festis laborant. Qua de re Cistercienses commendat Petrus Venerabilis, lib. I, epist. 28, idque actitant etiam nunc magna cum laude nonnullae monachorum et monialium congregationes. In Quadragesima vero usque ad Pascha ad vesperam reficiant. ] Id quod singulare non exstitit monachis, sed omnibus etiam Christianis fuit commune: quae consuetudo adhuc tempore sancti Bernardi vigebat, uti ipse testatur, fratres suos initio Quadragesimae sic alloquens (Serm.",
          "candidate_score": 0.67068,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1245",
          "psc_text": "editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecipit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. » Duabus porro de causis orationem dominicam alta voce decantari voluisse S. Benedictum post Hildemarum docet Durandus (Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent.",
          "candidate_score": 0.670524,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2796",
          "psc_text": "volentes orare oratorium ingredi poterunt? Respondent Hildemarus eos quibus compunctionis contemplationisque a Domino gratia concessa est, lacrymis haud esse fraudandos; relictoque labore, aut libro, oratorium intrare licite posse, quamvis paucorum sit ista virtus. Adderem ego: cum abbatis benedictione. Non in clamosa voce. ] Quia, ut dicit apud Cassianum abbas Isaac (Collat. 9. cap. 35), « cum summo orandum est silentio, non solum ne fratres astantes nostris susurriis vel clamoribus avocemus, et orantium sensibus obstrepamus; sed ut ipsos quoque inimicos nostros, qui orantibus nobis maxime insidiantur, lateat nostrae petitionis intentio. » Sed in lacrymis et intentione cordis. ] Vide quae supra diximus ad cap. 20. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur expleto opere Dei remorari in oratorio. ] Id summa cum religione observabant majores nostri, finito quolibet cursu operis Dei saeculares ejicientes, ut pluribus exemplis et factis demonstrari posset. Sed unus in hanc rem sufficiet Udalricus de officio sacristae",
          "candidate_score": 0.670276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2773",
          "psc_text": "venia est petenda, ipse quoque quando quamlibet horam cantaverit, descendit ad terram, abstrahit capellum de capite, de manibus chirothecas, veniam petit, orationem dominicam dicit; unde se levans, signo crucis facto, iterum veniam petit, et hora imposita tenet viam. » Idem docet Petrus Venerabilis ad Bernardum sic scribens (Lib. I, epist. 28): « De genuflexionibus regularium horarum quidquid regula jubet omnimodis custodimus, et antequam horam decantare incipiamus, ubicunque simus, cum tremore divino genua flectimus. Prohibet hoc aliquando nimius imber, condensa nix, lutulenta tellus; et tunc loco metaneae psalmum Miserere mei, Deus, decantamus; et tali commutatione praeceptum, quod implere non possumus, compensamus. » Denique liber Usuum Cisterciensium de dirigendis in via loquens (Cap. 88): « Dicturus horas per diem, si dies prosternendi fuerit, in terram orationi incumbat: dicens Gloria Patri rursum flectat genua silentium tenens, quousque locatus coeptam prosequatur horam: tam die quam nocte dum non equitat, stans horas, si non multum",
          "candidate_score": 0.670177,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1247",
          "psc_text": "In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam assignat S. Augustinus (Serm. 220, in append.) seu quivis alius his verbis: « Quotiescunque sanctorum martyria celebramus, toties laudes Salvatoris edicimus; et quoties eorum asserimus passiones, toties Christi gloriam praedicamus: » ita propheticum votum adimplentes: Laudate Dominum in sanctis ejus. Alteram causam indicat S. Caesarius, cum dicit (Serm. 225, in append. Serm. S. Aug.): « Solemnitates martyrum exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat quod celebrare delectat. » Tertia causa est ad eorum apud Deum imploranda patrocinia; quae tria videtur notasse S. Bernardus cum in SS. festivitatibus tria nobis esse consideranda docet (Serm. in vigil. SS. Petri et Pauli), scilicet",
          "candidate_score": 0.669614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1764",
          "psc_text": "praesentem, aut in vestimento, aut in qualibet re, nihil exinde aut dare aut commodare cuiquam praesumat, nisi tantum ab abbatissa illi fuerit ordinatum. » In rebus tamen minoris momenti possunt fratres sibi invicem commodare, verbi gratia, acum, cultellum, tabulas, etc. hujusmodi, quemadmodum docet Hildemarus. Secundo, prohibet S. Pater quidquam accipere sine jussione abbatis. Ita etiam S. Pachomius: « Nemo ab altero accipiet quidquam nisi praepositus jusserit. » Regula Orientalis (Art. 58): « Sine seniorum verbo et auctoritate, nullus fratrum quidquam agat, neque accipiat aliquid, neque det. » Poenae incerti auctoris apud S. Basilium (Cap. 31; idem habetur in 2 Regula SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et",
          "candidate_score": 0.669342,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1200",
          "psc_text": "« Lecto jam Evangelio, quisque debet dicere Amen, vel, ut alii volunt, recitato Evangelio statim dicamus oportet Deo gratias, quemadmodum post quamlibet lectionem sive capitulum; sed melius est ut dicatur Amen. » Obiter 283 hic referre juvat quod notat Boherius in secundo comm., S. Isidorum, Hispalensem episcopum, in officio missae instituisse ut ad quamlibet petitionem orationis dominicae clerus responderet Amen; sed ad hanc, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, responderet Qui es Deus. Et subsequatur mox abbas hymnum TE DECET LAUS.] Qui idem esse creditur cum illo qui apud Clementem Romanum in Constitutionibus apostol. exprimitur his verbis (Lib. VII, cap. 49): Te decet laus, te decet hymnus, te decet gloria, Deum Patrem per Filium in Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen. Et tamen appellatur Ambrosianus hymnus in lib. I Mir. S. Richarii abbatis, cap. 6, ab auctore antiquo descripto (Saec. II Ben.). Et data benedictione incipiant matutinos. ] Quid sit",
          "candidate_score": 0.669252,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1271",
          "psc_text": "Magistri (Cap. 45) ut « In Natali Domini usque ad Epiphaniam omnes antiphonae vel responsoria die noctuque cum alleluia psallantur. » CAPUT XVI. Qualiter divina opera per diem agantur. Ut ait propheta, Septies in die laudem dixi tibi (Psal. CXVIII) . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi (Ibidem), Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro super judicia justitiae suae; id est matutinis prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio, et nocte surgamus ad confitendum ei. COMMENTARIUS. Agit praesertim hoc capitulo S. P. Benedictus de canonicarum horarum numero, de quibus priusquam Regulae textum expendamus, nonnulla praemittenda sunt. Certe mos semper in Ecclesia viguit, certis statisque horis Deo quotidie laudes persolvendi, licet",
          "candidate_score": 0.669227,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1764",
          "psc_text": "praesentem, aut in vestimento, aut in qualibet re, nihil exinde aut dare aut commodare cuiquam praesumat, nisi tantum ab abbatissa illi fuerit ordinatum. » In rebus tamen minoris momenti possunt fratres sibi invicem commodare, verbi gratia, acum, cultellum, tabulas, etc. hujusmodi, quemadmodum docet Hildemarus. Secundo, prohibet S. Pater quidquam accipere sine jussione abbatis. Ita etiam S. Pachomius: « Nemo ab altero accipiet quidquam nisi praepositus jusserit. » Regula Orientalis (Art. 58): « Sine seniorum verbo et auctoritate, nullus fratrum quidquam agat, neque accipiat aliquid, neque det. » Poenae incerti auctoris apud S. Basilium (Cap. 31; idem habetur in 2 Regula SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et",
          "candidate_score": 0.669124,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2753",
          "psc_text": "« Libra panis major solito et delicatior debet esse, et vinum melius quam alio tempore . . . . . Cellerarius dominica, tertia et quinta feriis pisces vel valentiam piscium donat; caeteris diebus arentia et milium per totam Quadragesimam, quod praepositus debet ministrare. Quarta et sexta feriis herbas crudas debemus habere de hortulano, et in jejuniis Quatuor Temporum per annum similiter. » Denique Cistercienses omnium austeriores in capitulo generali anni 1293 id tantum, quod sciam, definierunt (Lib. Instit., dist. 13, cap. 6): « Abstinentia sextae feriae in Quadragesima sic teneatur, ut tribus sextis feriis in conventu utamur pane et aqua; aliis vero tribus uno tantum pulmento simus contenti et potu consueto. » De somno. ] Sic « qui dormire solebat ab exitu de completorio usquequo ad vigilias pulsabatur, aut post completorium, aut antequam pulsetur ad vigilias, orationi se dabit vel meditationi, aut certe silenti psalmorum decantationi, » quemadmodum loquuntur Bernardus",
          "candidate_score": 0.669006,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3295",
          "psc_text": "non liceat eis susceptum habitum unquam dimittere, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, in religionis cultu habituque, velint, nolint, permanere cogantur. » Concilium Triburiense (Can. 6): « Quem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit; sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. » His accedit Gregorii papae II ad S. Bonifacium Germanorum apostolum, qui summum pontificem hac de re consufuerat, responsum, cujus verba expressit concilium Wormatiense a nobis supra relatum; hinc Lambertus quidam apud Gratianum, qui invitus inter octavum et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab",
          "candidate_score": 0.668177,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851",
          "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat",
          "candidate_score": 0.668154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1910",
          "psc_text": "11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a sacerdote hebdomadario. Qualis autem esset illa benedictio non liquet. Hildemarus hanc profert: Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut huic famulo tuo pro hujus hebdomadae expleto officio merces tribuatur aeterna. Per Christum. Aliam ex ms. codice S. Victoris affert Menardus, his verbis contentam: V\\ Mirifica misericordias tuas. R\\ Qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. V\\ Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. R\\ Et de Sion tuere eum. V\\ Salvum fac servum tuum, R\\ Deus meus, sperantem in te. Sequitur oratio: Deus, qui dixisti, Venite omnes qui laboratis et onerati estis; hunc famulum tuum ministrationum suarum praemio refice sempiterno.",
          "candidate_score": 0.668044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_202",
          "psc_text": "] Qui « ab eo quod semetipsos a coenobiorum congregationibus sequestrarent, ac sigillatim suas curarent necessitates, Aegyptiacae linguae proprietate, sarabaitae nuncupati sunt. » inquit Cassianus Coll. 18, c. 7; cui concinere videtur illa lectio quam ex Apologia Henrici IV imperatoris, ubi hic locus citatur, profert Menardus: « Sarabaitarum, id est sibi viventium; » et Smaragdus: « Sarabaitae autem interpretantur renuitae, eo quod majorum exempla et virtutem sequi renuant: » Hinc S. Odo abbas Cluniacensis Collat. 3, n. 22: « Nos miseri, aiebat; non sumus monachi, ut falso nominamur; sed sarabaitae, id est renuitae, qui jugum regularis disciplinae renuimus; » et Bernardus Cassinensis: « Sarabaitae quasi renuitae dicuntur, quoniam gloriam sanctam respuentes militare renuunt sub pastore » Qui nulla regula approbati. ] Ut pote qui nullam approbant, sed potius ne arguantur eam fugiunt, ut tradit Boherius. Experientia magistri. ] Nam et ipsi sine pastore vivunt, in quo omnem coenobitarum, qui sub",
          "candidate_score": 0.667816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1191",
          "psc_text": "Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis per vices committit Magister in Regulae cap. 46, qua de observatione laudatur Gervinus, abbas Centulensis, ab Hariulfo in Chron. l. IV, c. 26. Multis tamen jam abhinc saeculis usus invaluerat, ut non abbas, sed sacerdos hebdomadarius Evangelium legeret: cujus consuetudinis rationem reddit Smaragdus his verbis: « Dicit enim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestant officium, et ideo non possunt",
          "candidate_score": 0.667804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3654",
          "psc_text": "22; ex Vita S. Benedicti, passim; ex Vita S. Samsonis, S. Eparchii, S. Gregorii papae, auctore Joanne Diacono, l. I, c. 1l, et ex Vita S. Cuthberti, c. 11. Hic tamen aliquando cum uno comite puero egressus fuisse dicitur in ejusdem Vitae c. 12. Hanc disciplinam singulari canone renovavit concilium Aquisgranense statuens, « ut soli et sine alio fratre in via non dirigantur. » Et Gregorius IX, in constitutione pro monachis Benedictinis his verbis: « Inhibemus quoque districtius ne libera detur monachis evagandi potestas, nec dent claustralibus licentiam revisendi saecularia, nisi forte rarissime, et ex causa rationabili, et ad tempus modicum, matura quoque societate eisdem ad custodiam deputata. » Sane hanc monachorum consuetudinem tanti faciebat S. Gregorius (Lib. X Regist., cap. 22), ut Constantinum monachum a fratribus in abbatem expetitum ideo repulerit, quod peculiaritati studeret, et quia « ad monasterium quod in Piceni provincia situm est, solus pergere sine aliquo",
          "candidate_score": 0.667486,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3654",
          "psc_text": "22; ex Vita S. Benedicti, passim; ex Vita S. Samsonis, S. Eparchii, S. Gregorii papae, auctore Joanne Diacono, l. I, c. 1l, et ex Vita S. Cuthberti, c. 11. Hic tamen aliquando cum uno comite puero egressus fuisse dicitur in ejusdem Vitae c. 12. Hanc disciplinam singulari canone renovavit concilium Aquisgranense statuens, « ut soli et sine alio fratre in via non dirigantur. » Et Gregorius IX, in constitutione pro monachis Benedictinis his verbis: « Inhibemus quoque districtius ne libera detur monachis evagandi potestas, nec dent claustralibus licentiam revisendi saecularia, nisi forte rarissime, et ex causa rationabili, et ad tempus modicum, matura quoque societate eisdem ad custodiam deputata. » Sane hanc monachorum consuetudinem tanti faciebat S. Gregorius (Lib. X Regist., cap. 22), ut Constantinum monachum a fratribus in abbatem expetitum ideo repulerit, quod peculiaritati studeret, et quia « ad monasterium quod in Piceni provincia situm est, solus pergere sine aliquo",
          "candidate_score": 0.666525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1570",
          "psc_text": "notat Mabillonius noster (Praef. in saec. IV Bened., part. I, n. 139) quosdam exstitisse abbates qui cum eorum judicio Regula culparum remedia credat ac poenas, errata monachorum suorum orbatione oculorum ac membrorum mutilatione punirent; unde Carolus Magnus in capitulari anni 789 pro monachis edito, cap. 16, praecepit, « ut disciplina monachis regularis imponatur, non saecularis; id est non orbentur, non mancationes alias habeant, nisi ex auctoritate regulae. » Et concilium Francofurtense anno 794, cap. 18: « Abbates qualibet culpa a monachis commissa, nequaquam permittimus caecare, aut membrorum debilitatem ingerere, nisi regulari disciplinae subjaceant. » CAPUT XXVI. De iis qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis. Si quis frater praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere, aut loqui cum eo, vel mandatum ei dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam. COMMENTARIUS. Inter alias quas superiori capite descripserat excommunicatorum poenas, S. Benedictus dixerat, ne quis ei fratrum in ullo jungeretur consortio, neque",
          "candidate_score": 0.666231,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535",
          "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem",
          "candidate_score": 0.66616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1190",
          "psc_text": "a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat Amalarius in Supplemento ad lib. IV de Divinis Officiis (Tom. II Anal.); qui tamen in libro de Ordine Antiph., cap. 2, dicit, se interrogasse Romanae Ecclesiae magistrum, « si canerent per dominicas noctes Te Deum laudamus; » responsumque sibi esse « Tantum in Natalitiis pontificum Te Deum laudamus canimus. » Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis",
          "candidate_score": 0.666123,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2910",
          "psc_text": "S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. » Quod si mittentes aut recipientes litteras ita plectebant, quanto magis eulogias, aut alia quaelibet munuscula, quae quidem juxta Regulam Tarnatensis monasterii (Cap. 19) « peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. » Recipientes vero aut mittentes ad minus in capitulo verberentur, ex lib. Instit. cap. gener. ordin. Cisterc., dist. 6, cap. 9. CAPUT LV. De vestiario et calciario fratrum. Vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem, dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis, per singulos cucullam et tunicam: cucullam,",
          "candidate_score": 0.666089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1515",
          "psc_text": "est propria excommunicatio, quam majorem vocant theologi; nam ex parte excommunicati praecedit contumacia, et contemptus, et gravitas culpae; ex parte excommunicantis trina admonitio. » Cui consentit Joannes Craesbeeck. Vetus versio Gallica ita reddit textum: Soit excommunié, c' est-à-dire mis hors de la communauté des autres. Sed mea quidem sententia S. Benedictus hoc capite loquitur de excommunicatione in genere, de eadem in specie dicturus duobus capitibus consequentibus. An vero pro gravioribus culpis excommunicatione, quae proprie sit ecclesiastica censura, fratres suos inuri voluerit, discutiendum erit ad caput 25. Interim antiquam excommunicandi formulam ex Regula Magistri accipe (Cap. 13): « Cum suggestum fuerit abbati meritum inobedientis, jam non dicendus frater, sed haereticus legis; jam non dicendus filius Dei, sed operarius daemonis, qui dissipando sanctorum facta, velut quaedam scabies est procreata in grege. Convocet eum abbas praesentibus suis praepositis, vel caetera congregatione circumstante; et interrogati ab abbate praepositi ejus quid peccaverit, vel quoties monitus",
          "candidate_score": 0.66604,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_604",
          "psc_text": "Trithemius quatuor praesertim hominum genera risum dedecere: virgines propter verecundiam; mulieres propter honestatem; infirmos propter defectum, quia validus risus eos offendit; et monachos propter eminentiam status. Lectiones sanctas libenter audire. ] Non dixit libenter legere; sed libenter audire, quia, ut notat Bernardus Cassinensis, nonnulli sunt qui propter defectum visus, aut aliam infirmitatem non possunt legere. Vel etiam, ut ait Trithemius, quia tempore S. P. Benedicti aliqui admittebantur ad habitum, litterarum penitus ignari, qui omnes ne sacrae lectionis fructu privarentur, eas saltem aliis legentibus jubentur audire. Vel etiam libenter audire, liberum et voluntarium cordis assensum his quae leguntur praebendo, eaque opere exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum",
          "candidate_score": 0.665962,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3571",
          "psc_text": "Pachomius (Art. 128): « Ipse autem praepositus nihil faciet, nisi quod Pater jusserit, in re nova maxime; nam quae ex more descendi, observabit regulas monasterii. » Quae quidem intelligenda sunt, non solum quando praesens est abbas, sed etiam quando est absens; unde magna licet sit in monasterio absente abbate praepositi auctoritas, limites tamen ejus potestati ponit semper abbatis voluntas. Hinc et liber Usuum Cisterciensium (Cap. III) ista vetat absente abbate fieri a praeposito: « Locum ejus (scilicet abbatis) in ecclesia non occupabit, nec missas solemnes pro eo cantabit, nec candelas, cineres, ramos, ignem, coronam, novitium benedicet, nec ad Evangelium benedictionem dabit: infirmum non unget, mortuum non sepeliet; nullum promovebit, vel degradabit, nec ordinare faciet; nullum in gravi culpa mittet, aut inde absolvet; monachum de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet nisi jusserit, nec confessionem de criminabilibus nisi in extremis positi recipiet. Non ei committetur cura operum, vel gregum, aut grangiarum;",
          "candidate_score": 0.665928,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690",
          "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.",
          "candidate_score": 0.665914,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217",
          "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia",
          "candidate_score": 0.665208,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1532",
          "psc_text": "sententia cujus probaretur esse delictum. » Qualis autem esset illa excommunicationis sententia pro levioribus, explicat S. Pater, scilicet a mensae participatione privetur, non autem ab oratorio; nam dum fratres in refectorio comedunt, ipse sit in ecclesia, ex statutis Lanfranci cap. 17. Ejusdem poenae meminerunt S. Basilius in serm. 1 de Institutione monach.; S. Caesarius in Regul. ad virg. c. 11; Regula Cujusdam ad virg., c. 19; et Regula Magistri, cap. 13. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio. ] Id est rationabiliter isto modo procedetur, inquit Bernardus Cassinensis, sive, ut ait Hildemarus, Rationabilis causa est. Ut in oratorio psalmum, aut antiphonam non imponat. ] Sed neque aliquid simile, ut sunt responsoria, hymni, etc., quia idem judicium est in ipsis, infit Boherius. 365 Neque lectionem recitet. ] Neque missam celebret, si presbyter; neque ad eam offerat, si solum monachus sit, ut post Hildemarum docent Bernardus Cassin., Nicolaus de Fractura et",
          "candidate_score": 0.664621,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1271",
          "psc_text": "Magistri (Cap. 45) ut « In Natali Domini usque ad Epiphaniam omnes antiphonae vel responsoria die noctuque cum alleluia psallantur. » CAPUT XVI. Qualiter divina opera per diem agantur. Ut ait propheta, Septies in die laudem dixi tibi (Psal. CXVIII) . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi (Ibidem), Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro super judicia justitiae suae; id est matutinis prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio, et nocte surgamus ad confitendum ei. COMMENTARIUS. Agit praesertim hoc capitulo S. P. Benedictus de canonicarum horarum numero, de quibus priusquam Regulae textum expendamus, nonnulla praemittenda sunt. Certe mos semper in Ecclesia viguit, certis statisque horis Deo quotidie laudes persolvendi, licet",
          "candidate_score": 0.664199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_822",
          "psc_text": "Verbum otiosum S. Basilio (Regul. brev. cap. 23) est « omne verbum quod ad propositum in Domino usum non facit. » S. Hieronymo (In Matth. XII), « quod sine utilitate et loquentis dicitur et audientis; si omissis seriis, de rebus frivolis loquamur, et fabulas narremus antiquas. » S. Gregorio (In Pastorali, III parte, cap. 15), « quod ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. » Hujusmodi verba una cum scurrilitatibus sub eadem clausura damnat S. Benedictus, a quibus nos aliunde satis deterrere deberet terribilis Christi sententia dicentis, quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii. Quam ad sententiam attendens Petrus Damiani (Lib. V, ep. 2), « Dum haec, inquit, Evangelii verba considero, quid aliud quam quoddam nobis commercium propositum esse perpendo? quia nimirum et momentaneo risu perpetuus fletus eruitur, et temporali fletu perpetua laetitia comparatur. » Hac sententia deterrebantur Pachomiani, apud quos,",
          "candidate_score": 0.664083,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1765",
          "psc_text": "SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 27): « Nec inter se fratribus liceat, ut id quod de communi quisquam acceperit, nisi permissu prioris, cum alio fratre quasi peculiari amore mutuare, ne hac occasione nascatur amor illicitus. » Tertio, S. Benedictus prohibet ne quisquam aliquid habeat possideatque proprium: quod certe adeo monasticae professioni est annexum, ut sine proprietatis abjectione monachus esse non possit, uti sentiebat olim sanctus Fulgentius. Nam « dicebat frequenter, nec debere, nec posse monachum judicari, cui voluntas habere privatum peculiam persuaserit. » Et S. Isaac apud sanctum Gregorium (Lib. III Dial., c. 14): « Monachus qui in terra possessionem quaerit.",
          "candidate_score": 0.663944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_122_124",
          "bdc_text": "Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438",
          "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.",
          "candidate_score": 0.663859,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2227",
          "psc_text": "Odo incunctanter apostatas appellat (Lib. III Collat. num. 17): « An non est apostasia, inquit, de habitu et victu traditiones Patrum contemnere, cum Deus terminos Patrum transgredi interdixerit, despectaque victus qualitate vel quantitate per B. Benedictum praefixa, sanguineas dapes cum filiis Israel desiderare? » Et certe abstinentia a carnibus inter praecipua vitae monasticae instituta semper considerata est; unde etiam sanctus Vitalis abbas ordinis sancti Basilii (In ejus Vita, n. 18 apud Bolland.) successorem suum instituens, inter alia jubet ut « in monasterio carnes comedi non permittat: » quam legem etiam ad fabros aliosque saeculares operarios intra monasterii terminos laborantes extendebat sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt,",
          "candidate_score": 0.663532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1546",
          "psc_text": "dicendum foret S. P. Benedictum non regulari simpliciter et monastica, sed vere ecclesiastica excommunicatione percutere voluisse gravioribus culpis obnoxios: quam quidem opinionem sequentibus argumentis quis confirmare posset. Primo, S. Benedictus eodem prorsus modo quo Ecclesia adversus excommunicandos procedit; nam ex parte excommunicandi requirit contumaciam, contemptum, et gravitatem culpae; ex parte excommunicaturi trinam monitionem praeviam, ut patet ex Regulae c. 23; quamvis, ut notant aliqui commentatores, non semper praecedere debeat trina monitio; nonnulla enim sunt crimina in quibus lapsus ipso facto est excommunicatus. Secundo, S. Benedictus excommunicatum hoc praesertim capite iisdem omnino privat, quibus ecclesiastica ligati excommunicatione privantur; qua forte ratione asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema",
          "candidate_score": 0.663402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2788",
          "psc_text": "in proximo transmissus, pro sua levitate et gula, non statim expedita necessitate ad cellam redierit; cum in id facinus detectus fuerit, ut canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, aut virgis caesus emendetur. » Longe mitius egit ipse S. P. Benedictus cum duobus fratribus qui missi ad quoddam responsum, cum tardiori hora remorari fuissent compulsi, apud religiosam feminam sumpserunt cibum; nam delictum confitentibus protinus culpam pepercit (S. Greg. lib. II Dial., c. 12) . Ex quo patet excommunicationem qua de hoc capite, non praeceptam esse, sed comminatoriam. CAPUT LII. De oratorio monasterii. Oratorium hoc sit quod dicitur, nec ibi quidquam aliud geratur aut condatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et agatur reverentia Deo: ut frater qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret; non in clamosa voce, sed in lacrymis, et intentione",
          "candidate_score": 0.66326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1319",
          "psc_text": "caeteris vero agendis 313 submissa voce; et cap. 57, commemoratio absentium: repono et ego plures ibidem orationes S. Benedictum indixisse, cum dixit: Semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Certe si orationes aut collectas a S. P. Benedicto admissas fuisse negemus, eo quod nullam earum videatur fecisse mentionem, cum divini officii ordinem disponit, dicendum erit pariter sex primas orationis Dominicae petitiones praetermisisse in omnibus horis, praeter laudes et vesperas, quod eas explicite non praescribat S. Pater. Respondeo tertio, istas loquendi formulas, finiantur vigiliae nocturnae, et completum est, duobus modis accipi posse praecipitur enim aliquid finiri, vel ita ut nihil amplius addatur; vel ita ut pauca duntaxat dictis aut factis adjiciantur; sic quotidie alicui multa nimis loquenti dicimus ut finiat, non quasi velimus eum nulla insuper verba facere; hoc enim saepe nec expedit, nec etiam vellemus. Atque postremo hoc sensu accipienda esse verba S. Benedicti, et sic finiantur",
          "candidate_score": 0.662938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89_91",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_817",
          "psc_text": "laudem Dei. » His adde gravissimam S. Bernardi sententiam (Lib. II de Consid. c. 13): « Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis (nec minus monachi) blasphemiae. Interdum tamen si incidant, ferendae fortassis, referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant, et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio, talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est, etc. » Non mirum est igitur, si gravissimis poenis tam in monachis quam in clericis damnatas scurrilitates legamus; nam, verbi gratia, concilium Carthaginiense IV (Can. 60), Clericum scurrilem, et in verbis turpibus jocularem ab officio retrahendum edicit; et inter excerpta ex lib. II Poenit. Egberti episcopi, vigesimum septimum ita habetur: « Si quis presbyter, diaconus, aut monachus otiositatem, stultiloquium, scurrilitatem, garrulitatem, somnum, pigritiam, torporem, et his similia dilexerit, triduo poeniteat. » Quibus accedunt antiquae monachorum regulae; quas inter Regula SS. Serapionis, Macarii,",
          "candidate_score": 0.662845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2375",
          "psc_text": "adventum Spiritus sancti, ut hi dies non in figura laboris, quod Quadragesimae tempus significat: sed in quiete laetitiae laxatis jejuniis celebrentur. Placuit etiam Patribus a die Natalis Domini usque ad diem Circumcisionis solemne tempus efficere, licentiamque vescendi habere. Non aliter et dies Epiphaniae ex veteri Regula reficiendi indulgentiam consecuta est. Si quidem et dum quisque fratrum convertitur, alii ex aliis monasteriis fratres gratia visitandi concurrunt, pro charitate adimplenda interrumpuntur jejunia, si tamen non fuerint generalia. Praeter haec, alia tempora libere licenterque jejuniorum inserviunt. » In concilio etiam Aquisgranensi statuitur (Can. 46), « ut in praecipuis solemnitatibus, id est Natale et in octavis Domini, in Epiphania, in Pascha quoque, et Ascensione Domini et in sanctorum festivitatibus, id est sancti Stephani, et B. Joannis evangelistae, et in natale Infantium, in Purificatione, et Assumptione sanctae Mariae. Similiter et in B. apostolorum festis, et in S. Joannis Baptistae Nativitate, sancti quoque Laurentii atque Martini,",
          "candidate_score": 0.662514,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1522",
          "psc_text": "Craesbeeck: « Improbi quos nec opprobria, nec animae pericula movent, non excommunicatione, sed verberum acerbitate ad instar irrationabilium pecorum, quae nullo rationis judicio ducuntur, sed flagello impelluntur, cogendi sunt; ut qui 362 malitia sua excaecati et obdurati nullis rationibus cedunt, illos corporum afflictio et cruciatus commoveat et ad mentem revocet. » Consonat Regula Magistri: « Excommunicati vero fratres, si ita superbi exstiterint, ut in superbia cordis perseverantes, in tertia die hora nona satisfacere abbati noluerint, custoditi usque ad necem caedantur virgis; et si placuerit abbati, de monasterio expellantur, etc. » CAPUT XXIV. Qualis debeat esse modus excommunicationis. Secundum modum culpae excommunicationis vel disciplinae mensura debet extendi: qui culparum modus in abbatis pendeat judicio. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur, a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio, ista erit ratio: ut in oratorio psalmum, aut antiphonam non imponat neque lectionem, recitet, usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi,",
          "candidate_score": 0.662446,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2413",
          "psc_text": "detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis, qui ad opus Dei post versum et Gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, non occurrerit, lege qua supra diximus, in ultimo stet: nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem, nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non occurrerit, ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam; qui per negligentiam suam aut vitium non occurrerit, usque ad secundam vicem pro hoc corripiatur: si denuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communis participationem, sed sequestratus a consortio omnium, reficiat solus, sublata ei portione sua vini, usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nec quisquam praesumat ante statutam horam, vel postea, quidquam",
          "candidate_score": 0.66219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1801",
          "psc_text": "in lib. IV Dialog., cap. 55. Simile reperies in Vita S. Leufredi, abbatis Madriacensis. n. 23. Ab Innocentio haud discrepare videtur Gregorius IX, cum in constitutione pro monachis Benedictinis statuit, ut « monachi proprietarii excommunicentur ab abbatibus suis; et si in morte inventus fuerit proprietarius, ecclesiastica careat sepultura. Nulli autem prorsus nisi pro officio sibi commisso arcam cum clave habere liceat absque licentia abbatis sui; et quoties abbas hanc petierit, eidem tradatur. Et si aliter habeat, eo ipso proprietarius reputetur. Excommunicationis sententiam in proprietarios abbates semel in anno, scilicet in Ramis palmarum solemniter in capitulo publicabunt: et si post alias inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis",
          "candidate_score": 0.662164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1546",
          "psc_text": "dicendum foret S. P. Benedictum non regulari simpliciter et monastica, sed vere ecclesiastica excommunicatione percutere voluisse gravioribus culpis obnoxios: quam quidem opinionem sequentibus argumentis quis confirmare posset. Primo, S. Benedictus eodem prorsus modo quo Ecclesia adversus excommunicandos procedit; nam ex parte excommunicandi requirit contumaciam, contemptum, et gravitatem culpae; ex parte excommunicaturi trinam monitionem praeviam, ut patet ex Regulae c. 23; quamvis, ut notant aliqui commentatores, non semper praecedere debeat trina monitio; nonnulla enim sunt crimina in quibus lapsus ipso facto est excommunicatus. Secundo, S. Benedictus excommunicatum hoc praesertim capite iisdem omnino privat, quibus ecclesiastica ligati excommunicatione privantur; qua forte ratione asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema",
          "candidate_score": 0.662027,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228",
          "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae",
          "candidate_score": 0.661828,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3571",
          "psc_text": "Pachomius (Art. 128): « Ipse autem praepositus nihil faciet, nisi quod Pater jusserit, in re nova maxime; nam quae ex more descendi, observabit regulas monasterii. » Quae quidem intelligenda sunt, non solum quando praesens est abbas, sed etiam quando est absens; unde magna licet sit in monasterio absente abbate praepositi auctoritas, limites tamen ejus potestati ponit semper abbatis voluntas. Hinc et liber Usuum Cisterciensium (Cap. III) ista vetat absente abbate fieri a praeposito: « Locum ejus (scilicet abbatis) in ecclesia non occupabit, nec missas solemnes pro eo cantabit, nec candelas, cineres, ramos, ignem, coronam, novitium benedicet, nec ad Evangelium benedictionem dabit: infirmum non unget, mortuum non sepeliet; nullum promovebit, vel degradabit, nec ordinare faciet; nullum in gravi culpa mittet, aut inde absolvet; monachum de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet nisi jusserit, nec confessionem de criminabilibus nisi in extremis positi recipiet. Non ei committetur cura operum, vel gregum, aut grangiarum;",
          "candidate_score": 0.661636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3495",
          "psc_text": "Similiter S. Gregorius papa (Lib. III Regist., cap. 11): « Juvenculas abbatissas fieri vehementissime 838 prohibemus. » In Jure etiam canonico legitur: « In magistrum assumi non debet qui formam discipuli non assumpsit; neque praeficiendus est qui subesse non didicit. » Idem docet Zosimus papa ad Hesychium, cap. 1; Coelestinus item papa ad episcopos Galliae scribens, cap. 3, et Ruricius lib. II, epist. 25, ac tandem concilium Tridentinum decernit (Sess. 25, de Regul., c. 7), ut « abbatissa et priorissa et quocunque alio nomine praefecta, vel praeposita appelletur, eligatur non minor annis quadraginta, et quae octo annis post expressam professionem laudabiliter vixerit. Quod si his qualitatibus non reperiatur in eodem monasterio, ex alio ejusdem ordinis eligi possit. Si hoc etiam incommodum superiori, qui electioni praeest, videatur, ex iis quae in eodem monasterio annum trigesimum excesserint, et quinque saltem annis post professionem recte vixerint, episcopo vel superiore consentiente, eligatur. » Et",
          "candidate_score": 0.661219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3295",
          "psc_text": "non liceat eis susceptum habitum unquam dimittere, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, in religionis cultu habituque, velint, nolint, permanere cogantur. » Concilium Triburiense (Can. 6): « Quem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit; sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. » His accedit Gregorii papae II ad S. Bonifacium Germanorum apostolum, qui summum pontificem hac de re consufuerat, responsum, cujus verba expressit concilium Wormatiense a nobis supra relatum; hinc Lambertus quidam apud Gratianum, qui invitus inter octavum et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab",
          "candidate_score": 0.661035,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2857",
          "psc_text": "generali, super hoc graviter puniendus. Officiales vero, et monachi, et conversi hoc procurantes vel facientes, omni sexta feria sint in pane et aqua usque ad sequens capitulum generale. » Et infra (Dist. 15, cap. 2): « In monasteriis quoque monialium, districtius inhibemus, ne quibuscunque personis regularibus vel saecularibus, nisi in extrema necessitate carnes de caetero ministrentur; sed cibi conventuales, si necesse fuerit, apponantur una die: ubi autem aliter attentatum fuerit, tam ministrantes quam ministrari procurantes per ablationem habitus puniantur. » His addenda sunt summorum pontificum decreta, quibus prohibuerunt 683 ne visitantes etiam ex officio monasteria Cisterciensis ordinis episcopi carnes ab eis exigerent, ut videre est Clement. l. III, tit. 13, cap. 2, et ne nobiles sub specie patronatus conjuges in monasteriis introducere, et carnes comedere praesumerent, ut patet ex bulla Gregorii papae IX a nobis supra citata. Absit ergo procul ab hospitiis nostris omnis pinguedo carnium, absit omnis superfluus sumptuosusque",
          "candidate_score": 0.660351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_822",
          "psc_text": "Verbum otiosum S. Basilio (Regul. brev. cap. 23) est « omne verbum quod ad propositum in Domino usum non facit. » S. Hieronymo (In Matth. XII), « quod sine utilitate et loquentis dicitur et audientis; si omissis seriis, de rebus frivolis loquamur, et fabulas narremus antiquas. » S. Gregorio (In Pastorali, III parte, cap. 15), « quod ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. » Hujusmodi verba una cum scurrilitatibus sub eadem clausura damnat S. Benedictus, a quibus nos aliunde satis deterrere deberet terribilis Christi sententia dicentis, quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii. Quam ad sententiam attendens Petrus Damiani (Lib. V, ep. 2), « Dum haec, inquit, Evangelii verba considero, quid aliud quam quoddam nobis commercium propositum esse perpendo? quia nimirum et momentaneo risu perpetuus fletus eruitur, et temporali fletu perpetua laetitia comparatur. » Hac sententia deterrebantur Pachomiani, apud quos,",
          "candidate_score": 0.660302,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1553",
          "psc_text": "l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti, nec opus fuisse tunc expresso apostolicae sedis diplomate, quod necdum hoc sibi reservasset Ecclesia, sed satis fuisse episcopi in cujus dioecesi monasteria aedificabantur approbationem. Certe longe alia est hodierna Ecclesiae disciplina a disciplina illorum temporum. Tertio. Gravior esset monachorum conditio, si pro quavis graviori culpa, hoc est pro quovis mortali peccato excommunicentur. Sed non eo ipso quo quis in graviorem culpam incidisset, nisi forte ob materiae gravitatem, excommunicatione feriebatur; nam triplex ex parte excommunicantis praecedere debet monitio; et ex parte excommunicandi contumacia et contemptus. Deinde hoc statuto non praeceptum abbati dedit S. Pater, sed potestatem, qua ille cum summa discretione",
          "candidate_score": 0.660179,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2020",
          "psc_text": "Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam Benignianae Consuetudines mss. His accedit Boherius in secundo commentario, ubi quod in primo dixerat retractans, sic loquitur: « Percontari libet quaenam sit ista districtio Regulae, quae istis relaxari jubetur? Nunquid vescentur carnibus 483 contra regularem vigorem? Non puto quidem, quia de eis nihil Magister in ipsis sicut de infirmis excipit, debilibus, et aegrotis: et quanquam hae quidem aetates possint dici debiles, tamen ratio hujus textus cessat in eis; quia carnes utique comeduntur pro reparatione et melioramento naturae; quoniam infantia semper melioratur et senectus diminuitur. Relaxabuntur ergo eis jejunia, ministrabuntur frequentius piscium, et aliarum rerum liquamina, et horas edendi praevenient etiam",
          "candidate_score": 0.659701,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2356",
          "psc_text": "loquitur (Collat. 21, cap. 23): « Ut ergo et diebus festivis statutae consuetudo solemnitatis conservetur, et saluberrimus parcimoniae modus minime transcendatur, sufficit ut indulgentiam remissionis eousque progredi patiamur, ut cibus qui hora diei nona fuerat capiendus, paulo citius, id est sexta hora pro festivitatis tempore capiatur, ea ratione duntaxat, ut escarum solitus modus vel qualitas non mutetur, etc. » Et ex sancto Hieronymo ad Eustochium de monachis scribente (Epist. 22), quod « a Pascha ad Pentecosten coenae mutantur in prandia, quo et traditioni Ecclesiae satis fiat, et ventrem cibo non onerent duplicato. » Idem etiam post scriptam S. P. Benedicti Regulam advertere licet in Regula sancti Fructuosi, in qua haec lego: « A Pascha usque ad Pentecosten reficiendum est ad sextam, et monophagia, id est unica refectio conservanda est. » Idem et de nostris Fuldensibus refert Mabillonius (Praefat. ad saec. III, part. I, num. 25), quod scilicet « abstinuere a",
          "candidate_score": 0.659437,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1246",
          "psc_text": "(Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent. Caeteris vero agendis. ] Id est horis canonicis. Ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur, Sed libera nos a malo. ] Solis matutinis vespertinisque horis orationem dominicam alte pronuntiari voluit, quia nec oriri, nec occidere solem super iracundiam nostram desiderabat. CAPUT XIV. In natalitiis sanctorum qualiter agantur vigiliae. In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam",
          "candidate_score": 0.658886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1216",
          "psc_text": "fratris negligentis; 2º ut satisfactio fiat in oratorio, « ut quia in omnibus fratribus negligenter agens deliquit, infit Smaragdus, ab omnibus satisfaciens videatur, et pro ejus delicto omnibus Cunctipotentis imploretur misericordia. » CAPUT XII. Quomodo matutinorum solemnitas agatur. In matutinis dominico die in primis dicatur sexagesimus sextus psalmus sine antiphona in directum. Post quem dicatur quinquagesimus cum Alleluia. Post quem dicatur centesimus septimus decimus et sexagesimus secundus. Inde benedictiones et laudes, lectio una de Apocalypsi ex corde, et responsorium, et Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania: et completum est. COMMENTARIUS. 287 In matutinis. ] Id est laudibus, quas matutinorum nomine appellabant veteres, a voce matuta, hoc est aurora, eo quod ea oriente inciperentur. Nunc vero matutinorum nomine intelligimus vigilias nocturnas, quas etiam ita appellatas olim fuisse probat Menardus noster ex conc. Turon. II, can. 18, et Mabillonius in lib. II de Antiqua Liturgia Gallicana. Atque ita Beda in Vita S.",
          "candidate_score": 0.657709,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2374",
          "psc_text": "lib. III, cap. 11, et collat. 21, cap. 20. Eamdem ob rationem in praecipuis etiam sanctorum festis a jejunio abstinendum esse censuerunt nonnulli vitae monasticae Patres. Exstat integrum hac de re capitulum (Cap. II) in Regula sancti Isidori his verbis expressum: « Hae sunt feriae monachorum, in quibus jejunia conquiescunt. In primis venerabilis dies dominicus, nomini Christi dicatus, qui sicut propter mysterium Resurrectionis ejus solemnis est, et ita apud omnes servos ejus celebritatem convivii votivo gaudio retinebit. Item a primo die Paschae usque ad Pentecosten, quinquaginta scilicet continuis diebus jejunium a sanctis Patribus dissolutum est, propter Resurrectionem videlicet Christi, et adventum Spiritus sancti, ut hi dies non in figura laboris, quod Quadragesimae tempus significat: sed in quiete laetitiae laxatis jejuniis celebrentur. Placuit etiam Patribus a die Natalis Domini usque ad diem Circumcisionis solemne tempus efficere, licentiamque vescendi habere. Non aliter et dies Epiphaniae ex veteri Regula reficiendi indulgentiam consecuta est.",
          "candidate_score": 0.65764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2412",
          "psc_text": "Quod si quis ad nocturnas vigilias post Gloriam psalmi nonagesimi quarti ( quem propter hoc omnino subtrahendo et morose volumus dici) occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet, aut in loco quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas, ut videatur ab ipso, vel ab omnibus, usque dum completo opere Dei publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo aut seorsum judicavimus debere stare: ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis, qui ad opus Dei post versum et Gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, non occurrerit, lege qua supra diximus, in ultimo stet: nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem, nisi",
          "candidate_score": 0.656208,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1245",
          "psc_text": "editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecipit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. » Duabus porro de causis orationem dominicam alta voce decantari voluisse S. Benedictum post Hildemarum docet Durandus (Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent.",
          "candidate_score": 0.655734,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81_83",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 . Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3311",
          "psc_text": "magis humilitatis exempla omnibus det. Et si forte ordinationis aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si. quis eodem desiderio monasterio sociari voluerit, loco mediocri collocetur. Et ipse tamen si promittit de observatione regulae vel propria stabilitate . COMMENTARIUS. Si quis de ordine sacerdotum. ] « Sacerdotis nomen, inquit Hildemarus, ad episcopum seu presbyterum attinet atque diaconum, sicut ipse inferius dicit. » Sed Rupertus de solis episcopis hunc locum interpretatur (Lib. III in Reg. S. B.): quod confirmat codex mss. monasterii S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut",
          "candidate_score": 0.655591,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1547",
          "psc_text": "asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema quis efficiatur, Os, orare, vale, communio, mensa negetur. Et licet communio, quatenus sacramentorum participationem involvit, minus expresse hoc nominetur in capitulo, ab ea tamen satis privari intelligitur, cum ab oratorio in quo solet suscipi suspenditur. Et plane si pro levioribus culpis excommunicati nec celebrare nec communicare publice poterant, ut superiori capite vidimus ex Hildemaro, Statutis Lanfranci, Bernardo Cassin. etc., a fortiori majori perculsus excommunicatione 369, nec publice, nec privatim, celebrare aut communicare poterit. Tertio, de excommunicatione tanquam de maxima omnium poena loqui videtur S. Benedictus cum ait (Cap. 23): Si intelligit quanta sit poena, excommunicationi subjaceat. Quarto, hujusmodi traditum Satanae",
          "candidate_score": 0.655584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781",
          "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper",
          "candidate_score": 0.654522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1334",
          "psc_text": "mater est, quae et idipsum lumen portat in mente, quod illa dudum gestavit in ventre, advesperascente jam die digna Deum laude magnificat, et de collatis beneficiis gratias agens, spiritus ejus in Deo salutari suo gratulabunda exsultat. » Completorium autem. ] Ita ultimam diei horam canonicam S. Benedictus appellat, qua cuncta diei complemus officia. Ita etiam S. Isidorus in Regul. c. 7. Sed in lib. I de offic. eccles., cap. 21, completas vocat, nonnulli Patres completam. S. Columbanus Regul. c. 7, initium noctis; Fructuosus Bracar. episc., primam noctis horam, forte quia dicebatur in crepusculo vespertino, ut videre est apud Eddium (Saec. IV, part. 1) in Vita S. Wilfridi, c. 64, sive instante noctis articulo, ut in Hist. translat. S. Genulfi (Saec. IV, part. 2), n. 25. Et haec forsitan erit hora quam S. Basilius petitionem appellat. Trium psalmorum dictione terminetur. ] Apposite ad hunc locum S. Ambrosius (Lib. V in Hexam.,",
          "candidate_score": 0.654444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_80_82",
          "bdc_text": "und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3725",
          "psc_text": "Honestum est, Domine, ut te timeamus, te diligamus, te deprecemur et honoremus: te enim decet hymnus in Sion. » 3º In disciplinata conversatione exteriori, secundum illud Regulae S. Augustini: « In incessu, statu, habitu vestro, et in omnibus motibus vestris, nihil fiat quod cujusquam offendat aspectum, sed quod vestram decet sanctitatem. » Caeterum ad perfectionem . . . qui festinat, sunt doctrinae SS. Patrum, etc.] Apposite ad hunc locum Petrus Damiani de monachorum perfectione disserens (Opuscul. 13, cap. 3): « Ad hanc, inquit, profecto agriculturam (cordis) typice impellebat Josue filios Joseph, cum eis de parvae sortis funiculo conquerentibus diceret: Si populus, inquit, multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pheresaei, et Raphaim, quia angusta est tibi possessio montis Ephraim. Nam ut rem ad id quod propius adjacet non incongrue referam, in angusta se montis Ephraim possessione cohibuit, qui sola B. Benedicti Regula contentus esse decrevit. Sed",
          "candidate_score": 0.654053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1342",
          "psc_text": "hoc versiculo omnes, sive diurnas, sive nocturnas horas S. P. Benedictus incipit; cum tamen clerici, uti observat Boherius, tribus modis horas suas soleant incipere; idque ut triplici quod vulgo committitur occurratur peccato; nempe vigilias nocturnas a versu Domine, labia mea aperies contra peccata oris; completorium a versu Converte nos contra peccata cordis; reliquas horas a versu Deus, in adjutorium contra peccata operis. Prima hora dominica dicenda quatuor capitula psalmi centesimi octavi decimi. ] Octonarios psalmi CXVIII S. Benedictus capitula appellat; Cassianus, l. II, c. 11, intercisiones; Amalarius, l. IV de Eccl. Off., c. 2, repetitiones; Petrus Damiani, opusc. 1, cap. 3, incisiones. Huic psalmo dominica ad primam Symbolum S. Athanasii vulgo appellatum, quod Eusebio Vercellensi nonnulli ascribunt, adjicimus; illudque quotidie recitant monachi Carthusienses ex nova collectione Statutor., part. I, cap. 13, n. 12; olimque in aliquibus ecclesiis singulis diebus cantabatur, ex Honorio Augustod., l. II de Gemma animae, cap. 59.",
          "candidate_score": 0.653889,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1247",
          "psc_text": "In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam assignat S. Augustinus (Serm. 220, in append.) seu quivis alius his verbis: « Quotiescunque sanctorum martyria celebramus, toties laudes Salvatoris edicimus; et quoties eorum asserimus passiones, toties Christi gloriam praedicamus: » ita propheticum votum adimplentes: Laudate Dominum in sanctis ejus. Alteram causam indicat S. Caesarius, cum dicit (Serm. 225, in append. Serm. S. Aug.): « Solemnitates martyrum exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat quod celebrare delectat. » Tertia causa est ad eorum apud Deum imploranda patrocinia; quae tria videtur notasse S. Bernardus cum in SS. festivitatibus tria nobis esse consideranda docet (Serm. in vigil. SS. Petri et Pauli), scilicet",
          "candidate_score": 0.653566,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1191",
          "psc_text": "Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis per vices committit Magister in Regulae cap. 46, qua de observatione laudatur Gervinus, abbas Centulensis, ab Hariulfo in Chron. l. IV, c. 26. Multis tamen jam abhinc saeculis usus invaluerat, ut non abbas, sed sacerdos hebdomadarius Evangelium legeret: cujus consuetudinis rationem reddit Smaragdus his verbis: « Dicit enim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestant officium, et ideo non possunt",
          "candidate_score": 0.652936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2056",
          "psc_text": "vero, quae pro necessariis causis alloquium expetierit abbatissae, loqui permittatur; quia forsitan talis supervenerit necessitas, quae moram habere non debeat . . . Festis vero Domini diebus, id est Nativitate Domini, vel Paschae solemnitate, ac Theophania, vel Pentecoste, vel si qua sunt alia Domini vel sanctorum martyrum praecipua sacra celebranda, si ex permisso abbatissae fuerit, ad mensam loqui non negamus; sic tamen ut pressa non dissoluta voce loquantur, ne garrula voce in sonum prorumpentes magis desidia quam laetitia judicetur. Et ipsa confabulatio talis sit ex colloquio Scripturarum, quae animae lucrum faciat, non damnum. » Tandem circa sancti Benedicti verba duplex oritur brevi solvenda difficultis: una an extra refectionis tempus in refectorio loqui fas sit, altera num extra refectorium comedentes silere debeant edendo. Ad primam quod spectat, etsi nihil in sanctae Regulae verbis, si praecise in se sumantur, appareat, quo continuum in refectorio silentium extra refectionis tempus praecipi judicetur; et capitulum",
          "candidate_score": 0.652256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2543",
          "psc_text": "» 608 Quaeret aliquis quibus veteres monachi signis uterentur ad convocandos fratres ad opus Dei. Respondeo quatuor potissimum modis id praestitisse. Primo, tuba, et quidem ut credibilius est, cornea potius quam aerea, ut pote qui omnis omnino metalli essent expertes: ut videre est in Regula S. Pachomii art. 2, et apud S. Joannem Climacum gradu 19. Secundo, tabula lignea, ut patet ex Vita S. Theodosii coenobiarchae n. 73 et 77, apud Boll. 11 Januarii, ex Prato spirituali cap. 11, ex secunda synodo Nicaena act. 4, et ex Vita S. Nicolai Studitae, qui saeculo IX florebat, n. 50 apud Boll., 4 Februarii. Tertio, voce altius decantata, verbi gratia alleluia; unde S. Hieronymus de monasterio S. Paulae loquens (Epist. 27), « Post alleluia decantatum, inquit, quo signo vocabantur ad collectam, nulli residere licitum erat. » Quarto, campana, ut colligere licet ex Cumeneo albo in Vita S. Columbae n. 22 (Saec. I Ben.):",
          "candidate_score": 0.651419,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_83",
          "bdc_text": "Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274",
          "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis",
          "candidate_score": 0.650932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2456",
          "psc_text": "et si cui offertur a priore, et accipere renuerit, hoc quod prius recusavit, aut aliud omnino non percipiat usque ad emendationem congruam. ] Quem ad locum Smaragdus: « Hyperbaton hoc est, quod aliter ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil. « Eodem modo sanctum Benedictum intelligit citatus a Bernardo Petrus Diaconus. Verum huic expositioni repugnant nonnullae versiones Gallicae, et S. Basilius, a quo S. Pater potuit istud accepisse; nam interrogatus (Regul. brevium, inter. 134): « Si quis iratus recusaverit ea sumere quae ad usum sunt necessaria? » respondet: « Talis dignus est nequidem accipere cum petierit, quousque istud vitium vel potius vitia in eo esse sanata antistes judicaverit. » CAPUT XLIV. De iis qui excommunicantur, quomodo satisfaciant. Qui pro gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora qua opus Dei",
          "candidate_score": 0.650799,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2726",
          "psc_text": "velint aut alios excusare. Tamen contestor, fratres, quod nulla operatio in die illa sancta comperiatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigatur. » Huc referri debet quod monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum postularunt (Num. 3), ut « in his festivitatibus quibus major veneratio convenit, fratribus ab opere ad lectionem et psalmodiam vacare 651 liceat, sicut apud majores nostros licitum est, id est in festivitate sanctae Mariae et duodecim apostolorum. » Exceptis his qui variis officiis deputati sunt. ] Sicut sunt servitores coquinae, infirmorum, hospitum, cellerarius. Cistercienses vero a coquendis panibus abstinebant, ut colligimus ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, ubi haec leguntur (Lib. II, num. 27, tom. IV Misc. Baluz.): « Quodam sabbato cum tot panes expendissemus (in eleemosynam) ut pene nihil in crastinum superesset, conislium fuit ut die dominico contra morem solitum coqueremus. » Si quis vero ita negligens et desidiosus fuerit",
          "candidate_score": 0.650583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_122_124",
          "bdc_text": "Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_698",
          "psc_text": "Antiq. Fuld., c. 8 hoc caput a majoribus tam sancte cultum fuisse, « ut privilegiis a Marino papa saeculo IX abbati Hadamaro, et a Silvestro saeculi X aetate Erkembaldo, et a Joanne Richardo subinde, aliisque ab aliis pontificibus postea concessis, et nominatim insertum sit, et religiose a posteris observatum. » Id quod probat tum de Lotharii regis uxore, cui die S. Pentecostes sacris interesse in primario monasterii templo non licuit; tum etiam de conjuge Frederici imperatoris, « cui, quia regina in comitatu ejus erat, urbem Fuldam intrare non licuit. » Addit Brouverus emollita semel illa disciplina per Bonifacium papam IX, rogatu Joannis Merlavii abbatis, « anno 1398 templum Fuldense fulmine de coelo tactum, 7 die Junii conflagrasse, id quod in poenam violatae disciplinae accidisse posteri crediderunt. » Haec tamen summi pontificis concessio non nisi festum S. Bonifacii aliosque dies festos nonnullos respiciebat, alioqui etiam Trithemii tempore necdum feminis patebat in",
          "candidate_score": 0.650459,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1190",
          "psc_text": "a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat Amalarius in Supplemento ad lib. IV de Divinis Officiis (Tom. II Anal.); qui tamen in libro de Ordine Antiph., cap. 2, dicit, se interrogasse Romanae Ecclesiae magistrum, « si canerent per dominicas noctes Te Deum laudamus; » responsumque sibi esse « Tantum in Natalitiis pontificum Te Deum laudamus canimus. » Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis",
          "candidate_score": 0.650218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3557",
          "psc_text": "quam longe a monasteriis amandari scandala voluerit, quorum causas, effectus et remedia detegit. Et maxime in iis locis ubi ab eodem sacerdote. ] Id. est episcopo, qui proprie sacerdos dicendus est; alii enim presbyteri tantum titulo donandi sunt. Vel ab iisdem abbatibus. ] « Supple episcopo ordinanti assistentibus, » inquit Bernardus Cassinensis, Hic enim particula vel sumitur copulative pro et. Qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositui ordinantur. ] Nam, ut ait Smaragdus: « Mos eorum tunc erat ut quando abbas ordinabatur, tunc ab eodem episcopo, et ab aliis coram astantibus abbatibus et praepositus ordinaretur. Sed quia inde superbiae vitium nascebatur, jam non ab alio hodie apud nos ordinatur, sed a proprio abbate praepositurae illi injungitur obedientia, ut quandocunque abbati visum fuerit, ab ipso ministerio praepositi mutetur, ne fomes illi superbiae nascatur. » Cujus periculi malum illos respicit in capite, qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. ] Quod",
          "candidate_score": 0.650173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90_92",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur . Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1319",
          "psc_text": "caeteris vero agendis 313 submissa voce; et cap. 57, commemoratio absentium: repono et ego plures ibidem orationes S. Benedictum indixisse, cum dixit: Semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Certe si orationes aut collectas a S. P. Benedicto admissas fuisse negemus, eo quod nullam earum videatur fecisse mentionem, cum divini officii ordinem disponit, dicendum erit pariter sex primas orationis Dominicae petitiones praetermisisse in omnibus horis, praeter laudes et vesperas, quod eas explicite non praescribat S. Pater. Respondeo tertio, istas loquendi formulas, finiantur vigiliae nocturnae, et completum est, duobus modis accipi posse praecipitur enim aliquid finiri, vel ita ut nihil amplius addatur; vel ita ut pauca duntaxat dictis aut factis adjiciantur; sic quotidie alicui multa nimis loquenti dicimus ut finiat, non quasi velimus eum nulla insuper verba facere; hoc enim saepe nec expedit, nec etiam vellemus. Atque postremo hoc sensu accipienda esse verba S. Benedicti, et sic finiantur",
          "candidate_score": 0.650037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_359",
          "psc_text": "raptoribus bonorum monasterii cedendum non censeo, sic pro minutiis servos Dei judicio contendere non probo. Lites in omnibus omnino damnare videtur S. Augustinus pluribus in locis. Easdem in monachis maxime improbat S. Bernardus Homil. 4, sup. Missus est, n. 10 : « Video alios, inquit, quod non sine dolore videri debet, post aggressam Christi militiam rursus saecularibus implicari negotiis, rursus cupiditatibus terrenis immergi, cum magna cura erigere muros, et negligere mores, sub praetextu quoque communis utilitatis verba vendere divitibus, et matronis salutationes; sed et contra imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere, non audientes Apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod causas habetis: quare non magis fraudem patimini? Itane mundum sibi, et se mundo crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias, et curias frequentantes, regum notitias principumque familiaritates assecuti sunt. » Et iterum",
          "candidate_score": 0.649643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152",
          "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,",
          "candidate_score": 0.648872,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837",
          "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in",
          "candidate_score": 0.648214,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1546",
          "psc_text": "dicendum foret S. P. Benedictum non regulari simpliciter et monastica, sed vere ecclesiastica excommunicatione percutere voluisse gravioribus culpis obnoxios: quam quidem opinionem sequentibus argumentis quis confirmare posset. Primo, S. Benedictus eodem prorsus modo quo Ecclesia adversus excommunicandos procedit; nam ex parte excommunicandi requirit contumaciam, contemptum, et gravitatem culpae; ex parte excommunicaturi trinam monitionem praeviam, ut patet ex Regulae c. 23; quamvis, ut notant aliqui commentatores, non semper praecedere debeat trina monitio; nonnulla enim sunt crimina in quibus lapsus ipso facto est excommunicatus. Secundo, S. Benedictus excommunicatum hoc praesertim capite iisdem omnino privat, quibus ecclesiastica ligati excommunicatione privantur; qua forte ratione asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema",
          "candidate_score": 0.648133,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_82_84",
          "bdc_text": "vom 11 . Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k am Ausgange des Mittelalters und der Reformationszeit , Bd. 1 :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274",
          "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis",
          "candidate_score": 0.648055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313",
          "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad",
          "candidate_score": 0.647843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_122_124",
          "bdc_text": "Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1895",
          "psc_text": "pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi evenerit scire debet omnino. » De aliis vero Germaniae monachis ita praescribunt Germaniae Consuetudines mss. n. 21: « Communionem dominicam tempore duodecim lectionum, pacem, oblationem quoque tempore suo nullus praetermittere audeat absque permissu prioris. » Et certe citra omnem dubitationem videtur S. Pater Benedictus priscorum monachorum aemulatus fuisse exempla, qui, teste Cassiano (Lib. III, c. 2), sabbatis dominicisque diebus sacrae communionis obtentu hora tertia convenire solebant; quique, ut scribit S. Joannes Damascenus (In Vita SS. Barlaam, et Iosap., lib. I de Vit. Patr.), « procul inter se constructis aediculis dominicis diebus ad unam et eamdem ecclesiam pergunt ac divina mysteria,",
          "candidate_score": 0.647326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23_25",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas . Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa . Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.647154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2380",
          "psc_text": "Fuliensium, c. 41) a jejunio eximunt festa Sanctorum Omnium, Nativitatis Domini, Circumcisionis, Epiphaniae, Purificationis, et titularis monasterii. Et certe cum jejunia magis sint afflictionis quam exsultationis, non conveniunt in diebus laetitae, inquit S. Thomas (2-2, quaest, 147, a. 5, ad 3). Unde et veteres solvere jejunium solebant in martyrum solemnitatibus, quod ne eveniret in Quadragesima, concilium Laodicenum cap. 51 statuit ne martyrum festa in Quadragesima celebrarentur. Laudabiliores tamen qui festa sanctorum spiritualibus potius quam corporalibus gaudiis student celebrare, et animabus potius quam corporibus reficiendis, in hisce festis laborant. Qua de re Cistercienses commendat Petrus Venerabilis, lib. I, epist. 28, idque actitant etiam nunc magna cum laude nonnullae monachorum et monialium congregationes. In Quadragesima vero usque ad Pascha ad vesperam reficiant. ] Id quod singulare non exstitit monachis, sed omnibus etiam Christianis fuit commune: quae consuetudo adhuc tempore sancti Bernardi vigebat, uti ipse testatur, fratres suos initio Quadragesimae sic alloquens (Serm.",
          "candidate_score": 0.647031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_80_82",
          "bdc_text": "und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3143",
          "psc_text": "Regula per ordinem. ] Juxta priscorum monachorum instituta, quae venientibus ad conversionem, ut sciant ad quid ingrediuntur, legi Regulam mandant, ut videre est in Regula tertia SS. Patrum, cap. 1; in Regula S. Caesarii ad virgines in recapitulatione, cap. 8; in Regula S. Aureliani, cap. 1; S. Ferreoli, cap. 5; Tarnatensis monasterii, cap. 1, et Magistri. A quibus, si S. Caesarium excipias, in hoc rantum differt S. Benedictus, quod illi semel tantum introeunti sive admisso legendam decernunt Regulam; S. Benedictus vero ter in ipso probationis anno; cujus statutum renovavit Gregorius papa IX in Constitutione pro monachis Benedictinis, decernens, ut admittendis « novitiis dura praedicentur et aspera; et eisdem admissis legatur, et exponatur regula ter in anno, probationis terminis a B. Benedicto constitutis. » Hanc lectionem fieri per ordinem S. Pater instituit, quod Bernardus Cassinensis exponit, ut non sit « superficialis, sed diligens, et expositiva, et intelligibilis. Et hoc est, inquit,",
          "candidate_score": 0.645754,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2700",
