{
  "letter_id": "10039",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10039",
  "dominant_topic": 0,
  "topic_dist": [
    0.065185,
    0.060352,
    0.060125,
    0.052459,
    0.050715,
    0.045728,
    0.050529,
    0.046597,
    0.043967,
    0.048319,
    0.047158,
    0.050749,
    0.04043,
    0.048032,
    0.048821,
    0.046699,
    0.050416,
    0.044142,
    0.053788,
    0.045789
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.704419,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.704419,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3770",
          "psc_text": "in tantum conventus illorum murmurantis nescii, ut nisi frater Florus de Carthagine repedans, eorum perturbationes agnoscens, mihi sollicite nuntiasset, furtiva et tanquam servilis erat inter eos de non intelligenda veritate contentio. Proposui ad auferendas impias quaestiones, ut ad dominum sanctum patrem Evodium mitteremus, ut ipse nobis de hoc sacrosancto libro propter ignaros aliquid certius rescripsisset. Nec hoc patientius accipere voluerunt; sed arripuerunt profectionem nobis taliter non optatam: fratre Floro furore illorum propemodum conturbato, in quem saeviebant, quia ipse illis, ut putabant, vulnera libri hujus attulisset; in quo non poterant medicinam infirmi cognoscere. Unde et sanctum presbyterum Sabinum ad majorem auctoritatem rogavimus, et ipsius Sanctitas librum cum liquidis interpretationibus legit; nec sic anima sauciata curata est. Quibus propter ipsam pietatem sumptus dedimus, ne vulnera ipsorum cumularemus, quae posset sanare libri hujus gratia, in qua refulget tua sancta praesentia. Quibus profectis, quies et pax per omnes fratres exsultavit in Domino. Quinque enim,",
          "candidate_score": 0.68968,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194",
          "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania",
          "candidate_score": 0.684431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3780",
          "psc_text": "litteras meas nec aspernanter sumas, et salubriter legas. Si hanc exaudit pro te orationem meam, etiam de te gratiarum actionem donat ut offeram. Quod si impetro, procul dubio non contradices huic ipsi principio epistolae meae. Hoc enim pro te oro, ut sis rectae fidei. Si hoc ergo pro charis nostris non tibi displicet ut oremus, si hanc orationem recognoscis esse christianam, si et tu pro charis tuis talia vel orare te recolis, vel orare te debere cognoscis; quomodo dicis quod te audio dicere, Ut recte credamus in Deum et Evangelio consentiamus, non esse donum Dei, sed hoc nobis esse a nobis, id est ex propria voluntate, quam nobis in nostro corde non operatus est ipse? Et ad hoc, cum audieris, Quid est ergo quod ait Apostolus, Deus in vobis operatur et velle, et perficere (Philipp. II, 13)? respondes, Per legem suam, per Scripturas suas, Deum operari ut velimus, quas vel",
          "candidate_score": 0.684141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3876",
          "psc_text": "quam tibi Dominus tribuit, veraci corde praesumpsi. 2. Nam etsi Philastrius et Epiphanius venerandi episcopi tale aliquid scripsisse memorantur, quod procul dubio me inter caetera, imo sicut omnia, latet; non tamen arbitror eos hanc curam diligentiamque adhibuisse, ut singulis quibusque opinionibus contrarias etiam opiniones adjungerent, ritusque subjicerent; tum denique opus illud utriusque qualecumque sit, non habet fortassis eam quam desidero brevitatem. Frustra etiam homini qui latina non didicit, graeca facundia delegatur; quia non ego tantummodo consilium, sed et auxilium postulavi. Quid autem Venerationem tuam de interpretum non solum difficultate, sed etiam obscuritate admoneam, cum ipse hoc magis, ac plene dijudices? Accedit ad causam, quod nonnullae etiam post illorum obitum haereses emersisse doceantur, quarum nullam illi fecerint mentionem. 3. Quamobrem ad peculiare patrocinium pietatis tuae confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paratum ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; sequestratis saporibus peregrinis, considerato textu prioris epistolae, panem Afrum, quem nostra provincia",
          "candidate_score": 0.683479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194",
          "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania",
          "candidate_score": 0.682647,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_853",
          "psc_text": "autem aliquid asperum, refellendi necessitate, depromptum fuerit; quo tolerabile fiat, leniore circumfundamus eloquio, ne litum melle gladium stringere judicemur. Nisi forte ille modus est, quo utrumque hoc vitium, vel vitii suspicionem caveamus, si cum doctiore amico sic disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare, nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum reluctari. 3. Tum vero sine ullo timore offensionis tanquam in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor Charitati tuae, solis eis Scripturarum libris qui jam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo aliquid errasse firmissime credam. Ac si aliquid in eis offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos",
          "candidate_score": 0.681431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319",
          "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum",
          "candidate_score": 0.674503,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_745",
          "psc_text": "modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in Epist. 28, 40 et 71, scilicet de titulo libri ecclesiasticos scriptores repraesentantis, de Petro reprehenso a Paulo in Epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves, per diaconum Cyprianum, tuae Dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes: ad quas si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor, quantum facere possum, modum",
          "candidate_score": 0.672976,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3876",
          "psc_text": "quam tibi Dominus tribuit, veraci corde praesumpsi. 2. Nam etsi Philastrius et Epiphanius venerandi episcopi tale aliquid scripsisse memorantur, quod procul dubio me inter caetera, imo sicut omnia, latet; non tamen arbitror eos hanc curam diligentiamque adhibuisse, ut singulis quibusque opinionibus contrarias etiam opiniones adjungerent, ritusque subjicerent; tum denique opus illud utriusque qualecumque sit, non habet fortassis eam quam desidero brevitatem. Frustra etiam homini qui latina non didicit, graeca facundia delegatur; quia non ego tantummodo consilium, sed et auxilium postulavi. Quid autem Venerationem tuam de interpretum non solum difficultate, sed etiam obscuritate admoneam, cum ipse hoc magis, ac plene dijudices? Accedit ad causam, quod nonnullae etiam post illorum obitum haereses emersisse doceantur, quarum nullam illi fecerint mentionem. 3. Quamobrem ad peculiare patrocinium pietatis tuae confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paratum ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; sequestratis saporibus peregrinis, considerato textu prioris epistolae, panem Afrum, quem nostra provincia",
          "candidate_score": 0.67291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.671814,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.670744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3770",
          "psc_text": "in tantum conventus illorum murmurantis nescii, ut nisi frater Florus de Carthagine repedans, eorum perturbationes agnoscens, mihi sollicite nuntiasset, furtiva et tanquam servilis erat inter eos de non intelligenda veritate contentio. Proposui ad auferendas impias quaestiones, ut ad dominum sanctum patrem Evodium mitteremus, ut ipse nobis de hoc sacrosancto libro propter ignaros aliquid certius rescripsisset. Nec hoc patientius accipere voluerunt; sed arripuerunt profectionem nobis taliter non optatam: fratre Floro furore illorum propemodum conturbato, in quem saeviebant, quia ipse illis, ut putabant, vulnera libri hujus attulisset; in quo non poterant medicinam infirmi cognoscere. Unde et sanctum presbyterum Sabinum ad majorem auctoritatem rogavimus, et ipsius Sanctitas librum cum liquidis interpretationibus legit; nec sic anima sauciata curata est. Quibus propter ipsam pietatem sumptus dedimus, ne vulnera ipsorum cumularemus, quae posset sanare libri hujus gratia, in qua refulget tua sancta praesentia. Quibus profectis, quies et pax per omnes fratres exsultavit in Domino. Quinque enim,",
          "candidate_score": 0.669675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585",
          "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper",
          "candidate_score": 0.668751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_693",
          "psc_text": "temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte, me respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: « Musica in luctu, importuna narratio » (Eccli. XXII, 6). Itaque, si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora; ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur, et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris Beatitudinis tuae attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo nomini famam quaerere. Nec tam stultus sum, ut diversitate explanationum tuarum me laedi",
          "candidate_score": 0.66575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2292",
          "psc_text": "si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Deus in Christo donavit vobis (Coloss. III, 13). Estote ergo imitatores Dei, sicut filii dilectissimi, et ambulate in charitate, sicut et Christus dilexit nos (Eph. V, 1, 2). In hac charitate ambulantes, si quid diligentius possumus, de spirituali corpore quod in resurrectione habebimus, concorditer inquiramus: quia et si quid aliter sapimus, hoc quoque nobis Deus revelabit, si in illo maneamus (Philipp. III, 15, 16). Qui autem manet in charitate, in Deo manet, et Deus in illo manet: quia Deus charitas est (I Joan. IV, 16); sive tanquam ejus fons ineffabiliter existendo, sive illam nobis per Spiritum suum largiendo. Si ergo doceri potest quod charitas corporalibus oculis aliquando videbitur; poterit fortassis et Deus: si autem ista nunquam poterit; multo minus ipse fons ejus, vel si quid dici excellentius et convenientius de tanta re potest. CAPUT II. 6. Magni quidam viri et in Scripturis",
          "candidate_score": 0.66279,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3926",
          "psc_text": "annis pluribus donare dignetur, domine pater. Et infra: Sciat Sanctitas tua, fratrem meum, cujus maxime causa hinc discessimus, cum matrona sua ex consensu perfectam Deo continentiam devovisse. Unde rogamus Sanctitatem tuam, ut orare digneris quo hoc ipsum in eis Dominus confirmare et custodire dignetur. EPISTOLA CCXXVII. Augustinus Alypio seni, de Gabiniano recens baptizato, et de Dioscoro miraculis converso ad Christianismum. AUGUSTINUS, ALYPIO seni. Frater Paulus hic est incolumis, apportat negotiorum suorum secundas curas; praestabit Dominus ut etiam ipsae ultimae sint. Multum vos salutat, et narrat gaudia de Gabiniano, quod ab illa sua causa misericordia Dei liberatus, non solum christianus, sed etiam fidelis sit valde bonus, per Pascha proxime baptizatus, in corde atque in ore habens gratiam quam percepit. Quantum eum desiderem, quando explicabo? sed nosti ut eum diligam. Archiater etiam Dioscorus christianus fidelis est, simul gratiam consecutus; audi etiam quemadmodum: neque enim cervicula illa vel lingua, nisi aliquo prodigio domaretur.",
          "candidate_score": 0.662223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691",
          "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me",
          "candidate_score": 0.657974,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23_25",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_725",
          "psc_text": "ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex Epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructus, aut emendante correctus. 2. Verumtamen, tu mihi frater charissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitraris laesum, si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sexsisti. Sed nullo modo",
          "candidate_score": 0.657971,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.656287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_10_12",
          "bdc_text": "Bucher 33f. 43. ) concionatori ad manus . Gratiam et pacem a domino . Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_384",
          "psc_text": "in Domino salutem. 1. Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2), nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam, adjuvante Domino qui eam inspiravit, ad effectum esse perductam, de omnibus ordinatis fratribus nostris, et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur; per quorum linguas clamat charitas tua majore voce in cordibus hominum, quam illi in auribus: Deo gratias. Nam quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditavit erga filios tuos, et id quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem, donando tibi, non solum ut bene velles, verum etiam in quibus posset apparere quod velles. Ita plane fiat, fiat: luceant haec opera coram hominibus, ut videant, gaudeant, glorificent Patrem qui in",
          "candidate_score": 0.656185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.655784,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26_28",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3876",
          "psc_text": "quam tibi Dominus tribuit, veraci corde praesumpsi. 2. Nam etsi Philastrius et Epiphanius venerandi episcopi tale aliquid scripsisse memorantur, quod procul dubio me inter caetera, imo sicut omnia, latet; non tamen arbitror eos hanc curam diligentiamque adhibuisse, ut singulis quibusque opinionibus contrarias etiam opiniones adjungerent, ritusque subjicerent; tum denique opus illud utriusque qualecumque sit, non habet fortassis eam quam desidero brevitatem. Frustra etiam homini qui latina non didicit, graeca facundia delegatur; quia non ego tantummodo consilium, sed et auxilium postulavi. Quid autem Venerationem tuam de interpretum non solum difficultate, sed etiam obscuritate admoneam, cum ipse hoc magis, ac plene dijudices? Accedit ad causam, quod nonnullae etiam post illorum obitum haereses emersisse doceantur, quarum nullam illi fecerint mentionem. 3. Quamobrem ad peculiare patrocinium pietatis tuae confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paratum ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; sequestratis saporibus peregrinis, considerato textu prioris epistolae, panem Afrum, quem nostra provincia",
          "candidate_score": 0.65513,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26_28",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_208",
          "psc_text": "fateor tui capaciorem; sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit: et posteaquam redierit, quod Domino adjuvante prosperatum iri spero, cum ejus pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum; quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram atque fraternam severitatem adhibeas quaeso. Non enim aliter intelligo quod scriptum est, Emendabit me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Psal. CXL, 5); nisi quia magis amat objurgator sanans, quam adulator unguens caput. Ego autem difficillime bonus judex lego quod scripserim, sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed haec malo audire a melioribus, ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar, et meticulosam potius mihi videar in me,",
          "candidate_score": 0.653611,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.653536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.653378,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1432",
          "psc_text": "te notissimam insinuavit; verumtamen etsi non mihi rei novae insinuatrix, nova tamen rescriptorum exactrix fuit. 2. Miraris fortasse cur me hujus debiti persolutorem imparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tanquam anima mea noveris: sed hoc ipsum est quod mihi magnam difficultatem fecit respondendi litteris tuis, quia et quantus mihi videaris parco dicere propter verecundiam tuam, et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? Quod non curarem, si ea quae de me ad me locutus es, non ex charitate sincerissima dicta scirem, sed adulatione inimica amicitiae. Hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem: sed quanto magis novi quam fideli animo loqueris, tanto magis video quanto debito graver. 3. Vide autem quid mihi contigit, ut me quodammodo ipse laudaverim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. Sed quid aliud dicerem, quam id quod de te admonui.",
          "candidate_score": 0.653029,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26_28",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1217",
          "psc_text": "bonum, cogi tantum homines, non doceri. EPISTOLA CI. Augustinus Memorio episcopo libros ipsius de Musica flagitanti, sextum librum mittit, et caeteros si repererit, mittendos pollicetur; eaque occasione agit de disciplinis, quas falso liberales dici ostendit, nisi adsit studium christianae pietatis. Domino beatissimo et venerabiliter charissimo, et sinceriter desiderantissimo fratri et coepiscopo MEMORIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Nullas jam reddere debui litteras sanctae Charitati tuae sine his libris, quos a me sancti amoris jure violentissimo flagitasti, ut hac saltem obedientia responderem epistolis tuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. Quanquam ubi succumbo, quia oneror; ibi etiam, quia diligor, sublevor. Neque enim a quolibet diligor, sublevor, eligor; sed ab eo viro et Domini sacerdote, quem sic acceptum Deo sentio, ut cum animam tuam tam bonam levas ad Dominum, quoniam in illa me habes, leves et me. Debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram: et ideo non",
          "candidate_score": 0.652235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_793",
          "psc_text": "corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. CAPUT VI. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: « Aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi",
          "candidate_score": 0.651737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793",
          "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere",
          "candidate_score": 0.648066,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.647865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.646713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878",
          "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse",
          "candidate_score": 0.645986,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691",
          "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me",
          "candidate_score": 0.645198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585",
          "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper",
          "candidate_score": 0.645126,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_693",
          "psc_text": "temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte, me respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: « Musica in luctu, importuna narratio » (Eccli. XXII, 6). Itaque, si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora; ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur, et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris Beatitudinis tuae attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo nomini famam quaerere. Nec tam stultus sum, ut diversitate explanationum tuarum me laedi",
          "candidate_score": 0.644386,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2320",
          "psc_text": "responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. Nunc ergo et hoc misi, et alterum alterius, quia nec ipsam in manus tuas pervenisse conjeci, eo quod iterum interrogasti quaedam quae jam me in ea respondisse lego et agnosco. Sed istam per quem direxerim nescio. Scripta quippe Charitatis tuae quibus eam reddidi, sicut etiam ipsa indicat, missa sunt mihi ab Hippone a nostris, cum essem apud sanctum fratrem et coepiscopum nostrum Bonifacium (nam eorum perlatorem non vidi), et continuo rescripta non distuli. 3. Quia ergo tunc, sicut scripsi, non potueram inspicere codices graecos propter quaedam psalmi decimi sexti, inspexi postea",
          "candidate_score": 0.644122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3325",
          "psc_text": "si recipere non quaeramus: non autem potest esse verus charitatis impensor, nisi fuerit benignus exactor. Quoniam pecunia cum recipitur, accedit cui datur, sed recedit a quo datur: charitas vero non solum apud eum crescit, qui hanc ab eo quem diligit, exigit, etiamsi non recipit; sed etiam ille a quo eam recipit, tunc incipit habere cum reddit. Proinde, domine frater, mutuam tibi charitatem libens reddo, gaudensque recipio: quam recipio, adhuc repeto: quam reddo, adhuc debeo. Unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per ejus Apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8). EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi",
          "candidate_score": 0.642997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731",
          "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum",
          "candidate_score": 0.642476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1436",
          "psc_text": "quibus in te certus sum. Quod non ideo non facio ne fallar in eis, sed ne tu a me laudatus, ipse te laudasse videaris; et propter illam justitiae regulam, qua mihi fieri nolo. Quod si fieri debet, eligo esse debitor, quamdiu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. 5. Sed novi quod mihi ad haec respondere possis: ita ista loqueris quasi prolixam epistolam tuam de laudibus meis desideraverim. Absit ut hoc de te credam; sed epistola tua, nolo dicere quam veris, vel quam non veris, plena tamen laudibus meis, hoc de me ut reprehenderem, etiam te nolente, flagitavit. Nam si quid aliud volebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, non redditorem. Porro justitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus; tum deinde cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. Quanquam etiam talia qualia desiderasti ut scriberem, si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus,",
          "candidate_score": 0.64204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2635",
          "psc_text": "mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc epistolam ab alia magna intentione detorsi. 2. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam, litteris inditam tibi remittere; respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est: et puto in ipsis opusculis quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam quae requiris, si Dominus faverit. Jam etiam ex iis quaestionibus quas modo misisti, multa soluta sunt in eis libris quos nondum edidi, sive de Trinitate, sive de Genesi. Quanquam et illa si relegas quae tibi jamdiu nota sunt, vel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi,",
          "candidate_score": 0.641957,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585",
