{ "letter_id": "9212", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/9212", "dominant_topic": 18, "topic_dist": [ 0.050975, 0.050231, 0.054716, 0.055609, 0.051448, 0.040348, 0.04791, 0.042039, 0.050591, 0.051418, 0.048024, 0.050044, 0.041729, 0.042413, 0.045795, 0.043205, 0.056006, 0.053279, 0.065447, 0.058773 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.732577, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1933", "psc_text": "nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servetur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens, ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit (I Tim. V, 16) . 6. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipulis fidelibus, ut audirent cum, et amarent sequendo; et nox nocti annuntiavit scientiam (Psal. XVIII, 3), id", "candidate_score": 0.732577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1748", "psc_text": "nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Moriturum se denuntiavit. 12. Sed quid est quod sequitur? Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Intelligimus quidem, Pauperes semper habebitis: quod dixit, verum est. Quando Ecclesia sine pauperibus? Me autem non semper habebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo", "candidate_score": 0.712486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1932", "psc_text": ". Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum,", "candidate_score": 0.707399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1748", "psc_text": "nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Moriturum se denuntiavit. 12. Sed quid est quod sequitur? Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Intelligimus quidem, Pauperes semper habebitis: quod dixit, verum est. Quando Ecclesia sine pauperibus? Me autem non semper habebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo", "candidate_score": 0.699336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_702", "psc_text": "et salvatorem nostrum Jesum Christum, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis quia in principio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt (Id. I, 1, 3) : forte significatus est requieturus in die septimo ab omnibus operibus suis. Legite enim Evangelium, et videte quanta operatus sit Jesus. Operatus est salutem nostram in cruce, ut implerentur in eo omnia praedicta Prophetarum: coronatus est spinis, suspensus est ligno; dixit, Sitio, accepit acetum in spongia, ut impleretur quod dictum est, Et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . At ubi impleta sunt omnia opera ejus, sexta sabbati inclinato capite reddidit spiritum, et in sepulcro sabbato requievit ab omnibus operibus suis (Joan. XIX). Ergo tanquam diceret Judaeis, Quid exspectatis ut", "candidate_score": 0.697254, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.694942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.694591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1748", "psc_text": "nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Moriturum se denuntiavit. 12. Sed quid est quod sequitur? Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Intelligimus quidem, Pauperes semper habebitis: quod dixit, verum est. Quando Ecclesia sine pauperibus? Me autem non semper habebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo", "candidate_score": 0.694049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1818", "psc_text": "Dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas (Galat. V, 6). Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est (Rom. XII, 3); ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur (I Cor. I, 31). 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis", "candidate_score": 0.692513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60_62", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2617", "psc_text": "Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior (I Tim. V, 8) . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti ipse magister sanctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret (Joan. XIII, 23); credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. 3. Sed in quae sua Joannes matrem Domini", "candidate_score": 0.691726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_15_17", "bdc_text": "Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet . Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", "candidate_score": 0.689581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1818", "psc_text": "Dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas (Galat. V, 6). Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est (Rom. XII, 3); ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur (I Cor. I, 31). 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis", "candidate_score": 0.689297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_14_16", "bdc_text": "Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica . Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", "candidate_score": 0.689196, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1932", "psc_text": ". Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino (Matth. VI, 34), non ad hoc fuisse praeceptum,", "candidate_score": 0.68867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_681", "psc_text": "operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat. 5. Significavit hoc et ipse Dominus Jesus multo apertius, quando post resurrectionem quadraginta diebus conversatus est in terra cum discipulis suis (Act. I, 3); quadragesimo autem die cum ascendisset in coelum, peractis decem diebus misit mercedem Spiritus sancti (Id. II, 1-4). Significata sunt ista, et quibusdam significationibus res ipsae praeventae sunt. Significationibus pascimur, ut ad res ipsas perdurantes pervenire possimus. Operarii enim sumus, et adhuc in vinea laboramus: finito die, finito opere, merces restituetur. Sed quis operarius perdurat ad accipiendam mercedem, nisi qui pascitur cum laborat? Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit", "candidate_score": 0.686065, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_682", "psc_text": "Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit qui perveniat ad mercedem. 