          "psc_text": "adeo ut mirum sit quosdam lapsum observantiae regularis in scientiam litterarum refundere; qua in re non levem viris sanctissimis inurunt injuriam, qui ut eversam inter monachos disciplinam redintegrarent, nullum salubrius adhiberi 645 posse remedium existimarunt, quam si monachos sacris litterarum studiis informarent; id quod feliciter in Galliis exsecutus est Benedictus abbas Anianensis, et in Anglia Dunstanus, Athelvoldus et Oswaldus pontifices sanctissimi, illuc ad id advocatis ex alienis regnis et provinciis doctissimis monachis. Porro qui asserunt octavo nonoque saeculo scientias in monasteriis tantum florere coepisse, easque ruinae observantiae regularis, quae circa medium saeculum nonum contigit, causas faciunt, a vero longe aberrant. Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim",
          "candidate_score": 0.644674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_122_124",
          "bdc_text": "Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) . Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679",
          "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset",
          "candidate_score": 0.644311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_791",
          "psc_text": "His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis: Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Ex hinc colliges hujusmodi colloquia non fuisse communia, hoc est omnibus simul in unum coeuntibus, sed inter se ad proprium libitum divisis, aut ad nutum abbatis; alioquin S. Bernardus, qui fuisset praesens, si communia exstitissent, ludicra nequaquam passus fuisset. Quam frequenter autem illa hora occurreret nos latet: sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania In Constit. c. 2 et 11, apud Henriq. in Liliis Cist., p. 26 semel in hebdomada extra Adventum aut Quadragesimam junctae recreationem habent ante vel post vesperas ad nutum abbatissae; dummodo dies ille non",
          "candidate_score": 0.643687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1749",
          "psc_text": "officialium specialia statuta commissi sibi officii e loco ante sanctum adytum sito accipiat; ut consideret, et unde officium desumat, et cui polliceatur se illud administraturam. » Istas autem obedientiae suae claves ad zonam appensas deferre solebant, ut colligimus ex Vita S. Maximini abbatis Miciacensis n. 25 (Saec. I Ben., p. 587): « Cum ergo, ut jam praefatum est, sanctus vir a cingulo solutis clavibus januas aperuisset, etc., » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. Ex quibus abbas breve teneat. ] Breve hoc loco « appellatur scriptura memorialis, quam debet abbas habere in chartulario suo, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusce vocis apud veteres variae fuerunt acceptiones, de quibus audiendus est Baronius: « Ea vox, ait (Ad ann. 142, n. 10), penes antiquos diversae reperitur esse significationis: nam apud Optatum Milevitanum brevis dicitur charta illa in qua conscripta essent bona ecclesiastica, quam nos usitatius dicere solemus inventarium: alio nomine idem",
          "candidate_score": 0.643357,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1547",
          "psc_text": "asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema quis efficiatur, Os, orare, vale, communio, mensa negetur. Et licet communio, quatenus sacramentorum participationem involvit, minus expresse hoc nominetur in capitulo, ab ea tamen satis privari intelligitur, cum ab oratorio in quo solet suscipi suspenditur. Et plane si pro levioribus culpis excommunicati nec celebrare nec communicare publice poterant, ut superiori capite vidimus ex Hildemaro, Statutis Lanfranci, Bernardo Cassin. etc., a fortiori majori perculsus excommunicatione 369, nec publice, nec privatim, celebrare aut communicare poterit. Tertio, de excommunicatione tanquam de maxima omnium poena loqui videtur S. Benedictus cum ait (Cap. 23): Si intelligit quanta sit poena, excommunicationi subjaceat. Quarto, hujusmodi traditum Satanae",
          "candidate_score": 0.643156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126_128",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3460",
          "psc_text": "« Littera ultramontana non habet dominus, sicut littera Cassinensis, sed habet domnus; et sine dubio domnus videtur plus habere reverendae maturitatis, et dominus plus metuendae potestatis. » Bernardum sequitur Nicolaus de Fractura: dominus etiam legit Richardus de S. Angelo. Item Concordia Regularum, codices Victorini, editio Guidonis Juvenalis, Lovaniensis, et Joannes Bertelius; eamque lectionem, quam in omnibus Cassinensis bibliothecae mss. reperiri asserit, pluribus tueri conatur Paulus Augustinus a Janua. Verum antiquis non videtur fuisse nisi unus Dominus Deus: unde etiam Augustus imperator domini nomen recusasse legitur apud Orosium, lib. VI, cap. 22. Quanquam postea a scriptoribus, ut humiliori vocabulo uterentur, ex verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini;",
          "candidate_score": 0.643046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_10_12",
          "bdc_text": "Über die Person des Erzbischofs und dessen Rolle in der Auseinandersetzung um die Reformation in Köln s. August Franzen , Bischof und Reformation . Erzbischof Hermann von Wied in Köln vor der Entscheidung zwischen Reform und Reformation , Münster 1971 . -Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.642734,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_87",
          "psc_text": "ieris, a latronibus tutus eris, et contingat ut vere non ibi latrones inveniantur; verum ille locutus est, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. » Qui non egit dolum in lingua sua. ] Ad quae verba iterum S. Augustinus: « Lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur et aliud pectore tegitur. » Nec fecit proximo suo malum. ] Proximus est omnis homo, quem cum diligere teneamur, ab omni malo illi inferendo abstinere debemus. Qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. ] Id est « non libenter aut temere credidit criminatori, » ut ait S. Augustinus In psal. XIV. Aliam hujus versiculi expositionem ex S. Hieronymo tradit Hildemarus: « Ille, inquit, non accipit opprobrium adversus proximum suum, qui nullum laesit, neminem nocuit, neminem scandalizavit, ut ab illo debuisset accipere opprobrium. » Qui malignum diabolum aliqua",
          "candidate_score": 0.642566,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_80_82",
          "bdc_text": "und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841",
          "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et",
          "candidate_score": 0.641066,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.640613,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_547",
          "psc_text": "nullus 130 proferat nisi crede mihi, quod in Evangelio legimus Dominum mulieri Samaritanae affirmasse; aut certe, seu aliud, quod monachorum est consuetudo jurandi, » inquit Ordo conversationis Monast. Vide S. August. serm. 182 de Scripturis, et S. Thom. 2-2, q. 89. Veritatem ex corde et ore proferre. ] Quod hic S. Pater dicit, non sic capiendum est, quasi veritatem aliquando tacere non liceret; illud enim nonnunquam non modo expedit, sed etiam necessarium ad bonum et utilitatem aliorum judicatur. Verum hoc praesertim instrumento mendacium interdicitur, quod nunquam fuit, nec erit aliquando licitum; quamvis contrarium censuerint Plato lib III de Repub., hac in re plane non divinus; Origenes lib. VI Stromatum, et apud Cassianum abbas Joseph collat. 17, cap. 17; quorum doctrinae refragantur S. Augustinus in lib. de Mendacio, et in lib. Contra Mendac.; S. Thomas, 2-2, q. 110, a. 3, et multi alii. Et certe ita exosa fuit abbatis Josephi sententia,",
          "candidate_score": 0.639589,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1246",
          "psc_text": "(Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent. Caeteris vero agendis. ] Id est horis canonicis. Ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur, Sed libera nos a malo. ] Solis matutinis vespertinisque horis orationem dominicam alte pronuntiari voluit, quia nec oriri, nec occidere solem super iracundiam nostram desiderabat. CAPUT XIV. In natalitiis sanctorum qualiter agantur vigiliae. In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam",
          "candidate_score": 0.637598,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461",
          "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque",
          "candidate_score": 0.637107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_44_46",
          "bdc_text": "Die Krise der Schweizerischen Reformation , Zürich 1976 , S. 181-184 . et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1069",
          "psc_text": "de praevidendis lectionibus et Psalterio memoriter addiscendo, sed etiam de studio scrutandisque Scripturae locis difficilioribus explicuerimus; nullusque sit qui his non indigeat, omnes aequaliter hic Regulae locus tangere dicendus est; possetque ita intelligi: A fratribus qui omnes indigent Psalterio et lectione, meditationi inserviatur: nam verba illa qui indigent notant causam hujus praecepti. An vero ita intellexerit Nicolaus de Fractura, cum facta sibi objectione, « quod si non indigeat psalmis vel lectione intendere, nunquid in lectis ad pausandum se ponent? » respondet: « Dicas quod non, quia etsi non indigeant psalmis, vel lectionibus, seu orationibus quoad doctrinam eorum, indigent tamen ipsis 252 quoad salutem animarum ipsorum; et propterea dicit Hieronymus ad Rusticum monachum: Nunquam de manu tua cadat psalterium. » Caeterum hic praeterire non possum quod de piis Sanctigallensis monasterii Notkero, Ratperto et Tutilone monachis scribit Ekkehardus junior (In Vita Notkeri, n. 4, saec. V Bened.): « Erat tribus illis inseparabilibus",
          "candidate_score": 0.636085,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_44_46",
          "bdc_text": "Die Krise der Schweizerischen Reformation , Zürich 1976 , S. 181-184 . et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2707",
          "psc_text": "Ecclesiae praescripto sacerdotio initientur, et praecipuum tam sacerdotum quam monachorum studium, circa sacram Scripturam versari debeat, ad perfectam ejus intelligentiam consequendam, necessarias esse etiam aliarum disciplinarum scientias asserunt, probantque imprimis auctoritate S. Augustini, qui in libris de Doctrina Christiana totus in eo versatur. Supponit enim sanctus doctor duabus ex causis solere non intelligi Scripturas (Lib. II, c. 10), « si aut ignotis, aut ambiguis signis, » id est verbis obteguntur. Deinde, facta distinctione inter signa propria et translata seu metaphorica (Cap. 11): « Contra ignota signa propria, inquit, magnum remedium est linguarum cognitio. Et Latinae quidem linguae homines quos nunc instruendos suscepimus, duabus aliis ad Scripturarum divinarum cognitionem opus habent, Hebraea scilicet et Graeca, ut ad exemplaria praecedentia recurratur, si quam dubitationem attulerit Latinorum interpretum infinita varietas. » Et postea (Cap. 16): « In translatis vero signis, si qua forte ignota cogunt haerere lectorem, partim linguarum notitia, partim rerum, investiganda",
          "candidate_score": 0.635737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57_59",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl . die Forderung der V Orte nach Entschädigung für das verbrannte Blickensdorf , EA IV/1b 1569 und 1574 . renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988",
          "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad",
          "candidate_score": 0.635005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_124",
          "bdc_text": "Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438",
          "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.",
          "candidate_score": 0.631546,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_83_85",
          "bdc_text": "Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k am Ausgange des Mittelalters und der Reformationszeit , Bd. 1 : Urkunden und Akten , 1400-1553 , Bonn 1907 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274",
          "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis",
          "candidate_score": 0.631266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3644",
          "psc_text": "aliis divinis officiis cum eisdem, nisi causa remedii necessaria, vel honesta fuerint praepediti. » Et Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 20): Si abbas « in curribus et in equis de loco ad locum discurrat, hic non solum principatu fratrum indignus est, verum etiam homicida animarum judicandus est, et alius monasterio ejus praeesse constituatur. Sin vero non poterint monachi, ab illo exeant, et ille excommunicetur. » Hanc autem Regulam saepius volumus in congregatione legi. ] Haec verba ad modo praedicta hoc in capite possunt referri, ut vel inde discant monachi quantum periculum sit foras prodire: vel ad totam Regulam, ut vult Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula",
          "candidate_score": 0.630641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_763",
          "psc_text": "S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur: verum, ut ait S. Gregorius Lib. II Regist., c. 101: « In intellectu sacrae Scripturae respui non debet quidquid sanae fidei non resistit; sicut enim ex uno auro alii murenulas, alii annulos, alii dextralia ad ornatum faciunt; ita ex una Scripturae scientia expositores quique per innumeros intellectus quasi varia ornamenta componunt, quae tamen omnia ad decorem coelestis sponsae proficiunt. » Duo vero ex prophetae verbis concludit S. Pater: unum, a bonis eloquiis propter taciturnitatem, id est silentii dignitatem, est enim cultus justitiae; alterum, a malis verbis propter poenam peccati silendum; si enim de verbo otioso reddituri sumus in die judicii",
          "candidate_score": 0.629992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313",
          "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad",
          "candidate_score": 0.629819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2107",
          "psc_text": ". . Festis vero diebus pro reverentia sacrae solemnitatis pluribus cibis, id est ternis vel quaternis ferculis sunt corpora reficienda: sic tamen ut, si plura sunt cibaria numero, sint minora, ut corpora necessario cibo reficiantur, et non nimia saturitate damnentur. » Et certe ea fuit priscorum monachorum consuetudo, ut festis dominicisque diebus paulo liberius exciperentur. S. Caesarius in Regula ad virgines (In Recapit. cap. 16): « In festivitatibus majoribus ad prandium et ad coenam fercula addantur; et recedentibus de ea dulceamina addenda sunt. » Sanctus Aurelianus in utraque ad monachos et ad virgines Regula (Cap. 51 et 35): « Pisces vero certis festivitatibus, aut quando sanctus abbas indulgentiam facere voluerit, tunc procurentur; » et in ordine convivii, quem utrique Regulae subjunxit: « In festivitatibus vero, et quando abbas indulgentias voluerit facere, et cibaria quantum voluerit, et recentes addantur. » Sanctus Isidorus (Cap. 10): « Per omnem autem hebdomadam fratres viles",
          "candidate_score": 0.628985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3513",
          "psc_text": "Sed et S. Odilo ejusdem decessor ( Petrus Dam. in ejus Vita ) etiam eo nomine reprehensus respondebat, quod si damnandus foret, se malle ob clementiam quam ob severitatem damnari. Et certe tales decet esse pastores, qualem se supremus omnium et bonus pastor exhibuit, qui nusquam delictum aliquod ex condigno punivit. Plus enim aliquando obsunt praelati nimia severitate, quam si impunitum omnino peccatum reliquissent: exasperant animos, non corrigunt; et quos emendare debuerant, in pejus ruere faciunt. Quemadmodum enim qui debili dorso graviorem sarcinam imponit, aut sarcinam abjicere, aut sub ejus pondere infirmum succumbere cogit, haud secus abbates qui graviorem delinquentibus poenitentiam injungunt, aut detrectare judicium, aut illud subeundo gravius delinquere faciunt. Unde et Mabillonius noster (Praef. in Saec. IV Benedic., part. I) inter alias collapsae disciplinae regularis causas, primo loco quorumdam abbatum nimiam rigiditatem ponit; cum nonnulli errata monachorum suorum punirent orbatione oculorum, ac membrorum mutilatione: id quod prohibent Carolus",
          "candidate_score": 0.62757,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650",
          "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in",
          "candidate_score": 0.626399,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2171",
          "psc_text": "in quaternas quadras singularum librarum juxta sacrae textum Regulae possit dividi. Quod pondus sicut ab ipso Patre institutum est, in hoc est loco repertum. » In quaternas ergo quadras singularum librarum dividebatur, idque juxta sacrae textum Regulae. Hac ratione variae possunt solvi difficultates, quas occasione diversorum ponderum aliquis movere posset, absque eo quod necesse sit recurrere ad ridiculas prorsus ponderum genealogias, quibus odiosos saecularibus monachos reddere quis conetur. Certe haec omnia pondera aliquam prae se ferunt antiquitatem; quibus proinde usi sunt majores nostri, quos adeo modica libra contentos fuisse videmus, ut aliquibus vix sufficeret. Nunc vero Cassinenses, Camaldulenses, Fulienses, et aliae communiter monachorum congregationes tantum unicuique panis apponunt, quantum singulis satis sit. Cistercienses etiam sesquilibram singulis in refectorio ministrasse colligitur ex lib. II de Vita S. Stephani, abbatis Obazinensis, num. 27 (Tom. IV Miscell. Baluz.): « Post tertiam iterum pistrinum ingressi, tantam panum copiam invenerunt, ut totus conventus, qui tunc",
          "candidate_score": 0.623908,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1510",
          "psc_text": "et antiqua versio Gallica, quae hunc locum ita reddit, ou qu' il soit contraire en aucune chose à la sainte rieule, et qu' il soit trouvè despisant les commendemens de ses enciens. Sed si valeret talis interpunctio, non praeceptis, sed praeceptorum seniorum suorum contemptor legendum esset. Similiter Turrecremata quintum casum, si quis contrarius existat Regulae et praeceptis; sextum in contemptu seniorum constituit, cum hac interpunctione Regulae textum scribens: Vel contrarius existens S. Regulae et praeceptis, seniorum suorum contemptor repertus fuerit; cui concinit versio Gallica Guidonis Juvenalis. Sed non ita recte. Melius qui cum Menardo et Haefteno ita legunt: Vel in aliquo contrarius existens S. Regulae, et praeceptis seniorum suorum, contemptor repertus fuerit. Quibus in verbis unam et quintam excommunicationis causam constituunt. Atque ita S. Columbanus in Poenitentiali: « Qui vero suum praepositum aut Regulam blasphemaverit, foras repellendus est, nisi ipse dicat: Poenitet me quod dixi. Si autem non se humiliaverit,",
          "candidate_score": 0.623732,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1512",
          "psc_text": "ordinem constitutum donec corrigantur. » Idem legitur in Regula Orientali cap. 19. Hic secundum Domini nostri praeceptum admoneatur semel et secundo secrete a senioribus suis. ] Si tamen honesto et intelligibili animo sit; nam duros corde in ipso initio peccati durius coercere oportet, ut ex Regulae cap. 2 hic observat Hildemarus. Si non emendaverit, objurgetur publice coram omnibus. ] A praelato scilicet, qui solus habet potestatem publice delinquentes corripiendi; aut etiam a senioribus cum ejus potestate. Regula Cujusdam ad virgines praescribit (Cap. 18), ut « secreto a senioribus semel vel bis corripiatur. Si non emendaverit, tunc simul ab omni congregatione objurgetur. » Si intelligit qualis poena sit. ] Sive, ut loquitur Regula Cujusdam ad virgines: Si ejus antea intellectus viguit, excommunicationi subjaceat. Igitur S. Benedictus post trinam admonitionem incorrigibilem excommunicationi subjicit. Eamdem disciplinam instituit S. Basilius in 360 Regulis brev. interrog. 3, in Constitut. Monast. c. 30; Regula Orientalis cap.",
          "candidate_score": 0.623329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3689",
          "psc_text": "coram omnibus emendanda: unde et hanc periodum cum hac interpunctione scribit: Peccantes coram omnibus, arguantur, supple: coram omnibus. Ita quoque S. Augustinus hunc Apostoli locum: Peccantes coram omnibus arguantur, conciliat cum illa Matthaei sententia: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum (Serm. 82, de Script.) . « Ipsa, inquit, corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus. Ipsa corripienda sunt secrete, quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et concordat Scriptura. » Hunc etiam Regulae locum de peccatis publicis interpretantur Smaragdus, Richardus de S. Angelo, Boherius, Turrecremata, Matthias Lambertus. Atque ita in Regula Tarnatensi decernitur (Cap. 8), ut « quaecunque absque testibus admittuntur, si ad abbatis notitiam pervenerit, secretius emendetur; si omnibus innotuerit, coram omnibus est reus admissi criminis arguendus. » 886 Ejus rei praxim videre est in antiquis Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, auctore Udalrico, ubi haec leguntur: « Sunt adhuc apud nos alia genera correctionis, quae",
          "candidate_score": 0.622133,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2421",
          "psc_text": "cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore Carolo Magno, venientibus nuntiis dum divinis interesset officiis, aliud nihil respondit quam se proxime peracto officio eos secuturum. Cumque, expleta psalmodia, ad imperatorem accessisset isque rogasset cur tot invitatus nuntiis statim venire despexisset, respondit: « Quia Deum et tibi, o rex, et cunctis hominibus praeponendum arbitrabar; hoc enim mihi praecepisti curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me",
          "candidate_score": 0.621907,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3688",
          "psc_text": "« hi enim apud nos exercent hoc officium absente abbate potissime, inquit Boherius. » Praeterea decanis et senioribus. Idem cum S. Benedicto decernit S. Ferreolus cap. 21, et merito quidem; nam optime arguit S. Basilius (Regul. fus., cap. 53): « Si increpatio medicina est, non est cujusvis increpare delinquentem, quemadmodum neque curare aegrotum, nisi alicui ipse praepositus cum majore censura id muneris commiserit. » Peccantes autem coram omnibus arguantur. ] Hildemarus hic alium regulae locum objicit, ubi peccantes bina admonitione secreta corripi jubentur, non publica. Sed ipse etiam solvit objectionem distinguendo inter privata et publica peccata: illa secreto, haec publice coram omnibus emendanda: unde et hanc periodum cum hac interpunctione scribit: Peccantes coram omnibus, arguantur, supple: coram omnibus. Ita quoque S. Augustinus hunc Apostoli locum: Peccantes coram omnibus arguantur, conciliat cum illa Matthaei sententia: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum (Serm. 82, de",
          "candidate_score": 0.621033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1002",
          "psc_text": "capitulo dicit, id est Regula Basilii, collationes Patrum, atque instituta monachorum; » in quibus non nihil quo ad exteriorem hominis mortificationem, amplius quam in Regula S. P. Benedicti reperitur. Tertio, nonnulli, ut notat praefatus Hildemarus, a quorum ipse sententia non recedit, majorum nomine interpretantur eremitas, quorum exemplis in solitudinem secedere, ibique variis pietatis officiis, diversis poenitentiae operibus sese exercere, post sufficientem in coenobio probationem et abbatis benedictionem, singularitas non est. Soli namque singulares hac in parte censendi sunt, qui cum ipsas monasterorum observantias nunquam bene expleverint, temere majora viribus aggrediuntur, et ad singulare certamen etiam abbate reluctante prodeunt. Quarto, Boherius: « hic autem, inquit, intelligo majores abbates, et alios seniores viventes, vel etiam dormientes in Christo. » Et sane abbates superioresque monasteriorum apud antiquos frequenter appellari majores pro comperto est. Et hanc etiam sequi expositionem videntur Richardus de S. Angelo, et Turrecremata. Quinto, Menardus majores intelligit seniores et antiquiores ejusdem",
          "candidate_score": 0.617108,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3667",
          "psc_text": "concedenda autem ista licentia abbas non nimis facilem exhibere se debet; sed ad solam monasterii necessitatem aut piam aliquam utilitatem attendere. Et tunc tam egredientes quam revertentes abbatis benedictionem excipiant juxta veterum monachorum morem, quem videre est in sexta synodo, can. 46; in Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, n. 1; in Regula S. Fructuosi, cap. 8; in lib. II Dialogorum S. Gregorii papae, cap. 7 et 12, et apud S. Joannem Climacum, grad. 4. Hanc autem benedictionem edito super egredientes crucis signo dabant, ut patet tum Poenitentiali S. Columbani, tum ex Ardone in Vita S. Benedicti Anianensis, n. 23. Quod vero S. Benedictus addit vel quocunque ire, Menardus id intelligit « de his qui in via diriguntur, ut tantum ad locum ad quem missi sunt, nec declinando ad dextram vel ad sinistram recta se conferant. » Sed omnes Cassinenses commentatores id interpretantur de discursu intra claustra monasterii, ut nec",
          "candidate_score": 0.611833,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.611214,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.611151,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2802",
          "psc_text": "et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur; sed si obviaverit aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione, pertranseat, dicens non licere sibi colloqui cum hospite. COMMENTARIUS. Ab oratorio transimus ad hospitium; tanta est enim utriusque loci affinitas, ut ab invicem separari non debeant: utrobique Christus adoratur, utrobique suscipitur; in oratorio quidem ad altare, in hospitio autem in hospite et peregrino. Neque vero necesse arbitror pluribus hic hospitalitatis virtutem commendare, quam tot ac tantis SS. Patres celebrarunt encomiis. Hanc abunde laudat Petrus Blesensis in epist. 29, quem si lubet consule: nobis interim sufficiat exemplum patriarcharum, praeceptum apostolorum, Christi Domini promissum, quo coeleste",
          "candidate_score": 0.609476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2891",
          "psc_text": "Rufino (Lib. II de Vit. Pat., c. 1): « Cumque salutassemus eum . . . , regatus est a nobis, ut orationem simul et benedictionem daret. » Hancque iterum, cum recederent, resumebant: « Ut autem, addit idem Rufinus, coepimus ab eo velle proficisci, datis nobis benedictionibus, Pergite, inquit, filii. » Et de S. Apollonio loquens (Cap. 7): « Benedicens ergo nos dimisit, atque in haec verba benedictionem dedit, Benedicat vos Dominus ex Sion, et videatis quae bona sunt Jerusalem omnibus diebus vitae vestrae. » Ita etiam Marculfus monachus (Saec. II Ben.), qui S. Columbanum convenerat, « accepta ab eo benedictione, calle quo venerat repedavit » ut scribit Jonas in ejus Vita, n. 14. CAPUT LIV. Si debeat monachus litteras vel aliquid suscipere. Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem 691 litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula accipere aut dare, sine praecepto abbatis. Quod si",
          "candidate_score": 0.608268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2565",
          "psc_text": "sibi ita intelligi debere, « ut monasterium, maxime illud quod convenienter facere potest, habeat duos magistros, ut unus grammaticam et alius theologiam doceat. » Haeftenus (Lib. IX, tract. 4, disq. 1) autem S. Benedictum interpretatur: 1º de pia, sive, ut vocant, spiritali lectione; 2º de theologica; 3º de psalmorum lectione. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis. ] Nimirum familiaris fuit antiquis monachis somnus meridianus, ut patet tum ex hoc Regulae Benedictinae loco, tum ex Regula SS. Pauli et Stephani, qua decernitur (Cap. 11), ut « aestatis tempore nulli liceat meridie praeter in suo lectulo dormire, nisi forte jubente priore ad nubila pro custodia areae extra suum lectulum dormiat. » Ex Regula Tarnatensi (Cap. 9), in qua legitur: « A sexta quoque hora usque ad nonam vacent quieti aut lectioni. » Ex Regula S. Isidori, quae haec habet (Cap. 6): « Aestate enim a mane usque ad",
          "candidate_score": 0.605511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2342",
          "psc_text": "I, cap. 18. Dunstanus vero praescribit ut mediante hora quinta cantetur sexta, dehinc manibus lotis adeant mensam. 559 Ante praedictam vero sextam horam non videmus sanctum Benedictum, aut quemquam alium monachorum magistrum aliquid cibi fratribus suis, saltem omnibus, praegustandum concessisse; nonnulli quidem ad nonam aut vesperam refectionem distulerunt; at qui sextam praeveniret invenimus neminem: una est Vita S. Samsonis (Saec. I Bened.), in cujus num. 16 haec lego: « Consuetudo erat in hujus monasterii lege, herbas hortinas per poculum ad sanitatem convenientes fricare, ac singulis fratribus in suis vasculis scyphunculo non grandi ad sanitatem particulatim dividere, ut quando de tertia celebranda veniebant, paratum jam poculum hortinis mixtum herbis reperirent. » Ante hanc autem tertiam horam, ut id etiam obiter observem, quidquam cibi praegustare religio Britannis erat, ut patet ex Beda in Vita sancti Cuthberti, et ex Vita sancti Guthlaci anachoretae, num. 29, saec. III Bened. Et ad seram coenent. ]",
          "candidate_score": 0.605388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576",
          "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est",
          "candidate_score": 0.603789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_710",
          "psc_text": "Regul. brev. interr. 66, est, quandocunque quis ne altero inferior videatur, facere aliquid studet. » Hanc idem S. doctor tanquam meditationem et viam ad rebellionem, a monasteriis amandari jubet; unde et in poenis quae sub ejus nomine exstant inter ejus opera n. 21 Serm. 2 de Instit. mon., ista habetur: « Si quis de Scripturis contentiose disputat, careat benedictione. » Et in Regula S. Pachomii Art. 118 lego: « Si inventus fuerit unus e fratribus aliquid per contentionem agens, vel contradicens majoris imperio, increpabitur juxta mensuram peccati sui. » Quae totidem verbis exstant in Regula Orientali cap. 14 Tom. I Mon. Eccl. Graec., pag. 561. Quid ergo? « Si quis locutus fuerit de qualibet re, aiebat abbas Matoes, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic: Etiam; si vero male, dicito: Tu scis quomodo loquaris; neque concerta cum illo de rebus quas protulit; atque haec est humilitas. » Hinc",
          "candidate_score": 0.603128,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.602894,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2081",
          "psc_text": "quis communicat hora tertia, non statim indifferenter terrenum praesumat cibum ob reverentiam mensae coelestis, sed exspectare debeat horam sextam; qui circa vero sextam, sustinere curet nonam, ne gustus coelestis ob terrenum vilescat. Sanctus vero Benedictus lectorem jubet cibari ante moram lectionis recitandae, propter, inquit, communionem sanctam; quod apostolicis decretis contrarium non est, etc. » Supervacaneum est iterum referre Joannis Belethi doctoris Parisiensis, qui annis abhinc circiter quingentis scribebat, testimonium; quod superius relatum lector videre potest. Denique his omnibus superaddi queunt vetustissimae Versiones Gallicae. Antiqua ex ms. Conchensi propter communionem ita reddit: Pour la sainte communion, c' est-à dire pour le corps de nostre Seigneur, que l' en seult recevoir à la messe. Expositio Theobaldi Artaldi Coelestini: Pour la sainte communion, que le liseur a reçuê nagueres en la messe, etc. Versio Guidonis Juvenalis: Pour la sainte communion, qu' il a reçû, afin qu' il ne demeure rien entre les dents",
          "candidate_score": 0.602793,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_13_15",
          "bdc_text": "ferner Robert Stupperich , in : NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2704",
          "psc_text": "amplexi, Adelfi et Euchitarum falsas novitates tuiti sunt, Nestorii, ac Severi impia dogmata propugnarunt, aut Anthropomorphitis adhaeserunt, studiis litterarum attribuunt. Nam qui id ita asserunt, ipsi sibi manifeste contradicunt, cum ignota antiquis monachis studia fuisse doceant. Melius sane et veritati magis consentanee dixissent, si monachorum illorum qui tot in Oriente turbas et scandala excitarunt, casum non in studia, sed in eorum imperitiam refudissent. Et certe si studuissent, adeo stolidos errores tam caeco furore haud secuti fuissent. Unde et magni Euthymii discipuli, qui, ut supra demonstratum est, studiis 646 operam navabant, soli etiam fere ex omnibus Palaestinae monachis rectae fidei adhaeserunt. Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae",
          "candidate_score": 0.601946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700",
          "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:",
          "candidate_score": 0.592653,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1",
      "max_score": 0.693346,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2524",
          "psc_text": "uitam aeternam unanimitas promeretur. qui dixit enim aeternae uitae uiam pandens: diligite inuicem, sicut ego dilexi uos, non mendax est. est enim ipse ueritas, u i a, uita, dominus noster Iesus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXXIII. Ecce nunc benedicite dominum omnes serui domini: qui statisindomo domini, in atriis domus domini. § 1 Finem sumunt cantica graduum, sed ascensionibus suis dignum. cum enim per ea ad cognitionem sacramenti caelestis scandatur, necesse est, ut postea benedictio ei, ad quem conscensum sit, debeatur. uocat igitur omnes propheta, ad benedicendum dominum et tamquam consummatis omnibus uniuersos ad contestationem honoris debiti congregat dicens: ecce nunc benedicite dominum omnes serui domini. in eo autem, quod ait: ecce nunc, elaboratae ascensionis perfectum so opus esse significat, ut iam nunc benedicant, quia proficientes 15 Ioh. XIII, 34. 16 Ioh. XIV, 6. 1 statim ut peccauit statim impiua G peccauit et statim impiua PTE",
          "candidate_score": 0.693346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503",
          "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas",
          "candidate_score": 0.678867,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3095",
          "psc_text": "haec cinitasciuitas est, qUID ex sensu beatitudinis suae et confessionis prseconiopraeconio aduocatur ad laudem. § 3 Et propheta causam laudationis adiecit: quoniam confortauit seras portarum tuarum, benedixit filios tuos in te. qui posuit fines tuos pacem et adipe frumenti satians te. haec illa est beatae terrae hereditas, quam dominus in euangeliis mansuetis spopondit dicens: beati mansueti, quoniam ipsi hereditabunt terram. plurimis in locis prophetae beatitudinis huius tempus praedicauerunt et firmitatem ciuitatis huius aeternae: cuius ita portae et serae confirmatae sunt, ut aduersariis nobis inimicisque uirtutibus 1 I Petro 2, 6. 28 Matth. V, 4. 1 ut apostolus ait R ut ait apostolus E 2 resurrectione ex resurrexcione R, ubi le. 1. (f. 224) diuersa man. incip. 6 interpraetationes G 6 Bcribturis G 7 sed ciuitas GR sed et ciuitas E 10 caius R et cuius E 13 nomine est G nomine RE 14 inania GR inanima E hebetes GE haebetes",
          "candidate_score": 0.674527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.673418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_773",
          "psc_text": "omnia omnibus Te. 14* neque IudseisIudaeis neque Graecis neque ecclesiae scandalum est, ne habeat aduersarius male de se quid loqui, illo quidem obtrectandi studium uoluntatemque retinente, quamuis se ille liberum ab omni obtrectationis occasione praestaret; quod et in boc sancto in siti currente cognoscimus. sequitur enim: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant, cum et conseruantes honorem suum probabilis uitae confessione benedicerent et interioris odii malignitate maledicerent. § 5 Sed id. quod sibi maxime salutare est, sanctus iste etiam diapsalma interueniente congeminat, indefessse in nobis confessionis perseuerantiam oportere esse demonstrans. sequitur enim: uerumtamen deo subiecta est anima mea, quoniam ab ipso est patientia mea. quia ipse est deus meus et saluator meus, adiutor meus, non emigrabo. in deo salutare meum et gloria mea. deus auxilii mei, et spes mea in deo meo. inpellant quidem isti inclinatum parietem maceriamque iam quassam et, benedicente licet ore, corde maledicant, scit tamen subiectam animam",
          "candidate_score": 0.673015,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2888",
          "psc_text": "apostolus Iohannes retinuit dicens: si quis scit fratrem suum delinquere, sed non ad mortem, petat et dabit illi deus uitam. est enim peccatampeccatum ad mortem, sed non pro eo dico. quod autem in misericordia iustus corripere atque arguere eum, qui lapsus sit, debeat, beatus Paulus docet dicens: fratres, et si prseuentuspraeuentus fuerit homo in aliquo delicto, uos, qui eatisestis spiritales, consummate eum in spiritu lenitatis. sed ne ipse quidem rationis iustae misericordiae inmemor fuit: praBuentum enim in delicto, non uoluntate delinquentem consummari per arguitionem iubet. atque ideo propheta, cum ait: 21 I Ioh. 5, 16. 26 Galat. VI, 1. 1 in corpore uno E 11 malunt ex mallunt R 18 egregiae R 16 iustitia ex iustitiae m. 1 R proh dolor quid potest eue ‹ 21 diligentissimae R Ioannes E 94 iustuB in misericordia E rl 28 consummatae R 29 misaericordiae R 80 consummarip arcui. tionem (ri supr. scr. a",
          "candidate_score": 0.67179,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_979",
          "psc_text": "eonfessusconfessus. cui gloria est in saecula sseculorumsaeculorum. amen. PSALMUS LXVI. Infinemhymnuspsalmuscantici. Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos et misereatur nobis et reliqua. § 1 Psalmus breuis est et euangelica prsedicationepraedicatione absolutus. nam et in finem est et psalmus cantici est, per quod eonfessioconfessio per scientiam gerendorum et per doctrinam proficientia gesta cantantur. et principium eius, unde oportuit, sumptum est. est autem omnis in eo sermo uel prophetarum veluel apostolorum, quorum alii uenturum in corpore unigenitum deum, alii uenisse docuerunt, sancto spiritu inluminati et honore gloriae caelestis expleti. oratio ergo eorum in psalmi exordio esse noscenda est. § 2 Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos 'et misereatur 1 in nitam PTE in uita VR sed cf. supr. p. 267, 20 et 268, 2 2 enim RT aupr. scr. m. 1 P om. V pedesque RPT pedes V 3 introiuit at t",
          "candidate_score": 0.670424,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1514",
          "psc_text": "docent. non enim metum hunc prophetae fuisse ezislimandum est, ut sibi ueritatis uerbum ex corde uereretur auferri; ait enim: quia in iudiciis tuis speraui, sperans ergo in iudiciis dei uerbum ueritatis de cordacorde sibi non metuit auferri scit autem quaedam esse peccata, quMequae ex ore uerbum auferant ueritatis. peccatori enim dixit deus: quare tu n a rras iustificationes meas? non enimait: quareinmemor es institiarumiustitiarum mearum? sed monuit eum, qui in peccato mansisset, praedicationis officio abstinere. unIt enim liberum a crimine esse doctrinsedoctrinae eaelestiscaelestis praedicatorem, uult eloquia sua casti corporis casto ore tractari. cauendum igitur est, ne quando ex ore nostro uerbi ueritatis auferatur eloquium. hinc illud est quod apostolus monet: noli neglegere, quod in 20 Ps. XLIX, 16. 27 I Tim. 4, 14. 1 et ne ex et me m. 2 V ne R 2 aufertaa V auertaa R 6 mos et se scripsi mos est V mos RCpE ad",
          "candidate_score": 0.670186,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641",
          "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis",
          "candidate_score": 0.669632,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641",
          "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis",
          "candidate_score": 0.669187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "eius scripsi (cf. Paucker suppl. lex. lat. p. 240 et Arch. II., 604) episcopon eius R episcopatum eius DE.* conpetentios r accipiet R aocipiat rDE alius (post alius spatium 3-4 litt. in fine lin.) R aliter r alter DE. I* neque secundum quosdam HebrseosHebraeos quinque libri, neque secundum aliorum simplicitatem psalmi Dauid dicendi sunt, sed secundum apostolicam auctoritatem liber psalmorum esse noscendus est. § 2 Sunt autem plures eorundem psalmorum scriptores. nam aliquibus Dauid auctor praescribitur, in aliquibus Salomon, in aliquibus Asaph, in aliquibus Idith um, in aliquibus filiorum Chore, in aliquo Moyses. et quidem absurdum est psalmos Daoid nominare, cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur,",
          "candidate_score": 0.667812,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1046",
          "psc_text": "R 16 in dulcidine V 17 post pauperi inser. dS m. 1 R 19 enim eloquia V sanctorum (om. in) b 20 dulcia n runt V 21 qffl ipsorum R 22 cum om. V 23 ministerio V (sed postea in uerbis pluuiae — sunt dittogr. repititis ministerium). § 12 Atque ut secundum praeparatam dulcedinem pauperi uel ecclesiae congregatio, quae hereditas deo est, uel apostolicseapostolicae praedicationis significatum esse intellegeretur eloquium, subiecit: densdeus dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtutibus multismulti, rex uirtutium dilecti, et pulcbritudini domus diuidere spolia. segregatae itaque pluuisepluuiae ad euangelium inrigandum dominus dabit uerbum, idipsum in sensum nostrum et ora diffundens, secundum illud: non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. sed uirtutes multae euangelizantes sunt, quibus dabit uerbum, ut sit in Paulo uirtus, in Petro uirtus et in lohanneIohanne uirtus et in ceteris uirtus, multasque ob id euangelii praedicandi significet esse uirtutes; quibus",
          "candidate_score": 0.66727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1961",
          "psc_text": "gaudete et exultate, quoniam mercis uestra copiosa est in caelo, post principum odia formidinem uerborum dei ita consequentibus temperauit: 1 setaborlaetabor ego super eloquia tua, sicut qui inuenit spolia multa. fuit ergo formidinis, ne persecutionibus principum aut indigne subderetur aut cederet, quia et causam odiorum praebuisse non sancti est, et dei gratiam metu saeculi amisisse sine uenia sit. sed spoiiaspolia inuenisse uictoris est: certe ea ex se praebuisse iam uicti est. cum his itaque insectationibus propheta non frangitur 1 Matth. X, 17 sq. 5 Ibid. X, 89 sq. 17 Mattb. V, 11 sq. m 1 qui ait V 5 antea V omnes V1 confitetur R 6 cora corr. m. 2 V confitebor ex confitebitor m. 1 Y 7 qui autem — in caelis I est om. Rp 9 siue igitur deo dicatus fuit etiam in C qui g d5 dignus fuerit in p 11 populo R 12 et per gentium",
          "candidate_score": 0.665684,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_805",
          "psc_text": "docuimus. in hac igitur uita sua deum,. quia misericordia eius supra uitas sit melior, laudabit. est enim et uita post uitam, qua in AbraheeAbrahae sinibus uiuendum est, in qua et dei nomen in pauperis quiete benedicitur, secundum illud prophetae: non mortui laudabunttelaudabunt, domine, neque omnes, qui descendunt in infernum; sed nos, qui uiuimus, benedicimus dominum. super has igitur uitas misericordia ea est, quae, quod oculus non uidit et auris non audiuit et in cor hominis non ascendit, his, qui dominum diligunt, preeparauitpraeparauit. 4 PB. CXV, 15. 18 Pa. CXHI, 17 aq. 22 I Cor. 2, 9. 1 neaaeternitatis P ne aeternitatis VTe 2 maneret ex manet m. 2 V miserioordiae ex misericordia R 3 dissoluis se V 4 sibi mortis Te praetiosa VRP 6 per eam TE per eum VRP 6 peccati (om. cum) lege reaoluta cum demutationia Tb peccati (om. cum) lege resolutis demutationis V gloriae V 9 profecta",
          "candidate_score": 0.664638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49_51",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791",
          "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R",
          "candidate_score": 0.6637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81_83",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 . Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1998",
          "psc_text": "ipse aptissimus ad profectum. § 5 Erat namque illa sacerdotii lex, quam secundum legis obseruantiam in euangelio Lucas sub Iohannis Baptistae natiuitate diligenter exposuit, neminem in sancta sanctorum ascendere nisi qui esset princeps sacerdotum, eundemque toto in anno uno tantum die. quae omnia in similitudinem antea gesta in uno domino nostro expleta esse, et fides nostra et ipse 1 manifestae VlR ob negotiorum saecularium merita RPTE pro meritis V 2 impertietur PTE inpertitur V inpertiebatur R 6 consistentium RPTE cSsiatere V 6 ut VRTE supr. scr. P leuitae RE 108 lenitici (ex leuuitici V) VPT 7 istraLelitis corr. m. 2 V tum RPTE tunc V prolselyti corr. m. 1 V prosaelyti R proseliti PT 9 ita RE om. PT 10 ut PTE ex si corr. m. 1 R historia subsequatur 1J 11 sed codd., fort. et 12 aedificatione (ficationè in fine uers. add.) R 13 sanctificati RPTb sancti e altaria",
          "candidate_score": 0.663678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2107",
          "psc_text": "tamen ab eo iam pro et praeteritis habeantur et gestis. denique statim res se futuri temporis loqui propheta demonstrat § 11 Nam cum tamquam de praeterito commemorasset, ascendisse illic tribus domini et sedisse super sedes domus Daaid, nunc iainiam uelut publicae doctrinae et admonitionis affectu commonuit in futurum dicens: rogate, quae ad pacem sunt 1 super Ionae praedicationem R (cf. Vngel Curt. Ruf. Ip. 25) snper ionae prae **** G snper lonae praedicatione PT praedicante iona (ex dona) profeta V propter Ionae praedicationem e 2 et illa RPT et regina anstri 1 3 solomonis V in quibus GRPT in qua regina V praefiguratio GRPT figura V 4 et paenitentiae GRPT paenitentiae V 6 istrahel et tribus a dni ascendunt G 8 eciesia G ciuitate P 9 illic RPT ille Y in iudicium GVRTP1 in iudicio P'e 10 = uoque (tn ras. erat q) R 11 dfio nomen GRPT nomen di",
          "candidate_score": 0.662289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_64_66",
          "bdc_text": "Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1869",
          "psc_text": "V 18 ad terram VR aspicies CpE in terra r et faoies VCpE 15 sed cum miseratione respiciat in marg. add. p om. R respiciat supr. scr. C respiciat neque cum miseratione add. M. 2 V 19 est om. V a om. V in nos respiciat E 20 isac Ix isabao C qualiter in ante ioseph om. R et m. 3 supr. scr. & 21 iosef V in moyse VR 22 dfio V 28 in terra V 24 et ex ex V solueret E 25 respexit (om. et) RCpE. secundum ergo hoc iudicium timentium dominum orat, ut deus super se aspiciat et misereatur: ut, si ieiunantem uidet, si miserantem contuetur, si pium ac religiosum in omni opere conspiciet, tunc secundum iudicium eorum, qui diligunt nomen suum, ipse quoque dei miseratione sit dignus. § 8 Dehinc sequitur: gressus meos dirige secundum eloquiumtuum, etnedominetur mei omnis iniustitia. incedit quidem propheta ex uoluntate",
          "candidate_score": 0.661516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_14",
          "psc_text": "illa nnigeniti r 21 et in aeternum conglorificandi r 22 et regnandi r 28 post panduntur des. fol. 1 R; quae secuntur usque ad uerba sub gestorum historia in hoc cod. desunt, quia aliquot folia interciderunt. inteliegentiaeaditum denegarent, sub denantiationedenuntiatione poencepoenae ita a domino arguuntur: use uobis legis doctores, qui abstulistis clauem scientiae: ipsi non introitis et introeuntes non «initis introire. negantes enim Christum, cuius aduentus opus est prophetarum, clauem scientiae abstulerunt; quia cognitionem legis, quae aduentum domini corporeum pradicauit, fides corporei aduentus abnegata prsacluditpraeludit. § 6 Et hoc quidem ex omni scripturarum propbeticarum genere dictum esse intellegendum est, ut, nisi in aduentum domini ex nirgineuirgine in hominem procreandi intellectaintellectas et recognitae fuerint, mtellegentiseintellegentiae earum uis obsignata habeatur et clausa. tamen nequaquam psalmorum librum nisi per fidem aduentus eius posse intellegi, ita beati Ioannis Apocalypsi docemur: et angelo PhiladelphieePhiladelphiae ecclesisBecclesiae scribe: haec dicit sanctus et uerus, qui habet ctaaem Dauid,",
          "candidate_score": 0.661379,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1636",
          "psc_text": "R . 20 expuenda VC ueris = dei R humiliatione C 28 post ueraetur subsequentem psalmi uersum uolgari errore inseruerunt VRCe 26 passionam dicens pb exortetur VRC 27 sibi esse humiliari bonum om. r subdi et ea ex subiecta corr. m. 2 V 28 a quibus pE. uitiorum. non enim ut humilitas ac tribulatio a se auferatur orat, sed ut sibi ex misericordia dei adhortatio in tribulatione praestetur. optat ergo diutino praelio in his corporis sui infirmitatibus militare, optat 1ongo certamine aduersus huius mundi nequitias consistere. sed adhortationem ex misericordia dei sperat, ut tribnlatustribulatus licet et adflictus diuinse adhortationis auxilio firmetur. scit et beatasbeatus apostolasapostolus Paulus, omni ipse temptationum genere perfunctus, uti se diuinge misericordiae adhortatione. dicens: benedictus deus pater domini nostri Iesu GhristiChristi, pater miserationum et deus omnis exhortationis, qui exhortatur nos in omni tribulatione. et adhortationem hanc scit sibi propheta promissam ab eo patre et domino miserationum, qui",
          "candidate_score": 0.661156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104_106",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2701",
          "psc_text": "est. reges non gentium, sed terraeterras, id est sui uniuscuiusque corporis regem desinente a se regno peccati. uocati enim sumus in regnum caelorum ex regno mortis euerso: mors enim regnauit ab Adam usque ad Moysen: et iam unusquisque rex suus est secundum apostolum: iam sine nobis regnatis. horum igitur confessio deo digna est. audierunt enim omnia uerba oris dei et in reges se constitutos sciunt. § 13 Neque solum confiteantur, sed et cantent in uiis domini, non transgredientes uias dei, sed in his euntes. iiise autem dei sunt prophetae omnes et apostoli, in unam uiam unumquemque uia sua dirigentes. et quod ex omnibus in unam uiam concurratur, propheta demonstrat dicens: state in uiis domini et interrogate semitas dei aeternales et uidete, quae est uia bona, et ambulate in ea. uipeuiae enim domini aeternae. in his itaque uiis domini cantandum est et hymnis prophetalibus concinendum, quia magna dei gloria est; magnificentisemagnificentiae",
          "candidate_score": 0.658041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1764",
          "psc_text": "mereatur, quia eum humilitatis modestia intra disciplinam et doctrinam prsedicationis euangelicse contineret. § 13 Sequitur deinceps: uoluntaria oris mei fac beneplacita, domine, et iudicia tua doce me. digne essequiturexsequitur propheta sacramentum constitutionis suae. primum enim humilis ualde effectus est; sequenti nunc orat, ut uoluntaria oris sui beneplaceant. non contentus est iam praescriptis legis contineri neque tantum necessitati oboedientise subiacere. leilex praeceperat malum pro malo reddendum. Dauid iste, cum Saul totis se. imperii sui uiribus persequentem frequenter captum et conclusum habuisset, non modo non peremit, sed etiam cum honore dimisit dicens: non inferam super eum manum meam, quia OhristusChristus domini est. hunc etiam cum in bello peremptum conperisset, fleuit et uindicauit. filius quoque 2 Ps. LXXVII, 2. 4 I ParaI. 22, 14. 24 I Reg. 24, 7. 1 sapientiae tuae t 2 hos p 3 eructuabo R 4 habundauit R abundabit V 6 milia tot VC millia R tot milia e",
          "candidate_score": 0.65744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2701",
          "psc_text": "est. reges non gentium, sed terraeterras, id est sui uniuscuiusque corporis regem desinente a se regno peccati. uocati enim sumus in regnum caelorum ex regno mortis euerso: mors enim regnauit ab Adam usque ad Moysen: et iam unusquisque rex suus est secundum apostolum: iam sine nobis regnatis. horum igitur confessio deo digna est. audierunt enim omnia uerba oris dei et in reges se constitutos sciunt. § 13 Neque solum confiteantur, sed et cantent in uiis domini, non transgredientes uias dei, sed in his euntes. iiise autem dei sunt prophetae omnes et apostoli, in unam uiam unumquemque uia sua dirigentes. et quod ex omnibus in unam uiam concurratur, propheta demonstrat dicens: state in uiis domini et interrogate semitas dei aeternales et uidete, quae est uia bona, et ambulate in ea. uipeuiae enim domini aeternae. in his itaque uiis domini cantandum est et hymnis prophetalibus concinendum, quia magna dei gloria est; magnificentisemagnificentiae",
          "candidate_score": 0.657306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_64_66",
          "bdc_text": "Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641",
          "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis",
          "candidate_score": 0.656896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_0_2",
          "bdc_text": "Gratia et pax a domino . Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1953",
          "psc_text": "pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis scandalizetur. uratur. § 9 Sed qui dolet super non seruantes pactum atque tabescit. mandatorum in se dei non refugit examen. dicit enim: uide. quoniam mandata tua dilexi, domine: in tua misericordia uiuifica m e. parum prophetae est, per metum explere mandata, sed ea magis diligit, quia extra necessitatem timoris sit dilectionis operatio. et quamquam amor legis potior quam metus sit, non tamen ita sui fidens est, ut non magis uiuificari se per dei misericordiam deprecetur. non nunc se ille uiuere putat, sed uitam exempto hoc mortali corpore e: absorto in gloriam inmortalitatis exspectat. 6 Exod. XXIV, 3. 18 cf. II",
          "candidate_score": 0.656276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1764",
          "psc_text": "mereatur, quia eum humilitatis modestia intra disciplinam et doctrinam prsedicationis euangelicse contineret. § 13 Sequitur deinceps: uoluntaria oris mei fac beneplacita, domine, et iudicia tua doce me. digne essequiturexsequitur propheta sacramentum constitutionis suae. primum enim humilis ualde effectus est; sequenti nunc orat, ut uoluntaria oris sui beneplaceant. non contentus est iam praescriptis legis contineri neque tantum necessitati oboedientise subiacere. leilex praeceperat malum pro malo reddendum. Dauid iste, cum Saul totis se. imperii sui uiribus persequentem frequenter captum et conclusum habuisset, non modo non peremit, sed etiam cum honore dimisit dicens: non inferam super eum manum meam, quia OhristusChristus domini est. hunc etiam cum in bello peremptum conperisset, fleuit et uindicauit. filius quoque 2 Ps. LXXVII, 2. 4 I ParaI. 22, 14. 24 I Reg. 24, 7. 1 sapientiae tuae t 2 hos p 3 eructuabo R 4 habundauit R abundabit V 6 milia tot VC millia R tot milia e",
          "candidate_score": 0.6556,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2591",
          "psc_text": "Rom. II, 13. 28 Ioh. V, 84; cf. III, 18. 1 in generatione et generationS Pb in generatione et generatione T in generationem et generationem e et ric infr., cf. explicationem Bened. 13 et profetie PT et prophetia E et nomen domini E nolb dnf P om. T 29 illi P 23 de P ex a corr. T 25 israhel supr. scr. P 96 terrae Tb terra Pe 81 adstiterit P. petra eiecerat, manna e caelo miserat, legem posuerat, ueniam tantis sacrilegiis indulserat, tot inreligiosorum regna deiecerat, prophetas miserat, unigenitum suum nasci hominem uoluerat; sed tot tantisque beneficiis populus ingratus et eolonuscolonus uioeae primus electus in ipsum dominum uineae parricidales manus intulit, deum, quantum in se est, crucifixum in homine mortificans. sed electi sunt serui, quibus uinea fructum eius reddentibus traderetur, in quibus dominus iudicato populo snosuo pietatis suae damnum consolaretur. itaque consolantur eum gentes in martyribus et confessoribus et",
          "candidate_score": 0.654817,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3144",
          "psc_text": "saeculi muneris sumit: fieri regem regum, quorum odia ob Christi nomen excepta sint, uinciri nobiles, quorum nos uincula carceresque concluserint; conscriptum in eos iudicium habetur, quorum et gladii desseuierint et potestas. sic sanctorum gloria omnis a deo est, cum post has uitseuitae et corporum passiones 9 cf. I Cor. 4,13. 12 Apoc. XIX, 15. 13 Matth. X, 84. 15 I Cor. 6,3. 18 Ps. XLIX, 21. 22 Matth. XXII, 13. 1 plurimia R pluribus nb 8 cum scripsi dum En terre R 11 quia Rb qui n 12 apocalipsi R 18 potestatis ex potestates m. 3 R exercens R exerens Bened. in adn. 19 argutionis R arguitionia b 95 fuerat R erat b 28 uinci R 30 deseuierint R 31 passionis R sed cf. Acad. p. 18. egerant potestatem. sic cantici noui hymirashymnus impJeturimpletur, cum post gentium obprobrium regumque cruciatus iudicium aasscriptumconscriptum in gentes regesque decernant, quibus dominus Iesus Christus",
          "candidate_score": 0.654465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_197",
          "psc_text": "cum nubibus caeli meminissent, aduersus quem fremerent et conuenirent, ut per cognitionem diuini aduentus conturbati super contumelia inlusse humilitatis corporeae pseniterentpaeniterent. § 27 Tenet autem ordinem prophetiseprophetiae euangelica doctrina. nam in eo ipso dicti utriusque ratio continetur, huius scilicet dicti: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians prseceptumpraeceptum eius. dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego bodiegenui te; cum enim ait: a modo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis, tempus, quo filius hominis, qui et Christus et dei filius est, consessu dei dignus esset, ostendit: ut, quia antea dei filius, tum quoque et hominis filius esset, id, quod tum hominis filius est, ad perfectum dei filium, id est ad resumendam indulgendamque corpori aeternitatis suae gloriam per resurrectionis potentiam gigneretur: quam gloriam a patre corporeus reposcebat. qui enim in forma dei erat, formam serui acceperat. et acceptae huic formae serui gloriam dei.",
          "candidate_score": 0.654402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_739",
          "psc_text": "eontentione uictoriao per dominum nostrum Iesum Christum, qui est benedictus in saecula sseculorom. amen. PSALMUS LX. In finem in hymnis Dauid. Exaudi, domine. deprecationem meam, intende orationi mesemea et reliqua. § 1 Simplex est psalmus aeternae gratulationis continens prophetiam. nam neque res gestas neque significationis alicuius eognomentacognomenta superscriptio conprehendit: tantum hymnus in finem est, ut id, quod a propheta cantatum est, in fine uel psalmi uel temporum explicandum esse noscatur. oratio autem est iusti aeterna sperantis seseque in Christo coexcitatum in caelestibus gratulantis. coepitcapit enim ita: § 2 EuiudiExaudi, deus, orationem meam, intende deprecationi mesemea. a finibus terrae ad te clamaui, dum anxiaretur cor meum. exaudiri precationem suam sanctus hic postulat, cuius et ea fiducia est, ut in orationem suam uelit intendi, utrum sit innocens, casta et fidelis et ex intimo conscientisBconscientia atque cordis metu profecta, quia secundum apostolum et corde credendum et ore confitendum sit ad salutem. intendendsc autem",
          "candidate_score": 0.654239,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_545",
          "psc_text": "scr. R. oratio deprecantis. at uero tum in eum, qui sperat, intenditur, cum tacitae spei fides piae conscientise religione cohibetur. et est nobis hoc absolutissimum uniuscuiusque proprietatis exemplum. inauriuit dominus uerba Chananaeae saepe clamantis; despexit orationem adulescentis illius, qui ab seternit-atis largitore diuisionem patrimonii postulabat; intendit autem in eam feminam, quae fidei silentio salutem sibi etiam a uestis fimbria expetebat. § 5 His ergo totius precationis susesuae generibus distinctis nunc causam ipsam exposuit deprecandi: quia in exercitatione sua conturbaretur a uoce inimici et a tribulalionetribulatione peccatoris. et quidem exercitatio numquam nisi ad res utiles salutaresque suscipitur; quas quia in sancto quoque impii ferre non possunt, omnibus eum iniuriis adficere et usque ad formidinem mortis defatigare contendunt. sed haec in domino Iesu Christo exercitatio nostrae salutis operatio est, quam diuersarum sanationuni, dehinc passionis ipsius exercitatio prouehebat. in hcc quoque se mundo consortio nostrae infirmitatis exercens — quam exercitationem egressu suo Isaac",
          "candidate_score": 0.653857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2997",
          "psc_text": "regnabunt enim conformes gloriae susesuae, per adsumptam ab eo natunv nostrae coninnctionemconiunctionem rursum omnes in naturae eius communione mansuri. § 22 Eripitur ergo hic Dauid de gladio malignorum. spiritum enim Iesus posuit, cum uoluit; nec expectauit, ut animam inpressum uulnus emitteret. ius animae eius manus inreligiosa non habuit. ait enim: de gladio maligno erue me. quamquam enim exanimis iam corporis latus miles transfoderit, usus est ministerio saeuitise: ceterum potestas spiritus emittendi causam uiolandse in se animae non reliquit. . 23. Consummat deinde cantionem nouam nouae confessionis hymno, terrena iudicia et saecularium bonorum gaudia falsa 6 Ps. LXXXVllI, 50, sq. 11 Esai. LIII, 4 sq. 15 I Cor. 15, 22. 2 super reges R qf. p. 342, 2 et Sabatier l- c. super omnes reges E 6 tua om. R 11 excaepit R 18 itaq R cf. Acad. p. 29 ita E 16 resur- & gimus R 17 salus regum est",
          "candidate_score": 0.653696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791",
          "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R",
          "candidate_score": 0.653168,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_69",
          "psc_text": "ostenderet, ut prouidentiam dei in retributione monstraret. perfecta scilicet consummataque ratione tantetantae prophetiaB ordinem inchoauit, ut hominum inbecillitatem ad fidei studium beati uiri spes inliceret, spei beatitudinem eonparataconparata ligni beatitudo sponderet, insolentem impietatem intra metum denuntiata impiis seueritas coherceret, meriti differentiam in consiliis sanctorum condicionis ordo distingueret, dei magnificentiam in cognoscendis iustorun» uiis sequitasaequitas constituta monstraret. sed res ipsas et earum uerba tractemus. 1 praeproperae V admittit 1* 3 aut fuerit aut om. V iam sit habere naturae VR quod autem V 4 iam om. r ut ad aliquid erit ina choetur R ut ad aliquid inohoetur e 5 qui corr. m. 2 r -u-Į-I 6 di fili doni ñ ihs (corr. m. 2) xpi V filii dei domini nostri Ieau Christi E 7 aliena (ena in ras. et postea 4 litt. eras.) R profeta V 9 In quo Ra id est in quo I * 15 adortaretur R ut",
          "candidate_score": 0.652235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_979",
          "psc_text": "eonfessusconfessus. cui gloria est in saecula sseculorumsaeculorum. amen. PSALMUS LXVI. Infinemhymnuspsalmuscantici. Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos et misereatur nobis et reliqua. § 1 Psalmus breuis est et euangelica prsedicationepraedicatione absolutus. nam et in finem est et psalmus cantici est, per quod eonfessioconfessio per scientiam gerendorum et per doctrinam proficientia gesta cantantur. et principium eius, unde oportuit, sumptum est. est autem omnis in eo sermo uel prophetarum veluel apostolorum, quorum alii uenturum in corpore unigenitum deum, alii uenisse docuerunt, sancto spiritu inluminati et honore gloriae caelestis expleti. oratio ergo eorum in psalmi exordio esse noscenda est. § 2 Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos 'et misereatur 1 in nitam PTE in uita VR sed cf. supr. p. 267, 20 et 268, 2 2 enim RT aupr. scr. m. 1 P om. V pedesque RPT pedes V 3 introiuit at t",
          "candidate_score": 0.651548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_979",
          "psc_text": "eonfessusconfessus. cui gloria est in saecula sseculorumsaeculorum. amen. PSALMUS LXVI. Infinemhymnuspsalmuscantici. Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos et misereatur nobis et reliqua. § 1 Psalmus breuis est et euangelica prsedicationepraedicatione absolutus. nam et in finem est et psalmus cantici est, per quod eonfessioconfessio per scientiam gerendorum et per doctrinam proficientia gesta cantantur. et principium eius, unde oportuit, sumptum est. est autem omnis in eo sermo uel prophetarum veluel apostolorum, quorum alii uenturum in corpore unigenitum deum, alii uenisse docuerunt, sancto spiritu inluminati et honore gloriae caelestis expleti. oratio ergo eorum in psalmi exordio esse noscenda est. § 2 Deus misereatur nobis et benedicat nos: inluminet uultum suum super nos 'et misereatur 1 in nitam PTE in uita VR sed cf. supr. p. 267, 20 et 268, 2 2 enim RT aupr. scr. m. 1 P om. V pedesque RPT pedes V 3 introiuit at t",
          "candidate_score": 0.650749,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65_67",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse . Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_850",
          "psc_text": "edocet: accedet homo- et cor altum, et exaltabitur deus. sagittae paruulorum factae sunt plagae eorum, et nihil habuerunt contra ipsos linguae eorum. conturbati sunt omnes, qui uidebant eos, et timuit omnis 9 Matth. XIX, 14. 1 ad cor altum e 2 hominem P 4 doctrinae ex doctrina R post profectus eras. 2-3 litt. R nã ex na corr. m. 3 R qui P 5 cognoin uit P 6 in nocentiam P 7 remiBsio R remissione P l'emissionem E a acramento P sacramentum (sacramentu) RE 8 indulgeatur (indulgeat1) i coni. Bened. in adn. indulgeat RPE et innooentiam R et innocentia P 10 prophessio R 11 generatorum P 12 sagittas disputationes R 18 uulnerantes his aduersarii P 14 aduersum (aduorsum) conieci adorum R ad horum PE cf. Stud. 1889 p. 315 et mfr. p. 233, 4 et adhortationum om. RP sed cf. Ps. CXLIITcap. 13 fin. 15 fidem om. P post trepidatio",
          "candidate_score": 0.650652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2108",
          "psc_text": "regina V praefiguratio GRPT figura V 4 et paenitentiae GRPT paenitentiae V 6 istrahel et tribus a dni ascendunt G 8 eciesia G ciuitate P 9 illic RPT ille Y in iudicium GVRTP1 in iudicio P'e 10 = uoque (tn ras. erat q) R 11 dfio nomen GRPT nomen di V domini nomen e scribtura G r s 17 complectendi P pro facti (acti i. ras.) R prophetis P 18 praescientiae.* G praesentia est RPT 19 iam tp & praeteritis R iam pro praeteritis PT (sed iam pro prae in ras. P) iam perfecta et pro praeteritis E 22 illic GRPe illuc Tb 28 uelud R. Hierusalem: ut praBScientise fidem in his, quae gesta dixisset, ostenderet, conseruaret uero temporum ordinem in gerendis. extructio itaque eius in pace est, et participatio in idipsum est, et unius mentis et fidei et caritatis domus illa est. discenda ergo est doctrina pacis. nunc enim",
          "candidate_score": 0.650461,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_80_82",
          "bdc_text": "und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1764",
          "psc_text": "mereatur, quia eum humilitatis modestia intra disciplinam et doctrinam prsedicationis euangelicse contineret. § 13 Sequitur deinceps: uoluntaria oris mei fac beneplacita, domine, et iudicia tua doce me. digne essequiturexsequitur propheta sacramentum constitutionis suae. primum enim humilis ualde effectus est; sequenti nunc orat, ut uoluntaria oris sui beneplaceant. non contentus est iam praescriptis legis contineri neque tantum necessitati oboedientise subiacere. leilex praeceperat malum pro malo reddendum. Dauid iste, cum Saul totis se. imperii sui uiribus persequentem frequenter captum et conclusum habuisset, non modo non peremit, sed etiam cum honore dimisit dicens: non inferam super eum manum meam, quia OhristusChristus domini est. hunc etiam cum in bello peremptum conperisset, fleuit et uindicauit. filius quoque 2 Ps. LXXVII, 2. 4 I ParaI. 22, 14. 24 I Reg. 24, 7. 1 sapientiae tuae t 2 hos p 3 eructuabo R 4 habundauit R abundabit V 6 milia tot VC millia R tot milia e",
          "candidate_score": 0.649071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1938",
          "psc_text": "I. 34 formam se ipsum ceteris credendi, agendi, intellegendi, ignorandi, sperandi, precandique coflstituitconstituit, euangelicum uirum perfecta legis obseruatione cODsnJltmansconsummans. et quamquam omnia, quae uel diuinse uoluntati placita uel humanae spei proposita sunt. aut agat aut testetur aut speret, meminit tamen, in quo obseruantiae genere mandatorum omnium caput ac summa consistat, ■ scitque, quid a domino suo etiam ipsis, quibus committendsecommittendae claues caelorum erant, apostolis quaereretur. namque cum inter se opinionibus ac studiis dissiderent sibique singuli principatum humana contentione prsesumerentpraesumerent, dum praestantiorem se ceteris unusquisque esse aut optat aut poscit, dominus, meriti huius ac nominis praemium unde petendum esset, ostendens ait: qui uult esse ex uobis maior, fiat omnium minimus: omnis enim, qui se humiliauerit, ezaltabiturexaltabitur, etqui se exaltauerit. humiliabitur. in humilitate scilicetdocuit omnia fidei nomina et praemia contineri. utilissimum itaque est oboedientes diuinis prseceptispraeceptis omnem intra se ipsos humana1 insolentiae ac petulantisepetulantiae inanitatem fractam protritamque cohibere, seseque dei et magnificentia",
          "candidate_score": 0.648268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_45_47",
          "bdc_text": "et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1812",