          "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper",
          "candidate_score": 0.640106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.639599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194",
          "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania",
          "candidate_score": 0.639169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.63902,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793",
          "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere",
          "candidate_score": 0.638735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_541",
          "psc_text": "occasionem tuam sine aliquo odio convenimus, hoc circa eum servantes quod Apostolus dicit: Servum autem Domini litigare non oportet, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes; ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso in ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26). Si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis, sed ad correctionem dilectionis valere cognoscat. Incolumis vivas in Christo, dilectissime et honorabilis frater. DE DUABUS EPISTOLIS PROXIME SEQUENTIBUS. (LIB. II RETRACT. CAP. XX.) Libri duo quorum est titulus « Ad inquisitiones Januarii, » multa de Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam",
          "candidate_score": 0.637945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_33",
          "bdc_text": "neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486",
          "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae",
          "candidate_score": 0.637022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.636631,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_13_15",
          "bdc_text": "«Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium . »Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_562",
          "psc_text": "residuis enodandis quaestionibus, quas jam longe ante quaesiveras, gratissimum mihi atque charissimum desiderium studii tui amplius differri, tolerare non potui; et quamvis in mediis acervis occupationum mearum, hanc feci praecipuam, ut ad ea quae interrogasti responderem tibi. Diutius autem de tua epistola disputare nolo, ne hoc ipsum me impediat jam tandem neddere quod debeo. 2. Quaeris quae causa sit, cur anniversarius dies celebrandae dominicae passionis, non ad eumdem redeat anni diem, sicut dies qua traditur natus: et deinde subjungis, si hoc fit propter sabbatum et lunam, quid sibi velit in hac re observatio sabbati et lunae. Hic primum oportet noveris diem Natalem Domini non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam revocari quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi revolutum anni diem, quo ipsa res acta est, festa devotione signari. Sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significari intelligatur,",
          "candidate_score": 0.633961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_719",
          "psc_text": "te scriptum quod tibi rectum videbatur: quaeso ut me patienter audias. Non scripsisti librum; et quomodo mihi reprehensionis a te meae per alios scripta delata sunt? cur habet Italia quod tu non scripsisti? qua ratione poscis ut rescribam ad ea quae scripsisse te denegas? Nec tam hebes sum ut, si diversa senseris, me a te laesum putem. Sed si mea cominus dicta reprehendas, et rationem scriptorum expetas, et quae scripserim emendare compellas, et ad παλινῳδίαν provoces, et oculos mihi reddas; in hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter et fautoribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec scribo, quia te pure et christiane diligere cupio, nec quidquam in mea mente retinere quod distet a labiis. Non enim convenit ut ab adolescentia usque ad hanc aetatem, in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans, aliquid contra episcopum communionis meae scribere audeam, et eum episcopum quem ante",
          "candidate_score": 0.632879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202",
          "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos",
          "candidate_score": 0.617605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2950",
          "psc_text": "de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad Quintum). Illud potius de origine animarum, non propter partus adulterinos, sed propter innocentium, quod absit, damnationem, quod, opinor, non stulte quaeritur; si quid a tali ac tanto didicisti viro, quod recte responderi ambigentibus possit, quaeso nobiscum communicare non abnuas. Ita quippe mihi in epistolis tuis eruditus et suavis apparuisti, ut operae pretium sit tecum litteris colloqui. Nescio sane quem librum ejusdem hominis Dei, quem presbyter Orosius attulit, tuaeque Dilectioni describendum dedit, ubi de resurrectione carnis praeclare disputasse laudatur, jam nobis peto non differas mittere. Ideo quippe non eum cito poposcimus, quia et describendum et emendandum utique cogitavimus; cui utrique operi",
          "candidate_score": 0.608925,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas",
      "max_score": 0.69387,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112",
          "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed",
          "candidate_score": 0.69387,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_267",
          "psc_text": "plus cernerem, dedissetis. Optabatis quippe vos caecos esse per ineffabilem in me charitatem; ut plus in meo corde Evangelii lumen oriretur, emolumentum meum vestris damnis crescere volebatis: et hoc illo tempore, quo vobis quasi parvulis atque lactentibus, sive propter infirmitatem carnis vestrae parva et humilia annuntiabam, sive propter meae carnis injurias, non dignus videbar fide. Nunc vero quia ab elementis et syllabis et lectione puerili coepi vos ad majora studia provocare, ut libros teneatis in manibus, ut plena eruditionis, et sensuum verba discatis, recalcitratis, irascimini, gravis vobis videtur esse perfectio doctrinarum: et intantum in alios mutati estis affectus, ut me quem quasi angelum et Christum susceperatis, cui volebatis oculos vestros tradere, nunc habeatis inimicum: quia vobis plenam annuntio veritatem. Eleganter autem sententiam terminavit, dicens: Ergo inimicus vobis factus sum veritatem dicens vobis? ut ostenderet initia praedicationis, non tam veritatem fuisse, quam umbram et imaginem veritatis. Similis est huic illa sententia",
          "candidate_score": 0.684669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_71",
          "psc_text": "dicti sunt, diutius disputare. Unde qualiacumque sunt illa quae scripsimus, his contenti esse debemus. Nunc hoc sufficiat, ut propter egregios mores, et incomparabilem fidem sapientiamque non mediam frater dictus sit Domini: et quod primus ei Ecclesiae praefuerit, quae prima in 396 Christum credens ex Judaeis fuerat congregata. Dicuntur quidem et caeteri apostoli fratres Domini, sicut in Evangelio: Vade, dic fratribus meis: vado ad Patrem meum, et ad Patrem vestrum: et ad Deum meum, et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) . Et in psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te (Ps. XXI, 22) . Sed praecipue hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus (Hebr. III, 5) : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini",
          "candidate_score": 0.625202,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_129",
          "psc_text": "eum (Luc. VI, 16) . Rursum in eodem: Ecce appropinquavit qui tradet me (Matt. XXVI, 46) . De principibus vero sacerdotum, et senioribus populi Scriptura commemorat, quod condemnaverint Jesum morti, et ligantes eum, duxerint et tradiderint Pilato praesidi (Ibid., XXVII, et Marc. XV). Et deinceps de Pilato: Dimisit eis Barrabam, Jesum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigerent illum (Joan. XIX) . Igitur et Pater tradidit Filium: et Filius ipse se tradidit: et Judas et sacerdotes eum principibus tradiderunt, et ad extremum traditum sibi, tradidit ipse Pilatus. Sed Pater tradidit, ut salvaret perditum mundum: Jesus ipse se tradidit, ut Patris suamque faceret voluntatem: Judas autem et sacerdotes et seniores populi, et Pilatus, vitam morti nescii tradiderunt. Quae cum ipsa quoque se pro nostra salute tradiderit, beatus multumque felix, qui vivente in se Christo, per singulas cogitationes et opera potest dicere: In fide vivo Filii 416 Dei, qui dilexit me, et tradidit",
          "candidate_score": 0.61922,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1",
      "max_score": 0.690979,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1_window_45",
          "psc_text": "fratres, per misericordiam Dei ut constituatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, placentem Deo: nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. etiterum: sumus filii Dei: si autem filii, et heredes, coheredes autem Christi, siquidem conpatimur, ut et conmagnificemur. et in Apocalypsi eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat* manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat 3 II Tim. 2, 4 sq. 7 Rora. 12, 1 sq. 12 Rom. 8, 16 sq. 15 Apoc. 3, 11.",
          "candidate_score": 0.690979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1_window_45",
          "psc_text": "fratres, per misericordiam Dei ut constituatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, placentem Deo: nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. etiterum: sumus filii Dei: si autem filii, et heredes, coheredes autem Christi, siquidem conpatimur, ut et conmagnificemur. et in Apocalypsi eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat* manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat 3 II Tim. 2, 4 sq. 7 Rora. 12, 1 sq. 12 Rom. 8, 16 sq. 15 Apoc. 3, 11.",
          "candidate_score": 0.673962,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf006",
      "work_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem",
      "max_score": 0.690046,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_10_12",
          "bdc_text": "Bucher 33f. 43. ) concionatori ad manus . Gratiam et pacem a domino . Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus :",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_751",
          "psc_text": "ostendit. CAPUT V. Praestructio superioris Epistolae ita duxit, ut de titulo ejus non retractaverim, certus et alibi retractari eum posse; communem scilicet, et eumdem in Epistolis omnibus: quod non utique salutem praescribit eis quibus scribit, sed gratiam et pacem. Non dico quid illi cum judaico adhuc more, destructori judaismi; nam et hodie Judaei in pacis nomine appellant, et retro in Scripturis sic salutabant. Sed intelligo illum defendisse officio suo praedicationem Creatoris (Is. LII): Quam maturi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem! Evangelizator enim bonorum, id est, gratiae Dei, paci eam praeferendam sciebat. Haec cum a Deo Patre nostro, et Domino Jesu annuntians, communibus nominibus utatur, competentibus nostro quoque sacramento, non puto dispici posse quis Deus Pater, et Dominus Jesus praedicetur, nisi ex accidentibus, cui magis competant. Primo quidem Patrem Dominum praescribo non alium agnoscendum, quam et hominis et universitatis Creatorem et institutorem. Porro, Patri etiam Domini nomen accedere ob potestatem, quod",
          "candidate_score": 0.690046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_11_13",
          "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus : «Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_751",
          "psc_text": "ostendit. CAPUT V. Praestructio superioris Epistolae ita duxit, ut de titulo ejus non retractaverim, certus et alibi retractari eum posse; communem scilicet, et eumdem in Epistolis omnibus: quod non utique salutem praescribit eis quibus scribit, sed gratiam et pacem. Non dico quid illi cum judaico adhuc more, destructori judaismi; nam et hodie Judaei in pacis nomine appellant, et retro in Scripturis sic salutabant. Sed intelligo illum defendisse officio suo praedicationem Creatoris (Is. LII): Quam maturi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem! Evangelizator enim bonorum, id est, gratiae Dei, paci eam praeferendam sciebat. Haec cum a Deo Patre nostro, et Domino Jesu annuntians, communibus nominibus utatur, competentibus nostro quoque sacramento, non puto dispici posse quis Deus Pater, et Dominus Jesus praedicetur, nisi ex accidentibus, cui magis competant. Primo quidem Patrem Dominum praescribo non alium agnoscendum, quam et hominis et universitatis Creatorem et institutorem. Porro, Patri etiam Domini nomen accedere ob potestatem, quod",
          "candidate_score": 0.650339,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_12",
          "bdc_text": "Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus :",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_751",
          "psc_text": "ostendit. CAPUT V. Praestructio superioris Epistolae ita duxit, ut de titulo ejus non retractaverim, certus et alibi retractari eum posse; communem scilicet, et eumdem in Epistolis omnibus: quod non utique salutem praescribit eis quibus scribit, sed gratiam et pacem. Non dico quid illi cum judaico adhuc more, destructori judaismi; nam et hodie Judaei in pacis nomine appellant, et retro in Scripturis sic salutabant. Sed intelligo illum defendisse officio suo praedicationem Creatoris (Is. LII): Quam maturi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem! Evangelizator enim bonorum, id est, gratiae Dei, paci eam praeferendam sciebat. Haec cum a Deo Patre nostro, et Domino Jesu annuntians, communibus nominibus utatur, competentibus nostro quoque sacramento, non puto dispici posse quis Deus Pater, et Dominus Jesus praedicetur, nisi ex accidentibus, cui magis competant. Primo quidem Patrem Dominum praescribo non alium agnoscendum, quam et hominis et universitatis Creatorem et institutorem. Porro, Patri etiam Domini nomen accedere ob potestatem, quod",
          "candidate_score": 0.638777,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_12_14",
          "bdc_text": "Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus : «Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium . »Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_751",
          "psc_text": "ostendit. CAPUT V. Praestructio superioris Epistolae ita duxit, ut de titulo ejus non retractaverim, certus et alibi retractari eum posse; communem scilicet, et eumdem in Epistolis omnibus: quod non utique salutem praescribit eis quibus scribit, sed gratiam et pacem. Non dico quid illi cum judaico adhuc more, destructori judaismi; nam et hodie Judaei in pacis nomine appellant, et retro in Scripturis sic salutabant. Sed intelligo illum defendisse officio suo praedicationem Creatoris (Is. LII): Quam maturi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem! Evangelizator enim bonorum, id est, gratiae Dei, paci eam praeferendam sciebat. Haec cum a Deo Patre nostro, et Domino Jesu annuntians, communibus nominibus utatur, competentibus nostro quoque sacramento, non puto dispici posse quis Deus Pater, et Dominus Jesus praedicetur, nisi ex accidentibus, cui magis competant. Primo quidem Patrem Dominum praescribo non alium agnoscendum, quam et hominis et universitatis Creatorem et institutorem. Porro, Patri etiam Domini nomen accedere ob potestatem, quod",
          "candidate_score": 0.618122,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae",
      "max_score": 0.687891,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732",
          "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo",
          "candidate_score": 0.687891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.684307,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.677441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.677184,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732",
          "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo",
          "candidate_score": 0.673737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1995",
          "psc_text": "Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod te non arbitraris laesum si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. Sed nullo modo tu me, quem nunquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita",
          "candidate_score": 0.673176,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728",
          "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,",
          "candidate_score": 0.671111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21_23",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.669247,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847",
          "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora",
          "candidate_score": 0.667417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1200",
          "psc_text": "mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis reor, quod dictanti venit in mentem, non te ignorare quod semper a doctis viris usurpatum est; sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forte propter amorem historiarum Sallustii, Calpurnius cognomento Lanarius sit. Cui quaeso ut suadeas, ne vescentium dentibus edentulus invideat, et oculos caprearum, talpa contemnat. Dives, ut cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice,",
          "candidate_score": 0.666039,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1211",
          "psc_text": "prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui, et ut ipsi probavere praesentes, 434 longo tentus incommodo, vix diebus Quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. Unde si paragrammata repereris, vel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis impediant, non mihi debes imputare, sed tuis, et imperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non quod inveniunt, sed quod intelligunt; et dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. Porro Josephi libros, et sanctorum Papiae et Polycarpi volumina, falsus ad te rumor pertulit a me esse translata: quia nec otii mei, nec virium est, tantas res eadem in alteram linguam exprimere venustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus, volentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. Canonem Hebraicae Veritatis, excepto Octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis dedi describendum. Septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito; et ante annos plurimos diligentissime emendatam, studiosis tradidi. Novum Testamentum Graecae reddidi auctoritati.",
          "candidate_score": 0.66539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23_25",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732",
          "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo",
          "candidate_score": 0.664899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015",
          "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et",
          "candidate_score": 0.664724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_974",
          "psc_text": "praedicante, ex latere subsultabas, et plaudebas manu, et applodebas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae credidi quam videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus,",
          "candidate_score": 0.664679,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad",
          "candidate_score": 0.6642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987",
          "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me",
          "candidate_score": 0.663294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1753",
          "psc_text": "Episcopum communionis meae scribere audeam: et eum Episcopum, quem ante cepi amare quam nosse; qui me prior ad amicitias provocavit; quem post me orientem in Scripturarum divinarum [al. abest divinarum ] eruditione laetatus sum. Igitur aut tuum negato librum, si forte non tuus est, et desine flagitare rescriptum ad ea quae non scripsisti: aut si tuus est, ingenue confitere; ut si in defensionem mei aliqua scripsero, in te culpa sit qui provocasti, non in me, qui respondere compulsus sum. 5. Addis praeterea te paratum esse, ut si quid me in tuis scriptis moverit, et corrigere voluero, fraterne accipias, et non solum mea in te benevolentia gavisurum; sed ut hoc ipsum faciam, deprecaris. Rursum dico quod sentio, provocas senem, tacentem stimulas, videris jactare doctrinam. Non est autem aetatis meae putari malevolum erga eum, cui magis favorem debeo. Et si in Evangeliis ac Prophetis perversi homines inveniunt quod nitantur reprehendere, miraris si",
          "candidate_score": 0.663069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.661163,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991",
          "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.",
          "candidate_score": 0.66012,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063",
          "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est",
          "candidate_score": 0.660007,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21_23",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_605",
          "psc_text": "et vel rhetoricae, vel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem veniam imperitiae, nec accusationem reprehenderem, 222 ubi non voluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam. Nunc vero cum diserti homines, et liberalibus studiis eruditi, magis velint laedere, quam intelligere, breviter a me responsum habeant, corrigere eos debere peccata, non reprehendere. Patet campus, stat e contra acies, adversarii dogma manifestum est, et (ut Virgilianum aliquid inferam) « illum aspice contra, Qui vocat » (Aeneid. II): Respondeant adversario. Aliter teneant modum in disputando, aliter virgam in docendo; et me in libris suis, quid vel praetermiserim, vel addiderim, doceant. Reprehensores non audio, sequor magistros. Delicata doctrina est, pugnanti ictus dictare de muro, et cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. Nec hoc dicens, statim jactantiae reus sum, quod caeteris dormientibus solus certaverim; sed hoc dico, cautius eos posse pugnare, qui me viderint vulneratum. Nolo tale certamen adeas, in quo tantum te protegas,",
          "candidate_score": 0.657389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23_25",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.656484,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21_23",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.655597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23_25",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],",
          "candidate_score": 0.655003,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21_23",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad",
          "candidate_score": 0.654725,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2146",
          "psc_text": "quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic si mile sciebant. » 36. « Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas",
          "candidate_score": 0.653351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26_28",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967",
          "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis",
          "candidate_score": 0.652018,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_845",