6. Quomodo ergo quadragenario numero perficitur opus? Fortasse ideo, quia Lex in decem praeceptis data est, et per totum mundum praedicanda erat Lex: qui totus mundus quatuor partibus commendatur, Oriente et Occidente, Meridie et Aquilone, unde denarius per quatuor multiplicatus, ad quadragenarium pervenit. Vel quia per Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae", "candidate_score": 0.681946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_681", "psc_text": "operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat. 5. Significavit hoc et ipse Dominus Jesus multo apertius, quando post resurrectionem quadraginta diebus conversatus est in terra cum discipulis suis (Act. I, 3); quadragesimo autem die cum ascendisset in coelum, peractis decem diebus misit mercedem Spiritus sancti (Id. II, 1-4). Significata sunt ista, et quibusdam significationibus res ipsae praeventae sunt. Significationibus pascimur, ut ad res ipsas perdurantes pervenire possimus. Operarii enim sumus, et adhuc in vinea laboramus: finito die, finito opere, merces restituetur. Sed quis operarius perdurat ad accipiendam mercedem, nisi qui pascitur cum laborat? Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit", "candidate_score": 0.680204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1745", "psc_text": ". 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quando a Judaeis corruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas (Act. I, 26). Quid ergo voluit Dominus noster Jesus Christus, fratres mei, admonere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic", "candidate_score": 0.678664, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_990", "psc_text": "sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret, angelus non diceretur: si Christus nihil prophetaret, propheta non diceretur. Exhortatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam: aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit: ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat; ex eo quod futurum praedixit, propheta erat: ex eo quod Verbum Dei caro factum est, et Angelorum et Prophetarum Dominus erat. TRACTATUS XXV. Ab eo quod scriptum est, Jesus ergo cum cognovisset quod venissent ut raperent eum; usque ad id, Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Cap. VI, V\\. 15-44. 1. Hesternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo", "candidate_score": 0.678191, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_118_120", "bdc_text": "Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat . Aprilis per fruitionem hanc aperte nuncupat praestatem .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_682", "psc_text": "Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit qui perveniat ad mercedem. 6. Quomodo ergo quadragenario numero perficitur opus? Fortasse ideo, quia Lex in decem praeceptis data est, et per totum mundum praedicanda erat Lex: qui totus mundus quatuor partibus commendatur, Oriente et Occidente, Meridie et Aquilone, unde denarius per quatuor multiplicatus, ad quadragenarium pervenit. Vel quia per Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae", "candidate_score": 0.677997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_17_19", "bdc_text": "Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur . Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1628", "psc_text": "Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per similitudinem et Petra est Christus, et ostium est Christus, et lapis angularis est Christus, et pastor est Christus, et agnus est Christus, et leo est Christus. Quam multa per similitudines, et alia, quae commemorare longum est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 7. Audi et caetera.", "candidate_score": 0.67783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2660", "psc_text": "non sumus, » inquit, « usi hac potestate. » Et paulo post: « Qui altari serviunt, » inquit, « altari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam (I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter", "candidate_score": 0.677706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91_93", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent . Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1808", "psc_text": "Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Quibus respondemus, Dominum praescium futurorum, per Prophetam praedixisse infidelitatem Judaeorum; praedixisse tamen, non fecisse. Non enim propterea quemquam Deus ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; non cujusquam alterius, sed ipsorum. Quapropter si ea quae ille praescivit ipsorum, non sunt ipsorum; non vere ille praescivit: sed quia illius praescientia falli non potest; sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos non compulit facere, cui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur; et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque facturus, et quid ei sit pro ejus", "candidate_score": 0.676601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_682", "psc_text": "Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit qui perveniat ad mercedem. 6. Quomodo ergo quadragenario numero perficitur opus? Fortasse ideo, quia Lex in decem praeceptis data est, et per totum mundum praedicanda erat Lex: qui totus mundus quatuor partibus commendatur, Oriente et Occidente, Meridie et Aquilone, unde denarius per quatuor multiplicatus, ad quadragenarium pervenit. Vel quia per Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae", "candidate_score": 0.675182, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161_163", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2343", "psc_text": "Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3.", "candidate_score": 0.674922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_702", "psc_text": "et salvatorem nostrum Jesum Christum, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis quia in principio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt (Id. I, 1, 3) : forte significatus est requieturus in die septimo ab omnibus operibus suis. Legite enim Evangelium, et videte quanta operatus sit Jesus. Operatus est salutem nostram in cruce, ut implerentur in eo omnia praedicta Prophetarum: coronatus est spinis, suspensus est ligno; dixit, Sitio, accepit acetum in spongia, ut impleretur quod dictum est, Et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . At ubi impleta sunt omnia opera ejus, sexta sabbati inclinato capite reddidit spiritum, et in sepulcro sabbato requievit ab omnibus operibus suis (Joan. XIX). Ergo tanquam diceret Judaeis, Quid exspectatis ut", "candidate_score": 0.674784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", "candidate_score": 0.673674, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1803", "psc_text": "a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Ubi satis ostendit brachium Domini ipsum Filium Dei nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat: sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictum est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris; sic Dei brachium dictum est ejus Verbum, quia per Verbum operatus est mundum. Cur enim homo ut aliquid operetur, brachium extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, brachium ejus verbum ejus esset. Sed Dominus Jesus", "candidate_score": 0.673622, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200_202", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit . Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2660", "psc_text": "non sumus, » inquit, « usi hac potestate. » Et paulo post: « Qui altari serviunt, » inquit, « altari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam (I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter", "candidate_score": 0.673507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.673287, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_202_204", "bdc_text": "Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit . Expectatur , donec tales moriantur , 1 . ex morte fructu egeru partios ipsorum , melioribus consecratur usibus .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2187", "psc_text": "Qui enim se quia non audierunt, excusabunt, sine Lege peribunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, contempserunt, vel etiam restiterunt, nec tantum contradicendo, sed et eos a quibus audierunt odiis persequendo, in eis deputandi sunt de quibus aliquid levius videtur sonnisse quod dictum est, per Legem judicabuntur, merito quaeritur. Sed si aliud est perire sine Lege, aliud judicari per Legem, et illud est gravius, hoc autem levius; procul dubio non sunt isti in hac poena leviore ponendi, quia neque in Lege peccaverunt, sed omnino Legem Christi accipere noluerunt, et eam quantum ad ipsos attinet, omnino nullam esse voluerunt. Illi autem peccant in Lege, qui sunt in Lege, id est, qui eam suscipiunt, eamque sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum fatentur (Id. VII, 12); sed infirmitate non implent quod ab ea rectissime praecipi dubitare non possunt. Hi sunt qui aliquo modo forsitan possunt ab eorum, qui sine Lege", "candidate_score": 0.671347, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.669297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2337", "psc_text": "ita de illo quoque procedat. Neque enim possumus dicere quod non sit vita Spiritus sanctus cum vita Pater, vita sit Filius. Ac per hoc sicut Pater cum habeat vitam in semetipso, dedit et Filio habere vitam in semetipso; sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso. Sequuntur autem verba Domini dicentis: Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia iste jam prolixus est, in alium sunt differenda sermonem. TRACTATUS C. In ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc", "candidate_score": 0.669215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1746", "psc_text": "malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomodo publicae: quanto vehementius judicandus est fur sacrilegus, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exibat. Ad ipsam dominicam coenam pariter accessit: conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus et Judas accepit, et tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos", "candidate_score": 0.668072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1747", "psc_text": "cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus et Judas accepit, et tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos mortificat. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) : judicium sibi, non tibi. Si judicium sibi, non tibi; tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum, ne mittaris in poenam malorum. 11. Exemplum Domini accipite conversantis in terra. Quare habuit loculos cui Angeli ministraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem", "candidate_score": 0.667993, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2617", "psc_text": "Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior (I Tim. V, 8) . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti ipse magister sanctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret (Joan. XIII, 23); credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. 3. Sed in quae sua Joannes matrem Domini", "candidate_score": 0.667659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", "candidate_score": 0.666427, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1746", "psc_text": "malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomodo publicae: quanto vehementius judicandus est fur sacrilegus, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exibat. Ad ipsam dominicam coenam pariter accessit: conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus et Judas accepit, et tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos", "candidate_score": 0.666334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", "candidate_score": 0.665521, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1818", "psc_text": "Dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas (Galat. V, 6). Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est (Rom. XII, 3); ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur (I Cor. I, 31). 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis", "candidate_score": 0.665027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151_153", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_403", "psc_text": "ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt (quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur), expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata", "candidate_score": 0.663896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_990", "psc_text": "sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret, angelus non diceretur: si Christus nihil prophetaret, propheta non diceretur. Exhortatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam: aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit: ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat; ex eo quod futurum praedixit, propheta erat: ex eo quod Verbum Dei caro factum est, et Angelorum et Prophetarum Dominus erat. TRACTATUS XXV. Ab eo quod scriptum est, Jesus ergo cum cognovisset quod venissent ut raperent eum; usque ad id, Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Cap. VI, V\\. 15-44. 1. Hesternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo", "candidate_score": 0.662622, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.66236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2343", "psc_text": "Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3.", "candidate_score": 0.660686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1603", "psc_text": "ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quippe in Ecclesia commoda terrena sectantes, Christum tamen praedicant, et per eos vox Christi auditur: et sequuntur oves, non mercenarium, sed vocem pastoris per mercenarium. Audite mercenarios ab ipso Domino demonstratos: Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite (Id. XXIII, 2) . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios vocem pastoris audite? Sedendo enim cathedram Moysi legem Dei docent: ergo per illos Deus docet. Sua vero illi si velint docere, nolite audire, nolite facere. Certe enim tales sua quaerunt, non quae Jesu Christi: nullus tamen mercenarius ausus est dicere populo Christi, Tua quaere, non quae Jesu Christi. Quod enim facit male, non praedicat de cathedra Christi: inde laedit unde mala facit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Bene, quia intellexistis; sed propter tardiores dicam", "candidate_score": 0.66068, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_163_165", "bdc_text": "Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2343", "psc_text": "Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3.", "candidate_score": 0.659428, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1100", "psc_text": "Quandoquidem ipse Dominus dixit, Nemo bonus nisi unus Deus (Marc. X, 18) . Quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim, loculi illi commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam: tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae; sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est. Satanas quantos martyres persecutus est? Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit malus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei contradicit. Artifex illo utitur; et magnus artifex, si illo uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et", "candidate_score": 0.658085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_127_129", "bdc_text": "iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2695", "psc_text": "Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant (I Tim. I, 7), sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem,", "candidate_score": 0.657884, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_52", "bdc_text": "Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2700", "psc_text": "uno, et pastores ipsi sunt oves? Omnes quippe fecit suas oves, pro quibus est omnibus passus; quia et ipse ut pro omnibus pateretur, ovis est factus. TRACTATUS CXXIV. Ab eo loco, Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me, etc., usque in finem Evangelii. Cap. XXI, V\\. 19-25). 1. Non parva quaestio est, cur apostolo Petro, quando se tertio manifestavit discipulis, dixerit Dominus, Sequere me; de apostolo autem Joanne, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Huic quaestioni, quantum Dominus ipse donaverit, sive pertractandae, sive solvendae sermonem novissimum hujus operis impendimus. Cum ergo praenuntiasset Dominus Petro, qua morte clarificaturus esset Deum, dicit ei: Sequere me. Conversus Petrus vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem: qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Dicit ei Jesus: Sic eum volo manere", "candidate_score": 0.656442, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_160_162", "bdc_text": "Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2343", "psc_text": "Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3.", "candidate_score": 0.655217, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_146", "bdc_text": "Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1745", "psc_text": ". 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quando a Judaeis corruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas (Act. I, 26). Quid ergo voluit Dominus noster Jesus Christus, fratres mei, admonere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic", "candidate_score": 0.652519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1561", "psc_text": "Dominus: qui intrat per hanc januam, oportet humiliet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. 6. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit:", "candidate_score": 0.652138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2119", "psc_text": "Deus, si non ex operibus, sed ex fide justificatur, ut ex Deo illi sit quod etiam bene operatur: quoniam palmes, sicut jam superius dixi, non potest ferre fructum a semetipso (Tract. 81, n. 2). Si enim in hoc clarificatus est Deus Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli; non hoc gloriae nostrae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona; ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmentum sumus, creati in Christo Jesu in operibus bonis (Ephes. II,", "candidate_score": 0.652007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_158", "bdc_text": "Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1808", "psc_text": "Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Quibus respondemus, Dominum praescium futurorum, per Prophetam praedixisse infidelitatem Judaeorum; praedixisse tamen, non fecisse. Non enim propterea quemquam Deus ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; non cujusquam alterius, sed ipsorum. Quapropter si ea quae ille praescivit ipsorum, non sunt ipsorum; non vere ille praescivit: sed quia illius praescientia falli non potest; sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos non compulit facere, cui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur; et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque facturus, et quid ei sit pro ejus", "candidate_score": 0.651696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_47_49", "bdc_text": "Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus . Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", "candidate_score": 0.651569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182_184", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi . Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1590", "psc_text": "Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desunt pascua, quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua inveniet, id est, et ad ingressum et ad egressum: tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam (Matth. V, 6); qualia pascua invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) . Quomodo autem ipse sit ostium, ipse pastor, ut per seipsum quodammodo etiam ipse ingredi et egredi intelligatur, et quisnam sit ostiarius, longum est hodie quaerere, et disserendo sicut ipse donaverit explicare. TRACTATUS XLVI. Ab eo quod scriptum est, Ego sum pastor bonus, etc., usque ad id, Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Cap. X, V\\. 