          "psc_text": "deinceps frequenter meminimus per hsechaec singularum litterarum quaedamquasdam quasi elementa discendi doctrina nos pietatis, continentise, intellegentiseintellegentiae, fidei et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim ex persona sua uniuersos docet, quid uelle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit, quid etiam metui, quid caueri, quid emundari oporteat. beatus idem prophetspropheta, qui per misericordiam dei ipse sibi et uniuersis doctor et prospector et emundator et iudex est! certe dignitati eius 1 AOHAUCON et KAO#A(JCO# r KAOHA UCONET KASHAUCON R id Px in m. 2 Y xua?jio>aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera",
          "candidate_score": 0.647568,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2524",
          "psc_text": "uitam aeternam unanimitas promeretur. qui dixit enim aeternae uitae uiam pandens: diligite inuicem, sicut ego dilexi uos, non mendax est. est enim ipse ueritas, u i a, uita, dominus noster Iesus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXXIII. Ecce nunc benedicite dominum omnes serui domini: qui statisindomo domini, in atriis domus domini. § 1 Finem sumunt cantica graduum, sed ascensionibus suis dignum. cum enim per ea ad cognitionem sacramenti caelestis scandatur, necesse est, ut postea benedictio ei, ad quem conscensum sit, debeatur. uocat igitur omnes propheta, ad benedicendum dominum et tamquam consummatis omnibus uniuersos ad contestationem honoris debiti congregat dicens: ecce nunc benedicite dominum omnes serui domini. in eo autem, quod ait: ecce nunc, elaboratae ascensionis perfectum so opus esse significat, ut iam nunc benedicant, quia proficientes 15 Ioh. XIII, 34. 16 Ioh. XIV, 6. 1 statim ut peccauit statim impiua G peccauit et statim impiua PTE",
          "candidate_score": 0.646379,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_739",
          "psc_text": "eontentione uictoriao per dominum nostrum Iesum Christum, qui est benedictus in saecula sseculorom. amen. PSALMUS LX. In finem in hymnis Dauid. Exaudi, domine. deprecationem meam, intende orationi mesemea et reliqua. § 1 Simplex est psalmus aeternae gratulationis continens prophetiam. nam neque res gestas neque significationis alicuius eognomentacognomenta superscriptio conprehendit: tantum hymnus in finem est, ut id, quod a propheta cantatum est, in fine uel psalmi uel temporum explicandum esse noscatur. oratio autem est iusti aeterna sperantis seseque in Christo coexcitatum in caelestibus gratulantis. coepitcapit enim ita: § 2 EuiudiExaudi, deus, orationem meam, intende deprecationi mesemea. a finibus terrae ad te clamaui, dum anxiaretur cor meum. exaudiri precationem suam sanctus hic postulat, cuius et ea fiducia est, ut in orationem suam uelit intendi, utrum sit innocens, casta et fidelis et ex intimo conscientisBconscientia atque cordis metu profecta, quia secundum apostolum et corde credendum et ore confitendum sit ad salutem. intendendsc autem",
          "candidate_score": 0.646264,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_72",
          "bdc_text": "Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2934",
          "psc_text": "et ideo memor est operum dei. scit non sufficere ex praeterito innocentiam, sed beatum esse, qui usque in finem innocens esse permanserit, et ideo in factis manuum dei meditatur. facta manuum dei homo ipse est; qui, postquam peecanit, peecatipeccati seruus effectus est. talis igitur esse meditatur, qualis ille, qui a deo factus est, fuit ante peccatum. per quod quia non mortuus saeculi, sed tamquam mortuus saeculi in obscuris est collocatus, meditabitur semper; et meditabitur semper, quia antiquorum dierum memor scit per transgressionem legis mortem mtroisseintroisse peccati. § 7 In eo autem, quod et memor dierum antiquorum et in operibus dei meditatus est atque meditabitur, quamquam per fidem suam coeperit, tamen non proprium suum esse, ne insolens existimetur, sed per auxilium dei, ad quem orauit, sibi indultum esse demonstrat dicens: expandi manus meas ad te: anima mea sicut terra sine aqua. terra sine aqua arida et infecunda est et inrigari se",
          "candidate_score": 0.645998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449",
          "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:",
          "candidate_score": 0.645634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_413",
          "psc_text": "firmamentum ueritatis. in hac igitur dei domo iustus et sanctus propheta, tamquam fractiferafructifera oliua consistens, propria sua usus fructuosa pinguique radice sperauit in misericordia dei; non ad tempus, non in huius corporalis tantum uitae breui saeculo, sed in sseculum saeeulisaeculi. extendit enim spes suas ad infinitam perennitatis aetat.em nec concluditur mortis occasu, cum sciat sibi in Abrahae sinibus exemplo pauperis Lazari esse uiuendum, sciat quoque gloriossegloriosae resurrectionis demutatione coseternumcoaeternum se et conformem deo esse mansurum, mansurum autem ob id, quod sequitur: confitebor tibi, domine, in saeculum, quia fecisti: et expectabo nomen tuum, quoniam bonum ante conspectum sanctorum tuorum. § 23 Spes in miseircordiamisericordia dei in saeculum et in saeculum saeculi est. non enim ipsa illa iustitiae opera sufficient ad perfectae beatitudinis meritum, nisi misericordia dei etiam in hac iustitise uoluntate humanarum demutationum et motuum uitia non reputet. hinc illud prophetae dictum est: melior 6 I. Petro 2, 5. 7 I.",
          "candidate_score": 0.645466,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2701",
          "psc_text": "est. reges non gentium, sed terraeterras, id est sui uniuscuiusque corporis regem desinente a se regno peccati. uocati enim sumus in regnum caelorum ex regno mortis euerso: mors enim regnauit ab Adam usque ad Moysen: et iam unusquisque rex suus est secundum apostolum: iam sine nobis regnatis. horum igitur confessio deo digna est. audierunt enim omnia uerba oris dei et in reges se constitutos sciunt. § 13 Neque solum confiteantur, sed et cantent in uiis domini, non transgredientes uias dei, sed in his euntes. iiise autem dei sunt prophetae omnes et apostoli, in unam uiam unumquemque uia sua dirigentes. et quod ex omnibus in unam uiam concurratur, propheta demonstrat dicens: state in uiis domini et interrogate semitas dei aeternales et uidete, quae est uia bona, et ambulate in ea. uipeuiae enim domini aeternae. in his itaque uiis domini cantandum est et hymnis prophetalibus concinendum, quia magna dei gloria est; magnificentisemagnificentiae",
          "candidate_score": 0.645215,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.644973,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1016",
          "psc_text": "exultationis docens esse lsetitiamlaetitiam, quae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia hetabunturlaetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate lsetanteslaetantes. § 5 Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicseeuangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspectu eius. adhortatio omnis licet multum ad quendam pulsum et uoluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante ea uel inliciente deducimur, tamen, si maxime adhortationis ipsius 11 Dent. XXXII, 43 (LXX). 1 eat interioria PT causa V 8 nocetura P1 et gaudet 1\" fllr",
          "candidate_score": 0.644926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_72",
          "bdc_text": "Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2612",
          "psc_text": "propter quod persecntuspersecutus sum ecclesiam dei. gratia autem dei sum, quod sum. haec est illa iusti uiri uera confessio, quae iustitiam praesentem ex praeteritorum conscientia et confessione commendat. ad quam et alibi per prophetam monemur: confitere, inquit, peccata prior, ut iustificeris. ad hanc ergo confessionem in psalmo uocamur: quoniam deus bonus est, quoniam in saecula misericordia eius, confessionis nostrae hinc inpensiore maxime fide, quia, cui conStemurconfitemur, et bonus est et nescit misericors esse desinere. § 5 Gonfitemini deo deorum; quoniam in saecula misericordiaeius. utin euangeliis responsione domini ad Sadducseos docemur, non est deus mortuorum, sed uiuorum, per quem et dictum est: ego dixi. dii estis et filii excelsi omnes. non dignatur deus corruptibilium et mortuorum deus esse, sed eorum, qui in caelestem gloriam transformandi, exuti uetere homine terreno nouum eum, qui in caelis est, induerunt, qui conformes erunt corpori gloriae dei. et deos hos effici, licet et fidei eorum meritum",
          "candidate_score": 0.644774,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1952",
          "psc_text": "ex dolore dolore m. 2 V non solum perturbet pb 28 se etiam e sed etiam VRpb sed ue etiam his C tabem ex turbem m. 2 V liq.s«*»»s corr. m. 2 V 24 animo V 25 a dei lege pb a lege dei C. conrumpunt. hos habet aestus, has tantum defatigationes sentit propheta, cum dicit: uidi non seruantes pactum et tabescebam: quia eloquia tua non custodieruDtcustodierunt. consignati testamenti Israhel heres nuncupatus est et audita de monte domini uoce respondit: omnia, quaecumque dixit deus, et audiemus et faciemus. at uero ubi diis alienis adorauit, ubi omnium se scelerum uitiis contamioauitcontaminauit, pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis",
          "candidate_score": 0.643297,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_805",
          "psc_text": "docuimus. in hac igitur uita sua deum,. quia misericordia eius supra uitas sit melior, laudabit. est enim et uita post uitam, qua in AbraheeAbrahae sinibus uiuendum est, in qua et dei nomen in pauperis quiete benedicitur, secundum illud prophetae: non mortui laudabunttelaudabunt, domine, neque omnes, qui descendunt in infernum; sed nos, qui uiuimus, benedicimus dominum. super has igitur uitas misericordia ea est, quae, quod oculus non uidit et auris non audiuit et in cor hominis non ascendit, his, qui dominum diligunt, preeparauitpraeparauit. 4 PB. CXV, 15. 18 Pa. CXHI, 17 aq. 22 I Cor. 2, 9. 1 neaaeternitatis P ne aeternitatis VTe 2 maneret ex manet m. 2 V miserioordiae ex misericordia R 3 dissoluis se V 4 sibi mortis Te praetiosa VRP 6 per eam TE per eum VRP 6 peccati (om. cum) lege reaoluta cum demutationia Tb peccati (om. cum) lege resolutis demutationis V gloriae V 9 profecta",
          "candidate_score": 0.643153,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2508",
          "psc_text": "idipsum nos sapere, amore eodem contineri, per unius sensus sententiam unanimes permanere, non per aemulationem separari, neque per inanis gloriae studium dissidere, non sua, sed aliorum unumquemque cogitare oportere, ut ea, quibus alienae uoluntates in concordia detinendae sint, cogitemoscogitemus. quod alio in loco admonet dicens: si possibile est, ex uobis ad omnes pacem habentes. ex nobis uult esse, ut, si possibile est, pnx ad omnes sit. uoluntas nostra omnium amicitiis dedita sit, si et ceterorum natura habeat pacis adfectum; dummodo non ex nobis causa aut interruptae aut non conseuuataeconseruatae pacis existat. hoc itaque populo dei congruit, sub uno patre fratres esse, sub uno spiritu unum esse, sub noa domo unianimes incedere, sub uno capite unius eorporiscorporis membra esse. non enim oculus aurem odit, nec nares os exsecrsDturexsecrantur, nec manus pcdempedem spernit. haec enim ut officiis mutuis sibi. ita et amore destricta sunt. hoc iucundum et bonum est, habitare fratres in",
          "candidate_score": 0.642431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_73",
          "psc_text": "potest non esse peccator. et sumamus ex usu conscientiseconscientiae communis exemplum. patres suos amare possunt filii, licet ebriosi sint et lasciui et prodigi; et inter haec uitia carent impietate, qui non carent eriminecrimine. impii uero, licet in praecipuis sint continentiae frugalitatisque uirtutibus, omne tamen, quodcumque aliud extra impietatem erit crimen, in contumelia parentis excedunt. § 7 Igitur secundamsecundum hoc propositum exemplum impium discerni a peccatore non dubium est. et impios quidem eos esse natura ipsa iudicii communis ostendit, qui cognitionem dei expetere fastidiunt, qui nullum esse mundi creatorem inreligiosa opinione 4 et in lege dni meditabitur V hac nocte R 6 propheta om. 1' in consilium VRe, sed cf. Acad. p. 24 el infr. cap. 7 non ineundum I' 7 in ante peccatorum sup. lin. a m. 2 V niam non cosiatendum V 8 sedendum V 9 meditandum V 12 in coneilium VRe ante t eatur una litt. eras. R",
          "candidate_score": 0.63832,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_14",
          "psc_text": "illa nnigeniti r 21 et in aeternum conglorificandi r 22 et regnandi r 28 post panduntur des. fol. 1 R; quae secuntur usque ad uerba sub gestorum historia in hoc cod. desunt, quia aliquot folia interciderunt. inteliegentiaeaditum denegarent, sub denantiationedenuntiatione poencepoenae ita a domino arguuntur: use uobis legis doctores, qui abstulistis clauem scientiae: ipsi non introitis et introeuntes non «initis introire. negantes enim Christum, cuius aduentus opus est prophetarum, clauem scientiae abstulerunt; quia cognitionem legis, quae aduentum domini corporeum pradicauit, fides corporei aduentus abnegata prsacluditpraeludit. § 6 Et hoc quidem ex omni scripturarum propbeticarum genere dictum esse intellegendum est, ut, nisi in aduentum domini ex nirgineuirgine in hominem procreandi intellectaintellectas et recognitae fuerint, mtellegentiseintellegentiae earum uis obsignata habeatur et clausa. tamen nequaquam psalmorum librum nisi per fidem aduentus eius posse intellegi, ita beati Ioannis Apocalypsi docemur: et angelo PhiladelphieePhiladelphiae ecclesisBecclesiae scribe: haec dicit sanctus et uerus, qui habet ctaaem Dauid,",
          "candidate_score": 0.637865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_124",
          "bdc_text": "Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1723",
          "psc_text": "malis inhibens bona obseruet sine intermissione custodisecustodiae. § 9 Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequitur enim: a iudiciis tuis non declinaui: quia tu legem posuisti mihi. haec est igitur uera custodia, nullam in partem a dei se iudiciis deflectere neque leui saltim declinare decessu, sed intentum semper et semper inmobilem in eo, in quo institit, permanere. § 10 Non declinat autem, quia legem sibi deus statuerit. legem quidem Moyses statuerat; sed hic idem propheta in psalmo altero orauerat dicens: domine, constitue legislatorem supereos: sciant gentes, quoniam homines sunt. ea enim lex, quam Moyses scripserat, psedagogapaedagoga nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur",
          "candidate_score": 0.637682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_97_99",
          "bdc_text": "Ferner Krafft 86-88. , opulenta Westphalie civitas , crassulos quosque explosit , et qui scripturas vere elucident , admisit . Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel . nonnullisque aliis minutulis civitatibus utpote Lippia ( 116 :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_307",
          "psc_text": "exclusa V. et excelsa quaeque montium fanis, templis sacrisque maculantur. ergo non in his talibus expectandus hic mons est. sed ut editissimee humi partes montes nuncupantur, ita necesse est in his, quae caelestia sunt, . maxima atque sublimia sub montis nomine opinari. et quid sublimius Christo ? quid excelsius deo nostro? mons autem eius est illud, quod ex homine corpus adsnmpsitadsumpsit, in quo nunc habitat et sublimis et excelsus super omnem principatum et potestatem et omne nomen. super hunc montem sedificataaedificata est ciuitas, qusequae non possit abscondi, quia, sicut ait apostolus, non est aliud fundamentum nisi Christus. ergo quia, qui Christi sunt, in Christi corpore ante constitutionem mundi electi sunt, et ecclesia corpus est Christi, et fundamentum aedificationis nostrae Christus est, et ciuitas super montem eedificataaedificata: hic ille mons est, in quo quaeritur, quis possit esse requiescens. in alio quidem psalmo de hoc eodem monte sic legimus: quis ascendit in",
          "candidate_score": 0.637212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.637122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_328",
          "psc_text": "falsitas conpararet, ita nunc, ubi obprobria aduersus proximos non sumenda decernit, habendam tamen rationem ipsius humilitatis adiecit. quae autem haec ratio sit. cohaeret in uersu: et obprobrium 11 Luo. XVIII, 11; 13. 1 innocentes R 2 exprobrent ex exprobent m. 2 V 3 penitentiae J. paenitenciae R 4 sed si quid in illis inourioaum si quid neglegens si quid neglegena si quid petulans ei quid petul incontinens V sed si quid in illis incuriosum si quid petulans si quid incontinens R 5 depraehenditur V 7 sup metam li 10 farisaei R farisei V in euuan- 11 geliie v R 11 consiste s V 12 aiout et ceteri V 15 mei peccato 24. 7 R qf. Sabatier III, 345 0rationi m. 1 V ante scriptara eras. sul R 17 mi- scrdam R 18 publicanus om. VR fariseus V farisaeus R honorem er homorem m. 2 V 19 proferebat Vb 22 post",
          "candidate_score": 0.635868,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1021",
          "psc_text": "II, 9 sq. 23 Eaai. XL, 3 sq.; Lnc. III, 4. 1 propositae V sit ia supr. acr. m. 1 R ac uia R 8 eius supr. ncr. m. 1 R 4 cui d5 (om. et) V estet V 5 adhibita sed cognitio per sup. lin. add. m. 2 V praecepta e 6 conlocare V 7 ei in raa. R 8 occasum autem V 9 in uita V intelligantur R oboleri V abo- Jetio V omnium om. V 10 occidentũ P secundum om. T 11 psallendum = R 12 ascenderit ex ascendit m. 2 V 14 dfis VRlT dno Rt P 15 oboedientiam (entiam in ras.) P se om. RPT usque ad e ex usque in m. 2 V 17 iusper T omne supr. scr. m. 1 R 18 ac terreatria PTE 19 confitetur R confiteatur PTb 20 in glam PTl ergo ndd. m. 2 V 21 dfis VT dominus",
          "candidate_score": 0.635417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1437",
          "psc_text": "ph 23 sermonis tui pl ipse sibi RCpE cf. Sabatier //, 325 adn. 24 pronuntio R qff = dicitur R. et propheta, ut essatesset dignus spiritu prophetiae, uias suas, id est peccati ante confessus est, ut post hanc pronuntiationem earum doctrinae iustificationum dei capax esset. quod utrumque absolateabsolute docetur. nam cum dicit: pronuntiaui, confessionem hanc prseteritipraeteriti temporis esse demonstrat; cum dicit: doce me, oratio est ex futuro, quia confitendum ante est de peccatis et exacta confessione discendum. § 5 Manens autem propheta in lege non ex his doceri se postulat, qusequae corporali tunc ministerio gerebantur, sed ex his, quae per speciem praesentium futuri erant sacramenta conplexa. niamuiam iustificationum tuarum fac ut intellegam, et exercebor in mirabilibus tuis. sermo praesens discreuisse cognoscitur iustificationes a uia earum. et quantum re ipsa intellegitur, omne quidem, ad quod per uiam tenditur, non idem est, quod et uia ipsa, qua pergitur. quaerenda igitur causa est,",
          "candidate_score": 0.63398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2703",
          "psc_text": "GT uerba RPe 2 *antem G 8 magna est GR magna PT 4 agnoscit G cognoscit RPET cf. p. 742, 8 5 profeta- G profetia R 7 rege.. G regem R reges PT 8 enim GR om. P ex regno R et regno G & regno P 11 regnatis G P regnastis R 14 cantent (t in ras. 3) R 16 et apostoli GT apostoli RP 17 sunt dirigentea G in unam uiam G in unam RPTE 22 ymni* G 23 gloria di est P magnificentia ei' enim P 24 nam om. R 25 ad horum cognitionem RT in horum cognitione P horum cognitione c. § 14 Neque solum magna est dei gloria, sed etiam excelsasexcelsus estethumilia respicit. hinc eminentis celsitudinis suae admiratio maxima est, quod humilia respicit, qui excelsus est. sed quae humilia respicit ? nempe ista: cor contribnlatumcontribulatum et humiliatum deus non spernit; et rursum: et super quem",
          "candidate_score": 0.633888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127_129",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2413",
          "psc_text": "eius. audent Iudaei aduentum domini nostri, quoinquo corpore salutem humano generi reddidit, abnegantes hunc psalmum ad Dauid referre, ut in passione domini impii, ita et in prophetiseprophetiae scientia inperiti; legentes et non intellegentes, habentes et nescientes, uenerantes et non obcedientesoboedientes. qua enim religionis simulatione prophetarum libros uenerentorueherentur, multis cognitum est. contrectare legentes manu non audent. linteo substernunt, ad fidem sacramenti testes eos adhibent: et hoc eo proficit, ut maiore inreligiositatis crimine eorum, quibus tantus honos debetur, dicta aut contemnant aut dissimulent aut nesciant. hoc eo dictum est, quia, cum in prophetis longe postea, quam Dauid corpore excesserutexcesserat, scriptum habeant in 26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus",
          "candidate_score": 0.632249,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_323",
          "psc_text": "secundum apostoli doctrinam sermonem nostrum saleesseconditum. idcirco nunc spiritosspiritus sanctus falsitatis adiectumadfectum mendacii condicionibus temperauit dicens: qui non egit dolum in lingua sua nec fecit proximo suo malum, ut crimen mendacii in incommodo haberetur alieno. § 11 Sed licet, quae superius diximus, expleantur, et ingrediatur ionocensinnocens opereturque iustitiam, ueritatem corde conplectens, se ipsum in his, quae locutus fuerit, non fallens, malum proximo non inferens, perfectus tamen in his non erit. est adhuc aliquid in nobis edomandum, expuendum, perimendum: et, quid illndillud sit, idem, qui per superiora, confirmat propheta dicens: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos. insolentiseinsolentiae scilicet et fiducisefiduciae uitia depellit et commune illud superbisesuperbiae malum tollit. quid enim tam inane, tam miserum quam homo homini superbiens, quam de se aliquid confidens? nonne uidemus plures, per opum insolentiam cum exprobrassent inopibus egestatem, amissis omnibus egere, et aliorum miseriam fastidientes rursum eguisse miserantum? 8 Colose. IV, 6. 1 lioguae ex",
          "candidate_score": 0.630295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_127",
          "psc_text": "R ‹ euuangelizam' R euuangelizamur V ea V. promissio: hanc deus expleuit filiis nostris. suscitans dominum nostrum Iesum, sicut et in psalmo scriptum est primo: filius meus es tu, ego hodie genui te; cum suscitauit eum a mortuis amplius non regressurum in interitum. ob hanc ergo apostolicam auctoritatem errore scribentium fieri creditur, ut in ordine secundus psalmus iste numeretur, cum primus esse ipso doctore gentium testante noscatur. cognoscenda itaque ea ratio est, cur et a nobis secundus esse intellegendus sit, et ab apostolo esse primus ostensus sit. § 2 Mediis namque legis temporibus, priusquam unigenihtsunigenitus dei filius, ante saecula manens deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus,",
          "candidate_score": 0.629955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_671",
          "psc_text": "occursus caelestis ornari, ne ingressuro caelos dignatio paterna deesset. neque id mirum, eum primo nominis sui martyri Stephano uelut in primoribus caeli in occursum a deo patre descensum sit. nisitariuisitari itaque in oceursuoccursu suo omnes gentes precatur secundum illud : neque enim misit deus filium suum in hunc mundum, ut iudicet mundum, sed ut saluus fiat mundus per ipsum. descensum namque eius in carnem et ex Maria natiuitatem laetantes angeli et patentes caeli honoraueruDthonorauerunt. non inpudens ergo hachaec occursus sui oratio est, cui ad salutem gentium, sicuti et psalmo alio et apostolico testimonio continetur, primogenito ex mortuis uox occurrentis haec fuerit: filius meus es tu, ego hodie genui te. hanc itaque occursus sui significationem uisitandis in se gentibus deprecatur, non tamen iudicii sonoritateseueritate praeterita, cum misericordia ab omnibus, qui iniquitatem operantur, auertitur: omnibus quidem in eo, quia caro factus est, gentibus uisitatis, sed aeque omnibus iniqua operantibus iudicatis. § 7",
          "candidate_score": 0.629831,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_31_33",
          "bdc_text": "HBRG III 159-162. . Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_357",
          "psc_text": "plagis percussa Aegyptus est, 5 Galat. VI, 14. 11 Hiere,m. XVII, 16. 2 sed om. PT 3 oausis — gloriae om. V 5 esae gloriandum e 6 in crucem V ihm xpi V 7 et ego mundo ex et ego mundus m. 2 V 8 ante non ergo R in margine add.: fi ee gloriandu in malitis sed gloria ex sed gloriari m. 2 V et gloria IT 9 offendit — quae in mary. a sup. add. m. 2 V 10 homines V 11 cupiui P 13 salus (corr. m. 1) V in die Re 16 gloriatur iniquitate R gloriatur iniquitate P gloriatur in iniquitatem V gloriatur in iniquitate TE 17 peraona R persona VPB post persona R supra acr. & quaerellae R quaerelae P 18 non om. V mulorum (orQ in ras.) R malorū V 20 Abimeleceh ex Abimelleceh V1 21 iniquitatem V in iniquitatS R iniquitate P in",
          "candidate_score": 0.629765,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_95_97",
          "bdc_text": "Nuperrime etiam Zusatum Soest . Zur Reformationsgeschichte von Soest s. Schl. 26845-26853a . Ferner Krafft 86-88. , opulenta Westphalie civitas , crassulos quosque explosit , et qui scripturas vere elucident , admisit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2897",
          "psc_text": "uitiorum aut comes sit aut causa, propheta testatartestatur dicens: incrnssatumincrassatum est cor populi Ijuiushuius. sed et Moyses inreligiositatem populi insolentis pronuntians ait: manducauit et bibit Iacob et repletus est et incrassatus est et calcitrauit dilectus. uirtutem dicti huius ex ipsa terrae natura absolutius intellegemus. namque scimus crassiores pinguioresque terras in eas scrobes, e quibus eifossaeeffossae sunt, ex solido non redire, quia erumpente earum crassitudine rursum ipsarum sunt incapaces. itaque secundum id, quod ait: tamquam crassitudo terrae eruptum est super terram, docuit exemplo, quia omnis terrae nostrae, id est corporis crassitudo ex naturae suae lege uitiis effossa erumpit et capax sui non est, in perniciem suam, ne in se reformari possit, exsestuansexaestuans. § 13 Erumpente autem hac crassitudine super se habet maerorem propheta dicens: dissipata sunt ossa nostra secus infernum. se dissipari, se dispergi, se secus infernum abigi in peccatorum calamitatocalamitate existimat. si enimunum membrum conpatitur, conpatiuntur et omnia membra. omnes",
          "candidate_score": 0.629256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_145",
          "psc_text": "beato Petro dicente: nunc uero quid temptatis dominum. ponere supra collum diseipulorumdiscipulorum iugum, quod neque patres nostri, neque nos potuimus portare? hoc ergo populorum iugum a se abiciunt, quia subditi eo fuerunt: uincula autem non sibi, sed gentibus disrumpunt. et ita utriusque sermonis ratio seruata est, ut., ubi uincula disrumpuntur. nullam personjupersonae sua* significnntiam addant, ubi uero abiciunt iugum, illic dicendo: abiciamus a no b is, non de aliis quam de se ipsis locuti intellegantur: ut graui isto et intolerabili abiecto suaui illo ac leui, ad quod inuitati sunt, euangelica? sanctificationis se iugo subderent, gentium autem uincula per libertatem pnedicationispraedicationis abrum- I'erent, secundum illud, quod in eiusdem psalmi commemoratione dixerunt: et nunc, domine, respice in minas illorum et da seruis tuis cum omni fiducia loqui uerbum tuum. hae enim apostolicaiapostolicae doctrinae omnium infidelitatum et peccaminum laqueos abrumpunt. § 10 Et quia superius duplex persona seruata est, cum ait: aduersus dominum",
          "candidate_score": 0.627952,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_68",
          "bdc_text": "transmiseras , respondiNicht erhalten. , nescius , an ea , qua decuerit , diligentia .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1472",
          "psc_text": "perfectam custodisecustodiae diligentiam in toto esse cordis officio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. . 1 Prov. XVII, 28 (LXX). 6 Phil. III, 5. 1 solomonia V inintellegenti sapientiam scripsi ἀνοήτῳ ἐπεϱωτήϭαπι ØOIpls. LXX) inintellegentia pientiam V inintellegendo sapientiam Rb inintellegendum sapientiam C intelligendo sapientiam p ignorando ... int sapientiam e 2 roganti C sapient roganti p(A) sapienter interrogantibus e sapientia deputatur ex sapientiam corr. m. 2 V 8 quod ex quid V 4 sapere credatur in marg. infer. add. C profecit r 6 octaua die E octaui diei VC circumciso C circumcisio V 7 gratii V gratia R 8 et sacramejito Cpe 9 lhs xps V christus R 11 sorutabor RCpE 12 inter ergo et seruat 4-5 litt. eras. R 14 in qua eruditus est V profetat VR 15 ut quisque V non add. m.",
          "candidate_score": 0.626993,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_97",
          "bdc_text": "Ferner Krafft 86-88. , opulenta Westphalie civitas , crassulos quosque explosit , et qui scripturas vere elucident , admisit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2897",
          "psc_text": "uitiorum aut comes sit aut causa, propheta testatartestatur dicens: incrnssatumincrassatum est cor populi Ijuiushuius. sed et Moyses inreligiositatem populi insolentis pronuntians ait: manducauit et bibit Iacob et repletus est et incrassatus est et calcitrauit dilectus. uirtutem dicti huius ex ipsa terrae natura absolutius intellegemus. namque scimus crassiores pinguioresque terras in eas scrobes, e quibus eifossaeeffossae sunt, ex solido non redire, quia erumpente earum crassitudine rursum ipsarum sunt incapaces. itaque secundum id, quod ait: tamquam crassitudo terrae eruptum est super terram, docuit exemplo, quia omnis terrae nostrae, id est corporis crassitudo ex naturae suae lege uitiis effossa erumpit et capax sui non est, in perniciem suam, ne in se reformari possit, exsestuansexaestuans. § 13 Erumpente autem hac crassitudine super se habet maerorem propheta dicens: dissipata sunt ossa nostra secus infernum. se dissipari, se dispergi, se secus infernum abigi in peccatorum calamitatocalamitate existimat. si enimunum membrum conpatitur, conpatiuntur et omnia membra. omnes",
          "candidate_score": 0.625712,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884",
          "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui",
          "candidate_score": 0.62552,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_130",
          "psc_text": "15 esse ex osse m. 2 V Moysis V quamuis ueteris testamenti uerba in litteris E 16 iam separatim R 17 mysteria secretiora V seniorib. ex seniores corr. m. 1 P'; R post senioribus haec praebet in marg.: q‹LXX seniores a mose instituti p pgenies in posteru sunt seruati 18 intimauerat ex intimauerant m. 2 V 19 euuangeliis VR 20 inquid Rl inquid V farisaei R farisei r 21 seruate et facite E 22 facta uero V 24 ante numero 2-3 liti. erat. R. hi itaque seniores libros hos transferentes et spiritalem secundum Moysi traditionem occultarum cognitionum scientiam adepti ambignaambigua linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nundantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scientia multimodam illam sermonum intellegentiam temperantes. et ex eo fit, ut, qui postea transtulerunt, diuersis modis interpretantes magnum gentibus adtulerint errorem, dum occultaoccultae) illius et a Moyse profectae traditionis ignari ea,",
          "candidate_score": 0.623935,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_41",
          "bdc_text": "abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2958",
          "psc_text": "24 to dauid G TUAA R ita enim habet id eat Bened. uia enim habet id est R enim habet id eet G id enim eat e 25 per eum G. sit. ex quo etiam psalmi superscriptione monstratur, in eum hominem, quem dominus adsumpsit in eo nascens et quem Dauid saepissime nominari docuimus, psalmum hunc spiritus uirtute prophetae ore cantatum. § 3 Benedictus dominus deus meus, qui docet manus meas in bellum et digitosmeosinproelium. si ob id gratulationi interfeetiinterfecti Goliae deputatur hic psalmus, quia dictum est: qui docet manus meas in bellum, accipiant ezemplumexemplum personeepersonae hoc potius domini conuenire. nam in septimo decimo psalmo, qui totus ex persona domini consistit, id ipsum dictum ita meminimus: qui doces manus meas in proelium et posuisti ut arcum aereum brachia mea. quod autem nihil in illum Dauid referri possit in omni psalmo, maxime his dictis docetur: audiuit de templo sancto suo uocem meam",
          "candidate_score": 0.623705,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2861",
          "psc_text": "rerum prsesentium admirabilem efficientiam et prophetiae indemutabilem ueritatem. § 14 Dehinc sequitur: caput circuitus eorum, labor labiorum ipsorum operiet eos. cadent super eos carbones ignis, et deicies eos, in miseriis non subsistent. post superiorem sermonem, in quo omnis ad deum de se fuerat oratio, nunc etiam interuentu diapsalma demutauit ordinem sensus. rettulit enim hac peccatorum iustissimam pcenampoenam, quos primum ipsum illud conuentus sui caput, deinde labor labiorum suorum et omne maledictionis opus operiet. ut enim omnibus sanctis caput Christus est ita omnibus iniquis caput diabolus est. testatur autem frequenter istos impios erga se circuitus dominus, cum ait: circnmdederuntcircumdederunt me gemitus mortis et rursum: tauri pingaespingues obsederunt me et iterum: circumdantes circumdederunt me et statim: circumdederunt me sicntsicut apes. quod autem principe diabolo haec gesta sint, testantur euangelia, cum dicunt: et inmisit se diabolus in cor IudseIudae, ut traderet eum. laboratum est autem multa uoce populi, cum adclamatum est: crucifige, crucifige.",
          "candidate_score": 0.623228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128_130",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 . Theodericus Bitter Wipperford.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_916",
          "psc_text": "aduersantem et bellari aduersus diabolum uincique resurreetionisresurrectionis fide mortem tali exultantis uocis nostrae, ut dictum est, iubilo. sciet hoc deo placitum esse, hoc spei nostrae testimonium esse, publicas uictricesque exultationis nostrae nocesuoces personare, quarum propheta non neglegens est, alio loco memorans: circumiui et immolaui in tabernaculo eius hostiam iubilationis. et ne inanem iubilationis huius doctrinam atque obseruantiam crederemus, alibi protestatur: beatus populus, qui scit iubilationem. necessarium ergo id fidei nostrae est, in cuius scientia beatitudo est. § 5 Nam primum in admonitionum ordine propheta disposuit, ut iubilet deo omnis terra, secundo, ut psalmum dicat nomini 20 Pa. XXVI, 6. 23 Ps. LXXXVin, 16. 1 positi igitur et nos sumus in uitae V 3 dimicantes propter quod monemur do V 7 oficium R 8 est ergo V 11 nictoriam V exul- tationis VPE exulta — ti == onis R audiat VRE audia~r t P 12 post ecclesiam supr. scr. & m.",
          "candidate_score": 0.623114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_330",
          "psc_text": "maliuolorum arbitria cedamus. interdum enim etiam regibus iniqua poscentibus turpi adulationoadulatione famulamur et uitiis alienis conscientiae nostrae infirmitate blandimur. ergo si iam in professione iniquitatis abruperit, ut in nersuexplicatur: ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus, oportet istius modi hominem apud nos non alicuius, sed nullius esse iudicii, ut sit nobis nullus, abolitus, interemptus. spiritalia enim tractantem et caelestia contuentem decet humana1 nequitisenequitiae despicere momenta et animo sublimi et excelso istiusmodi maliuolentiae hominem, tamquam nullus sit. opinari. § 13 Sed magnitudinem fidei nostrae nimium forte erexisse propheta aduersus iniquos iudicabitur. sed spectandum est, quid sequatur: ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus: timentes autem dominum magnificat. ergo, ut sine persomepersonae exceptione nullus nobis, qui malignus est, debet esse, ita et sine exceptione persontepersonae omnis, qui dominum timeat, honorandus est. non nos moueat innocens pauper, non ieiunans anus, non seruus fidelis, non confidens in ecclesiae habitatione peregrinus, sed omnes",
          "candidate_score": 0.622678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3142",
          "psc_text": "faciendam uindictam in nationibus, obiurgationes in populis; ad alligandos reges eorum in compedibus et nobiles eorum in manicis ferreis, ut faciant in his iudicium conscriptum: gloria hsec est omnibus sanctis eius. hoc ergo est canticum nouum, cum humiles terrae tribulatique corde regibus , constituantur in reges, cum existimati purgamenta mundi et uel abortiua gentium lumen mundi et ultores sint nationum. gladii enim bis acuti in manibus eorum sunt, quia sancto illi in Apocalypsi gladius bis acutus ex ore sit, iudicium undique potestatis exercens. nam et gladium uenit dominus mittere in terram, et sancti secundum apostolum mundum iudicabunt et in illis iudicabitur mundus. dictum est enim: autnescitis, quia angelos estis iudicaturi? fit ergo per eos uindicta in nationibus; deus enim in nobis est ultionum. obiurgatio deinde exeritur in populos; fidelis namque est, qui ait: arguam te et statuam hsec contra faciem tuam. sed argutionis huius hic exitus est, ut reges nationum",
          "candidate_score": 0.622452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_63",
          "bdc_text": "Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1730",
          "psc_text": "obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est ex offensa malorum. nostrum ergo est, modo utilis organi corpora nostra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atque utiliter coaptemus. propheta mandata dei diligit: et qui mandata dei diligit, iniquitatis uias odit. ut enim perfectae fidei obsequellse est, obcedientiamoboedientiam diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntate prsecurrerepraecurrere, ita et magnae innocentiseinnocentiae est, iniquitates non modo non agere, sed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum S Esai. XLVm, 7 sq.' 1 hoc",
          "candidate_score": 0.622253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2301",
          "psc_text": "quis timeat neque pareat, erit quidem timens ex trepidatione naturanaturae, sed non erit beatus ex timoris officiis. § 3 Multae autem sunt uiae domini, cum ipse tamen uia sit. sed cum de se loquitur, uiam ipse se nuncupat et rationem, cur se uiam nuncupasset, ostendit dicens: nemo enim potest ad patrem uenire nisi per me. uerum cum de prophetis ac scriptis eorum, quibus ad Christum pergitur, sermo est, tunc uiseuiae plures sunt in unam uiam undique congruentes; quod utrumque eodem per Hieremiam prophetam loco significatum est dicentem: state in uiis domini et interrogate semitas dei seternalesaeternales et uidete, quae est uia bona. et ambulate in ea. multsemultae itaque uiseuiae interrogandae sunt et in multis insistendum est, ut unam, quae bona est, inueniamus per multorum scilicet doctrinam unam uiam uitse seternaeaeternae reperturi. uiffiuiae enim in lege, uiseuiae in prophetis, uiseuiae in euangeliis, uiae in apostolis sunt, uiae quoque in diuersis praceptorumpraeceptorum",
          "candidate_score": 0.622194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_916",
          "psc_text": "aduersantem et bellari aduersus diabolum uincique resurreetionisresurrectionis fide mortem tali exultantis uocis nostrae, ut dictum est, iubilo. sciet hoc deo placitum esse, hoc spei nostrae testimonium esse, publicas uictricesque exultationis nostrae nocesuoces personare, quarum propheta non neglegens est, alio loco memorans: circumiui et immolaui in tabernaculo eius hostiam iubilationis. et ne inanem iubilationis huius doctrinam atque obseruantiam crederemus, alibi protestatur: beatus populus, qui scit iubilationem. necessarium ergo id fidei nostrae est, in cuius scientia beatitudo est. § 5 Nam primum in admonitionum ordine propheta disposuit, ut iubilet deo omnis terra, secundo, ut psalmum dicat nomini 20 Pa. XXVI, 6. 23 Ps. LXXXVin, 16. 1 positi igitur et nos sumus in uitae V 3 dimicantes propter quod monemur do V 7 oficium R 8 est ergo V 11 nictoriam V exul- tationis VPE exulta — ti == onis R audiat VRE audia~r t P 12 post ecclesiam supr. scr. & m.",
          "candidate_score": 0.622026,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128_130",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 . Theodericus Bitter Wipperford.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_773",
          "psc_text": "omnia omnibus Te. 14* neque IudseisIudaeis neque Graecis neque ecclesiae scandalum est, ne habeat aduersarius male de se quid loqui, illo quidem obtrectandi studium uoluntatemque retinente, quamuis se ille liberum ab omni obtrectationis occasione praestaret; quod et in boc sancto in siti currente cognoscimus. sequitur enim: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant, cum et conseruantes honorem suum probabilis uitae confessione benedicerent et interioris odii malignitate maledicerent. § 5 Sed id. quod sibi maxime salutare est, sanctus iste etiam diapsalma interueniente congeminat, indefessse in nobis confessionis perseuerantiam oportere esse demonstrans. sequitur enim: uerumtamen deo subiecta est anima mea, quoniam ab ipso est patientia mea. quia ipse est deus meus et saluator meus, adiutor meus, non emigrabo. in deo salutare meum et gloria mea. deus auxilii mei, et spes mea in deo meo. inpellant quidem isti inclinatum parietem maceriamque iam quassam et, benedicente licet ore, corde maledicant, scit tamen subiectam animam",
          "candidate_score": 0.621982,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_31_33",
          "bdc_text": "HBRG III 159-162. . Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_328",
          "psc_text": "falsitas conpararet, ita nunc, ubi obprobria aduersus proximos non sumenda decernit, habendam tamen rationem ipsius humilitatis adiecit. quae autem haec ratio sit. cohaeret in uersu: et obprobrium 11 Luo. XVIII, 11; 13. 1 innocentes R 2 exprobrent ex exprobent m. 2 V 3 penitentiae J. paenitenciae R 4 sed si quid in illis inourioaum si quid neglegens si quid neglegena si quid petulans ei quid petul incontinens V sed si quid in illis incuriosum si quid petulans si quid incontinens R 5 depraehenditur V 7 sup metam li 10 farisaei R farisei V in euuan- 11 geliie v R 11 consiste s V 12 aiout et ceteri V 15 mei peccato 24. 7 R qf. Sabatier III, 345 0rationi m. 1 V ante scriptara eras. sul R 17 mi- scrdam R 18 publicanus om. VR fariseus V farisaeus R honorem er homorem m. 2 V 19 proferebat Vb 22 post",
          "candidate_score": 0.62145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_331",
          "psc_text": "in conspectu eius malignus: timentes autem dominum magnificat. ergo, ut sine persomepersonae exceptione nullus nobis, qui malignus est, debet esse, ita et sine exceptione persontepersonae omnis, qui dominum timeat, honorandus est. non nos moueat innocens pauper, non ieiunans anus, non seruus fidelis, non confidens in ecclesiae habitatione peregrinus, sed omnes pari iudicio reuereamur, ut talis sit in eorum, qui timent dominum, magnifieatione humilitas, qualis esse debet in nihil sestimandisaestimandis maliuolis libertas. 3 constantiam V in eam V 4 ne — terreamur in marg. super. add. m. 2 V 5 maleuolorum R 6 etiam reb. V 8 iniquitati ≡ s (fuit es) V brupentitantV(aninprofesaionemi.eruperit?)10hominecorr.m.2V abruperit ita ut V (an in professionem i. eruperit?) 10 hominem corr. m. 2 V 11 sed nullius — ut in marg. infer. add. m. 2 V sit ex sed m. 2 V nnlluB om. R 12 et caelestia enim contuentem corr. m. 2 V 18 decet",
          "candidate_score": 0.621195,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2300",
          "psc_text": "PT 15 monitis VRPT monitionis G, possis monitionibus, sed cf. Acad. p. 81 16 fidere G confidere VRPT scribturam G V et nunc GVPT ex et quid nunc corr. R istrahel G V 17 posoit fcripsi possit G postulat VRPTE cf. Acad. p. 3,5 18 amboles G 19 eam GJ'RPТ om. Tn 21 tibi sit R 25 in ceteris GVR in fris T in terris P neque GRPT siquae T'. beatos esse, qui timeant, sed ei eo, quod in uiis domini incedant. timor enim, ut diximus, non in metu, sed in oboedientia est: et timoris testimonium est obsequella. ceterum, si quis timeat neque pareat, erit quidem timens ex trepidatione naturanaturae, sed non erit beatus ex timoris officiis. § 3 Multae autem sunt uiae domini, cum ipse tamen uia sit. sed cum de se loquitur, uiam ipse se nuncupat et rationem, cur se uiam nuncupasset, ostendit dicens: nemo enim potest ad",
          "candidate_score": 0.620538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.620053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_773",
          "psc_text": "omnia omnibus Te. 14* neque IudseisIudaeis neque Graecis neque ecclesiae scandalum est, ne habeat aduersarius male de se quid loqui, illo quidem obtrectandi studium uoluntatemque retinente, quamuis se ille liberum ab omni obtrectationis occasione praestaret; quod et in boc sancto in siti currente cognoscimus. sequitur enim: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant, cum et conseruantes honorem suum probabilis uitae confessione benedicerent et interioris odii malignitate maledicerent. § 5 Sed id. quod sibi maxime salutare est, sanctus iste etiam diapsalma interueniente congeminat, indefessse in nobis confessionis perseuerantiam oportere esse demonstrans. sequitur enim: uerumtamen deo subiecta est anima mea, quoniam ab ipso est patientia mea. quia ipse est deus meus et saluator meus, adiutor meus, non emigrabo. in deo salutare meum et gloria mea. deus auxilii mei, et spes mea in deo meo. inpellant quidem isti inclinatum parietem maceriamque iam quassam et, benedicente licet ore, corde maledicant, scit tamen subiectam animam",
          "candidate_score": 0.619902,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_8",
          "bdc_text": "Conquestus igitur sum crebro apud maxime familiares te anime mee dimidium immaturam mihi mortem ademisse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1099",
          "psc_text": "tempestatem esse conuersus, ut usque ad ultimae conlusionisconfusionis uerecundiam subiectus crucis morti per eam in se inimicorum capita conquassaret, spiritales scilicet nequitias potestatesque omnes et principatus aeris huius reddens ostentui triumpharet, cum eos seternitatiaeternitati paenae, postquam ipse et passus et mortuus est, destinaret. ob id ergo conuersus in prolundumprofundum maris intellegendus est, id est usque ad ultimas descendisse saeculi passiones, ut conculcans capita inimicorum ultionem diuiuaediuinae potestatis exereret. § 26 Quod ipsum uidetur sequens sermo conplecti, cum dicitur: ut intinguatur pes tuus in sanguine: lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. diuinae autem ultionis ira sub humamehumanae uindictaeuindictas significatur exemplo. ex Basan enim in profundum maiis conuersus ob id est, uti pes intinguatur in sanguine atque ab ipso sanguine, qui ex inimicis est, canum quoque lingua tinguatur. haec uero accidere solent omnibus bello consumptis et captiuitate deletis et pro uictorum arbitrio atque ultione punitis. per humanae itaque, ut dixi, consuetudinis",
          "candidate_score": 0.619627,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_97",
          "bdc_text": "Ferner Krafft 86-88. , opulenta Westphalie civitas , crassulos quosque explosit , et qui scripturas vere elucident , admisit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2896",
          "psc_text": "(if. Draeger hist. Synt. II, 61i, Petsckmig Viclor Vito p. 15, 5) quamdiu illis beneplacitum fuerit peccare (a ri rorr.) R quamdiu beneplacitum illis fuerit peccare E 12 absorpti E 13 nisi xpum G et quia G quia RE 15 cum se hia (?) G cum ei hi e absorbebunt** G absorbentur RE 16 absorbebitur E absorbetor R 18 mors R om. E 19 peccatum R peccatum est E 27 audiri Raudire E. § 12 Neque solum audient uerba, quae possunt, sed etiam id, quod sequitur, his accidet: tamquam crassitudo terrae eruptum est super terram. quod autem crassitudo impietatis et uitiorum aut comes sit aut causa, propheta testatartestatur dicens: incrnssatumincrassatum est cor populi Ijuiushuius. sed et Moyses inreligiositatem populi insolentis pronuntians ait: manducauit et bibit Iacob et repletus est et incrassatus est et calcitrauit dilectus. uirtutem dicti huius ex ipsa terrae natura absolutius intellegemus. namque scimus crassiores pinguioresque terras in",
          "candidate_score": 0.619413,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_929",
          "psc_text": "VR terribilis & in P. hominum. qui conuertit mare in aridam, in flumine pertransibunt pede. ipse enim deus esse intellegendus est, ex cuius terribilibus consiliis humanae saluti per haec opera eonsultumconsultum est: ut opinionem de deo — quia nemo eaelum contuens deum esse non sentiet — scientia nobis et cognitio talium operum de auctore confirmet. § 11 Verum haec, quamuis uirtutum dei opera sint, non tamen spei et saluti satisfaciunt uniuersorum. populo enim tantum legis mare in terram demutatum est eiusque itineri Iordanes aruit. sed quid hoc ad uniuersseuniuersae terrae salutem proficitVproficit omnibus enim hoc, quod uenite dictum est, competit; quia de uniuersis praescriptum erat: omnis terra adorent tibi. quid ergo mihi ad salutem tanto postea genito Iordanes turatum arefactus inpertit? inpertit plane. huius enim primum aquis peccatorum ablutio Iohanne psenitentiampaenitentiam praedicante donata est: et per quem populo in repromissionis terram iter fuerat, per eum uia nobis cselestiscaelestis regni et",
          "candidate_score": 0.619095,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1297",
          "psc_text": "cum ex uiginti duabus litteris omnis hebraeus sermo conueniat et octonos uersus litterae singulae explicent, numerus iste uersuum octonis partibus multiplicatus expletur. hanc igitur extitisse caosamcausam existimo, ut per litteras totius istius psalmi ordo decurrat: ut, sicut paruuli et inperiti et ad legendum inbuendi haec primum, per quae sibi uerba contexta sunt, litterarum elementa cognoscerent, ita et humana ignoratio ad mores, ad disciplinam, ad cognitionem dei per hanc singularum litterarum octonarium uiimerum ipsis uelut infantilis doctrinae initiis erudiretur. § 2 Arduum enim et difficillimum homini est, per se ipsum uel per saeculi doctores rationem praeceptorum caelestium consequi; nec naturae nostrae recipit infirmitas diuinis institutis, nisi per eius gratiam, qui haec ipsa dederit, erudiri. namque qui simpliciter ea, quae inter manus sibi inciderint, legunt, 3 n Tim. 3, 14 sq. 1 ad er ab corr. m. 2 V 2 Timothaeum R fide istudi (stud. å. ras.) i-aque (eraa, d?) R 4",
          "candidate_score": 0.618316,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_947",
          "psc_text": "benedicite gentes deum nostrum. non ex inani nostrum prophetiae sermo subiecit. non utique illos, quos deos putabatis, heroum nomina uel elementorum creationes uel metallorum materiem, sed nostrum et eum, cuius opera recensentur, qui terribilis in consiliis super filios hominum, qui conuertit mare in aridam, qui dominatur in uirtute sua in aeternum. hoc autem proprie apostolicseapostolicae doctrinae est, deum ex lege ac prophetis in enangeliiseuangeliis praedicare. § 18 Sed id, quod consequitur: et obaudite uocem laudis eius, intellegentiam confundit. uox laudis namque non eius, qui Iaudaturlaudatur, sed eius, qui laudet, auditur. et quomodo gentes, ut uocem laudis. obaudiant, admonentur? uerum et hic latinitas nostra proprietatem dicti in translatione non reddidit. nam hoc, quod nobiscum scribitur: et obaudite uocem laudis eius, a Graecis ita dictum est: ϰαὶ ἀϰουτίσατε τὴν ϕωνὴν τη̄ς αἰνέσεως avrov. quo uerbo id significatur, obaudiri posse ut efficiant uocem laudis eius: quod plenius intelleget, 1 terribilis RPE terribilia e",
          "candidate_score": 0.617536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_142",
          "psc_text": "prineipibusprincipibus congregatis. denique reges terrae cognominati sunt Herodes tetrarcha et Pilatus pra-tor. quia iure terreni imperii adstiterunt. ceteri auteniautem, qui in unum conuenemntconuenerunt, neque principes terrae sunt. neque principes sacerdotum, quia nec ius regni sui prwtori Romano et tetrarchae subditi obtinebant, neque ultra iam principes sacerdotum cognominari merebantur, quia impii in deum ac dominum ipsius sacerdotii extitissent. § 9 Et quia non ambiguum est, ex persona dei Patris secundum apostolicam auctoritatem psalmum caeptum esse, quippe cum dixerint: qui perosper patris nostri Dauid. sancti pueri tui, dixisti, idcirco enim ad intellegendam persomupersonas demutationem ab interpretantibus interiectuminterfectum diapsalma est, licet in libris Hebraorum non contineretur. persona ergo, quaquas? demutatur, apostolorum esse intellegenda est, dicentium: dis rumpamus uincula eorum et proiciamus a nobis iugum ipsorum. detestari eos necesse est quod arguunt. horum ergo, qui et fremuerunt et inania meditati sunt, uincula disrumpunt et iugum abiciunt. et non ambignumambiguum est, quin. differat iugum abicere",
          "candidate_score": 0.616852,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1423",
          "psc_text": "auferri a se obprobrium contemptumque precatur, ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguitionis et obprobrii causam, quam a se deprecatur auferri, sed per deuotionem exquisitorum testimoniorum eam sperat auferri. § 20 Exquirit autem testimonia dei propheta non in otio, neque in insolentia rerum secundarum, sed exquirit multis aduersum se residentibus, multis aduersum se conloquentibus dicens: etenim sederunt principes et aduersum me detrahebant. scit omnem prophetiae fidem mundi huius perosam esse principibus; scit et apostolos cunctis futuros propter Christianum nomen odiosos. sedent aduersus prophetam principes et detrahunt tunc, cum audiunt Esaiam dicentem: audite uerbum domini principes Sodomum, et intendite legem dei populus GomorrseGomorrae. ex consilio enim talium Esaias sectus est, Hieremias quoque carcere clauditur, Daniel leonibus fame ad sseuitiamsaeuitiam incitatis obicitur, ZaehariasZacharias inter templum et altare occiditur, apostoli caeduntur, desecantur, crucifiguntur, ut prsedicatiopraedicatio dei auferatur, ut doctrina prophetiseprophetiae inhibeatur, ut uitseuitae aeternae uia obssepiaturobsaepiatur. sed hos principum",
          "candidate_score": 0.615626,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_8",
          "bdc_text": "Conquestus igitur sum crebro apud maxime familiares te anime mee dimidium immaturam mihi mortem ademisse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1098",
          "psc_text": "(g ex c) regis P cf. Acad. p. 22 17 interpraetio V1 19 seruientes P a farao VRP 20 perdidissed id in V perdidisset id t in R 21 id es corr. m. 2 V esset V cj: Hartel Lucif. p. 376 est RP7' sit E 23 aq. usque usquae corr. m. 2. V, ad animam meam; infixus sum in limum profundi etnon est substantia; ueni in altitudinem maris, et tempestas demersit me, non ambigendus est post humani corporis pudoreuipudorem — quia ipsae illae corporum atque clementorumelementorum nostrorum origines sint pudendmpudendae — in hoc mare, id est in hanc saeculi tempestatem esse conuersus, ut usque ad ultimae conlusionisconfusionis uerecundiam subiectus crucis morti per eam in se inimicorum capita conquassaret, spiritales scilicet nequitias potestatesque omnes et principatus aeris huius reddens ostentui triumpharet, cum eos seternitatiaeternitati paenae, postquam ipse et passus et mortuus est, destinaret. ob id ergo conuersus in prolundumprofundum maris",
          "candidate_score": 0.614932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_579",
          "psc_text": "certae m. 1 V aeternae et PT. § 16 Nam interiecto diapsalma omnem his ob inpsenitentem impietatis professionem spem recidit dicens: non enim est illis commutatio et non timuerunt. omnes secundum apostolum resurgent, sed non omnes commutabuntur, quia non timuerunt deum. fas enim fuerat ignorantes in homine deum resurgentem tamen deum ex mortuis credidisse, patente his etiam post passionis piaculum psenitentiapaenitentia et indulgentia. non enim solum non timuerunt deum, sed cum ad retribuendum his manum extendisset, id est auxilium obtulisset, contaminauerunt testamentum eius: cum eum, qui testamento legis ad salutem prsenuntiatuspraenuntiatus est, reppulerunt. sequitur enim: extendit manum suam in retribuendo. contaminauerunt testamentum eius: diuisi sunt ab ira uultus eius. et idcirco demutatio his non relicta est, quia pro peccato semel mortuus et resurgens eos tantum demutatione donauit, qui secum per fidem et commortui sunt et resurgent. hos autem ab ira uoltas sui eoersaeuersa ciuitate diuisit partemque eorum cum infidelibus ponens",
          "candidate_score": 0.614617,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2105",
          "psc_text": "17 adhorant R airtutes caelestes R uirgines oaelestes G caelestes uirtutes PT 19 nomini dni GR dfli nomini PT 21 nomini ex nomine m. 1 R 28 tribunalia V thronos RPT 25 iudicabunt VE iudicant RPT condemnabit RPTE b et ipsa iudicauit V nineuitae V niniuetae T. condemnabunt; quia hi paenitentiam super lonse praedicationem egerunt et illa ex ultimis terrae partibus ueniens sapientiam Salomonis audiuit: in quibus ecclesiae praefiguratio est, qusequae peregrina et incognita et psenitentiaepaenitentiae credidit et sapientiam desiderauit audire. § 10 Hic igitur sedes . iudicii erit, ubi in testimonium Israhel tribus domini ascendent ad nomen domini confitendum, in ecclesia scilicet, sanctorum lapidum ciuitate, quae domus domini est. ait enim: quia illic sederunt sedes in iudicium. sedes super domum Dauid. Dauid nunc quoque, sicut in ceteris locis, domino nomen ex corpore est. scriptura enim. ubicumque mentionem adsumendi corporis facit, Dauid eum solita est nuncupare, nomen ei ex parente",
          "candidate_score": 0.61086,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1179",
          "psc_text": "V in portam V 20 biberant ex ibierant m. 2 V ei in ras. R 21 usq. adorandi V 22 contumeliam (liam add. m. 2) V 28 omnes effectus V et add. m. 2 V 24 lazarum ex ladiaram r (et sic infr.) 25 post lugebat eras. et R in habitantia enim luctu R effectus e 26 cuius et ex cum m. 2 r. et ex mortuis excitaturus erat, fleuerit, omnis ipse euangelii sermo declarat. sed cum resurrectionis fidem nullam futuram in ipso resurrectionis opere fleuisset, fletus eius in parabolam profecit, ut et tum docimentum amoris sui in Lazarum flendo dictus sit praebuisse et a plerisque hodie, quia fleuerit, arguatur o infirmus. in ebriis autem psallentibus et his, qui in porta sederent, detrahentibus omnium etiam infirmorum in eum contumelisecontumeliae per hanc consuetudinem uulgi docentur. adeo autem nullum genus hominum de eo tacuisse manifestum est, ut Cleophas ei, qui tamquam rerum",
          "candidate_score": 0.609711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1967",
          "psc_text": "in terra uel jn anno atque annis sub sanctificatione huius numeri coptiflenturcontinentur, cum usque ad illam quinquagesimae aeternam requiem, quod est sabbata sabbatorum, septenus numerus expleatur. multa auteniautem de numeri huius sanctificatione sunt cognita, ut ipsa dierum constitutio, ut angelorum throno dei adstantium electio, ut spiritalioftl potestatum et requiescentium gratiarum in domino plenitudo. certe iudicia iustitiae dei hoc in numero laudari a propheta conuenit, per quem et in quo earundem iustificationum uirtus et constitutio continetur. § 6 Non alius autem nunc prsedicationispraedicationis propheticse ordo est, quam fidei. nam et tolerantia persecutionum et formido uerborum et laetitia eloquii et odium iniquitatis et amor legis et laudatio iustitiae etomneomnino, si quod aliud in legemandatumestin huius tantum praecepti obseruatione concluditur: diliges proximum tuum sicut te ipsum. hoc holocaustis, hoc sacrificiis omnibus maius est, unum atque idem sibi meminisse cum alio corpus esse, qui Christi est. et ut corpus suum, id est ut se",
          "candidate_score": 0.608446,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11",
          "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et",
          "candidate_score": 0.606974,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1859",
          "psc_text": "manus hominis scientis litteras et dicetur ei: lege hoc, et respondet: non possum legere, signatum est enim. § 4 Sed declaratio uerborum mysticorum per euangelia praestatur, ubi legis occulta et abscondita prophetica mandata domino in corpore manente panduntur. ex quibus primum fides discitur. ubi enim ea, quae a prophetis dicta sunt, per eum rebus et operibus explentur. cum uirgo parit, cum deus uerbum est et uerbum caro fit et habitat in nobis, cum muti loquuntur, cum surdi audiunt, cum claudi incedunt, cum leprosi emundantur, cum caeci uident, cum djemoniacidaemoniaci curantur, cum mortui resurgunt, declaratio haec uerborum dei nostram ac natonenaturae obscuritatem fidei luce clarificat. tunc enim intellegimus resurrectionis gloriam, iudicii potestatem, aeternitatis honorem. et intellegimus hsechaec paruuli, uel ad innocentiam renati uel per ignorationem inperiti. hsechaec declaratio uerborum dei et intellegentia paruulis praestita cuius temporis aetatisque res esset, dominus ipse in euangeliis demonstrat dicens: confiteor tibi, domine caeli et terrae,",
          "candidate_score": 0.605971,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1333",
          "psc_text": "Re 22 neglegens VCe 23 oportet (p ex corr.) R oportere C oporteret e scrutatio VCe 24 exquirunt RCpe 25 caeleBtiu V. corde dei testimonia inquirenda sunt, ut, quia sunt et alia, quae dei non sunt, ea, quae dei discimus esse, non auocato in alia negotia corde scrutemur. § 10 Succeditdeinde hicuersus: non enim, qui operantur iniquitatem, in uiis eius ambulauerunt. in primo uersu singulariter uia commemoratur, in hoc tertio plures. ex quo intellegendum est, per multas uias ad unam perueniri; in qua quisque inmaculatus si sit, hiehic beatus est. de plurimis autem uiis atque una Ieremias paria testatus est dicens: state in uiis et interrogate uias domini reternalesaeternales et quaerite, quse sit uia bona. in plurimis ergo uiis standum est, et plurimae interrogandae sunt: et hre quidem plures et domini sunt et seternalesaeternales, et in his cernendum est, quae sit uia optima. uiaeuise plures sunt et plurima domini mandata,",
          "candidate_score": 0.595428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2380",
          "psc_text": "nunc ultra oceanum est, nunc in caelos euolat, nunc in abyssis est, nunc orientem occidentemque perlustrat, dum numquam, 11 Gen. II, 7. 16 cf. Rom. VII, 22. 1 deleramenta VP 8 cohartatur V 4 qui addidi cf. p. 649, 28 deus autem, qui cet. ubicumque RPTb ubique Ve 5 nuequam ipse non totus est VR ipse nusquam non totus 3 T nusquam ipse non totus e ipse nusquam non totus Pb cum VRPTb cumq; e. 6 inchoaret VPTE inchoaretet R 7 conposuit RPTE corpasposuit V 8 (liuino VRT deu = no P 9 incõpraehensibili VR 12 snmptum RPT aump**8 V rursum f,P rursus VT 18 inspirationem VRP* spirationem PiT factam VRT factus CB in TaJl.) P 15 foede V1 copulatam RVlP copnlatum V copulatam fuitse T 16 scit se VRP om. T per interiorem — dissidere um. PT 18 lege VPT legi ex lege m..'/ R 19 uoluptates VRT uoluntatis",
          "candidate_score": 0.590167,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_407",
          "psc_text": "VP'T 8 in dm̃ R 8 exurat E uennis ex uernis m. 2 V 9 adsumat V quid om. V timentea ez timent m. 2 Y 11 in multitudinem V std. cf. supr. p. 111,4 12 eise om. PTe opolentia V 14 religiosos (o in rcu.) R ante quod supr. scr. putant at. 3 R 16 bonoru ex busnoru m. 1 V 16 et ob hoc (ob supr. scr. m. 2) P inexcosabilis ex inexeusabile P inexcusabilis ex inexousabis V auaritiae ait E 18 contepnere R 20 aliquis scripsi aliquid R aliquem VPTB cf. Abk. IV, 62 sane P profectum ex praefeotum m. 2 V 11 subfossum R 92 aliusquae ex aliusque m. 2 V 28 exoidat PT otetur ex utatur m. 1 P utatur V utitur e 24 in nitam V abuerit ex *luerit WI. 1 V 85 fouerit V. -XXII. Hilar. Pict pars I. 8 aut captiuum libertati",
          "candidate_score": 0.585992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1492",
          "psc_text": "corr.) R in semitS VR postulauit E 6 et tS q a se cii p et tunc quae cum C humilitatis atque officii sui om. Cp adquae V1 om. R 7 confusione R dens om. V tribuat ex tribuit m. 2 V post tribuat in R eras. repetitum a nobis et spatium IMC. 10-12 litt. est ergo a nobis pE est ergo C 8 munis R et hinc R 12 in inutilitatem Cp ita h. l. om. VCpE 18 in testimonia tua RE 14inauaritia VR 15 ambiguo V utriusque intellegentiae pe opportunum est R positum est Cpe 16 sicut VCpE 17 et antiqua R 18 sic R, nisi quod post cuiusque add. est, de cuivs oritfine cf. praef., VCpe haec ita habent: proprietatem intellegentiae huius quae est difficilis captantes (captantibus C); interpolationem iam . Btned. senserunt 19 hi (hii) post dixerint supr. scr. m.9 R dixerit VI dixerunt C in",
          "candidate_score": 0.585429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_7",
          "psc_text": "16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam, qui sine inseriptioneinscriptione medii sunt, eius sint, qui in anterioris psalmi superscriptione auctor caeptus sit anteferri. § 4 Quod si forte aliquis per id intellegentiseintellegentiae huic fidem detrahet, quod in his psalmis, qui eum psalmum. cui Moyses auctor praelatus est, subsecuntur, scriptum sit, id est in nonagesimo octauo: Moyses et Aaron in sacerdotes eius et Samuel inter inuocantes nomen eius, non posse a Moyse eum prophetatum uideri, cum Samuel nomen, qui tanto postea. quam Moyses, natus est, extet in psalmo, meminerit, nallinulli mirum aut difficile uideri oportere, ut tantus propheta tontitanti prophetae, postea licet futuri. nomen ediderit, cum in Regnorum",
          "candidate_score": 0.584949,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1175",
          "psc_text": "2 V efferuescentem P 17 et om. VRP 19 cupiditatium V 20 maledictorum ex maledictarum R congesta om. r 21 autem add. m. 2 V obprobria RP 22 blasfemus VRP 23 belzibul V enim (nim in ras.) V subiecit (e in ras., it ex et m. 2 n r V PE 24 opprobia V obprobria et sic etiam infr. R 25 blasfemiae VR. XXII. Hilar. PJcU pars I. 21 exprobret, ingeritur; sicuti dsemoniidaemonii infamia ei magis, qui a deo sit alienus, est propria. qusequae cum omnia ei exprobrata sunt propter domus dei zelum, eorum, qui deum exprobrant. super eum opprobria congeruntur. et huius dicti ad Romanos apostolus scribens sub huius significationis meminit intellegentia. § 12 Ipsa etiam ieiunii continentia recidit in opprobrium, cum a diabolo temptatur, cum in templi pinna locatur, cum supra montem fertur, cum postremo ad adorandum satanam totius mundi ambitione temptatur. flet interdum et ingemescit et Jxistis",
          "candidate_score": 0.584536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_239",
          "psc_text": "in nouum Christi hominem deposito uetere renascamur, et tunc per hunc nouae natiuitatis profectum in beatam illam ac deo placentem iteratae reparationis nostrae speciem reformemur. § 42 Cuius boni non ignarus propheta post haec hortatur et dicit: et nunc reges intellegite, erudimini qui iudicatis terram. seruite domino in timore et exultate cum tremore. adprehendite disciplinam, ne forte irascatur dominus, et pereatis de uia iusta. 10 I Cor. XV, 42. 2 etiam intelligitur illa E 4 prout da enim R prout enim ei VK in om. V 5 ex ueteri E 6 materiae R 7 corporu incorruptionis V 11 in incorruptione ex in corruptione m. 2 V 19 resurgit semper restitui, quia cod. V honc formam, quae textui graeco ei antiquis uersionibus Italicis respondet (Sabatier 111, 718), primo loco excepto constanter repetit. reaurget RE 18 reaurget spiritale (om. corpus) RE 16 confringit VR t 19 uitae om. R 20 uetere R",
          "candidate_score": 0.583632,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_140",
          "psc_text": "RE 3 post eius R h. f. inepte etiam uers. !• pgalmi adimxit disrupamus uincula eorū et cpiciamus a nobis iugu ipsoru 7 ei consilium R praescribsit VR 8 illorum RE 9 omni fiducucia ex omnib fiducuciae m. 2 V 10 profetiae V 11 adque VR 12 principibus et regibusE 13 tetrachae V 14 in dño V15 scientiam sup. lin. a m. 2 V 19 quaeq R queq. V usque ad dm V 20 adque V adq R honore sup. lin. a m. 2 V 21 capud VR 24 id est inania V 25 eum E 26 intellexerunt E 27 non sup. lin. r tantum ex tanto m. 2 V habralme R 29 istrabel V. continebatur. et hoc in Actorum libro ita scribitur: erant autem in Hierusalem habitantes Iudsei, uiri timentes deum, ab omni gente, quae sub caelo est. populi itaque isti meditati inania sunt ex multis populis in unum",
          "candidate_score": 0.583178,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_6",
          "psc_text": "R dicetur rDE in supr. add. m. 1 R progatia hil phetis r 11 congre R 13 suprascriptionibus r ni R 14 ita dictum r d1 a repperiatu R 15 sine ex sint R 16 pferantur R 17 qui sub (sub in marg.) R diuersorum om. re auctorum om. R 18 antiquorum ' latinorum H, sed cf. infr. p. o, 2.i 20 ponitur R (cf. infr. p. o, 4) praeponitur rDE quae deinceps R 21 illiu' R eius rDE existimant! ante prioris psalmi R, sed cf. infr. p. 5, o 22 usque eum R in quo rd* (cf. infr. p. 16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam,",
          "candidate_score": 0.582924,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_434",