          "psc_text": "sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse sententiam. » 305 EPISTOLA LVII. AD PAMMACHIUM. De optimo genere interpretandi. Cum, quod Epiphanii superiorem epistolam 51 ad Joannem Episcopum Jerosolymitanum non recte transtulisset Hieronymus, cavillaretur Ruffinus, post querelas, quod, se inscio, e scriniis suffuratus epistolam nondum plene emendatam, aliquis sit, tam veterum omnium eruditorum, quam sacrarum Scripturarum testimoniis docet, quodnam sit optimum genus interpretandi, illud scilicet esse ostendens, quo ipse in vertenda illa epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo",
          "candidate_score": 0.650478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_849",
          "psc_text": "quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta pecunia, ut perspicue intelligi datur, vel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, compilatis chartis ejus et sumptibus, Judas factus est proditor: deditque adversariis latrandi contra me occasionem, ut inter imperitos concionentur, me falsarium, me verbum non expressisse de verbo: pro honorabili dixisse carissimum, et maligna interpretatione, quod nefas dictu sit, αἰδεσιμώτατον Παππαν, noluisse transferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis",
          "candidate_score": 0.650166,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_31_33",
          "bdc_text": "Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2660",
          "psc_text": "in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον id est, decere quod facias: sic ad interrogata respondebat, ut etiam sua, non sua diceret, sed vel mea, vel cujuslibet alterius, ut in eo ipso quod docebat, se discipulam fateretur. Sciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto (1. Tim. 2. 2) ; ne virili sexui, et interdum Sacerdotibus, de obscuris et ambiguis sciscitantibus, facere videretur injuriam. 8. In nostrum locum statim audivimus te illius adhaesisse consortio, et nunquam ab illa ne transversum quidem unguem, ut dicitur, recessisse. Eadem domo, eodem cubiculo usam, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret, et te matrem, et illam filiam reperisse. Suburbanus",
          "candidate_score": 0.650052,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2001",
          "psc_text": "verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim; et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim; faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit [al. pertulerit et retulerit ]. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras pervenire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae",
          "candidate_score": 0.649957,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732",
          "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo",
          "candidate_score": 0.649708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ; im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3028",
          "psc_text": "Africa, et Persis, et Oriens et India, et omnes barbarae nationes, unum Christum adorant, unam observant regulam veritatis. Si auctoritas quaeritur, orbis major est Urbe. Ubicumque fuerit Episcopus, sive Romae, sive Eugubii, sive Constantinopoli, sive Rhegii, sive Alexandriae, sive Tanis, ejusdem meriti, ejusdem 1083 est et Sacerdotii. Potentia divitiarum, et paupertatis humilitas, vel sublimiorem, vel inferiorem Episcopum non facit. Caeterum omnes Apostolorum successores sunt. 2. Sed dices [al. dicis ], quomodo Romae ad testimonium Diaconi, Presbyter ordinatur? Quid mihi profers unius urbis consuetudinem? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges Ecclesiae vindicas? Omne quod rarum est, plus appetitur. Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Diaconos paucitas honorabiles, Presbyteros turba contemptibiles facit. Caeterum etiam in Ecclesia Romae, Presbyteri sedent, et stant Diaconi: licet paulatim increbrescentibus vitiis, inter Presbyteros, absente Episcopo, sedere Diaconum viderim: et in domesticis conviviis, benedictiones Presbyteris dare. Discant qui hoc faciunt, non se recte facere, et",
          "candidate_score": 0.649606,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad",
          "candidate_score": 0.64918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.647842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ; im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025",
          "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,",
          "candidate_score": 0.646736,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126",
          "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque",
          "candidate_score": 0.646318,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_7_9",
          "bdc_text": "im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter . Beiträge zur Geschichte einer mittelalterlichen Stadt , Aarau 1937 , S. 96 ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3028",
          "psc_text": "Africa, et Persis, et Oriens et India, et omnes barbarae nationes, unum Christum adorant, unam observant regulam veritatis. Si auctoritas quaeritur, orbis major est Urbe. Ubicumque fuerit Episcopus, sive Romae, sive Eugubii, sive Constantinopoli, sive Rhegii, sive Alexandriae, sive Tanis, ejusdem meriti, ejusdem 1083 est et Sacerdotii. Potentia divitiarum, et paupertatis humilitas, vel sublimiorem, vel inferiorem Episcopum non facit. Caeterum omnes Apostolorum successores sunt. 2. Sed dices [al. dicis ], quomodo Romae ad testimonium Diaconi, Presbyter ordinatur? Quid mihi profers unius urbis consuetudinem? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges Ecclesiae vindicas? Omne quod rarum est, plus appetitur. Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Diaconos paucitas honorabiles, Presbyteros turba contemptibiles facit. Caeterum etiam in Ecclesia Romae, Presbyteri sedent, et stant Diaconi: licet paulatim increbrescentibus vitiis, inter Presbyteros, absente Episcopo, sedere Diaconum viderim: et in domesticis conviviis, benedictiones Presbyteris dare. Discant qui hoc faciunt, non se recte facere, et",
          "candidate_score": 0.645618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987",
          "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me",
          "candidate_score": 0.643599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.642601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_849",
          "psc_text": "quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta pecunia, ut perspicue intelligi datur, vel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, compilatis chartis ejus et sumptibus, Judas factus est proditor: deditque adversariis latrandi contra me occasionem, ut inter imperitos concionentur, me falsarium, me verbum non expressisse de verbo: pro honorabili dixisse carissimum, et maligna interpretatione, quod nefas dictu sit, αἰδεσιμώτατον Παππαν, noluisse transferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis",
          "candidate_score": 0.642079,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2991",
          "psc_text": "negasse responsionem, sed excusasse de tempore, quod in alia magis urgentia curam cogeretur impendere. Vides etiam quam benevolum animum erga me gerat, quidve commoneat, ne scilicet quod inter nos, salva utique caritate ac sinceritate amicitiae, eruditionis causa facimus, calumnientur aemuli, et maxime haeretici de animi rancore descendere. Proinde si utrumque opus nostrum, et ubi ego inquisivi, et ubi ipse ad inquisita responderit, homines legerint, quia etiam oportet, ut si eadem quaestio secundum ejus sententiam sufficienter fuerit explicata, me instructum esse gratias agam, non parvus erit fructus, cum hoc exierit in notitiam plurimorum, ut minores nostri non solum sciant, quid de hac re sentire debeant, quae inter nos diligenti disceptatione discussa est, verum etiam discant exemplo nostro, Deo miserante, atque propitio, quemadmodum inter carissimos fratres, ita non desit alterna inquisitionis gratia disputatio, ut tamen maneat inviolata dilectio. » 3. « Si autem scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine",
          "candidate_score": 0.641829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1460",
          "psc_text": "ad excusationem Auctoris, multa de libris ejus esse subtracta, quae apertam impietatem ejusdem monstrare potuissent, quaesumus 522 Praestantiam tuam, ut in hoc specialiter, non tam nobis, quam universis qui in Urbe habitant, profuturum opus digneris impendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quemadmodum ab ipso Auctore editus est, tuo sermone manifestes; et quae a defensore ejus interpolata sunt, prodas. Et quae etiam in his schedulis, quas ad Sanctitatem tuam direximus, vel contra catholicam regulam vel imperite edita sunt, redarguas atque convincas. Sane subtiliter in Praefatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus ipse compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum",
          "candidate_score": 0.641261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1995",
          "psc_text": "Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod te non arbitraris laesum si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. Sed nullo modo tu me, quem nunquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita",
          "candidate_score": 0.641232,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1200",
          "psc_text": "mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis reor, quod dictanti venit in mentem, non te ignorare quod semper a doctis viris usurpatum est; sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forte propter amorem historiarum Sallustii, Calpurnius cognomento Lanarius sit. Cui quaeso ut suadeas, ne vescentium dentibus edentulus invideat, et oculos caprearum, talpa contemnat. Dives, ut cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice,",
          "candidate_score": 0.640411,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_7_9",
          "bdc_text": "im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter . Beiträge zur Geschichte einer mittelalterlichen Stadt , Aarau 1937 , S. 96 ff ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025",
          "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,",
          "candidate_score": 0.639744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.639324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_30_32",
          "bdc_text": "herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1446",
          "psc_text": "non possimus dicere, quae nemo tacet. E servo Clericum factum criminatur, cum et ipse nonnullos ejuscemodi Clericos habeat; et Onesimum legerit inter Pauli renatum vincula, Diaconum coepisse esse de servo (Philem. 1). Sycophantam jactitat, et ne probare cogatur, audisse se dicit. O si et mihi 517 liberet dicere, quae multi clamitant, et aliorum maledictis acquiescerem; jam et nos intelligeret scire quae omnes sciunt, et me quoque audire, quae nullus ignorat. Dicit ei velut praemia pro calumnia restituta. Quis tam argutum et callens non perhorrescat ingenium? quis tanto possit eloquentiae fulmini [al. flumini ] respondere? Quid est plus, sustinere calumniam, an facere? Accusare quem postea diligas, an peccanti [al. peccati ] veniam tribuere? Quid minus ferendum, de sycophanta Aedilem fieri, an Consulem? Scit et ipse quid taceam, quid loquar, quid et ego audierim: quid pro Christi metu fortasse non credam. 7. Hilarius vertit Origenem. --Origenem me arguit vertisse in Latinum. Hoc",
          "candidate_score": 0.639266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728",
          "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,",
          "candidate_score": 0.638601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015",
          "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et",
          "candidate_score": 0.63804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983",
          "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim",
          "candidate_score": 0.636049,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ; im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3026",
          "psc_text": "14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est, super intendentes, unde et nomen Episcopi tractum est. Parva tibi videntur tantorum virorum testimonia? Clangat tuba Evangelica, filius tonitrui, quem Jesus amavit plurimum, qui de pectore Salvatoris doctrinarum fluenta potavit (Joan. 21): Presbyter, Electae dominae et filiis ejus, quos ego diligo in veritate (2. Joan. 1) . Et in alia Epistola: Presbyter, Gaio carissimo, quem ego diligo in veritate (3. Joan. 1) . Quod autem postea unus electus est, qui caeteris praeponeretur, in schismatis remedium factum est: ne unusquisque ad se trahens Christi Ecclesiam rumperet. Nam et Alexandriae a Marco Evangelista usque ad Heraclam et Dionysium Episcopos, Presbyteri semper unum",
          "candidate_score": 0.635286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ; im Range folgte der Prädikant unmittelbar dem Pfarrer . Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024",
          "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,",
          "candidate_score": 0.634043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1994",
          "psc_text": "veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id",
          "candidate_score": 0.629946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_849",
          "psc_text": "quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta pecunia, ut perspicue intelligi datur, vel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, compilatis chartis ejus et sumptibus, Judas factus est proditor: deditque adversariis latrandi contra me occasionem, ut inter imperitos concionentur, me falsarium, me verbum non expressisse de verbo: pro honorabili dixisse carissimum, et maligna interpretatione, quod nefas dictu sit, αἰδεσιμώτατον Παππαν, noluisse transferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis",
          "candidate_score": 0.629434,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_13_15",
          "bdc_text": "«Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium . »Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129",
          "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in",
          "candidate_score": 0.627269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1425",
          "psc_text": "etiam de Tomis in Apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inveniantur in Graeco, ita elimavit omnia, interpretando, atque purgavit, ut nihil in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveniat. Hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae viribus, disciplinae tamen regulis in quantum possumus sequimur, observantes scilicet, ne [al. ut ] ea quae in libris Origenis a seipso discrepantia inveniuntur atque contraria, proferamus. Cujus diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilianus pro libris ipsius Origenis 510 scripsit, edidimus, brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab Haereticis et malevolis libros ejus ostendimus: et istos praecipue, quos nunc exigis ut interpreter, id est, περί Ἀρχῶν, quod de principiis, vel de principatibus [al. potestatibus ], dici potest, qui sunt revera alias et obscurissimi et difficillimi. De rebus enim ibi talibus disputat, in quibus Philosophi omni sua aetate consumpta, nihil",
          "candidate_score": 0.625008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_33",
          "bdc_text": "neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2795",
          "psc_text": "erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis, quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi: unus est enim magister vester, Christus (Matth. 23. 8) . Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro, nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum, nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. A quocumque enim verum illo donante dicitur, qui est ipsa veritas. Quod si ideo adhuc ista nescimus, et ea neque orando, neque legendo, neque cogitando et ratiocinando invenire potuimus, ut probemus non solum indoctos quanta caritate doceamus, verum a doctis etiam quanta humilitate discamus? » 10. « Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus, fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata 1004 peccati:",
          "candidate_score": 0.623317,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2091",
          "psc_text": "non potuisse negligere, quam mendaciter aliquid in sua epistola posuisse. Et si hoc non in epistola qualibet, quanto magis in illa, in qua praelocutus ait: Quae autem scribo 765 vobis, ecce coram Deo quia non mentior? » 8. « Ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum, quem mentitum esse non credo (Gal. 1. 20): et ideo non recte agebat hoc Petrus. Erat enim contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, sine illis veteribus sacramentis salvos se esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae, qui ex Circumcisione crediderant. Contra quos Paulus perseveranter acriterque confligit. Ipsum vero Paulum non ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit (Act. 16. 1), vel Cenchreis votum persolvit (Act. 18. 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari (Act.",
          "candidate_score": 0.621249,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1486",
          "psc_text": "persequuntur vos (Luc. 6; Matth. 5). Amo carnem castam, virginem, jejunantem: amo carnis non opera, sed substantiam: amo carnem, quae judicandam se esse novit: amo illam, quae pro Christo in martyrio caeditur, laniatur, exuritur. 10. An corrupti Origenis libri? --Illud vero, quod asserunt, a quibusdam haereticis et malevolis hominibus libros ejus esse violatos, quam ineptum sit, hinc probari potest. Quis prudentior, doctior, eloquentior Eusebio, et Didymo, assertoribus Origenis, inveniri potest? quorum alter sex voluminibus τῆς ἀπολογίας ita eum, ut se, sensisse confirmat: alter sic ejus errores nititur excusare, ut tamen illius esse fateatur; non scriptum negans, sed sensum scribentis edisserens. Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et",
          "candidate_score": 0.620375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2556",
          "psc_text": "promiserat, codicem reddidit. Eademque temeritate, et (ut levius dicam) ineptia, quod male surripuerat, pejus aliis credidit. Et quia difficile grandes libri de 917 rebus mysticis disputantes, notarum possunt servare compendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur; ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque, et sensu careant. Quamobrem petis, Avite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum, et nulli alii traditum, a supradicto fratre perverse editum est. 2. Accipe igitur quod petisti: sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima, et juxta sermonem Domini, inter scorpiones, et colubros incedendum (Luc. 10), ut est illud statim in primo volumine: Christum Filium Dei non natum esse, sed factum: Deum Patrem per naturam invisibilem, etiam a Filio non videri. Filium, qui sit imago invisibilis Patris, comparatum Patri, non esse veritatem: apud nos autem qui Dei omnipotentis non possumus recipere veritatem, imaginariam veritatem videri;",
          "candidate_score": 0.619433,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2749",
          "psc_text": "vitia reputari [al. deputari ]. Unde et unus de septem sapientibus, ne quid, ait, nimis. Quod tam celebre factum est, ut comico quoque versu expressunt sit. Sic debes jejunare, ut non palpites, et respirare vix possis, et comitum tuarum, vel porteris, vel traharis manibus; sed ut fracto corporis appetitu, nec in lectione, nec in Psalmis, nec in vigiliis solito quid minus facias. Jejunium non perfecta virtus, sed caeterarum virtutum fundamentum est; et sanctificatio atque pudicitia, sine qua nemo videbit Deum, gradus praebet ad summa scandentibus, nec tamen si sola fuerit, virginem poterit coronare. Legamus Evangelium sapientium et stultarum virginum; quarum aliae cubiculum sponsi ingrediuntur: aliae bonorum operum oleum non habentes, exstinctis lampadibus excluduntur (Matth. 25). Latus est super jejuniis campus, in quo et nos saepe cucurrimus, et multorum proprii habentur libri, ad quorum te mittimus lectionem, ut discas quid boni habeat continentia, et quid e contrario mali, saturitas. 12. Imitare",
          "candidate_score": 0.618419,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.616149,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_8",
          "bdc_text": "Bremgarten war auch Sitz eines Ruralkapitels , zu dem mehrere Pfarreien des Frei- und Kelleramtes gehörten. ( Siehe Eugen Bürgisser , Geschichte der Stadt Bremgarten im Mittelalter .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025",
          "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,",
          "candidate_score": 0.606821,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1",
      "max_score": 0.687627,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_0",
          "psc_text": "CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breniantebreuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore EXPLICIT TESTIMONIORVM (add. m. 2: Liber beati augusti contra donatistas et ydola. Item liber cypriani epi ac martyris de sacramentis XPI) ENCIPIT AD QTTRINTM A, INCIPIT AD QVTEINTM LIBER (LIBER cm. M) PRijrvs LM, Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27:",
          "candidate_score": 0.687627,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1",
          "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis",
          "candidate_score": 0.664218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1",
          "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis",
          "candidate_score": 0.642278,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_0",
          "psc_text": "CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breniantebreuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore EXPLICIT TESTIMONIORVM (add. m. 2: Liber beati augusti contra donatistas et ydola. Item liber cypriani epi ac martyris de sacramentis XPI) ENCIPIT AD QTTRINTM A, INCIPIT AD QVTEINTM LIBER (LIBER cm. M) PRijrvs LM, Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27:",
          "candidate_score": 0.640038,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1",
          "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis",
          "candidate_score": 0.608252,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf051",
      "work_id": "054_Leo-I_Epistolae",
      "max_score": 0.687209,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1174",