11-13. 1. Loquens Dominus Jesus ovibus suis, et praesentibus, et futuris quae tunc aderant; quia erant ubi jam oves ejus erant, quae futurae erant ejus oves: item praesentibus et", "candidate_score": 0.6515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_238", "psc_text": "prodesse ad salutem 15. Non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat. Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid accipiamus, et utique sanctum est quod accipimus, et nemo dicit, non esse sanctum: et quid ait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino (Joan. XIII, 26)? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas,", "candidate_score": 0.651302, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1099", "psc_text": "illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident, ad ministerium scelerum suorum usurpant. lens enim ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit: quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra, malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam unus Deus? Quandoquidem ipse Dominus dixit, Nemo bonus nisi unus Deus (Marc. X, 18) . Quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim, loculi illi commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam: tradidit", "candidate_score": 0.651023, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_47_49", "bdc_text": "Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus . Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_378", "psc_text": "et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est (Ephes. III, 31 et 32) ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una (Gen. II, 24) . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 6, 7).", "candidate_score": 0.649086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1603", "psc_text": "ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quippe in Ecclesia commoda terrena sectantes, Christum tamen praedicant, et per eos vox Christi auditur: et sequuntur oves, non mercenarium, sed vocem pastoris per mercenarium. Audite mercenarios ab ipso Domino demonstratos: Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite (Id. XXIII, 2) . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios vocem pastoris audite? Sedendo enim cathedram Moysi legem Dei docent: ergo per illos Deus docet. Sua vero illi si velint docere, nolite audire, nolite facere. Certe enim tales sua quaerunt, non quae Jesu Christi: nullus tamen mercenarius ausus est dicere populo Christi, Tua quaere, non quae Jesu Christi. Quod enim facit male, non praedicat de cathedra Christi: inde laedit unde mala facit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Bene, quia intellexistis; sed propter tardiores dicam", "candidate_score": 0.648128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1015", "psc_text": "eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Utquid paras dentes et ventrem? crede, et manducasti. Discernitur quidem ab operibus fides, sicut Apostolus dicit, justificari hominem per fidem sine operibus Legis (Rom. III, 28) : et sunt opera quae videntur bona, sine fide Christi; et non sunt bona, quia non referuntur ad eum finem ex quo sunt bona: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Id. X, 4) . Ideo noluit discernere ab opere fidem, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6). Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31). Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus", "candidate_score": 0.64633, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_208", "bdc_text": "Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1439", "psc_text": "Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine peccato. Nam quos videtis in manibus matrum parvulos ferri, nondum ambulant, et jam sunt compediti; traxerunt enim de Adam quod solvatur a Christo. Pertinet etiam ad ipsos, cum baptizantur, ista gratia quam Dominus pollicetur; quia de peccato solus liberare potest, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum Apostolus legeretur: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo; id est, tanquam vos Christus obsecret. Quid? Reconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsecramus ergo, inquit, pro Christo,", "candidate_score": 0.645519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_144", "psc_text": "Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia excelsioris gratiae catechumeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et", "candidate_score": 0.642958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2679", "psc_text": "et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 17-20) . Illi sunt certe, Scribae et Pharisaei, qui cathedram Moysi sedent, et de quibus ait, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim et non faciunt (Id. XXIII, 2, 3) : docent sermonibus, quod solvunt moribus. Consequens est ergo, ut qui minimus est in regno coelorum, qualis nunc est Ecclesia, non intret in regnum coelorum, qualis tunc erit Ecclesia; quoniam docendo quod solvit, ad eorum societatem qui faciunt quod docent, non pertinebit: et ideo non erit in numero piscium magnorum; quoniam qui fecerit et docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est (Id. XI, 11). Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi", "candidate_score": 0.642878, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1450", "psc_text": "Solus dicere potuit, Ecce veniet princeps mundi, et in me nihil inveniet. Quemcumque alium licet justum discusseris, non omnimodo est sine peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur (Job. I, II). Ideo autem ille probatus est, non quia latebat Deum coronandus, sed ut innotesceret hominibus imitandus. Etiam ipse Job quid dicit? Quis enim mundus? Nec infans, cujus est unius diei vita super terram (Id. XIV, 4, sec. LXX) . Sed plane multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine: nulla enim querela justa est de his in rebus humanis, qui non habent crimen. Crimen autem est peccatum grave, accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua", "candidate_score": 0.638609, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_109_111", "bdc_text": "Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam . stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1099", "psc_text": "illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident, ad ministerium scelerum suorum usurpant. lens enim ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit: quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra, malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam unus Deus? Quandoquidem ipse Dominus dixit, Nemo bonus nisi unus Deus (Marc. X, 18) . Quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim, loculi illi commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam: tradidit", "candidate_score": 0.637559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_184", "bdc_text": "Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1608", "psc_text": "Absit. Numquid talis Petrus? Absit. Numquid tales caeteri Apostoli, excepto Juda filio perditionis? Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in Epistola fugientem Paulum: per murum in sporta submissus est, ut manus persequentis evaderet (II Cor. XI, 33). Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos (Philipp. I, 24) . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam (Matth. X, 23) . Hanc nobis quaestionem Dominus dignetur", "candidate_score": 0.63467, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1060", "psc_text": "mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est,", "candidate_score": 0.632125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_89", "bdc_text": "Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2343", "psc_text": "Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3.", "candidate_score": 0.631146, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_162", "bdc_text": "Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1818", "psc_text": "Dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas (Galat. V, 6). Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est (Rom. XII, 3); ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur (I Cor. I, 31). 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis", "candidate_score": 0.629547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2463", "psc_text": "per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos longe post nati, per verbum eorum credidimus in Christum. Quoniam ipsi qui cum illo tunc fuerunt, quod ab illo audierunt, caeteris praedicaverunt: atque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubicumque est ejus Ecclesia; et perventurum est ad posteros, quicumque, ubicumque postea in eum credituri sunt. 2. Potest itaque videri Jesus in hac oratione non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicut jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea vero etiam pro eis qui per verbum eorum in illum fuerant credituri; potest dici non orasse pro illis qui neque tunc erant cum illo quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Numquid enim cum", "candidate_score": 0.628104, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1555", "psc_text": "essetis, non haberetis peccatum; nunc autem dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet (Joan. IX, 39-41) . His verbis subjunxit ea quae hodie cum recitarentur, audivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum testimonium adversus quemquam perhibentes, et caetera quae lege mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid", "candidate_score": 0.628031, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_49", "bdc_text": "Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", "candidate_score": 0.626644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_0_2", "bdc_text": "S . quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_144", "psc_text": "Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia excelsioris gratiae catechumeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et", "candidate_score": 0.626618, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_600", "psc_text": "Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidem Christus in spiritu, non in corpore. Quasi vero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis Baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat, non solum spiritu, sed etiam aqua? Audi Apostolum: « Sicut Christus, inquit, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi » (Ephes. V, 25-27). Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo his praejactis, per quae venit ad collocutionem cum illa muliere, videamus quae restant plena mysteriis, et gravida sacramentis. « Oportebat autem, inquit, eum transire per Samariam. Venit ergo in civitatem Samariae quae dicitur Sichar, juxta praedium quod", "candidate_score": 0.625756, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_233", "psc_text": "ipsorum. Cum autem noti sint nobis et vobis et suis, sicut et vos et vobis in Catholica et illis noti estis; nec nos eos reprehendamus, nec illi se palpent. Nos fatemur in Ecclesia et bonos et malos esse, sed tanquam grana et paleam. Aliquando qui baptizatur a grano, palea est; et qui baptizatur a palea, granum est. Alioquin si qui baptizatur a grano, valet; et qui baptizatur a palea, non valet: falsum est, Hic est qui baptizat. Si autem verum est, Hic est qui baptizat: et quod ab illo datur, valet; et quomodo columba, baptizat. Non enim malus ille columba est, aut ad membra columbae pertinet: nec hic potest dici in Catholica, nec apud illos, si illi dicunt, columbam esse Ecclesiam suam. Quid ergo intelligimus, fratres? Quoniam manifestum est, et omnibus notum, et si nolint convincuntur: quia et ibi quando dant mali, non post illos baptizatur; et hic quando dant", "candidate_score": 0.618862, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_156", "bdc_text": "Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929", "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,", "candidate_score": 0.613727, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_805", "psc_text": "ego operor (Id. V, 8, 17) . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum (Exod. XX, 8-11), quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato (quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit", "candidate_score": 0.611742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1542", "psc_text": "sabbatum: Omne opus servile non facietis (Levit. XXIII, 8) . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile (Tract. 20, n. 2); et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille diviserat inter lucem et tenebras. Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo qui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? quid existimas? quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: Quia propheta est. Adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur tamen. Ipse enim Dominus de seipso ait: Non est propheta sine", "candidate_score": 0.611048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_975", "psc_text": "ex forma Dei, sicut audio, judico; et judicium meum justum est. Unde est judicium justum hominis? Fratres mei, attendite: Quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. TRACTATUS XXIV. Ab eo quod scriptum est, Post haec abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis; usque ad id, Hic est vere propheta qui venit in mundum. Cap. VI, V\\. 1-14. 1. Miracula quae fecit Dominus noster Jesus Christus, sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum", "candidate_score": 0.598965, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf012", "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", "max_score": 0.723424, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112_114", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.723424, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112_114", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.717928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_700", "psc_text": "ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri autem fides in eodem Spiritu, alii donum curationum in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio Spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum (Ibid., 8 et seqq.) . 30. Spiritus manifestatio. --Et quidem id, quod quartum esse diximus, id est, in datione utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed exspectate, inquit, promissionem Patris, quam audistis de ore meo, Quoniam Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et", "candidate_score": 0.709548, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.705715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.705551, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.705418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_700", "psc_text": "ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri autem fides in eodem Spiritu, alii donum curationum in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio Spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum (Ibid., 8 et seqq.) . 30. Spiritus manifestatio. --Et quidem id, quod quartum esse diximus, id est, in datione utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed exspectate, inquit, promissionem Patris, quam audistis de ore meo, Quoniam Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et", "candidate_score": 0.700406, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_791", "psc_text": "hoc tamen ad mandati paterni referens auctoritatem: non contrarie intelligitur Apostolus, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicans, omnem operis sui magnificentiam per id ad Patris gloriam retulisse, quia quidquid Christus gerit, virtus Dei et sapientia gerit; et quidquid virtus Dei et sapientia gerit, sine dubio Deus gerit, cujus et sapientia est Christus et virtus. Denique nunc per operationem Dei excitatus Christus a mortuis est: quia opera Dei patris ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fides est, qui Christum suscitavit a mortuis. 13. Naturae in Christo duae ex Paulo. --Hanc igitur beatus Apostolus geminae in Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , mortem infirmitatis humanae, vitam vero Dei virtutis ostendens: et illud ad Romanos,", "candidate_score": 0.698214, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.697013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_702", "psc_text": "nunc ejus paternae promissionis eloquium est. Per has igitur virtutum efficientias manifestatio Spiritus est. Neque enim in occulto est Spiritus donum, ubi sermo sapientiae est, et verba vitae audiuntur: vel ubi divinae cognitionis scientia est, ne pecudum modo per ignorationem Dei, vitae nostrae ignoremus auctorem: vel per fidem Dei, ne non credentes Evangelium Dei, extra Evangelium Dei simus: vel per donum curationum, ut gratiam ejus, qui haec tribuit, infirmitatum curatione testemur: vel per operationem virtutum, ut quod agimus, Dei esse virtus intelligatur: vel per prophetiam, ut per doctrinae intelligentiam intelligamur ex Deo eruditi: vel per discretionem spirituum, ne ignari simus, sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per", "candidate_score": 0.694536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.694429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.694102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_136", "psc_text": "Spiritus donum quodam intercessionis suae foedere luminaret. 34. Est autem nunc consequens, ut et apostolum explicantem doni hujus virtutem atque officium audiamus; ait enim: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed accepistis Spiritum adoptionis, in quo clamamus: Abba pater (Rom. VIII, 14) . Et rursum: Quia nemo in Spiritu Dei dicit anathema Jesu, et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) . Et rursum: Divisiones autem donorum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus; et divisiones operationum sunt, sed idem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem donatur illuminatio 48 Spiritus ad utilitatem. Alii autem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii dona sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii separatio spirituum: alii genera linguarum,", "candidate_score": 0.691002, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_711", "psc_text": "patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) , quia nisi per hoc sapientiae verbum Christus Dominus non posset intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum itaque Deum Apostolus praedicans, et", "candidate_score": 0.689202, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.68784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.687512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.687425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.685364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.684602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_179", "psc_text": "in homine cognoscimus. 