          "psc_text": "= gens (li eras.) P 14 adiecit dicene PE 16 ut uideret om. PT super filios — uideret om. R (h. I. Vr, qui omnia praebent, etiam textu LXX Tisch. conprobantur) aut om. PT 17 quotiensque V quotiensq R quotiens PTE (q/7. quae e dixi Acad. p. 29) 18 enoch ante dilubium V eligit (sed e denuo eras.) R elegit V 19 isac V sponsioni suae promitti V 20 potioris populi Vr primogtenita R 21 praefecit V 22 in R dQ postea eras. profetas re VP 98 ex istius modi V istius modi PTE 24 & quirens R exquirens paT et exquirens P*e. § 6 Non est autem facile illud, ob quod deus progpicereprospicere dignatur, ut uideat: magnumque est illud, quod tam studiose, an in aliquo reperiri possit, inspicitur. prospicit enim e caelo deus, ut uideat, an se quisquam hominum inteliegenterintellegenter exquirat quotum enim quemque hominum mueniesinuenies, qui secundum perfeetamperfectam",
          "candidate_score": 0.581609,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_59",
          "bdc_text": "renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1840",
          "psc_text": "R 26 thensauro • VC thesauro RpE & quem p. interdum sub falsae opinionis errore inprudentium mentibus diabolus insinuat. sed a deo intellegentiam propheta postulat, ne sibi inanis intellegentia subrepat, qualis gentium, qualis Iudaeorum, qualis hsereticorumhaereticorum est: et postulat ob id, ut testimonia dei sciat, qufequae sub testibus tradita sunt, quae sub testibus neglecta et uiolata esse exprobrantur, quae in aduentu eius, ob quem testato dicta sunt, neglecta et fastidita uindicabuntur. § 14 Et horum quidem testimoniorum tempus non ignorat propheta dicens: tempus faciendi domino: dissipau e run tin i qui legem tuam. lex populo sub testibus data est: quae cum dissipata et abiecta a ludeeisIudaeis est, tum fuit tempus domino ea, quae continebantur lege, faciendi. pollicitus enim in lege est, ut salutem gentibus daret, ut ipse sibi hominis corpus, qui secundum imaginem et similitudinem dei est factus, adsumeret, ut dissipata lege fidei gratiam donaret. temporis huius meminit per Esaiam",
          "candidate_score": 0.58103,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf031",
      "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses",
      "max_score": 0.691521,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_110",
          "bdc_text": "Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_20",
          "psc_text": "Dei nutu et misericordia et gratia fiant omnia. VERS. 29, 30. Quoniam vobis donatum est a Christo. Omni exhortatione praecepta haec jungit: pertinet enim digne in Evangelio Christi conversari quid sit, sic ostendere secundum superiora praecepta: et nunc cum exhortatio adjungitur ut credant in Christo; neque tantum credant, sed ut etiam patiantur pro illo. Quae autem patiantur, subjungit: vel quae in me vidistis, vel quae de me audistis: hoc est enim digne in Evangelio Christi conversari, et hoc dono datum est nobis pro Christo, quoniam ille mysterium complevit, et ad liberationem nostram passus est omnia. Pro ipso igitur donum nobis dedit, ut credamus in eum. Magnum autem donum, si sola in eum fide tantam gratiam meremur. Sed ita credamus, ut etiam patiamur pro illo; hoc enim subjungit: Id ipsum certamen et agonem habentes, quem et vidistis in me, et audistis de me. Ut vos quoque credentes in Christo, patiamini omnia",
          "candidate_score": 0.691521,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_17",
          "bdc_text": "Qui cum nunc te adhuc incolumem agere audiant , obnixe congratulantur .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_77",
          "psc_text": "Quid est denuo gratulemini? ut cum in tristitia fueritis; sic enim supra dictum, audieratis illum esse infirmum, nunc rursus gaudeatis, cum eum videtis. An denuo, quia post gravem valetudinem audierunt illum sanum factum, et gratulati sunt, nunc autem si eum videant, denuo gratulabuntur? Quod autem adjunxit, et ego sine tristitia sim, quia si supra dixit ministrum sui desiderii esse Epaphroditum, utique cum illum mittit, quasi videri potest tristis: sed quoniam et ille desiderabat illos, et gratulabuntur si illum viderint, poterit Paulus esse sine tristitia. VERS. 29, 30.-- Excipite ergo illum in Domino cum omni gratulatione; et eos qui hujusmodi sunt, in honoribus habetote. Quoniam propter opus Christi usque ad mortem accessit, exponens in incertum animam suam, ut suppleret id quod defuit vobis circa meum obsequium. Commendatio est haec, ut Epaphroditum suscipiant. Dat autem gratiam causamque commendationi; in Domino, inquit, excipite; id est ut eum, qui minister sit Domini: vos qui",
          "candidate_score": 0.633877,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf036",
      "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum",
      "max_score": 0.691515,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_55",
          "psc_text": "Gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Ephes. I, 4) . Opera quoque nostra Dominus ipse testatur dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Tamen quia ista cum habemus non habemus ex nobis nata, sed a Deo donata, sicut Apostolus dicit: Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus 13 quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12) ; et quia quaecunque nobis facienda donat, sicut habere non possumus, nisi ipse nobis largiatur, sic facere non possumus, nisi ipse nobis quae largitus est operetur, CAPUT XV. Non debemus nobis aliquid boni operis tanquam nostrum ascribere. In hac vita nemo perfectus nisi spe futurae gloriae. Paulus perfectus et imperfectus. Propterea nullatenus sinimur, imo salubriter prohibemur, tam in",
          "candidate_score": 0.691515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_110",
          "bdc_text": "Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_37",
          "psc_text": "Deo nobis donari B. Paulus apostolus ostendat, dicens: Vobis enim donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini (Philip. I, 29) , quod utrumque pertinet ad gratiam praesentis bonae vitae, illam tamen futurae vitae gratiam omnibus praesentis temporis passionibus anteponit, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18) . Et alio loco: Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis (II Cor. IV, 17) . CAPUT XI. Gratia praeveniendo incipit et subsequendo custodit opus bonum. In praedestinatione continetur omnis gratia vocationis, justificationis et glorificationis. Hanc gratiam non solum in praesentis vitae justificatione, sed etiam in futuri saeculi remuneratione, dicit gratiam permanere, et super nos, hoc est super omnia bona cujuslibet hominis merita in Dei bonitate asserit abundare, dicens: Ut ostendat",
          "candidate_score": 0.687438,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_55",
          "psc_text": "Gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Ephes. I, 4) . Opera quoque nostra Dominus ipse testatur dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Tamen quia ista cum habemus non habemus ex nobis nata, sed a Deo donata, sicut Apostolus dicit: Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus 13 quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12) ; et quia quaecunque nobis facienda donat, sicut habere non possumus, nisi ipse nobis largiatur, sic facere non possumus, nisi ipse nobis quae largitus est operetur, CAPUT XV. Non debemus nobis aliquid boni operis tanquam nostrum ascribere. In hac vita nemo perfectus nisi spe futurae gloriae. Paulus perfectus et imperfectus. Propterea nullatenus sinimur, imo salubriter prohibemur, tam in",
          "candidate_score": 0.676638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_110",
          "bdc_text": "Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_3",
          "psc_text": "loquens fidelibus, evidenter ostendit: Nemini quidquam debeatis, 2 nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8). Quis autem fateatur debitum, si neget acceptum? In eo igitur, quod nos debere dicimus, profecto nos accepisse monstramus. Dicit quippe B. Apostolus: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis (Rom. V, 5)? Nam et alio loco testatur: Quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Qui ergo nobis dedit quod reddendo debeamus, ipse nobis donabit facultatem qua possimus reddere quod debemus. Ille igitur auctor est debiti, qui auctor est doni. Nam et seipsum sua largitate dignatus est facere debitorem, non quia indigens ab aliquo accepit, sed quoniam abundans largiter tribuit. Seminecem quippe suo jumento impositum, stabularioque curandum tradens, duobus denariis datis, ita se debitorem profitetur, ut diceret, Si quid supererogaveris, cum venero, reddam tibi (Luc. X, 35). Quid est autem, si",
          "candidate_score": 0.674442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_37",
          "psc_text": "Deo nobis donari B. Paulus apostolus ostendat, dicens: Vobis enim donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini (Philip. I, 29) , quod utrumque pertinet ad gratiam praesentis bonae vitae, illam tamen futurae vitae gratiam omnibus praesentis temporis passionibus anteponit, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18) . Et alio loco: Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis (II Cor. IV, 17) . CAPUT XI. Gratia praeveniendo incipit et subsequendo custodit opus bonum. In praedestinatione continetur omnis gratia vocationis, justificationis et glorificationis. Hanc gratiam non solum in praesentis vitae justificatione, sed etiam in futuri saeculi remuneratione, dicit gratiam permanere, et super nos, hoc est super omnia bona cujuslibet hominis merita in Dei bonitate asserit abundare, dicens: Ut ostendat",
          "candidate_score": 0.671819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_55",
          "psc_text": "Gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Ephes. I, 4) . Opera quoque nostra Dominus ipse testatur dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Tamen quia ista cum habemus non habemus ex nobis nata, sed a Deo donata, sicut Apostolus dicit: Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus 13 quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12) ; et quia quaecunque nobis facienda donat, sicut habere non possumus, nisi ipse nobis largiatur, sic facere non possumus, nisi ipse nobis quae largitus est operetur, CAPUT XV. Non debemus nobis aliquid boni operis tanquam nostrum ascribere. In hac vita nemo perfectus nisi spe futurae gloriae. Paulus perfectus et imperfectus. Propterea nullatenus sinimur, imo salubriter prohibemur, tam in",
          "candidate_score": 0.6708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_110",
          "bdc_text": "Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_56",
          "psc_text": "habere non possumus, nisi ipse nobis largiatur, sic facere non possumus, nisi ipse nobis quae largitus est operetur, CAPUT XV. Non debemus nobis aliquid boni operis tanquam nostrum ascribere. In hac vita nemo perfectus nisi spe futurae gloriae. Paulus perfectus et imperfectus. Propterea nullatenus sinimur, imo salubriter prohibemur, tam in nostra fide quam in nostro opere, tanquam nostrum nobis aliquid vindicare. Dicit enim Vas electionis: Quid autem habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis (I Cor. IV, 7) ? Et in sancto Evangelio praecursoris dominici vox est: Non potest homo accipere quidquam, nisi datum ei fuerit de coelo (Joan. III, 27) . Jacobus quoque apostolus protestatur: Quia omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum est descendens a Patre luminum (Jac. I, 17) . Quod est autem magis donum perfectum, quam glorificatio futura sanctorum? Nunc enim divinorum munerum (ut ita dicam) nondum est perfecta perfectio,",
          "candidate_score": 0.670336,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine",
      "max_score": 0.691225,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_2",
          "psc_text": "hinc angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere? Unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. Deberet quidem tantum scribere potius ad me, quam ad alterum de me: sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. Nec consulendum me putavit, ubi sibi videtur minime dubitandum, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. Obtemperavit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse compulsum. Et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit; non eum conviciantis voluntate crediderim, sed diversa sentientis necessitate fecisse. Ubi enim mihi animus erga me",
          "candidate_score": 0.691225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47_49",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere . Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_2",
          "psc_text": "hinc angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere? Unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. Deberet quidem tantum scribere potius ad me, quam ad alterum de me: sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. Nec consulendum me putavit, ubi sibi videtur minime dubitandum, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. Obtemperavit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse compulsum. Et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit; non eum conviciantis voluntate crediderim, sed diversa sentientis necessitate fecisse. Ubi enim mihi animus erga me",
          "candidate_score": 0.678251,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48_50",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit . Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_1",
          "psc_text": "nobis amica diligentia demonstrasti, quod mihi duos libros, ejus quidem hominis quem penitus ignorabam, nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris (sic enim praenotatum ibi nomen ejus inveni), proxime praeterita aestate misisti; quamvis mihi, eo quod absens fuissem, in autumni fine sint redditi. Quomodo enim tu charissimus meus posses vel deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas venissent cujuslibet hominis qualescumque litterae, licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur verbis meis, quae in quibusdam opusculis edidissem? Hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. CAPUT II. 2. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum enim aliter quaedam quam ego",
          "candidate_score": 0.672975,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_48",
          "bdc_text": "Attamen ego illis , quae , ut dixi , verisimilia non videbantur , quantum potui , reclamavi , tanto etiam confidentius , quod alia conditio et oportunitas perferendis ad te , hominem mihi amicissimum , litteris oblata sit .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_2",
          "psc_text": "hinc angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere? Unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. Deberet quidem tantum scribere potius ad me, quam ad alterum de me: sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. Nec consulendum me putavit, ubi sibi videtur minime dubitandum, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. Obtemperavit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse compulsum. Et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit; non eum conviciantis voluntate crediderim, sed diversa sentientis necessitate fecisse. Ubi enim mihi animus erga me",
          "candidate_score": 0.659648,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_45_47",
          "bdc_text": "et innumera alia ? Quae , cum loci et gentes pene incogniti , recensere non valeo , quibus vero mea pro capacitate et modulo ex tuis litteris doctus restiti . Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_2",
          "psc_text": "hinc angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere? Unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. Deberet quidem tantum scribere potius ad me, quam ad alterum de me: sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. Nec consulendum me putavit, ubi sibi videtur minime dubitandum, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. Obtemperavit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse compulsum. Et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit; non eum conviciantis voluntate crediderim, sed diversa sentientis necessitate fecisse. Ubi enim mihi animus erga me",
          "candidate_score": 0.655798,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1",
      "max_score": 0.691213,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81_83",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 . Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_409",
          "psc_text": "saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. § 23 prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sangninemsanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia αΒCGγ",
          "candidate_score": 0.691213,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_409",
          "psc_text": "saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. § 23 prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sangninemsanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia αΒCGγ",
          "candidate_score": 0.684527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_457",
          "psc_text": "quoniam alibi plenius diximus, hic transcurrendum uidetur. meritoque sanctus Dauid de hac c historia mysticum psalmum quinquagensimum scripsit propter Bersabee nuptias dicens: in plurimum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. si iniquitatem suam dei amicus agnoscit et meritis suis obstare delictum, si denique deo peccasse 88 confitetur, cur tu de confessione criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit pudori? § 39 ergo cum Dauid Bersabee historiam non D praetermiserit in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus dominicis non praetelmissampraetermissam, quia et ipse Dauid, qui eam accepit in uxorem sibi, generationis dominicae secundum carnem praecessor adseritur, cuius speciale, ut diximus, meritum, ut ecclesiae in hoc mysterio uideret exortum et acciperet oraculum quod ex suo Christus genere nasceretur. alterum enim ad ecclesiam pertinet, quod dixit: ecce audiuimus eam E in Ephratha, inuenimus eam in",
          "candidate_score": 0.674373,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1038",
          "psc_text": "quia et auoduo enguntureliguntur qutqui cum domino uiderentur. utnmqueutrimque sacratus numerus. et hoc fortasse D propterea, quia nemo potest resurrectionis uidere gloriam nisi qui integrum mysterium trinitatis incorrupta fidei sinceritate seruauentseruauerit. Petrus ascendit, qui claues regni caelorum accepit, Iohannes, cui committitur mater, Iacobus, qui pnmusprimus solium sacerdotale conscendit. § 10 inde apparent Moyses et Helias, hoc 9,30 est lex et propheta cum uerbo; neque enim lex potest esse E sine uerbo neque propheta nisi qui de dei filio prophetauit. et illi quidem fili tonitrui corporali gloria Moysen quoque et Helian speculati sunt, sed etiam nos cotidie uidemus Moysen cum dei filio; uidemus enim legem in euangelio, cum legimus: diliges dominum deum tuum, uidemus Helian cum dei uerbo, quando legimus: ecce uirgo in utero accipiet. § 11 Unde bene Lucas addidit quia dicebant excesaum eius 9,31 quem conpleturus erat in Hierusalem. docent enim te F 2Gen.9,1ssq. SPs.1,5 HMatth.16,19 121oh.l9,27; cf. Enaeb.",
          "candidate_score": 0.669114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62_64",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati . Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1562",
          "psc_text": "detulistis, uos inquam filii uel parentes, filii singuli, uniuersi parentes. libenter enim meos dixerim uos uel liberos uel parentes, qui uerbum dei auditis et facitis, filios. quia scriptum est: uenite, filii, audite me, parentes, quia ipse F dominus dixit: quae mihi mater aut fratres? mater et fratres mei sunt qui audiunt uerbum dei et faciunt. § 74 bene ergo lex, quae praemiserat: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, subiecit: honora patrem tuum et matrem. primus enim gradus iste pietatis; namque hos auctores tibi esse uoluit deus. honora 1490 A obsequns, ut abstineas a contumeliis, quia ne uultu quidem laedenda pietas est parentum. sed parum est non laedere, quia lex prospexit ne patiantur iniuriam — qui enim maledixerit patri uel matri morte morietur — tu honora, ut bonus sis. aliud est legis beneficium, aliud pietatis officium. honora tuos, quia suos dei filius honorauit; legisti enim: et erat subditus illis.",
          "candidate_score": 0.665918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_26",
          "psc_text": "cognosceret quos referre deberet in numerum prophetarum, quos autem quasi bonus nummularius inprobaret, in quibus materia magis corrupta sorderet quam ueri splendor luminis resultaret — sic et nunc in nouo testamento multi euangelia scribere conati sunt, quae boni nummularii non probarunt, unum autem tantummodo in quattuor libros D digestum ex omnibus arbitrati sunt eligendum. § 2 et aliud quidem fertur euangelium, quod duodecim scripsisse dicuntur. ausus etiam Basilides euangelium scribere, quod dicitur secundum Basilidem. fertur etiam aliud euangelium, quod scribitur 6 sqq. Origenes hom. in Lucam I (XIII 1801 sqq. M.) 10 Hier. 35 (28), 1 11 Dent 18, 21 sqq. 16 cf. enarr. pa. 40 s. 38 2 inquitj quidem OKV, om. F 3 plerique αγ et (i ex e) T 5 exemplorum (em 8. u.) P uisu E et (8. 1 orau) T 6 sicuti B 7 prophetauerunt LX prophetarum G autcm] etiam se (om. deinde se) B",
          "candidate_score": 0.664933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_182",
          "psc_text": "uideri in publico displicebat. § 22 didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio B castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad lobannemIohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim C 1,41 ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. § 23 uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi",
          "candidate_score": 0.663467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_409",
          "psc_text": "saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. § 23 prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sangninemsanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia αΒCGγ",
          "candidate_score": 0.663333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_80_82",
          "bdc_text": "und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_409",
          "psc_text": "saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. § 23 prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sangninemsanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia αΒCGγ",
          "candidate_score": 0.658634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_692",
          "psc_text": "et ueteris hominis errore maculatur. ergo hic noua ueteribus copulare, in apostolo autem etiam nouis uetera superuestire prohibemur, sed exuere uetus. nouum sumere, ut exspoliati, 1 Matth. 22, 12 5 Gen. 3, 16 10 Ps. 37, 6 11 Ps. 18, 6; 103, 2 14 I Cor. 6, 20 16 Act. 7, 55 20 et 191, 10 Matth. 6, 19 sq. 22 Coloss. 3, 9 sq., II Cor. 5, 3 1 displicent enim ... habuerint BC 2 aatem «. u. m2 A 4 natura (-.1 graphio f) ministrauit (8. graphio initiauit 7) EfT dispon- sata Årzx 6 obnozium (ae 8. um m2) A post culpae add. requirit A (8. u. m3) aC 7 carnis enim ET quam (ae 8. am m2) A quae X 8 ante PaL antea cet. (euanidum in A) concupescebat (i 8. e pr.) P 9 habet A habebat Gj 10 inueniefls A 14 dum EGTX, om. T",
          "candidate_score": 0.658457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51_53",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit . Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_8",
          "psc_text": "1263 A rationabilius illo admirabili copulatu quam quod sanctus Marcus in principio statim locandum putauit: ecce, mitto angelum meum et uox clamantis in deserto, ut et admirationem moueret et doceret humilitate hominem atque abstinentia et fide placere debere, sicut ille sanctus Iohannes Baptista his ad inmortalitatem gradibus ascendit, uestimento cibo nuntio? § 4 at uero sanctus Lucas uelut quendam historicum ordinem B tenuit et plura nobis gestorum domini miracula reuelauit, ita tamen ut omnis sapientiae uirtutes euangelii istius conplecteretur historia. quid enim praecellentius ad sapientiam naturalem quam quod spiritum sanctum creatorem etiam dominicae incarnationis exstitisse reserauit? docet ergo naturalia, si creat spiritus. unde et Dauid docens sapientiam naturalem emitte inquit spiritum tuum, et creabuntur. docet 6 Luc. 21, 26, Ioh. 1, 1 11 Marc. 1, 2; cf. Mal. 3, 1 12 Marc. 1, 3; cf. Esai. 40, 3 15 Marc. 1, 6 sq.; cf. Cic. Parad. I 11, 15 20",
          "candidate_score": 0.657298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_81_83",
          "bdc_text": "quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III. vom 11 . Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_408",
          "psc_text": "in patriarchis, secundus in regibus et sacerdotibus est. utraque enim uita secundum deum. quia illi quoque qui secundum legem Moysi religiosam et piam militiam militabant, non sunt gratiae et honoris exsortes, sed prior pietatis fructus in auctoribus quam heredibus. F prior enim Zara, qui interpretatione significatur oriens; lux enim pietatis ueri aplendorsplendor orientis est, illius utique qui dixit: oriens nomen est mihi, cuius in patriarchis primitus radius lucis inluxit. hi enim primi uitae suae actum in hoc saeculo praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero tenebamur, figura praecessit. sed media tamquam saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per",
          "candidate_score": 0.656354,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104_106",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1038",
          "psc_text": "quia et auoduo enguntureliguntur qutqui cum domino uiderentur. utnmqueutrimque sacratus numerus. et hoc fortasse D propterea, quia nemo potest resurrectionis uidere gloriam nisi qui integrum mysterium trinitatis incorrupta fidei sinceritate seruauentseruauerit. Petrus ascendit, qui claues regni caelorum accepit, Iohannes, cui committitur mater, Iacobus, qui pnmusprimus solium sacerdotale conscendit. § 10 inde apparent Moyses et Helias, hoc 9,30 est lex et propheta cum uerbo; neque enim lex potest esse E sine uerbo neque propheta nisi qui de dei filio prophetauit. et illi quidem fili tonitrui corporali gloria Moysen quoque et Helian speculati sunt, sed etiam nos cotidie uidemus Moysen cum dei filio; uidemus enim legem in euangelio, cum legimus: diliges dominum deum tuum, uidemus Helian cum dei uerbo, quando legimus: ecce uirgo in utero accipiet. § 11 Unde bene Lucas addidit quia dicebant excesaum eius 9,31 quem conpleturus erat in Hierusalem. docent enim te F 2Gen.9,1ssq. SPs.1,5 HMatth.16,19 121oh.l9,27; cf. Enaeb.",
          "candidate_score": 0.65511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105_107",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ; s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_36",
          "psc_text": "(b eras.) C non uox, sed illndillud quod uoce praestantius est uerbum uidetur. C unde et sanctus Iohannes euangelista quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit, et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis de uita, quae erat aput patrem et apparuit nobis. uides ergo quod uerbum dei et uisum est apostolis et auditum. non solum enim secundum corpus uiderunt dominum, sed etiam secundum uerbum; uiderunt enim uerbum qui cum Moyse et Helia uiderunt gloiiamgloriam uerbi. isti enim aideruntuiderunt Iesum, qui in sua D uiderunt gloria, alii non uiderunt, qui corpus tantummodo uidere potuerunt; non enim corporalibus, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur. § 6 denique Iudaei non uiderunt eum, qui uidebant. uidit eum Abraham, quia scriptum est: Abraham diem meum uidit et gauisus est. uidit ergo eum Abraham, qui dominum utique in corpore non",
          "candidate_score": 0.654677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_8",
          "psc_text": "1263 A rationabilius illo admirabili copulatu quam quod sanctus Marcus in principio statim locandum putauit: ecce, mitto angelum meum et uox clamantis in deserto, ut et admirationem moueret et doceret humilitate hominem atque abstinentia et fide placere debere, sicut ille sanctus Iohannes Baptista his ad inmortalitatem gradibus ascendit, uestimento cibo nuntio? § 4 at uero sanctus Lucas uelut quendam historicum ordinem B tenuit et plura nobis gestorum domini miracula reuelauit, ita tamen ut omnis sapientiae uirtutes euangelii istius conplecteretur historia. quid enim praecellentius ad sapientiam naturalem quam quod spiritum sanctum creatorem etiam dominicae incarnationis exstitisse reserauit? docet ergo naturalia, si creat spiritus. unde et Dauid docens sapientiam naturalem emitte inquit spiritum tuum, et creabuntur. docet 6 Luc. 21, 26, Ioh. 1, 1 11 Marc. 1, 2; cf. Mal. 3, 1 12 Marc. 1, 3; cf. Esai. 40, 3 15 Marc. 1, 6 sq.; cf. Cic. Parad. I 11, 15 20",
          "candidate_score": 0.653446,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_797",
          "psc_text": "31 sq. 18 Ios. 9, 30 (24) 23 Rom. 10, 4 2 tollit.. P peccatum BCFO 4 ei (i in ras.) P diuinaui P 5 post igitur add. non cadit BCX tali propheta BX 11 fortis PL foris BFO et (-es m2) rc coherceret PL 14 baptismatis (s pr. 8. u.) P 16 post peccatorum 2 litt. eras. in P (in ut uidetur) 17 psalmoa P (-is m3) aL 18 hiesu PO hiesum a 19 iohannes P (-is m3) L 21 effanderet P (ef ex of m2) GL offunderet CErT obfunderet B offenderet a ostenderet X 22 discipulos suos ad xpm G suos discipulos ad xpm EfT suos 8. u. C supplementum (e pr. ex i m3) P 23 xps est ET testificationibus quam uerborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur. § 96 et fortasse isti",
          "candidate_score": 0.652903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006",
          "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam",
          "candidate_score": 0.651277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_511",
          "psc_text": "igitur quia tria non otiose a domino principaliter ordinata D euangelista descripsit. tria sunt enim quae ad usum proficiunt salutis humanae, saèramentumsacramentum desertum ieiunium; nemo enim nisi qui legitime certaneritcertauerit coronatur, nemo autem ad certamen uirtutis admittitur, nisi prius ab omnibus ablutus maculis delictorum gratiae caelestis munere consecretur. § 5 uenit igitur dominus ad lauacrum, ut mysterii gratia nobis et uisu probaretur et sensu. et quoniam lex caelo et terris testibus promulgatur, ut mysterium diuinitatis absconditum a saeculis E in deo plus crederes esse quam legem, non iam ad testimonium caelum uocatur, sed utitur testis officio, cum uox dei defertur e caelo. simul ne fidei mysterium dubio mentis offendas, inuisibilia tibi uisibiliter declarantur operari. § 6 uenit dominus ad lauacrum; omnia enim pro te factus est. his qui sub lege sunt, quasi sub lege esset, cum ipse sub lege non esset, circumcisus est, ut eos qui aubsub lege sunt lucrifaceret,",
          "candidate_score": 0.6506,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_36",
          "psc_text": "(b eras.) C non uox, sed illndillud quod uoce praestantius est uerbum uidetur. C unde et sanctus Iohannes euangelista quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit, et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis de uita, quae erat aput patrem et apparuit nobis. uides ergo quod uerbum dei et uisum est apostolis et auditum. non solum enim secundum corpus uiderunt dominum, sed etiam secundum uerbum; uiderunt enim uerbum qui cum Moyse et Helia uiderunt gloiiamgloriam uerbi. isti enim aideruntuiderunt Iesum, qui in sua D uiderunt gloria, alii non uiderunt, qui corpus tantummodo uidere potuerunt; non enim corporalibus, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur. § 6 denique Iudaei non uiderunt eum, qui uidebant. uidit eum Abraham, quia scriptum est: Abraham diem meum uidit et gauisus est. uidit ergo eum Abraham, qui dominum utique in corpore non",
          "candidate_score": 0.647895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_123_125",
          "bdc_text": "Ob er hier gemeint ist , bleibt ungewiß . Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare . Fertur etiam Romam denuo ab Hispanis et aliis stipendiariis militibus impetitam ob non solutum salarium obsidionis FlorenciaeDie kaiserlichen Truppen hatten im August 1530 Florenz belagert , um dort die vom Papst geforderte Wiedererrichtung der Medici-Herrschaft durchzusetzen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1681",
          "psc_text": "per omnes ciuitates, id est ciuitates Iudaeae; notus enim in Iudaea deus. tunc enim ciuitates aedificantur Iudaeae, quando uirtutum fundamenta ponuntur. § 15 Cum uideritis circumdari ab exercitu F 21,20 Hierusalem. uere Hierusalem ab exercitu obsessa est et expugnata Romano unde et Iudaei putauerunt tunc factam abominationem desolationis, eo quod caput porci in templum iecerint inludentes Romani Iudaeicae ritum obseruantiae. quod ego nec furenafurens dixerim. abominatio enim desolationis exsecrabilis aduentus antichristi est, eo quod sacrilegiis infsustisinfaustis mentium interiora 1508 A contaminet sedens iuxta historiam in templo, ut sibi diuinae uindicet solium potestatis. iuxta interpretationem autem spiritalem pulchre inducitur stare, eo quod in affectibus singulorum uestigium perfidiae suae confirmare desideret, ex scripturis disputans esse se Christum. § 16 tunc adpropinquabit desolatio, quoniam a uera religione plerique lapsi errore desciscent. tunc erit domini dies, quod etiam apostolus euidenter exposuit dicens obseruandum esse nobis, quasi instet dies domini, ne B quis nos seducat",
          "candidate_score": 0.64775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1765",
          "psc_text": "cODsiderauitconsiderauit, non respexit condicionem multatus, quia dixit se animam ponere, quod non humanae infirmitatis, sed diuinae est potestatis. cum tam grauem inprudentis sermonis multam luerit quanta est poena perfidiae! § 75 Ubi tamen negat Petrus? non in monte, non in templo, non in sua domo, sed in praetorio Iudaeorum, in domo principis sacerdotum. ibi negat, ubi ueritas non est; ibi negat, ubi CbristusChristus captus, ubi Iesus ligatus est. quidni erraret, quem c intromisit ostiaria et interrogauit ostiaria ludaeorumIudaeorum? male Eua induxit Adam, male Petrum introduxit femina; sed ille in paradiso labitur, ubi non ueniabilis culpa, hic in praetorio Iudaeorum, ubi difficilis innocentia. illi interdictus lapsus, huic praedictus error. ille commissus huic praeiudicauit, hic illum resoluit. § 76 consideremus etiam quo in statu neget. frigus erat. si tempus consideremus, frigus esse non poterat; sed D frigus erat ubi Iesus non agnoscebatur, ubi non erat qui lucem uideret, ubi negabatur ignis consumens.",
          "candidate_score": 0.647473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_234",
          "psc_text": "enim Christum uiderant, Christum intellexerant meliores utique quam uenerant reuertuntur. duae quippe sunt uiae, una quae ducit ad intentuminteritum, alia quae ducit ad regnum. B illa peccatorum est, quae ducit ad Herodem, haec uia Christus est, qua reditur ad patriam; hic enim temporalis est incolatus, sicut scriptum est: multum incola facta est anima mea. caueamus igitur Herodem mundanae ad tempus praesulem potestatis, ut patriae caelestis aeternum consequamur habitaculum. § 47 non electis tantum praemia ista proposita sunt, sed etiam omnibus, quoniam omnia et in omnibus Christus; uides enim quia non otiose uel de Chaldaeis, qui C peritiores numeris habentur, Abraham deo credidit uel magi, qui licet magicis artibus conciliandae sibi studium diuinitatis inpendunt, ortum in terris domini crediderunt, non inquam otiose, sed ut ex aduersariis gentibus sanctae religionis testimonium sumeretur et diuini timoris exemplum. § 48 sed tamen qui sunt isti magi nisi qui, ut historia quaedam docet, a Balaam",
          "candidate_score": 0.647342,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79_81",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 . quoddam de se pietatis specimen , ut videas in appositis suis constitutionibus Gemeint ist die Kirchenordnung Herzog Johanns III.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_273",
          "psc_text": "bene a 9 esse] est X dl uerbum PaEGL uerbum dl CO uerbum dni cel. 10 enim est y. 11 fili 0 filii cet. (i alt. 8. u. PFV) 13 et om. P nullus P conuenientis Εγ T 15 non poterant BCG proferebant y 17 domo dl C illa. P 18 palmitibus (ti 8. u. m3) P 20 est uerbum ayL; factum uerbum est om. T 21 sequuta FπV 22 quod et a loquutus Fπ V 23 possit LX (posset m2 F) autem est PB, est om. a et ideo plerique sancto Iohanni typum legis inponunt, eo quod E lex peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatuvsequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequatur. lexautem et prophetae usque ad Iohannem, Iohannes autem praenuntius Christi. ita lex ecclesiae praenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut",
          "candidate_score": 0.647266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1562",
          "psc_text": "detulistis, uos inquam filii uel parentes, filii singuli, uniuersi parentes. libenter enim meos dixerim uos uel liberos uel parentes, qui uerbum dei auditis et facitis, filios. quia scriptum est: uenite, filii, audite me, parentes, quia ipse F dominus dixit: quae mihi mater aut fratres? mater et fratres mei sunt qui audiunt uerbum dei et faciunt. § 74 bene ergo lex, quae praemiserat: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, subiecit: honora patrem tuum et matrem. primus enim gradus iste pietatis; namque hos auctores tibi esse uoluit deus. honora 1490 A obsequns, ut abstineas a contumeliis, quia ne uultu quidem laedenda pietas est parentum. sed parum est non laedere, quia lex prospexit ne patiantur iniuriam — qui enim maledixerit patri uel matri morte morietur — tu honora, ut bonus sis. aliud est legis beneficium, aliud pietatis officium. honora tuos, quia suos dei filius honorauit; legisti enim: et erat subditus illis.",
          "candidate_score": 0.646096,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1039",
          "psc_text": "filio; uidemus enim legem in euangelio, cum legimus: diliges dominum deum tuum, uidemus Helian cum dei uerbo, quando legimus: ecce uirgo in utero accipiet. § 11 Unde bene Lucas addidit quia dicebant excesaum eius 9,31 quem conpleturus erat in Hierusalem. docent enim te F 2Gen.9,1ssq. SPs.1,5 HMatth.16,19 121oh.l9,27; cf. Enaeb. Hist. eccl. II 1 16 Marc. 3, 17 19 Deut. 6, 5; Matth. 22, 37;Luc.lO,27 20Eaai.7,14 1 myatice om. PL hominum A 6 III P 7 in montem A (in a. M. m3) K 3 utrimque A (m a. M. m2) B et (im ex um) E utrumque PLT et (a s. Q) Y utraque G utrique aC')( 9 uidere resurrectionis gloriam / 11 accipit P 12 iohannes quoque cui PL <domini> mater Costerius iacobus etiam qui PL 13 apparet X 14 propheta ΑαCFVχ et (-ae w3) 0 prophete K profetia P prophetia JSZ enim... uerbo neque a. tt. m3",
          "candidate_score": 0.64537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1002",
          "psc_text": "ingressus incurras. dominus enim Iesus Christus praedicari se primo noluit, ne ullus strepitus nasceretur. increpat discipulos suos. ne cui haec dicerent quod oportet filium hominis multa9,22 pati et reprobari a principibus sacerdotum et F senioribus et scribis et occidi et die tertia resurgere. § 100 et fortasse ideo hoc addidit, quia sciebat dominus difficile passioni et resurrectioni etiam discipulos credituros. et ideo passionis et resurrectionis suae adsertorem se esse maluit, ut ex facto fides, non ex audito discordia nasceretur. ergo ChlistusChristus noluit gloriari, sed maluit ignobilis uideri, ut passionem subiret: et tu qui ignobilis natus es gloriaris? eadem tibi qua Christus ambulauit gradiendum est uia. haec eius agnitio, 1408 A haec eius imitatio per ignobilitatem et bonam famam, ut glorieris in cruce, sicut ipse est gloriatus. sic ambulauit Paulus et ideo gloriatur dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini nostri Iesu Christi. § 101 sed uideamus cur secundum",
          "candidate_score": 0.645294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_52_54",
          "bdc_text": "Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl . Vergil , Aeneis 9 , 638. , sic itur ad astra»Siehe Otto 43 , Nr. 197. . Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_722",
          "psc_text": "altero pietatis officium, in altero insigne est potestatis. § 43 Et erat inquit pernoctans in oratione dei. species 6,12 tibi datur, forma praescribitur quam debeas aemulanaemulari. quid enim te pro salute tua facere oportet, quando pro te Christus in oratione pernoctat? quid te facere conuenit, cum uis aliquod B officium pietatis adoriri, quando ChnstusChristus missurus apostolos orauit prius et solus orauit? nec umquam alibi, si non fallor, 2 Esai. 40, 9 7 Ps. 124, 2 10 loh. 17, 2 15 I Ioh. 2, 1 19 Ioh. 5, 22 3 in fortitudine uocem C 5 multis post uestigiis add. PL factis (c 8. u.) A 6 si ascendas Xx sequeris Xx 7 quaere (e pr. 8. fl.) i quare aBETX 8 et inuenies a solos (o alt. ex u) P 10 fili AaL filii PFOV (hi i tert. s. u. m2) cet. 12 aures aperire X 13 rogare rogare AaB, rogare",
          "candidate_score": 0.642519,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_124",
          "bdc_text": "Ratispanum missi , quam ad suam uxorem dederit , comitię fortassis frustrabuntur , ideo , utpote scripsisse dicitur , quod Germanie principes nollent in omnibus cęsari obtemperare , qui summo conatu studet pape proterviam instaurare .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_249",
          "psc_text": "cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? disce personae uitium esse, non seius; sexus enim sanctus. denique Maria praeceptum non accepit, exemplum edidit. § 55 Circumciditur itaque puer. quis ille puer nisi ille de quo D 2,21 dictum est: puer natus est nobis, filius datus est nobis? factus est enim sub lege, ut eos qui sub lege essent lucrifaceret. § 56 quid sit autem in Hierusalem sisti domino dicerem, 2,22 nisi in Esaiae conmentis ante dixissem; circumcisus enim uitiis dominico dignus iudicabatur optutu, quia oculi domini 18 Esai. 9, 6 19 I Cor. 9, 20 22 Ps. 33, 16 1 sapientiam P (v s. a alt. m3) L sapientia B et (ia in ras. m2) F, sapientem FOR sapientum 7 2 dne (s. m3 dns) P fallere A et et P fugare P (c 8. g m3) L fustare C 4 putas BK uilia uerba ed. Rom.",
          "candidate_score": 0.641539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_31_33",
          "bdc_text": "HBRG III 159-162. . Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_127",
          "psc_text": "3 accepit (e ex i) P 6 appellatur lineola subducta P 10 premitur T praemittitur GO et (itt exp.) P, (itt eras.) 0 praemitur cet. 11 hoc humanae (humanae est 0 et est del. m2 V) sed diuinae (diuinae est V, est eras.) hoc (hoc del. m2 0) ΟπV humanae est F est 8. u. P, eras. F 12 credidit (di pr. eras.) P, (di pr. exp. m2) GO, credit C (dit s. t, sed eras.) ΕγΤ 13 in spu aB 14 sacrificium X (-orum m2 FO) 17 mallem y 19 uerborum om. P; cf. Paulin. epist. 23, 36 linguae (e s. u. m3) P 20 signum n sed infidelibus om. ΡαGγL prophetia ... fidelibus om. X quid mihi sic fecit dominus in diebus, quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines? § 43 magna sanctis cura est uerecundiae, ut plerumque in ipsis pudor uotis sit, sicut hoc loco aduertimus sanctam",
          "candidate_score": 0.641163,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1038",
          "psc_text": "quia et auoduo enguntureliguntur qutqui cum domino uiderentur. utnmqueutrimque sacratus numerus. et hoc fortasse D propterea, quia nemo potest resurrectionis uidere gloriam nisi qui integrum mysterium trinitatis incorrupta fidei sinceritate seruauentseruauerit. Petrus ascendit, qui claues regni caelorum accepit, Iohannes, cui committitur mater, Iacobus, qui pnmusprimus solium sacerdotale conscendit. § 10 inde apparent Moyses et Helias, hoc 9,30 est lex et propheta cum uerbo; neque enim lex potest esse E sine uerbo neque propheta nisi qui de dei filio prophetauit. et illi quidem fili tonitrui corporali gloria Moysen quoque et Helian speculati sunt, sed etiam nos cotidie uidemus Moysen cum dei filio; uidemus enim legem in euangelio, cum legimus: diliges dominum deum tuum, uidemus Helian cum dei uerbo, quando legimus: ecce uirgo in utero accipiet. § 11 Unde bene Lucas addidit quia dicebant excesaum eius 9,31 quem conpleturus erat in Hierusalem. docent enim te F 2Gen.9,1ssq. SPs.1,5 HMatth.16,19 121oh.l9,27; cf. Enaeb.",
          "candidate_score": 0.640752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_73",
          "bdc_text": "Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_982",
          "psc_text": "quidquid tangebat aurum fiebat. sed etiam conuiuia ipsa feralia; nam et 13 Ioh. 2, 6 sqq. 21 Ioh. 2, 10 28 Ouid. Met. XI 102 sqq. 1 meatum P (m alt. exp.) L 2 decederet CX decederent G uideatur PL 12 cibus om. PBL; cf. 271, 8 15 ipsi s. u. P, eras. C 20 cognoscit X usus P (s alt. eras) proprio PL 21 meliores t (t add. m2) P meliores L 22 quos (s s. «.) P 26 gentes X ipsa mantelia digitis adprehensa riguerunt et cibus in ore crepitabat ferens non alimenta, sed uulnera et in gutture potus haerebat nec penetrare facilis nec redire. digna beneficia uotis, digna tanto munera precatore, digna liberalitas conferente! talia sunt idolorum beneficia, ut cum uidentur prodesse. plus noceant. at uero Christi munera parua uidentur et B maxima sunt. denique non uni conlata, sed populis; nam et cibus edentium in ore crescebat",
          "candidate_score": 0.636311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_511",
          "psc_text": "igitur quia tria non otiose a domino principaliter ordinata D euangelista descripsit. tria sunt enim quae ad usum proficiunt salutis humanae, saèramentumsacramentum desertum ieiunium; nemo enim nisi qui legitime certaneritcertauerit coronatur, nemo autem ad certamen uirtutis admittitur, nisi prius ab omnibus ablutus maculis delictorum gratiae caelestis munere consecretur. § 5 uenit igitur dominus ad lauacrum, ut mysterii gratia nobis et uisu probaretur et sensu. et quoniam lex caelo et terris testibus promulgatur, ut mysterium diuinitatis absconditum a saeculis E in deo plus crederes esse quam legem, non iam ad testimonium caelum uocatur, sed utitur testis officio, cum uox dei defertur e caelo. simul ne fidei mysterium dubio mentis offendas, inuisibilia tibi uisibiliter declarantur operari. § 6 uenit dominus ad lauacrum; omnia enim pro te factus est. his qui sub lege sunt, quasi sub lege esset, cum ipse sub lege non esset, circumcisus est, ut eos qui aubsub lege sunt lucrifaceret,",
          "candidate_score": 0.63601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1881",
          "psc_text": "P m3 cet. 17 illo] illuc MX 18 deducit M ascendis] ascendens T ascendens abesse potes rE abesse potes (ascendens 8. u. m2) G 19 in verba deacendisti desinit B discenderis ΜΟπ descenderas X 20 abfuisti (b 8. u. m2) EGπ defuisti PLM 33* uideremus, ut in te crederemus. ergo et ascendisti nobis, ut D te sequeremur mentibus, quem ocuIisoculis uidere non possumus. ascendisti apostolis, quibus dixisti: qui me uidit uidit et patrem. denique Iohannes ubi te quaereret sciuit. aput patrem quaesiuit et repperit et ideo ait: et uerbum erat aput deum. ascendisti et Paulo, qui non contentus solus te sequi nos quoque docuit quemadmodum te sequamur et ubi te repperire possimus dicens: si ergo consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi E Christus est ad dexteram dei sedens. et ne oculorum magis hoc quam animorum putaremus officium, addidit: quae sursum sunt sapite, non quae super terram. § 160",
          "candidate_score": 0.635584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1863",
          "psc_text": "mane, Matthaeus uespere sabbati, Iohannes B prima sabbati, cum adhuc tenebrae essent, mulieres ad monumentum uenisse dixerunt. deinde hic duos uiros, Marcus unum iuuenem in albis sedentem, Matthaeus unum angelum, Iohannes duos angelos in albis sedentes uisos esse memorarunt. postremo quod uix enodabile uideatur, Iohannes scripsit dictum Mariae Magdalenae: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum; Matthaeus occurrisse dominum Mariae scripsit MagrlalenaeMagdalenae et alterae Mariae c et illas accessisse et tenuisse pedes eius et adorasse euidentissima descriptione digessit. § 148 quomodo ergo soluendum, nisi quattuor euangelistas de diuersis quattuor putes dixisse temporibus, ut et personas alias mulierum et alias conicias 24,1 uisiones? denique aliae cum unguento prima sabbati ueniunt, 23,55 aliae sine unguento uespere sabbati. istarum nomen exprimitur, illae de Galilaea secutae dominum designantur. § 149 quo loco ne D quem spinosae interpretationis in fine offendat asperitas, ubi suauia forte praesumta sunt, aestimate iam nos conplenrli sermonis uela",
          "candidate_score": 0.63555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_73",
          "bdc_text": "Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_883",
          "psc_text": "(bonorum 0) Xy 4 feceritis X et mihi B 8 pauperes X habes (s s. u. m2) A non AX et m3 P num Cy nunc P m1 aBL 9 igitur] ergo X semper tecum X 11 loquutus ABFV 12 confera 1 tur (a add. m2) P conferatur FO et (atur in ras.) V conferentem (at 8. ẹṇṭẹṃ) 11: 13 ungentum P 16 si om. 7 18 unguentum (u alt. s. u. m2) P pauperibus / 19 adfluent$m (e 8. a) P afluentem A 22 su»perfusuni (i eras.) P 24 quis hoc audire potest 8. u. m2 A 25 qui] quis P (s s. u.) B/ ut (t ex d) A 16* accepit a patre, immo quia ipse uerbum est, possit tantam altitudinem capere mysterii? et discipuli ex parte intellegunt, etsi non totum intellegunt. unde et quidam putant dixisse discipulos unguenti pretio emi fidem gentium debuisse, quae 1391 A sanguinis",
          "candidate_score": 0.633808,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1055",
          "psc_text": "est loco dicente angelo: et uirtus altissimi 1416 A 4 Luc. 12, 37 7Philipp.!,23 26Luc.I,35 2- speciem uiderent A 3 uigilantes PBLCX 4 uidit gloriam di et xpi A uidit ET xpi uidit n 7 ille] scs paulas ait PL 8 adfectus ayLOn et (s exp.) JPF 9 exaedificanda (ex eras.) PE aedi6canda o( 12 in quo J. (in s. M. m3) χ cui C qui L quia (a s. <t) π non] non d! j4 16 alio aliquo A (in s. alio m3) C'<?vX, aliquo in alio N, aliquo alio ΡαΒLE (in post alio m2) T 17 nesciuit (ui s. u.) J* 19 magnitudinem FO et (en)) AV 20 quem -Y 21 praeseptmn (o s. ae Mt3) A proseptum cet. placuit (i s. M.) A 22 nubs J. nubis BF nubes 0 (e ex i) cet. umbrauit y 24 affectibus (ua s. ibus m3) P quae (e s. !<.)",
          "candidate_score": 0.633706,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1596",
          "psc_text": "angelorum in spatio uacuo m2 P, om. L DE EUANGELIO LIB VIII EXPL.INCIP EIUSDEM LIB VIIII « FI- XIT LIBERVIII. IN EVANGELIO SCDM LVCA. INCIPIT LIBER NONVS C EXPLICIT LIBER VI. INCIPIT LIBER VII. B EXPLICIT LIBER VII. INCIPIT LIBER VIII x in PLX nec subscriptio est nec inscriptio LIBER NONVS. § 1 19,29 sq. Et factum est, cum adpropinquasset Bethphage 1495 A et Bethaniam, ad montem qui uocatur oliueti, misit duos discipulos dicens: ite in castellum quod contra est, in quo introeuntes inuenietis pullum asinae adligatum, in quo nemo sedit. pulchre relictis Iudaeis habitaturus in affectibus gentium templum dominus ascendit; hoc enim templum est uerum, in quo non in littera, sed in spiritu dominus adoratur, hoc dei templum est, quod B fidei series, non lapidum structura fundauit. deseruntur ergo qui oderant, eliguntur qui amaturi erant. § 2 et ideo ad montem uenit oliueti, ut nouellas oleas in sublimi uirtute",
          "candidate_score": 0.633053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_303",
          "psc_text": "statim domini calciamenta portarunt. fortasse post resurrectionem portare coeperunt; ante enim ne cui gesta domini dicerent monebantur. denique postea hisbis dicitur: ite in orbem C uniuersum et praedicate euangelium, ut euangelicaepraedicationis uestigium proferentes toto dominicorum seriem circumferrent orbe gestorum. est igitur calciamentum nuptiale euangelica praedicatio. sed de hoc oportunius aliquid in aliis explicabimus. § 82 ipse uos baptizabit in spiritu sancto et igni habens 3,16 sq. uentilabrum in manu sua et purgabit aream suam et congregabit triticum in horreum suum, paleas autem D conburet igni ineistinguibili. habens uentilabrum in manu. uentilabri indicio discriminandorum dominus declaratur ius habere meritorum, eo quod dum frumenta in area uentilantur, plena a uacuis, ab inanibus fructuosa ueluti quodam aurae spirantis examine separantur. per hanc igitur conparationem dominus ostenditur quod iudicii die solidae merita fructusque uirtutis ab inanis iactantiae exiliumque factorum E infructuosa leuitate discernat perfectioris meriti uiros locaturaslocaturus in mansione caelesti. ipse enim perfectior fructus",
          "candidate_score": 0.63264,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_127",
          "psc_text": "3 accepit (e ex i) P 6 appellatur lineola subducta P 10 premitur T praemittitur GO et (itt exp.) P, (itt eras.) 0 praemitur cet. 11 hoc humanae (humanae est 0 et est del. m2 V) sed diuinae (diuinae est V, est eras.) hoc (hoc del. m2 0) ΟπV humanae est F est 8. u. P, eras. F 12 credidit (di pr. eras.) P, (di pr. exp. m2) GO, credit C (dit s. t, sed eras.) ΕγΤ 13 in spu aB 14 sacrificium X (-orum m2 FO) 17 mallem y 19 uerborum om. P; cf. Paulin. epist. 23, 36 linguae (e s. u. m3) P 20 signum n sed infidelibus om. ΡαGγL prophetia ... fidelibus om. X quid mihi sic fecit dominus in diebus, quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines? § 43 magna sanctis cura est uerecundiae, ut plerumque in ipsis pudor uotis sit, sicut hoc loco aduertimus sanctam",
          "candidate_score": 0.631486,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1920",
          "psc_text": "alteri fides in eodem spiritu, alii gratia curationum, alii genera linguarum. ergo aliam insufftauitinsufflauit ibi operationem, hic aliam pollicetur; ibi enim remittendorum gratia tributa est peccatorum, quod esse uidetur augustius, et ideo insuffiatur a Christo, ut credas spintumspiritum 1344 A Christi et credas de deo spiritum; deus enim solus peccata dimittit. Lucas autem linguarum gratiam describit effusam. 6 loh. 20, 19 12 lob. 20, 21 sq. Euseb. Quaest. euang. 294. 4 (302. 7 et 3;)) 15 1 Cor. 12, 4. 8-10 19 lob. 20, 23 23 Act. 2, 4 1 cam1 dum X tunc] tum X credidit (i pr. ex e m3) P 2 lacus M 4 sententiam ΜΧχ maiores (-is m3) P 5 poterat X 6 et om. MLπχ 7 constructi erat secta M 8 ergoJ uero X storice M prosecutus αCΜπχ prosequutus FO et (qu\" ex cu) V persecutus PL 9 spectauit Gelenius eIpectauit libri 10 illi M",
          "candidate_score": 0.630932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127_129",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_877",
          "psc_text": "dilexero! audeo dicere, non reddidit Petrus et ideo plus dilexit, non reddidit Paulus; reddidit quidem mortem pro morte. sed alia non reddidit, quia multa debebat. audi ipsum dicentem quia ncn reddidit: quis prior dedit illi, et retribuetur ei? reddamus licet crucem pro cruce, funus pro funere, numquid reddimus quod ex ipso et per ipsum et in ipso habemus omnia? reddamus ergo amorem B pro debito, caritatem pro munere, gratiam pro pecunia; plus enim diligit cui donatur amplius. § 27 Sed reuertamur ad illam superiorem, cuius consilium adhuc nec apostoli intellegunt, quod erat absconditum a saeculis in deo; quis enim cognouit sensum domini? conquerebantur ergo discipuli quia mulier super caput effudit ungentum et querebantur dicentes: quare hoc sic perit? potuit enim uenundari pretio et dari pauperibus. quid utique in c eorum sermonibus displicuerit non potes deprehendere, nisi mysterium intellegas; luxuriosi enim hominis uel potius non hominis est olere unguentum. certe et",
          "candidate_score": 0.630919,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_502",
          "psc_text": "LIBER TERTIUS. INCIPIT LI- BER QUARTUS χ EXPLICIT DE EUANGELIO LIB U. INCIPIT LIB III P et (om. de euangelio) B. in LX nec subscriptio est nec inscriptio, Bed interuallum (in F m2 scripsit in mg. hic incip lib III.) 15 ut AaC. om. eet. dni quod aC concepimus X (m2 confecimus V) 17 hii A nauigatione transmittere altioris conpendium cursus itidem ut nos fiduciae infirmitate uitantes agrum et urbes litore deductas capti locorum decore frequenter inuisunt, quanto magis nos in tanto non elementorum, sed gestorum caelestium siti profundo uiciniores legere portus et frequentes amare debemus F excursus, ne qui longae nauigationis taedio fatigatus fastidii uomitum tenere non possit. certe si quis intutae ratis uitia infida perspexerit, tamquam frequenti librorum portu obiecto licet ut aurium uela deponat, lectionis ancoram figat. non uidetur deseruisse nauigium, sed confecisse cursum qui de- Bcendit in portum. § 2 et plerisque locis fortasse amoenitas locorum",
          "candidate_score": 0.62988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_822",
          "psc_text": "19 huius mundi BLX 20 post tenebrarum add. incolas ... dubium est PL,. ceperunt C, dicit E 21 hii P enim om. L 24 poet est add. de quo scriptum est- ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam Am3 aCETX et qui add. qui praeparauit uiam tuam ante te Gf in deserto Iohannem uidere cupiebant, qui erat clausus in carcere? quem nobis dominus proponit imitandum, qui uiam domino non solum nascendi secundum carnem ordine fideique nuntio sed etiam praecursu quodam gloriosae parauerit pasT sionis. maior sane propheta, in quo finis est prophetarum. 1382 A maior propheta, quia multi uidere cupierunt quem iste prophetauit, quem iste conspexit, quem iste baptizauit. § 110 sed tamen numquid et illo maior, de quo Moyses dixit quia prophetam uobis suscitabit dominus deus noster, de quo dixit: erit autem: omnis anima quae non audierit prophetam illum exterminabitur de plebe? si igitur Christus propheta, quomodo maior",
          "candidate_score": 0.629695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_461",
          "psc_text": "est Hieremias maximi reum esse delicti, cui etiam quod habuit nomen eripuit. et ideo qui JoachimIoachim in Regnorum libris dicitur Iechonias a Hieremia est nominatus dicente eo: abiectus est Iechonias ut uas, non est usus in eo, propter quod proiectus est ipse et 1329 A semen eius. terra, terra, auuiaudi uerbum domini, scribe uirum istum abdicatum, quia non exsurget ex semine eius sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. eo enim regnante Iudaeam Babylonii uastauerunt neque postea umquam de semine eius regnum quisquam in Iudaea potuit optinere; postea enim populus de captiuitate dimissus sub sacerdotibus et tetrarchis fuit. unde etiam usque ad Christi generationem mansere tetrarcbaetetrarchae, ne ipsi quidem, quantum 1 Ps. 131, 11 3 Ps. 131, 12 7 Reg. III 16, 31; Euseb. Quaest. euang. 272, 25 (278, 38) 10 Reg. IIII 23, 34 11 Hier. 22, 28-30 16 Reg. IIII 24, 1 sqq. 2 tuam ed. Rom.;",
          "candidate_score": 0.627784,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_107",
          "psc_text": "quia dum creditur Iohanni, creditur Christo. non enim de se, sed de domino praedicabat praenuntius Christi. § 36 et ideo praeibit in conspectu domini in 1,17 spiritu et uirtute Heliae. bene ista iunguntur; numquam enim sine uirtute spiritus nec sine spiritu uirtus est. et ideo fortasse in spiritu et uirtute Heliae, quia sanctus B Helias et uirtutem magnam habuit et gratiam, uirtutem, ut ad fidem animos populorum a perfidia retorqueret, uirtutem abstinentiae atque patientiae et spiritum prophetandi. in deserto Helias, in deserto JohannesIohannes; ille coruis pascebatur, hic dumis et calcata omni uoluptatis inlecebra parsimoniam 2 Luc. 1, 46 3 Reg. IIII 13, 21 4 Reg. I 28, 16 sqq. 13 Matth. 3, 3, Esai. 40, 3 24 Reg. III 17, 3 sqq. 2 albo (v 8. V m3) P alueo X (e eras. π, exp. V) plena (a ex o) LO pleno F 3 spu sco FγΟV heligseus P 8",
          "candidate_score": 0.627324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_273",
          "psc_text": "bene a 9 esse] est X dl uerbum PaEGL uerbum dl CO uerbum dni cel. 10 enim est y. 11 fili 0 filii cet. (i alt. 8. u. PFV) 13 et om. P nullus P conuenientis Εγ T 15 non poterant BCG proferebant y 17 domo dl C illa. P 18 palmitibus (ti 8. u. m3) P 20 est uerbum ayL; factum uerbum est om. T 21 sequuta FπV 22 quod et a loquutus Fπ V 23 possit LX (posset m2 F) autem est PB, est om. a et ideo plerique sancto Iohanni typum legis inponunt, eo quod E lex peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatuvsequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequatur. lexautem et prophetae usque ad Iohannem, Iohannes autem praenuntius Christi. ita lex ecclesiae praenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut",
          "candidate_score": 0.626395,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_79",
          "bdc_text": "Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_274",
          "psc_text": "peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatuvsequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequatur. lexautem et prophetae usque ad Iohannem, Iohannes autem praenuntius Christi. ita lex ecclesiae praenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut Iohannem declararet prophetam dicens factum esse super eum dei uerbum. alia non adderet; nullus enim eget indicio sui F qui uerbo dei abundat. unum itaque dixit et omnia declarauit. § 69 at uero sanctus Matthaeus et Marcus et uestitu et cinctu et cibo prophetam declarare uoluerunt, eo quod uestitum de pilis camellorum habuit et zonam pelliciam super lumbos suos, 1304 A lucustas autem et melmei siluestre edebat. praenuntius enim Christi non patiebatur inmundarum perire exuuias bestiarum ipso quoque uestitus indicio designans Christum esse uenturum, qui beluina inluuieque contexta pro nostrorum deformitate meritorum gentilitatis inmundae peccata suscipiens in illo tropaeo crucis",
          "candidate_score": 0.6261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_959",
          "psc_text": "confirmatur alimentis, quae sub imperio constituta regis aeterni sanctorum incolatibus frequentatur. § 76 Diuidit ergo escas dominus Iesus. et ille quidem uult dare E 9,16 omnibus, negat nemini; dispensator enim est omnium. sed cum ille panes frangat et det discipulis, si tu manus non extendas tuas, ut accipias tibi escas, deficies in uia nec poteris in eum 9,12 culpam tuam referre, qui miseretur et diuidit, sed his diuidit qui cum eo etiam in deserto permanent, qui et primo et secundo die et tertio non recedunt. sic enim habes alibi: misereor huius turbae, quia triduum est iam quod F perseuerant mecum. quanta Qlgnatlodignatio, quanta m eo nominiDushominibus inspiratur humanitas! non uult ieiunos dimittere, non uult, ne deficiant in uia. 1 Matth. 5, 45 2 Reg. III 19, 6 sqq. 7 Exod. 3, 8; 13, 5 10 Matth. 12, 43 19 Matth. 15, 32 1 sicut om. X iniustos alt.] iustos X",
          "candidate_score": 0.623734,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1923",
          "psc_text": "fine noster quoque sermo claudatur! § 182 Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, 24,36 secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et JacoboIacobo etiam c apoatolico probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac 24,36 definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia 1 loh. 201 22 sq. 8 Act. 2, 4 5 Matth. 28. 2 sq. Marc. 16. 5 lob. 20, 12 7 lob. 1, 51 10 Euseb. Quaest. euang. 295, 28 (301, 27) 11 Matth. 26, 32 Marc. 14, 28; cr.",
          "candidate_score": 0.622937,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_823",
          "psc_text": "cupierunt quem iste prophetauit, quem iste conspexit, quem iste baptizauit. § 110 sed tamen numquid et illo maior, de quo Moyses dixit quia prophetam uobis suscitabit dominus deus noster, de quo dixit: erit autem: omnis anima quae non audierit prophetam illum exterminabitur de plebe? si igitur Christus propheta, quomodo maior hic omnibus? numquid Christum prophetam negamus? immo et dominum B prophetam adsero et hunc omnibus dico esse maiorem, sed inter mulieris, non uirginis natos. maior enim fuit his quibus aequalis esse poterat sorte nascendi. alia ista natura est nec cum humanis generationibus conparanda. non potest homini cum deo ulla esse conlatio; suis enim quisque praefertur. denique eousque cum dei filio non poterat Iohannis esse ulla conlatio, ut et infra angelos aestimetur. C § 111 Nam qui minor est inquit in regno caelorum maior 7,28 est eo. etenim quoniam angelum dixerat, hominibus iure 6 Matth. 13, 17 8 Dent. 18, 15",
          "candidate_score": 0.620394,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_214",
          "psc_text": "suae et E generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent euangelium, dicens: uos eritis mihi testes in Hierusalem. 2,6 sq. Factum est autem, cum essent ibi, inpleti sunt dies ut pareret. et peperit filium primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio. § 40 breuiter sanctus 12901 Lucas et quomodo et quo tempore et quo loco secundum carnem Christus natus sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat et quomodo erat et quid erat, quid egerat, quid agebat et ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat B uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: 11 Act. 1, 8 22 sqq. Ioh. 1, 1 2 siriae P, om. cet. 3 cyrino PaBC quirino X",
          "candidate_score": 0.617958,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1684",
          "psc_text": "non timendum 0 23 quoniam] quia X ita ut in templo dei sedeat, ostendens se tamquam sit deus et reliqua. § 17 ergo sedebit in templo, et in templo interiore Iudaeorum, qui Christum negabunt, in templo non inuiolabili, sed corruptelae obnoxio, quod aut perfidiae inuoluat c ruina aut iracundiae uis subruat aut cupiditatum ignis exurat. et bene tunc ueniet dies domini et breuiabuntur dies propter electos, quoniam sicut primus aduentus domini propter redimenda peccata ita et secundus propter reprimenda delicta, ne plures perfidiae errore labantur. § 18 tunc pseudoprophetae, tunc fames. lepete mihi Heliae tempora, et inuenies tunc prophetas confusionis, tunc Zezabel, tunc famem, tunc ariditatem terrae. D qua ratione? quia abundauerat iniquitas, refrixerat caritas. denique iustus in deserto, iniquus in regno. § 19 Est et alius antichristus auctor huius, diabolus scilicet. qui meam Hierusalem, meam animam, certe animam dei, animam pacificam obsidere nitatur suae legionis exercitu. non est enim",
          "candidate_score": 0.615829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1202",
          "psc_text": "ueniunt. § 117 alibi asse ueniunt, alibi depondio. quanta uilitas delictorum! mors enim uilis, sed pretiosa uirtus. etenim aduersahusaduersarius tamquam captiua mancipia uilioris pretio aestimationis addicit, at uero dominus tamquam speciosa seruitia, quae ad imaginem D et snmhtudmem sui fecit, idoneus sui opesoperis aestimator magno pretio nos redemit, sicut sanctus apostolus dixit: emti enim estismagno. et bene magno, quod non aestimatur aere, sed sanguine, quia pro nobis Christus est mortuus, qui pretioso nos sanguine liberauit, sicut etiam Petrus sanctus in epistula conmemorat sua scribens ad nos: quianon corruptibilibus argento uel auro inquit redemti estis de uana uestra conuersatione paternae tradttionistraditionis, E sed pretioso sanguine quasi agni incontaminati et inmaculati Christi Iesu. et bene pretioso, quia inmaculati corporis sanguis est, quia sanguis est fili dei, qui non solum de maledicto legis, sed etiam de inpietatis morte perpetua nos redemit. § 118 in summa igitur hic sensus est: si dominus 5 Matth.",
          "candidate_score": 0.615457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_30",
          "psc_text": "testimonio locupletiore testatur dicens plurimos esse conatos. qui enim conatus est ordinare suo labore conatus est nec inpleuit. sine conatu sunt enim c donationes et gratia dei, quae, ubi se infuderit, rigare consueuit, ut non egeat, sed redundet scriptoris ingenium. non conatus est Matthaeus, non conatus est Marcus, non conatus est Iohannes, non conatus est Lucas, sed diuino spiritu ubertatem dictorum rerumque omnium ministrante sine ullo 1,1 molimine coepta conplerunt. et ideo bene dicit: quoniam multi D 4 Daniel 11, 12 et 36, Pe. 130, 1; cf. Zach. 11, 2 14 sqq. Origenes hom. in Lucam I (XIII 1803 a M.) 1 tboman PFGy et (n ex m) V thomam cet. alium X (-ud m2 V) , alibi y matthian PET mathian rL matthiam a matthia F mattheum B mathiam V (am ex an m2) cet. 4 exaltant cor C 5 ∙IIII∙ P 6 redundaṇ̇t P heresis (is ex es",
          "candidate_score": 0.609171,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1784",
          "psc_text": "non obtineam quod inprobe cupio; Petrus doluit et fleuit, 1523 A quia errauit ut homo. non inuenio quid dixerit, inuenio quod fieueritfleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; sed quoddefendi non potest ablui potest. lauent lacrimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus consulunt et uerecundiae. lacrimae sine horrore culpam loquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant et merentur. inueni cur tacuerit Petrus, ne tam cito ueniae petitio plus offenderet, ante flendum est, sic B precandum. § 89 bonae lacrimae, quae lauant culpam. denique quos lesus 22,61 sq. respicit plorant. negauit primo Petrus et non fleuit, quia non respexerat dominus, negauit secundo: non fleuit, quia adhuc non respexerat dominus. negauit et tertio: respexit Iesus et ille amarissime fleuit. respice, domine Iesu, ut sciamus nostrum deflere peccatum. unde etiam lapsus sanctorum utilis. nihil c mihi nocuit quod negauit Petrus, profuit quod emendauit. didici cauere adloquia",
          "candidate_score": 0.604851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1788",