          "psc_text": "meum Lucianum episcopum talia et ad gloriam vestram, et ad Constantinopolitanum episcopum scripta direxerim, quae evidenter ostenderent me ea quae de fide catholica in praedicta synodo definita fuerant approbare. Sed quia in eisdem litteris ea 1203 quae per occasionem synodi male sunt attentata, reprehenderam, maluit praedictus antistes meam gratulationem tacere, quam suum ambitum publicare. Mihi autem multum fiduciae, Deo per vos operante, collatum est, quod probasse vos observantiam meam de custodia canonum paternorum, pietatis vestrae affatibus indicastis. Et merito geminatur gaudium meum, cum vobis religiosissime placere cognosco, ut et fides Nicaena suam teneat firmitatem, et privilegia Ecclesiarum illibata permaneant. CAP. II. Quamvis autem de praeclaro fidei vestrae opere nihil vestra pietas indicarit, mihi tamen per veneratorem una mecum specialiter vestrum, fratrem meum Julianum episcopum innotuisse significo, quam pio dignati fueritis responso imperitorum monachorum animos et cohibere pariter et docere: ut, si illos non penitus deseruit divina miseratio, sentiant se et",
          "candidate_score": 0.687209,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1175",
          "psc_text": "II. Quamvis autem de praeclaro fidei vestrae opere nihil vestra pietas indicarit, mihi tamen per veneratorem una mecum specialiter vestrum, fratrem meum Julianum episcopum innotuisse significo, quam pio dignati fueritis responso imperitorum monachorum animos et cohibere pariter et docere: ut, si illos non penitus deseruit divina miseratio, sentiant se et didicisse quod credant, et agnovisse quod timeant. Quia vero omnibus modis obediendum est pietatis vestrae religiosissimae voluntati, constitutionibus synodalibus, quae mihi de confirmatione fidei catholicae, et de haereticorum 1205 damnatione placuerunt, libens adjeci sententiam meam; quae ut ad notitiam omnium sacerdotum Ecclesiarumque perveniat, vestrae clementiae praeceptio ordinare dignabitur. Affuturam credo et spero gratiam Dei, quae tam sanctam tanti principis curam plenissimum desiderii sui fructum faciat obtinere, ut omnibus dissentiendi occasionibus amputatis, apostolicae ubique doctrinae pax regnet et veritas. Fratri autem meo Juliano episcopo noverit vestra clementia hoc me proprie delegasse, ut quidquid illic ad custodiam fidei pertinere probaverit, meo nomine",
          "candidate_score": 0.680881,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_461",
          "psc_text": "Eutychen epistolas esse evidenter ostendit stylus, qui aliis Leonis Operibus similis, a stylo Operum Prosperi apertissime discrepat. Neque harum epistolarum auctor astrui potest Prosper, quin auctor simul dicatur caeterorum omnium Leonis Operum, ita ut ab initio ejus pontificatus usque ad finem omnes ejus non tam epistolas quam sermones scripserit, et eo quidem stylo, qui a suorum Operum stylo differret: quod sane incredibile dictu est, nec Gennadii textus, nec vulgata apud Gallos opinio prodidit; immo nec ipse Antelmius, quoad sermones, ausus est affirmare, ut patet ex eadem epist. 2, n. 40. Solum dici potest S. Prosper in has adversus Eutychen epistolas, quae peculiare Scripturarum et verborum studium exigebant, aliquid diligentiae ac subsidii contulisse; ex quo aliqui eas ab ipso dictatas crediderunt, et in Gallicani scriptoris gloriam apud Gallos vulgarunt. 6. Quantum porro intersit, ut tam celebris dogmatica epistola emendatissima, quoad fieri potest, edatur, cum per se satis intelligitur, tum vero demonstrant",
          "candidate_score": 0.676269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72",
          "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus",
          "candidate_score": 0.674712,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459",
          "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,",
          "candidate_score": 0.673591,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "aliquid tale contigerit. Solum in annotationibus indicare licebit verba quae vel supplenda videntur, vel Leonis mentem aperient, ut ne tamen ea huic epistolae ab eodem inserta affirmare possimus. Ita solutae sunt vel omnes, vel saltem praecipuae difficultates, quae contra hanc epistolam opponebantur, adeo ut vel ex hoc de ejus germanitate nihil sit ambigendum. 7. In ea vero quaestione, cur duae tam similes epistolae ad eumdem imperatorem traditae fuerint, Quesnellus suspicatus est epistolam 43 forsitan esse exemplar epistolae 44, quod nonnullis mutatis S. Leo miserit ad Pulcheriam Augustam; nam in epist. 45 ad eamdem scribens, ejusmodi exemplar se ad ipsam mittere testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae,",
          "candidate_score": 0.673268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459",
          "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,",
          "candidate_score": 0.670766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644",
          "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita",
          "candidate_score": 0.669011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_407",
          "psc_text": "epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem evanescet difficultas, si utriusque editionis originem detegamus. Id ex observatione quamplurium codicum ac ex discrimine collectionum quas diligenter expendimus, nobis innotuit. 2. Editio decurtata, quae sola invenitur in Leonis codicibus et in plerisque collectionibus, ex collectione Hispanica proficiscitur: nam ex Hispanica haec mutila editio, quae terminat in verbis, His omnibus respondi, frater, litteris tuis, manavit in Isidorianam, ex Isidoriana autem, quae frequentior et magis obvia fuit, in collectiones 11, 12, 21 et 23, quarum auctores cum transcripserint quotquot Leonis epistolas in Isidoriana collectione reperere, transcripserunt etiam S. Petri Chrysologi epistolam, quemadmodum inter Leoninas in eadem collectione, sicut et in Hispanica,",
          "candidate_score": 0.668505,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "aliquid tale contigerit. Solum in annotationibus indicare licebit verba quae vel supplenda videntur, vel Leonis mentem aperient, ut ne tamen ea huic epistolae ab eodem inserta affirmare possimus. Ita solutae sunt vel omnes, vel saltem praecipuae difficultates, quae contra hanc epistolam opponebantur, adeo ut vel ex hoc de ejus germanitate nihil sit ambigendum. 7. In ea vero quaestione, cur duae tam similes epistolae ad eumdem imperatorem traditae fuerint, Quesnellus suspicatus est epistolam 43 forsitan esse exemplar epistolae 44, quod nonnullis mutatis S. Leo miserit ad Pulcheriam Augustam; nam in epist. 45 ad eamdem scribens, ejusmodi exemplar se ad ipsam mittere testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae,",
          "candidate_score": 0.667644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459",
          "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,",
          "candidate_score": 0.667334,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_406",
          "psc_text": "cognitis judicari. Ad praedictum autem episcopum litteras dedi, quibus mihi displicere cognosceret quod ea quae in tanta causa gesta fuerant etiam nunc silentio detineret, cum studere debuerit primitus nobis cuncta reserare: quem credimus vel post admonitionem omnia ad nostram notitiam relaturum; ut in lucem ductis his quae adhuc videntur occulta, id quod evangelicae et apostolicae doctrinae convenit judicetur. Data XII kalendarum Martii, Asturio et Protogene viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN SEQUENTEM EPISTOLAM. 1. Duae litterarum S. Petri Chrysologi ad Eutychem Latinae editiones prodiere: altera, quae unicum seu primum tantum caput exhibet; altera, quae duo capitula complectitur. Quesnellus cum hanc prolixiorem epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem",
          "candidate_score": 0.665943,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_407",
          "psc_text": "epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem evanescet difficultas, si utriusque editionis originem detegamus. Id ex observatione quamplurium codicum ac ex discrimine collectionum quas diligenter expendimus, nobis innotuit. 2. Editio decurtata, quae sola invenitur in Leonis codicibus et in plerisque collectionibus, ex collectione Hispanica proficiscitur: nam ex Hispanica haec mutila editio, quae terminat in verbis, His omnibus respondi, frater, litteris tuis, manavit in Isidorianam, ex Isidoriana autem, quae frequentior et magis obvia fuit, in collectiones 11, 12, 21 et 23, quarum auctores cum transcripserint quotquot Leonis epistolas in Isidoriana collectione reperere, transcripserunt etiam S. Petri Chrysologi epistolam, quemadmodum inter Leoninas in eadem collectione, sicut et in Hispanica,",
          "candidate_score": 0.662924,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364",
          "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione",
          "candidate_score": 0.662363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421",
          "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.",
          "candidate_score": 0.661686,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644",
          "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita",
          "candidate_score": 0.660583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_415",
          "psc_text": "principiorum scrutator, quod ad opus illius De Principiis refertur; in Graeco autem nomen principiorum reddendum τῶν ἀρχῶν, redditum fuit τῶν παλαιῶν antiquorum, quod interpretem Chrysologi mentem minus assecutum ostendit. E contra insecundo capite etsi Graeca versio alicubi difficultatem injicit; planior tamen est multo quam textus Latinus, adeo ut hic e Graeco perperam scripto vel lecto redditus appareat; ac ex Graeco nonnumquam explicandus sit, ut in annotationibus observabitur: quod profecto non originalis Latini, sed interpretationis indicium est. 5. Hoc quidem secundum caput, quo Eutychetis epistolae directe respondetur, potissimum est; ita ut Chrysologum Eutychi de Flaviani judicio querimoniam moventi, et ejusdem subsidium imploranti, solo priori capite generalia continente, quod et omni finali formula caret, respondisse incredibile sit. Probabile vero nobis est prioris capitis studiosius elaborati manuscriptum exemplar apud Chrysologum superfuisse, quemadmodum iis accidit quae diligentiori cura scribimus; ex hoc autem exemplo alia subinde fuisse transcripta, quae in manus Latini interpretis concilii Chalcedonensis,",
          "candidate_score": 0.659448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20_22",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "aliquid tale contigerit. Solum in annotationibus indicare licebit verba quae vel supplenda videntur, vel Leonis mentem aperient, ut ne tamen ea huic epistolae ab eodem inserta affirmare possimus. Ita solutae sunt vel omnes, vel saltem praecipuae difficultates, quae contra hanc epistolam opponebantur, adeo ut vel ex hoc de ejus germanitate nihil sit ambigendum. 7. In ea vero quaestione, cur duae tam similes epistolae ad eumdem imperatorem traditae fuerint, Quesnellus suspicatus est epistolam 43 forsitan esse exemplar epistolae 44, quod nonnullis mutatis S. Leo miserit ad Pulcheriam Augustam; nam in epist. 45 ad eamdem scribens, ejusmodi exemplar se ad ipsam mittere testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae,",
          "candidate_score": 0.658364,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26_28",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_787",
          "psc_text": "Dei Filio verum et nostrae naturae hominem negant esse susceptum, omnesque ejus corporeas actiones simulatorii volunt fuisse phantasmatis. Cui impietati ne in aliquo praeberetis assensum, jam per filium meum Epiphanium et Dionysium Romanae Ecclesiae notarium cohortatoria ad dilectionem vestram scripta direximus, quibus confirmationem quam expetistis ultro praebuimus: ut nos paternam vobis curam non dubitetis impendere, ac modis omnibus laborare ut, auxiliante misericordia Dei, omnia quae ab imperitis et insipientibus excitata sunt scandala destruantur. Nec quisquam sibi audeat de sacerdotali honore blandiri, qui potuerit in exsecrandi sensus impietate convinci. NAM SI VIX in laicis tolerabilis videtur inscitia, quanto magis in eis qui praesunt, nec excusatione est digna nec venia: maxime cum etiam defendere perversarum opinionum commenta praesumunt, et in consensum suum aut terrore aut gratia instabiles quosque traducunt? CAP. II. Spernantur hujusmodi a sanctis membris corporis Christi, neque sibi catholica libertas infidelium jugum patiatur imponi. Extra donum enim divinae gratiae et",
          "candidate_score": 0.653556,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72",
          "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus",
          "candidate_score": 0.649761,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_407",
          "psc_text": "epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem evanescet difficultas, si utriusque editionis originem detegamus. Id ex observatione quamplurium codicum ac ex discrimine collectionum quas diligenter expendimus, nobis innotuit. 2. Editio decurtata, quae sola invenitur in Leonis codicibus et in plerisque collectionibus, ex collectione Hispanica proficiscitur: nam ex Hispanica haec mutila editio, quae terminat in verbis, His omnibus respondi, frater, litteris tuis, manavit in Isidorianam, ex Isidoriana autem, quae frequentior et magis obvia fuit, in collectiones 11, 12, 21 et 23, quarum auctores cum transcripserint quotquot Leonis epistolas in Isidoriana collectione reperere, transcripserunt etiam S. Petri Chrysologi epistolam, quemadmodum inter Leoninas in eadem collectione, sicut et in Hispanica,",
          "candidate_score": 0.648644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421",
          "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.",
          "candidate_score": 0.644291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_418",
          "psc_text": "sententiam nos pariter transivimus lib. II Observationum in card. Norisii Opera, c. 7, num. 2. Nunc aliam sententiam inducere cogimur. Omnes enim ex una parte assentiuntur, et S. Petrum Chrysologum his litteris respondere epistolae Eutychis, et Eutychem eodem tempore quo ad Leonem scripsit, etiam ad Chrysologum dedisse litteras, quibus eum quoque adversus Flaviani sententiam citissime praeoccuparet. Ex alia autem parte certum est Leonem Februario mense anni 449 Eutychis epistolam accepisse, et hac de causa eodem mense rescripsisse epistolas 23 ac 24. Plures conjecturas cum Quesnello exquirere, ut longioris dilationis causae in responsione Chrysologi afferantur, opus non est. Etenim prima occasione hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id",
          "candidate_score": 0.643212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_538",
          "psc_text": "καὶ συνεπισκόπῳ Φλαυιανῷ, σαφέστερον τὰ ἀπεσταλμένα γράμματα περιέχει. ADMONITIO IN EPISTOLAS SEQUENTES XXX ET XXXI. 1. Etsi duae quae ad Pulcheriam eadem die ac de eadem re scriptae inveniuntur epistolae, aliquot non tam sententiis quam verbis sint plane similes, in multis nihilominus discrepant inter se, et altera ob insertas additiones est longe prolixior. Styli autem ratio et codicum atque collectionum antiquarum auctoritas, quibus utraque fulcitur, nequaquam sinunt ut alterutra alii quam Leoni tribuatur. Exemplaria tum Latina, tum Graeca antiquissimae collectionis 17 Chalcedonensis, et Ratisponensis collectio 19, praeter collectionem duodecimam et vigesimam secundam, primam epistolam satis vindicant; codices vero collectionum 2, 5, 11, 12, 13, 18, 20, 21, 22, 23 et 24, cum exemplo Sichardi, et peculiari ms. Vat. Reginae 293, alteram tuentur. Cur autem eodem die duae ejusmodi epistolae ad Pulcheriam traditae fuerint, et quae prius, quae autem posterius scripta censenda sit, curiosius inquiri potest, quam ulla satis tuta ratione",
          "candidate_score": 0.641514,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_537",
          "psc_text": "καὶ ἰσχύοντας αὐτὸν εἰς τὴν τοῦ δικαίου καὶ ἀγαθοῦ μεταγαγεῖν διάθεσιν· ἵν' ὅτι περ ἀμφιβάλλεσθαι οὐ δύναται, ὁποῖόν τι τυγχάνει τῆς τῶν χριστιανῶν ὁμολογίας τὸ ἀκέραιον, καὶ πάσης τῆς πλάνης τὸ φαῦλον καταδικασθείη, καὶ, εἰ ἀνανήψειεν, ὃς πεπλάνηται, ὑπὲρ συγγνώμης παρακαλέσων, τὴν τῶν ἐπισκόπων αὐτῷ βοήθειαν ἐπικουρῆσαι. Ἐπείπερ ἐν τῷ ἑαυτοῦ λιβέλλῳ τῷ πρὸς ἡμᾶς ἀποσταλέντι καὶ τοῦτο ἑαυτῶ πρὸς τὸ ἀξιωθῆναι συγγνώμης ἐφύλαξεν, ἐπαγγελλόμενος ἑαυτὸν διορθοῦν, εἴ τι δ' ἂν ἡ ἡμετέρα γνώμη περὶ τούτων, περὶ ὧν κακῶς ᾔσθετο, ἀποδοκιμάσειεν. Τί δὲ ἡ καθολικὴ Ἐκκλησία καθόλου περὶ τοῦ θείου μυστηρίου τῆς Δεσποτικῆς σαρκώσεως πιστεύει, καὶ διδάσκει, τῷ ἀδελφῷ ἡμῶν, καὶ συνεπισκόπῳ Φλαυιανῷ, σαφέστερον τὰ ἀπεσταλμένα γράμματα περιέχει. ADMONITIO IN EPISTOLAS SEQUENTES XXX ET XXXI. 1. Etsi duae quae ad Pulcheriam eadem die ac de eadem re scriptae inveniuntur epistolae, aliquot non tam sententiis quam verbis sint plane similes, in multis nihilominus discrepant inter se, et altera ob insertas additiones",
          "candidate_score": 0.639783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_73",
          "psc_text": "in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus quidam reperisset agentes de Paschate, de eodem Paschate utrasque agere credidit: et idcirco epistolae ad Africanos, quam ex Dionysio primum descripsit, paucis verbis suo arbitrio immutatis, alteram, quae Bedae temporibus integra legebatur, initio praetermisso, subjecit atque inseruit; quae cum denuntiet diem Paschatis anni 444, eidem diei accommodata fuit a librario dies designata in priori ad Africanos epistola, nimirum IX kal. Maii. Hinc Bucherius non duas, sed unam epistolam habuit totum hoc documentum, eodemque credidit sermonem esse de solo Paschate ann. 444. 3. Sed si conferatur prima hujus pars cum Cyrilli epistola ad Africanos, quae a Dionysio conservata est, eadem reperientur",
          "candidate_score": 0.638524,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_2_4",
          "bdc_text": "HBLS II 347 ff) . - Das Pfarramt Bremgarten war eine Elektivpfründe : die Gemeinde besaß das ius eligendi , Schulthei ß und Rat das ius praesentandi .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_824",
          "psc_text": "quod qui nunc legationis officio fraudamur, gratiarum postea referendarum per nosmetipsos actione fungemur. 998 EPISTOLA LXVI. SANCTI LEONIS PAPAE AD PRAECEDENTES COMPROVINCIALIUM EPISCOPORUM METROPOLIS ARELATENSIS PRECES RESPONDENTIS. SYNOPSIS. Sententiam suam S. Leo interponit super antiqua controversia inter Arelatensem et Viennensem Ecclesias, et cuique suos limites assignat. Dilectissimis fratribus, CONSTANTINO, ARMENTARIO, AUDENTIO, SEVERIANO, VALERIANO, URSO, STEPHANO, NECTARIO, CONSTANTIO, MAXIMO, ASCLEPIO, THEODORO, JUSTO, INGENUO, AUGUSTALI, SUPERVENTORI, YNANTIO, FONTEIO, PALLADIO, LEO papa. CAP. I. Lectis dilectionis vestrae litteris, quas ad nos filii nostri Petronius presbyter et Regulus diaconus detulerunt, quam benevolum fratri et coepiscopo nostro Ravennio impendatis affectum evidenter agnovimus: siquidem postulatis ut ei quod decessor ipsius merito nimiae praesumptionis amiserat, reformetur. Sed petitionem fraternitatis vestrae Viennensis episcopus, missis litteris et legatis, sua suggestione praevenerat, conquerens Arelatensem episcopum ordinationem sibi Vasensis antistitis usurpasse. Cum itaque nobis ita et paternarum reverentia sanctionum, et omnium vestrum servanda sit gratia, ut in Ecclesiarum privilegiis nihil convelli,",
          "candidate_score": 0.637735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_2_4",
          "bdc_text": "HBLS II 347 ff) . - Das Pfarramt Bremgarten war eine Elektivpfründe : die Gemeinde besaß das ius eligendi , Schulthei ß und Rat das ius praesentandi .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_554",
          "psc_text": "dispositioni, qua episcopale concilium voluit congregari, nostra videretur praesentia defuisse, fratres meos Julium episcopum, Renatum presbyterum, et filium meum Hilarum diaconem misi, qui vicem praesentiae meae implere sufficerent. Sed ei, qui in errore est, melius consuletur, si ubi desipuit, ibidem resipiscat; et ubi damnationem meruit, illic indulgentiam consequatur. Data idibus Junii, Asturio et Protogene viris clarissimis consulibus. 848 Τῇ ἐνδοξοτάτῇ, καὶ φιλανθρωποτάτῃ θυγατρὶ Πουλχερίᾳ, Λέων ἐπίσκοπος Ὅσην πεποίθησιν περὶ τῆς πίστεως τῆς ὑμετέρας φιλανθρωπίας ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία ὀφείλει ἐπαγγέλλεσθαι, πολλαῖς πολλάκις διδασκαλίαις ἐπεδείξαμεν. Τοῦτο τοῦ ἁγίου πνεύματος διδάσκοντος μεμαθήκατε. Τούτῳ τὴν ὑμετέραν ἐξουσίαν ὑπετάξατε. Διὰ ταύτηςτῆς δωρεᾶς, καὶ τῆς ἐκδικίας βασιλεύετε. Ὅθεν ἐπείπερ κατὰ τῆς ἀκεραίου πίστεως τῶν Χριστιανῶν διχόνοιάν τινα ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τῇ κατὰ Κωνσταντινούπολιν Εὐτυχοῦς αὐθεντοῦντος γεγενῆσθαι, τοῦ ἀδελφοῦ μου, καὶ συνεπισκόπου Φλαυιανοῦ διὰ τῆς ἀναφορᾶς ἔγνων, καθὼς καὶ πάσης τῆς ὑποθέσεως τὸ εἶδος τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ συνόδῳ δείκνυσιν, ἄξιόν ἐστι τῆς ὑμετέρας δόξης τὴν",
          "candidate_score": 0.636946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_368",
          "psc_text": "eamdem Flaviani epistolam se jam tunc accepisse indicat, cum scripsit epistolam 27, datam die 21 Maii anni ejusdem. Si epistola Flaviani sub hunc diem accepta valde erat sera; ergo multo ante scripta fuerat. Haec de primis Flaviani litteris procul dubio intelligenda sunt. Rursum epistola 36 ad eumdem Flavianum, data XII vel XV kal. Julii anni ejusdem aliae hujus litterae tunc acceptae una cum gestis nominantur sic: Litteras tuae dilectionis accepi cum gestis, quae apud vos de fidei quaestione confecta sunt. Haec de secundis litteris ejusdem Flaviani, quibus acta in Eutychem aeque ac primis annexa fuerant. Porro in hac epistola 36 respici epistolam 26, Flaviani, ex eo manifestum sit, quod Flavianus ep. 26, c. 2, sperare se dicit, remotum iri synodum, quae futura vulgabatur: Leo autem huic articulo respondens epistola 36, concilium impediri non posse significat. Igitur epistola 26, Flaviani secunda est, epistola autem 22, prima, ac paulo post Constantinopolitanam synodum",
          "candidate_score": 0.63682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459",
          "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,",
          "candidate_score": 0.636629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_415",
          "psc_text": "principiorum scrutator, quod ad opus illius De Principiis refertur; in Graeco autem nomen principiorum reddendum τῶν ἀρχῶν, redditum fuit τῶν παλαιῶν antiquorum, quod interpretem Chrysologi mentem minus assecutum ostendit. E contra insecundo capite etsi Graeca versio alicubi difficultatem injicit; planior tamen est multo quam textus Latinus, adeo ut hic e Graeco perperam scripto vel lecto redditus appareat; ac ex Graeco nonnumquam explicandus sit, ut in annotationibus observabitur: quod profecto non originalis Latini, sed interpretationis indicium est. 5. Hoc quidem secundum caput, quo Eutychetis epistolae directe respondetur, potissimum est; ita ut Chrysologum Eutychi de Flaviani judicio querimoniam moventi, et ejusdem subsidium imploranti, solo priori capite generalia continente, quod et omni finali formula caret, respondisse incredibile sit. Probabile vero nobis est prioris capitis studiosius elaborati manuscriptum exemplar apud Chrysologum superfuisse, quemadmodum iis accidit quae diligentiori cura scribimus; ex hoc autem exemplo alia subinde fuisse transcripta, quae in manus Latini interpretis concilii Chalcedonensis,",