          "psc_text": "sciamus neminem iactare se debere; nam si Petrus lapsus est, quia dixit: etsi alii scandalizati fuerint, ego non scandalizabor, quis alius iure de se praesumat? denique et Dauid, quia digeratdixerat: ego dixi in mea abundantia: non mouebor in aeternum, eam sibi iactantiam obfuisse E profitetur dicens: auertisţi faciem tuam a me et factus sum conturbatus. § 92 Unde te euocem, Petre, ut doceas me quid flens cogitaueris? unde inquam te euocem? de caelo, ubi iam choro insertus es angelorum, an etiam de tumulo, quia non putas iniuriam et ibi esse, unde dominus resurrexit? doce nos quid tibi profuerint lacrimae tuae. sed docuisti ilico; nam qui lapsus es, antequam fleres. postquam fieuistifleuisti, electus es, ut alios regeres, qui te ipse 1524 A ante non rexeras. § 93 habebat ergo lacrimas Petrus, pio quas fundebat affectu, non habebat proditor fIetusfletus, quibus culpam 6 roh. 21, 15 8 Augustinus de gratia Christi 45,",
          "candidate_score": 0.602642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_98",
          "bdc_text": "Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_402",
          "psc_text": "utrumque memorauit nisi quia hic in utroque mysterium est? § 20 Tractauimus moralem locum, quia non opera meretricis exercuit, sed munera fecunditatis elegit, tractemus historicum et mysticum uentilemus; neque enim sine mysterio potest esse B quod anulum et monile accepit et uirgam. non uilis persona quae meretur accipere ornamentum signaculum potestatem, 2 Gen. 38, 26 4 Gen. 38, 19 et 16 11 Gen. 38, 27 sqq. 14 Matth. 1, 3 16 Gen. 25, 25 sq.; 49, 1 sqq. 23 Gen. 38, 18 et 25 1 qui aetatem] quia et tamen FOn qui etiam (etiam m2 in ras.) F 2 thamar magis Cχ 8 sena a selon C filio meo sela B 4 exauctorem Lπ. suae ipsum B 6 coetu P (coitu m2) B, iste r 7 totondit comam BC 8 torum PaCX thorum cet. 9 ilIa FΟπ 11 et 13 fares libri zaram X 12 signanit X 14 hesrom pr.",
          "candidate_score": 0.598058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_100_102",
          "bdc_text": "Lippia ) Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in :",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_856",
          "psc_text": "uitat inmundum, ut maculas humani corporis possit abluere. domus autem leprosi erat in 1387 A Bethania; (Bethania> per interpretationem domus oboeditionis dicitur. omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. nonne tibi uidetur Bethania mundus hic esse, in quo seruitii oboedientiaoboedientis debemus obsequium, domus autem Simonis leprosi terra esse, quae mundi portio est? princeps autem saeculi huius quidam leprosus est Simon. ergo dominus Iesus Christus ex illis superioribus locis uenit in hunc mundum et descendit in terram. non erat in hoc mundo, sed B oboediente pietate missus est in hunc mundum. ipse dicit: sicut me misit in hunc mundum. audiuit ergo mulier ista 5 Matth. 26, 6 sq. 26 Ioh. 6, 57 1 et serere PL quaestionis A 3 in dictorum (dictorom in y) diuersitate EJr L T in diuersitate (diuersitate s. v. m2, am. dictorum) G 7 ungenti P 8 istic aBC stic A isti (c 8.",
          "candidate_score": 0.596395,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1",
      "max_score": 0.690616,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_119",
          "psc_text": "uocatus apostolus Christi Iesu per uoluntatem dei et Sosthenes frater ecclesiae dei quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Iesu, uocatis sanctis, cum omnibus qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi in omni loco, ipsorum et nostro: gratia uobis et pax a deo patre nostro et domino Iesu Christo. gratias ago deo meo semper pro uobis in gratia dei quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihiinihil uobis desit in ulla gratia. quis haec audiens credat in ecclesia Corinthiorum esse aliquos reprobos, quandoquidem uerba ista sic sonant, uelut ad omnes directa sit ista laudatio? et tamen paulo post dicit: obsecro autem, fratres, ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in uobis schismata. rursus tamquam in hoc horrendo uitio uelut omnes arguens atque increpans dicit: diuisus estChristus?",
          "candidate_score": 0.690616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_119",
          "psc_text": "uocatus apostolus Christi Iesu per uoluntatem dei et Sosthenes frater ecclesiae dei quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Iesu, uocatis sanctis, cum omnibus qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi in omni loco, ipsorum et nostro: gratia uobis et pax a deo patre nostro et domino Iesu Christo. gratias ago deo meo semper pro uobis in gratia dei quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihiinihil uobis desit in ulla gratia. quis haec audiens credat in ecclesia Corinthiorum esse aliquos reprobos, quandoquidem uerba ista sic sonant, uelut ad omnes directa sit ista laudatio? et tamen paulo post dicit: obsecro autem, fratres, ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in uobis schismata. rursus tamquam in hoc horrendo uitio uelut omnes arguens atque increpans dicit: diuisus estChristus?",
          "candidate_score": 0.67752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_119",
          "psc_text": "uocatus apostolus Christi Iesu per uoluntatem dei et Sosthenes frater ecclesiae dei quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Iesu, uocatis sanctis, cum omnibus qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi in omni loco, ipsorum et nostro: gratia uobis et pax a deo patre nostro et domino Iesu Christo. gratias ago deo meo semper pro uobis in gratia dei quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihiinihil uobis desit in ulla gratia. quis haec audiens credat in ecclesia Corinthiorum esse aliquos reprobos, quandoquidem uerba ista sic sonant, uelut ad omnes directa sit ista laudatio? et tamen paulo post dicit: obsecro autem, fratres, ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in uobis schismata. rursus tamquam in hoc horrendo uitio uelut omnes arguens atque increpans dicit: diuisus estChristus?",
          "candidate_score": 0.671471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62_64",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati . Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_22",
          "psc_text": "salua unitatis pace in ecclesia cotidie fiunt secundum praeceptum apostolicum caritate seruata, qui dixit: si quis autem non obaudit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo, ut erubescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem. sic enim et disciplina seruat patientiam et patientia temperat disciplinam et utrumque refertur ad caritatem, ne forte aut indisciplinata patientia foueat iniquitatem aut inpatiens disciplina dissipet unitatem. § 7 Ista cum fiunt a bonis, non inquinantur a malis, quia nec eorum peccatis consentiendo communicant et ab eis etsi non corporaliter segregatione, tamen spiritali uitae dissimilitudine et morum diuersitate discedunt, eo modo oboedientes praecepto dominico quo ait: discedite inde, et inmundum ne tetigeritis. nam qui hoc non spiritaliter obseruandum putant, adrogantia uanitatis in illud incidunt, quod per eundem prophetam dominus detestatur dicens: qui dicunt (noli me tangere, quoniam mundus sum', hic fumus indignationis meae. hoc episcopi uestri faciendum putauerunt, quando",
          "candidate_score": 0.663646,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_0_2",
          "bdc_text": "Gratia et pax a domino . Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_14",
          "psc_text": "dicant ergo et istae: (litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostolus salutauit dicens: gratia uobis et pax a deo 1 cf. Apoc. 1, 11 15 cf. Apoc. 3, 4 27 Rom. 1, 7 cet. 1 orientales septem ecclesiae (tr. ml) A ecclesiae orientales septem BCbv quas] qua A quam BmlC 2 zmirnae A (y s. i), c smirnae BCb tiatyrae A tiatirae BC tyatirae c philadelfiae B phyladelfiae b lauditiae BC laodiciae b(v) laoditie c 3 fecimu B 11 partis (s s. i) B 12 persona personae b 13 haereditati A 14 plantati A corr. (ex pancati?) ad unam nostrum] adhuc b 23 philipensium c colosensium Bmlb 24 et om. b 25 qui] quid Bm2b 26 epistolis Am2BCbc, item infra patre et domino Iesu Christo. quare pacem in nostris epistulis legendo didicistis et eam nobiscum",
          "candidate_score": 0.657081,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_118_120",
          "bdc_text": "von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 . in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam . Verum ut nobis relatum est ex epistola unius nostrorum consulumZu den Gesandten der Reichsstadt Köln gehörte u.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_14",
          "psc_text": "dicant ergo et istae: (litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostolus salutauit dicens: gratia uobis et pax a deo 1 cf. Apoc. 1, 11 15 cf. Apoc. 3, 4 27 Rom. 1, 7 cet. 1 orientales septem ecclesiae (tr. ml) A ecclesiae orientales septem BCbv quas] qua A quam BmlC 2 zmirnae A (y s. i), c smirnae BCb tiatyrae A tiatirae BC tyatirae c philadelfiae B phyladelfiae b lauditiae BC laodiciae b(v) laoditie c 3 fecimu B 11 partis (s s. i) B 12 persona personae b 13 haereditati A 14 plantati A corr. (ex pancati?) ad unam nostrum] adhuc b 23 philipensium c colosensium Bmlb 24 et om. b 25 qui] quid Bm2b 26 epistolis Am2BCbc, item infra patre et domino Iesu Christo. quare pacem in nostris epistulis legendo didicistis et eam nobiscum",
          "candidate_score": 0.652099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_5",
          "psc_text": "etiam conlatione probauimus, perhibuit testimonium ecclesiae suae per multa documenta scripturarum sanctarum, per propheticas et euangelicas litteras; 3 facit BCb 8 scribtum (t 8. I.) A 11 in unum conuenimus c 13 dicunt inljindignum A 18 progeniem non esse bml non progeniem esse b tr. 21 nos (s 8. I.) A 24 aliena] alia b 25 adhuc] add. uictis Bml 27 uicta est b non] nam C 29 suum aecclesiae sue B 30 scribturarum A (et sic semper scribtus, scribsi, suscribsimus) sanctarum scripturarum b et locus designatus est, unde Christi ecclesia fuerat inceptura, et fines terrae, quo usque fuerat peruentura. per omnes gentes futuram ecclesiam suam dominus dicit incipientem ab Hierusalem. diuina lectio recitatur, quemadmodum coeperit ab Hierusalem, ubi primum congregatis fidelibus missuumissus est de caelo spiritus sanctus. diurnaediuinae lectiones recitantur, quemadmodum se ab Hierusalem per uicina et longinqua diffuderit. expressa sunt nomina locorum, manifestata sunt nomina ciuitatum, in quibus",
          "candidate_score": 0.651077,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_158",
          "psc_text": "eis, quae prolata fuerant recitanda, ut dicerent iam lapsam esse causam temporibus et agi non posse, proposuerunt nobis quod iam fuerat ante transactum, ut, si de scripturis sanctis ageremus, illa minime legerentur, si autem illa recitanda eligeremus, habere se ualidam praescriptionem, ut lapsam temporibus causam omnino agi non sinerent, cum ipsi non seruaueuntseruauerint quod ante promiserant, se mandato nostro, ubi nos ecclesiae 23 cf. Breuic. III 5, 6' 5 l'ecusarunt c 8 alterum cum illo b iudicet Bml 16 dicerent v 17 causa iam non (tr. ml) A, et cv non iam causa (casa Bml) BCb agerentur BCb 18 quaerebant Cml 19 carthulis ABmlCml cartulis Bm2Cm2bc iudicauit B 21 quoniam scripsi quomodo codd. v 22 et 26 labsam ABmlC 24 si s. t. b 25 recitandae (sic) Am2 eligeremus Amlc legeremus Am2BCbv, cf. Breuic. III 5, 6 post med. 10* causam scripturarum testimoniis egisse confessi sunt, similiter [sej scripturarum testimoniis",
          "candidate_score": 0.643644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_14_16",
          "bdc_text": "NDB VIII 636f mit weiterer Lit . et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f . respondi aliud me suspicari non posse , quam te simul interemptum , praescriptis ex causis .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_159",
          "psc_text": "Cml 19 carthulis ABmlCml cartulis Bm2Cm2bc iudicauit B 21 quoniam scripsi quomodo codd. v 22 et 26 labsam ABmlC 24 si s. t. b 25 recitandae (sic) Am2 eligeremus Amlc legeremus Am2BCbv, cf. Breuic. III 5, 6 post med. 10* causam scripturarum testimoniis egisse confessi sunt, similiter [sej scripturarum testimoniis responsuros, qui petitorum discutiendas esse personas non more disputantium, sed more litigantium contendebant: respondimus ergo eis, ut, si nihil aliud agi mallent, nisi ut quaereretur quae uel ubi sit catholica ecclesia, causam eius nos non nisi diuinis quibus praenuntiata est testimoniis ageremus; si autem hominibus aliqua crimina obicerent, quoniam nec ipsi ea possent testimoniis diuinis, sed aliquibus aliis talibus documentis ostendere, etiam nos ea documentis talibus purgaturos. sic illis adsidue sua inania repetentibus haec a nobis perseuerantissime repetita sunt; sic eos ueritas uicit et ad illa quae protuleramus audienda confutatos superatosque constrinxit. uidebant enim, si nulla crimina Caeciliani obicerent communioni",
          "candidate_score": 0.640798,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_22",
          "psc_text": "salua unitatis pace in ecclesia cotidie fiunt secundum praeceptum apostolicum caritate seruata, qui dixit: si quis autem non obaudit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo, ut erubescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem. sic enim et disciplina seruat patientiam et patientia temperat disciplinam et utrumque refertur ad caritatem, ne forte aut indisciplinata patientia foueat iniquitatem aut inpatiens disciplina dissipet unitatem. § 7 Ista cum fiunt a bonis, non inquinantur a malis, quia nec eorum peccatis consentiendo communicant et ab eis etsi non corporaliter segregatione, tamen spiritali uitae dissimilitudine et morum diuersitate discedunt, eo modo oboedientes praecepto dominico quo ait: discedite inde, et inmundum ne tetigeritis. nam qui hoc non spiritaliter obseruandum putant, adrogantia uanitatis in illud incidunt, quod per eundem prophetam dominus detestatur dicens: qui dicunt (noli me tangere, quoniam mundus sum', hic fumus indignationis meae. hoc episcopi uestri faciendum putauerunt, quando",
          "candidate_score": 0.639927,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_89",
          "bdc_text": "Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_60",
          "psc_text": "persecutionis tempore congregari, occulte ordinaretur episcopus, qui posset sibi etiam ipse occulte clericos ordinare in tanta necessitate, ubi anterior episcopus cum clero lapsus per epistulam ipsius Secundi, quae ab illis allegata est, monstrabatur. ex his martyrum gestis, quae ipsi proferebant, admoniti sumus et in alia gesta martyrum intendere, et inuenimus et diximus feruente tempore persecutionis et priuatam domum, quod illi fieri potuisse negauerant, congregationi christianorumChristianorum fuisse concessam et in carcere fuisse martyres baptizatos, ut uiderent, quam non esset incredibile tempore persecutionis in priuatam domum paucos episcopos congregari, quando et in ipso carcere celebrarentur sacramenta Christi, in quo inclusi homines tenebantur pro fide Christi. quantum uos ergo adiuuerint gesta martyrum proferendo, quis non uideat, qui non similem noctem habet in corde, qualem illi habebant qui haec non uidebant? § 19 Qui etiam hinc gestis ipsis Cirtensibus calumniabantur, quia ibi dies et consules legebantur, et exigebant a nobis, ut aliqua ecclesiastica concilia",
          "candidate_score": 0.63879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_117_119",
          "bdc_text": "April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 . in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_59",
          "psc_text": "32-33 2 potuisse Am2 potusset Bml potuit] potuerit v 4 symones bc 6 alphei codd. 9 de s. l. C 12 cassianus Bml 13 patiturj add. Am2 in mg : nota 15 herodos Cml 19 erant Bml 23 aduc Bml cirthense ABCb 26 tigisitanno BCb 8* diebus et consulibus consideratiaconsideratis quod tempus fuerit appareret. quae martyrum gesta contra se ipsos protulisse conuicti sunt; in eis quippe gestis manifestatum est illo tempore persecuticoispersecutionis christianasChristianas plebes solitas congregari. unde constitit non esse incredibile, quod etiam illi episcopi in priuatam domum similiter conuenisse legebantur, ut plebi, quae poterat, sicut gestis martyrum continebatur, etiam persecutionis tempore congregari, occulte ordinaretur episcopus, qui posset sibi etiam ipse occulte clericos ordinare in tanta necessitate, ubi anterior episcopus cum clero lapsus per epistulam ipsius Secundi, quae ab illis allegata est, monstrabatur. ex his martyrum gestis, quae ipsi proferebant, admoniti sumus et in alia gesta martyrum intendere, et inuenimus",
          "candidate_score": 0.636608,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1",
      "max_score": 0.689893,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_697",
          "psc_text": "Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a Christo, qui dixit: § 2 mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- § 3 quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in",
          "candidate_score": 0.689893,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_226",
          "psc_text": "av, correxi paradissum C quatuor BCfiav circueunt fl 21 etiam] enim flav 26 et] est C posterioribus dicitur: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei. cap. 22 § 1 Aptissime itaque substituit: quoniam apud te est f ons uitae et in lumine tuo ui debimus lumen. praetende misericordiam tuam scientibus te et iustitiam tuam his qui recto sunt corde. etenim post commemorationem caelestium beneficiorum iure gratiae referuntur auctori domino nostro Iesu Christo, qui fons uitae inriguus aeternae descendit in terras, ut ariditates nostri pectoris inrigaret. § 2 idem splendor gloriae dei patris et imago substantiae eius, et ideo in lumine eius uero, quod mlummat inluminat omnem hommem hominem uenientem in hunc mun dum, uidebimus, inquit, patrem, quia deus lux est. recte etiam dicitur: i n lumine tuo uidebimus lumen secundum illud: quime qui uidet, uidet et patrem meum. apud te ergo, fons uitae, praesentem uidebimus patrem. § 3 sicut enim tu apud",
          "candidate_score": 0.674722,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_15",
          "psc_text": "ad caelum, sedet ad dexteram patris. id quod nemo praesumpserit hominum dicere, hoc solus hic propheta annuntiauit, postea ipse dominus in euangelio praedicauit. cap. 9 § 1 Omnes praeterea scriptores psalmorum in suis scriptis exempla posuerunt aut aliqua dicta superiorum; psalmi nihil praeter quod suum est habent. quid igitur psalmo gratius? unde pulchre ipse Dauid: laudate, inquit, dominum, quoniam bonus est psalmus; deo nostro sit iocunda decoraque laudatio. et uere; psalmus enim benedictio populi est, dei laus, plebis laudatio, plausus omnium, sermo uniuersorum, uox ecclesiae, fidei canora confessio, auctoritatis plena deuotio, libertatis laetitia, clamor iocunditatis, laetitiae resultatio. ab iracundia mitigat, a sollicitudine abdicat, a maerore alleuat; § 2 nocturna arma, diurna magisteria, scutum in timore, festum in sanctitate, imago tranquillitatis, pignus pacis atque concordiae, citharae modo ex diuersis et disparibus uocibus unam exprimens cantilenam. diei ortus psalmum resultat, psalmum resonat occasus. 2 cf. Eph. 6, 12 3 cf. I Reg.",
          "candidate_score": 0.672429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1025",
          "psc_text": "nocte, potens in hac uita quae habet noctes; sanctus autem non in hac uita, sed in deo laudabitur, qui domino per omnia placere gestiuit, qui potest dicere: fortitudo et laudatio mea dominus. laudabitur tota die, quia honeste egit et opera sua non abscondit et crimina, sed regi patefecit aeterno, in die ambulans, non in tenebris et occultis. § 2 unde et apostolus: sicut in die honeste ambulemus, hoc est non in ganeis atque gurgustiis, non in cubilibus et inpudicitiis, in quibus flagitiosus putat parietibus se esse tectum, ut possit dei scientiam praeterire, cum inuelata apud deum uniuersorum 3 *Ps. 75, 9 13 *Ioh. 5, 28—29 17 *Ps. 43, 9 22 *Ps. 117, 14 23 cf. Ps. 68,6 . 44, 2 25 . 27 Rom. 13,13 28 cf. Eccli. 23,18 (26) 1 que (quae a) iaculantur {la e om. A nostrae om. « 2 omnis motus DF 5 retusa BCffav 8",
          "candidate_score": 0.671434,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1027",
          "psc_text": "om. ABmlfJ, add. se av se om. ABmlfiav flagitia sint et occulta diuinae cognitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. cap. 24 § 1 Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit: in domino gioriabimur gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam 3. per omnia momenta gloriam concinendo. qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officium, exasperetur eius affectus, sed hymnum deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut ipse Dauid, qui ait: benedicam dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo, sicut Iob, qui amissis filiis, interemptis",
          "candidate_score": 0.670275,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_697",
          "psc_text": "Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a Christo, qui dixit: § 2 mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- § 3 quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in",
          "candidate_score": 0.666883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1027",
          "psc_text": "om. ABmlfJ, add. se av se om. ABmlfiav flagitia sint et occulta diuinae cognitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. cap. 24 § 1 Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit: in domino gioriabimur gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam 3. per omnia momenta gloriam concinendo. qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officium, exasperetur eius affectus, sed hymnum deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut ipse Dauid, qui ait: benedicam dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo, sicut Iob, qui amissis filiis, interemptis",
          "candidate_score": 0.66596,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_102_104",
          "bdc_text": "s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium . Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_982",
          "psc_text": "dictum: ecce dedi uer uerba b a mea in os tuum et constitui te hodie super gentes et regna, eradicare et destruere et perdere 4et dedificare et plantare. nam licet frequentet deus locutus sit in prophetis, in quo tamen expressius quam suo locutus in filio est, qui uirtutem omnem exprimens patris ait: mea doctrina non cst est mea sed eius qui me misit? non ergo Hieremias, qui tempore captiuitatis suscepit exilium, sed dominus Iesus suis uerbis eradicauit ex intimis pectoribus uitia gentilium, perfidiam nationum et uersutarum cogitationum praua commenta destruxit atque omnia uestigia iniquitatis aboleuit. deinde infudit postea fidem et continentiae disciplinam, ne tamquam in uase corrupto confusione uitiorum coacescerent sacramenta uirtutum. cap. 11 § 1 Unde pulchre tibi apostolus dicit: sed regnauit mors ab Adam usque ad Moysen Moyse . quid est Moyses nisi lex, quoniam ipse interpres est legis ? finis autem legis Christus Iesus. regnauit ergo peccatum",
          "candidate_score": 0.663687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_473",
          "psc_text": "om. A uel remuneratorem dominum v 6 expectare] add. et v 8 exspecta Ev dominum] add. et BC 12 terrena B 14 perierint DFv 17 si addidi et add. v, om. codd. a te] a A, om. BCml, post moueat add. Cm2 18 habundare « 20 iis av fouet ABCml 23 transi*t A 9* corporis, uidi etiam iactantem se et superexaltantem sermonibus suis, aestimantem se aliquid esse qui nihil est. quomodo se superexaltat ? ponam, inquit, thronum meum super nubes et ero similis altissimo. § 2 exaltat se, ut uideas eum sicut cedros Libani superexaltatas. et ipsae altae sunt et in monte sunt altissimo; merito ergo superexaltatae sunt et superexaltatus uidetur impius, qui se in illo monte constituit de quo scriptum est: si habueritis fidem sicut granum sinapis, diceretis huic monti: tollere et iactare in mare. 'huic daemonio', inquit, 'a quo iste inuasus fuerat et oppressus quem miramini esse sanatum.",
          "candidate_score": 0.660975,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_73_75",
          "bdc_text": "Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella . Ita , quod non ob aliud quam evangelii teporem maxime optem locum mutare , si apte fieri posset . Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1061",
          "psc_text": "nisi manducaueritis carnem meam, non habebitis uitam aeternam. probatum dst igitur, quod dominus noster sit epulatio uel alimentum edentium, sicut ipse ait: ego sum panis uiuus qui de caelo descendi. cap. 38 § 1 Et ut scias, quia haec omnia propter nos facta sunt, ex quo ille descendit, ex illo sanctus ait: nos omnes unus panis sumus. non ergo timeamus, quia facti sumus oues escarum. sicut enim domini caro et sanguis ipsius nos redemit, ita etiam Petrus pro ecclesia multa tolerauit; multa etiam sanctus apostolus Paulus et ceteri apostoli pertulerunt, cum caederentur uirgis, cum lapidarentur, cum in carcerem truderentur. § 2 illa enim tolerantia lniunarum et usu periculorum domini fundatus est populus et ecclesia incrementum est consecuta, cum ceteri ad martyrium festinarent, uidcntes per illas passiones nihil apostolorum decessisse uirtutibus, sed etiam propter hanc breuem uitam inmortalitatem illis esse quaesitam. cap. 39 § 1 Quod ostendit etiam qui sequitur uersiculus,",
          "candidate_score": 0.660241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_72_74",
          "bdc_text": "Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum . Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella . Ita , quod non ob aliud quam evangelii teporem maxime optem locum mutare , si apte fieri posset .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1293",
          "psc_text": "ei: si transeas per aquam, tecum s u m. cum transeunte est deus, non cum desistente. cap. 8 § 1 Hi ergo, qui intra semet ipsos erant ante discordes, ubi in unum mente et studio conuenerunt, recepta pace, quae fecit utraque unum et inimicitias in carne sua medii parietis destructione dissoluit, admirati sunt uel eum, qui in gradibus suis dinoscitur, uel ho- § 2 mines ita esse copuersos, ut, qui ante diabolo seruiebant, nunc dommo Iesu iusti pietate seruitn seruitii mancipati sint. et quia reges sui corporis, in semet ipsis non mediocris laboris experti — neque enim facile atque mediocre est animum uincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciuiam, auerruncare luxufiam, quae repugnabat et Paulo, ut captiuum sibi peccati lege constringeret —, sicut gratiam ip his qui uirtute processerant mirabantur, ita etiam, ne quis relaberetur in uitia de superiore uirtutum deiectus fastigio, commouebantur. procliuis enim et mutabilis in utrumque est humana",
          "candidate_score": 0.658614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65_67",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse . Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1267",
          "psc_text": "om. Bml perase AB (s. 1. uel phase) fJ phase C non uidit deum nec cognouit eum, sicut in epistula sua dixit Iohannes euangelista. § 2 uacate ergo studio cognoscendae diuinitatis, nolite terrenis operibus occupari. ideo rex Aegyptiorum augeri iubebat numerum laterum et cetera onera Iudaeorum, ne cognoscerent deum et caltui cultui sacro uacarent, offensus Moysi et Aaron uoce sanctorum, qui dicebant: dimitte populum dei, ut eamus et seruiamus domino deo nostro. cap. 24 § 1 Exaltabor inter gentes et exaltabor in terra. erat sublimis dominus in excelsis, id est in angelis et archangelis, in patriarchis et prophetis, qui de illo sublimia sentiebant nec eum terrenis imaginibus et simulacris scrupeis conferebant, sed non erat sublimis in populis nationum, qui deum suum in antris et spelaeorum habitaculis requirere uidebantur. denique reprehenditur Magdalena, quae Christum quasi mortuum flebat et quasi sepultum quaerebat m in tumulo. § 2 unde dicit ad eam Chnstus:",
          "candidate_score": 0.652757,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_101_103",
          "bdc_text": "Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_982",
          "psc_text": "dictum: ecce dedi uer uerba b a mea in os tuum et constitui te hodie super gentes et regna, eradicare et destruere et perdere 4et dedificare et plantare. nam licet frequentet deus locutus sit in prophetis, in quo tamen expressius quam suo locutus in filio est, qui uirtutem omnem exprimens patris ait: mea doctrina non cst est mea sed eius qui me misit? non ergo Hieremias, qui tempore captiuitatis suscepit exilium, sed dominus Iesus suis uerbis eradicauit ex intimis pectoribus uitia gentilium, perfidiam nationum et uersutarum cogitationum praua commenta destruxit atque omnia uestigia iniquitatis aboleuit. deinde infudit postea fidem et continentiae disciplinam, ne tamquam in uase corrupto confusione uitiorum coacescerent sacramenta uirtutum. cap. 11 § 1 Unde pulchre tibi apostolus dicit: sed regnauit mors ab Adam usque ad Moysen Moyse . quid est Moyses nisi lex, quoniam ipse interpres est legis ? finis autem legis Christus Iesus. regnauit ergo peccatum",
          "candidate_score": 0.652441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18_20",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari . Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_912",
          "psc_text": "suos bonus pastor inponeiet secumque paradiso in illius redemptione latronis inueheret. cap. 30 § 1 Sed forte dicas: 'et persecutores ceciderunt retrorsum; sic enim scriptum est, quia principes sacerdotum, quos adduxerat proditor ludas, et ceteri, qui ad comprehendendum aduenerant dominum Iesum, abierunt retrorsum et ceciderunt in terram'. hoc est quod et ego dico, quia super peccatores uoluit cadere, non super iustos; iustus enim medico non indiget, sed peccatores. si apostolorum umbra sanabat, quanto magis caro Christi quos tangit a morte defendit! § 2 denique leprosum tetigit et sine dilatone mundauit. ut scias autem qui legis, quia et persecutores suos uoluit liberare, testem Christi interroga. nam cum inueheretur Petrus in Iudaeos, quod principem uitae interfecissent, remedium demonstrauit, ut agerent paenitentiam et remitti sibi peccatum quod admiserant mererentur. quid autem dubitas, quod ideo cecidit, ut resuscitaret, cum ipse dixerit: per cut i do met sanabo a b o ? uerborum tamen uideto",
          "candidate_score": 0.652203,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1027",
          "psc_text": "om. ABmlfJ, add. se av se om. ABmlfiav flagitia sint et occulta diuinae cognitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. cap. 24 § 1 Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit: in domino gioriabimur gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam 3. per omnia momenta gloriam concinendo. qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officium, exasperetur eius affectus, sed hymnum deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut ipse Dauid, qui ait: benedicam dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo, sicut Iob, qui amissis filiis, interemptis",
          "candidate_score": 0.649565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18_20",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari . Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_556",
          "psc_text": "non solum contemptu omnium quae habebat, sed etiam uitae periculis putauit esse redimendam, quae exploratores Iesu Naue ciuibus suis quaerentibus denegauit et hostes patriae, legatos tamen fidei maluit occultare quam prodere. § 3 non eam minae ciuium, non bellorum pericula, non incendia patriae, non suorum discrimina terruerunt. disce, uir, disce, christiane, quomodo uerum Iesum sequi debeas, quando femina contempsit omnia sua et Iesum in figura propter similitudinem nominis est secuta. unde praeclare Salomon dixit: diuitiae uiri redemptio animae eius. redime ergo animam tuam. uilis est pecunia, sed fit pretiosa per fidem; uilis est cum conditur, pretiosa cum dispergitur; sic enim scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet inaeternum. cap. 25 § 1 Si igitur talis fueris, ut possis contemnere non solum omnia tua, sed etiam ipsam carnem tuam pro iustitia, qua nulla potest locupletior esse possessio — possessio enim pretiosa homo 2 cf. Lea. 16,10 3 cf. II Cor.",
          "candidate_score": 0.649336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18_20",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari . Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_249",
          "psc_text": "est, cum de occultis et sacrae unctionis unguento et de consummatione scripserit tabernaculi. quorum multiplex gratia, quoniam multifariam et multis modis locutus est dominus in prophetis. nam et uenturum praefatus est dei filium principem sacerdotum, et passurum esse pro nobis et sanguine suo mundaturum nostra peccata tituli 'pro torcularibus' declararunt et resurrecturum psalmus 'resurrectionis' expressit, et alius postea titulus indicauit, in quo 'terra eius est restituta', commutationem quoque uniuersorum futaram futuram fidei sacramentis. § 3 et de moralibus plura contexuit diuersaque uirtutum genera demonstrauit et dedit praecepta uiuendi, quibus ulcera nostrorum sanauit errorum moresque renouauit humanos atque intimos mutauit affectus, sicut docet psalmus tricesimus tertius, quem etiam Petrus sanctus in epistula sua tamquam medicamentum nostris pectoribus affixit, atque iste, qui nobis hodierna lectione propositus est. nam isti prae ceteris ethici repperiuntur, sed iste diffusior, qui tricesimus sextus inscribitur. § 4 nam etsi ille praedulcis et lucidus est, iste tamen dulcior,",
          "candidate_score": 0.647809,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1177",
          "psc_text": "manifestabitui. cap. 82 § 1 Sunt autem multa quae propter uerecundiam premimus et, ut impleamus caeleste mandatum, tacito apud no? tenemus affectu, ne uideamur in his quae nostra sunt gloriari et eorum fructum uulgando incipiamus amittere. sunt autem occulta sapientiae, quae raptus in paradiso apostolus Paulus audiuit et, quia non licebat ea homini loqui, apud se tegebat, non quia uSum eorum aut gratiam aliis inuideret, sed, quod non licebat homini loqui, forte etiam § 2 homini audire non proderat, quae tunc inluminabit dominus, cum inluminandorum secretorum tempus aduenerit. uide ne etiam in euangelio distantiam aliquam repperias, ubi dixit: nihim nihil occult occultam Ų m quodnon manifestabitur neque opertum quod non reuelabitur. illud tamen adstipulatur ad superiorem interpretationem, ut utrumque de bonis esse credamus, quia scriptum est: cognoscit dominus qui sunt 1 cf. Sap. 1,6 3*1 Cor. 4, 5 11 cf. I Cor. 14, 25 13 . 24 *Matth. 10, 26",
          "candidate_score": 0.644552,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_874",
          "psc_text": "cum Iesu non erat qui de doctrina eius recesserat et institutiones eius reliquerat. uolebat intrare, sed penetrare non poterat, quia eum sua excludebat perfidia; omnis enim inpudicus aut auarus autinmundus, quodestidolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. non solum ergo ingredi moliebatur et non ingrediebatur, sed etiam uolebat uidere et non uidebat. denique loquebatur Iesus in parabolis, sed non audiebat ludas. § 3 denique diuina non uidebat mysteria; non enim omnes audiunt uerbum dei qui sibi uidentur audire. nam si omnes audirent, non diceret Iesus: qui habet aures audiendi audiat. et ideo, quia non audiebat neque uidere poterat, loquebatur uana pro ueris et putabat quod Iesum falleret dicens: potuithocuenundari et dari pauperibus, cum furtis suis, non pauperibus prouideret, appellans rabbi atque doctorem a cuius magisterio deuiabat cuiusque cor, in quod se immiserat, diabolus congregabat sibi et augebat iniquitates. § 4 sibi enim erat iniquus, sibi iniustus, sibi",
          "candidate_score": 0.64389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_751",
          "psc_text": "1 Obpr obrium, inquit, insipienti dedisti me. quis est insipiens nisi qui peccatum facit et eligit mala pro bonis ? ergo, qui auctor est peccatorum, ipse insipiens magis quam eius minister. § 2 cum peccamus igitur, in obprobrium tradimur aduersario, ut ille nos quasi inimicus in die iudicii accuset et prodat. suscipiamus ergo obprobrium crucis Christi, quod suscepit Moyses et Aegypti thesauris regalibus praetulit et ideo non est insipienti in - obprobrium traditus. alii habent codices: obprobrium insipienti ne tradas me. sed magis Dauid eam consuetudinem habet, ut sua magis obprobria et peccata fateatur nec de peccatis suis erubescat -et obprobriis, qui scit in confessione esse ueniam et in peccati sui condemnatione iustitiam. cap. 31 § 1 Denique ex his quae secuntur manifestatur hic sensus, quia subiecit: ommutui et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me, hoc est: 'dedisti me tu obprobrium insipienti; ideo ommutui et non aperui os",
          "candidate_score": 0.641844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175",
          "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:",
          "candidate_score": 0.640858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_33_35",
          "bdc_text": "illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_813",
          "psc_text": "F 23 uiolauerit ABml aut] an av 24 utiliora av sunt om. fJ 27 qui — 223,1 prodidit] quo maiorem prodiit (prodit B) AmlBCml quo in maiorem reatum (errorem suum, s. scr. uel reatum C) prodiit Am2Cm2 et in mg. a maiestatem prodidit, adeo ut sibi ipsi tanti sceleris reatus non posset ablui. itaque a biL, pecuniam refudit, hoc est condemnauit auaritiam suam tantae impietatis auctorem, pretium perfidiae synagogae reddidit. non excusatur proditor, qui paenitentiae locum inuenire non potuit, sed acerbatur sacrilegium Iudaeorum, qui etiam proditoris uocibus arguuntur. ille suum crimen agnouit, dicens quod tradiderit sanguinem iustum; isti et pretium sceleris receperunt et acrioribus studiis iustitiae principem persecuti sunt. § 4 ideo ad istorum omnium perpetuam condemnationem latro crucifixus absoluitur, quia ille Christum in suppliciis agnouit suis, quem isti in beneficiis non agnouerunt, et peccatum suum confessus est Christo qui sciret ignoscere, quia in crucesuaregnumdomimmenteeonspexit, quod in conuiuio Christi ludas",
          "candidate_score": 0.639755,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_483",
          "psc_text": "scripturarum, sed non sequentem; audis quia labiis reddit, miraris ut doctum. interrogas quid sentiat; respondet secundum* litteram, percurrit historiam. § 2 superexaltatus tibi uidetur et eleuatus, si litteram cogites. transi ad lnteliegentiam intellegentiam splritalem spiritalem , quia lex splrltalIs spiritalis ; uides illum nihil esse, tum dicis: uidi impium superexaltatum et transiui, et ecce non erat; et quae siui eum, et non est inuentus locus eius. quaesiui eum ubi esse debuerat, ubi uita est; non illum inueni, non § 3 erat ibi ubi uita erat, quia mortuus erat, et ideo nec locus eius inuentus est. qui enim mortui locus, qui non erat nec fuit umquam ? non enim fuit qui in littera erat; littera 1 Ps. 46,7 4 *Ps. 46, 9 13 *Esai. 62,10 23 cf. Rom. 7, 14 24 Ps. 36,35—36 30IICor. 3,6 2 et om. ccEml 4 regnabit {Ja 9 fugiant] fugiunt (iav 10 effugiet fiav 11 praeteribit",
          "candidate_score": 0.639103,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_73",
          "bdc_text": "Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_372",
          "psc_text": "quomodo tribuat, audi dicentem: per omnes ecclesias doceo. peccator autem mutuatur et non soluit. uide diuitem mutuantem et non reddentem, pauperem accipientem et continuo remunerantem, ne diutius in aere alieno sit. haec moralia. cap. 44 § 1 Uide nunc pauperem mysticum, id est simplicem et timentem dei nomen, audientem uerbum de castitate et soluentem, audientem de misericordia et soluentem, audientem de placiditate et non irascentem, diuitem uero illum arrogantem et superbum 1 cf. Luc. 19,16 sqq. 8 *Marc. 16, 15 10 cf. Rom. 15,19 12 *I Cor. 7,10 15 *II Cor. 13,3 16 rex] cf. Luc. 19,12.15 17 *Matth. 25, 27 19 . 20 cf. Ps. 36, 21 20 *I Cor. 7,17 1 minam Am2Fmla quatuor BCfiav 3 quid a 4 aput C 5 peccunia C 6 sunt (ia epistolis codd. av 8 orbem] add. terra (sic) Cml et om. Fa 10 hyerusalem B yherusalem C ierusalem/?(t>) y(i- B) 1",
          "candidate_score": 0.639048,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_813",
          "psc_text": "F 23 uiolauerit ABml aut] an av 24 utiliora av sunt om. fJ 27 qui — 223,1 prodidit] quo maiorem prodiit (prodit B) AmlBCml quo in maiorem reatum (errorem suum, s. scr. uel reatum C) prodiit Am2Cm2 et in mg. a maiestatem prodidit, adeo ut sibi ipsi tanti sceleris reatus non posset ablui. itaque a biL, pecuniam refudit, hoc est condemnauit auaritiam suam tantae impietatis auctorem, pretium perfidiae synagogae reddidit. non excusatur proditor, qui paenitentiae locum inuenire non potuit, sed acerbatur sacrilegium Iudaeorum, qui etiam proditoris uocibus arguuntur. ille suum crimen agnouit, dicens quod tradiderit sanguinem iustum; isti et pretium sceleris receperunt et acrioribus studiis iustitiae principem persecuti sunt. § 4 ideo ad istorum omnium perpetuam condemnationem latro crucifixus absoluitur, quia ille Christum in suppliciis agnouit suis, quem isti in beneficiis non agnouerunt, et peccatum suum confessus est Christo qui sciret ignoscere, quia in crucesuaregnumdomimmenteeonspexit, quod in conuiuio Christi ludas",
          "candidate_score": 0.638222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1444",
          "psc_text": "suis uocibus uehementius P 27 peieraret av quoque dicam, quod is quoque uestem dealbatam indutus est ad illudendum, postea quoque regia ueste donatus est ad moriendum, ne amisisse honorem debitum uideretur? nam etsi scelere interiit, ius tamen collatae sibi potestatis etiam mortuus reseruabat eorum ipsorum, a quibus negabatur; uel ministerio uel assensu. cap. 26 § 1 Addebatur huic tanto sceleri pompa feralis, nisi is, qui inpatienter ista deflebat, cognitis quae parabantur iusto commotus dolore increpasset uictorem superbum tyrannis illa, non regibus inferri solere. sic horrore flagitii excitus deposuit taeterrimi sceleiis sceleris apparatum. nec petitor igitur sepulturae defuit, etsi Ioseph ille qui iustus dicebatur defuit. sed longe Maximus saeuior denegabat quod Pilatus ipse auferre non potuit. in quo parricidae humanitas defuit, innocenti tamen non defuit gratia et ad tempus assumpta patientia uindicta paululum comperendinata est. cap. 27 § 1 Ideoque ait: uerumtamen deo subiecta est anima mea, quoniam ab ipso est",
          "candidate_score": 0.637507,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176",
          "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non",
          "candidate_score": 0.637229,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_73",
          "bdc_text": "Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1293",
          "psc_text": "ei: si transeas per aquam, tecum s u m. cum transeunte est deus, non cum desistente. cap. 8 § 1 Hi ergo, qui intra semet ipsos erant ante discordes, ubi in unum mente et studio conuenerunt, recepta pace, quae fecit utraque unum et inimicitias in carne sua medii parietis destructione dissoluit, admirati sunt uel eum, qui in gradibus suis dinoscitur, uel ho- § 2 mines ita esse copuersos, ut, qui ante diabolo seruiebant, nunc dommo Iesu iusti pietate seruitn seruitii mancipati sint. et quia reges sui corporis, in semet ipsis non mediocris laboris experti — neque enim facile atque mediocre est animum uincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciuiam, auerruncare luxufiam, quae repugnabat et Paulo, ut captiuum sibi peccati lege constringeret —, sicut gratiam ip his qui uirtute processerant mirabantur, ita etiam, ne quis relaberetur in uitia de superiore uirtutum deiectus fastigio, commouebantur. procliuis enim et mutabilis in utrumque est humana",
          "candidate_score": 0.636141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1267",
          "psc_text": "om. Bml perase AB (s. 1. uel phase) fJ phase C non uidit deum nec cognouit eum, sicut in epistula sua dixit Iohannes euangelista. § 2 uacate ergo studio cognoscendae diuinitatis, nolite terrenis operibus occupari. ideo rex Aegyptiorum augeri iubebat numerum laterum et cetera onera Iudaeorum, ne cognoscerent deum et caltui cultui sacro uacarent, offensus Moysi et Aaron uoce sanctorum, qui dicebant: dimitte populum dei, ut eamus et seruiamus domino deo nostro. cap. 24 § 1 Exaltabor inter gentes et exaltabor in terra. erat sublimis dominus in excelsis, id est in angelis et archangelis, in patriarchis et prophetis, qui de illo sublimia sentiebant nec eum terrenis imaginibus et simulacris scrupeis conferebant, sed non erat sublimis in populis nationum, qui deum suum in antris et spelaeorum habitaculis requirere uidebantur. denique reprehenditur Magdalena, quae Christum quasi mortuum flebat et quasi sepultum quaerebat m in tumulo. § 2 unde dicit ad eam Chnstus:",
          "candidate_score": 0.63548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_20",
          "bdc_text": "cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_544",
          "psc_text": "1 Et addidit: quoniam sagittae tuae in fixae suntmihi . eadem uidetur dicere quae sanctus lob, sed diuersa sunt. nam et ille ait: sagittae enim domini in corpore meo sunt, quarum furor bibit sanguinem meum, cum incipio loqui, conpungunt me. ille de uulnere sui corporis queritur, hic deplorat animae suae uulnera. et forte hic agit paenitentiam de peccato, ille causam agit infirmitatis humanae et quasi nostrae inbecillitatis assertor ad remedium operis auxilium creatoris exposcit. § 2 hic igitur precatur, ille patrocinatur, ideoque uehementior huius est dolor, quia animae uulnera grauiora quam carnis sunt. ille dicit sagittas domini in suo esse corpore, iste deplorat infixas; illius sanguis bibitur, huius effunditur; ille conpungitur, hic uulneratur; illum manus dei tetigit, super hunc confirmata est graui pondere; hic animam suam deflet illusionibus esse completam, ille suum corpus ulceribus. manum autem dei uirtutem intellegimus puniendi. § 8 haec manus regem Aegyptiorum propter Abrahae iniuriam ob",
          "candidate_score": 0.632667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_22_24",
          "bdc_text": "Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas . Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1330",
          "psc_text": "uocationis etiam in euangelio nos dominus adhortatur dicens:? u eni t e ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. deinde iugum suum snaue suaue et onus leue esse commemorat, quoniam qui desperauerit medicinam sanus esse non poterit. et . ideo omnibus grata est mansuetudo.quae uulnera interiorum curat animorum. cap. 2 § 1 Uenturus igitur ad aegrotos, uenturu- ut medicus, qui grauia ulcera nostra curaret, medicamenta proponit, ut audiant homines et ad remedium salutis fida sedulitate concurrant. sic illa in euangelio meruit sanitatem, quae profluuio per duodecim annos sanguinis laborabat. audiuit medicum uenisse, festinauit contingere dicens: si tetigero fimbriam eius, salua ero. § 2 intra se hoc dixit et Christus audiuit, et tetigit fimbriam et uirtus de saluatore processit quae curauit aegram, firmauit inualidam, profluuium statuit, pietatem probauit. similiter ergo et",
          "candidate_score": 0.632204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_34",
          "bdc_text": "Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_524",
          "psc_text": "se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. cap. 14 § 1 Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, 3 cf. Esai. 43, 26 7 *Ps. 37, 2 15 Ps. 72, 5 17 cf. Matth. 6, 2: 28 *I Par. 21, 8 1 post peccatum est add. remedium accusatio sui criminis fiav 2 confessio — prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22",
          "candidate_score": 0.629058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_31_33",
          "bdc_text": "HBRG III 159-162. . Quem tamen tabellio suasoriis verbis approbare nititur , puto , ad hoc a sacrificulis oppiparis obsoniis Plautus , Miles gloriosus 107 . illectus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_751",
          "psc_text": "1 Obpr obrium, inquit, insipienti dedisti me. quis est insipiens nisi qui peccatum facit et eligit mala pro bonis ? ergo, qui auctor est peccatorum, ipse insipiens magis quam eius minister. § 2 cum peccamus igitur, in obprobrium tradimur aduersario, ut ille nos quasi inimicus in die iudicii accuset et prodat. suscipiamus ergo obprobrium crucis Christi, quod suscepit Moyses et Aegypti thesauris regalibus praetulit et ideo non est insipienti in - obprobrium traditus. alii habent codices: obprobrium insipienti ne tradas me. sed magis Dauid eam consuetudinem habet, ut sua magis obprobria et peccata fateatur nec de peccatis suis erubescat -et obprobriis, qui scit in confessione esse ueniam et in peccati sui condemnatione iustitiam. cap. 31 § 1 Denique ex his quae secuntur manifestatur hic sensus, quia subiecit: ommutui et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me, hoc est: 'dedisti me tu obprobrium insipienti; ideo ommutui et non aperui os",
          "candidate_score": 0.628277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_47",
          "bdc_text": "Verum ipse regessit rem deploratam fere , et cui parum spei sit reliquum , ementitis verbis exornari necessum , semper tamen adiiciens te hominem probum et sincerum medium quoddam tenere neutrique partium nimium favere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_682",
          "psc_text": "aures suas spinis, uectem adhibuit foribus oris sui, seruat thesaurum cordis sui et argentum eloquii sui, ut examinatum et purgatum, quando oportet, proferat, ne quisquam prius fur in cor eius aut perturbator inrumpat et ad eos captiuum trahat, quibus flagitia sua uendat. cap. 6 § 1 Meditabatur ludas Christum uendere, sed reuocabat eum tanta domini gratia et quaedam paternae delenimenta pietatis, quibus furor eius molliebatur, nec erUpisset in scelus, nisi se in cor eius, quia Christum fallere se putabat, aduersarius demersisset. non ergo dubites, quando aliqui tibi molesti sunt uolenti seruare § 2 iustitiam, ministros esse illius nequissimi peccatoris, qui omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, ne de claustris oris uagus aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior",
          "candidate_score": 0.627698,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127_129",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1348",
          "psc_text": "§ 1 Illiergosuntcalcaneumdequibusdicit: qui con f idunt in uirtute sua quique in abundantia diuitiarum suarum gloriantur; diuites enim eguerunt et esurierunt. quod de ludaeis Iudaeis dictum est; sed et omnes, qui luxuriose uiuunt et non tenent caput, calcaneum Christi sunt. sed haec generalia, quae late patent; ceterum specialiter de Iuda locutus est proditore, qui sibi ualidus et diues apostolatus gloria uidebatur. cap. 13 § 1 Denique de passione domini sermo contexitur: frater non r edimit redimet , r edimet homo. nec dabit deo pr opitiationem suam et pretium redemptionis dnimae suae. hoc est: ut quid timebo in die mala? quid enim potest mihi nocere, qui non solum non indigeo redemptore, sed ipse omnium sum redemptor? alios liberos faciam, et pro me ipso ipse trepidabo? § 2 ecce faciam noua omnia, qui supra ipsum germanitatis affectum sim atque pietatem. quem frater eodem matris utero effusus in lucem redimere non potest, quia",
          "candidate_score": 0.627638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_874",
          "psc_text": "cum Iesu non erat qui de doctrina eius recesserat et institutiones eius reliquerat. uolebat intrare, sed penetrare non poterat, quia eum sua excludebat perfidia; omnis enim inpudicus aut auarus autinmundus, quodestidolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. non solum ergo ingredi moliebatur et non ingrediebatur, sed etiam uolebat uidere et non uidebat. denique loquebatur Iesus in parabolis, sed non audiebat ludas. § 3 denique diuina non uidebat mysteria; non enim omnes audiunt uerbum dei qui sibi uidentur audire. nam si omnes audirent, non diceret Iesus: qui habet aures audiendi audiat. et ideo, quia non audiebat neque uidere poterat, loquebatur uana pro ueris et putabat quod Iesum falleret dicens: potuithocuenundari et dari pauperibus, cum furtis suis, non pauperibus prouideret, appellans rabbi atque doctorem a cuius magisterio deuiabat cuiusque cor, in quod se immiserat, diabolus congregabat sibi et augebat iniquitates. § 4 sibi enim erat iniquus, sibi iniustus, sibi",
          "candidate_score": 0.627342,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_590",
          "psc_text": "cognouit dominus qui sunt ipsius, iniquis autem dicit: discedite a me, quia non noui uos, et per Hieremiam locutus est dicens: sicut agnus ductus sum ad immolandum et nesciui. quomodo nesciebat quod futurum ante praedixerat ? sed nesciui, inquit, cogitationes eorum, malitiam eorum, nolo scire quae sanguinis sunt; denique non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus. § 4 deleo iniquitates eorum et memor non sum, nolo scire quae remissurus adueni. non cognoui ligna quae ardeant nec quae in aceruo lignorum sunt posita uel stipulam uel faenum, ut citius ea nutrimentis suis flamma consumat. illa uolo scire quae maneant, ut fructum suae mercedis accipiant. § 5 illa uolo scire quae supra 2 *Ps. 73,3-6 11 *Ps. 100,3—4 12 *Ps. 100, 4 13 cf. II Cor. 5,21 16 *II Tim. 2, 19 17 *Luc. 13, 27 18 *Hier. 11, 19 20 cf. Ps. 55, 6 21 Ps. 15, 4 23 cf. Esai. 43,",
          "candidate_score": 0.627258,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_649",
          "psc_text": "26 illustrior ille v populos BCfiv 27 pr. suos v, om. BCfJ honesta redemptio uitae est etiam decoloris aut innoxiae firmamentum, exitus autem mortis in manu uitae; et ideo malebat apostolus cotidie mori, ut uitae suae meritum comprobaret; scriptum est enim: non laudes hominem in uita sua. qui enim uiuunt moriuntur, qui moriuntur resurgent. propior ergo saluti est, qui moritur ut resurgat, quam ille, qui uiuit ut moriatur. § 3 quis est autem qui cotidie moratur moriatur nisi qui mortem domini Iesu m sua carne circumfert, ut omnia ei peccata moriantur? confirmati autem et multiplicati sunt inimici Dauid in hoc saeculo; sed non m idoneum firmamentum nisi eius, qui confirmatur in Christo. denique illi confirmantur in saeculo, qui oderunt iustum inique; non ergo iustum odium, sed iniustum, cum odissent inique. cap. 53 § 1 Sed uide distantiam. in posterioribus ait: qui oderunt me gratis, hic habet: qui oderunt me inique.",
          "candidate_score": 0.624762,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1139",
          "psc_text": "reliquiae saluae fierent, nos redemit eligendo populos nationum. haec ergo electio gentium salus Iudaeis; reliquiae enim non per opera sua, sed per electionem gratiae saluae factae sunt. gratia est ergo Christi, quae et nos redemit et reliquias uiuificauit. commotio autem capitis facta est gentibus, sed ex hac commotione non mediocris mutationis Iudaei gratiam pertulerunt, quorum reliquiae saluae factae sunt. cap. 69 § 1 Sequitur: tota die uerecundia mea contra me est et con f usio uultus mei op eruit me. quid est quod interdum ex persona unius, interdum ex persona plurimorum psalmus hic dicitur? namque a principio a pluribus coepit, ut est: deus, auribus nostris audiuimus et cetera quae secuntur; deinde ait: tu e sip ipse s ere t meus et deus meus, iterum: in te inimicos nostros uentilabimus et postea: non in arcu meo sperabo et: in deo laudabimur tota die et: § 2 tota die uerecundia mea contra",
          "candidate_score": 0.624739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_874",
          "psc_text": "cum Iesu non erat qui de doctrina eius recesserat et institutiones eius reliquerat. uolebat intrare, sed penetrare non poterat, quia eum sua excludebat perfidia; omnis enim inpudicus aut auarus autinmundus, quodestidolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. non solum ergo ingredi moliebatur et non ingrediebatur, sed etiam uolebat uidere et non uidebat. denique loquebatur Iesus in parabolis, sed non audiebat ludas. § 3 denique diuina non uidebat mysteria; non enim omnes audiunt uerbum dei qui sibi uidentur audire. nam si omnes audirent, non diceret Iesus: qui habet aures audiendi audiat. et ideo, quia non audiebat neque uidere poterat, loquebatur uana pro ueris et putabat quod Iesum falleret dicens: potuithocuenundari et dari pauperibus, cum furtis suis, non pauperibus prouideret, appellans rabbi atque doctorem a cuius magisterio deuiabat cuiusque cor, in quod se immiserat, diabolus congregabat sibi et augebat iniquitates. § 4 sibi enim erat iniquus, sibi iniustus, sibi",
          "candidate_score": 0.623963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_33_35",
          "bdc_text": "illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_526",
          "psc_text": "domini duplicia peccata sua. non ergo penitus sibi peccatum remitti postulat, sed moderata solutione deleri, hoc est ut in futurum eius memoria deleatur. denique quasi interpellantis uoce conuentus dominus, ne uindicta commissi protelaretur erroris, misit ad eum Nathan prophetam, et ille uenit ad regem et dixit ei: quid fieri uelis, elige: triennium famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum'et illos persequentes aut triduo fieri mortem in terra. § 3 et nunc scito ec uide, quid respondeam illi qui misit me. uide docentem deum, qua moderatione eius indignatio leniatur, si non penitus uerbera recusemus, sed qualitatem leuandi, non euitandi supplicii postulemus. tria proposuit, ut quod moderatius putaret eligeret. uide etiam quemadmodum ad paenitentiam prouocat, ut nos offeramus iniuriae, eligere mandans, ut in ipsa poena electionis quaedam praerogatiua seruetur et reo suo blandiatur hoc uerbo. et dixit Dauid ad Nathan: angustiae mihi sunt in his tribus; sedmagis",
          "candidate_score": 0.623232,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_56",
          "bdc_text": "ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_922",
          "psc_text": "(ia in fide p. 23 ecclesiam sibi gratam fJ 29 pr. resuscitaue- . ritis AB caritatem, cum quaereret de iuuenculis Christum, quia Christus caritas est. cap. 33 § 1 Quod autem ait: retribuam eis, hoc intellegimus, quia florentis ecclesiae processibus cruciabuntur et tunc cognoscent, quae poena porfidiae perfidiae sit, cum aduerterint, qui fidei sit splendor et gratiae. uel quia bonus dominus est, qui poterat dicere: retribuebant mihi mala pro bonis, et medium uerbum est retributionis uel in bono uel in malo, retributurum in bono esse se dicit, quia, etsi caecitas in Israel ex parte continget, tamen, cum plenitudo gentium intrauerit, tunc omnis Israel Christi miseratione saluabitur. cap. 34 § 1 Et subiecit: in ho hoc c cognoui quoniam uoluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. superius de passione sua locutus est quasi homo, hinc iam aperit maiestatem suam, quod solus sine peccato, solus cui peccator inequitare non potuit,",
          "candidate_score": 0.620582,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_56",
          "bdc_text": "ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_374",
          "psc_text": "alt. tribuit C 22 diu,tius] add. debitor Bmg. 24 misticum ABfi 27 et (ante non) om. DF audientem quidem, sed post se reicientem sermones dei, audientem de condemnatione luxuriae et magis luxuriantem. § 2 denique ecclesia soluit quod accepit, synagoga non soluit. cognosce ecclesiam soluere: tui, inquit, erant et mihi eos dedisti, et uerbum tuum seruauerunt, et alibi: ipse enim pater diligit uos, quia uos me diligitis. reddidit ergo ecclesia quam accèpit accepit a domino pecuniam caritatis, sed synagoga non reddidit. ideoque de Iudaeis dicitur: si non uenissem et locutus non fuissem his, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccatosuo, quia audierunt utique et non crediderunt. § 3 probatum est ergo, quia mutuati sunt peccatores et non soluerunt. peccator igitur eget semper, iustus autem abundat et tribuit, cuius diues est conscientia. ideo Iudaėi Iudaei in suis diuitiis eguerunt — diuites eguerunt et esurierunt —, christiani autem in",
          "candidate_score": 0.619329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1096",
          "psc_text": "ad cognitionem nostram profecisse apostolo auctore cognouimus. et uere in obprobrium positi sunt § 2 gentibus, quia gentes obprobrium crucis dominicae omnibus diuitiis saecularibus praetulerunt. qui autem crucem illam putauit obprobrium et quasi obprobrium refugit, is uere in diuturno mansit obprobrio. tamen quia non secundum carnem Israelitae uidentur qui potuerunt dicere: quia inique non egimus in testamento domini nec recessit retro cor eorum a domino, uide ne his se in circuitu positis inlusioni et derisui fuisse conunemorent commemorent , de quibus dicit dominus: circumdederunt me uituli multi; § 3 circumdederunt enim eum persecutores, quando secundum consilium uoluntatis suae subiit passionem. unde et 30 6 Matth. 15, 28 7 cf. Col. 4, 3 13 cf. Ps. 43, 14 16 *Ps. 43, 15 19 cf. I Cor. 10, 11 21 cf. Hebr. 11, 26 24 cf. I Cor. 10, 18 25 *Ps. 43, 18 26 cf. Ps. 43, 19 27 cf. Ps.",
          "candidate_score": 0.619243,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_128",
          "bdc_text": "His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_556",
          "psc_text": "non solum contemptu omnium quae habebat, sed etiam uitae periculis putauit esse redimendam, quae exploratores Iesu Naue ciuibus suis quaerentibus denegauit et hostes patriae, legatos tamen fidei maluit occultare quam prodere. § 3 non eam minae ciuium, non bellorum pericula, non incendia patriae, non suorum discrimina terruerunt. disce, uir, disce, christiane, quomodo uerum Iesum sequi debeas, quando femina contempsit omnia sua et Iesum in figura propter similitudinem nominis est secuta. unde praeclare Salomon dixit: diuitiae uiri redemptio animae eius. redime ergo animam tuam. uilis est pecunia, sed fit pretiosa per fidem; uilis est cum conditur, pretiosa cum dispergitur; sic enim scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet inaeternum. cap. 25 § 1 Si igitur talis fueris, ut possis contemnere non solum omnia tua, sed etiam ipsam carnem tuam pro iustitia, qua nulla potest locupletior esse possessio — possessio enim pretiosa homo 2 cf. Lea. 16,10 3 cf. II Cor.",
          "candidate_score": 0.618737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_33_35",
          "bdc_text": "illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_645",
          "psc_text": "LXIV. Ambros. pars 6. Petschenif. 12 patre meo qui est in caelis. disce uerum esse quod scriptum est, quia est uerecundia adducens peccatum. Dauid in conspectu suo dolorem suum ponebat, ne umquam obliuisceretur; Dauid iniquitatem suam ipse pronuntiabat; Dauid de peccato suo, non de opibus cogitabat; Dauid non erubescebat sua recenserc recensere peccata, ne de his erubesceret in meo iudicio constitutus: § 4 et tu erubescebus ? non esset hodie in requie seruulus mpus lob Iob , si erubuisset tres illos reges amicos suos, non ipse Dauid, si erubuisset delicta propria confiteri. ergo quia non erubuit mihi sua aperire peccata, nec ego erubescam ei mea secreta reserare. et quia uterque eorum non erubuit factorum suorum pretium in mea ponere potestate, meo se iudicio uoluntatique committere, nec ego de talibus § 5 seruulis erubescam, ut appellem amicos qui meam studuerint facere uoluntatem. ideoque quoniam illi ante in maerore, nunc in consolatione;",
          "candidate_score": 0.618043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_281",
          "psc_text": "5 omnis enim qui male agit odit lucem. reuelabat Dauid uiam suam, qui ait: dico ego opera mea regi. aperi sensum tuum, ut nihil sit quod timeas reprehendi; reuelauit et Paulus, qui praesumpsit dicere: nihil mihi conscius sum. is actus, ea uita sit, ut uia tua coram patre tuo luceat qui in caelis est. cap. 15 § 1 Sed quia obnoxia fragilitati omnis humana condicio est et non nostrae est potestatis iter nostrum ex uoluntate dirigere, ideo tibi dicit: 'spera in domino, et ipse faciet', hoc est: ut aperiat uiam tuam nec talem te esse permittat, ut fugias lucem, dum times prodi, et diligas tenebras, ut tua possis occultare flagitia dicens: tenebrae operiunt me; § 2 quis scit si uidet altissimus ? quomodo enim potest, qui adulterium molitur, non noctem suis accommodam quaerere temptamentis, qui falsum cogitat, testem suae fraudi adhibere, qui corruptelam iudicis captat, ut opprimat innocentem, iniquitatis non",
          "candidate_score": 0.617859,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_33_35",
          "bdc_text": "illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_524",
          "psc_text": "se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. cap. 14 § 1 Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, 3 cf. Esai. 43, 26 7 *Ps. 37, 2 15 Ps. 72, 5 17 cf. Matth. 6, 2: 28 *I Par. 21, 8 1 post peccatum est add. remedium accusatio sui criminis fiav 2 confessio — prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22",
          "candidate_score": 0.61699,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1015",
          "psc_text": "F 15 samuel Bfl (av) exaltauit BCml 16 domino] add. et Cfiav 17 deo meo] domino fl 19 christi sit {l 21. 22 reuertit Bfta (reuertit* F priore loco) 22 deum patrem DP 24 eius om. a est] et DF esto av 25 reuertit Bfta chananeorum ACDF 26 quibus] qua a ysaac fl 27 filiabus] finibus fJ chananeorum ADF et mittit eum in Mesopotamiam, ut ibi sibi coniugem repperiret. numquid ei insidiati sunt domini sagittarum? § 3 numquid ipse - propter benedictionem uteri materni - in toto orbe benedictus est et non dominus Iesus, quem uirgo generauit? et ideo nori non solum super homines, sed etiam supra angelos et archangelos et supra omnem sublimitatem caelestium benedictus est potestatum, sicut scriptura testatur dicensrb dicens enedictus qui uenit in nomine domini; deus dominus et inluxit nobis. dominus enim deus ipse est rex regum et dominus dominantium in his quae habentur in caelis.",
          "candidate_score": 0.611532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_22",
          "bdc_text": "Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_654",
          "psc_text": "me optuli uulnerandum, quia elegi cicatrices uulnerum super epulas regum et iactantiam potestatum. tu solus non me derelinquas, tu adhaereas seruulo tuo, qui de terra suscitas inopem et de stercore erigis pauperem. tuo comitatu fultus frequentiorem me ambientibus populis aestimabo. conputruerunt quidem cicatrices meae, sed adhuc tuorum uerberum desidero cicatrices, quae sanatis uulneribus obducuntur, ut postea nullum ulcus appareat. § 3 bonae triumphalium uulnerum cicatrices, quibus uictores huius terreni proelii gloriantur: quanto inlustriora uulnera, quae pro fide et nominis tui gloria uidentur excepta! ista est cicatrix quae caelum aperit, regnum adquirit, inmortalitatem inuenit. haec est ergo, fratres, cicatrix beata, quoniam beati qui lauerunt stolas suas in sanguine suo. sic coepit stola esse gloriae caro mortis, in qua et Paulus ante periclitabatur electus dei, nisi petisset se liberari de corpore mortis huius, ut legimus. cap. 56 § 1 Et ideo qui sumus in hoc corpore mortis oremus, ne bonus ille dilectus",
          "candidate_score": 0.607058,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf031",
      "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas",
      "max_score": 0.689232,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5_7",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 . interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_36",
          "psc_text": "doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia hujusmodi blasphema. Ergo hic Paulus negavit Jacobum apostolum, dicendo alium autem apostolorum neminem vidi quod neminem apostolorum alium vidisse se dixit, nisi Jacobum. Et causa, quare Jacobum, adjecta est fratrem Domini qui frater est habitus secundum carnem. Cum autem fratrem dixit, apostolum negavit. Videndus autem hic fuerat honorifice. Sed neque a Jacobo aliquid discere potuit, quippe cum alia sentiat. At neque a Petro, vel quod paucis diebus cum Petro moratus est; vel quod Jacobus apostolus non est, et in haeresi sit. Adjecit autem et Jacobum. Vidi ergo nominatim quid Jacobus tractet et evangelizet: et tamen quoniam cognita mihi est ista",
          "candidate_score": 0.689232,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5_7",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 . interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25",
          "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos",
          "candidate_score": 0.672802,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5_7",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 . interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_35",
          "psc_text": "inter gentes. Quid utique, nisi quod a Deo acceperat, ut Christum revelatum sibi gentibus evangelizaret? Post tres, inquit, annos Hierosolymam veni. Deinde subjungit causam, videre Petrum. Etenim si in Petro fundamentum ecclesiae positum est, ut in evangelio dictum; cui revelata erant omnia Paulus scivit videre se debere Petrum; quasi eum, cui tanta auctoritas a Christo data esset, non ut ab eo aliquid disceret. Denique quid subjungit? et mansi apud eum diebus quindecim. Ergo mansi tantum. Numquid paucis diebus tantam istam de Deo scientiam tam parvo tempore a Petro potui discere? Alium autem apostolorum neminem vidi, nisi Jacobum fratrem Domini. Magna doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia",
          "candidate_score": 0.660906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5_7",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 . interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_37",
          "psc_text": "a Jacobo aliquid discere potuit, quippe cum alia sentiat. At neque a Petro, vel quod paucis diebus cum Petro moratus est; vel quod Jacobus apostolus non est, et in haeresi sit. Adjecit autem et Jacobum. Vidi ergo nominatim quid Jacobus tractet et evangelizet: et tamen quoniam cognita mihi est ista blasphemia, repudiata a me est, sicut et a vobis, o Galatae, repudianda. Non enim potestis dicere, negas Jacobum, et inde ea quae nos sequimur repudias, quia non vidisti Jacobum. Adjecit ergo vidi et Jacobum. Nec error est: quem Jacobum fratrem inquit Domini, id est auctorem sententiae vestrae. Ita nihil apud me valuit. Et cum non secutus sim, et novi ejus sententiam. Quia ergo nihil mihi incognitum est, nec ille valuit persuadere, frustra vos eum sequimini. VERS. 20.-- Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior. Deferenda fides erat etiam jurejurando. His enim, qui jam erraverunt a fide, ea,",
          "candidate_score": 0.660905,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4_6",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_36",
          "psc_text": "doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia hujusmodi blasphema. Ergo hic Paulus negavit Jacobum apostolum, dicendo alium autem apostolorum neminem vidi quod neminem apostolorum alium vidisse se dixit, nisi Jacobum. Et causa, quare Jacobum, adjecta est fratrem Domini qui frater est habitus secundum carnem. Cum autem fratrem dixit, apostolum negavit. Videndus autem hic fuerat honorifice. Sed neque a Jacobo aliquid discere potuit, quippe cum alia sentiat. At neque a Petro, vel quod paucis diebus cum Petro moratus est; vel quod Jacobus apostolus non est, et in haeresi sit. Adjecit autem et Jacobum. Vidi ergo nominatim quid Jacobus tractet et evangelizet: et tamen quoniam cognita mihi est ista",
          "candidate_score": 0.659996,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25",
          "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos",
          "candidate_score": 0.659892,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4_6",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25",
          "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos",
          "candidate_score": 0.654168,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_61",
          "psc_text": "vivatur simpliciter more gentium. Hoc prius, inquit, faciebat Petrus ante quam ab Jacobo venirent quidam. Jacobus enim frater Domini, qui auctor est ad Symmachianos, primus apud Hierosolymam sibi hoc adsumendum putavit, uti et Christum praedicaret, et viveret ut Judaei, omnia faciens quae Judaeorum lex praecipit, id est quae sibi Judaei observanda intellexerunt. Ab Jacobo ergo quidam cum venissent ad Petrum; veritus, inquit, et timens subtraxit se ne cum gentibus ederet. Sed hoc reprehendit quod antea cum gentibus edebat, et nunc subtraxit se, timens eos qui erant ex circumcisione, id est homines ab Jacobo venientes. Atque id parum est quod ipse faciebat; inde magnum peccatum, quod alii illi consentiebant. Et consenserunt cum illo et caeteri Judaei. Sic accipiamus hic Judaeos qui jam tamen Christum acceperant, ut consentirent illi, et Christum accipientes, et judaicam disciplinam et observantiam; nisi enim hoc accipiamus, quid erit, consenserunt illi, si illi suo more viventes secundum judaicam",
          "candidate_score": 0.652576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_36",
          "psc_text": "doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia hujusmodi blasphema. Ergo hic Paulus negavit Jacobum apostolum, dicendo alium autem apostolorum neminem vidi quod neminem apostolorum alium vidisse se dixit, nisi Jacobum. Et causa, quare Jacobum, adjecta est fratrem Domini qui frater est habitus secundum carnem. Cum autem fratrem dixit, apostolum negavit. Videndus autem hic fuerat honorifice. Sed neque a Jacobo aliquid discere potuit, quippe cum alia sentiat. At neque a Petro, vel quod paucis diebus cum Petro moratus est; vel quod Jacobus apostolus non est, et in haeresi sit. Adjecit autem et Jacobum. Vidi ergo nominatim quid Jacobus tractet et evangelizet: et tamen quoniam cognita mihi est ista",
          "candidate_score": 0.651931,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_40",
          "psc_text": "Christum: quam fidem antea denegabat, quam aliquando expugnabat. Miraculum ergo erat ut hodie evangelizaret fidem, qui aliquando expugnaverat; quod ipse fecerat. VERS 24.-- Et in me, inquit, magnificabant Dominum. Quia omnes jam capiebant virtutem Dei, et magnificum Deum dicebant, quod ego conversus essem; et expugnator qui fueram, nunc essem praedicator. Sic fiebat ut magnificarent Deum in me; id est magnum dicerent, qui conversa subito mente praedicarem Dominum Christum, scilicet quem ego antea expugnabam. Quid enim tam magnificum, quam vinci mentem, et accipere contrariam et praedicare eam quam ante expugnaras fidem? Quod si ita est, ergo et vos nihil aliud sequi debetis, nisi quod vobis evangelizat fidem Christi. CAP. IV. VERS.1.-- Deinde post annos quatuordecim iterum ascendi Hierosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Semel enim ante, post triennium; nunc post annos quatuordecim iterum, inquit, ascendi. Ergo evangelium a me gentibus enuntiatum, per revelationem accepi, non ab hominibus neque per hominem didici.",
          "candidate_score": 0.63064,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1",
      "max_score": 0.688598,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. ubi quidem aliqui id, quod dictum est (ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, sinesiue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis non obaudit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, et nolite commisceri 20 I Cor. 5, 5 22 II Theas. 3, 14. 15 3",
          "candidate_score": 0.688598,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91_93",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl. Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_189",
          "psc_text": "nisi essent quaedam ita grauia, ut etiam excommunicatione plectenda sint, non diceret apostolus: congregatis uobis et IDeomeo spiritu tradere huius modi satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. unde etiam dicit: ne lugeam multos, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmuDditiaminmunditiam et fornicationem quam gesserunt. item nisi essent quaedam non ea humilitate paenitentiae sananda, qualis in ecclesia datur eis, qui proprie paenitentes uocantur, sed quibusdam correptionum medicamentis, non diceret ipse dominus: corripe eum inter te et ipsum; si te audierit, lucratus es fratrem tuum. postremo nisi essent quaedam, sine quibus haec uita non 1 Matth. 5, 20 4 Matth. 23, 2. 3 13 I Cor. 5, 4. 5 16 II Cor. 12, 21 22 Matth. 18, 15 1 ipse-caelorum om. A1 habundauerit SMRIN 2 super] plus quam BN pharifleorum et ecribarum B 4 super cathedram ZXJPBabd cathedra P 6 enim] autem N ergo]",
          "candidate_score": 0.673739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_35",
          "psc_text": "uirgo M nubserit CB 20 ex ante hoc om. SMR incipiet SMBNPAbd incipiet (e ex a) R ex] et P 21 cucubauerit sciens P nesciens SM praegjdiorum Z 22 poseessorum SMRBN se om. NMX recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absit ergo, ut sensu plane non humano, sed plane uano sic doleamus, cum fiagitiaflagitia corriguntur, tamquam conubia dirimantur, maxime in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius, hoc est in ecclesia, ubi nuptiarum non solum uinculum, uerum etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat uiro uxorem suam alteri tradere, quod in republica tunc Romana non solum minime culpabiliter, uerum etiam laudabiliter Cato fecisse perhibetur. neque hinc modo diutius disputare opus est, cum et illi, quibus respondeo, non audeant adfir:uare nullum hoc esse peccatum neque negent esse adulterium, ne ipsi domino sanctoque euangelio aperte conuincantur obsistere. sed cum eiaeis placet primum admittendos esse tales ad percipiendum baptisinibaptismi sacramentum",
          "candidate_score": 0.625875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. ubi quidem aliqui id, quod dictum est (ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, sinesiue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis non obaudit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, et nolite commisceri 20 I Cor. 5, 5 22 II Theas. 3, 14. 15 3",
          "candidate_score": 0.624001,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_67",
          "bdc_text": "Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_190",
          "psc_text": "1 Matth. 5, 20 4 Matth. 23, 2. 3 13 I Cor. 5, 4. 5 16 II Cor. 12, 21 22 Matth. 18, 15 1 ipse-caelorum om. A1 habundauerit SMRIN 2 super] plus quam BN pharifleorum et ecribarum B 4 super cathedram ZXJPBabd cathedra P 6 enim] autem N ergo] ego I 7 ac-facere om. B ac per hoc] accipe hoc R nrm I habundantem IZRN 8 non facere p 9 intrabimus B 10 ad se N 12 grauida P excommuni. cationem R 14 eius modi SMRPXbd 15 interitu MP 16 ne] ut P 18 inmunditia SBPXfr1 fornicatione BPX$quem I 20 propriae S 21 correptione fi1 eorum medicamentis P 22 corripi S 23 ipsum solum bd et si SMRBNPAXbd es] eris B est R agitur, non cotidianam medellam poneret in oratione, quam docuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. § 49 Iam satis, quantum",
          "candidate_score": 0.618298,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1",
      "max_score": 0.688445,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24_26",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa . Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio . ille , cuius meministi , de Helvetiorum historia apud nos circumlatus semper fuerit de mendatio suspectus Übertriebene Berichte vom Verlauf und den Verlusten des Krieges von 1531 kursierten schon bald nach der Niederlage Zürichs und fanden insbesondere in entfernteren Gegenden bei den Gegnern Zwinglis bereitwilliges Gehör .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_121",
          "psc_text": "falsitatem crederet obiecturos, ubi ad maiorem diligentiam temporum attestatio praenotata legeretur, ne forte per hanc esset aliquando necessaria indagatio ueritatis? quis ergo eos crederet hoc obiecturos, ut praepararet antiqua concilia, quibus hanc consuetudinem demonstraret? aut quis tunc iret et uetusta ecclesiastica archiua reuolueret? —, cum hoc uiderent catholici, et in Miltiadis concilio diem et consulem demonstrabant et de ipsis sanctis scripturis commemorauerunt prophetas indicia antiquissimorum temporum suis litteris praenotasse, quoto anno cuius regis, quoto mense anni, quoto die mensis factum esset super eos uerbum domini. cognitor autem illud de die et consule obiectum contemnendum et remouendum existimans iussit gesta apud Miltiadem habita cetera recitari, et recitata sunt. quibus apparuit ommum qui tunc consederant episcoporum sententiis et ipsius Miltiadis Caecilianum absolutum atque purgatum, Donatum uero 24 Milt. conc.] anno 313 27 cuius regis quoto scripsi coli. Post gesta 15, 19 cuiusque fv damnatam, qui praesens in prima fuerat actione conuictus, ille",
          "candidate_score": 0.688445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_24_26",
          "bdc_text": "Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa . Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio . ille , cuius meministi , de Helvetiorum historia apud nos circumlatus semper fuerit de mendatio suspectus Übertriebene Berichte vom Verlauf und den Verlusten des Krieges von 1531 kursierten schon bald nach der Niederlage Zürichs und fanden insbesondere in entfernteren Gegenden bei den Gegnern Zwinglis bereitwilliges Gehör .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_127",
          "psc_text": "damnauerunt, commemoratum est etiam a Miltiade habitum, ubi Caecilianus est absolutus. litterae uero illae Mensurii et Secundi nusquam alibi commemoratae dicebantur, unde nullo alio testimonio ueritas earum asserebatur, nec tamen ideo dicebant catholici falsas esse. dictum est etiam hoc a catholicis,' ut probarent Donatistae, si possent, tempore persecutionis sic ad se inuicem scripsisse episcopos, quemadmodum Mensurium et Secundum scripsisse proferebant. quod non ideo dicebant catholici, ut hinc illas Mensurii et Secundi litteras falsas esse monstrarent, quae seu uerae seu falsae essent causae nihil officerent, sed ut hinc intellegerent Donatistae, quam uana tergiuersatione catholicos cogerent alia proferre concilia persecutionis tempore congregata, quia, si eis simili obstinatione diceretur: 'proferte et uos alias epistulas persecutionis tempore sic scriptas et missas, quae si aliquo modo deprehenderentur et codices occultati exigi possent, et ordo et curator et cen- turio et beneficiarius ad discrimen capitis peruenirent, qui Secundum tradere nolentem impunitum dimisisse prodebantur', nullo modo ad",
          "candidate_score": 0.668436,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_12",
          "bdc_text": "-Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 31 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_76",
          "psc_text": "in ecclesia nunc sic esse permixtos, ut, quamuis debeat uigilare ecclesiastica disciplina ad eos non solum uerbis, sed etiam excommunicationibus et degradationibus corripiendos, tamen non solum in ea latentes nesciantur, sed plerumque propter pacem unitatis etiam cogniti tolerentur, sic ostendentes diuina testimonia consonare, ut et illa, quibus commendaretur ecclesia cum malorum commixtione, hoc tempus eius significarent, qualis est in praesenti saeculo, et illa testimonia, quibus commendatur non habere commixtos malos, illud eius tempus significarent, qualis uenturo saeculo in aeternum futura est; sicut nunc mortalis est, id est ex mortalibus hominibus constat, tunc autem immortalis erit, quando in ea nemo morietur; sicut ipse Christus isto tempore fuit pro illa mortalis, post resurrectionem autem iam non moritur et mors illi ultra non dominabitur, quod etiam ecclesiae suae in fine saeculi praestiturus est. haec duo tempora ecclesiae, quae nunc est et qualis tunc erit, significata esse etiam duabus piscationibus, una ante resurrectionem Christi,",
          "candidate_score": 0.656172,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_115_117",
          "bdc_text": "April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_138",
          "psc_text": "esset flagitatum, ut contra iudicium Miltiadis uel imperialem sententiam si haberent aliquid recitarent, responderunt etiam imperatorias aures prauis suggestionibus inflatas. ibi eis cognitor respondit, quod attentissime aduerterat inter partes fuisse iudicatum. at illi exigere coeperunt, ut hoc legeretur, utrum inter partes iudicauerit imperator. quod cum fuisset cognitore iubente recitatum, nihil inuenientes quod dicerent coeperunt de consule memoratis imperialibus litteris calumniari, quod sine consule fuerant recitatae. hinc exorto conflictu cum Donatistae inuidiose dicerent episcopale concilium cum consule fuisse recitatum et imperatoris litteras consulem non habere, et catholici responderent non ibi causam consistere, cognitor etiam interlocutus est euidentissimis legibus definitum imperialia constituta, etiamsi consules non legerentur, in dubium non uocari. deinde 7 iud. Const.] anno 316 8 cf. Cresc. III 71, 82 12 episc. iud.} anno 314 8 cognouisse] add. et I 9 quo scripsi quod fv catholici urgebant, ut aperte dicerent falsum esse quod lectum est; posse enim archiua inquiri. §",
          "candidate_score": 0.642815,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_115_117",
          "bdc_text": "April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_98",
          "psc_text": "imperatoris iussione denos ex utraque parte ad agendam causam ut mitterent eos se conuenisse atque illos promisisse facturos. tum deinde lectae sunt etiam litterae supradicti imperatoris ad episcopos datae, ubi eis causam Caeciliani iniunxit audiendam. atque inde ex ordine legi coepit etiam episcopale iudicium Miltiadis Romani episcopi et aliorum cum illo Gallorum et Italorum episcoporum in eadem urbe Romae factum, cuius iudicii prima parte, id est gestis primi diei recitatis, ubi accusatores Caeciliani qui missi fuerant negauerunt se habere quod in eum dicerent, ubi etiam Donatus a Casis Nigris in praesenti conuictus est adhuc diacono Caeciliano schisma fecisse Carthagine — de Carthaginis enim schismate exorta est aduersus ecclesiam catholicam pars Donati —, ubi etiam promiserunt idem aduersarii Caeciliani alio die se praesentaturos, quos causae necessarios subtraxisse 14 cf. 7, 8 13 Anullini scripsi Amillini / Anulini v 14 quaJ quae f 23 Melchiadis fv, ubique correxi 32 repraesentaturos v arguebantur,",
          "candidate_score": 0.637447,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_115_117",
          "bdc_text": "April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "antequam esset confligentium statuta persona, propter illas catholicorum litteras quae totam causam breuiter continebant. deinde instare coeperunt, ut prius ageretur de tempore de mandato de persona de causa, tunc ad negotii merita ueniretur. et cum cognitor interlocutus esset nihil de causa esse mutilatum et rursus inquisisset, utrum de constituendo numero disputantium edicto eius paritum fuerit, quia per hos oporteret agi omnia quae agenda essent, coeperunt Donatistae agere de tempore, quoniam causa ipsa agi non posset, quia dies praeterisset. quarto decimo enim Calendarum Iuniarum die completi fuerant quattuor menses ex die edicti cognitoris, quod ad prouinciam miserat, sicut interrogatum respondit officium. et quoniam inter quattuor menses agi causam praeceperat imperator, ideo diem iam transisse dicebant et petebant, ut tamquam in contumaces catholicos sententia proferretur, quasi catholici absentes essent aut Donatistae aliquando ad agendam causam illis absentibus intrauissent aut admoniti catholici uel euocati defuissent. ista ergo calumniose et tergiuersatorie, quae nec in",
          "candidate_score": 0.637434,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116_118",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_98",
          "psc_text": "imperatoris iussione denos ex utraque parte ad agendam causam ut mitterent eos se conuenisse atque illos promisisse facturos. tum deinde lectae sunt etiam litterae supradicti imperatoris ad episcopos datae, ubi eis causam Caeciliani iniunxit audiendam. atque inde ex ordine legi coepit etiam episcopale iudicium Miltiadis Romani episcopi et aliorum cum illo Gallorum et Italorum episcoporum in eadem urbe Romae factum, cuius iudicii prima parte, id est gestis primi diei recitatis, ubi accusatores Caeciliani qui missi fuerant negauerunt se habere quod in eum dicerent, ubi etiam Donatus a Casis Nigris in praesenti conuictus est adhuc diacono Caeciliano schisma fecisse Carthagine — de Carthaginis enim schismate exorta est aduersus ecclesiam catholicam pars Donati —, ubi etiam promiserunt idem aduersarii Caeciliani alio die se praesentaturos, quos causae necessarios subtraxisse 14 cf. 7, 8 13 Anullini scripsi Amillini / Anulini v 14 quaJ quae f 23 Melchiadis fv, ubique correxi 32 repraesentaturos v arguebantur,",
          "candidate_score": 0.634711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114_116",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 . April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_0",
          "psc_text": "COLLATIO PRIMI DIEI. [PRAEFATIO] Cum catholici episcopi et partis Donati iussu imperatoris disputando inter se gestis apud tribunum et notarium Marcellinum cognitorem habitis contulissent, multum prolixa eorundem gestorum est facta conscriptio, quamuis posset totum multo breuius agi. sed qui causam bonam non se habere sciebant, id egerunt primum quantum potuerunt, ut nec ipsa collatio fieret et ut prorsus causa ipsa non ageretur. sed quia hoc obtinere minime potuerunt, id effecerunt multiplicitate gestorum, ut quod actum est non facile legeretur. unde uisum est isto breuiario cuncta complecti, ut ad signa numerorum, quae et in isto breuiculo et in ipsis gestis annotantur, sine difficultate quisque inueniat quod uoluerit. § 1 Ingressis itaque utrisque partibus primo loco recitatum est rescriptum imperatoris, quo iussit collationem inter memoratos episcopos fieri, ut superstitionem manifesta ratio confutaret. § 2 Secundo loco recitatum est edictum ipsius cognitoris, quod per prouinciam misit, ut conuenirentur utriusque partis episcopi et intra",
          "candidate_score": 0.634081,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116_118",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_138",
          "psc_text": "esset flagitatum, ut contra iudicium Miltiadis uel imperialem sententiam si haberent aliquid recitarent, responderunt etiam imperatorias aures prauis suggestionibus inflatas. ibi eis cognitor respondit, quod attentissime aduerterat inter partes fuisse iudicatum. at illi exigere coeperunt, ut hoc legeretur, utrum inter partes iudicauerit imperator. quod cum fuisset cognitore iubente recitatum, nihil inuenientes quod dicerent coeperunt de consule memoratis imperialibus litteris calumniari, quod sine consule fuerant recitatae. hinc exorto conflictu cum Donatistae inuidiose dicerent episcopale concilium cum consule fuisse recitatum et imperatoris litteras consulem non habere, et catholici responderent non ibi causam consistere, cognitor etiam interlocutus est euidentissimis legibus definitum imperialia constituta, etiamsi consules non legerentur, in dubium non uocari. deinde 7 iud. Const.] anno 316 8 cf. Cresc. III 71, 82 12 episc. iud.} anno 314 8 cognouisse] add. et I 9 quo scripsi quod fv catholici urgebant, ut aperte dicerent falsum esse quod lectum est; posse enim archiua inquiri. §",
          "candidate_score": 0.633803,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114_116",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 . April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_46",
          "psc_text": "coeperunt, de quibus totiens 14 cf. Post gesta cap. 1 16 noluissent / pronuntiauerat, id est de persona et de mandato legatorum, quod sibi ut ederetur totiens superfluo postulauerant. hoc autem agebant, quantum intellegebatur, timentes, ne gesta praefectoria legerentur, ubi suam causam quibusdam inconsideratis et temerariis responsionibus uulnerauerant. diu itaque conflictatum est ab eis et maxime cum ipso cognitore, cum ipsi peterent edi sibi mandatum legatis iniunctum aut pronuntiaret eos hoc superfluo petiuisse, ille autem et pronuntiasse se diceret et pronuntiaret hoc omnino ad praesens non pertinere iudicium, ubi declararetur imperialibus litteris, quid petitum esset quidue concessum. et tandem aliquando ad iussum eius coeperant gesta praefectoria recitari. quorum gestorum cum dies et consules fuissent recitati, continuo rursus Donatistae interruperunt et eadem illa praeterita poscere coeperunt. sed cum cognitor interloqueretur debere gesta recitari, ut de petitoris persona constaret, illi contra ab initio coeperunt dicere esse gesta priora, quae deberent potius recitari.",
          "candidate_score": 0.630519,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114_116",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 . April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_138",
          "psc_text": "esset flagitatum, ut contra iudicium Miltiadis uel imperialem sententiam si haberent aliquid recitarent, responderunt etiam imperatorias aures prauis suggestionibus inflatas. ibi eis cognitor respondit, quod attentissime aduerterat inter partes fuisse iudicatum. at illi exigere coeperunt, ut hoc legeretur, utrum inter partes iudicauerit imperator. quod cum fuisset cognitore iubente recitatum, nihil inuenientes quod dicerent coeperunt de consule memoratis imperialibus litteris calumniari, quod sine consule fuerant recitatae. hinc exorto conflictu cum Donatistae inuidiose dicerent episcopale concilium cum consule fuisse recitatum et imperatoris litteras consulem non habere, et catholici responderent non ibi causam consistere, cognitor etiam interlocutus est euidentissimis legibus definitum imperialia constituta, etiamsi consules non legerentur, in dubium non uocari. deinde 7 iud. Const.] anno 316 8 cf. Cresc. III 71, 82 12 episc. iud.} anno 314 8 cognouisse] add. et I 9 quo scripsi quod fv catholici urgebant, ut aperte dicerent falsum esse quod lectum est; posse enim archiua inquiri. §",
          "candidate_score": 0.62475,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_102",
          "psc_text": "ne a persecutoribus inuenirentur abstulisse atque seruasse, dimisisse 25 cf. De un. bapt. 16, 29. Optat. I 17 sqq. 3 quod f 15 illas f 18 ut petitori constaret quoniam f 25 Carthaginiensis ubique restitui Carthaginensis fv autem in basilica Nouorum quaecumque reproba scripta haereticorum, quae cumcura inuenissent persecutores et abstulissent, nihil ab illo amplius postulasse. uerumtamen quosdam Carthaginiensis ordinis uiros postea suggessisse proconsuli, quod illusi fuerant qui missi erant ad christianorumChristianorum scripturas auferendas et incendendas, quia non inuenerant nisi nescio quae ad eas non pertinentia, ipsas autem in domo episcopi custodiri, unde deberent proferri et incendi; proconsulem uero ad hoc eis consentire noluisse. in eisdem etiam litteris lectum est eos, qui se offerrent persecutionibus non comprehensi et ultro dicerent se habere scripturas quas non traderent, a quibus hoc nemo quaesierat, displicuisse Mensurio et ab eis honorandis eum prohibuisse christianos. quidam etiam in eadem epistula facinorosi arguebantur et fisci debitores,",
          "candidate_score": 0.623913,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_35_37",
          "bdc_text": "Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus . Referat illeDer Überbringer des Briefes ? tibi causam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_51",
          "psc_text": "eos timere apparebat, ne gesta legerentur, quibus doceretur a maioribus eorum Caecilianum apud imperatorem primitus accusatum et deinde iudiciis et ecclesiasticis et imperialibus absolutum atque purgatum, hoc est ne ipsa causa omnino propter quam uentum fuerat ageretur, ubi se euidentissime superari posse sentiebant. sic autem nolebant et timebant, ut hoc etiam confiteri cogerentur, dicentes quod sensim, id est paulatim inducerentur in causam et ad 33 cf. Gesta tertiae cognitionis cap. 193 (Mansi IV 222) et Post gesta 25, 43-44 3 a om. v 7 exstitisse v causae interna deducerentur, quod utique optare deberent, si non de inanibus et moratoriis praescriptionibus, sed de ipsius causae ueritate confiderent. § 7 Contra ergo catholici cum uehementer conarentur, ut ad causam perueniretur, quo eos prorsus nolle peruenire cernebant, respondebant tamen iterum atque iterum eisdem ipsis, quae illi totiens iam transacta repetebant. et quoniam duo erant quae in medium uenerant, unum de editione mandati, quod",
          "candidate_score": 0.618522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_105",
          "psc_text": "qui scripturas 28 cf. Ios. 2 7 quae] scrib. qua, cf. index s. u. quis eas scripsi eos fv 10 fort. persecutoribus 17 acquirere fv 28 Iericho v sanctas, quamuis eas non traderent, se tamen habere faterentur, quod mulier illa non fecit; neque enim eos exploratores qui quaerebantur apud se esse confessa est, sed negauit. scripsit etiam Secundus et ad se ipsum missos a curatore et ordine centurionem et beneficiarium, qui peterent diuinos codices exurendos, eisque respondisse: 'christianus sum et episcopus, non traditor,' et cum ab eo uellent aliqua ecbola aut quodcumque accipere, neque hoc eis dedisse exemplo Eleazari Macchabaei, qui nec fingere uoluit suillam carnem se manducare, ne aliis praeberet praeuaricationis exemplum. hae litterae Mensurii et Secundi donec legendo terminarentur, catholici patienter audierunt, quamuis testati fuerint eas esse familiares nec ad causam ecclesiae pertinere. § 26 Cognitor ergo commonens Donatistas, ut patientiae uicem redderent, iussit perlegi quae oblata a",
          "candidate_score": 0.612977,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis",
      "max_score": 0.688139,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49_51",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22",
          "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes",
          "candidate_score": 0.688139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50_52",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit . Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22",
          "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes",
          "candidate_score": 0.67671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_95",
          "psc_text": "de exemplo sumptum est Ninivitarum, qui, damnatis pristinis vitiis, totos se tribus diebus jejunio ac poenitentiae contulerunt, et operti saccis Deum ad misericordiam provocaverunt. CAPUT XLIII. De diversorum dierum ac temporum jejuniis. 1. Praeter haec autem legitima tempora jejuniorum omnis sexta feria propter passionem Domini a quibusdam jejunatur, sed et Sabbati dies a plerisque, propter quod in eo Christus jacuit in sepulcro, 411 jejunio consecratus habetur, scilicet ne Judaeis exsultando praestetur quod Christus sustulit moriendo. Dominico autem die reficiendum semper esse, ut resurrectionem Christi et gaudium nostrum gentibus praedicemus, praesertim cum apostolica sedes hanc regulam servet. 2. Post Pascha autem usque ad Pentecosten licet traditio Ecclesiarum abstinentiae rigorem prandiis relaxaverit, tamen si quis monachorum, vel clericorum, sive etiam devotarum, vel viduarum religiosarum, jejunare cupiunt, non sunt prohibendi, quia et Antonius et Paulus, et caeteri Patres antiqui etiam his diebus in eremo leguntur abstinuisse, neque solvisse jejunium, nisi tantum die Dominico.",
          "candidate_score": 0.665279,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50_52",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit . Pro quibus immortales tibi gratias ago imprecans illud «Macte virtute , puerVgl .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23",
          "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,",
          "candidate_score": 0.658585,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_148",
          "psc_text": "ad auctoritatem veterum Scripturarum, hujus propositi princeps Elias et discipulus ejus Elisaeus fuerunt (IV Reg. I, IV), sive filii prophetarum, qui habitabant in solitudine, urbibusque relictis, faciebant sibi casulas prope fluenta Jordanis (Jerem. XXXV). Hujus etiam propositi in Evangelio Baptista Joannes auctor exstitit, qui eremum solus incoluit, locustis tantum et agresti melle nutritus (Matth. III). Jam deinde progeniti sunt conversationis hujus nobilissimi principes, Paulus et Antonius, Hilarion, Macharius, caeterique Patres, quorum exemplis per universum mundum adolevit sancta institutio monachorum. 2. Sex autem sunt genera monachorum, quorum tria optima, reliqua vero teterrima, atque omnimodis evitanda. Primum genus est 435 coenobitarum, id est, in commune viventium, instar sanctorum illorum qui temporibus apostolorum Jerosolymis, venditis ac distributis omnibus suis indigentibus, habitabant in sancta communione vitae, non dicentes aliquid proprium, sed erant illis omnia communia, et anima una, et cor unum in Deum (Act. II, 4). Horum igitur institutione monasteria sumpsere principium. 3. Secundum",
          "candidate_score": 0.646992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_86",
          "psc_text": "Et quia mundus a quatuor ventis delimatur, et a quatuor elementis erigitur, et quatuor 406 annuis temporum vicibus variatur, decem quater ducta in quadraginta consummantur, quo numero ostenditur omni tempore a delectatione abstinendum, et jejunandum esse, et caste continenterque vivendum. 4. Licet et aliud sacramenti mysterium exprimatur, quod quadraginta diebus eadem jejunia celebrantur. Lege enim Mosaica generaliter universo populo est praeceptum decimas et primitias offerre Domino Deo. Itaque dum in hac sententia principia voluntatum consummationesque operum nostrorum referre ad Dei gratiam admonemur, in supputatione tamen Quadragesimae summa ista legalium decimarum expletur. Totum enim anni tempus triginta sex dierum numero decimatur: subtractis enim a Quadragesima diebus Dominicis, quibus jejunia resolvuntur, his diebus, quasi pro totius anni decimis, ad ecclesiam concurrimus, actuumque nostrorum operationem Deo in hostiam jubilationis offerimus. 5. Cujus quidem Quadragesimae lege, sicut ait noster Cassianus, quique perfecti sunt non tenentur, nec exigui hujus canonis subjectione contenti sunt. Quem profecto",
          "candidate_score": 0.636068,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_78",
          "psc_text": "ubi datur pars his qui octo, sicut quidam disserens Salomonis dicta sapienter exposuit (Eccle. XI). Idcirco autem totius quinquagesimae dies post Domini resurrectionem soluta abstinentia in sola laetitia celebrantur, propter figuram futurae resurrectionis, ubi jam non labor, sed requies erit laetitiae. 6. Ideoque in his diebus nec genua in oratione flectuntur, quia, sicut quidam sapientium ait, inflexio genuum poenitentiae, et luctus indicium est. Unde etiam per omnia eamdem in illis solemnitatem, quam die Dominica custodimus, in qua majores nostri nec jejunium agendum, nec genua esse flectenda, ob reverentiam resurrectionis dominicae, tradiderunt. CAPUT XXXV. De festivitatibus martyrum. 1. Festivitates apostolorum, seu in honorem martyrum solemnitates antiqui Patres in venerationis mysterio celebrari sanxerunt, 403 vel ad excitandam imitationem, vel ut meritis eorum consociemuv, atque orationibus adjuvemur, ita tamen ut nulli martyrum, sed ipsi Deo martyrum sacrificemus, quamvis in memoris martyrum constituamus altaria. 2. Quis enim antistitum, in locis sanctorum corporum assistens altari,",
          "candidate_score": 0.635616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_64",
          "bdc_text": "Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_228",
          "psc_text": "presbyteri, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. 4. Hoc autem solis pontificibus deberi, ut vel consignent, vel ut Paracletum Spiritum tradant, quod non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et superior illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit et Petrum et Joannem esse directos, qui jam baptizatis traderent Spiritum sanctum (Act. VIII). Nam presbyteris, seu extra episcopum, sive praesente episcopo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum Paracletum. 5. Haec sunt pauca ex multis quae probabilium virorum novimus percepisse doctrinis, quorumque eloquia proinde quibusdam in locis a nobis interjecta esse noscuntur, ut sermo noster paternis sententiis firmaretur. Ora pro me.",
          "candidate_score": 0.627717,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani",
      "max_score": 0.687883,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_110",
          "bdc_text": "Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_646",
          "psc_text": "praemium est non peccare, quis dat hoc praemium? Puto quia non dicturus es, Ipse sibi homo: quamvis hoc te cogat dicere perversitas haeresis vestrae. Si ergo Deus dat hoc praemium, ut homo non peccet; donum potius video dicendum esse, quam praemium, ne aliqua merita praecessisse videantur: cum eos qui dicunt gratiam Dei secundum merita nostra dari, Pelagius quoque ipse damnaverit. Quomodo autem detur hoc donum, id est, non peccare, et tu paulo ante dixisti, Apostoli verba commemorans: Quoniam charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis. Ac per hoc, in philosophia christiana, ut gloriemur in tribulationibus, non est nostrum, quia et hoc accepimus: alioquin tanquam de suo a se sibi parto glorianti homini dicitur, Quid enim habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis (I Cor. IV, 7) ? Et tamen gloriamur, non sic quasi non acceperimus; sed gloriamur",
          "candidate_score": 0.687883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_70_72",
          "bdc_text": "Scribis enim post mentionem avaritię , ut sequitur : Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1369",
          "psc_text": "peccatum sicut non fecit, ita nec concupivit. Nos itaque imitamur eum, cum peccatum non facimus, non peccati concupiscentiam non habendo, sed non ei consentiendo: quamvis ita imitemur illum Sanctum sanctorum, cum bene vivimus, ut tamen non desit unde dicamus in oratione nostra, Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12) . Ego autem non sic laudavi Hieronymum, quomodo Pelagius laudavit Ambrosium, quod ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere (De gratia Christi, nn. 46, 47). Ac per hoc si quid mihi displicet, reprehendo in amici scriptis, sicut in meis. Sed aliud est alicubi catholicum errare, aliud magni erroris etiam haeresim condere vel tenere. XC. JUL. Sed hinc ista sufficiant: veniamus nunc ad illud, in quo pars negotii magna versatur; cujus potentia examinatus et exanimatus Manichaeorum legatus, tam fidelis responsionis documenta protulit quam elegantis ingenii. Nam postquam dicta mea, quae supra posui, nulla re nova intercedente,",
          "candidate_score": 0.658689,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71_73",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum . Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1148",
          "psc_text": "Apostolum te disputare non vides? Ille namque peccatum esse concupiscentiam, satis omnino monstravit, ubi ait, Peccatum non cognovi nisi per legem: nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces (Rom. VII, 7) . Quid hoc testimonio clarius, quid tua sententia vanius dici potest? CCXI. JUL. Et ut quae sunt acta repetamus: inimicam esse justitiae Dei opinionem traducis, tam praeceptorum Dei, quam judiciorum ejus attestatione monstravi. AUG. Inimicos vos potius esse justitiae Dei, quem facitis super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum injuste posuisse grave jugum (Eccli. XL, 1), dum negatis originale peccatum, et testimonio Scripturarum, et ipsis calamitatibus parvulorum, quae in paradiso nisi vestro non possent esse, monstratum est. CCII. JUL. Concupiscentiam autem carnis ad conciliandum sexibus fecunditatis negotium, a Deo inditam creatore corporum, non nisi a Manichaeo accusari, scriptorum ejus insertione perdocui. AUG. Concupiscentiam carnis, quam malam esse docet Scriptura divina, per illam quippe caro concupiscit",
          "candidate_score": 0.65728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104_106",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ;",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_731",
          "psc_text": "Sic quippe intellexerunt haec apostolica verba doctores Ecclesiae, qui viderunt ea non posse recte intelligi, nisi in eis intelligatur obnoxiae successionis origo peccati; propter quod dixerunt, parvulos secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere (Cyprian., Epist. 64, ad Fidum): nec Manichaei fuerunt, sed vos Pelagianos, Dei spiritu, qui per eos locutus est, damnaverunt. CCXV. JUL. Vita autem in qua regnaturi sunt sancti, aeterna monstratur: ergo et mors quae iniquitatem voluntariam sequitur, aeterna credatur. Itaque, sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem; sic et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitae. Sicut enim per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi (Rom. V, 18 et 19) . Omnis est soluta perplexitas, impudenter de universitate calumnia concitatur, ineptissime in scirpo nodus quaeritur. Pronuntiat Apostolus, non omnes esse, sed multos, qui per inobedientiam primi hominis, peccata didicissent; et multos",
          "candidate_score": 0.656747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71_73",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum . Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_178",
          "psc_text": "dementes estis, ut ista credatis; non usque adeo impudentes, ut ista dicatis. Ergo intelligite, vel intelligentibus obstrepere vana loquacitate nolite. Praecessit mala voluntas, qua serpenti subdolo crederetur; et secuta est mala concupiscentia, qua cibo inhiaretur illicito. Non itaque ibi qualiscumque cupiditas qualicumque reluctata est voluntati; sed ei potius depravatae depravata servivit. Ac per hoc quamvis jam utraque mala esset, tamen voluntas cupiditatem, non voluntatem cupiditas duxit: non praecessit voluntatem, nec restitit voluntati. Denique, si ante peccati consummationem ab opere illicito averteretur voluntas, sine labore ullo cupiditas illicita sedaretur. Hinc loquens beatus Ambrosius: « Caro, » inquit, « in naturam regressa vigoris sui, agnoscit altricem; atque ausu deposito contumaciae, moderationis animae conjugatur arbitrio: qualis fuit, cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam veneno pestiferi serpentis infecta sacrilegam famem sciret, divinorumque memoriam praeceptorum animae sensibus inhaerentem edacitatis studio praeteriret. Hinc peccatum manasse proditur, tanquam corpore animaque genitoribus: dum corporis natura tentatur, anima male",
          "candidate_score": 0.656136,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_731",
          "psc_text": "Sic quippe intellexerunt haec apostolica verba doctores Ecclesiae, qui viderunt ea non posse recte intelligi, nisi in eis intelligatur obnoxiae successionis origo peccati; propter quod dixerunt, parvulos secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere (Cyprian., Epist. 64, ad Fidum): nec Manichaei fuerunt, sed vos Pelagianos, Dei spiritu, qui per eos locutus est, damnaverunt. CCXV. JUL. Vita autem in qua regnaturi sunt sancti, aeterna monstratur: ergo et mors quae iniquitatem voluntariam sequitur, aeterna credatur. Itaque, sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem; sic et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitae. Sicut enim per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi (Rom. V, 18 et 19) . Omnis est soluta perplexitas, impudenter de universitate calumnia concitatur, ineptissime in scirpo nodus quaeritur. Pronuntiat Apostolus, non omnes esse, sed multos, qui per inobedientiam primi hominis, peccata didicissent; et multos",
          "candidate_score": 0.655116,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_665",
          "psc_text": "aude dicere, non omnes mortuos, pro quibus mortuus est Christus; cum statim tibi Apostolus fauces premat, et opprimat audacissimam vocem, quid sequeretur ostendens, et dicens, Ergo omnes mortui sunt. Noli sic laudare Apostolum; noli sic exponere, ut nolis audire, Si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt (II Cor. V, 14, 15) . In hos omnes cum peccato mors pertransiit, per illum in quo omnes moriuntur: ibi sunt et parvuli, quia et pro ipsis Christus mortuus est: qui propterea pro omnibus mortuus est, quia omnes mortui sunt. Quidquid argumenteris, quidquid tergiverseris, quidquid apostolicorum verborum coneris evertere sive pervertere, a morte quae in peccato est, parvulos non ostendis immunes: quia et pro eis Christum mortuum negare non audes. CLXXVI. JUL. Quid ergo egerimus appareat; omnes, plurimos Apostolus dixit; quos ideo ait obnoxios morti, quoniam voluntate propria peccaverunt. Non igitur originale, sed voluntarium crimen accusat: et revera nihil aliud indicant",
          "candidate_score": 0.654791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_71_73",
          "bdc_text": "Tute igitur tuum illum hostem commendatum habe , ut ab eo non nisi cęso discedas . Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum . Pecunie etenim si studuissem unquam , fuerat olim longe commodior monstratus aditus , qui nunc quidem praesentibus contentus vix olus manduco modica patella .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1443",
          "psc_text": "tanto magis quanto quisque esset tardior, aut concidi ferulis magistrorum, aut indoctos imperitosque manere; fatuos vero nec magistris dari, sed dolendos ridendosve nutriri; infantes, antequam quidquam mali possent velle vel agere, agitari morbis, torqueri doloribus, medicamentis curari cruciantibus, a daemonibus vexari, exspirare superantibus cladibus. Si vero haec exhorrens credere nollet Ambrosius, et responderet haec omnia, si nemo peccasset, nullo modo futura fuisse in tantae beatitudinis loco, ubi nec post peccatum esse potuerunt, ejectis inde illis, quorum praevaricatione mala ista secuta sunt; ac per hoc de miseria venire mortalium, quae nulla esset, nisi gravissimo peccato primi hominis natura humana vitiata atque mutata hoc saeculum tot tantisque calamitatibus plenum propagare meruisset; ubi nec redempti, jam sempiternae salutis pignore accepto, malis hujusmodi carent; sed cum de hoc saeculo exierint, tunc carebunt: si ergo talia responderet Ambrosius, praeclaris syllogismis vestris prohiberetur haec dicere, ne scilicet concupiscentia carnis vituperata, et originali peccato credito, nuptiae damnarentur,",
          "candidate_score": 0.654118,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_72",
          "bdc_text": "Huius tametsi , peccati inquam abominatissimi , me insimules , nequaquam tamen dei gratia conscius mihi sum .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_725",
          "psc_text": "Ita hoc loqueris, quasi dixerit Apostolus, Gratia autem semel ex multis delictis in justificationem. Non hoc dixit: attende quod dixit, et corrige quod dixisti. Gratia, inquit, ex multis delictis in justificationem. Quid huc pertinet, quod semel et simul unicuique omnia dimittuntur in Baptismo? Nonne et illa condemnatio, ad quam judicium perducit extremum, procul dubio semel fit, omnium quae remissa non fuerint peccatorum? Et magis ipsa damnatio semel, quam remissio peccatorum per gratiam Christi semel fit. Quoniam si post Baptismum quisque peccaverit, non eadem sunt peccata; sed per eamdem gratiam peccantibus remittuntur; non semel, nec septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22). Eadem gratia quotidie dimittit orantibus etiam quotidiana peccata, cum dicunt, Dimitte nobis debita nostra; veraciter addentes, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Id. VI, 12) . Gratia ergo ex multis delictis, sive singula in singulis, sive in quibusdam pauca, in quibusdam plurima invenerit, sive quae ante Baptismum, sive",
          "candidate_score": 0.652815,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1444",
          "psc_text": "mutata hoc saeculum tot tantisque calamitatibus plenum propagare meruisset; ubi nec redempti, jam sempiternae salutis pignore accepto, malis hujusmodi carent; sed cum de hoc saeculo exierint, tunc carebunt: si ergo talia responderet Ambrosius, praeclaris syllogismis vestris prohiberetur haec dicere, ne scilicet concupiscentia carnis vituperata, et originali peccato credito, nuptiae damnarentur, liberum auferretur arbitrium, vituperarentur opera Dei, et sub nomine gratiae legis eversio sequeretur. Non sic plane, non sic. Erubescite, vel potius expavescite talia cogitare. Imo vero si vir ille superesset, multo vehementius quam nos et auctoratius vobis pro catholica fide et pro Dei gratia vel aequitate resisteret, quam non sint consequentia, quae consequentia putatis, ostendens; quia et recte vivi potest, non pulsa nec laudata mala concupiscentia, sed frenata; nec culpatur naturae Conditor, quando ab illo sananda monstratur, quae ab inimico vitiari potuit, non creari; nec damnantur nuptiae, quae bene utuntur pudenda libidine; nec liberum aufertur arbitrium, sed cujus beneficio sit",
          "candidate_score": 0.65262,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_661",
          "psc_text": "Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? mox ut ostenderet mortuos nos esse peccato, An ignoratis, inquit, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus? Quisquis igitur peccatum non habet, non est cui moriatur in Baptismo: quisquis autem, cum baptizatur, non peccato moritur, non baptizatur in morte Christi; ac per hoc, non baptizatur in Christo. Quid tergiversamini? Libere aperite inferos vestros: libere ad vos intrent, qui nolunt in delicto mortuos, in Baptismo vivificari parvulos suos. CLXXIV. JUL. Postquam enim dixerat, in omnes homines pertransiit; subdidit statim, in quo omnes peccaverunt: hoc, in quo omnes peccaverunt, nihil aliud indicat, quam quia omnes peccaverunt, secundum illud Davidicum: In quo corrigit adolescentior viam suam? id est, quomodo corrigit viam suam? In custodiendo sermones tuos (Psal. CXVIII, 9) . In eo ergo corrigi dicitur, per quod et corrigitur. Ita et Apostolus in eo dixit pertransiisse mortem, in quo omnes",
          "candidate_score": 0.651396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104_106",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ;",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_31",
          "psc_text": "his verbis meis testimonium Apostoli, quod interposui praetermisit, cujus se premi magna mole sentiebat. Ego enim cum dixissem, homines trahere originale peccatum, mox adjunxi: De quo Apostolus ait, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Rom. V, 12) : quo testimonio, ut diximus, praetermisso, caetera illa contexuit quae supra commemorata sunt. Novit enim quemadmodum soleant haec verba apostolica, quae praetermisit, accipere catholicorum corda fidelium: quae verba tam recta et tanta luce fulgentia, tenebrosis et tortuosis interpretationibus novi haeretici obscurare et depravare moliuntur. Deinde alia mea verba subtexuit, ubi dixi: nec advertunt, quod ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali quod inde nascitur non potest excusari. Nam sicut peccatum, sive hinc sive inde a parvulis trahatur, opus est diaboli; sic homo, sive hinc sive inde nascatur,",
          "candidate_score": 0.64896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1409",
          "psc_text": "in suum perversum sensum conatur pervertere Julianus. Cur ei non ipse potius respondet Ambrosius? Audi ergo, Juliane: Omnes, inquit, in Adam moriuntur; quia « per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt: » illius ergo culpa mors omnium est (Lib. 4 in Luc. IV, 38) . Audi adhuc aliud: Fuit, inquit, Adam, et in illo fuimus omnes; periit Adam, et omnes in illo perierunt (Lib. 7 in Luc. XV, 24) . Huic dic, si audes, quod una anima propria voluntate peccante, non potuerunt perire tot animae nondum habentes proprias voluntates. Argue de origine animarum cunctationem meam, quia non audeo docere vel affirmare quod nescio: profer tu de hujus rei tam profunda obscuritate quod placet; dum tamen fixa et inconcussa sit ista sententia, quia illius unius culpa mors omnium est, et in illo omnes perierunt; unde venit novissimus",
          "candidate_score": 0.642554,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_91",
          "bdc_text": "Nec vero magni facit bullas , fulmina et execrationes papisticas , quibus se opponit conferens libere beneficia ecclesiastica cuilibet in turno etiam apostolicoÜber die Reformbem ühungen Hermanns im Bereich des Benefizienwesens vgl.",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1084",
          "psc_text": "est, ut putatis, bonae substantiae vitium, mala substantia deputabitur; quod est dogma Manichaeorum, catholicae fidei vobis adjutoribus inimicum. CLXXVII. JUL. « Cum animo nolente coeunt, et secretis pudoribus gerunt, quo tempore odio habent lucem, uti ne manifestentur opera eorum. Cujus rei gratia ait Apostolus, Non est volentis (Rom. IX, 16) ; ut subaudiatur, hoc opus. Sive enim bonum geramus, non est carnis; quia manifesta sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, etc., sive malum geramus, non est animae; quia fructus Spiritus, pax, gaudium est (Galat. V, 19, 22) . Denique clamat et ad Romanos Apostolus: Non bonum quod volo, ago; sed malum operor, quod exhorreo (Rom. VII, 19) . Videtis vocem animae contumacis, contra concupiscentiam defendentem libertatem animae. Dolebat enim quia peccatum, id est, diabolus operaretur in se omnem concupiscentiam. Legalis auctoritas indicat malum ejus, cum omnes ejus usus vituperat, quos caro miratur et laudat: omnis enim amaritudo concupiscentiae suavis est",
          "candidate_score": 0.640278,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_477",
          "psc_text": "hoc, licet non aggravet nascentes, tamen accusat imitantes. AUG. Et si tu oblitus es grave jugum quod aggravat nascentes; nos te non desistimus commonere. LXVIII. JUL. Mors autem judicialis transiit in eo quo peccaverunt omnes, sed libera voluntate: quo verbo, id est, omnes, Scripturarum more multitudo, non universitas indicatur. AUG. Frustra recta verba torquere, et clara obscurare conaris. In eo peccaverunt omnes, in quo moriuntur omnes: ipse est Adam, in quo si parvuli non moriuntur, profecto nec in Christo vivificabuntur: sed quoniam sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 21) ; ideo qui volunt haec verba pervertere, ipsi eis manentibus evertuntur. LXIX. JUL. Sed jam pergamus ad reliqua, ut cui dogmati Apostolus concinat, sicut ex multa parte claruit, processibus sacri sermonis ostendat. « Quid autem aliud indicant etiam sequentia verba apostolica? Cum enim hoc dixisset, adjunxit, Usque ad legem peccatum in mundo fuit",
          "candidate_score": 0.640275,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_725",
          "psc_text": "Ita hoc loqueris, quasi dixerit Apostolus, Gratia autem semel ex multis delictis in justificationem. Non hoc dixit: attende quod dixit, et corrige quod dixisti. Gratia, inquit, ex multis delictis in justificationem. Quid huc pertinet, quod semel et simul unicuique omnia dimittuntur in Baptismo? Nonne et illa condemnatio, ad quam judicium perducit extremum, procul dubio semel fit, omnium quae remissa non fuerint peccatorum? Et magis ipsa damnatio semel, quam remissio peccatorum per gratiam Christi semel fit. Quoniam si post Baptismum quisque peccaverit, non eadem sunt peccata; sed per eamdem gratiam peccantibus remittuntur; non semel, nec septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22). Eadem gratia quotidie dimittit orantibus etiam quotidiana peccata, cum dicunt, Dimitte nobis debita nostra; veraciter addentes, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Id. VI, 12) . Gratia ergo ex multis delictis, sive singula in singulis, sive in quibusdam pauca, in quibusdam plurima invenerit, sive quae ante Baptismum, sive",
          "candidate_score": 0.638218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_726",
          "psc_text": "XVIII, 22). Eadem gratia quotidie dimittit orantibus etiam quotidiana peccata, cum dicunt, Dimitte nobis debita nostra; veraciter addentes, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Id. VI, 12) . Gratia ergo ex multis delictis, sive singula in singulis, sive in quibusdam pauca, in quibusdam plurima invenerit, sive quae ante Baptismum, sive quae postea committuntur, et poenitendo, orando, eleemosynas dando sanantur, in justificationem mittit, quos a damnatione liberat: haec enim omnia, ipsa sunt multa, ex quibus multis justificat gratia. Quae si non subveniat, profecto etiam ex uno delicto, non quod proprium quisque committit, hoc enim loco non inde loquebatur Apostolus, sed quod per unum peccantem intravit in mundum, itur in damnationem; hoc enim Apostolus evidentissime expressit. Neque enim ait sicut tu, Non sicut per unum peccatum; tanquam singulum cujusque volens intelligi: sed ait, Non sicut per unum peccantem. Aperi oculos, et lege; et noli tanquam caecis aliud pro alio velle supponere. CCXIII.",
          "candidate_score": 0.63662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_2217",
          "psc_text": "nisi praecessisset veritas mortis. Igitur in Adam pronuntiat Apostolus omnes mori. Si haec mors non indicat aliud quam corporis resolutionem; nihil spectat profecto ad naturale peccatum, nec quidquam praejudicat innocentibus, si in Adam mori dicantur, in quo et Christus est mortuus. Sin autem hoc quod ait, In Adam omnes moriuntur, ad peccatum vis animi, et non ad mortem solum, sed ad mortem ream et miseram pertinere, id est, quam deputata criminibus poena consequitur: in ea autem videlicet gehenna nec Christus potuit esse, nec sancti: igitur nec innocentibus praejudicat, qui ut nihil boni, ita nihil mali voluntarii habent; sed hoc solum retinent, quod a Deo facti sunt; quos jure Baptismatis consecramus, ut qui eos fecit condendo bonos, faciat innovando et adoptando meliores. Quod itaque dicit Apostolus, Sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur: abest tantum ab ista suspicione traducis Manichaeae, quantum Christus a peccato, qui et iniquitatem",
          "candidate_score": 0.636616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_564",
          "psc_text": "est multa peccata, ex quibus justificat gratia, quae parvulos quoque ex hac miseria beatificat. Et hoc non in isto saeculo, quod universum Deus hominibus voluit esse poenale, ex quo primos homines foras de paradisi felicitate dimisit; sed in futuro aeterno, unde nunc Christus membris suis sancti Spiritus pignus impertit. CXX. JUL. Confessus es ergo aliter operari gratiam in majoribus, aliter in minoribus. Nec quidquam putes responsioni tuae relictum loci, si inferas, magnam quidem, sed in remissione peccatorum esse distantiam; ut etsi unum peccatum, tamen inveniat quod remittat. Verum nihil hac argumentatione promoves: neque enim refert in qua specie varios unius gratiae fatearis effectus, dummodo varios posse esse fateare. AUG. Aliud est varios effectus gratiae dicere, quia et Scriptura sancta multiformem dicit gratiam Dei (I Petr. IV, 10); et aliud est gratiam remissionis peccatorum parvulis denegare, eosque in Ecclesia veritatis, si non eruuntur de potestate tenebrarum, mendaciter exorcizari exsufflarique contendere, cum",
          "candidate_score": 0.634302,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_553",
          "psc_text": "Paulus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem, falsissimum esse in parvulorum statu proditur. Quo hinc tu igitur conaberis exsilire? Procul dubio dicturus es (hunc enim sensum tuum superior sermo patefecit), hoc quod ait Apostolus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem; apud homines perfectae aetatis impleri, qui multis delictis per motum propriae voluntatis convincantur obnoxii, in parvulis autem non ex multis, sed ex uno delicto fieri justificationem. AUG. Non erat magnum ut intelligeres ab hac justificatione, quam Salvator ex multorum delictorum dimissione suis confert, vos potius subtrahere parvulos, quibus nullum peccatum remitti posse contenditis: non autem nos, qui cum dicimus per unum peccantem missos omnes in condemnationem, nullam excipimus aetatem; quia hoc delictum etiam majoris aetatis homines habent: itemque cum dicimus ex multis delictis justificare gratiam, nullam nihilominus excipimus aetatem; quoniam qui multa peccata dimittit (quo multorum nomine utique omnia intelliguntur), profecto ulla non praetermittit, hoc est, nec pessimorum",
          "candidate_score": 0.626958,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_580",
          "psc_text": "gratia quam peccato praetulit, ex multis delictis justificat, et ideo pertinens ad pusillos cum magnis, nec ullum praeterit pusillorum, qui remittit omnia omnium suorum, id est, pusillorum atque magnorum. CXXXIII. JUL. Nunc tu ede, ubi aequaverit peccato gratiam; ut quoniam fides tua non capit remedia praelata vulneribus, saltem capiat in angustum non excedentia comparationem redacta: quod si scriptum uspiam repereris; Paulum tamen ab hac constabit abhorrere sententia: et ut compendio totus Apostoli sensus eluceat, ait, Gratia ex multis delictis in justificationem: multa autem delicta nec secundum te parvuli habent, qui secundum Apostolum, nullum habent. AUG. Multa delicta nec secundum te habent, qui primum peccare coeperunt: et tamen eos negare non potes ad hanc ex multis delictis justificantem gratiam, cum ad Baptisma veniunt, pertinere. Multa ergo delicta sunt totius populi, in quo sunt et parvuli; ad quem populum civitatis Dei cum pervenit gratia ex multis delictis justificans, invenit ibi et multa",
          "candidate_score": 0.624173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_90",
          "bdc_text": "Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_579",
          "psc_text": "habentes originale peccatum, ad lavacrum regenerationis cum singulis veniunt paucisve peccatis. Videte quae dicitis; et non erubescitis, non expavescitis, non tacetis? Si autem homines peccare incipientes, et nondum habentes multa delicta, percipiunt tamen gratiam ex multis justificantem delictis; cur in eisdem multis etiam singula quorumlibet computare non vultis, non ob aliud, nisi ut ab ea parvulos impie separetis; vobisque pernicies pessimae iniquitatis incumbat, ut ab illa etiam grandiores primum peccare incipientes, nondumque habentes multa, sed singula, vel pauca peccata, alienos esse dicatis? CXXXII. JUL. Apostolus ergo ubi praetulit gratiam peccato, nostrum dogma communit. AUG. Imo vestrum dogma subvertit: quia ista gratia quam peccato praetulit, ex multis delictis justificat, et ideo pertinens ad pusillos cum magnis, nec ullum praeterit pusillorum, qui remittit omnia omnium suorum, id est, pusillorum atque magnorum. CXXXIII. JUL. Nunc tu ede, ubi aequaverit peccato gratiam; ut quoniam fides tua non capit remedia praelata vulneribus, saltem capiat in",
          "candidate_score": 0.623956,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum",
      "max_score": 0.687536,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_420",
          "psc_text": "saeculi malis vitiisque se tradet, praesentium tantum curam in cultu ventris exercens: desperata die Dominus adveniet, eumque a bonis quae spoponderat dividet, portionemque ejus cum hypocritis in poenae aeternitate constituet, quia adventum desperaverit, quia mandatis non obtemperaverit, quia praesentibus studuerit, quia vita gentium vixerit, quia desperatione judicii commissam sibi familiam fame, siti, caede vexaverit (Ibid. 48-51). 794 3. Cur Moyses Decalogum duabus tabulis accepit. -- Tunc similabitur regnum coelorum decent virginibus, et reliqua (Matth. XXV, 1). Ex dictis superioribus ratio quoque hujus sermonis intelligi potest. De die enim magno Domini omnis est sermo, quo occulta humanarum cogitationum divini judicii cognitione prodentur, et vera exspectati Dei fides non ambiguae spei meritum consequetur. Absolute enim in quinque prudentibus et in quinque fatuis, fidelium atque infidelium est constituta divisio: quo exemplo Moyses decem verba duabus tabulis conscripta acceperat. Necesse enim erat, omnia ea in utraque conscribi: et duplex pagina, inter proprietatem dexterae ac",
          "candidate_score": 0.687536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_50",
          "bdc_text": "cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s.",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_416",
          "psc_text": "12). Duos igitur in agro, duos populos, fidelium et infidelium, in saeculo tamquam in vitae hujus opere dies Domini deprehendet; separabuntur tamen, relicto alio, et alio assumpto. De molentibus quoque par ratio est. Mola, opus legis est. Sed quia pars Judaeorum ut per apostolos credidit, ita per Eliam est creditura, et justificanda per fidem: ideo una per eamdem fidem boni operis apprehendetur, alia vero in infructuoso legis opere relinquetur, molens in cassum, et non factura coelestis cibi panem. Duo autem sunt in lecto, eamdem passionis dominicae requiem praedicantes: circa quam et haereticorum et catholicorum eadem atque una confessio est. Sed quia unitatem Patris et Filii, et communem eorum theotetam, quam deitatem nuncupamus, catholicorum veritas praedicabit, et eamdem rursum plurimis contumeliis haereticorum falsitas impugnabit; idcirco ex duobus in lecto alius relinquetur, et alius assumetur: quia fidem confessionis utriusque in uno assumendo, et alio relinquendo, divini arbitrii judicium comprobabit. 793 6. Vigilantiae",
          "candidate_score": 0.668738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23_25",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas . Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa . Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_420",
          "psc_text": "saeculi malis vitiisque se tradet, praesentium tantum curam in cultu ventris exercens: desperata die Dominus adveniet, eumque a bonis quae spoponderat dividet, portionemque ejus cum hypocritis in poenae aeternitate constituet, quia adventum desperaverit, quia mandatis non obtemperaverit, quia praesentibus studuerit, quia vita gentium vixerit, quia desperatione judicii commissam sibi familiam fame, siti, caede vexaverit (Ibid. 48-51). 794 3. Cur Moyses Decalogum duabus tabulis accepit. -- Tunc similabitur regnum coelorum decent virginibus, et reliqua (Matth. XXV, 1). Ex dictis superioribus ratio quoque hujus sermonis intelligi potest. De die enim magno Domini omnis est sermo, quo occulta humanarum cogitationum divini judicii cognitione prodentur, et vera exspectati Dei fides non ambiguae spei meritum consequetur. Absolute enim in quinque prudentibus et in quinque fatuis, fidelium atque infidelium est constituta divisio: quo exemplo Moyses decem verba duabus tabulis conscripta acceperat. Necesse enim erat, omnia ea in utraque conscribi: et duplex pagina, inter proprietatem dexterae ac",
          "candidate_score": 0.667277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_102_104",
          "bdc_text": "s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium . Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_185",
          "psc_text": "sed privilegio praedicationis infidelitatis cumulatur invidia, cum credentium arguantur exemplo, quibus nulla factorum admiratione proposita, salus omnis ex fide sit. Dominum enim in Bethsaida et Capharnaum muti laudant, caeci vident, surdi audiunt, claudi circumcurrunt, mortui sentiunt; et nullum fidei voluntate rerum tantarum admiratio commovebat, cum sola gestorum auditio vocare ad metum, atque ad fidem rapere debuisset. Sed non solum Tyri et Sidonis, sed ipsa Sodomorum et Gomorrhaeorum facient levia peccata: quia forte illis credendi fuisset affectus, si talium virtutum contemplatio contigisset. 11. Christi de fide gentium gaudium. -- In illo tempore respondens Jesus dixit, Confiteor tibi, Domine pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis, et reliqua (Ibid. 25). Digne superioribus dictis confessio talis adjungitur. Nam tametsi optabilis fuerit salus Israel, tamen non extra gaudium Domini erat praedicata olim fides gentium. Coelestium enim verborum arcana atque virtutes sapientibus absconduntur, et parvulis revelantur: parvulis malitia, non",
          "candidate_score": 0.661095,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_37",
          "psc_text": ". Misericordibus misericordiae munera praeparat. In tantum enim Deus benevolentiae nostrae in omnes delectatur affectu, ut misericordiam suam sit solis misericordibus praestiturus. 7. Dei conspectum ferre nequit immundus. -- Beati mundo corde; quoniam Deum ipsi videbunt (Ibid. 8) . Mundis corde conspectum Dei spondet. Nihil enim pollutum et sordidum ad occursum divinae claritatis insistit, et ad conspectum Dei acies obsoletae mentis hebetatur: eos scilicet et visui et occursui Dei esse patentes, quibus per animi nitorem ac vitae puritatem potestas sit contuendi. Non enim nisi spiritu perfecti, et immortalitate immutati, quod solis mundis corde dispositum est, hoc quod in Deo est immortale cernemus. 8. Beati pacifici; quoniam filii Dei vocabuntur (Ibid. 9) . Pacificorum beatitudo adoptionis est merces, ut filii Dei maneant; parens enim omnium Deus unus est. Neque aliter transire in nuncupationem familiae ejus licebit, nisi oblivione earum rerum assumpta, quibus possemus offendi, fraternae invicem charitatis pace vivamus. 9. Beati",
          "candidate_score": 0.646564,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_11",
          "psc_text": "filiorum dolorem, sed hujus Ecclesiae diu sterilis, nunc vero fecundae. Hujus ploratus ex filiis, non idcirco quia peremptos dolebat, auditur; sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos filios retinere voluisset. Denique consolari se noluit quae dolebat. Non enim non erant ii, qui mortui putabantur; in aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. 673 CAPUT II. De Jesu regresso ex Aegypto, et de praedicatione Joannis et baptismo ipsius, et de Domino baptizato. 1. Joseph apostolorum typus.-- Post quae, mortuo Herode, Joseph per Angelum monetur, ut in Judaeam cum puero et matre ipsius redeat (Matth. II, 20). Et revertens cum Archelaum Herodis filium regnare audisset, timuit eo venire (Ibid. 21): et per angelum monetur, ut in Galilaeam transeat, et in regionis ejus civitate Nazareth inhabitet. Reverti ergo ad Judaeam monetur: et reversus timet. Et rursum visu admonitus, transire ad regionem gentium jubetur. Sed",
          "candidate_score": 0.64625,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_383",
          "psc_text": "Legis doctrina commendatur. Pharisaeorum iniquitas, ignorantia, ac superbia. -- Tunc Jesus locutus est turbis et discipulis suis, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, et reliqua (Matth. XXIII, 1 et 2). Legis de se testantis gloriam praetulit, quae imaginem in se futurae veritatis expresserat. In omnibus enim Christi meditabatur adventum. Quidquid enim in ea continebatur, in profectum manifestandae ejus cognitionis assumptum est. Jubet igitur praeceptis Pharisaeorum obtemperari, quia in Moysi cathedra sederint: jubet legis mandatis omnibus obediri, sed a factis eorum atque operibus abstineri; ut mores hominum atque infidelitas, non legis doctrina vitetur. Ipsi enim subdito sibi populo gravissima legis onera imponunt, ne digitum quidem suum contingendis ipsis admoventes (Ibid. 4). Quin etiam praecipiunt Dominum ex toto corde diligi, et proximum tamquam se amari, ipsi adversum legis sibi latae testimonium, Deum in Christo passionibus persequentes. Verborum quoque suorum gloriam tamquam philacteria 784 dilatantes (v. 5), quibus vitae aeternae auctor",