          "candidate_score": 0.636499,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_30_32",
          "bdc_text": "herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ;",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_406",
          "psc_text": "cognitis judicari. Ad praedictum autem episcopum litteras dedi, quibus mihi displicere cognosceret quod ea quae in tanta causa gesta fuerant etiam nunc silentio detineret, cum studere debuerit primitus nobis cuncta reserare: quem credimus vel post admonitionem omnia ad nostram notitiam relaturum; ut in lucem ductis his quae adhuc videntur occulta, id quod evangelicae et apostolicae doctrinae convenit judicetur. Data XII kalendarum Martii, Asturio et Protogene viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN SEQUENTEM EPISTOLAM. 1. Duae litterarum S. Petri Chrysologi ad Eutychem Latinae editiones prodiere: altera, quae unicum seu primum tantum caput exhibet; altera, quae duo capitula complectitur. Quesnellus cum hanc prolixiorem epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem",
          "candidate_score": 0.636398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_35",
          "bdc_text": "Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1298",
          "psc_text": "perficiens, vespere sabbati lucescente Dominico resurrexit a mortuis. In quo die lunam XVII primi mensis juxta Hebraeos exstitisse manifestum est. Nos ergo Christiani non solum XIV lunam in Pascha requirimus (hoc enim Judaei facientes sine festivitate sunt), sed etiam Resurrectionis diem Redemptoris nostri, qui est XVII luna praefati primi mensis novorum, sollicitius observamus. Quod si eodem modo plenilunium semper occurreret quinta sabbatorum, quando Salvator pascha cum discipulis manducavit, omne tolleretur ambiguum. Quia vero lunae circulus ad solis cursum inaequalis est, et XIV luna paschalis in die Dominico saepe contingit, non est autem possibile tunc festum celebrare, sed nec pridie, sabbato, luna XIII jejunium solvere, in septimanam 1267 sequentem differendum est. Maxime cum habeamus intra eam XV lunam, quando, sicut scripsit Apostolus, Pascha nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; XIV namque luna primi mensis, juxta Hebraeos, ut superius dictum est, Jesus pascha typicum manducavit; sequenti vero sexta feria",
          "candidate_score": 0.63387,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_13_15",
          "bdc_text": "«Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium . »Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1329",
          "psc_text": "epistolae credidi copulandum, ut de eo quod pietatem 1283 vestram prioribus petii litteris, deprecarer, ut oeconomos Constantinopolitanae Ecclesiae novo exemplo, et praecipue pietatis vestrae temporibus, a publicis judicibus non sinatis audiri; et hanc quoque injuriam sacris removeatis ordinibus; sed rationes Ecclesiae secundum traditum morem sacerdotali examine jubeatis inquiri. Datum quarto kalendas Junii, Aetio et Studio viris clarissimis consulibus. EPISTOLA CXXXVIII. AD EPISCOPOS GALLIARUM ET HISPANIARUM De Paschate. SYNOPSIS. Hanc formatam paschalis diei indicem ad Gallicanos episcopos mittit, per eosdem ad Hispaniarum Ecclesias transmittendam; ubi et controversiae status exponitur. Dilectissimis fratribus universis episcopis catholicis per Gallias et Hispanias constitutis, LEO Romae episcopus. Cum in omnibus divinorum praeceptorum regulis exsequendis sacerdotalem observantiam oporteat esse concordem, maxime nobis et principaliter providendum est, 1284 ne in paschalis festi die, vel ignorantia, vel praesumptio peccatum diversitatis incurrat. Unde quia tempus sacratissimae solemnitatis ita dispositos habet limites suos, ut salutare sacramentum nunc citius, nunc tardius oporteat",
          "candidate_score": 0.633718,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_34_36",
          "bdc_text": "Valeat in domino paternitas tua . Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 . Heimrychus Bullingerus tuus , si modo meus esse pergas .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1003",
          "psc_text": "episcopus Germaniciae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. JOSEPHUS episcopus Iliopolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime et sanctissime pater. CALOGERUS episcopus Claudiopolis. Valere me ora, Deo amantissime pater. Et subscripsi per Euphrosynum diaconem. HERACLIUS misericordia Dei episcopus Comanorum. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. 1105 IBAS episcopus Edessenae metropolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. SOPHRONIUS episcopus Constantinae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. URANIUS episcopus Emissae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. EUSEBIUS episcopus Dorylaei. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. AETHERIUS episcopus Smyrnae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. ZENOBIUS episcopus. Ut supra. THOMAS episcopus Theodosiopolis. Valere me in Domino, amantissime pater. SABAS episcopus Palti. Valere me in Domino, Deo, amantissime pater. Subscribens per Patricium episcopum. PATRICIUS episcopus Neocaesareae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. RINUS gratia Dei episcopus Junopolis.",
          "candidate_score": 0.63328,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_192",
          "psc_text": "scripserit. 14. P. Coustantius discrimen illud, quod memoravimus in Gelasii epistola ad Dardanos, quae in aliis codicibus brevior, in aliis prolixior est, ex eo pendere credidit, quod eadem illa epistola sub duplici forma ab ipsomet Gelasio prodierit; idemque postea Hormisdae et Gregorio, antea vero Leoni nostro evenisse opinatus est. Lege Vindic. veter. codd. confirmat. cap. 13, pag. 713. Id huic epistolae contigisse ex antea observatis probabilissimum nobis est. S. Leo scripserat, ut videtur, prima manu epistolam, qualis dabitur ex mss. editionis decurtatae; et ex hoc exemplo olim edito vel invento hanc epistolam sumpserunt auctores collectionum ejusdem editionis. Posteriori vero manu, cum forte supervenisset aliquid novi, ex. gr., causa Restituti episcopi, quem nunc, quasi post illa quae Potentius retulerat, conquestum tradit cap. 10 S. pontifex exscribens eamdem epistolam, nonnulla aliis verbis exposuit, quaedam autem pro novitate causae adjecit. Ita etiam epistolas 30 et 31, quae partim eisdem, partim diversis verbis eadem",
          "candidate_score": 0.632474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_13",
          "psc_text": "has litteras in iisdem exemplaribus, ex quibus antiqui collectores illas descripserunt, simul inventas fuisse; adeo ut dubitari de una nequeat, quin dubitetur de altera; et si quidem de epistola prima dubitandum non est, neque de secunda dubitari possit. 11. Epistola ad Januarium 18 luculentissime defendi potest sola auctoritate Dionysii, quem paulo post Leonem ex authenticis exemplaribus suam collectionem Romae lucubrasse certissimum est, unde nihil supposititium attulit. Quis sine evidentibus argumentis, quae sane nulla sunt, hanc epistolam ab eo, ut vidimus, insertam accusare audeat? Sed Dionysianae auctoritati additur alia aequalis antiquitatis collectio, nimirum 5 Quesnelliana, quae ex alio fonte dimanat, uti optime animadvertit P. Coustantius in praefat. ad epist. Rom. pontif. n. 87, pag. 78. Hic pariter collector alia in regione Leoninas epistolas colligens, cum in caeteris omnibus sincera exemplaria nactus sit, de exemplari quoque hujus epistolae, quod licet e Dionysio non prodeat, concinit tamen cum Dionysiano, dubitare non licet. Adde",
          "candidate_score": 0.631492,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_35",
          "bdc_text": "Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1304",
          "psc_text": "enim in XIII luna comeditur 1270 Pascha. Unde quia XXII die mensis Pharmuthi, qui est XV kalend. Maiar., Dominico die XIV luna contingit, non autem convenit die Dominico jejunare, quia hoc Manichaeorum est proprium, consequens est in proximam tendere septimanam, intra quam, ut diximus, habemus et XV lunam, quando crucifixus est Dominus et XVI lunam, simul et XVII, quando resurrexit a mortuis: ita ut XXVIII die mensis Pharmuthi, qui est IX kalend. Maiar., vespere sabbati jejunia pro more solvamus, et sequenti Dominico, XXIX die mensis ipsius, qui est VIII kalend. Maiar., festum paschale celebremus. CAP. VI. Illud etiam necessario vobis innotescimus, quod et in futuro centesimo nonagesimo octavo anno ab imperio Diocletiani, XIV luna rursus occurrente XXIII die mensis Pharmuthi, qui est XIV kalend. Maiar., Dominicum Pascha XXX die mensis ipsius, qui est VII kalend. Maiar., Deo praestante celebrabitur. CAP. VII. Sed nonnulli subtilitatem paschalis computi forsitan ignorantes Judaicis seducti",
          "candidate_score": 0.631321,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_35",
          "bdc_text": "Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1299",
          "psc_text": "luna XIII jejunium solvere, in septimanam 1267 sequentem differendum est. Maxime cum habeamus intra eam XV lunam, quando, sicut scripsit Apostolus, Pascha nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; XIV namque luna primi mensis, juxta Hebraeos, ut superius dictum est, Jesus pascha typicum manducavit; sequenti vero sexta feria XV luna, ut ovis occisionis, cruci pro nobis affixus est, et vespere sabbati lucescente Dominico XVII luna resurrexit a mortuis. CAP. III. Quia ergo in solemnitate futura paschali per octavam indictionem, XXII die Pharmuthi mensis novorum, qui est XV kalendas Maias, occurrit XIV luna die Dominico, in septimanam differre convenit subsequentem. Habentes enim intra eam triduanum mysterium, hoc est XV lunam, quando crucifixus est Christus, quartae decimae cohaerentem, necnon et sextam decimam, et sequentem decimam septimam, vicesimo quidem octavo die mensis Pharmuthi, qui est IX kalendas Maias, jejunia solvemus vespere sabbatorum, sequenti vero lucescente Dominico, die XXIX mensis ipsius Pharmuthi,",
          "candidate_score": 0.630376,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_34_36",
          "bdc_text": "Valeat in domino paternitas tua . Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 . Heimrychus Bullingerus tuus , si modo meus esse pergas .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1004",
          "psc_text": "me in Domino ora, Deo amantissime pater. ZENOBIUS episcopus. Ut supra. THOMAS episcopus Theodosiopolis. Valere me in Domino, amantissime pater. SABAS episcopus Palti. Valere me in Domino, Deo, amantissime pater. Subscribens per Patricium episcopum. PATRICIUS episcopus Neocaesareae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. RINUS gratia Dei episcopus Junopolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. EUDOXIUS episcopus poleos Chomatis. Valere me in Domino ora, sanctissime pater. NICOLAUS misericordia Dei episcopus Acarasseorum. Valere me in Domino ora, amantissime pater. EVODIUS episcopus Saumatis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. TRIPHON episcopus Ecclesiae Chii. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. PAULUS episcopus sanctissimae Dei Ecclesiae Philiomelei. Valere me in Domino ora, domine pater. THEOCTISTUS episcopus Tyrai. Valere me in Domino ora, sanctissime pater. OLYMPIUS episcopus Sozopolitanae sanctissimae Dei Ecclesiae. Valere me ora, Deo sanctissime pater. JOANNES humilis episcopus civitatis Barbileorum. Valere me ora, Deo amantissime pater.",
          "candidate_score": 0.629994,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_538",
          "psc_text": "καὶ συνεπισκόπῳ Φλαυιανῷ, σαφέστερον τὰ ἀπεσταλμένα γράμματα περιέχει. ADMONITIO IN EPISTOLAS SEQUENTES XXX ET XXXI. 1. Etsi duae quae ad Pulcheriam eadem die ac de eadem re scriptae inveniuntur epistolae, aliquot non tam sententiis quam verbis sint plane similes, in multis nihilominus discrepant inter se, et altera ob insertas additiones est longe prolixior. Styli autem ratio et codicum atque collectionum antiquarum auctoritas, quibus utraque fulcitur, nequaquam sinunt ut alterutra alii quam Leoni tribuatur. Exemplaria tum Latina, tum Graeca antiquissimae collectionis 17 Chalcedonensis, et Ratisponensis collectio 19, praeter collectionem duodecimam et vigesimam secundam, primam epistolam satis vindicant; codices vero collectionum 2, 5, 11, 12, 13, 18, 20, 21, 22, 23 et 24, cum exemplo Sichardi, et peculiari ms. Vat. Reginae 293, alteram tuentur. Cur autem eodem die duae ejusmodi epistolae ad Pulcheriam traditae fuerint, et quae prius, quae autem posterius scripta censenda sit, curiosius inquiri potest, quam ulla satis tuta ratione",
          "candidate_score": 0.629748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_20",
          "bdc_text": "Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_406",
          "psc_text": "cognitis judicari. Ad praedictum autem episcopum litteras dedi, quibus mihi displicere cognosceret quod ea quae in tanta causa gesta fuerant etiam nunc silentio detineret, cum studere debuerit primitus nobis cuncta reserare: quem credimus vel post admonitionem omnia ad nostram notitiam relaturum; ut in lucem ductis his quae adhuc videntur occulta, id quod evangelicae et apostolicae doctrinae convenit judicetur. Data XII kalendarum Martii, Asturio et Protogene viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN SEQUENTEM EPISTOLAM. 1. Duae litterarum S. Petri Chrysologi ad Eutychem Latinae editiones prodiere: altera, quae unicum seu primum tantum caput exhibet; altera, quae duo capitula complectitur. Quesnellus cum hanc prolixiorem epistolam et editionem genuinam haberet, quonam fato illa decurtata et non potius haec integra inserta fuerit in Vulgatis S. Leonis editionibus, se non assequi in notis professus est. Ex codicibus autem, qui eam fere decurtatam praeferunt, magna inter eruditos exstitit dubitatio, num secundum caput sincerum, an supposititium sit. Omnis autem",
          "candidate_score": 0.629596,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_12",
          "bdc_text": "Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus :",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_463",
          "psc_text": "perficiendam codices triginta et amplius expendimus, et inter hos sex vetustissimos. qui millenariam aetatem attingunt. Cum haec epistola invenitur in omnibus collectionibus, quas in praefatione recensuimus, exceptis collect. 4, 6, 7, 14, 15 et 16, tum vero ad praecipuos cujusque collectionis mss. libros eamdem relegimus, inter quos vetustissimi sunt Vat. Reg. collect. 1, Vat. 1342 collect. 3, Vindebon. collect. 5, Vat. 5845 collect. 8, Vat. Ottobon. 93 similis, Vat. 3791 collect. 11, qui duo bis ex diversis fontibus eamdem epistolam exhibent; Vat. 1322 et Veron. 57 collect. 17, et Ratispon. collect. 19. Caeteros inferioris aetatis codices in annotationibus, ubi opus erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S.",
          "candidate_score": 0.626406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_34_36",
          "bdc_text": "Valeat in domino paternitas tua . Ex Cappel , 7 . calend . februarii anno ab orbe redempto 1526 . Heimrychus Bullingerus tuus , si modo meus esse pergas .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1002",
          "psc_text": "Deo amantissime pater. CONSTANTINUS misericordia Dei episcopus metropolitanus Meletenus. Valere me in Domino ora, reverentissime pater. FRANCION episcopus metropolitanus Philippopolis. Valere me in Domino ora, amantissime pater. PERGAMIUS episcopus Antiochiae Pisidorum metropolis. Valere in Domino ora, Deo amantissime pater. LUCIANUS episcopus Byzae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. GREGORIUS episcopus Adrianopolis. Valere ora Deo amantissime pater. THEODORITUS episcopus Cyri. Valere me in Domino ora, domine, Deo amantissime pater. MELETIUS episcopus Larissae, vices agens beatissimi episcopi domni Apamiae Syriae, subscripsi. Valere ora, sanctissime pater. ACACIUS misericordia Dei episcopus civitatis Arthiae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. JOANNES episcopus Germaniciae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. JOSEPHUS episcopus Iliopolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime et sanctissime pater. CALOGERUS episcopus Claudiopolis. Valere me ora, Deo amantissime pater. Et subscripsi per Euphrosynum diaconem. HERACLIUS misericordia Dei episcopus Comanorum. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater.",
          "candidate_score": 0.625092,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72",
          "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus",
          "candidate_score": 0.608819,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459",
          "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,",
          "candidate_score": 0.608584,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Esther",
      "max_score": 0.686995,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Esther_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM ESTHER. Librum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui injuriam passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus placere desiderant (Psalm. LII, 6), et secundum Apostolum, qui ejusmodi sunt, servi Christi esse non possunt (Gal.",
          "candidate_score": 0.686995,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani",
      "max_score": 0.68646,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_156",
          "psc_text": "8). Caeterum in sanctorum connubio, et in omnium honestorum, nullus omnino morbus est. Quia nec Apostolus morbum pro remedio concessit, cum per reverentiam nuptiarum a morbo fornicationis, Ecclesiae homines muniebat: qui sensus quomodo et frontem tuam et dogma penitus eraserit, primi voluminis mei prope ultima parte monstratur: quod et in toto ipsius responsionis corpore, prout locorum opportunitas attulit, explicatum est. AUG. Nusquam sic apparuit dolus tuus, et per scientiam damnata conscientia. Scis enim, scis omnino: tam quippe apertum est, ut qui libros illos legit, hoc nescire non possit: scis, inquam, in libris quos ad Marcellinum edidi, me vehementer egisse contra incipientem surgere jam tunc haeresim vestram, ne crederetur Adam, etiamsi non peccasset, fuisse moriturus. Sed quoniam mortalem hactenus dixi, quia poterat mori; poterat namque peccare: tu eis qui libros illos non legerunt, nec fortasse lecturi sunt, fuco insidioso, si haec tua legerent, subripere voluisti; quasi ego ita dixerim, Adam mortalem",
          "candidate_score": 0.68646,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_156",
          "psc_text": "8). Caeterum in sanctorum connubio, et in omnium honestorum, nullus omnino morbus est. Quia nec Apostolus morbum pro remedio concessit, cum per reverentiam nuptiarum a morbo fornicationis, Ecclesiae homines muniebat: qui sensus quomodo et frontem tuam et dogma penitus eraserit, primi voluminis mei prope ultima parte monstratur: quod et in toto ipsius responsionis corpore, prout locorum opportunitas attulit, explicatum est. AUG. Nusquam sic apparuit dolus tuus, et per scientiam damnata conscientia. Scis enim, scis omnino: tam quippe apertum est, ut qui libros illos legit, hoc nescire non possit: scis, inquam, in libris quos ad Marcellinum edidi, me vehementer egisse contra incipientem surgere jam tunc haeresim vestram, ne crederetur Adam, etiamsi non peccasset, fuisse moriturus. Sed quoniam mortalem hactenus dixi, quia poterat mori; poterat namque peccare: tu eis qui libros illos non legerunt, nec fortasse lecturi sunt, fuco insidioso, si haec tua legerent, subripere voluisti; quasi ego ita dixerim, Adam mortalem",
          "candidate_score": 0.66868,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_155",
          "psc_text": "quisquam suspicari audet, si non sit insanus? LXVIII. JUL. In primo enim opere latius disputata sunt. Quamvis nec tu dilucide loquaris, quam mortem intelligi velis, cujus corpus dicis in paradiso non fuisse ante peccatum: quia in libris, quos ad Marcellini nomen edidisti, mortalem Adam factum fuisse professus es (De Peccatorum Meritis, lib. 1, capp. 3 et 4). Quod vero adjungis morbum esse negotium nuptiarum, leniter audiri potest, si hoc solum de tuis parentibus dicas. Conscius enim forte esse potes matris tuae morbi alicujus occulti, quam in libris Confessionis, ut ipso verbo utar, meribibulam vocatam esse signasti (Confessionum libro 9, cap. 8). Caeterum in sanctorum connubio, et in omnium honestorum, nullus omnino morbus est. Quia nec Apostolus morbum pro remedio concessit, cum per reverentiam nuptiarum a morbo fornicationis, Ecclesiae homines muniebat: qui sensus quomodo et frontem tuam et dogma penitus eraserit, primi voluminis mei prope ultima parte monstratur: quod et in",
          "candidate_score": 0.66485,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_27",
          "psc_text": "animo, quovis auctore contigerit; nobis tamen duobus suffragatur modis: quia simul patuit et quanta sit levitas, et quanta imbecillitas in veritatis inimico, qui se approbavit, et cum loqui non debeat, tacere non posse, et paucis semiplenis discerptisque magis quam aggregatis sententiis, de primo tamen solum libro meo ita cessisse fractum, ut vulgi in nos femineis admodum vocibus pectora commoveret: quod disputationis nostrae processibus apparebit. AUG. Quid mihi irasceris, quod ad me libri tui pervenire tardius potuerunt; vel quod eos quaerens non potui celeriter invenire? tamen potui et omnino debui, ea quae mihi missa chartula continebat, cujuscumque et qualiacumque essent, ne putarentur invicta, plane apertis, non involutis oculis inspicere, et sine dilatione refellere: quia etsi nunquam libros tuos reperire possem, oportuit ut ea quae alicujus momenti esse credidit, qui tanto viro arbitratus est esse mittenda, quantum valerem, ne quisquam legens eis deciperetur, arguerem. Non ergo mihi quod objecisti objiceres, nisi tu",
          "candidate_score": 0.653751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_979",
          "psc_text": "Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae (Rom. VII, 15, 18, 23) . Hoc malum in Adam, quando rectus creatus est, non erat; quia natura humana depravata nondum erat. Rectorem habebat, quem libero reliquit arbitrio: non liberatorem quaerebat, per quem fieret liber a vitio. Nam et si verba illa, Non quod volo, ago, et caetera talia, hominis sunt, ut dicitis, nondum sub Christi gratia constituti; ergo etiam hinc convincimini, quod tam infirmae voluntatis ad agendum bonum homines Christus invenit, et quod arbitrii liberi infirmitatem ad agendum bonum nonnisi per Christi gratiam potest humana reparare natura. Ac per hoc verum est quod dixi, Neminem esse liberum ad agendum bonum sine adjutorio Dei. Et proptera tu subtraxisti, « sine adjutorio Dei, » ut tibi campus aperiretur, ubi te loquacius quam eloquentius per multa jactares, quibus non delectares legentem, sed intelligere volentem, quantum posses, potius impedires. Subdimini Deo, ut corrigamini.",
          "candidate_score": 0.62082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_52",