          "candidate_score": 0.643104,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78_80",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k und Jülich-Berg , 1490-1539 .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_178",
          "psc_text": "natis mulierum nullus major propheta surrexerit; nisi quod qui minor eo est, id est, qui interrogatur, cui non creditur, cui testimonium nec opera sua praestant, hic in regno coelorum major est? 7. Regnum coelorum qui rapiant gentes judaeis. -- A diebus autem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud (Ibid. 12) . Ut rerum natura exigit, vim potior affert; minorque erit, cui vis afferatur. Quid ergo est quod diripiens est, quodque vim patitur, contuendum est. Infidelitatem discipulorum Joannis Dominus adverterat, turbae etiam opinionem de ejus nuntio intellexerat, in crucis scandalo ingens fidei periculum sentiebat. Ire potius apostolos ad oves Israel perditas jusserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his enim jam credentes, ex his jam apostoli, ex his ( puta Matthaeus) jam regnum coelorum.",
          "candidate_score": 0.63663,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_34",
          "bdc_text": "Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_231",
          "psc_text": "vellet praemii, sacramento jurantis accepit: et Joannis caput in carcere diu habiti, puella matre admonente disco sibi inferri precata est. Et Herodes, tristis licet, sacramento fidem reddidit, et matri puella munus exhibuit: et sepulto eo discipuli ejus ad Dominum transierunt (Ibid. 6-11). 4. Auditisque his Dominus in naviculam in loca deserta secessit, et sequentium se turbarum vexationem misertus est, et dimitti eas in castella ad coemendos cibos Apostoli admonent. Et Dominus respondet, necessitatem eo revertendi ipsas non habere, darique his cibum praecipit. Et solos se quinque panes et duos pisces habere causantur. Et offerri sibi eos jussit, turbamque sub strato foeno accumbere. Et oblata benedixit, et turbae manducanda comminuit, et dedit discipulis ut offerrent: et saturatis omnibus supplementa cophinorum duodecim superfuerunt, cum tamen extra mulierum puerorumque numerum, quinque millia virorum expleta essent (Ibid. 13-21). 5. Et discipulos naviculam conscendere, et trans fretum praecedere jubet, dimissaque ipse turba in montem orare",
          "candidate_score": 0.629321,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_33_35",
          "bdc_text": "illectus . Dedit tamen penasEr hat seine Strafe empfangen ( vgl . Georges II 1751 ) . Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_461",
          "psc_text": "--Diligenter autem contuendum est, qua conditione Petrus negaverit: quanquam de hoc superius tractatum est. Nam primo ait, non se intelligere quid diceret: sequenti, non se ei adhaesisse: tertio vero, se hominem non nosse. Et vere prope jam sine piaculo hominem negabat, quem Dei filium primus agnoverat: tamen quia ex infirmitate carnis vel ambiguus extitisset, amarissime flevit, recolens trepidationis istius culpam se nec admonitum potuisse vitare (Ibid., 70-75). 5. Judae poenitentia ementium arguit infidelitatem. --Traditur deinde Pilato gentium judici. Non enim judicari reus poterat ex lege, ipse sine dolo atque peccato. Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quoniam damnatus est, et caetera (Matth., XXVII). Judas agens poenitentiam, pretium sanguinis Christi reddidit sacerdotibus: ut licet ipse venditi sanguinis justi auctor esset, tamen ementium infidelitatem ipsa professio vendentis argueret. Qui responderunt, quid ad nos? Tu videris (v. 4). Professio audax atque caeca est. Emisse se justi sanguinem audiunt, et extra judicii reatum futuros",
          "candidate_score": 0.617051,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_23",
          "bdc_text": "Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_383",
          "psc_text": "Legis doctrina commendatur. Pharisaeorum iniquitas, ignorantia, ac superbia. -- Tunc Jesus locutus est turbis et discipulis suis, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, et reliqua (Matth. XXIII, 1 et 2). Legis de se testantis gloriam praetulit, quae imaginem in se futurae veritatis expresserat. In omnibus enim Christi meditabatur adventum. Quidquid enim in ea continebatur, in profectum manifestandae ejus cognitionis assumptum est. Jubet igitur praeceptis Pharisaeorum obtemperari, quia in Moysi cathedra sederint: jubet legis mandatis omnibus obediri, sed a factis eorum atque operibus abstineri; ut mores hominum atque infidelitas, non legis doctrina vitetur. Ipsi enim subdito sibi populo gravissima legis onera imponunt, ne digitum quidem suum contingendis ipsis admoventes (Ibid. 4). Quin etiam praecipiunt Dominum ex toto corde diligi, et proximum tamquam se amari, ipsi adversum legis sibi latae testimonium, Deum in Christo passionibus persequentes. Verborum quoque suorum gloriam tamquam philacteria 784 dilatantes (v. 5), quibus vitae aeternae auctor",
          "candidate_score": 0.617037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_74",
          "bdc_text": "Ita , quod non ob aliud quam evangelii teporem maxime optem locum mutare , si apte fieri posset .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_404",
          "psc_text": ": praeceptum istud secundum humanam intelligentiam rationem dicti factique non recipit. Qui enim in tecto est, et Judaeam sit relicturus, nisi descendens ex eo abire non poterit. Aut quae utilitas est, consistere in tecto, et non in domo manere? Sed frequenter admonuimus, proprietates verborum et locorum contuendas, ut momenta praeceptorum coelestium consequamur. Tectum est domus fastigium, et habitationis totius celsa perfectio. Domus enim nulla dici poterit vel esse sine tecto. Qui igitur in consummatione domus suae, id est, in corporis sui perfectione constiterit, regeneratione novus, spiritu celsus, et divini muneris absolutione perfectus, non descendere in humiliora rerum saecularium cupiditate debebit, neque inferioribus corporis illecebris provocatus de tecti sui sublimitate decedere. Et qui in agro erit, non revertatur tollere tunicam suam (v. 18) . Scilicet positus in operatione praecepti, non ad curas pristinas revertatur: neque aliqua corporis indumenta desideret, ob quae reversus, veterum exinde peccaminum, quibus antea contegebatur, erit tunicam relaturus.",
          "candidate_score": 0.607495,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_179",
          "psc_text": "Ire potius apostolos ad oves Israel perditas jusserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his enim jam credentes, ex his jam apostoli, ex his ( puta Matthaeus) jam regnum coelorum. Caeterum Joanni a plebe non creditur, auctoritatem Christi opera non merentur, crux futura erat scandalo. Jam prophetia cessat, jam lex expletur, jam praedicatio omnis includitur, jam Eliae spiritus in Joannis voce praemittitur. Aliis Christus praedicatur, et ab aliis agnoscitur: aliis nascitur, et ab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiunt: proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem adoptio expetit, familia rejicit. Testamentum filii repudiant, servi recognoscunt. Itaque vim regnum coelorum patitur, inferentesque diripiunt: quia gloria Israel a patribus debita, a prophetis 724 nuntiata, a Christo oblata, fide gentium occupatur et rapitur. 8. Judaei a Lege et Evangelio abdicati exciderunt. -- Cui autem",
          "candidate_score": 0.605061,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1",
      "max_score": 0.687151,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_63_65",
          "bdc_text": "Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "§ 3 secutus denique litteras caritatis uestrae, quas de nomine supradicti Athanasii ad nos dedistis, sciatis his litteris, quas ad unanimitatem uestram dedi, me cum omnibus uobis et cum uniuersis episcopis ecclesiae catholicae pacem habere, supradictum autem Athanasium alienum csseisse a communione mea siue ecclesiae Romanae et a consortio litterarum et ecclesiasticarum. Textus narratiuus § 1 Quid in his litteris non sanctitatis, quid non ex metu dei eueniens est? sed Potamius et Epictetus, dum damnare urbis Romae cpiscopumepiscopum gaudent, sicut in Ariminensi synodo continetur, audire 2 Ediderunt epislulam Baronius ad a. 352 n. XII, Binius I 466, Ed. regia 111140 sq., Labbe-Cossart II 752, Coleti II 807, Mansi III 208 3 LIUERI A EPISCOPI] EPIST A 6 urbis Romae episcopus y 9 maiorum Cy maiorem A 12 nenisset A, Ca. c. de del. y disciplinam A 13 exigit Cm2 Fab 14 pręs 1 A ueniret Cy uenisset A 18 uestram",
          "candidate_score": 0.687151,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_63_65",
          "bdc_text": "Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico . Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_206",
          "psc_text": "redundare, familiaritate regia gloriari et esse falso episcopi nomine, singulis uniuersisque et publice et priuatim in ecclesiae dominatu giauem effici par ut ceteris potestas dabatur, si modo ueritatem euangelicam falsitate corrumperem, conscientiae reatum blandimento ignorantiae consolarer, iudicii corruptelam excusatione alieni arbitrii defenderem, hereseos piaculo non fide mea, quae utique esset obnoxiasedsimplicitateignorantiumnon tenerer, probitatem sub difficultate publicae intellegentiae mentirer. § 3 haec enim (in) simplicitate cordis per fidem et spem Christi caritas manens non tulit. et cum ab apostolo accepissem: non enim accepimus spiritum formidinis, et cum de domino dicente didicissemus: omnis, qui confitebitur me coram [c u m] hominibus, e t ego confitebor eumcum coram patre meo, qui est in caelis, et per eundem dictum esset: beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiamiustitia, quoniam ipsorum est regnum caelorum; beati estis, cum uos maledicent et persequentur et dicent omne malum aduersum uos propter iustitiamiustitia; gaudete et exultate, quoniam merces uestra 2 cf.",
          "candidate_score": 0.677954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_92_94",
          "bdc_text": "Franzen , aaO , S. 33f. , ut dicitur . Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "Ca.c. subcitis Cp.c. 20 sacerdoti A. C a.c. 21 exultantium A quorum iam A.Ca.c. 23 adque A quisque = quisquis 25 alias γ praedicamdi non dampnando] pracdicandi anomocusion sup. Cou 26permitterisAC § 4 obnitens, dignus erit sanctitate sacerdotii nomine iudicandus. a quo iam Saturninum, qui statutis salubribus impiissime contradixit, secundum fratrum nostrorum geminas iam litteras excommunicatum ab omnibus Gallicanis episcopis caritas uestra cognoscat. quem et uetera — dissimulata, iam diu licet — crimina et certa edita epistolis suis nouae temeritatis inreligiositas indignum episcopi nomine esse fecerunt. EXPLICIT FIDES CATHOLICA EXPOSITA APUD PARISEAM CIUI- TATEM AD EPISCOPIS GALLICANIS AD ORIENTALES EPISCOPOS. II. Domino sanctissimo fratri Gregorio episcopo EuscbiusEusebius in domino salutem. Epistula Eusebii ep. Ueroellensis (c. 360). Cou XI 5 cap. 1 § 1 (5). Litteras sinceritatis tuae accepi, quibus, ut decet episcopum et dei sacerdotem, transgressori te Ossio didici restitisse et cadentibus plurimis Arimino in communicatione l alentis, Ursacii et",
          "candidate_score": 0.67517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93_95",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit . Quamvis hec videbuntur ridicula et absona , ut sunt revera minutula , novi tamen aliquid portendere designantur . Nuperrime etiam Zusatum Soest .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "Ca.c. subcitis Cp.c. 20 sacerdoti A. C a.c. 21 exultantium A quorum iam A.Ca.c. 23 adque A quisque = quisquis 25 alias γ praedicamdi non dampnando] pracdicandi anomocusion sup. Cou 26permitterisAC § 4 obnitens, dignus erit sanctitate sacerdotii nomine iudicandus. a quo iam Saturninum, qui statutis salubribus impiissime contradixit, secundum fratrum nostrorum geminas iam litteras excommunicatum ab omnibus Gallicanis episcopis caritas uestra cognoscat. quem et uetera — dissimulata, iam diu licet — crimina et certa edita epistolis suis nouae temeritatis inreligiositas indignum episcopi nomine esse fecerunt. EXPLICIT FIDES CATHOLICA EXPOSITA APUD PARISEAM CIUI- TATEM AD EPISCOPIS GALLICANIS AD ORIENTALES EPISCOPOS. II. Domino sanctissimo fratri Gregorio episcopo EuscbiusEusebius in domino salutem. Epistula Eusebii ep. Ueroellensis (c. 360). Cou XI 5 cap. 1 § 1 (5). Litteras sinceritatis tuae accepi, quibus, ut decet episcopum et dei sacerdotem, transgressori te Ossio didici restitisse et cadentibus plurimis Arimino in communicatione l alentis, Ursacii et",
          "candidate_score": 0.67141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_49_51",
          "bdc_text": "Nam ex nundinis proximis Franckfordiensibus pervenerunt etiam ad me tua scriptaNicht erhalten . cum duobus tuis opusculis Wahrscheinlich Bullingers Werke «De prophetae officio» ( s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_111",
          "psc_text": "u. Sludien II 70—92 ; ibidem p. 92 sq. u. de numero episcoporum et p. 91-97 de prouinciis, ex quibus episcopi conuenerant. ex editoribus praeler Fabrum et Couslantium collati sunt imprimis edilores colleclionum canonum, sc. Binius I 452, Ed. regia III 99 sq., Labbe-Cossart II 710—712, Hardouin I 681—684, Coleti II 742 sq., Mansi III 138 sq. el praeter hos Baronius ad a. 347 n. XCV el Le Quien, Oriens christiamis (Parisiis 1740), quorum coniecturas alxuius momenti inseruimus apparatui critico 3 lectoris commoditaii consulentes singulis episcoporum nominibus numeros continuos uncis rolundis inclusos addidimus sirae A Coelae Eng Coeles Cou cclt. edd. cylae A 6 Raphaniae Hardouin Coleti Le Quien II 921 lamphaniae ACy 6—7 n: 3 et 4 in A coniuncti sunt sub una jormula opto uos etc. de tormula post Geronlii nomen omissa et l. 2 falso addita cj. notam ad 1.2 9 ab Amasias (Helenoponti)] Fed ab amatias",
          "candidate_score": 0.670638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62_64",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati . Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_206",
          "psc_text": "redundare, familiaritate regia gloriari et esse falso episcopi nomine, singulis uniuersisque et publice et priuatim in ecclesiae dominatu giauem effici par ut ceteris potestas dabatur, si modo ueritatem euangelicam falsitate corrumperem, conscientiae reatum blandimento ignorantiae consolarer, iudicii corruptelam excusatione alieni arbitrii defenderem, hereseos piaculo non fide mea, quae utique esset obnoxiasedsimplicitateignorantiumnon tenerer, probitatem sub difficultate publicae intellegentiae mentirer. § 3 haec enim (in) simplicitate cordis per fidem et spem Christi caritas manens non tulit. et cum ab apostolo accepissem: non enim accepimus spiritum formidinis, et cum de domino dicente didicissemus: omnis, qui confitebitur me coram [c u m] hominibus, e t ego confitebor eumcum coram patre meo, qui est in caelis, et per eundem dictum esset: beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiamiustitia, quoniam ipsorum est regnum caelorum; beati estis, cum uos maledicent et persequentur et dicent omne malum aduersum uos propter iustitiamiustitia; gaudete et exultate, quoniam merces uestra 2 cf.",
          "candidate_score": 0.669715,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_87_89",
          "bdc_text": "- Ob das Bullinger zugeschickte Exemplar erhalten geblieben ist , ließ sich nicht nachweisen. Vgl . auch Franzen , aaO , S. 42f und Johann Friedrich Gerhard Goeters , Die evangelischen Kirchenordnungen Westfalens im Reformations jahrhundert , in : Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_325",
          "psc_text": "relationibus librorum manu scriptorum et de ordine uario, quo in diuersis collectionibus nomina traduntur, u. Prael. II A 3 et Studien II12 sqq. episcoporum omnium nomina, qui synodn. adjuerunt aut postea subscripserunt, reiiquit nobis graece A/hanas. in apol. c. Arian. 50 (p — cod. Parisinus graec. 474 s. XI; s = cod. Basileensis graee. A. III. 4 s. XIV). praeterea non pauca nomina episcoporum et sedium inueniuntur in duabus epislulis a synodo et ab Athanasio ad ecclesias Mareotae directis et latine traditis in cod. Ueronensi LX s. VII, cuius duo subscriptionum alba signijicamus siglis WI et WIl. apparatui critico praemisimus tres columnas, quarum prima continet numeros concordantes cod. A (+ C) et familiarum codicum canonisticorum, id est a — IIMJΦ, p — ΔΗR, P; in altera columna scripsimus nomina ab Athanasio tradita (u. Sludien II58 sq.) cum numeric correlatiuis uneinis rotundis inclusis,. lertia columna praebet eadem nomina (u. Studien II50",
          "candidate_score": 0.668132,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_62_64",
          "bdc_text": "Quod si ita est , peto , ne pietatis in parentes et consanguineos obliviscaris studeasque inprimis , quantum citra divinam offensam fieri potest , paci et unitati . Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam . Obvenit namque tibi divino munere publica functio episcopi et prophetę , etsi non ritu papistico .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_490",
          "psc_text": "renitentes manifesta fieri nobisuobis ca, quae circa ecclesiam aguntur, iustum putauimus, ne ignoratio uos socios tantae impietatis efficeret [et], quamquam non nescire uos arbitremur non sine causa totius synodi legatos, episcoporum scilicet numero fere multo amplius centum, nunc usque ingressu huius ecclesiae nosmet ipsos abstinere. ob quod instructos etiam uos esse uolumusnolumus, ne penitus dominans iam intra ecclesiam heresis inualescat, quae dominum nostrum Iesum Christum uere filium dci unigenitum, deum de deo, patri similem ausa est denegarcdenegare, ita (ut), quae pracdicationcspraedicationes blasphemiae de unigenito deo et sentiantur ab his et praedicentur, cognitum haberetis, nam et piissimo imperatori Constantio hoc ipsum prohauimus et anatematizari haec omnia commotus religiosissime uoluitnoluit. dolus autem hic nunc praeparatur, ut Aetius auctor huius haeresis ipse potius, quam haec impietatis dicta damnentur, magis in hominem, quam in doctrinam sententia lata esse uideatur. 2 Edidit Baronius epislulam secundum Fab ad a. 359 n. XXX 3 EPISC A 4",
          "candidate_score": 0.664114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_87_89",
          "bdc_text": "- Ob das Bullinger zugeschickte Exemplar erhalten geblieben ist , ließ sich nicht nachweisen. Vgl . auch Franzen , aaO , S. 42f und Johann Friedrich Gerhard Goeters , Die evangelischen Kirchenordnungen Westfalens im Reformations jahrhundert , in : Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_327",
          "psc_text": "1. 32. 3. 34. 6 P = 1. 2. 3. 5. 4. 1 (1) \"Οσιος dnd Snavla; 2 (51) 'Avvιανός 3 (13) Φλωρέντιο 4 (18 uel 48) Δομιτιανός 5 (47) Κάστος 1 (WI 1) osius 2 (WII 23) ammianus de castello pannoniac, 3 (WII 22) florentius de merie pannoniae 4 (WII 49) ilomctius de aoaria eonstantias 5 (WII 27) castus de augusto caesareae modo ex cod. W. apparalui ipsi criiico inseruimus con.ecluras alicuius momenti eliam editorum collectionum canonum ei quidem Cochlaei K III—K IIII. Crabbe P (1551) 333-335, Binii I 439, Ed. rejiae III 40 sq., Labbe-Cossart 11 662-664, Hardouin I 651 et 655 sq., Coleti II 687 sq. et691 sq., Mansi III 38 sq. et 42, praeterea Le Quien, Oriens christianus (Parisiis 1740), Ballerini, S. Leonis Magni Opera III (1757) XLII-XLIX. de singulis nominibus episcoporum el sedium episcopalium u. Sludien II 26 sqq.; de numero episcoporum el de prouinciis,",
          "candidate_score": 0.663818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_423",
          "psc_text": "audere haec potuerunt susp. Cou; cl. Hilar. c. Constantium 2: audire haec noluerunt haec noluerunt. § 2 quin etiam Fortunatianus episcopus epistulam candem rursum diuersis episcopis mittens nihil profecit. ut autcmautem in negata Athanasio communione sibi potius esset onerosus remque omnem sibi periculi faceret, dummodo nihil Sardicensi synodo, quod Athanasius absolutus et Arriani damnati fuerant, decerperet, litterae ex Aegypto omni atque Alexandria missae admonebant, quoniam, quales ad Iulium pridem (de) reddenda exulanti Athanasio communione erant scriptae, tales nunc, ut de subiectis intellegetur, ad Liberium datae sunt de tuenda. EXPLICIT. IV. ITEM EXEMPLUM EPISTULAE LIBERI EPISCOPI URBIS ROMAE Epistulae duae de episcopis lapsis. Cou XII. Epist. Liberii ad episcopos Italiae (362-3). FACTAE AD CATOLICOS EPISCOPOS ITALIAE. Liberius episcopis catholicis per Italiam consistentibus in domino aeternam salutem. § 1 Imperitiae culpam oblitterat resipiscens. hoc autem et de scripturis sanctis aduertere est: pietatem ad omnia utilem esse legimus, cui cedit corporalis exercitatio, quamuis",
          "candidate_score": 0.662479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_88_90",
          "bdc_text": "Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. . Abrogavit enim seu liberas potius fecit aliquot sanctorum solemnitates , ne pauperes tot diebus festivis gravarentur , et ne peccata flagitiaque tum fieri solita multiplicarentur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_424",
          "psc_text": "episcopis lapsis. Cou XII. Epist. Liberii ad episcopos Italiae (362-3). FACTAE AD CATOLICOS EPISCOPOS ITALIAE. Liberius episcopis catholicis per Italiam consistentibus in domino aeternam salutem. § 1 Imperitiae culpam oblitterat resipiscens. hoc autem et de scripturis sanctis aduertere est: pietatem ad omnia utilem esse legimus, cui cedit corporalis exercitatio, quamuis et ipsa utilitatis retineat fructus. quam sectandam nobis etiam ratio temporis praesentis exposcit. non enim, si aliquis forte, qui hoc studii gcruut ratione prouisa destruere impudenter saeuiori censura, hoc acstimauerit et nouare, quod iam ex apostolica auctoritate munitum 17 cf. I Tim. 4, 8- 3 communionem A esse oncrosus Fed (cf. Sludien 198) esse honerosius A essent onerosi y 4 periculo Chapman (Rev. Bénéd. XXVII [1910] 29) facerent Cy 5 quod] qua CCou decerperet Fed decerperent ACy 6 omni atque Cou omnia quae A Alexandria] praem. ab Cou 7 quoniam Cou quam ATC Fab qualis A de add. y exulanti",
          "candidate_score": 0.660173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_10",
          "psc_text": "Ca.c. subcitis Cp.c. 20 sacerdoti A. C a.c. 21 exultantium A quorum iam A.Ca.c. 23 adque A quisque = quisquis 25 alias γ praedicamdi non dampnando] pracdicandi anomocusion sup. Cou 26permitterisAC § 4 obnitens, dignus erit sanctitate sacerdotii nomine iudicandus. a quo iam Saturninum, qui statutis salubribus impiissime contradixit, secundum fratrum nostrorum geminas iam litteras excommunicatum ab omnibus Gallicanis episcopis caritas uestra cognoscat. quem et uetera — dissimulata, iam diu licet — crimina et certa edita epistolis suis nouae temeritatis inreligiositas indignum episcopi nomine esse fecerunt. EXPLICIT FIDES CATHOLICA EXPOSITA APUD PARISEAM CIUI- TATEM AD EPISCOPIS GALLICANIS AD ORIENTALES EPISCOPOS. II. Domino sanctissimo fratri Gregorio episcopo EuscbiusEusebius in domino salutem. Epistula Eusebii ep. Ueroellensis (c. 360). Cou XI 5 cap. 1 § 1 (5). Litteras sinceritatis tuae accepi, quibus, ut decet episcopum et dei sacerdotem, transgressori te Ossio didici restitisse et cadentibus plurimis Arimino in communicatione l alentis, Ursacii et",
          "candidate_score": 0.659515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_87_89",
          "bdc_text": "- Ob das Bullinger zugeschickte Exemplar erhalten geblieben ist , ließ sich nicht nachweisen. Vgl . auch Franzen , aaO , S. 42f und Johann Friedrich Gerhard Goeters , Die evangelischen Kirchenordnungen Westfalens im Reformations jahrhundert , in : Westfälische Zeitschrift 113 , 1963 , S. 111-168 , bes. 120-124. . Audit etiam male a sacrificulis et monachis noster episcopus Siehe oben Anm. 6. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_111",
          "psc_text": "u. Sludien II 70—92 ; ibidem p. 92 sq. u. de numero episcoporum et p. 91-97 de prouinciis, ex quibus episcopi conuenerant. ex editoribus praeler Fabrum et Couslantium collati sunt imprimis edilores colleclionum canonum, sc. Binius I 452, Ed. regia III 99 sq., Labbe-Cossart II 710—712, Hardouin I 681—684, Coleti II 742 sq., Mansi III 138 sq. el praeter hos Baronius ad a. 347 n. XCV el Le Quien, Oriens christiamis (Parisiis 1740), quorum coniecturas alxuius momenti inseruimus apparatui critico 3 lectoris commoditaii consulentes singulis episcoporum nominibus numeros continuos uncis rolundis inclusos addidimus sirae A Coelae Eng Coeles Cou cclt. edd. cylae A 6 Raphaniae Hardouin Coleti Le Quien II 921 lamphaniae ACy 6—7 n: 3 et 4 in A coniuncti sunt sub una jormula opto uos etc. de tormula post Geronlii nomen omissa et l. 2 falso addita cj. notam ad 1.2 9 ab Amasias (Helenoponti)] Fed ab amatias",
          "candidate_score": 0.656222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119_121",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam . Verum ut nobis relatum est ex epistola unius nostrorum consulumZu den Gesandten der Reichsstadt Köln gehörte u. a .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_64",
          "psc_text": "illis — quod nefas erat — communicaremus, et haec frequenter acclamabant. nos enim omnino illis communicare noluimus, nisi eos, quos damnauimus, proiecissent et dignum honorem concilio Orientis tribuerent. § 20 QuacQuae uero ipsi egerint uel quale concilium habuerint. hinc addiscere poteritis. nam Protogenes, sicut supra diximus, apud acta anathematizans Marcellum ut Paulum postcapostea eos in communionem suscepit. Dionisium uero ab Klida prouinciae Acaiae, quem ipsi exposuerunt, in concilio habuerunt. simul secum et exponentes ut cxpositiexpositi. iudices et rei [et] communicantes mysteria diuina pertractant. Bassum autem de Diocleciana ciuitate in flagitiis sceleribusque detectum et merito de Siria deportatum ordinauerunt episcopum. quique apud ipsos sceleratius uiuens detectus et ab ipsis damnatus cum ipsis hodie uidetur esse coniunctus. Aetio<uero> Tessalonicensi Protogenes frequenter probra inultamulta criminaque obiecit, quod diceret illum concubus et habuisse et habere, cui communicare numquam uoluit. nunc uero in amicitiarnamicitiam receptus, quasi peiorum consortio expurgatus, apud ipsos habetur ut iustus. Asclepas",
          "candidate_score": 0.652362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_65_67",
          "bdc_text": "Petis inter alia , ut hisce literis ita respondeam , ut sentias me et superiores Siehe oben Anm. 3 . accepisse . Superioribus quidem , cum quibus libellum contra catabaptistas Bullingers Schrift «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» ( HBBibl I 28 ) , s. HBD 19 , 20 f und Fast passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "§ 3 secutus denique litteras caritatis uestrae, quas de nomine supradicti Athanasii ad nos dedistis, sciatis his litteris, quas ad unanimitatem uestram dedi, me cum omnibus uobis et cum uniuersis episcopis ecclesiae catholicae pacem habere, supradictum autem Athanasium alienum csseisse a communione mea siue ecclesiae Romanae et a consortio litterarum et ecclesiasticarum. Textus narratiuus § 1 Quid in his litteris non sanctitatis, quid non ex metu dei eueniens est? sed Potamius et Epictetus, dum damnare urbis Romae cpiscopumepiscopum gaudent, sicut in Ariminensi synodo continetur, audire 2 Ediderunt epislulam Baronius ad a. 352 n. XII, Binius I 466, Ed. regia 111140 sq., Labbe-Cossart II 752, Coleti II 807, Mansi III 208 3 LIUERI A EPISCOPI] EPIST A 6 urbis Romae episcopus y 9 maiorum Cy maiorem A 12 nenisset A, Ca. c. de del. y disciplinam A 13 exigit Cm2 Fab 14 pręs 1 A ueniret Cy uenisset A 18 uestram",
          "candidate_score": 0.650912,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_83_85",
          "bdc_text": "Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k am Ausgange des Mittelalters und der Reformationszeit , Bd. 1 : Urkunden und Akten , 1400-1553 , Bonn 1907 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_327",
          "psc_text": "1. 32. 3. 34. 6 P = 1. 2. 3. 5. 4. 1 (1) \"Οσιος dnd Snavla; 2 (51) 'Avvιανός 3 (13) Φλωρέντιο 4 (18 uel 48) Δομιτιανός 5 (47) Κάστος 1 (WI 1) osius 2 (WII 23) ammianus de castello pannoniac, 3 (WII 22) florentius de merie pannoniae 4 (WII 49) ilomctius de aoaria eonstantias 5 (WII 27) castus de augusto caesareae modo ex cod. W. apparalui ipsi criiico inseruimus con.ecluras alicuius momenti eliam editorum collectionum canonum ei quidem Cochlaei K III—K IIII. Crabbe P (1551) 333-335, Binii I 439, Ed. rejiae III 40 sq., Labbe-Cossart 11 662-664, Hardouin I 651 et 655 sq., Coleti II 687 sq. et691 sq., Mansi III 38 sq. et 42, praeterea Le Quien, Oriens christianus (Parisiis 1740), Ballerini, S. Leonis Magni Opera III (1757) XLII-XLIX. de singulis nominibus episcoporum el sedium episcopalium u. Sludien II 26 sqq.; de numero episcoporum el de prouinciis,",
          "candidate_score": 0.650323,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_38",
          "psc_text": "Palaestinam primo uidetur esse condictmncondictum et, cum minime ab ipso uel ab eius satellitibus ad supradictum concilium occurreretur, post alterum annum in Tyro propter eius facinora necessario iterum celebratur. aduenerunt episcopi do Machedonia et de Pannonia, Bitynia et ex omnibus partibus OriontisOrientis imperatoris iussione constricti. quique actis Athanasi flagitia criminaque cognoscentes non passim nec temere accusatoribus credunt, sed suo de concilio inlustres et laudabiles episcopos eligunt atque in rem praesentem, ubi res gestae erant, de quibus arguebatur Athanasius, mittunt. quique oculata fide cuncta aspicicntesaspicientes atque uera cognoscontescognoscentes ad concilium redeunt eiusque crimina, quae ab accusatoribus obiciobantur, suo testimonio uera confirmant. unde 〈in〉 praesentem Athanasium dignam pro criminibus sontentiamsententiam dicunt. propter quod de Tyro fugiens imperatorem appellat. audit etiam imperator. quique interrogatione habita omnia eius flagitia recognoscens suaillum sententia in exilium deportauit. his ergo itacedontibus rebus cum Athanasius damnatos dignodigne in oxilioexilio haberetur ob meritum facinorum suorum sacrilegus in deum, in",
          "candidate_score": 0.649872,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_170",
          "psc_text": "haec etiam Orientalibus respondisse. quis fidem et sententiam non eommodauimuscommodauimus nostram, quod eodem tempore octoginta episcoporum Aegyptiorum de Athanasio sententia § 3 repugnabat, quam similiter recitauimus atque insinuauimus episcopis ltalis. unde contra unam legem usumuisum est etiam, cum episcoporum numerus pro Athanasio maior existeret, in parte aliqua conimodarecommodare consensum. haec scripta, si deo fidem debet Eusebius, qui missus fuerat, festinans ad Africam nobis reliquit. quae tamen postea omnia scripta, ne ad inpetrandum forte concilium deessent, Uincentius, qui cum ceteris missus fuerat, Arelatum pertulirpertulit. cap. 3 § 1 Uidet igitur pnidentiaprudentia tua nihil in animum meum introisse, quod deo seruientibus non dignum fuerat cogitare. testis autem \\\\ 3 fuisse A negotia Har (cf. p. 89, 19 Athanasi negotium) ne ACml nec UGCm2 Til Bar technae uel tunc uel dehinc sc. eorum causae susp. Cou 4 obseruantia A 5 cultori A 6 regetur A 9 confinxerunt UGC confixerunt A 11 quasi (=",
          "candidate_score": 0.64544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_11",
          "psc_text": "II. Domino sanctissimo fratri Gregorio episcopo EuscbiusEusebius in domino salutem. Epistula Eusebii ep. Ueroellensis (c. 360). Cou XI 5 cap. 1 § 1 (5). Litteras sinceritatis tuae accepi, quibus, ut decet episcopum et dei sacerdotem, transgressori te Ossio didici restitisse et cadentibus plurimis Arimino in communicatione l alentis, Ursacii et ceterorum, quos ipsi agnito blasphemiae crimine ante damnauerunt, tuum adsensum denegasse, fidem scilicet seruans, quam patres Nicheani scripserunt. gratulamur. tibi in hoc, gratulamur et nobis, quia hoc uiuis proposito et hac fide pollens nostri dignatus es meminisse. § 2 permanenti autem tibi in eadem confessione et nullam cum ypocritis retinenti socictatemsocietatem nostram tibi communicationem promitte. quibus potes tractatibus, quanto labore praeuales, transgressores obiurga, infideles increpa nihil metuens de regno saecuJarisaeculari, ut fecisti, quia potior est, qui in nobis est, quam qui in hoc mundo. 2 sqq. cf. Sulpic. Seuer. chron. 1145 14 cf. Libell. precum 34 (CSEL LIII 15) 1",
          "candidate_score": 0.64398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_111",
          "psc_text": "u. Sludien II 70—92 ; ibidem p. 92 sq. u. de numero episcoporum et p. 91-97 de prouinciis, ex quibus episcopi conuenerant. ex editoribus praeler Fabrum et Couslantium collati sunt imprimis edilores colleclionum canonum, sc. Binius I 452, Ed. regia III 99 sq., Labbe-Cossart II 710—712, Hardouin I 681—684, Coleti II 742 sq., Mansi III 138 sq. el praeter hos Baronius ad a. 347 n. XCV el Le Quien, Oriens christiamis (Parisiis 1740), quorum coniecturas alxuius momenti inseruimus apparatui critico 3 lectoris commoditaii consulentes singulis episcoporum nominibus numeros continuos uncis rolundis inclusos addidimus sirae A Coelae Eng Coeles Cou cclt. edd. cylae A 6 Raphaniae Hardouin Coleti Le Quien II 921 lamphaniae ACy 6—7 n: 3 et 4 in A coniuncti sunt sub una jormula opto uos etc. de tormula post Geronlii nomen omissa et l. 2 falso addita cj. notam ad 1.2 9 ab Amasias (Helenoponti)] Fed ab amatias",
          "candidate_score": 0.643159,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_297",
          "psc_text": "Christiapo. sint igitur nobis anathema, eo quod ausi sunt adulterare uerbum ueritatis, apostoli cuius est praeceptum: si quis uobis 8 ef. II Cor. 2, 17. 4, i !) (ial. 1, 9 1 quam y qui A 2 sunt om. Fab 5 cummunionem A s uobis Cγ. sed cj. Thevd 9 cuius] enim Cou xandro episcopo Alexandriae depositus sit, propter se ac suos collegas. Arrianos et ob eis inlata nimina — omnes sanrta synodus deposuit episcopatu et statuimus non solum eos episcopos non esse, sed nec communionem cum fidelibus mereri; separantes enim filium a substantia patris ac de aequalitate alienantes uerbum a patre segregari oportet catholica ecclesia et alienari nomine 3 Christianorum. sint igitur omnibus uobis anathema, propter quod negotiati sunt uerbum ueritatis; apostolica etenim est praeceptio: si quis uobis 10 deposittim W colegas W 11 eis Bal eos W omnes Bal omni W 12 episropos Hal episcopum W 13 a",
          "candidate_score": 0.643157,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_328",
          "psc_text": "I 651 et 655 sq., Coleti II 687 sq. et691 sq., Mansi III 38 sq. et 42, praeterea Le Quien, Oriens christianus (Parisiis 1740), Ballerini, S. Leonis Magni Opera III (1757) XLII-XLIX. de singulis nominibus episcoporum el sedium episcopalium u. Sludien II 26 sqq.; de numero episcoporum el de prouinciis, ex quibus conuenerant, «.ib. 60 sq., 64 sqq. 11 Et subscripserunt, qui conuenerant αΔΗ (Incipit subscriptio [suprascriptio D3] episcoporum add. ΔΗ) subscripserunt autem omnes episcopi sic: ego ille episcopus illius ciuitatis et prouinciae illius ita credo, sicut scriptum est supra R et subscripserunt episcopi romane ecclesie legati l' 12 iidem C Cou in add. CCou 1 A tradit nomina textu continuo, Cou sumit a uoce Ossius initium noui capituli 15 ossius A (sic semper), S* osius (hosius M) α, βΡ a H ad D' hispania D*, (hi S. 1.) B5 ispania P cordubensis (cordobensis B2 B5 cortubensisMJ) a, (cordobensis D*",
          "candidate_score": 0.642886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_93",
          "bdc_text": "Nam nuper collegium S. CunibertiDazu s. Krafft 83f. , eo quod iussu episcopi possessionem offerenti tedas apostolicas conferre nollet , excommunicavit papa , episcopus vero contra absolvit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_110",
          "psc_text": "Acacius episcopus a Caesarea, opto uos in domino bene ualere. (10) TheodonisTheodorus episcopus ab Heraclia, opto uos in domino bene ualere. (11) Quintianus episcopus a Gaza, opto uos in domino bene ualere. (12) Marcus episcopus ab Aretusa, opto uos in domino bene ualere. 2 Formula opto uos elc. hoc loco in A per errorem posita est; uidetur librarius notam margimlem, quae in archetypo ad 1. 6, ubi post Gerontii episcopi nomen salutandi formula omissa erat, pertinebat, /also loco inseruisse; in sequcnlibus subscriplionibus uoces episcopus et domino semper ita abbreuiatae sunt: episc, dno; de singulis nominibus et episcoporum et sedium episcopalium u. Sludien II 70—92 ; ibidem p. 92 sq. u. de numero episcoporum et p. 91-97 de prouinciis, ex quibus episcopi conuenerant. ex editoribus praeler Fabrum et Couslantium collati sunt imprimis edilores colleclionum canonum, sc. Binius I 452, Ed. regia III 99 sq., Labbe-Cossart II 710—712, Hardouin I 681—684, Coleti",
          "candidate_score": 0.642707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_117_119",
          "bdc_text": "April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 . in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_64",
          "psc_text": "illis — quod nefas erat — communicaremus, et haec frequenter acclamabant. nos enim omnino illis communicare noluimus, nisi eos, quos damnauimus, proiecissent et dignum honorem concilio Orientis tribuerent. § 20 QuacQuae uero ipsi egerint uel quale concilium habuerint. hinc addiscere poteritis. nam Protogenes, sicut supra diximus, apud acta anathematizans Marcellum ut Paulum postcapostea eos in communionem suscepit. Dionisium uero ab Klida prouinciae Acaiae, quem ipsi exposuerunt, in concilio habuerunt. simul secum et exponentes ut cxpositiexpositi. iudices et rei [et] communicantes mysteria diuina pertractant. Bassum autem de Diocleciana ciuitate in flagitiis sceleribusque detectum et merito de Siria deportatum ordinauerunt episcopum. quique apud ipsos sceleratius uiuens detectus et ab ipsis damnatus cum ipsis hodie uidetur esse coniunctus. Aetio<uero> Tessalonicensi Protogenes frequenter probra inultamulta criminaque obiecit, quod diceret illum concubus et habuisse et habere, cui communicare numquam uoluit. nunc uero in amicitiarnamicitiam receptus, quasi peiorum consortio expurgatus, apud ipsos habetur ut iustus. Asclepas",
          "candidate_score": 0.641093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_117_119",
          "bdc_text": "April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 . in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_38",
          "psc_text": "Palaestinam primo uidetur esse condictmncondictum et, cum minime ab ipso uel ab eius satellitibus ad supradictum concilium occurreretur, post alterum annum in Tyro propter eius facinora necessario iterum celebratur. aduenerunt episcopi do Machedonia et de Pannonia, Bitynia et ex omnibus partibus OriontisOrientis imperatoris iussione constricti. quique actis Athanasi flagitia criminaque cognoscentes non passim nec temere accusatoribus credunt, sed suo de concilio inlustres et laudabiles episcopos eligunt atque in rem praesentem, ubi res gestae erant, de quibus arguebatur Athanasius, mittunt. quique oculata fide cuncta aspicicntesaspicientes atque uera cognoscontescognoscentes ad concilium redeunt eiusque crimina, quae ab accusatoribus obiciobantur, suo testimonio uera confirmant. unde 〈in〉 praesentem Athanasium dignam pro criminibus sontentiamsententiam dicunt. propter quod de Tyro fugiens imperatorem appellat. audit etiam imperator. quique interrogatione habita omnia eius flagitia recognoscens suaillum sententia in exilium deportauit. his ergo itacedontibus rebus cum Athanasius damnatos dignodigne in oxilioexilio haberetur ob meritum facinorum suorum sacrilegus in deum, in",
          "candidate_score": 0.640878,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_115_117",
          "bdc_text": "April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_166",
          "psc_text": "animum tuum in gratiam meam reuocare non possum. § 2 sermo enim pietatis tuae iam dudum ad populum missus me quidem, quem patienter omnia ferre necesse est, plurimum lacerat, sed animum tuum, qui lenitati semper uacat, qui numquam, ut scriptum est, in occasum diei iracundiam seruat, retinere circa me indignationem miraculo mihi est. ego enim, religiosissime imperator, tecum ueram pacem requiro, quae non sit uerbis conposita' interna dispositione fallaciae, sed praeceptis euangeliorum rationabiliter confirmata. § 3 non Athanasi tantum negotium, sed malta alia in medium uenerunt, propter quae concilium fieri 15 cf. Eph. 4, 26 U = cod. Uaticanus Regin. 133 s. IX. G = cod. Parisinus S. (ienonefae 1351 s. XV. Til = ed. I. Tilii, Parisiis 1568. ■. Bar = ed. Baronii ad a. 354 n. II sqq. (secundum Til). Lat = coniecturae Latini Latinii in eius 'Bibliotheca' (Romae 1727) 157 sqq. Har = ed. Hartel 1886 (CSEL",
          "candidate_score": 0.636161,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_120_122",
          "bdc_text": "Verum ut nobis relatum est ex epistola unius nostrorum consulumZu den Gesandten der Reichsstadt Köln gehörte u. a . Arnold von Siegen ( vgl. Westermann 66 ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_158",
          "psc_text": "unquam Cy numquam A 16 communi y communia A 19 neque CCou discidio Fed discidium A dissidium Fab dissidio Cou 20 aut Cm2y ut A praesentis A 21 rectum coni. Cou dictum A 24 textus narratiuus in A falso cum documento praeceienle scriptura continua coniuncius est 26 pertullit A scripto recognosces (-is C Fab) C y scribtore cognoscis A VI. INCIPIT EXEMPLUM FIDEI EPISTULAE MISSAE AD CONSTANTIUM 1MPERATOREM A PERFIDIS EPISCOPIS. Epistula syn. Ariminensis (Arianorum) ad Constantium (869). Cou IX Domino merito gloriosissimo ac uictoriosissimo Augusto Constantio synodus Ariminensis Orientalibus consentiens [id est Migdonius, Mcgasius, Ualens, Epictetus et ceteri, qui haeresi consenserunt). cap. 1 § 1 Inlustrati pietatis tuae scriptis maximas deo rettulimus et referimus gratias, quod nos beaueris intimans nobis illa, quae cum discursione pietatis tuae facere deberemus, ne quis 'usiae' uel 'omousii' nomina ecclesiae dei ignota aliquando, nominet, quod scandalum inter fratres facere solet. plurimum gratutatigratulati sumus, quia",
          "candidate_score": 0.635316,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116_118",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 . April 1532 tagten in Schweinfurt die Mitglieder des Schmalkaldischen Bundes und die Kurfürsten Albrecht von Mainz und Ludwig V . von der Pfalz , s. Winckelmann 187-209 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_166",
          "psc_text": "animum tuum in gratiam meam reuocare non possum. § 2 sermo enim pietatis tuae iam dudum ad populum missus me quidem, quem patienter omnia ferre necesse est, plurimum lacerat, sed animum tuum, qui lenitati semper uacat, qui numquam, ut scriptum est, in occasum diei iracundiam seruat, retinere circa me indignationem miraculo mihi est. ego enim, religiosissime imperator, tecum ueram pacem requiro, quae non sit uerbis conposita' interna dispositione fallaciae, sed praeceptis euangeliorum rationabiliter confirmata. § 3 non Athanasi tantum negotium, sed malta alia in medium uenerunt, propter quae concilium fieri 15 cf. Eph. 4, 26 U = cod. Uaticanus Regin. 133 s. IX. G = cod. Parisinus S. (ienonefae 1351 s. XV. Til = ed. I. Tilii, Parisiis 1568. ■. Bar = ed. Baronii ad a. 354 n. II sqq. (secundum Til). Lat = coniecturae Latini Latinii in eius 'Bibliotheca' (Romae 1727) 157 sqq. Har = ed. Hartel 1886 (CSEL",
          "candidate_score": 0.634078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_277",
          "psc_text": "Oriente —, Acacius ex Caesarea Palestinae, Menofantus ex Epheso Asiae, Ursacius a Singiduno Maesiae, Ualens ex Myrsa Pannoniae. etenim 5-10 d. ep. synodi Sardicensis Benignifica 5 (infra p. 184, 5—8) 3 presbiteris A presbyterio y 6 euseuio A Euscbium (Kusebios susp. Cou) y duo Fab thednrus A 7 nerodiadc A Ciliciae Cou stephanfi A 8 gorgius A ex add. Cou Laodicia γ 9 palestina A etEpheso A 10 Mursa Cγ qui itaque super his omnibus etiam depositos et eiectos ab ecclesia Arrianos 2 non solum susceperunt, sed etiam ad maiorem gradum perduxerunt, diaconum quidem in presbyteratum, ex presbyteratu uero in episcopum ob nullam aliam causam, nisi ut impietatem spargant et latitent, piam uero fidem corrumpant. sunt autem post Eusebium et eius socios nunc primates Theodorus 3 de Eraclea, Narcissus a Maronia Cilieiae, Stephanus Antiochiae, Acacius Cessareae Palaestinae, Narcissus Maroniae, Minophantus Ephesi Asiae, Ur-' 11 quid itaque? Bal 13 presbyteratum Fed",
          "candidate_score": 0.632948,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_64",
          "psc_text": "illis — quod nefas erat — communicaremus, et haec frequenter acclamabant. nos enim omnino illis communicare noluimus, nisi eos, quos damnauimus, proiecissent et dignum honorem concilio Orientis tribuerent. § 20 QuacQuae uero ipsi egerint uel quale concilium habuerint. hinc addiscere poteritis. nam Protogenes, sicut supra diximus, apud acta anathematizans Marcellum ut Paulum postcapostea eos in communionem suscepit. Dionisium uero ab Klida prouinciae Acaiae, quem ipsi exposuerunt, in concilio habuerunt. simul secum et exponentes ut cxpositiexpositi. iudices et rei [et] communicantes mysteria diuina pertractant. Bassum autem de Diocleciana ciuitate in flagitiis sceleribusque detectum et merito de Siria deportatum ordinauerunt episcopum. quique apud ipsos sceleratius uiuens detectus et ab ipsis damnatus cum ipsis hodie uidetur esse coniunctus. Aetio<uero> Tessalonicensi Protogenes frequenter probra inultamulta criminaque obiecit, quod diceret illum concubus et habuisse et habere, cui communicare numquam uoluit. nunc uero in amicitiarnamicitiam receptus, quasi peiorum consortio expurgatus, apud ipsos habetur ut iustus. Asclepas",
          "candidate_score": 0.632825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_125_127",
          "bdc_text": "Fertur etiam Romam denuo ab Hispanis et aliis stipendiariis militibus impetitam ob non solutum salarium obsidionis FlorenciaeDie kaiserlichen Truppen hatten im August 1530 Florenz belagert , um dort die vom Papst geforderte Wiedererrichtung der Medici-Herrschaft durchzusetzen . et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus . Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_462",
          "psc_text": "Et ad Ossium de Uincenti ruina sic dicit: Ex epist. ad Ossium (368/4). Inter haec, quia in nullo conscientiam tuam debeo praeterire, multi ex Italia coepiscopi conuenerunt, qui mecum religiosissimum imperatorpmimperatorem Constantium fuirantfuerant depreeatideprecati, ut iuhcretiuberet, sicut ipsi placuerat dudum. concilium ad Aquileiam congregari. UincentiumVincentium Capuensem cum Marcello adaeque ex Campania episcopo legationem nostram suscepisse sanctitati tuae insinuo. de quo quia 2. multum sperabam, quod et causam optime retineret et iudex in cademeadem causa cum sanctitate tua frequenter resedisset, credideram integrum ius euangeliorum siue legationis posse seruari. non tantum nihil impetrauit, sed etiam ipse in illam ductus est simulationem. post cuius factuinfactum duplici merore affectus me moriendum magis pro deo decreui, ne uiderer nouissimus delator aut sententiis contra euangelium commodare consensum. Textus narratiuus. (4) Post haec omnia, quae uel gesserat uel promiserat Liberius 2 osium FH2 4 sic dicit.Interhacc quia AFm1H1H2m1 Fab sie dicit inter haec. quia Fm2H2m2H3H4 sic dicit",
          "candidate_score": 0.632766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_165",
          "psc_text": "p. 82, 7 18 diuina SCou diuini A dei uiui Eng domini CFab 19 te gloriosissimum C Cou uindicem] uictorem susp. Cou VII. INCIPIT EPISTULA LEGATORUM MISSA AD CONSTANTIUM IMPERATOREM A LIBERIO EPISCOPO URBIS ROMAE PER LUCIFERUM EPISCOPUM. Epistula Liberii ad Constantium (353/4). Cou V Gloriosissimo Constantio Augusto Liberius episcopus. cap. 1 § 1 Obsecro, tranquillissime imperator, ut mihi benignas aures dementiaclementia tua tribuat, quo possit mansuetudini tuae mentis meae propositum apparere. de Christiano enim imperatore et sanctae memoriae filio Constantini hoc ipsud sine cunctatione mereor impetrare; sed in eo me laborare intellego, quia repetita satisfactione placabilem etiam circa reos animum tuum in gratiam meam reuocare non possum. § 2 sermo enim pietatis tuae iam dudum ad populum missus me quidem, quem patienter omnia ferre necesse est, plurimum lacerat, sed animum tuum, qui lenitati semper uacat, qui numquam, ut scriptum est, in occasum diei iracundiam seruat, retinere circa me indignationem",
          "candidate_score": 0.630056,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_119",
          "bdc_text": "in Francia orientali Maguntinensium episcopus , comes Palatinus cum aliis quibusdam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_327",
          "psc_text": "1. 32. 3. 34. 6 P = 1. 2. 3. 5. 4. 1 (1) \"Οσιος dnd Snavla; 2 (51) 'Avvιανός 3 (13) Φλωρέντιο 4 (18 uel 48) Δομιτιανός 5 (47) Κάστος 1 (WI 1) osius 2 (WII 23) ammianus de castello pannoniac, 3 (WII 22) florentius de merie pannoniae 4 (WII 49) ilomctius de aoaria eonstantias 5 (WII 27) castus de augusto caesareae modo ex cod. W. apparalui ipsi criiico inseruimus con.ecluras alicuius momenti eliam editorum collectionum canonum ei quidem Cochlaei K III—K IIII. Crabbe P (1551) 333-335, Binii I 439, Ed. rejiae III 40 sq., Labbe-Cossart 11 662-664, Hardouin I 651 et 655 sq., Coleti II 687 sq. et691 sq., Mansi III 38 sq. et 42, praeterea Le Quien, Oriens christianus (Parisiis 1740), Ballerini, S. Leonis Magni Opera III (1757) XLII-XLIX. de singulis nominibus episcoporum el sedium episcopalium u. Sludien II 26 sqq.; de numero episcoporum el de prouinciis,",
          "candidate_score": 0.628877,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_114_116",
          "bdc_text": "Idem multis comitatus novissimis carnisprivii diebus Colonia Ratispanum discessit ibidem principum Germanie comitias accepturus Der Reichstag in Regensburg wurde am 17 . April 1532 eröffnet . ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_462",
          "psc_text": "Et ad Ossium de Uincenti ruina sic dicit: Ex epist. ad Ossium (368/4). Inter haec, quia in nullo conscientiam tuam debeo praeterire, multi ex Italia coepiscopi conuenerunt, qui mecum religiosissimum imperatorpmimperatorem Constantium fuirantfuerant depreeatideprecati, ut iuhcretiuberet, sicut ipsi placuerat dudum. concilium ad Aquileiam congregari. UincentiumVincentium Capuensem cum Marcello adaeque ex Campania episcopo legationem nostram suscepisse sanctitati tuae insinuo. de quo quia 2. multum sperabam, quod et causam optime retineret et iudex in cademeadem causa cum sanctitate tua frequenter resedisset, credideram integrum ius euangeliorum siue legationis posse seruari. non tantum nihil impetrauit, sed etiam ipse in illam ductus est simulationem. post cuius factuinfactum duplici merore affectus me moriendum magis pro deo decreui, ne uiderer nouissimus delator aut sententiis contra euangelium commodare consensum. Textus narratiuus. (4) Post haec omnia, quae uel gesserat uel promiserat Liberius 2 osium FH2 4 sic dicit.Interhacc quia AFm1H1H2m1 Fab sie dicit inter haec. quia Fm2H2m2H3H4 sic dicit",
          "candidate_score": 0.627198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_21_23",
          "bdc_text": "Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "§ 3 secutus denique litteras caritatis uestrae, quas de nomine supradicti Athanasii ad nos dedistis, sciatis his litteris, quas ad unanimitatem uestram dedi, me cum omnibus uobis et cum uniuersis episcopis ecclesiae catholicae pacem habere, supradictum autem Athanasium alienum csseisse a communione mea siue ecclesiae Romanae et a consortio litterarum et ecclesiasticarum. Textus narratiuus § 1 Quid in his litteris non sanctitatis, quid non ex metu dei eueniens est? sed Potamius et Epictetus, dum damnare urbis Romae cpiscopumepiscopum gaudent, sicut in Ariminensi synodo continetur, audire 2 Ediderunt epislulam Baronius ad a. 352 n. XII, Binius I 466, Ed. regia 111140 sq., Labbe-Cossart II 752, Coleti II 807, Mansi III 208 3 LIUERI A EPISCOPI] EPIST A 6 urbis Romae episcopus y 9 maiorum Cy maiorem A 12 nenisset A, Ca. c. de del. y disciplinam A 13 exigit Cm2 Fab 14 pręs 1 A ueniret Cy uenisset A 18 uestram",
          "candidate_score": 0.625195,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_83_85",
          "bdc_text": "Januar 1532 , abgedruckt bei Otto R. Redlich , Jülich-Bergische Kirchenpoliti k am Ausgange des Mittelalters und der Reformationszeit , Bd. 1 : Urkunden und Akten , 1400-1553 , Bonn 1907 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_111",
          "psc_text": "u. Sludien II 70—92 ; ibidem p. 92 sq. u. de numero episcoporum et p. 91-97 de prouinciis, ex quibus episcopi conuenerant. ex editoribus praeler Fabrum et Couslantium collati sunt imprimis edilores colleclionum canonum, sc. Binius I 452, Ed. regia III 99 sq., Labbe-Cossart II 710—712, Hardouin I 681—684, Coleti II 742 sq., Mansi III 138 sq. el praeter hos Baronius ad a. 347 n. XCV el Le Quien, Oriens christiamis (Parisiis 1740), quorum coniecturas alxuius momenti inseruimus apparatui critico 3 lectoris commoditaii consulentes singulis episcoporum nominibus numeros continuos uncis rolundis inclusos addidimus sirae A Coelae Eng Coeles Cou cclt. edd. cylae A 6 Raphaniae Hardouin Coleti Le Quien II 921 lamphaniae ACy 6—7 n: 3 et 4 in A coniuncti sunt sub una jormula opto uos etc. de tormula post Geronlii nomen omissa et l. 2 falso addita cj. notam ad 1.2 9 ab Amasias (Helenoponti)] Fed ab amatias",
          "candidate_score": 0.624953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_27",
          "bdc_text": "Bullinger verfaßte im Frühjahr 1532 eine Antwortschrift auf Johann Fabris «Trostbüchlein» und auf einen in Mainz erschienenen , die Niederlage der Reformierten massiv übertreibenden Bericht ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_193",
          "psc_text": "e piam ecclesia totiens (se) -9 In A texlus narratiuus jalso scriplura continua cum Definitione contunclus est 15 Ediderunt damnalionem secundum Fab uel Cou liaronius ad a. 359 n. XVII Hardouin I 711-714, Culeti II 898 sqMansi III 299 16 EUSEUIO .1 18 collecta Cy collectus A 20 decuit (nooafjxov) Cou dicunt ATC Fab 21 piaml add. se COli pia-totiens exhibuit (sc. patientiam) Eng ecclesia Cou ecclesiam ACFab se add. Fed ΑΠΟΦΑΣΙΣ THZ ΣΥΝΟΔΟΥ. Εως πϱοση̄ϰον η̌ν xai δυνατόν, ἀδελϕοι τιμιώτατοι, ἡ ϰαϑολιϰὴ σύνοδος xai ἡ ayia ἐϰϰλησία τη̃ ίδίᾳ ύπομονη̄ xai ἀνεξιϰαϰίᾳ η̌νεγϰεν οὺϰ ἀγεννω̄ς 22 Texius graecus Iradilur apud Athanas. de syn. 11 (p = cod. Parisinus graecus 474 s. XI; s = cod. Basileensis graee. A. III. 4 s. XIV ; Jlau = ed. 1777 24 ὰγενω̄ς s exhibuit iuxta Ursacium et Ualentem, Germinium, Gaium, qui totiens mutando, quod crediderant, omnes ecclesias turbauerunt et nunc conantur hereticum",
          "candidate_score": 0.624727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_35_37",
          "bdc_text": "Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus . Referat illeDer Überbringer des Briefes ? tibi causam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "§ 3 secutus denique litteras caritatis uestrae, quas de nomine supradicti Athanasii ad nos dedistis, sciatis his litteris, quas ad unanimitatem uestram dedi, me cum omnibus uobis et cum uniuersis episcopis ecclesiae catholicae pacem habere, supradictum autem Athanasium alienum csseisse a communione mea siue ecclesiae Romanae et a consortio litterarum et ecclesiasticarum. Textus narratiuus § 1 Quid in his litteris non sanctitatis, quid non ex metu dei eueniens est? sed Potamius et Epictetus, dum damnare urbis Romae cpiscopumepiscopum gaudent, sicut in Ariminensi synodo continetur, audire 2 Ediderunt epislulam Baronius ad a. 352 n. XII, Binius I 466, Ed. regia 111140 sq., Labbe-Cossart II 752, Coleti II 807, Mansi III 208 3 LIUERI A EPISCOPI] EPIST A 6 urbis Romae episcopus y 9 maiorum Cy maiorem A 12 nenisset A, Ca. c. de del. y disciplinam A 13 exigit Cm2 Fab 14 pręs 1 A ueniret Cy uenisset A 18 uestram",
          "candidate_score": 0.620408,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_120",
          "bdc_text": "Verum ut nobis relatum est ex epistola unius nostrorum consulumZu den Gesandten der Reichsstadt Köln gehörte u.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_421",
          "psc_text": "§ 3 secutus denique litteras caritatis uestrae, quas de nomine supradicti Athanasii ad nos dedistis, sciatis his litteris, quas ad unanimitatem uestram dedi, me cum omnibus uobis et cum uniuersis episcopis ecclesiae catholicae pacem habere, supradictum autem Athanasium alienum csseisse a communione mea siue ecclesiae Romanae et a consortio litterarum et ecclesiasticarum. Textus narratiuus § 1 Quid in his litteris non sanctitatis, quid non ex metu dei eueniens est? sed Potamius et Epictetus, dum damnare urbis Romae cpiscopumepiscopum gaudent, sicut in Ariminensi synodo continetur, audire 2 Ediderunt epislulam Baronius ad a. 352 n. XII, Binius I 466, Ed. regia 111140 sq., Labbe-Cossart II 752, Coleti II 807, Mansi III 208 3 LIUERI A EPISCOPI] EPIST A 6 urbis Romae episcopus y 9 maiorum Cy maiorem A 12 nenisset A, Ca. c. de del. y disciplinam A 13 exigit Cm2 Fab 14 pręs 1 A ueniret Cy uenisset A 18 uestram",
          "candidate_score": 0.618745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_116",
          "bdc_text": "ibique nuntium , ut fertur , expectaturus super negotio Lutherano quod vocant , de quo responsionem petunt legatione imperatoris Svinpfordiae Seit dem 1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_166",
          "psc_text": "animum tuum in gratiam meam reuocare non possum. § 2 sermo enim pietatis tuae iam dudum ad populum missus me quidem, quem patienter omnia ferre necesse est, plurimum lacerat, sed animum tuum, qui lenitati semper uacat, qui numquam, ut scriptum est, in occasum diei iracundiam seruat, retinere circa me indignationem miraculo mihi est. ego enim, religiosissime imperator, tecum ueram pacem requiro, quae non sit uerbis conposita' interna dispositione fallaciae, sed praeceptis euangeliorum rationabiliter confirmata. § 3 non Athanasi tantum negotium, sed malta alia in medium uenerunt, propter quae concilium fieri 15 cf. Eph. 4, 26 U = cod. Uaticanus Regin. 133 s. IX. G = cod. Parisinus S. (ienonefae 1351 s. XV. Til = ed. I. Tilii, Parisiis 1568. ■. Bar = ed. Baronii ad a. 354 n. II sqq. (secundum Til). Lat = coniecturae Latini Latinii in eius 'Bibliotheca' (Romae 1727) 157 sqq. Har = ed. Hartel 1886 (CSEL",
          "candidate_score": 0.617824,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_35_37",
          "bdc_text": "Argentorati ob id , reor , triduo incarceratus . Referat illeDer Überbringer des Briefes ? tibi causam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_452",
          "psc_text": "Epistulae Liberii et textus narratiuus. Cou VI Textus narratiuus. Liberius autem, antequam ad exilium iret, hanc uniformem epistulam confessoribus scripsit, id est Eusebio, Dionisio et Lucifero in exilio constitutis. Epist, ad Eusebium, Dionysium, Luciferum (355). § 1 Quamuis sub imagine pacis humani generis inimicus uehementius in membra ecclesiae uideatur esse grassatus, uos tamen 7 cf. loh. 14, 26_ 1 hanc Cp.c. haec A,Ca.c., y intropitantcr A 2 ura A 3 diaconcm Cou 4 dcstinaui Cp.c.,y destinauit A 5 intimetur y intimentur A 6 ura A 7 sanctus spiritus y 9 dolerem Cy dolere A potuisse Cv potnissem A 12 Epislulae sequentes Liberii traditae sunt etiam aliquilus codicilus acta conciliorum continentitus, sc. in F, H1—H4 (= Il), quos indicauimus p. 42; de quibus u. plura P aef. II A 3 et Studien I 29-32, III 106-108. edidit epixtulas Baronius (— Bar) ad a. 355 n. XXXV, ad a. 353 n. XIX,",
          "candidate_score": 0.6176,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_120",
          "bdc_text": "Verum ut nobis relatum est ex epistola unius nostrorum consulumZu den Gesandten der Reichsstadt Köln gehörte u.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa002.opp-lat1_window_85",
          "psc_text": "communicauit et quod ipse tantae cladis causa fuit, ut Paulus ad Constantinupolim ciuitatem reuocaretur, propter quem homicidia multa facta sunt. causa ergo homicidiorum tantorum ipse fuit, qui Paulum olim damnatum ad Constantinupolim reuocauit. § 28 Propter has igitur causas iustum duxit concilium, ut luliumiulium urbis Romae et Ossium ceterosque supra memoratos discingeret atque damnaret. quae cum ita sint, custodire uos ab ipsis et abstinere debetis, dilectissimi fratres, nec eos aliquando ad cominunionemcommunionem uestram ammittere, sed nec ipsorum litteras accipere nec ad illos litteras dominicas dare. et quoniam catholicam et apostolicam fidem uoluerunt infringere hi, qui cum Ossio erant, inducentes nouam | sectam Iudeo couniti Marcelli, mixtam Sabellio et Paulo, iudaizantem, necessario ordinauimus catholicae ecclesiae fidem, quam negauerunt supradicti, qui cum Ossio sunt, et Marcelli haeretici induxerunt. consequens est, ut acceptis litteris nostris singuli consensum huic sententiae commodantes decreta nostra propria subscriptione signetis. cap. 2 Symbolum. Est autem fides nostra talis:",
          "candidate_score": 0.616961,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas",
      "max_score": 0.686432,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_5_7",
          "bdc_text": "deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 . interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_72",
          "psc_text": "hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus (Hebr. III, 5) : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini (ut ante diximus) appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut ad Corinthios scribitur: Quia visus est Cephae, post haec illis undecim: deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt: deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus (I Cor. XV, 5 seqq.) . Paulatim vero tempore procedente; et alibi ab his quos Dominus elegerat, ordinati sunt apostoli; sicut ille ad Philippenses sermo declarat dicens: Necessarium autem existimavi Epaphroditum fratrem, cooperatorem et commilitonem meum, vestrum",
          "candidate_score": 0.686432,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109_111",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula . Amen » [ Röm 1 , 25 ] .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_464",
          "psc_text": "usque in finem, hic salvus erit (Matt. X, 22) . Sicut et in alio loco praecipitur: Esto non deficiens (Isai. V) . Quale est autem, ut cum peccatores quotidie in malis operibus augeantur, nos in bono opere lassemur? (Vers. 10.) Ergo, dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Tempus sementis, ut diximus, tempus est praesens, et vita quam currimus. In hac licet nobis quod volumus seminare; cum ista vita transierit, operandi tempus aufertur. Unde et Salvator ait: Operamini dum dies est: veniet nox, quando jam nullus poterit operari (Joan. IX, 4.) Ortus est nobis Dei sermo, sol verus, et congregatae sunt bestiae recedentes in cubilia sua: procedamus ut homines ad opus nostrum, et usque ad vesperam laboremus, sicut mystice cantatur in psalmo: Posuisti tenebras, et facta est nox. In ipsa pertransibunt bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi. Ortus",
          "candidate_score": 0.672633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_109",
          "bdc_text": "citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_464",
          "psc_text": "usque in finem, hic salvus erit (Matt. X, 22) . Sicut et in alio loco praecipitur: Esto non deficiens (Isai. V) . Quale est autem, ut cum peccatores quotidie in malis operibus augeantur, nos in bono opere lassemur? (Vers. 10.) Ergo, dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Tempus sementis, ut diximus, tempus est praesens, et vita quam currimus. In hac licet nobis quod volumus seminare; cum ista vita transierit, operandi tempus aufertur. Unde et Salvator ait: Operamini dum dies est: veniet nox, quando jam nullus poterit operari (Joan. IX, 4.) Ortus est nobis Dei sermo, sol verus, et congregatae sunt bestiae recedentes in cubilia sua: procedamus ut homines ad opus nostrum, et usque ad vesperam laboremus, sicut mystice cantatur in psalmo: Posuisti tenebras, et facta est nox. In ipsa pertransibunt bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi. Ortus",
          "candidate_score": 0.665265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_18_20",
          "bdc_text": "Etiam antea , quoties sermo de vestratium clade incidit , intuli ut plurimum ea pugna tales sublatos , qui , si fieri posset , procul dubio olim desyderabuntur ingenti pecunia redimi et ad vitam revocari . Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_101",
          "psc_text": "V, 3) . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pauperes, de quibus in Salomone scribitur: Redemptio viri animae, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . 406 Pauper vero non sustinet comminationem. Non enim potest futurum [ Al. futurarum] poenarum audire terrorem, pauper in fide, pauper in gratia, non habens divitias spirituales, nec scientiam Scripturarum, quae auro et argento, et pretioso lapidi comparantur. Quoniam igitur non egent sani medico, sed hi qui male habent, propterea et apostolis in dexterarum communicatione convenit, ne spernerent pauperes, ne despicerent peccatores; sed semper meminissent eorum, sicut Paulus Corinthii illius meminit, quem cum in priore Epistola contristasset ad tempus, ut corpore per poenitentiam laborante, spiritu salvus fieret (I Cor. V): in secunda, ne majori tristitia absorberetur, revocat ad Ecclesiam. Petitque cunctos, ut confirment in eum charitatem, et donent fratri sicut ipse unicuique eorum in facie Christi donaverit, implens pactum quod Jerosolymis fecerat, ut",
          "candidate_score": 0.661368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_19",
          "bdc_text": "Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_2",
          "psc_text": "in Apostolum; sed quod occupatus ille eruditione saecularium litterarum, Scripturas omnino sanctas ignoraverit: et nemo possit, quamvis eloquens, de eo bene disputare, quod nesciat. Quid igitur, ego stultus aut temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime. Quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios sum secutus. Scripsit enim ille vir in epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit: Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possint [ Al. possent] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum, videntem meum, et Laodicenum (Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea",
          "candidate_score": 0.659873,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_19_21",
          "bdc_text": "Legi vero eam ob causam ita ut nunquam diligentius totum Zuinglii de vera et falsa religione commentarium Zwinglis Schrift «De vera et falsa religione commentarius » ( Z III 590-912 ) . cum aliquot tuarum lucubrationum Wahrscheinlich sandte Bullinger seinem Freund Bitter ein kommentiertes Exemplar der Zwinglischrift. , non sine vehementi dolore , quod tanti patroni tam misere cęsi maximo omnium pie in Christo vivere cupientium malo . Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_2",
          "psc_text": "in Apostolum; sed quod occupatus ille eruditione saecularium litterarum, Scripturas omnino sanctas ignoraverit: et nemo possit, quamvis eloquens, de eo bene disputare, quod nesciat. Quid igitur, ego stultus aut temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime. Quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios sum secutus. Scripsit enim ille vir in epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit: Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possint [ Al. possent] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum, videntem meum, et Laodicenum (Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea",
          "candidate_score": 0.658182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_4_6",
          "bdc_text": "facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ; Krafft 117.120 .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_72",
          "psc_text": "hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus (Hebr. III, 5) : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini (ut ante diximus) appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut ad Corinthios scribitur: Quia visus est Cephae, post haec illis undecim: deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt: deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus (I Cor. XV, 5 seqq.) . Paulatim vero tempore procedente; et alibi ab his quos Dominus elegerat, ordinati sunt apostoli; sicut ille ad Philippenses sermo declarat dicens: Necessarium autem existimavi Epaphroditum fratrem, cooperatorem et commilitonem meum, vestrum",
          "candidate_score": 0.656479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97",
          "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse",
          "candidate_score": 0.65623,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_72",