          "psc_text": "restituentem suum unicuique, sine fraude, sine gratia. Proinde videmus eam sine fraude restituisse denarium eis, qui per totum diem in opere vineae laboraverant: hoc enim placuerat, hoc convenerat, ad hanc mercedem se fuisse conductos negare non poterant (Matth. XX, 1-13). Sed dic mihi, quaeso te, quomodo eis sine gratia tantumdem dedit, qui una hora in illo opere fuerunt? An amiserat fortasse justitiam? Cohibe itaque te potius. Neminem quippe fraudat divina justitia: sed multa donat non merentibus gratia. Cur autem huic sic, illi autem sic, aspice quod secutus adjungis. Verissime quippe dicis, eam consistere maxime in divinitatis profundo. In hoc profundo est, quod neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16). In hoc profundo est, quod ille parvulus in honorem adoptatur per regenerationis lavacrum, ille in contumelia relinquitur, non admittendus ad regnum; cum amborum in neutram partem sit meritum per voluntatis arbitrium. XXXIX. JUL. Testimonium vero, ut ab",
          "candidate_score": 0.604639,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf022",
      "work_id": "067_Cyrillus-Alexandrinus_-Dionysius-Exiguus_Epistola-synodica",
      "max_score": 0.685858,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "067_Cyrillus-Alexandrinus_-Dionysius-Exiguus_Epistola-synodica_window_1",
          "psc_text": "ejusdem Nestorii sub anathematis obsecratione damnantia: quam nuper de Graeco in Latinum eloquium transtuli, per veneratorem vestrum fratrem Sanctulum destinavi: opportunum prorsus hoc tempore existimans, quo tanti doctoris apostolica fides Graecis jamdudum bene comperta, sed ignorata Latinis hactenus innotescat: ut Nestoriana labes evidenter agnoscatur ab hominibus, et pro sua malignitate merito respuatur, quae sub praetextu fidei perfidiam insinuare non desinit, et furore Judaico pariter et errore tranquillitatem catholicae Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae turbare contendit. Et licet optime noverim quod praecepta salubria nequissimi homines hostiliter audiant, suaque dependere consilia prava persistant; tamen omittenda non est quantalibet instructio, propter eos qui non contentionis amore, sed quadam simplicitate falluntur, quia saepe contigit ut aspirante Deo veritati commodent studium qui mendacio praebuere consensum. Memorati ergo beati Cyrilli scripta praesentia eumdem Nestorium commonent, ut unigenitum Dei Filium de Patre natum ante omnia saecula, ejusdemque cujus est Pater essentiae, qui propter nostram salutem descendit, et",
          "candidate_score": 0.685858,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1",
      "max_score": 0.685854,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146",
          "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus",
          "candidate_score": 0.685854,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_109",
          "psc_text": "remittatur, ut in peccatum, sicut dixi, non inputetur. nam sicut eorum peccatorum, quae manere non possunt, quoniam cum fiunt praetereunt, reatus tamen manet et, nisi remittatur, in aeternum manebit, sic illius, quando remittitur, reatus aufertur. hoc est enim non habere peccatum, , reum non esse peccati. nam si quisquam uerbi gratia fecerit adulterium, etiamsi numquam deinceps faciat, reus est adulterii, donec reatus ipsius indulgentia remittatur. habet ergo peccatum, quamuis illud quod admisit iam non sit, quia cum tempore quo factum est praeteriit. nam si a peccando desistere hoc esset non habere peccata, sufficeret, ut hoc nos moneret 1 Ps. 102, 3. 4 6 cf. Rom. 6, 12 1 propitius fit N omnibus iniquitatibus nostris dominus BMSWAm 2 et om. PN langores K 3 redimet TE 7 cottidie TBSWmp. que cotidie P 8 etiam] iam m autem P 9 accipiunt A 10 iam] tam K aetate om. P 11 admoueri] iam",
          "candidate_score": 0.597297,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis",
      "max_score": 0.685313,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3268",
          "psc_text": "XIX, 21-29) ? Et dixit Dominus quid eis hic daret, quid in futurum reservaret. Tamen iste jam ex eorum numero erat, qui haec fecerant. At ubi ventum est ad articulum passionis, ad vocem unius ancillae ter negavit eum, cum quo se moriturum esse promiserat. CAPUT IX. 10. Ad perfectionem et ad charitatem imitatione Christi pervenitur. Intendat ergo Charitas vestra: Vade, inquit, omnia tua vende, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Perfectus est Petrus, jam Domino in coelo sedente ad dexteram Patris, tunc perfectus est et maturus factus. Ad passionem ergo cum sequeretur Dominum, non erat perfectus: at ubi coepit non esse in terra quem sequeretur, tunc perfectus est. Imo vero semper ante te habes quem sequaris: Dominus exemplum in terra posuit, cum Evangelium tibi reliquit, in Evangelio tecum est. Non enim mentitus est, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi (Id.",
          "candidate_score": 0.685313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2219",
          "psc_text": "et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad speciem. Species non laetificabit in patria, quem fides non consolatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Statimque subnectit quare adhuc peregrinamur, quamvis jam crediderimus: Per fidem, inquit, ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . CAPUT V. 5. Opera nostra nunc tota est sanare oculum cordis. Tota igitur opera nostra, fratres, in hac vita est, sanare oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad",
          "candidate_score": 0.669406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_453",
          "psc_text": "Etiam ostendit illis thesauros suos: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; nudus fui, et vestistis me; hospes fui, et adduxistis me; in carcere fui, et venistis ad me; aeger fui, et visitastis me. Et respondent illi: Domine, quando te vidimus in his necessitatibus constitutum, et ministravimus tibi? Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Quia ergo quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, percipite quod misistis, possidete quod emistis. Mihi enim Servatori ideo credidistis. Deinde convertet se ad illos qui sunt a sinistris, et ostendet illis thesauros suos inanes operis boni: Ite, inquit, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Aut si aliquid invenistis in thesauro isto, aut aliquid misistis, cogitate, et reddetur vobis. Sed nunquam te, inquiunt ipsi, vidimus esurientem. Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis (Matth.",
          "candidate_score": 0.662416,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3911",
          "psc_text": "In comparatione resurrectionis illius, stercus est tota vita quam gerimus. Adhuc Apostolum audi apertius dicentem, Si quo modo occurram in resurrectionem justorum: non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim Et contexit deinde, Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Quomodo comparat justitiam justitiae, salutem saluti, fidem speciei, peregrinationem civitati? CAPUT VIII. 8. Perfectae justitiae desiderio contemnenda praesens justitia. Attendite quomodo hoc impleat: Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Unum autem. Quid unum, nisi ex fide vivere, spe salutis aeternae, ubi erit plena et perfecta justitia, in cujus comparatione damna sunt quae transitura sunt, et stercora quae reprobanda sunt? Quid ergo, Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Et ad eos qui de sua perfectione possent praesumere, Quotquot autem perfecti sumus, hoc sapiamus. Jam dudum dixerat se imperfectum, nunc autem perfectum. Quare, nisi quia ipsa est",
          "candidate_score": 0.646465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3180",
          "psc_text": "XXXIII, 7-9) . Et in illo loco Evangelii quid aliud dicit servo? cum diceret, Domine, sciebam te molestum sive durum hominem, quia metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti; et timens abii, et abscondi talentum tuum in terra: ecce habes quod tuum est. Et ille: Serve, inquit, nequam et piger, magis quia me sciebas molestum et durum esse, metere ubi non seminavi, et colligere ubi non sparsi, ipsa avaritia mea debuit te docere quia lucrum quaero de pecunia mea. Oportuit te ergo ut dares pecuniam meam nummulariis et ego veniens cum usuris exegissem quod meum est (Luc. XIX, 20-23) . Numquid dixit, Dares et exigeres? Nos ergo, fratres, damus; veniet ille qui exigat. Orate, ut paratos nos inveniat. SERMO CXXXVIII . De verbis Evangelii Joannis, Ego sum pastor bonus. etc., contra Donatistas. Cap. X, V\\. 11-16. CAPUT PRIMUM. 1. Bonus pastor cur commendatus in singulari. Audivimus Dominum Jesum",
          "candidate_score": 0.646305,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_6",
          "bdc_text": "Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_895",
          "psc_text": "et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest (I Cor. XII, 31, et XIII, 3) . Hanc habet ista supereminentem viam, unde illi dixit, Multae filiae fecerunt potentias. Multae locutae sunt linguis, scierunt omnia sacramenta, fecerunt virtutes multas, daemonia excluserunt, res suas pauperibus distribuerunt, corpora sua ignibus tradiderunt. Infra te sunt, quia charitatem non habuerunt. Tu autem superasti et superposuisti omnes: non solum flore, sed et fructu gravida, fructu abundans. Vide ipsum botrum, unde incipiat. Cum enumeraret opera carnis, Fornicationes, inquit, immunditiae, luxuriae, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidiae, comessationes, ebrietates, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: enumeratis omnibus spinis in ignem mittendis, Fructus autem spiritus est, inquit, charitas; et ab hoc capite, ab hac tanquam radice caetera contexuntur, Gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 19-23) .",
          "candidate_score": 0.645881,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3884",
          "psc_text": "in resurrectionem mortuorum. Quare dixisti, Si quo modo occurram? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: sequor autem, si quo modo apprehendam, in quo et apprehensus sum a Christo Jesu. Praevenit me justitia ipsius, sequatur illum mea. Tunc autem sequetur mea, si non sit mea. Si quo modo occurram. Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Coeperunt mirari, qui hoc audiebant dicentem Apostolum: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est quod nondum acceperat? Fidem habebat, virtutem habebat, spem habebat, charitate flagrabat, virtutes operabatur, invictissime praedicabat, omnes persecutiones tolerabat, in omnibus patiens, amans Ecclesiam, sollicitudinem omnium Ecclesiarum corde gestans: quid nondum acceperat? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est quod dicis? Dicis, et miramur; dicis, et stupemus. Novimus enim quid audiamus: quid dicis? Fratres, ait. Quid est quod dicis? quid dicis? Ego me non arbitror apprehendisse. Nolite, inquit, in me falli: plus me",
          "candidate_score": 0.64392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_11_13",
          "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus : «Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2484",
          "psc_text": "Quid enim dicit? Ibo prius sepelire patrem meum. Fides cordis ejus Domino se ostendebat: sed pietas differebat. Dominus autem Christus quando parat homines Evangelio, nullam excusationem vult interponi carnalis hujus temporalisque pietatis. Haec quidem et lex Dei habet, et ipse Dominus arguit Judaeos, quia destruebant ipsum mandatum Dei. Et Paulus apostolus in Epistola sua posuit, et dixit: Hoc est mandatum primum in repromissione. Quod? Honora patrem tuum, et matrem tuam (Ephes. VI, 2) . Deus utique dixit. Volebat ergo iste juvenis obtemperare Deo, et sepelire patrem suum: sed est locus, et est tempus, et est res, quae huic rei, huic tempori, huic loco serviat. Honorandus est pater, sed obediendum est Deo. Amandus est generator, sed praeponendus est Creator. Ego, inquit, ad Evangelium te voco, ad aliud opus mihi necessarius es: majus est hoc, quam quod vis facere. Sine mortuos sepelire mortuos suos. Pater tuus mortuus est: sunt alii mortui qui",
          "candidate_score": 0.63554,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_74",
          "psc_text": "CAPUT XVI. 16. Haedinas pelles habere quid. Dolus interim quid significet, attendamus; et videamus quid debeat facere Jacob. Portat aliena peccata, et portat cum tolerantia quamvis aliena: hoc est enim habere pelles haedinas: id est, patienter aliena portat, non haeret suis. Sic omnes qui pro unitate Ecclesiae tolerant aliena peccata, Jacob imitantur. Quia et ipse Jacob in Christo est: siquidem Christus in semine Abraham. Dictum est enim, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Dominus ergo noster Jesus Christus, qui nullum peccatum fecit, portavit aliena peccata: et dedignatur portare aliena peccata, cui peccata dimissa sunt? Sic ergo Jacob transit ad Christum post aliena peccata, id est, haedinas pelles. Et quid est dolus? 17. Venit enim ille sero, et affert quod jussit pater; et invenit fratrem suum benedictum pro se: et non benedicitur altera benedictione. Quia duo illi homines, duo populi erant: una benedictio unitatem significat Ecclesiae. Duo",
          "candidate_score": 0.620832,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_654",
          "psc_text": "gratia quare vocatur? Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33, 36) . Quae utique, nisi omnia bona quae ab illo accepimus, et accepimus ut boni simus? Omne enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est immutatio. Nam tu in pejus mutatus es: apud quem non est immutatio, ipse subvenit. Apud quem non est, nec momenti obumbratio (Jacobi I, 17) : nam tu in tenebris noctis tuae jaces. Ab illo ergo omnia: nemo illi prior aliquid dedit, nemo exigat debitum. Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est (Ephes. II, 8) . CAPUT XIV. 15. Nihil nobis arrogandum. Sed movet me, inquis, quod ille perit, ille baptizatur: movet me, movet tanquam hominem. Si verum vis audire, et me movet quia",
          "candidate_score": 0.59653,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1",
      "max_score": 0.685228,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.685228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.679341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.673295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.673224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.671289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.669255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32",
          "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.",
          "candidate_score": 0.666999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.665588,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11",
          "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ",
          "candidate_score": 0.658445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11",
          "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ",
          "candidate_score": 0.654694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4",
          "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ",
          "candidate_score": 0.653747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.652562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_4_6",
          "bdc_text": "die Gemeinde besaß das ius eligendi , Schulthei ß und Rat das ius praesentandi . Mit der Zeit ging das Präsentationsrecht auch bei den übrigen 12 Pfründen , bis auf eine , an den Rat über . Die wichtigste unter diesen war die Pfründe der Prädikatur ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_218",
          "psc_text": "μεθ’ ἕτερα δὲ αὖθις ἐπάγει λέγων τί τοίνυν ἐστὶν ⟨καὶ τουτὶ⟩ τὸ κεφάλαιον »πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς ⟨τῶν ὑδάτων«; τοὺς ἱεροὺς ἀποστόλους εἶναί φησιν⟩. τοῦτο δὲ ἡμῖν τὸ μυστήριον παρίστησιν ἡ τῆς Ἐξόδου γραφὴ τοὺς τῶν ἀποστόλων τύπους πάλαι προαγορεύουσα, δώδεκα γὰρ ὄντων τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων δώδεκα πηγῶν μέμνηται. καὶ αὖθις ἐπάγει τὸ αὐτὸ γράφων οὕτως εἰκότως οὖν περὶ τῆς κατὰ σάρκα γενέσεως ὁ δεσπότης διὰ τοῦ προφήτου Σολομῶνος λέγοντος »πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων« ἔφη. 21 ἔπειτα ἑξῆς ἕτερά τινα διελθὼν ἐπιφέρει οὐκοῦν ἐπειδήπερ περὶ τῶν προαγόντων εἰρήκαμεν, ἀκόλουθόν ἐστιν καὶ τὸ λεῖπον ἀναπληρῶσαι. λείπει δὲ τὸ κατὰ τὰ ὅρη καὶ τοὺς βουνούς. »πρὸ« γὰρ »τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι« φησὶν »πρὸ δὲ πάντων τῶν βουνῶν γεννᾷ μέ«. ὄρη καὶ βουνοὺς τοὺς ἀποστόλους καὶ τοὺς τῶν ἀποστόλων διαδόχους λέγει, ἵνα παρὰ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους τὴν κατ’ αὐτῶν δικαίαν πολιτείαν παροιμιωδῶς σημήνῃ. τοιαύτας τινὰς ἑρμηνείας ἐκθέμενος αὖθις ἐπὶ",
          "candidate_score": 0.651998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.650442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_26",
          "psc_text": "ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn ich auf den Titel der Ausgabe noch ohne Fragezeichen gesetzt habe: Eusebius’ Werke IV. Band. Handschriften Einzige Text quelle ist, wie schon Gaisford und ZahnVgl. Eusebii Pamphili contra Hieroclem et Marcellum libri. ed. Th. Gsisford Oxonii 1852 p. III; Zahn a, a. Ο. S. 5, Anm. 3. Rettberg in den Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius",
          "candidate_score": 0.649326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.649306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.643664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.643518,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4",
          "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ",
          "candidate_score": 0.64073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10",
          "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι",
          "candidate_score": 0.640591,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10",
          "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι",
          "candidate_score": 0.640478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.639911,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_8",
          "psc_text": "1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille alastor Nicomediensis nihil scripsit in hoc genere, scripsit autem Caesariensis. Das ist freilich nicht zwingend. Aber auf Grund der beiden ersten Instanzen hat man trotz des Schweigens der Hieronymus, Epiphanius und Photius von Montacutius an bis auf Zahn nicht an der Autorschaft des Caesareensers gezweifelt, sondern die fünf Bücher Darstellung seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die",
          "candidate_score": 0.6383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_14_16",
          "bdc_text": "»Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 . November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12",
          "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte",
          "candidate_score": 0.63775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41",
          "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,",
          "candidate_score": 0.636841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22",
          "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν",
          "candidate_score": 0.636485,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.63621,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_5",
          "bdc_text": "Mit der Zeit ging das Präsentationsrecht auch bei den übrigen 12 Pfründen , bis auf eine , an den Rat über .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_218",
          "psc_text": "μεθ’ ἕτερα δὲ αὖθις ἐπάγει λέγων τί τοίνυν ἐστὶν ⟨καὶ τουτὶ⟩ τὸ κεφάλαιον »πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς ⟨τῶν ὑδάτων«; τοὺς ἱεροὺς ἀποστόλους εἶναί φησιν⟩. τοῦτο δὲ ἡμῖν τὸ μυστήριον παρίστησιν ἡ τῆς Ἐξόδου γραφὴ τοὺς τῶν ἀποστόλων τύπους πάλαι προαγορεύουσα, δώδεκα γὰρ ὄντων τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων δώδεκα πηγῶν μέμνηται. καὶ αὖθις ἐπάγει τὸ αὐτὸ γράφων οὕτως εἰκότως οὖν περὶ τῆς κατὰ σάρκα γενέσεως ὁ δεσπότης διὰ τοῦ προφήτου Σολομῶνος λέγοντος »πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων« ἔφη. 21 ἔπειτα ἑξῆς ἕτερά τινα διελθὼν ἐπιφέρει οὐκοῦν ἐπειδήπερ περὶ τῶν προαγόντων εἰρήκαμεν, ἀκόλουθόν ἐστιν καὶ τὸ λεῖπον ἀναπληρῶσαι. λείπει δὲ τὸ κατὰ τὰ ὅρη καὶ τοὺς βουνούς. »πρὸ« γὰρ »τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι« φησὶν »πρὸ δὲ πάντων τῶν βουνῶν γεννᾷ μέ«. ὄρη καὶ βουνοὺς τοὺς ἀποστόλους καὶ τοὺς τῶν ἀποστόλων διαδόχους λέγει, ἵνα παρὰ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους τὴν κατ’ αὐτῶν δικαίαν πολιτείαν παροιμιωδῶς σημήνῃ. τοιαύτας τινὰς ἑρμηνείας ἐκθέμενος αὖθις ἐπὶ",
          "candidate_score": 0.635661,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22_24",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ; s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32",
          "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.",
          "candidate_score": 0.635614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_0",
          "bdc_text": "Theologiae professiori [ ! ] eximio Ioanni Burckardi , Bremgartentium Bremgarten ( Kt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_182",
          "psc_text": "περὶ τοῦ προστακτικοῦ λόγου ῥητὰ Μάρκελλος τοιοῦτόν τινα εἶναί φησιν καὶ τὸν » ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν « θεὸν λόγον. διὸ ἐπάγει φάσκων ὁ δὲ ἱερὸς ἀπόστολός τε καὶ μαθητὴς τοῦ κυρίου Ἰωάννης σαφῶς καὶ διαρρήδην ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου διδάσκων, ὡς ἀγνοούμενον ἐν ἀνθρώποις πρότερον, λόγον αὐτὸν τοῦ παντοκράτορος ὀνομάζων. οὕτως ἔφη » ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος «. οὐ μιᾷ μαρτυρία χρώμενος τὴν ἀιδιότητα τοῦ λόγου σημαίνει. καὶ προστίθησιν τούτοις ἐπιλέγων ἑξῆς ἵν’ ἐν μὲν τῷ φῆσαι » ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος « δείξῃ δυνάμει ἐν τῷ πατρὶ εἶναι τὸν λόχον (ἐν ἀρχὴ γὰρ ἁπάντων τῶν γεγονότων ὁ θεὸς » ἐξ οὗ τὰ πάντα «), ἐν δὲ τῷ » καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν « ἐνεργείᾳ πρὸς τὸν θεὸν εἶναι τὸν λόγον (» πάντα « γὰρ » δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς",
          "candidate_score": 0.634439,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41",
          "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,",
          "candidate_score": 0.634147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_0",
          "bdc_text": "Theologiae professiori [ ! ] eximio Ioanni Burckardi , Bremgartentium Bremgarten ( Kt .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_74",
          "psc_text": "τοῦ θεοῦ λειτουργῶν κακήγορον γλῶτταν ὀξύνας καὶ τὸ ἀνευλαβὲς καὶ ἄφοβον προγυμνάσας ἐν τούτοις, προϊὼν ἑξῆς προὔκοψεν ἐπ’ αὐτὸ τὸ κορυφαιότατον τοῦ παντός, τὸν μονογενῆ καὶ ἀγαπητὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τοιαύταις ἀθέοις ὑποβαλὼν βλασφημίαις. οἵας μικρὸν ὕστερον αὐτοῦ λέγοντος, ἀλλ’ οὐκ ἐμοῦ, βέλτιον ἀκούειν. τῇ δέ γε παραθέσει τῶν αὐτοῦ ῥημάτων χρησάμενος μέχρι τούτου στήσομαι τέως πρὸς ἐναντίωσιν καὶ ἀνατροπὴν αὐτῶν οὐ μακροὺς ἐπάγων λόγους, τῷ μήτε τοὺς ἄνδρας τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ βλασφημηθέντας ἀγνῶτάς τινας εἶναι καὶ ἀφανεῖς, γνωρίζεσθαι δὲ παρὰ τοῖς πᾶσιν καὶ σιωπῶντος, μήτε τὴν εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ βλασφημίαν ἀμφήριστόν τινα καὶ ἀγνοουμένην ὑπάρχειν, ὡς πολλῆς τινος καὶ λογικωτέρας πρὸς ἔλεγχον δεηθῆναι σπουδῆς· οὕτως πᾶσιν τοῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς χάριτος μετειληχόσιν, μικροῖς ὁμοῦ καὶ μεγάλοις, καὶ αὐτὸ μόνον λεχθεῖσα πρόδηλος καθέστηκεν ἡ τοῦ ξένου τούτου καὶ θεολόγου κενοφωνία. διὸ βραχέσιν αὐτὸ μόνον παρασημειώσεσιν χρήσομαι, εἱρμῷ καὶ τάξει σωματοποιῶν τὸν λόγον, ὑποσημαινόμενός τε αὐτὸ μόνον τὸ παράλογον τῶν",
          "candidate_score": 0.633487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11",
          "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ",
          "candidate_score": 0.63286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43",
          "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ",
          "candidate_score": 0.632117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_44",
          "psc_text": "und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ αὐτὸς ὁμολογεῖ κυρίως καὶ ἀληθῶς θεοτόκον τὴν ἁγίαν παρθένον. 64, 16f φλυαρεῖς. 86, 24f φλυαρεῖς. 87, 13ff ἀρειανὸς ἀκριβῶς εἰ, ἄθλιε. 104, 25 f ὅλον ἀσεβές. 113, 7 ff τοῦτο καλόν. 133, 12 ff ἀρειανῶν τὸ λέγειν μὴ εἶναι ἰσοτίμους τὰς γ΄ ὑποστάσεις. 160, 14 ff ποσαχῶς τὸ ἕτερον καὶ οὐ κατὰ τὰς ὑποστάσεις. 162, 29ff οὐαί σοι und καχεξιῶν (κατεξιῶν V2) πάντως τὴν δυσωδίαν ἐρεύξω. 164, 4f οὐαί σοι. 18ff ἰδοὺ καὶ τὸν (so, lies: καὶ τὸ πνεῦμα) ποίημα τοῦ πατρὸς λέγει. 20 οὐαί σοι. 22 ff ποῦ ταῦτα, θεομάχε. 171, 6f καλῶς. 175, 23ff οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ τοῦτο",
          "candidate_score": 0.632016,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.631088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30",
          "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu",
          "candidate_score": 0.629933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.629929,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43",
          "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ",
          "candidate_score": 0.629924,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_47",
          "psc_text": "26 αὐτὸ(??) 78, 14 πλά(??)σωμεν. 83, 33 ἂν εἰπεῖν V*: ἀνειπεῖν Vc. 88, 12 ἑαυτοῦ V*: ἑαυτὸ Vc. 94, 6 ἢν V*: ἢ Vc. 95, 20 ἔχρησεν V*: ἔχρισεν V c. 120, 34 βελτίω(??). Der so aus den Händen von V* (V1) und V2 (resp. V c) Text enthält aber noch immer nicht nur eine erhebliche schwerer, zum großen Teile gewiß schon der Vorlage von Verderbnisse, sondern auch noch genug von jenen geringfügigen Versehen, die den Apparat nutzlos belasten würden. Ich trage uneorrigierten Abweichungen V’s von der Ausgabe hier zum Schluß nachNicht berücksichtigt ist dabei, daß in manchen herrscht; so findet sich γοῦν neben γ᾿ οὖν, ὡς ἂν εἰ neben ὡσανεί usw. Fehler in Accenten und Spiritus sind meist nicht angemerkt.: 3, 16 παιδαγωγ zerstört am Ende der Seite. 4, 6 αὐτὸν αὐτὸ(??) ν (2 — 3 Bb. zerstört am Ende der Columne). 57 6, 19 δυσεβείας. 9, 27 ἑστήκει.",
          "candidate_score": 0.628874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_23",
          "bdc_text": "Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43",
          "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ",
          "candidate_score": 0.62886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.627787,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.627588,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_16_18",
          "bdc_text": "unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.62745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_15_17",
          "bdc_text": "November 1524 ( s . unten , Anhang II , Nr. 2 ) . Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69",
          "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen",
          "candidate_score": 0.62671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_26",
          "psc_text": "ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn ich auf den Titel der Ausgabe noch ohne Fragezeichen gesetzt habe: Eusebius’ Werke IV. Band. Handschriften Einzige Text quelle ist, wie schon Gaisford und ZahnVgl. Eusebii Pamphili contra Hieroclem et Marcellum libri. ed. Th. Gsisford Oxonii 1852 p. III; Zahn a, a. Ο. S. 5, Anm. 3. Rettberg in den Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius",
          "candidate_score": 0.617411,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4",
          "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ",
          "candidate_score": 0.609989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_8",
          "psc_text": "1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille alastor Nicomediensis nihil scripsit in hoc genere, scripsit autem Caesariensis. Das ist freilich nicht zwingend. Aber auf Grund der beiden ersten Instanzen hat man trotz des Schweigens der Hieronymus, Epiphanius und Photius von Montacutius an bis auf Zahn nicht an der Autorschaft des Caesareensers gezweifelt, sondern die fünf Bücher Darstellung seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die",
          "candidate_score": 0.609711,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.609577,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.609289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33",
          "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst",
          "candidate_score": 0.607948,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41",
          "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,",
          "candidate_score": 0.607349,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana",
      "max_score": 0.685112,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_82",
          "psc_text": "charitas auctior et certior permanebit. CAPUT XL.-- Qualem lectorem Scriptura postulet. 44. Quapropter, cum quisque cognoverit finem praecepti esse charitatem, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) , omnem intellectum divinarum Scripturarum ad ista tria relaturus, ad tractationem illorum Librorum securus accedat. Cum enim diceret, charitas, addidit, de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est, diligatur. Conscientiam vero bonam conjunxit propter spem: ille enim se ad id quod credit et diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Tertio, et fide, inquit, non ficta. Si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum, et recte vivendo id speramus, ut nullo modo spes nostra fallatur. Propterea de rebus continentibus fidem, quantum pro tempore satis esse arbitratus sum, dicere volui, quia in aliis voluminibus, sive per alios sive per nos multa jam dicta sunt. Modus itaque",
          "candidate_score": 0.685112,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_32_34",
          "bdc_text": "Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas . Valeat in domino paternitas tua .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_362",
          "psc_text": "in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt animae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui potuit Evangelium dare homini, etiam non ab hominibus, neque per hominem. CAPUT XVII.-- Ad docendum delectandum et flectendum pertinet triplex dicendi genus. 34. Qui ergo nititur dicendo persuadere quod bonum est, nihil horum trium spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat; oret atque",
          "candidate_score": 0.663738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_82",
          "psc_text": "charitas auctior et certior permanebit. CAPUT XL.-- Qualem lectorem Scriptura postulet. 44. Quapropter, cum quisque cognoverit finem praecepti esse charitatem, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) , omnem intellectum divinarum Scripturarum ad ista tria relaturus, ad tractationem illorum Librorum securus accedat. Cum enim diceret, charitas, addidit, de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est, diligatur. Conscientiam vero bonam conjunxit propter spem: ille enim se ad id quod credit et diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Tertio, et fide, inquit, non ficta. Si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum, et recte vivendo id speramus, ut nullo modo spes nostra fallatur. Propterea de rebus continentibus fidem, quantum pro tempore satis esse arbitratus sum, dicere volui, quia in aliis voluminibus, sive per alios sive per nos multa jam dicta sunt. Modus itaque",
          "candidate_score": 0.663291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_32_34",
          "bdc_text": "Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas . Valeat in domino paternitas tua .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_358",
          "psc_text": "ait, Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, qui persequentibus traduntur pro Christo, cur non et in eis qui tradunt discentibus Christum? CAPUT XVI.-- Docendi praecepta non superfluo dantur ab homine, tametsi doctores efficiat Deus. 33. Quisquis autem dicit non esse hominibus praecipiendum quid, vel quemadmodum doceant, si doctores sanctus efficit Spiritus, potest dicere nec orandum nobis esse, quia Dominus ait, Scit pater vester quid vobis necessarium sit, prius quam petatis ab eo (Id. VI, 8) ; aut apostolum Paulum Timotheo et Tito non debuisse praecipere quid, vel quemadmodum praeciperent aliis. Quas tres apostolicas Epistolas ante oculos habere debet, cui est in Ecclesia doctoris persona imposita. Nonne in prima ad Timotheum legitur: Annuntia haec et doce (I",
          "candidate_score": 0.656346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_31_33",
          "bdc_text": "Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_358",
          "psc_text": "ait, Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, qui persequentibus traduntur pro Christo, cur non et in eis qui tradunt discentibus Christum? CAPUT XVI.-- Docendi praecepta non superfluo dantur ab homine, tametsi doctores efficiat Deus. 33. Quisquis autem dicit non esse hominibus praecipiendum quid, vel quemadmodum doceant, si doctores sanctus efficit Spiritus, potest dicere nec orandum nobis esse, quia Dominus ait, Scit pater vester quid vobis necessarium sit, prius quam petatis ab eo (Id. VI, 8) ; aut apostolum Paulum Timotheo et Tito non debuisse praecipere quid, vel quemadmodum praeciperent aliis. Quas tres apostolicas Epistolas ante oculos habere debet, cui est in Ecclesia doctoris persona imposita. Nonne in prima ad Timotheum legitur: Annuntia haec et doce (I",
          "candidate_score": 0.652642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_31_33",
          "bdc_text": "Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_422",
          "psc_text": "2, 3) . Illa ergo cathedra, non eorum sed Moysi, cogebat eos bona dicere, etiam non bona facientes. Agebant ergo sua in vita sua; docere autem sua, cathedra illos non permittebat aliena. 60. Multis itaque prosunt dicendo quae non faciunt; sed longe pluribus prodessent faciendo quae dicunt. Abundant enim qui malae vitae suae defensionem ex ipsis suis praepositis et doctoribus quaerant, respondentes corde suo, aut etiam si ad hoc erumpunt, ore suo, atque dicentes: Quod mihi praecipis, cur ipse non facis? Ita fit ut eum non obedienter audiant, qui se ipse non audit, et Dei verbum quod eis praedicatur, simul cum ipso praedicatore contemnant. Denique Apostolus scribens ad Timotheum, cum dixisset, Nemo adolescentiam tuam contemnat; subjecit unde non contemneretur, atque ait: Sed forma esto fidelium in sermone, in conversatione, in dilectione, in fide, in castitate (I Tim. IV, 12) . CAPUT XXVIII.-- Veritati potius quam verbis studendum. Verbis contendere quid",
          "candidate_score": 0.650013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_31_33",
          "bdc_text": "Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_306",
          "psc_text": "IV.-- Officium doctoris christiani. 6. Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere; atque in hoc opere sermonis conciliare adversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid exspectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit, aut ipse fecerit, caetera peragenda sunt, sicut postulat causa. Si docendi sunt qui audiunt, narratione faciendum est, si tamen indigeat, ut res de qua agitur innotescat. Ut autem quae dubia sunt certa fiant, documentis adhibitis ratiocinandum est. Si vero qui audiunt movendi sunt potius quam docendi, ut in eo quod jam sciunt, agendo non torpeant, et rebus assensum, quas veras esse fatentur, accommodent, majoribus dicendi viribus opus est. Ibi obsecrationes et increpationes, concitationes et coercitiones, et quaecumque alia valent ad commovendos animos, sunt necessaria. 7. Et haec quidem cuncta quae dixi, omnes fere homines in iis quae eloquendo agunt, facere non quiescunt: CAPUT",
          "candidate_score": 0.643856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_31_33",
          "bdc_text": "Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ? Proinde fac , ut tuam decet professionem ; neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_362",
          "psc_text": "in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt animae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui potuit Evangelium dare homini, etiam non ab hominibus, neque per hominem. CAPUT XVII.-- Ad docendum delectandum et flectendum pertinet triplex dicendi genus. 34. Qui ergo nititur dicendo persuadere quod bonum est, nihil horum trium spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat; oret atque",
          "candidate_score": 0.641661,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_33",
          "bdc_text": "neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_358",
          "psc_text": "ait, Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, qui persequentibus traduntur pro Christo, cur non et in eis qui tradunt discentibus Christum? CAPUT XVI.-- Docendi praecepta non superfluo dantur ab homine, tametsi doctores efficiat Deus. 33. Quisquis autem dicit non esse hominibus praecipiendum quid, vel quemadmodum doceant, si doctores sanctus efficit Spiritus, potest dicere nec orandum nobis esse, quia Dominus ait, Scit pater vester quid vobis necessarium sit, prius quam petatis ab eo (Id. VI, 8) ; aut apostolum Paulum Timotheo et Tito non debuisse praecipere quid, vel quemadmodum praeciperent aliis. Quas tres apostolicas Epistolas ante oculos habere debet, cui est in Ecclesia doctoris persona imposita. Nonne in prima ad Timotheum legitur: Annuntia haec et doce (I",
          "candidate_score": 0.631471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_33",
          "bdc_text": "neque enim credo , quod doctor hanc rem mihi deneges et theologie professor aliud quam theologum prestare pergas .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_361",
          "psc_text": "Admone illos principibus et potestatibus subditos esse (Id. III, 1) , etc. Quid ergo putamus? Numquid contra seipsum sentit Apostolus, qui cum dicat doctores operatione fieri Spiritus sancti, ipse illis praecipit quid et quemadmodum doceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu largiente, in docendis etiam ipsis doctoribus non debere cessare; et tamen neque qui plantat esse aliquid, neque qui rigat, sed Deum qui incrementum dat (I Cor. III, 7)? Unde ipsis quoque ministris sanctis hominibus, vel etiam sanctis Angelis operantibus, nemo recte discit quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim",
          "candidate_score": 0.624478,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf040",
      "work_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum",
      "max_score": 0.684565,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_24_26",
          "bdc_text": "s. Zsindely , aaO , S. 477-479 ) . . Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_254",
          "psc_text": "Origenem te imitatus [Al. imitans], aliqua praeterierim, quae mihi minus aedificationis in fide habere videbantur. Culpandus pro hoc eram fortassis, et emendandus? Scripta, ut ais, ad te fratrum missa sunt, deposcentium culpas interpretis argui. Quid tu 394 vir spiritalis agis? quid formae et exempli in rebus talibus caeteris praebes? Fratris turpitudinem non solum nudatam his qui foris sunt nuntias, sed et obtecta denudas. Pone quia non te imitatus, hoc feci, sed ebrietas aliqua subrepens, sicut Patriarchae fecit, nudaverit turpitudinem nostram: nunquid maledictionem consecutus fores, si obversus incedens, levi palliolo rescripti tui contexisses opprobrium nostrum, et si velasset Epistola vigilantis, quem stilus nudaverat dormitantis? 38. Sed aliud rescribere non poteram his, qui ad me talem Epistolam miserant, ut nisi ita rescripsissem, aut reinterpretatus [Al. interpretatus] essem ea ad verbum, quae tu es interpretatus ad sensum, etiam ego Origenem sequi viderer. Nondum dico quae sit illa aut qualis Epistola: tamen quoniam viri",
          "candidate_score": 0.684565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_183",
          "psc_text": "irrides ista dicendo, si non mente φιλόνεικος et contentiosius propter hoc solum etiam te infamare non refugis, dummodo alium decolores: si non arte, sed fide dictorum tuorum poenitudinem egeris [Al. geris], pro hac tam gravi turpique blasphemia age poenitentiam, hinc enim in Deum blasphemasti. Nam de creaturis aliquid dicere et errare, maxime si non contumeliae voto, sed dum justitiam Dei, ut dicis, cupit asserere, quis effluat, non est nimis exsecrabile commissum. In caelum tendere os, grave est. Injustitiam vel contumeliam in excelsum loqui, perniciosum est. Hoc lugeatur quod difficile curatur. Nam quis est qui cum morbo regio laboret, et de ipso capite, et vultu ac vita periclitetur, magnopere clamet, quod non leve παρωνύχιον pedis, aut perfacilis ungulae suae offensa curetur? 12. Illud autem minimum quidem est, et responsione vix dignum, quod enumerans doctores suos, quos se de synagoga dicit esse mercatum, stimulans nos, subjungit: Neque enim, inquit, ipse me docui,",
          "candidate_score": 0.663947,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_277",
          "psc_text": "semetipsum reum probarit. Veruntamen ponamus, quod Episcoporum Synodus sequatur sententias tuas, et jubeat omnes libros, qui haec talia continent, cum auctoribus suis, ut aiunt, debere damnari. Damnabuntur isti libri prius in Graecis: et quod in Graecis damnatur, sine dubio damnatum est in Latinis. Veniatur ad tuos libros, invenientur eadem continere secundum sententiam tuam: necesse est ut cum suo auctore damnentur. Et sicut nihil profuit Origeni, quod a te laudatus est: ita nec tibi proderit, quod a me excusatus est. Me enim sequi necesse est Ecclesiae Catholicae sententiam, sive adversus Origenis libros, sive adversus tuos datam. CONTROVERSIARUM RUFINI ADVERSUS HIERONYMUM LIBER II. EXPLICIT.",
          "candidate_score": 0.630345,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_171",
          "psc_text": "fueritis, eadem et remetietur vobis (Luc. 6. 38.) . Quid ergo licet ex superfluo, unum tamen proferam testem adversum eum pervalidum, et cui praescribere non potest [Al. possit], ipsum iterum se et sua proferam scripta. Quamvis ergo omnes libelli ejus hoc testentur, et superflua de hoc mea videatur assertio: tamen utendum aliquo speciali testimonio est, ne minus plenum his qui forte scripta ejus non legerunt, videatur esse quod dicimus. 9. Cum libellos ejus quos adversus Jovinianum scripsit, reprehendisset quidam; Domnioni beatae memoriae seni, 362 qui sibi hoc ipsum indicaverat, iste rescribens excusat, et dicit: Nullo genere potuisse fieri se errasse, hominem, qui omnium haberet scientiam. Cum ergo enumerasset vel syllogismorum genera, vel discendi ac scribendi artes, quas videlicet ille qui eum [Al. tac. eum] reprehenderat, ignoraret; continuo haec subjungit: « Stultus, inquit, ego, qui me putaverim hoc absque philosophis scire non posse, qui meliorem stili partem elegerim eam, quae deleret,",
          "candidate_score": 0.625185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_148",
          "psc_text": "post poenitentiam, omnem aditum veniae praeclusisti. Ais enim ipsum Origenem pro his dictis poenituisse, Libello poenitentiae ad Fabianum, tunc urbis Romae Episcopum dato, et tamen post poenitentiam, post centum et quinquaginta annos mortis suae in jus eum trahis, et ad damnationem vocas. 354 Quomodo ergo pro his dictis tibi venia dabitur poenitenti, si ille qui ante te pro his poenituit, veniam non meretur? Similiter ut scripsisti, scripsit: similiter ut poenituisti, poenituit. Aut similiter pro poenitentia debetis absolvi, aut si negas veniam poenitenti (quod ego non opto [Al. peto], tu perurges), nos pariter condemnari secundum quandam Evangelii parabolam: Oblata est Domino a Judaeis adultera, ut viderent quid de ea secundum legem judicaret. Ille misericors et miserator Dominus, dixit, Si quis vestrum peccatum non habet, mittat super eam lapidem (Joan. 8. 3.) . Et tunc omnes, inquit, discesserunt. Et Judaei quidem licet impii et increduli, tamen erubuerunt conscientias suas, ne cum ipsi",
          "candidate_score": 0.622329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_155",
          "psc_text": "nisi quibus ipse adversum se, tanquam adversus alios, utitur? Condemnatio adversum istum [Al. eum] si proferenda sit, Epistola sua sufficit, si solum nomen immutes, textus enim criminum nec in alium omnino quemquam sicut in ipsum convenit solum. Quae damnari jubet, haec iterum observari jubet: quae agit, arguit: quae detestatur, operatur. Beati discipuli ejus, qui eum vel audiunt vel imitantur. 3. Veruntamen quoniam perjurii ejus dogma proponitur [Al. praeponitur], nihil ad me si iste vel agat vel scribat, quia apud nonnullos fratrum etiam hanc nobis inurere conatus est maculam, et nunc iterare per literas, secundum ab illo datam regulam: quid ego ipse de perjurio sentiam, profero, ut de sese iterum sibi ipsi judicium derelinquam. Etenim cum Dominus et Salvator noster dicat in Evangeliis, Dictum est antiquis, non perjurabis, reddes enim Domino juramenta tua: ego autem dico vobis, nolite jurare omnino (Matth. 5. 34.) : omnis qui docet quacunque ex caussa pejerandum",
          "candidate_score": 0.620607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_269",
          "psc_text": "est qui reficitur et induitur: ita in his, qui judicantur injuste, ipse est qui inique judicatur. Et pro his qui odio habentur gratis, ipse dicturus est, Odistis me gratis. Quomodo aestimat hanc caussam et [Al. vel] hoc factum suum in tribunalibus Christi judicandum, eum habeat sua conscientia, quod codices illius contra Jovinianum scriptos, qui jam publice legebantur et reprehendebantur, subtraxerit de manibus legentium, et culpantes prohibuerit, atque culpaverit; remiserit vero ad ipsum auctorem libros suos, insinuans ea, quae ad reprehensionem venirent, ut vel emendaret, vel rem, quoquo modo posset, curaret; meos vero non codices, sed schedulas imperfectas, inemendatas, furto cujusdam nebulonis et fraude subtractas, sibique delatas, cum me inibi haberet praesentem, mihi quidem non offerret [Al. efferret], neque conquereretur, sed ne increpare quidem, aut etiam arguere dignaretur, vel per amicum certe aliquem, aut etiam per inimicum; sed ad Orientem mitteret, et instigaret linguam ejus hominis, qui eam temperare non noverat.",