          "psc_text": "hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus (Hebr. III, 5) : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini (ut ante diximus) appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut ad Corinthios scribitur: Quia visus est Cephae, post haec illis undecim: deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt: deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus (I Cor. XV, 5 seqq.) . Paulatim vero tempore procedente; et alibi ab his quos Dominus elegerat, ordinati sunt apostoli; sicut ille ad Philippenses sermo declarat dicens: Necessarium autem existimavi Epaphroditum fratrem, cooperatorem et commilitonem meum, vestrum",
          "candidate_score": 0.652978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_1_3",
          "bdc_text": "Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 ) Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. )",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_0",
          "psc_text": "PROLOGUS. 367-368 Pauci admodum dies sunt, ex quo epistolam Pauli ad Philemonem interpretatus, ad Galatas transcenderam, multis retrorsum in medio praetermissis; et ecce subito litterae mihi de Urbe allatae sunt, nuntiantes et Albinam venerabilem anum praesentiae Domini redditam, et sanctam Marcellam matris contubernio destitutam, magis nunc vestrum, o Paula et Eustochium, flagitare solatium. Et quia hoc interim fieri non potest, propter grandia maris in medio spatia atque terrarum, repente vulnus impressum saltem Scripturarum vellem curare medicamine. Scio equidem ardorem ejus, scio fidem, quam flammam semper habeat in pectore, superare sexum, oblivisci hominis, et divinorum voluminum tympano concrepante, rubrum hujus saeculi pelagus transfretare. Certe cum Romae essem, numquam tam festina me vidit, ut non de Scripturis aliquid interrogaret. Neque vero more Pythagorico quidquid responderam, rectum putabat: nec sine ratione praejudicata apud eam valebat auctoritas; sed examinabat omnia, et sagaci mente universa pensabat, ut me sentirem non tam discipulam habere, quam judicem.",
          "candidate_score": 0.65211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39_41",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse . Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_198",
          "psc_text": "hominem dico: mihi autem videtur, et propter hoc quidem quod illi arbitrantur, sed maxime propter illud quod sequitur esse praemissum [ Al. promissum], id est: Non dicit, et seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno, et semini tuo, qui est Christus. Omnes Scripturas sensu ac memoria peragrans, numquam plurali numero semina scripta reperi, sed sive in bonam partem, sive in malam, semper in singulari numero. Necnon et illud quod infert: Hoc autem dico testamentum confirmatum a Deo, si quis diligenter Hebraea volumina, et caeteras editiones cum Septuaginta interpretum translatione contulerit, inveniet ubi testamentum scriptum est, non testamentum sonare, sed pactum, quod Hebraeo sermone dicitur BERITH ( ). Unde manifestum est, id fecisse Apostolum quod promisit, nec reconditis ad Galatas usum esse sensibus, sed quotidianis, et vilibus, et quae possent (nisi praemisisset, secundum hominem dico ) prudentibus displicere. Supputandi in hoc loco anni ab eo tempore quo Dominus ad Abraham",
          "candidate_score": 0.651645,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_3_5",
          "bdc_text": "Bullingers an Bitter aus Kappel sind nicht erhalten. ) facta tum loci natalisZur Rekatholisierung von Bremgarten s. oben Nr. 71 . deditio , ad hec , quod frater Iacobus Ein weiter nicht bekannter Bruder Jakob ist wiederholt Briefbote zwischen Köln und Zürich , s. z. B. unten S. 254 , 13 ;",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_74",
          "psc_text": "Evangelio, esse apostolum fratrem Joannis: quem constat post Stephanum juxta fidem Actuum apostolorum sanguinem fudisse pro Christo (Actor. XII). Hic autem Jacobus episcopus Jerosolymorum primus fuit, cognomento Justus: vir tantae sanctitatis et rumoris in populo, ut fimbriam vestimenti ejus certatim 397 cuperent attingere. Qui et ipse postea de templo a Judaeis praecipitatus, successorem habuit Simonem, quem et ipsum tradunt pro Domino crucifixum. Negat se itaque praeter hos quemquam apostolorum convenisse, ne occulta contradictio nasceretur: etiamsi a Petro non es doctus, alios habuisti apostolos praeceptores. Non vidit autem eos: non quod contemptui duceret, sed quod illi ad Evangelium praedicandum toto fuerant orbe dispersi. (Vers. 20.) Quae autem scribo vobis: ecce coram Deo, quia non mentior. Sive simpliciter accipiendum, ut sit: Quae scribo vobis, vera sunt, et Deo teste confirmo, quia nulla arte verborum, nullo sunt fucata mendacio. Sive altius, ut legatur: Quae scribo vobis, coram Deo sunt, id est, Dei digna",
          "candidate_score": 0.646735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_15",
          "bdc_text": "et aliis quondam tibi cognitissimisZu Bullingers Freunden und Bekannten aus der Kölner Studienzeit vgl. Krafft 56f .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_165",
          "psc_text": "offendicula, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt; et declinate ab illis: hujusmodi enim Christo Domino [Al. addit nostro] non serviunt, sed suo ventri; et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omnem locum pervulgata est. Gaudeo igitur in vobis: et volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo (Rom. XVI, 17 seqq.) . Superbiae vero: Noli altum sapere, sed time (Rom. II, 20 et 25) . Et: Nolo vos ignorare, fratres, mysterium hoc, ut non sitis ipsi vobis sapientes. Et in sequentibus: Dico enim per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos: non plus sapere quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Et apertius: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. Idipsum invicem sentientes. Non alta sapientes; sed humilibus consentientes. Nolite esse prudentes apud vosmetipsos (Ibid., XV, 16) . Corinthios quoque notat quod mulieres eorum intecto capite",
          "candidate_score": 0.620003,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_63",
          "bdc_text": "Putamus enim levius ceremonias quasdam ferri posse quam odium , rancorem et discordiam .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_367",
          "psc_text": "Quod autem inimicitias, in aperto positus Scripturae sermo doceat, et ex hoc loco probatur: Filia Babylonis misera, beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram (Ps. CXXXVI, 8, 9) . Et ex illo: In matutino interficiebam omnes peccatores terrae (Ps. C, 8) , et caetera his similia: de contentionibus videlicet, aemulatione, ira, rixis, dissensionibus. Ad quae (si non altius aliquid sentiamus) provocant nos magis historiae exempla, quam prohibent. Haereses quoque magis de carnali Scripturae intelligentia, quam de opere carnis nostrae, ut plurimi aestimant, substiterunt. Necnon invidiam et ebrietates per Legis litteram discimus. Inebriatur Noe post diluvium, et patriarchae apud fratrem Joseph in Aegypto (Gen. IX et XLIII). Sed et comessationes in Regnorum libro scriptae sunt; saltante David et concrepante tympanis coram Arca testamenti Dei (I Reg. VI), et his similia. Quaeritur quomodo ad veneficia, et ad maleficas artes, simplex Scripturae",
          "candidate_score": 0.619538,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1",
      "max_score": 0.685764,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_107_109",
          "bdc_text": "s. Krafft 98-102. , item opidula quedam , et hactenus dei gratia sine dissidiis et clade . Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_185",
          "psc_text": "uideant, cum ad Colossenses uenerint, quomodo ibi uel legant uel audiant ad eos epistulam datam, ubi eis dicit apostolus: gratias agimus deo patri domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et 24 Col. 1, 3-6 2 adimpletum Oml 4 impleta H 8 et om. Ov 10 quod erubescunt om. Jlml 11 si dicant om. Ollml, cf. p. 293, 26 quod] quid Ilml 12 legant nobis hoc II 15 traditum] consignatum IIv cognita 0 17 inde] in 0 23 epistolam Ov 24 grascias 0 LH. Anpftwt. c. Don. n. 19 in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in ueritate. haec enim uerba conueniunt cum euangelio ubi",
          "candidate_score": 0.685764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_185",
          "psc_text": "uideant, cum ad Colossenses uenerint, quomodo ibi uel legant uel audiant ad eos epistulam datam, ubi eis dicit apostolus: gratias agimus deo patri domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et 24 Col. 1, 3-6 2 adimpletum Oml 4 impleta H 8 et om. Ov 10 quod erubescunt om. Jlml 11 si dicant om. Ollml, cf. p. 293, 26 quod] quid Ilml 12 legant nobis hoc II 15 traditum] consignatum IIv cognita 0 17 inde] in 0 23 epistolam Ov 24 grascias 0 LH. Anpftwt. c. Don. n. 19 in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in ueritate. haec enim uerba conueniunt cum euangelio ubi",
          "candidate_score": 0.678044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_54_56",
          "bdc_text": "Et de oportunitate hero nostro tuam orationem de func-tione prophetica prelegendi tuo iussuOffenbar hatte Bullinger Bitter gebeten , seine Schrift «De prophetae officio » Erzbischof Hermann von Wied zuzuspielen , vgl . Krafft 78f. curabitur . Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_211",
          "psc_text": "tanta mirabilia uel exauditionum uel sanitatum fiunt, ita ut latentia per tot annos corpora martyrum, quod possunt a multis interrogantes audire, Ambrosio fuerint reuelata et ad ipsa corpora caecus multorum annorum ciuitati Mediolanensi notissimus oculos lumenque receperit, aut quia ille somnium uidit et ille in spiritu 26 cf. Confess. IX 7. De ciu. dei XXII 8 S faerunt episcopi Ibnl 8 circumcelionam Oml 9 circumceliones Oml 10 abruta 0 18 de om. II 20 simus OIIm2, c/. p. 287, 27. 293, 21 27 audiri II 30 reciperet 077 in om. II assumptus audiuit, siue ne iret in partem Donati siue ut recederet a parte Donati. quaecumque talia in catholica fiunt, ideo sunt approbanda, quia in catholica fiunt, non ideo ipsa catholica manifestatur, quia haec in ea fiunt. ipse dominus Iesus cum resurrexisset a mortuis et discipulorum oculis uidendum manibusque tangendum suum corpus offerret, ne quid tamen fallaciae se pati arbitrarentur,",
          "candidate_score": 0.669117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_104_106",
          "bdc_text": "Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II . von Neuenaar , 1519-1553 , Graf von Moers ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "nisi ad eos isset aliquis mortuorum: si Moysen, inquit, et prophetas non audiunt, nec si quis ex mortuis resurrexerit credent. dixit Moyses, quod in semine Abrahae benedicentur omnes gentes; dixerunt prophetae: tu uocaberis uoluntas mea et terra tua orbis terrarum, et: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae. his et talibus tam manifestis praenuntiationibus ecclesiam demonstrantibus isti credere noluerunt surrexit dominus a mortuis, dixit in nomine suo praedicari paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes . gentes, incipientibus ab Hierusalem. illi, qui Moysi et prophetis non crediderant, nec domino resurgenti a mortuis crediderunt; quid restat, nisi ut dinitisdiuitis illius tormenta sortiantur? quae uos fugientes, dum adhuc tempus est, antequam de hac uita emigretur, diuinis eloquiis constanter inhaerete, ut nec in uita conturbemini et post hanc uitam quod semini Abrahae promissum est accipere mereamini. 2 Luc. 16. 29 4 ibid. 31 6 Gen. 22, 18 7 Eoai. 62, 4 9 PI.",
          "candidate_score": 0.665739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_0_2",
          "bdc_text": "Gratia et pax a domino . Tanta leticia tuę me litterae Nicht erhalten. perfuderunt , ut legenti mihi etiam lachrymas provocarint . Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_185",
          "psc_text": "uideant, cum ad Colossenses uenerint, quomodo ibi uel legant uel audiant ad eos epistulam datam, ubi eis dicit apostolus: gratias agimus deo patri domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et 24 Col. 1, 3-6 2 adimpletum Oml 4 impleta H 8 et om. Ov 10 quod erubescunt om. Jlml 11 si dicant om. Ollml, cf. p. 293, 26 quod] quid Ilml 12 legant nobis hoc II 15 traditum] consignatum IIv cognita 0 17 inde] in 0 23 epistolam Ov 24 grascias 0 LH. Anpftwt. c. Don. n. 19 in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in ueritate. haec enim uerba conueniunt cum euangelio ubi",
          "candidate_score": 0.661313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_105",
          "bdc_text": "Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_114",
          "psc_text": "ciuitates et castella euangelizabant uerbum dei. quia uero 12 Act. 2, 39 18 Act. 8, 1 23 Act. 1, 8 28 Act. 8, 4 1 nobis Jlv uestris JIv 4 plurimis (tcXEWOIV) om. 0 5 praua mg. II 7 die s. Z. Om2 8 coeptum] coepta v, cf. 12, 32 e:dr.: quomodo coeptum sit ab Hierusalem itura] itur in Oml, itur 0m2 9 praesignatum] add. est v 12 uobis JIv 13 uestris JIv 16 estiam Oml 19 alt. in om. II 20 iudae 0 29 domini II qui Om2 ierant et apostoli audito quod recepisset Samaria uerbum dei, quando per impositionem manus eorum acceperunt spiritum sanctum, ita dicitur de Petro et Iohanne: Petrus autem et Iohannes testificati uerbum domini redibant Hierosolymam, multosque uicos Samaritanorum euangelizabant transeuntes. deinde narratur de illo eunucho qui rediens ab Hierosolymis a Philippo baptizatus est, et de ipso Philippo dicitur: angelus autem domini rapuit Philippum ab",
          "candidate_score": 0.653562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt, ut ex ipso nomine ostenderent quia per totum est; 'secundum totum' enim καθ' ὅλον Graece dicitur. haec autem ecclesia corpus Christi est, sicut dicit apostolus: pro corpore eius, quae est eccles i a. unde utique manifestum est eum, qui non est in membris Christi, christianamChristianam salutem habere non posse. membra uero Christi per unitatis caritatem sibi copulantur et per eandem capiti suo cohaerent, quod est Christus Iesus. totum igitur, quod annuntiatur de Christo, caput et corpus est. caput est ipse unigenitus Iesus Christus filius dei uiui, ipsesaluatorcorporis, qui mortuus est propter delicta nostra et resurreiitresurrexit propter iustificationemnostram, corpus eius ecclesia",
          "candidate_score": 0.651669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_1",
          "psc_text": "uel ab ipsis uel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. in multorum enim manibus illam epistulam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid uerum aduersus nos eum dixisse arbitrantes. sed nunc si legere uoluerint quae respondimus, profecto intellegent quid sibi abiciendum et quid tenendum sit. neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si uelint sine studio partium iudicare; nam de scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit nisi qui illarum scripturarum se inimicum esse profitetur. sed de illo opere nostro uideo quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores, me uidelicet absentis epistulae respondisse, ubi uerba mea ille non audiret quibus continuo 1 cf. Petil. lib. I init. 2 salus et cet.) cf. Petil. I 29, 31 extr. 6 cf. Petil. I 1, 1 10 cf. Petil. II 1, 1 Aur. Ang. epia ad catholicoa de secta",
          "candidate_score": 0.649616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_188",
          "psc_text": "ostenderitis falsum esse quod scriptum est, semen illic ante seminatum crescere usque ad messem. et quia nullo pacto sibi diuina eloquia contradicunt, nullo modo in eis inuenietis, quod contra hoc tam manifestum recitare possitis. restat ergo ut non ex diuinis libris, sed ex uobis ista dicatis. proinde dignissime respondebitur: canathema sitis'. tenent enim ecclesiae apostolico labore fundatae, cum quanta cura sibi praedictum sit: si quia uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. § 46 Quoniam igitur in scripturis sanctis ecclesia manifeste cognoscitur incipiens ab Hierusalem et per alias gentes crescens, donec omnes occupet usque in finem saeculi, 3 Matth. 13, 24 7 Col. 1, 6 9 Matth. 18, 89 20 cf. Matth. 18. 30 26 Gal. 1, 9 S caelorum om. 0 4 et om. U 5 hoc] hic U est om. II 8 die 8. 1. 0 alt. in] ad n 10 ergo] enim 0 11 epistola Ov 12",
          "candidate_score": 0.648871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_7_9",
          "bdc_text": "interea ferebatur Colonie visus me non allocuto neque tuis scriptis mihi semper gratissimis solito more advectis . Conquestus igitur sum crebro apud maxime familiares te anime mee dimidium immaturam mihi mortem ademisse . Interrogatus ob id ab hero nostro Gemeint ist Hermann von Wied , Erzbischof von Köln , 1477-1552 , mit dem auch Bullinger korrespondierte ( erhalten sind zwei Briefe Bullingers und ein Brief Hermanns ) .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_211",
          "psc_text": "tanta mirabilia uel exauditionum uel sanitatum fiunt, ita ut latentia per tot annos corpora martyrum, quod possunt a multis interrogantes audire, Ambrosio fuerint reuelata et ad ipsa corpora caecus multorum annorum ciuitati Mediolanensi notissimus oculos lumenque receperit, aut quia ille somnium uidit et ille in spiritu 26 cf. Confess. IX 7. De ciu. dei XXII 8 S faerunt episcopi Ibnl 8 circumcelionam Oml 9 circumceliones Oml 10 abruta 0 18 de om. II 20 simus OIIm2, c/. p. 287, 27. 293, 21 27 audiri II 30 reciperet 077 in om. II assumptus audiuit, siue ne iret in partem Donati siue ut recederet a parte Donati. quaecumque talia in catholica fiunt, ideo sunt approbanda, quia in catholica fiunt, non ideo ipsa catholica manifestatur, quia haec in ea fiunt. ipse dominus Iesus cum resurrexisset a mortuis et discipulorum oculis uidendum manibusque tangendum suum corpus offerret, ne quid tamen fallaciae se pati arbitrarentur,",
          "candidate_score": 0.647265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_75_77",
          "bdc_text": "Florebit tamen et brevi , speramus , nobiscum divina volente gratia evangelii gloria . Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_25",
          "psc_text": "30. 31 20 cf. Ioh. 1, 3 1 alt. capad O 2 deus 0 3 a] ab IIv 8 eclesia II 17 Christus leaus IIv 19 reaurrexit O 20 uerbum] unum uerbum 0 24 quoniam] quia llv 27 ostendant Ilml 30 et ideo 8. I. Ilm2 dicerent et iuberetur ut dicerent. proinde prioribus temporibus per prophetas sonuit uerbum dei, deinde per se ipsum, cum uerbumcarofactum est et habitauit in nobis, deinde per apostolos quos misit ad se praedicandum, ut esset salus usque ad fines terrae. in his igitur omnibus quaerenda est ecclesia. § 8 Sed quoniam multa in alios uel ob aliud dicta in quos uolunt et ad quod uolunt maledici plerumque conuertunt, multa etiam propter exercendas rationales mentes figurate atque obscure posita per aenigmatis imaginem uel ambiguitatis ancipitem sensum fallaci aliquando interpretationi consonare et conuenire creduntur, hoc etiam pfaedicopraedico atque propono, ut quaeque aperta et manifesta deligamus; quae si",
          "candidate_score": 0.646585,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_119",
          "psc_text": "demonstratum. cum enim ingressus esset domum ubi erat Cornelius et multi conuenissent, dixit ad eos: uos melius scitis quomodo abominandum sit uiro Iudaeo iungi aut accedere ad alienigenam; sed mihi deus ostendit nullum communem aut inquinatum dicere hominem. ita exposuit illam uocem, quam de animalibus in illo linteo demonstratis audierat: quae deus mundauit tu ne communia dixeris. iam cui non appareat illo uase significatum orbem terrarum cum omnibus gentibus? unde etiam quattuor initiis erat alligatum propter notissimas quattuor orbis partes orientem et occidentem. austrum et aquilonem, quas saepissime scriptura commendat. iam uero Paulus missus ad gentes quaelocacircumieritdisseminans uerbum dei etnatas confirmans ecclesias, longum est commemorare. cui Iudaei cum restitissent Antiochiae, ipse et BarnabusBarnabas dixerunt ad eos: uobis 4 Act. 10, 11—15 15 Act, 10, 28 20 Act. 10, 15 28 Act. 13, 46—47 1 baptizatus est cum suis 77 3 uidit petrus Jlml assumptionem 0 4 quatuor 77» (passim) 5",
          "candidate_score": 0.646141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_21",
          "psc_text": "si oues eius sumus, uocem pastoris nostri dicentis: nolite credere. illae quippe singulae in multis gentibus ubi ista est non inueniuntur, haec autem quae ubique est etiam ubi illae sunt inuenitur. ergo in scripturis sanctis canonicis eam requiramus. 12 cf. ep. 53, 2. Petil. II 108, 247 15 cf. Cresc. IIII 60, 73 16 cf. 19, 51. Cresc. IIII 58, 69 24. 26 Matth. 24, 23 1 reperiebant Om2v illa] illorum IIv 4 illa] illorum v 12 cutsupitanis JI 18 quicquid 77 (passim) aliud] aliquid JI 15 Caesar..: ensis v 18 et macedonianos et eunomianos Jlml 24 eat om. II. § 7 Totus Christus caput et corpus est: caput unigenitus dei filius et corpus eius ecclesia, sponsus et sponsa, duo in carne una. quicumque de ipso capite a scripturis sanctis dissentiunt, etiamsi in omnibus locis inueniantur in quibus ecclesia designata est, non sunt in ecclesia. et rursus quicumque de ipso",
          "candidate_score": 0.646033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_2",
          "bdc_text": "Auxerunt namque ante earum adventum de tua nece opinionem cum clades , ut legimus , prope Capellam ( locum tuis ex scriptis utcunque cognitum Briefe ( das ist mit «scripta» offenbar gemeint , s. unten Z. 6. 17. 38 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_185",
          "psc_text": "uideant, cum ad Colossenses uenerint, quomodo ibi uel legant uel audiant ad eos epistulam datam, ubi eis dicit apostolus: gratias agimus deo patri domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et 24 Col. 1, 3-6 2 adimpletum Oml 4 impleta H 8 et om. Ov 10 quod erubescunt om. Jlml 11 si dicant om. Ollml, cf. p. 293, 26 quod] quid Ilml 12 legant nobis hoc II 15 traditum] consignatum IIv cognita 0 17 inde] in 0 23 epistolam Ov 24 grascias 0 LH. Anpftwt. c. Don. n. 19 in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in ueritate. haec enim uerba conueniunt cum euangelio ubi",
          "candidate_score": 0.643823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_22_24",
          "bdc_text": "Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas . Quibusdam etiam ordine recensui occasionem , processum et finem pugne cum occisorum summa .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_72",
          "psc_text": "Iam pauca de psalmis audiamus tanto ante cantata et nunc iam compleri cum magno gaudio uideamus. et prius illud ipsum, quod Petilianus in epistula sua quo ore posuerit nescio, audiant et indicent: dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te. postula a me et dabo tibi gentes kereditatemhereditatem tuam et possessionem tuam fines terrae. quis enim christianusChristianus umquam dubitauit hoc de Christo esse praedictum aut hanc hereditatem aliud quam ecclesiam esse intellexit? et quia bonos et malos intra eadem retia sacramentorum erat habitura, reges eos, inquit, in uirga ferrea, tamquam uas figuli conteres eos. eadem quippe firma et inflexibili iustitia boni reguntur, mali conteruntur. § 21 Quis tam deuius et absurdus est a diuinis eloquiis, qui non ipsum euangelium recognoscat, dum cantatur ille psalmus ubi scriptum est: foderuntmanus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, diniseruntdiuiserunt sibi uestimenta mea et",
          "candidate_score": 0.641983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_21_23",
          "bdc_text": "Poteris ex his coniicere , quam insperate , quamquam grate , tua mihi scripta fuerint . Quibus non modo me reples solido de tua salute et incolumitate gaudio , verum etiam graphice quodam modo cladem et pugnam vestratium veluti penicillo depinxisti . Quas quidem literas doctis multis ostendi et tradidi legendas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_0",
          "psc_text": "[Augustinus episcopus dilectissimis fratribus] Augustinus episcopus dilectissimis fratribus ad nostrae dispensationis curam pertinentibus: salus quae in ChnstoChristo est et pax unitatis et caritatis eius sit uobiscum et integer spirituaspiritus uester et anima et corpus in diem domini nostri TesnIesu Christi seruetur. § 1 Meministis, fratres, Petiliani Donatistarum Constantinieosis episcopi perparuam epistulae partem in manus nostras aliquando uenisse eique particulae quod responderim scripsisse me ad dilectionem uestram. sed cum postea tota et plena nobis a fratribus qui ibi sunt mitteretur, placuit ei ab exordio respondere, tamquam praesentes ageremus, quemadmodum semper scitis nos cum eis agere uoluisse, ut sine studio contentionis, quid uel ab ipsis uel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. in multorum enim manibus illam epistulam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid uerum aduersus nos eum dixisse arbitrantes. sed nunc si legere uoluerint quae respondimus, profecto intellegent quid sibi abiciendum et quid tenendum sit. neque",
          "candidate_score": 0.641271,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_127_129",
          "bdc_text": "Hec sunt , mi Henrice , que latere te nolui . His vale et amantem redama iubeasque communes nostros amicos meo nomine omnes saluere . Datę Colonie , decimasexta aprilis anno 32 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_114",
          "psc_text": "ciuitates et castella euangelizabant uerbum dei. quia uero 12 Act. 2, 39 18 Act. 8, 1 23 Act. 1, 8 28 Act. 8, 4 1 nobis Jlv uestris JIv 4 plurimis (tcXEWOIV) om. 0 5 praua mg. II 7 die s. Z. Om2 8 coeptum] coepta v, cf. 12, 32 e:dr.: quomodo coeptum sit ab Hierusalem itura] itur in Oml, itur 0m2 9 praesignatum] add. est v 12 uobis JIv 13 uestris JIv 16 estiam Oml 19 alt. in om. II 20 iudae 0 29 domini II qui Om2 ierant et apostoli audito quod recepisset Samaria uerbum dei, quando per impositionem manus eorum acceperunt spiritum sanctum, ita dicitur de Petro et Iohanne: Petrus autem et Iohannes testificati uerbum domini redibant Hierosolymam, multosque uicos Samaritanorum euangelizabant transeuntes. deinde narratur de illo eunucho qui rediens ab Hierosolymis a Philippo baptizatus est, et de ipso Philippo dicitur: angelus autem domini rapuit Philippum ab",
          "candidate_score": 0.63091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_226",
          "psc_text": "qui enim resistit potestati dei ordinationi resistit; qui autem resistunt ipsi sibi iudicium adquirunt. principes enim non sunt timori bono operi sed malo? cum ergo eorum malum opus existeret, quod uos per ordinatas potestates cohibere conabamini, si nellentuellent illi pro ipso malo opere suo peiore opere legibus aduersari, numquid a uobis et non a se ipsis, quidquid eis mali accideret, paterentur? . quemadmodum quicumque uoluisset dicere blasphemiam in deum Sidrac Misac Abdenago et secundum edictum regis cum domo sua disperderetur, numquid hoc ab ipsis tribus uiris, quibus de igne liberatis rex commotus illud edixerat, aut uero etiam ab ipso rege, ac non potius a se ipsis illa digna mala paterentur? si etiam quadraginta illi Iudaei, qui Paulum 16 Rom. 13, 2-8 25 cf. Dan. 8, 29 (96) 29 cf. Act. 28, 12-33 et Petil. II 92, 206 extr. 3 perseqantar Hml 4 sceleratissima om. 77 perhorreacit 77 6 coercendum Ov",
          "candidate_score": 0.628842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_60",
          "bdc_text": "occasionem et ansam tanti mali , et incredibilem inter illas ipsas nunc ali discordiamZur Vertrauens krise unter den reformierten Orten nach Kappel s. Meyer , aaO , S. 301-305 . , item , quod tu cum parentibus et fratre coacti sitis pristinas mansiones deserereÜber die Flucht der Familie Bullinger aus Bremgarten s. HBD 20 , 20-23 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_12",
          "psc_text": "inter se episcopi confligebant. si finire inter se obortam dissensionem 5 bono pacis] cf. index s. u. bonus 5 obmitto Oml multi 77 sancti om. 77 9 siue] uel v 12 nescit adhuc Ibnlv dicuntur v 15 nullum 8. I. IItn2 17 si ut] sicut OII 18 malefacta v 20 custodiamus 0 25 dicere ex docere Jlml 27 dicunt 77 non poterant, ut siue per concordiam compositis siue degradatis qui male contenderent hi, qui bonam causam habebant, in communione orbis terrarum per unitatis uinculum permanerent, restabat utique ut episcopi transmarini, qua pars malima diffundebatur ecclesiae catholicae, de Afrorum collegarum dissensionibus iudicarent, illis uidelicet instantibus, qui malae ordinationis crimen aliis obiciebant. hoc si factum non est, culpa eorum est a quibus fieri debuit, non orbis terrarum qui non ad se perlata nesciuit. si autem factum est, quid peccauerunt ecclesiastici iudices, qui crimina, etiamsi uera et ad se delata, sibi tamen non",
          "candidate_score": 0.628429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_126",
          "bdc_text": "et eos maxima damna cardinalibus intulisse papamque ipsum furibundas eorum manus vix erepsisse in castrum Sancti Angeli , quod nunc obsideant Romanis civibus id permittentibus a seseque malum hoc tanquam innoxiis deprecantibus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_191",
          "psc_text": "datisque ab eo, sicut petiuerant, disceptatoribus episcopis non consenserunt eosdemque postmodum apud illum tamquam iniquos iudices accusauerunt et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum imperatorem appellauerunt eodemque inter partes audiente calumniatores inuenti atque damnati in eadem furoris pertinacia permanserunt. nempe uos ipsi, qui propterea dicitis christianamChristianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicauerunt eis, quos uestri maiores septuaginta episcoporum concilio Carthaginiensi damnauerant, nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur et gestis proconsularibus a uobis accusatus et oppugnatus, et 13 cf. Cresc. III 28, 32 aq. 3 eia Ibng.ml, om. Ov palea 0 8 negare om. 77 18 illius om. II zenofilum 0 zenofiiiam 77 24 eam apostoli eam Oml 26 carthaginensi Oll(fI) 27 bagaiesi 77 29 et om. 77 o concilio damnatus le in ras. llm2",
          "candidate_score": 0.626617,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_49",
          "psc_text": "et cum pia dilectione legentibus. § 15 Quid in prophetis? quam multa et quam manifesta sunt testimonia ecclesiae per omnes gentes toto terrarum orbe diffusae! unde pauca commemorabo, plura relinquens otio diligentiae cum dei timore legentibus. accipiamus per os Esaiae sancti diuina responsa et eius ora tamquam dei oracula sciscitemur. sileant humanarum contentionum animosa et perniciosa certamina. inclinemus aurem uerbo dei, dicat Esaias ubi ecclesiam sanctam deo reuelante praeuiderit, ut in uerbis futura dicentis iam nunc praesentia uideamus: repleta est, inquit, uniuersa terra, ut cognoscant dominum, ut aqua multa operiat mare. et erit in illa die radix Iesseetquiexurgetprincipium habere in nationes, in eum gentes sperabunt. radicem Iesse Christum esse ex semine Dauid secundum carnem natum nullus quoquo modo . 3 Ioh. 1, 51 7 Gen. 28, 14 25 Esai. 11, 9—10 1 non erat in ras. UmS scalas (as in ras.) IIm2 2 ipse 8. I. Hm2 dictus in ras.",
          "candidate_score": 0.619267,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_131",
          "psc_text": "quod sic tam cito transferimini ab eo qui uos uocauit in gratia Christi in aliud euangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt conturbantes uos et louolentes conuertere euangelium Christi. sed licet si nos aut angelus de caelo uobis euangelizauerit praeterquam quod euangelizauimus uobis, anathema sit. sicut praediximus, etnunc iterum dico, si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. euangelizata est nobis ecclesia per totum orbem terrarum futura. hoc in lege et prophetis et psalmis esse praenuntiatum ipse dominus testificatus est, qui eam coepturam ab Hierusalem et per omnes gentes permanaturam esse praedixit, testes sibi futuros in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque in totam terram, cum iam in caelum ascenderet, praenuntiauit. haec uerba facta secuta sunt: quomodo coeptum sit ab Hierusalem et deinde processum in Iudaeam et Samariam et inde in totam terram, ubi adhuc crescit ecclesia, donec usque in finem etiam reliquas gentes ubi",
          "candidate_score": 0.619093,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem",
      "max_score": 0.685454,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_103_105",
          "bdc_text": "RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium . Sed o utinam idem omnes moribus et vite innocentia ( tuo verbo ) exprimerent . Sunt et in terra Iuliacensium magnates quidam purum evangelium admittentes , ut comes de Morsa Wilhelm II .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1220",
          "psc_text": "Etenim Idumaea, et terrenam, et sanguinariam sonat. Omnes reges et universi principes de quibus crebro et Apostolus loquitur (Phil. III), terrenis operibus incubantes, et effundentes quotidie sanguinem eorum quos sua fraude deceperint, cum incircumcisis et immundis dormierunt, et cum his qui descenderunt in lacum, de quibus supra diximus. In ipso comitatu erunt, et principes Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram. Et a quo vel in Jeremia (Jer. I), vel in hoc eodem propheta (Supra XXII), olla illa plena carnium ossiumque succenditur. Et non solum principes Aquilonis, verum omnes 393 magistratus Assur, pro quo in Hebraico verius positum est, universi Sidonii, quos nos in venatores vertimus, juxta illud quod scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium (Ps. CXXIII, 7), pro quo in Hebraico positum est, Sidoniorum. Qui Sidonii, sive venatores, deducentur ad inferos paventes, in sua quondam confisi fortitudine, et dormient immundi, et portabunt confusionem sive",
          "candidate_score": 0.685454,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_108_110",
          "bdc_text": "Quod utinam hedere in moremwie Efeu . citra scandulum et offensam cuiusquam sic late proserpat , donec omnes uno ore glorificemus patrem nostrum , qui est in celisVgl. Mt 5 , 16 . . Quod nobis donare dignetur , «qui est benedictus in secula .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_583",
          "psc_text": "dicitur: Peccasti: quiesce (Genes. IV) . Et: Ut quid tu assumis testamentum meum per os tuum (Ps. XLIX, 16) ? Et: Non est pulchra laudatio in ore peccatoris (Eccli. XV, 9) . Sanctusque meretur audire: Aperi os tuum, et implebo illud (Ps. LXXX, 11) . Ex quo intelligimus, etiam cum per misericordiam Dei receperimus pristinam gloriam, immo acceperimus pactum Evangelii sempiternum, postquam placatus fuerit nobis Dominus in omnibus quae fecimus, memoriam praeteriti nos habere peccati, et semper os claudere, quia non ex operibus nostris, sed ex Dei gratia salvati sumus. (CAP. XVII) (Cap. XVII.--Vers. 1 seqq.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propone aenigma, narra parabolam ad domum Israel, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate venit ad Libanum, et tulit medullam cedri. Summitatem frondium ejus evellit, et transportavit eam in terram Chanaan, in urbe negotiatorum",
          "candidate_score": 0.676697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_39_41",
          "bdc_text": "Verum apud te maior mihi semper fuit fides et erit , etiamsi non asseveres me tua pro certa fide tanquam evangelium dei narrare posse . Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_244",
          "psc_text": "vel intermissam per annum et duos menses prophetiam, vel per totos quatuordecim menses gesta, quae superior sermo contexit. Sexto autem anno et sexto mense, et quinta die mensis, qui numeri ad fabricam mundi referuntur, et [ Al. ad] carneos sensus, qui terrena conspiciunt, et necdum coelestia contemplantur, factam prophetiam non mirabitur, qui ad presbyteros Juda sermonem dirigi intellexerit. E quibus septuaginta tenebant thuribula, et viginti quinque in templo adorabant solem, sedebatque propheta in domo sua fugiens frequentiam multitudinis; et senes Juda sedebant coram eo, vel prophetae verba audire cupientes, vel insidiantes sermonibus ejus. Significanterque dicuntur senes Juda, ut nihil ad Israel, hoc est ad decem tribus, quae prius captae fuerant, sed ad eos qui de tribu Juda cum Jechonia ducti erant in captivitatem, dici intelligamus. (Vers. 2.) Et cecidit super me ibi manus Domini Dei. Et vidi, et ecce similitudo quasi aspectus ignis ab aspectu lumborum ejus, et deorsum ignis:",
          "candidate_score": 0.658363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_101_103",
          "bdc_text": "Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_200",
          "psc_text": "(sive dabo) tibi omnes abominationes tuas. Si a quinto anno transmigrationis regis Jechoniae usque ad nonum annum regni Sedeciae, quando venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, supputare voluerimus, tres anni erunt medii. Unde recte dicitur: Nunc de propinquo effundam iram meam super te. Nequaquam tibi ventura praedicam, nec comminabor quae longe post futura sunt: nunc in te complebo furorem meum. Qui furor et ira nequaquam absque judicio est: sed ut reddat vias tuas in caput tuum, et omnes abominationes tuas sentire te faciat. Possumus autem et de extrema captivitate dicere, quod post interfectionem Christi, quando venit eis finis et evigilavit adversum eos peccatum, impletum est illud, quod scriptum est: Nunc pervenit in eos ira Dei in finem (I Thess. I, 16) . Quando a Tito et Vespasiano Jerusalem circumdata est, et advenit desolatio ejus, 67 et impletum est: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 38) . Tunc judicati sunt",
          "candidate_score": 0.657326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_293",
          "psc_text": "Effunde frameam, et conclude ex adverso eorum, qui persequuntur me (Psal. XXXIV, 3) . (Vers. 9, 10.) Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde. Et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione. Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: vias eorum super caput eorum reddam. Videns Dominus prophetam suum flere pro populo, et admirari indignationis magnitudinem, reddit causas: non ut ille putabat injusti, vel excedentis modum supplicii, sed meritae justaeque sententiae. Iniquitas, inquit, decem tribuum Israel et duarum tribuum Juda magna est, et non solum magna, sed magna nimis. Nec hoc dixisse sufficit, sed repetit, valde, ut pro magnitudine iniquitatis, magnitudo supplicii sit. Ex quo discimus, non ut plerique aestimant, et 99 maxime Stoici, paria esse peccata; sed vel magna vel parva, et pro qualitate mensuraque peccantium, diversitatem esse judicii punientis. Repleta",
          "candidate_score": 0.657111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_103",
          "bdc_text": "RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_576",
          "psc_text": "Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, alicujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore revelata est in tantum, ut cunctis urbibus Syriae et Palaestinae quae",
          "candidate_score": 0.656274,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_101_103",
          "bdc_text": "Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_201",
          "psc_text": "eos peccatum, impletum est illud, quod scriptum est: Nunc pervenit in eos ira Dei in finem (I Thess. I, 16) . Quando a Tito et Vespasiano Jerusalem circumdata est, et advenit desolatio ejus, 67 et impletum est: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 38) . Tunc judicati sunt juxta vias suas, et blasphemias, quibus Dominum negaverunt; et senserunt furorem Dei: et omnis indignatio ejus super illos effusa est, receperuntque scelera sua, ut permaneat deletio templi usque ad consummationem. (Vers. 9.) Et non parcet oculus meus, neque miserebor: sed vias tuas imponam (sive dabo) tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt, et scietis quia ego sum Dominus percutiens. Causas severitatis et austeritatis, sive, ut haeretici putant, crudelitatis Dei quod non parcat oculus ejus nec misereatur, subjecit dicens: Vias tuas dabo tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt; ut sentias quae fecisti, et videns abominationes tuas vel in",
          "candidate_score": 0.653405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_40_42",
          "bdc_text": "Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 . Oktober 1531 , bei dem tatsächlich etwa 600 Innerschweizer über die etwa 6000 Mann starke Übermacht der Reformierten siegten ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1522",
          "psc_text": "longitudine cubiti unius et dimidii, et latitudine cubiti unius et dimidii, et altitudine cubiti unius, super quas ponent ( Vulg. ponant) vasa in quibus immolatur holocaustum et victimae. Et labia eorum palmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas 487 autem carnes oblationis. » Multum in hoc testimonio Hebraica Veritas a Septuaginta Interpretum editione discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae duae mensae hinc, et rursum: Ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato, in Septuaginta non habetur: sed in plerisque codicibus de Theodotione additum est. Rursum ubi nos diximus: Et labia earum palmi unius reflexa intrinsecus per circuitum, Septuaginta transtulerunt, et gisum palmi habentes dolatum intrinsecus per circuitum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilae prima editio ἐπιστάσεις, numero plurali; secunda, labia transtulerunt: pro quo in Hebraeo habetur ASEPHATHAIM (",
          "candidate_score": 0.652256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_101_103",
          "bdc_text": "Lippe ; s. Friedrich Heinrich Brandes , in : RE XI 515f . et HammoneHamm. , usque adeo , ut ni cacodemon dissidium , quale vobiscum fuit , seminarit aut tyrannos in subditos exasperarit , admittet brevi tota Westphalia verum dei evangelium .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1203",
          "psc_text": "formidinem ejus super terram vitae, et dormiet in medio incircumcisorum cum vulneratis gladio, Pharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Non ignoro, fastidiosam fore delicato lectori tantam inter duas editiones discrepantiam. Sed quid faciam calumniatoribus meis, qui si aliquid de LXX interpretum translatione subtraxero, me sacrilegum et absque timore Domini vociferantur, maxime qui cum in fidei veritate discordent, et Manichaeorum sequantur errores, in eo imperitorum animas commovent, si de veteri quidpiam monstrare potuerint mutatum consuetudine, libentius errare cupientes, quam aliquid ab aemulo verum discere. Et interim juxta historiam manifestus est sensus. In eodem enim anno duodecimo, et in eodem, ut putamus, mense, sed non in una, ut supra, mensis, verum in quinta decima die, nequaquam super Pharaone, sed super fortitudine, sive multitudine Aegypti planctus assumitur, qui detrahitur de superbia sua cum universis filiabus suis, sive gentium robustarum ad terram ultimam, id est, in profundum inferni, diciturque ad regem Aegypti:",
          "candidate_score": 0.651164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_238",
          "psc_text": "Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem (Ps. XXIX, 10) ? Et appropinquans Jerusalem flevit super eam, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ! 79 Principes quoque vel in bonam partem apostoli erunt, qui lugent peccatores: vel in contrariam, illi quibus dicitur: Audite verbum Domini, principes Sodomorum (Isai. I, 11) . Indueturque, juxta Septuaginta, interitu, qui non habet armaturam Dei, nec indutus est Christo. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt (Galat. III, 27) . Et manus populi terrae conturbabuntur, sive, juxta Septuaginta, dissolventur. Quando visio non fuerit in propheta, et Legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus: rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore, sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur, suum perdentes ordinem, sive dissolventur, antiquam fortitudinem non habentes.",
          "candidate_score": 0.650094,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_77_79",
          "bdc_text": "Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere . Prebuit et Iuliacensium duxJohann III. , Herzog von Kleve-Mar k",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_238",
          "psc_text": "Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem (Ps. XXIX, 10) ? Et appropinquans Jerusalem flevit super eam, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ! 79 Principes quoque vel in bonam partem apostoli erunt, qui lugent peccatores: vel in contrariam, illi quibus dicitur: Audite verbum Domini, principes Sodomorum (Isai. I, 11) . Indueturque, juxta Septuaginta, interitu, qui non habet armaturam Dei, nec indutus est Christo. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt (Galat. III, 27) . Et manus populi terrae conturbabuntur, sive, juxta Septuaginta, dissolventur. Quando visio non fuerit in propheta, et Legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus: rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore, sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur, suum perdentes ordinem, sive dissolventur, antiquam fortitudinem non habentes.",
          "candidate_score": 0.648738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1316",
          "psc_text": "in extrema dicitur prophetia: Et opprobrium populorum nequaquam portabis, et gentem tuam non amittes amplius. Et quia longum est nunc adversum dogma Judaicum, et beatitudinem ventri, et gutturi Judaico servientem, qui omnia terrena desiderant, et dicunt: Manducemus et bibamus, de quibus et Apostolus loquitur: Esca ventri et venter escis: Deus autem et hunc et illam destruet (I Cor. VI, 13), in brevi explanatione dicere: nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus, juxta quam et Isaiae extremas partes interpretati sumus. Neque enim juxta Judaicas fabulas, quas illi δευτερώσεις appellant, gemmatam, et auream de coelo exspectamus Jerusalem: nec rursum passuri circumcisionis injuriam, nec oblaturi taurorum et arietum victimas, nec sabbati otio dormiemus. Quod et multi nostrorum, et praecipue Tertulliani liber, qui inscribitur, de Spe fidelium, et Lactantii Institutionum volumen septimum pollicetur, et Victorini Petabionensis episcopi crebrae expositiones, et nuper Severus noster in dialogo cui Gallo nomen imposuit. Et ut Graecos nominem, et primum extremumque",
          "candidate_score": 0.644553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_55_57",
          "bdc_text": "Retulit praeterea fraterculusVgl . oben Anm. 5 . ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim . et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_834",
          "psc_text": "Prodest Jerusalem inimicitias habere contra Assyrios atque Chaldaeos, et nequaquam Aegypti recordari; sed tradi eis in manus ad puniendum, qui illam oderant: quibus ante non traditur, nisi satiata fuerit de eis anima ejus, ut postquam poenituerit veterum peccatorum, tunc purgetur suppliciis, et perdat omnes labores quos arte meretricia conquisivit: videatque nuditatem suam et ignominiam; et sciat quod haec universa non ei Dominus fecerit, sed fornicationes suae, quibus fornicata est per gentes quas supra enumeravit, ut earum coleret simulacra. In viis, ait, sororis tuae Samariae ambulasti: propterea debes calicem illius bibere, 269 cujus peccata sectata es. Calix autem, quod saepe accipitur pro poenis atque suppliciis, multa exempla sunt, e quibus illud est: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in hoc: verumtamen faex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae (Psal. LXXIV, 9, 10) . Et in Isaia Calix ruinae, et poculum furoris",
          "candidate_score": 0.644463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_76_78",
          "bdc_text": "Nam iamiam pullulat etiam . Multi enim vero plebei et docti apud nos clanculum evangelio favent . Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1213",
          "psc_text": "plurima multitudo, qui universi vulnerati sunt et interfecti, et cadentes gladio. Nemo enim eorum stare potest cum Moyse, nec audire: Qui statis in domo Domini (Psal. CXXXIV, 2); sed omnes vulnerati interfectique sunt, et cadentes qui quondam dederant formidinem in terra viventium, formidinem autem his qui erant Ecclesiis praepositi, ne in terra viventium facerent populos mortuorum, et simplices quosque deciperent. Unde et Paulus aiebat: Timeo autem, ne forte sicut serpens decepit Evam malitia sua, ita corrumpantur sensus vestri a simplicitate quae est in Christo (II Cor. XI, 3). Sed hic timor spe Domini mitigatur, dicente Ecclesiastico viro: Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo (Ps. XXVI, 1, 2)? Post haec dicitur: Ibi Aelam [ Al. Assur], et omnis multitudo ejus per gyrum sepulcri ejus, haud dubium quin Assyrii. Aelam in linguam nostram vertitur, ascensus eorum. Omnes enim qui Christi humilitate contempta, diaboli",
          "candidate_score": 0.64396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_56_58",
          "bdc_text": "ingentem vim pecunie Basiliensibus ereptam , vestras partes ad damnum illatum adversariis resarciendum teneriZur Frage der Kriegsentschädigung vgl. EA IV/1b passim . et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl . die Forderung der V Orte nach Entschädigung für das verbrannte Blickensdorf , EA IV/1b 1569 und 1574 .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_431",
          "psc_text": "Septuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis (Luc.",
          "candidate_score": 0.64353,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_51",
          "bdc_text": "oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , sowie die «Expositio in epistolam Ioannis » ( HBBibl I 37 ) , s. unten [Nr. 120 ] S. 175 , 11. , quae quidem paulo post publice video Colonie extare , quod non item de aliis unquam contigit .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1497",
          "psc_text": "sponsi adventui cubicula praeparata, quae fuere triginta numero, ut perfectam aetatem habitantium demonstrarent. Et pavimentum stratum erat lapide: ne luto, et terra, et pulvere peccatorum habitantium polluerentur vestigia; sed ut super vivos incederent lapides, quibus aedificatur templum Dei: Sive intercolumnia erant ante thalamorum fores, quae impositum desuper aedificium sustentarent. Istae sunt columnae, de quibus et Paulus apostolus scribit: Dexteras dederunt mihi et Barnabae, Petrus et Joannes qui videbantur columnae esse (Gal. II, 9). Et in alio loco: Columna et firmamentum veritatis (I Tim. III, 15). Et in Joannis Apocalypsi legimus: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius (Apoc. III, 12). Pavimentum ergo quod erat in fronte portarum, de quo jam diximus, sive porticus post tergum portarum, quae habitatores thalamorum ab imbribus defendebant, erat inferius. Semper enim quae inferiora sunt in altioribus collocantur, ut ad mystica atque secreta, et plena divitiis spiritualibus, ascensu et",
          "candidate_score": 0.642307,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57_59",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl . die Forderung der V Orte nach Entschädigung für das verbrannte Blickensdorf , EA IV/1b 1569 und 1574 . renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1787",
          "psc_text": "holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli, et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, sanguinem martyrum per septem dies totius mundi peccata purgentur. Hircus quoque caprarum offertur pro peccato quotidie, septem videlicet diebus. Attendendumque diligentius, quod in sacrificio ephi per vitulum, et ephi per arietem, et olei hin offeruntur quae Lege praecepta sunt. In oblatione autem hirci, nec ephi, nec (ut Septuaginta transtulerunt) coctio ponitur, qui pro ephi πέμμα, hoc est, coctionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura est, de qua ante jam diximus, assumitur in sacrificio vituli et arietis: ut fomentum luminis sempiterni, et requiem laboris, et lassitudinis sanitatem, post placationem peccatorum accipere possimus. In septimo quoque mense, quintadecima mensis die, hoc est, scenopegiarum, idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato quam pro holocausto, et in sacrificio, et in oleo; ut festivitatem Domini, fugatis tenebris",
          "candidate_score": 0.64154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_40_42",
          "bdc_text": "Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 . Oktober 1531 , bei dem tatsächlich etwa 600 Innerschweizer über die etwa 6000 Mann starke Übermacht der Reformierten siegten ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1546",
          "psc_text": "495 latitudinem, ut superatis mundi certaminibus atque terrenis, qui et ipse dualis est numerus, ingrediamur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: Confidite: ego vici mundum (Joan. XVI, 34) . (Vers. 3, 4.) « Et ingressus intrinsecus ( sive in atrium interius) mensus est in fronte ( sive aelam) portae duos cubitos, et portam sex [ Al. decem] cubitorum, et latitudinem portae septem cubitorum ( sive et humeros portae septem cubitis hinc, et septem cubitis inde). Et mensus est longitudinem ejus ( sive ostiorum) viginti cubitorum et latitudinem viginti cubitorum ante faciem templi. Et dixit ad me: Hoc est Sanctum sanctorum. » Quantumvis proficiamus, semper nobis major profectus aperitur. Unde post introitum templi rursum ingredimur intrinsecus, sive ut Septuaginta transtulerunt, interius atrium, in cujus fronte, sive AEL, pro quo Symmachus, circa portam, Theodotio AELAM, Hebraicum UL ( ), Aquila ostium, nos frontem interpretati sumus, duo erant cubiti: ut juxta superiorem",
          "candidate_score": 0.638895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_40_42",
          "bdc_text": "Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 . Oktober 1531 , bei dem tatsächlich etwa 600 Innerschweizer über die etwa 6000 Mann starke Übermacht der Reformierten siegten ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1561",
          "psc_text": "Australi, ut agamus gratias pro praeteritis, et sit nobis victoriae secura possessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam respicientem ad mare, latitudinis septuaginta cubitorum: ut post labores, et pericula, et saeculi istius fluctus atque naufragia, et annos septuaginta, de quibus Jeremias scribit, et Daniel, et Zacharias (Jer. XXV et XXIX; Dan. IX, Zach. IX); verum et legitimum septem decadarum sabbatum 500 consequamur: ut sit nobis aeterna requies, et per quinque cubitorum latitudinem veniamus ad longitudinem nonaginta cubitorum: in qua aetate de repromissione filium Sara generavit, quae nonaginta annorum, id est, novem decadarum, peperit Isaac, juncta Abraham centenario (Gen. XXI), id est, decem decadarum habenti mysterium. Qui numerus quid significet, sequens Scriptura monstrabit. « (Vers. 13 seqq.) Et mensus est domus longitudinem centum cubitorum. Et quod separatum erat aedificium, et parietes",
          "candidate_score": 0.636837,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_25",
          "bdc_text": "Et admiror hodie , quo praesagio duernio Ein Heft bestehend aus zwei Doppelblättern , in Analogie zu quaternio .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_311",
          "psc_text": "Scriptura demonstrat eadem nos debere intelligere in expositione animalis, quae supra intelleximus. (Vers. 18 seqq.) Et egressa est gloria Domini a limine Templi, et stetit super Cherubim. Et elevantes [Al. elevantia et exaltata] Cherubim alas suas, exaltati sunt a terra coram me. Et illis egredientibus, rotae quoque subsecutae sunt. Et stetit in introitu portae domus Domini Orientalis, et gloria Dei Israel erat super eos [Al. ea]. Ipsum est animal, quod vidi subter Deum Israel, juxta fluvium Chobar: et intellexi, quia Cherubim essent. Quatuor, per quatuor vultus uni: et quatuor alae uni, et similitudo manus hominis sub alis eorum: et similitudo vultuum eorum, ipsi vultus quos videram juxta fluvium Chobar, et intuitus eorum et impetus singulorum ante faciem suam ingredi. Gloria Domini, sive majestas, quae steterat in templi limine, stetit super Cherubim. Qui elevantes [ Al. Quae elevantia et exaltata] alas suas, propheta cernente, exaltati sunt, rotis pariter sequentibus, et stetit",
          "candidate_score": 0.635794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_40_42",
          "bdc_text": "Ad hec , quo pacto in montibus , per insidias tamen , sexingenti600 , in Analogie zu septingenti . abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 . Oktober 1531 , bei dem tatsächlich etwa 600 Innerschweizer über die etwa 6000 Mann starke Übermacht der Reformierten siegten ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1548",
          "psc_text": "tantum septem cubiti, in latitudine portae, positi sunt. Quod autem sequitur: Et mensus est longitudinem ejus, sive ut Septuaginta transtulerunt, ostiorum viginti cubitorum, pro quo in plerisque codicibus juxta Septuaginta quadraginta continentur, latitudinem quoque viginti cubitorum ante faciem templi, illud significat, quod ante templi faciem, et introitum ejus, praeteriti laboris atque certaminis nobis mensura semper occurrat. Quam enim rationem in singulis numeris duplex numerus possidet, eamdem duae habent decades. Et hoc considerandum, quod ingressus intrinsecus per portam duorum in fronte cubitorum, et sex habentem cubitos, septemque in latitudine ex utraque parte, et viginti cubitos in longitudine, 496 totidemque in ipsis templi foribus, doceatur propheta qui sit ille locus, vel quo appelletur vocabulo. Dixit enim, inquit, mihi: Hoc est Sanctum sanctorum. Sin autem ante templum, sive ut Scriptura cognominat, ante faciem templi Sanctum sanctorum est, quantam beatitudinem in templi adytis, et in interioribus ejus existimare debemus! De qua propheta loquitur: Hoc",
          "candidate_score": 0.634049,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1787",
          "psc_text": "holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli, et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, sanguinem martyrum per septem dies totius mundi peccata purgentur. Hircus quoque caprarum offertur pro peccato quotidie, septem videlicet diebus. Attendendumque diligentius, quod in sacrificio ephi per vitulum, et ephi per arietem, et olei hin offeruntur quae Lege praecepta sunt. In oblatione autem hirci, nec ephi, nec (ut Septuaginta transtulerunt) coctio ponitur, qui pro ephi πέμμα, hoc est, coctionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura est, de qua ante jam diximus, assumitur in sacrificio vituli et arietis: ut fomentum luminis sempiterni, et requiem laboris, et lassitudinis sanitatem, post placationem peccatorum accipere possimus. In septimo quoque mense, quintadecima mensis die, hoc est, scenopegiarum, idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato quam pro holocausto, et in sacrificio, et in oleo; ut festivitatem Domini, fugatis tenebris",
          "candidate_score": 0.630276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57_59",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl . die Forderung der V Orte nach Entschädigung für das verbrannte Blickensdorf , EA IV/1b 1569 und 1574 . renumeraturi [ ! ] , etiam , quomodo quaeque civitas vestrarum partium alteri exprobretin der Vorlage irrtümlich exprobet .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1777",
          "psc_text": "populo terrae vitulum pro peccato. Et in septem dierum solemnitate faciet holocaustum Domino: septem vitulos, et septem arietes immaculatos quotidie septem diebus, et pro peccato hircum caprarum quotidie, Et sacrificium ephi [Mss. Oephi] per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi. Septimo mense, quintadecima die mensis in solemnitate, faciet sicut supra dicta sunt per septem dies: tam pro peccato, quam pro holocausto, et in sacrificio et in oleo. Totum capitulum posui, ne divisum per singula legentis animum conturbaret. Et primum de interpretationis varietate dicendum est. Ubi nos interpretati sumus, in quatuor angulis crepidinis altaris. LXX transtulerunt, et super quatuor angulos templi, et super altare. Et ubi nos diximus, pro unoquoque qui ignoravit, et errore deceptus est: illi posuerunt, pro ignorante, et pro parvulo. In eo quoque ubi nos diximus, et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi:",
          "candidate_score": 0.630029,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_98_100",
          "bdc_text": "Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel . nonnullisque aliis minutulis civitatibus utpote Lippia ( 116 : Lippia )",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_858",
          "psc_text": "et exsecrabilis: hoc enim zemma significat. Et apostropham ad ipsum lebetem, id est ad ipsam urbem, facit. Mundare te volui, et non es mundata sordibus tuis, nec ultra poteris emundari, donec in te compleam indignationem meam. Ego Dominus locutus sum, et sententia mea non potest praeterire. Venit jam urbis obsidio, faciam quod minatus sum: nec transibo, sicut saepe feci, scelera tua; et ultra non parcam, nec placabor tibi etiam si multiplicaveris preces; sed vias tuas, et adinventiones tuas reddam tibi, immo judicabo te juxta opera et cogitationes tuas, ut in hoc quoque ostendam clementiam meam instar medici, qui putridis non parcit carnibus, ut sana membra salventur: non parcit, ut parcat; crudelis est, ut misereatur; nec considerat patientis dolorem, sed vulneris sanitatem, juxta illud Evangelicum magis volens unum perire membrum, quam totum corpus interfici (Matth. V). Notandum quoque quomodo a principio prophetiae usque ad praesentem diem, quando obsideri coepit Jerusalem, per",
          "candidate_score": 0.627535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1525",
          "psc_text": "veniamus ad duplices palmas atque victorias, et octo graduum mysteria cognoscamus, introgessi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, Armenti vigilem patrio de more sequuntur, Gesaque, latratorque Sydon, etc. quod totum sacer ignis assumat, deinde pro peccato, et ad extremum pro ignorantia: quod vel scientes commisimus, vel ignorantes. Ad latus quoque exterius juxta Septuaginta erat rivus fabrefactus, qui holocaustorum cineres, et carnium virulentias ( Al. jurulentias) efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque parte quaternae, quatuor hinc, et quatuor inde, et post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidquid per Evangelicam offerimus dignationem, praedictum eorum vaticinationibus approbemus. Quodque inferuntur quatuor mensae de lapidibus quadris exstructae, et hae",
          "candidate_score": 0.627082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_97_99",
          "bdc_text": "Ferner Krafft 86-88. , opulenta Westphalie civitas , crassulos quosque explosit , et qui scripturas vere elucident , admisit . Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel . nonnullisque aliis minutulis civitatibus utpote Lippia ( 116 :",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_431",
          "psc_text": "Septuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis (Luc.",
          "candidate_score": 0.625847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_57",
          "bdc_text": "et nescio quot ducatorum milia pro edibus sedecim combustisVgl .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_244",
          "psc_text": "vel intermissam per annum et duos menses prophetiam, vel per totos quatuordecim menses gesta, quae superior sermo contexit. Sexto autem anno et sexto mense, et quinta die mensis, qui numeri ad fabricam mundi referuntur, et [ Al. ad] carneos sensus, qui terrena conspiciunt, et necdum coelestia contemplantur, factam prophetiam non mirabitur, qui ad presbyteros Juda sermonem dirigi intellexerit. E quibus septuaginta tenebant thuribula, et viginti quinque in templo adorabant solem, sedebatque propheta in domo sua fugiens frequentiam multitudinis; et senes Juda sedebant coram eo, vel prophetae verba audire cupientes, vel insidiantes sermonibus ejus. Significanterque dicuntur senes Juda, ut nihil ad Israel, hoc est ad decem tribus, quae prius captae fuerant, sed ad eos qui de tribu Juda cum Jechonia ducti erant in captivitatem, dici intelligamus. (Vers. 2.) Et cecidit super me ibi manus Domini Dei. Et vidi, et ecce similitudo quasi aspectus ignis ab aspectu lumborum ejus, et deorsum ignis:",
          "candidate_score": 0.625294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_41",
          "bdc_text": "abegerint octo miliaBezieht sich wohl auf einen Bericht über das Gefecht am Gubel vom 23. /24 .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1757",
          "psc_text": "mensurae erunt, ut capiat decimam partem cori batus, et decimam partem cori, ephi: juxta mensuram cori erit aequa libratio eorum. Siclus autem viginti obolos habet [ Vulg. habeat]. Porro viginti sicli, et viginti quinque sicli, et quindecim sicli minam faciunt [Vulg. facient ]. LXX: Statera justa, et mensura justa, et choenix justus erit vobis ad mensuram, et choenix similiter unus erit ad accipiendum. Decima pars gomor choenix, et decima pars gomor, ephi. Gomor erit aequum ad pondus viginti oboli. Viginti sicli: quinque et viginti sicli, et quindecim sicli mina erit vobis. » Hic locus juxta LXX non cohaeret, et poenitus intelligi non potest, dum non solum numeros mensurarum, sed etiam nomina commutarunt. Pro ephi enim interpretati sunt mensuram, generale nomen pro speciali, et pro bato choenica: pro homer quoque Hebraico, qui Graece dicitur κόρος, transtulerunt gomor: rursumque pro bato choenica. Dicamus ergo juxta Hebraicum et litteram, et quid nobis videatur,",
          "candidate_score": 0.624719,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_17",
          "bdc_text": "Qui cum nunc te adhuc incolumem agere audiant , obnixe congratulantur .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_106",
          "psc_text": "Qui audit, audiat: et qui quiescit, quiescat: quia domus exasperans est. Illud quod in Ecclesiaste legimus: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccles. III) , etiam in sermone prophetico comprobatur: quod ejusdem sit sapientiae et tacere et loqui pro tempore, et dare conservis suis in tempore suo cibaria. Unde et Isaias ad populum non credentem: Tacui, numquid semper tacebo? dicit Dominus (Isai. LXV) . Qui igitur ob multitudinem peccatorum diu clausum os tenuit: quia vidit aliquos posse converti, de quibus dictum est: Qui audit audiat, et qui a malis quiescit quiescat, et desinat: idcirco aperto ore, et non propria voluntate, sed Domini jussione loquitur ad populum. Id autem quod nos posuimus: Qui audit audiat: et qui quiescit, quiescat: pro quo LXX interpretati sunt: Qui audit audiat: et qui incredulus est, incredulus sit: secunda Aquilae editio ita transtulit: Qui audit 37 audietur: et qui relinquit, relinquetur. Et est sensus: Qui habet dabitur",
          "candidate_score": 0.623721,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_78",
          "bdc_text": "Sed nemo ob principum tyrannidem prorumpere audet et vitia et abusus quosque palam reprehendere .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_640",
          "psc_text": "per potentiam. Quo vitio atque peccato nescio quis alienus sit. Et Aegyptii enim opprimebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat justum (Abac. I). Atque utinam de solis his diceretur qui foris sunt, et non de his qui intus. Solent enim et principes Ecclesiarum opprimere plebem per superbiam. De quibus scriptum est: Principem te constituerunt, ne eleveris: esto inter eos quasi unus ex ipsis (Eccli. XXXII, 1) . Et Salvator praecepit: Qui vult inter vos esse primus, sit omnium minimus [Al. novissimus ] (Matth. XX, 27). Quod autem juxta Hebraicum dicitur, et hominem non contristaverit, Apostolico congruit testimonio: Nolite contristare Spiritum sanctum, qui habitat in vobis (Ephes. IV, 30) . Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consueverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur",
          "candidate_score": 0.623109,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_98_100",
          "bdc_text": "Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel . nonnullisque aliis minutulis civitatibus utpote Lippia ( 116 : Lippia )",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1528",
          "psc_text": "eorum victimae, qui continentia, et corporis sanctitate, animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomine, puto in Matthaeo, et Luca, Marco et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus, per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretque carnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt: Et ipsae mensae tectae erant desuper, propter imbrium violentiam, et aestivi solis nimiam siccitatem: ut carnes desuper positae, possint dicere cum propheta: Per diem sol non uret nos, neque luna per noctem (Ps. CXX, 6). Quorum alterum, nimiis pluviis, et tempestatibus tribulationum dissolvit oblationes; alterum vehementi aestu persecutionum arefacit quidquid oblatum est. Ignosce, lector, difficultati locorum: aut si melius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus. (Vers. 44 seqq.) « Et extra portam anteriorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, quod erat in latere portae respicientis Aquilonem, et facies eorum contra viam Australem: una ex latere portae Orientalis, quae respiciebat ad",
          "candidate_score": 0.615508,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10117_sent_98_100",
          "bdc_text": "Idem fertur Monasterii Münster i. W. , altera insigni Westphalie civitate , attentatum et itidem Vesalia inferioreWesel . nonnullisque aliis minutulis civitatibus utpote Lippia ( 116 : Lippia )",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_431",
          "psc_text": "Septuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis (Luc.",
          "candidate_score": 0.61128,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}