          "candidate_score": 0.619603,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum",
      "max_score": 0.684346,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.684346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.683662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_18_20",
          "bdc_text": "Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.67789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_19_21",
          "bdc_text": "Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» . Diese Streitschrift ist wahrscheinlich im Sommer oder in der zweiten Hälfte des Jahres 1525 entstanden. scripseris , proculdubio , ut fratrem errantem in viam veram reduceres , peto , ut mihi eius exemplaris facias copiam . Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren :",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_4",
          "psc_text": "proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit, sed potissimum in Occidentem, ut in sui gratiam maxime Romanorum sacerdotum aures praeoccuparet. Revera Pammachius, multorum animos in diversa distractos fuisse scribit ad Hieronymum, aliis Salaminii, aliis Hierosolymitani episcopi causam defendentibus: quibus ipse excitatus, S. Doctorem rogat, ut quid rei sit, exponat. Jam vero hoc libro Hieronymus illi morem gerit, ostenditque, adeo non Pauliniani fratris ordinationem causam esse dissidii, sed Origenismi errores Joanni objectos, ut praeterquam quod in Eleutheropolitano territorio, non in Aeliensi ordinatus est Paulinianus, etiam ante ejus consecrationem, jam Origenis causa Joannem inter atque Epiphanium fuerit illa altercatio. Origenismum vero ad octo revocat capita, e quibus tria tantum",
          "candidate_score": 0.667487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_21_23",
          "bdc_text": "Paratus enim sum meliora doctus cedere , aut , si videbitur , tuis respondere Anhand dieser einleitenden Sätze läßt sich der Ablauf des Streites rekonstruieren : Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht . Bullinger kann also seine Gegenschrift nicht vor Februar 1526 geschrieben haben ( anders Zimmermann 229 und Staedtke 270. 272ff ;",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.653169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17_19",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden . Bullinger sagt in seinem undatierten Antwortschreiben «Uff D . Johansen Burckardi predigers ze Bremgartten gesprächbüchlin antwurt Heilrychen Bullingers die geschrifft und me ß beträffende» ( Zürich ZB , Msc A 82 , 57r. ) , daß Burchard sie unter dem Pseudonym «Theobald Perdutianus » verfaßte , und nennt sie «Gesprächbüchlin» .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_4",
          "psc_text": "proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit, sed potissimum in Occidentem, ut in sui gratiam maxime Romanorum sacerdotum aures praeoccuparet. Revera Pammachius, multorum animos in diversa distractos fuisse scribit ad Hieronymum, aliis Salaminii, aliis Hierosolymitani episcopi causam defendentibus: quibus ipse excitatus, S. Doctorem rogat, ut quid rei sit, exponat. Jam vero hoc libro Hieronymus illi morem gerit, ostenditque, adeo non Pauliniani fratris ordinationem causam esse dissidii, sed Origenismi errores Joanni objectos, ut praeterquam quod in Eleutheropolitano territorio, non in Aeliensi ordinatus est Paulinianus, etiam ante ejus consecrationem, jam Origenis causa Joannem inter atque Epiphanium fuerit illa altercatio. Origenismum vero ad octo revocat capita, e quibus tria tantum",
          "candidate_score": 0.65127,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.640358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_17",
          "bdc_text": "Adversus eam cum tu apologiamDie Schrift ist nicht mehr vorhanden .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_4",
          "psc_text": "proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit, sed potissimum in Occidentem, ut in sui gratiam maxime Romanorum sacerdotum aures praeoccuparet. Revera Pammachius, multorum animos in diversa distractos fuisse scribit ad Hieronymum, aliis Salaminii, aliis Hierosolymitani episcopi causam defendentibus: quibus ipse excitatus, S. Doctorem rogat, ut quid rei sit, exponat. Jam vero hoc libro Hieronymus illi morem gerit, ostenditque, adeo non Pauliniani fratris ordinationem causam esse dissidii, sed Origenismi errores Joanni objectos, ut praeterquam quod in Eleutheropolitano territorio, non in Aeliensi ordinatus est Paulinianus, etiam ante ejus consecrationem, jam Origenis causa Joannem inter atque Epiphanium fuerit illa altercatio. Origenismum vero ad octo revocat capita, e quibus tria tantum",
          "candidate_score": 0.620541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_3",
          "psc_text": "noster epistolam 132 in nostra recensione rescribit, in qua pacem ultro se quaerere professus, objecta singillatim diluit, causasque contentionum, et violatae fidei legerit in Joannem. Tum laboranti magis ac magis Ecclesiae succurrere volens Theophilus, Isidorum presbyterum pietatis aliarumque virtutum fama notissimum, sed quem Origeniana labes corripuerat, legatum mittit Hierosolymam cum litteris, quibus componere dissidentes animos studet. Verum malus iste pacis sequester cum advenit Hierosolymam, legationem suam renuntiavit, commissas tamen litteras reddere Hieronymo noluit, cui quaerenti, Si legatus es, redde legationis epistolas, si epistolas non habes, quomodo legatum te probabis? respondit habere se quidem litteras, sed rogatum a Joanne ne redderet: proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit,",
          "candidate_score": 0.61834,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_22",
          "bdc_text": "Bullingers «Aetiologia » ist in Burchards Hände geraten , dieser verfaßte eine Streitschrift gegen Bullinger , der jetzt seinerseits darauf antworten möchte und Burchard um eine genaue Abschrift des Werkes ersucht .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Contra-Joannem-Hierosolymitanum_window_4",
          "psc_text": "proindeque maluit re infecta discedere, quam favoris in Origenianas partes tolleret suspicionem. Auctor tamen fuit Joanni, ut Apologiam ad Theophilum pro sua causa scriberet, ad eamque scribendam operam suam commodavit, ut, inquit Hieron. idem esset et dictator et bajulus litterarum. Itaque Joannes Epiphanii epistolae respondere dedignatus, Apologiam illam quaquaversus misit, sed potissimum in Occidentem, ut in sui gratiam maxime Romanorum sacerdotum aures praeoccuparet. Revera Pammachius, multorum animos in diversa distractos fuisse scribit ad Hieronymum, aliis Salaminii, aliis Hierosolymitani episcopi causam defendentibus: quibus ipse excitatus, S. Doctorem rogat, ut quid rei sit, exponat. Jam vero hoc libro Hieronymus illi morem gerit, ostenditque, adeo non Pauliniani fratris ordinationem causam esse dissidii, sed Origenismi errores Joanni objectos, ut praeterquam quod in Eleutheropolitano territorio, non in Aeliensi ordinatus est Paulinianus, etiam ante ejus consecrationem, jam Origenis causa Joannem inter atque Epiphanium fuerit illa altercatio. Origenismum vero ad octo revocat capita, e quibus tria tantum",
          "candidate_score": 0.607887,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima",
      "max_score": 0.68354,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima_window_110",
          "psc_text": "Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) . Signaculum Christus in fronte est, signaculum in corde. In fronte, ut semper confiteamur: in corde, ut semper diligamus; signaculum in brachio, ut semper operemur. Luceat ergo imago ejus in confessione nostra, luceat in dilectione, luceat in operibus et factis; ut si fieri potest, tota ejus species exprimatur in nobis. Ipse sit caput nostrum, quia caput viri Christus: ipse oculus noster, ut per illum videamus Patrem: ipse vox nostra, per quem loquamur ad Patrem: ipse dextera, per quem Deo Patri sacrificium nostrum deferamus: 381 ipse quoque est signaculum nostrum, quod est perfectionis et charitatis insigne, quia diligens Pater signavit Filium, sicut legimus: Quem Pater signavit Deus (Joan. VI, 27) . Charitas itaque nostra Christus. Bona charitas, quando obtulit mortiise pro delictis nostris: bona charitas, quae peccata remisit. 76. Et ideo anima nostra induat charitatem, et",
          "candidate_score": 0.68354,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima_window_110",
          "psc_text": "Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) . Signaculum Christus in fronte est, signaculum in corde. In fronte, ut semper confiteamur: in corde, ut semper diligamus; signaculum in brachio, ut semper operemur. Luceat ergo imago ejus in confessione nostra, luceat in dilectione, luceat in operibus et factis; ut si fieri potest, tota ejus species exprimatur in nobis. Ipse sit caput nostrum, quia caput viri Christus: ipse oculus noster, ut per illum videamus Patrem: ipse vox nostra, per quem loquamur ad Patrem: ipse dextera, per quem Deo Patri sacrificium nostrum deferamus: 381 ipse quoque est signaculum nostrum, quod est perfectionis et charitatis insigne, quia diligens Pater signavit Filium, sicut legimus: Quem Pater signavit Deus (Joan. VI, 27) . Charitas itaque nostra Christus. Bona charitas, quando obtulit mortiise pro delictis nostris: bona charitas, quae peccata remisit. 76. Et ideo anima nostra induat charitatem, et",
          "candidate_score": 0.682819,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf036",
      "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae",
      "max_score": 0.68259,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_47",
          "psc_text": "Noli ergo negligere gratiam quae in te est: et tu enim nosti quanto melius sit jugiter a concubitu continere, quam vel pro conjugali necessitate concumbere. Maritus qui tibi datus fuerat ad tempus, discessit in tempore: datus enim tibi fuerat, non ad patriae beatitudinem, sed ad itineris consolationem. 12. Alia quippe sunt Dei dona, quae Deus ita suis largitur fidelibus in praesenti tempore, ut eorum usus in hac tantum vita necessarius habeatur, quo futurae vitae meritum comparetur; sicut est credulitas rectam 155 fidem tenens, et operatio justitiam misericordiamque custodiens: ut fides recta non deseratur caritatis auxilio, quae in operatione cognoscitur: propter quod Apostolus eam fidem probat quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAP. VIII. Fides et operatio misericors in hac vita necessaria sunt, in patria non erunt. --13. Recta igitur fides et misericors operatio post hanc vitam desinent, cum per speciem videbitur, quod nunc cum creditur non videtur; nec",
          "candidate_score": 0.68259,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562",
          "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .",
          "candidate_score": 0.676677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_90",
          "psc_text": "ait, reddens hoc debitum: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis (Rom. I, 9) . Sed hujus debiti, cujus est devotus redditor, vide quam sit avarus exactor. Iisdem denuo ait: Obsecro igitur vos, fratres, per Dominum nostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus, ut adjuvetis me in orationibus pro me ad Dominum (Rom. XV, 30) . CAP. III. Sufficientia nostra ex Deo est. A Deo est velle et perficere. --5. In hoc debito quod exigitis a nobis et redditis nobis, adjuvari me non dubito, ut Deus, qui operatur in suis et velle et perficere pro bona voluntate, ipse donet quod digne cogitem, digne dicam. In bonis enim cogitationibus non sumus idonei cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Et ob hoc non",
          "candidate_score": 0.675659,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_12_14",
          "bdc_text": "Scripsimus , reverende pater , superioribus annis epistolam quandam , cui titulum fecimus : «Aetiologia , cur missa non sit sacrifitium . »Es handelt sich um Bullingers Schreiben an Pfarrer Jakob [ Frey? ] vom 16 .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_298",
          "psc_text": "Apostolus dicit, Magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum gentilibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria (I Tim. III, 16) . Et revera, doctissimi Christiani, quae major potuit esse pietas, quam ut pro carnalibus hominibus Dei Filius, paterno parens imperio, humanam carnem susciperet, et vita mortem pro mortalibus sustineret? et ille qui ante saecula nascitur fundatus a Patre, in novissimo tempore nasceretur ex Virgine? ille qui dat vitam mundo jaceret mortuus in sepulcro? Quantis ergo nunc deflendum est lacrymis, vel quanta cordis afflictione lugendum, quod plerique nunc usque durissimae obstinationis nolunt pervicaciam deserere, dum assumptioni noxiae indiscrete cupiunt deservire. Qui cum salutaribus nequaquam remediis acquiescunt, vel correctionis voluntatem abjiciunt, vitalibus dictis tanquam medicinalibus ferramentis manus contrarias opponentes, inde se vulnerant, unde curari debuerant, ac vim spiritalium medicaminum sibi 211 in contrarium vertunt. inde vulneribus suis augent putredinem unde assequi",
          "candidate_score": 0.617646,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-correptione-et-gratia",
      "max_score": 0.682466,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_27_29",
          "bdc_text": "Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit . Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-correptione-et-gratia_window_3",
          "psc_text": "servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, egi Deo gratias, quod vestram in Domino pacem, et in veritate consensionem, et in charitate flagrantiam vestro nobis reddito sermone cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno libro disputata transmisimus ( Libro de Gratia et Libero Arbitrio ): quem quomodo susceperitis, rescripta indicant vestra. Verumtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctoritas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire",
          "candidate_score": 0.682466,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst . Über das weitere Verhalten Burchards in diesem Streit schweigen die Quellen. ?",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-correptione-et-gratia_window_3",
          "psc_text": "servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, egi Deo gratias, quod vestram in Domino pacem, et in veritate consensionem, et in charitate flagrantiam vestro nobis reddito sermone cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno libro disputata transmisimus ( Libro de Gratia et Libero Arbitrio ): quem quomodo susceperitis, rescripta indicant vestra. Verumtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctoritas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire",
          "candidate_score": 0.649277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28_30",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio . Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum ) herere aut etiam respondere chartisEs ist nicht bekannt , von wem Bullinger ein Exemplar des «Gesprächbüchlin» erhielt , kaum von Burchard selbst .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-correptione-et-gratia_window_3",
          "psc_text": "servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, egi Deo gratias, quod vestram in Domino pacem, et in veritate consensionem, et in charitate flagrantiam vestro nobis reddito sermone cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno libro disputata transmisimus ( Libro de Gratia et Libero Arbitrio ): quem quomodo susceperitis, rescripta indicant vestra. Verumtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctoritas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire",
          "candidate_score": 0.646601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_28",
          "bdc_text": "Nam ita integrum remittam , ut neque desit gratiarum actio .",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-correptione-et-gratia_window_112",
          "psc_text": "misericordiam; manifestatur in his in quibus inveniuntur bona opera misericordiae, judicium cum misericordia fieri; ac per hoc etiam ipsam misericordiam meritis bonorum operum reddi. Non sic est nunc, quando non solum nullis bonis, sed etiam multis malis operibus praecedentibus, misericordia ejus praevenit hominem, ut liberetur a malis, et quae fecit, et quae facturus fuerat nisi Dei gratia regeretur, et quae passurus fuerat in aeternum nisi erueretur a potestate tenebrarum, et transferretur in regnum Filii charitatis Dei (Coloss. I, 13). Verumtamen quia et ipsa vita aeterna, quam certum est bonis operibus debitam reddi, a tanto Apostolo gratia Dei dicitur (Rom. VI, 23), cum gratia non operibus reddatur, sed gratis detur; sine ulla dubitatione confitendum est, ideo gratiam vitam aeternam vocari, quia his meritis redditur, quae gratia contulit homini. Recte quippe ipsa intelligitur quae in Evangelio legitur, Gratia pro gratia (Joan. I, 16), id est, pro his meritis quae contulit gratia. 42.",
          "candidate_score": 0.60121,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones",
      "max_score": 0.681467,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_25_27",
          "bdc_text": "Erit autem pro re tua non modo , quod fratrem lucrefacis [ ! ] ostendisque nullo te contendendi , calumniandi aut gloriandi morbo scripsisse aliis potius quam mihi , sed hoc potissimum nomine , quod minus tua periclitabitur eruditio . Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis . Obsecramus ergo per christianam charitatem , ut tibi et mihi consulere velis , correctum exemplar mittas et hoc tibi certo persuadeas , quod inde nec apiculus peribit .",
          "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_235",
          "psc_text": "ad Ambrosium episcopum, in optimis notum orbi terrae, pium cultorem tuum; cujus tunc eloquia strenue ministrabant adipem frumenti tui, et laetitiam olei, et sobriam vini ebrietatem populo tuo. Ad eum autem ducebar abs te nesciens, ut per eum ad te sciens ducerer. Suscepit me paterne ille homo Dei, et peregrinationem meam satis episcopaliter dilexit. Et eum amare coepi, primo quidem non tanquam doctorem veri, quod in Ecclesia tua prorsus desperabam, sed tanquam hominem benignum in me. Et studiose audiebam disputantem in populo, non intentione qua debui, sed quasi explorans ejus facundiam, utrum conveniret famae suae, an major minorve proflueret, quam praedicabatur: et verbis ejus suspendebar intentus; rerum autem incuriosus et contemptor astabam; et delectabar suavitate sermonis, quanquam eruditioris, minus tamen hilarescentis atque mulcentis quam Fausti erat, quod attinet ad dicendi modum. Caeterum rerum ipsarum nulla comparatio: nam ille per manichaeas fallacias aberrabat; iste autem saluberrime docebat salutem. Sed longe est",
          "candidate_score": 0.681467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_29",
          "bdc_text": "Quod si morem mihi in re honesta , optima , utili , nec minus tibi facili , gerere nolueris , quid possum ego , nisi semilaceris et male a tuo exemplare [ !]exemplare aRvB nachgetragen. rescriptis ( si modo adsequar quod promissum )",
          "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_207",
          "psc_text": "me objectis deficiebant, illum mihi promittebant, cujus adventu collatoque colloquio facillime mihi haec, et si qua forte majora quaererem, enodatissime expedirentur. Ergo ubi venit, expertus sum hominem gratum et jucundum verbis, et ea ipsa quae illi solent dicere, multo suavius garrientem. Sed quid ad meam sitim pretiosiorum poculorum decentissimus ministrator? Jam rebus talibus satiatae erant aures meae; nec ideo mihi meliora videbantur, quia melius dicebantur; nec ideo vera quia diserta; nec ideo sapiens anima, quia vultus congruus et decorum eloquium. Illi autem qui eum mihi promittebant, non boni rerum existimatores erant; et ideo illis videbatur prudens et sapiens, quia delectabat eos loquens. Sensi autem aliud genus hominum etiam veritatem habere suspectam, et ei nolle acquiescere si compto atque uberi sermone promeretur. Me autem jam docueras, Deus meus, miris et occultis modis; et propterea credo quod tu me docueris, quoniam verum est, nec quisquam praeter te alius est doctor veri, ubicumque",
          "candidate_score": 0.654344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_730",
          "psc_text": "I, 9) , ut congregatio sit ipsa formatio; quid respondebitur de aquis quae super firmamentum sunt? quia neque informes tam honorabilem sedem accipere meruissent, nec scriptum est qua voce formatae sint. Unde si aliquid Genesis tacuit Deum fecisse, quod tamen Deum fecisse nec sana fides, nec certus ambigit intellectus; nec ideo ulla sobria doctrina dicere audebit istas aquas coaeternas Deo, quia in libro Geneseos commemoratas quidem audivimus, ubi autem factae sint non invenimus: cur non informem quoque illam materiem, quam Scriptura haec terram invisibilem et incompositam, tenebrosamque abyssum appellat, docente veritate intelligamus a Deo factam esse de nihilo, ideoque illi non esse coaeternam, quamvis ubi facta sit, omiserit enuntiare ista narratio? CAPUT XXIII. Duo dissensionum genera in Scripturis interpretandis. 32. His ergo auditis atque perspectis pro captu infirmitatis meae, quam tibi confiteor scienti Deo meo, duo video dissensionum genera oboriri posse, cum aliquid a nuntiis veracibus per signa enuntiatur: unum",
          "candidate_score": 0.625086,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10039_sent_26",
          "bdc_text": "Quae proculdubio non parum videretur nutatura , etsi alias satis firma , si tantum incorrectum aliquod vitio librariorum exemplar nactus cogerer corruptis inherere paginis .",
          "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_231",
          "psc_text": "itaque credere in carne natum, ne credere cogerer ex carne inquinatum. Nunc spirituales tui blande et amanter ridebunt me, si has confessiones meas legerint: sed tamen talis eram. CAPUT XI. Qualiter Augustinus contulerit cum catholicis. 21. Deinde quae illi in Scripturis tuis reprehenderant, defendi posse non existimabam: sed aliquando sane cupiebam cum aliquo illorum librorum doctissimo conferre singula, et experiri quid inde sentiret. Jam enim Helpidii cujusdam adversus eosdem Manichaeos coram loquentis et disserentis sermones, etiam apud Carthaginem movere me coeperant, cum talia de Scripturis proferret, quibus resisti facile non posset, et imbecilla mihi responsio videbatur istorum. Quam quidem non facile palam promebant, sed nobis secretius, cum dicerent scripturas Novi Testamenti falsatas fuisse a nescio quibus, qui Judaeorum legem inserere christianae fidei voluerunt, atque ipsi incorrupta exemplaria nulla proferrent. Sed me maxime captum et offocatum quodammodo deprimebant corporalia cogitantem moles illae, sub quibus anhelans in auram tuae veritatis liquidam et",
          "candidate_score": 0.620581,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}