20. Sed te, quisquis es, investigabilia sectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resurrectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae, non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et misero digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam (Joan., XX, 25) . Dominus ad omnem se intelligentiae nostrae imbecillitatem accommodat, et dubitationi infidelium satisfacturus, arcanum invisibilis virtutis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant discipuli in clauso, et secreto post passionem Domini congregati consederant. Dominus 62 Thomae fidem propositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit facultatem: et utique qui compunctus", "candidate_score": 0.684045, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_15_17", "bdc_text": "Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet . Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_797", "psc_text": "Et primum requiro a dicti hujus calumniatore, utrumne id arguere Dominum existimet, cur bonus dictus sit, seque maluerit malum dici. Id enim significari videtur hoc dicto, Quid me bonum dicis? Non opinor quisquam tam vecors erit, ut malitiae professionem ei velit adscribere, qui dixerit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est (Matt. XI, 28 et seqq.) . Mitem se profitetur atque humilem: et irasci credetur, cur bonus dictus sit? Professionum haec diversitas dissidet, ut bonitatis suae testis nomen in se bonitatis accuset. Non ergo irasci intelligitur se bonum dici. Et quaerendum est quam aliam de se professionem arguat, qui non credendus est nomen in se bonitatis arguere. 16. Fidem interrogantis arguit, non dicta. --Videamus", "candidate_score": 0.683909, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.683668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.683607, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_206_208", "bdc_text": "Perecissitas vero alios ad ei dolatria visum est nostris cohercere , idque ex Recensitatem . Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc. Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", "candidate_score": 0.68324, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_207", "bdc_text": "Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc.", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_43", "psc_text": "--Sextus vero jam liber omnem haereticae assertionis fraudulentiam pandit. Namque ut dictis suis fidem facerent, damnantes dicta et vitia haereticorum, Valentini scilicet et Sabellii et Manichaei et Hieracae, pias Ecclesiae praedicationes velamento professionis impiae furati sunt: ut correptis in melius verbis irreligiosorum, et ambigua significatione moderatis, sub impietatis damnatione doctrinam pietatis exstinguerent. Sed nos singulorum dictis et professionibus demonstratis, sanctas Ecclesiae praedicationes absolvimus, neque quidquam cum damnatis haereticis commune eis esse permisimus, ut damnanda damnantes, sola venerabiliter sectanda sequeremur, filium Dei ( supple, esse) Dominum Jesum Christum, quod maxime ab iis negabatur, per haec docentes, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum Apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones clamant, dum Judaei negantes fatentur, dum ignorantes intelligunt gentes; ne jam ( id est, ut non) ambigendum permitteretur, quod ignorandum non relinquebatur. 26. Liber septimus. Sabellius, Hebion et Arius sese vincendo Ecclesiae vincunt. --Septimus deinceps liber, secundum", "candidate_score": 0.68289, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.682369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112_114", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.682056, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_700", "psc_text": "ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri autem fides in eodem Spiritu, alii donum curationum in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio Spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum (Ibid., 8 et seqq.) . 30. Spiritus manifestatio. --Et quidem id, quod quartum esse diximus, id est, in datione utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed exspectate, inquit, promissionem Patris, quam audistis de ore meo, Quoniam Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et", "candidate_score": 0.679319, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_791", "psc_text": "hoc tamen ad mandati paterni referens auctoritatem: non contrarie intelligitur Apostolus, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicans, omnem operis sui magnificentiam per id ad Patris gloriam retulisse, quia quidquid Christus gerit, virtus Dei et sapientia gerit; et quidquid virtus Dei et sapientia gerit, sine dubio Deus gerit, cujus et sapientia est Christus et virtus. Denique nunc per operationem Dei excitatus Christus a mortuis est: quia opera Dei patris ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fides est, qui Christum suscitavit a mortuis. 13. Naturae in Christo duae ex Paulo. --Hanc igitur beatus Apostolus geminae in Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , mortem infirmitatis humanae, vitam vero Dei virtutis ostendens: et illud ad Romanos,", "candidate_score": 0.676008, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.675879, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.675164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", "candidate_score": 0.674958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_791", "psc_text": "hoc tamen ad mandati paterni referens auctoritatem: non contrarie intelligitur Apostolus, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicans, omnem operis sui magnificentiam per id ad Patris gloriam retulisse, quia quidquid Christus gerit, virtus Dei et sapientia gerit; et quidquid virtus Dei et sapientia gerit, sine dubio Deus gerit, cujus et sapientia est Christus et virtus. Denique nunc per operationem Dei excitatus Christus a mortuis est: quia opera Dei patris ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fides est, qui Christum suscitavit a mortuis. 13. Naturae in Christo duae ex Paulo. --Hanc igitur beatus Apostolus geminae in Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , mortem infirmitatis humanae, vitam vero Dei virtutis ostendens: et illud ad Romanos,", "candidate_score": 0.674873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_791", "psc_text": "hoc tamen ad mandati paterni referens auctoritatem: non contrarie intelligitur Apostolus, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicans, omnem operis sui magnificentiam per id ad Patris gloriam retulisse, quia quidquid Christus gerit, virtus Dei et sapientia gerit; et quidquid virtus Dei et sapientia gerit, sine dubio Deus gerit, cujus et sapientia est Christus et virtus. Denique nunc per operationem Dei excitatus Christus a mortuis est: quia opera Dei patris ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fides est, qui Christum suscitavit a mortuis. 13. Naturae in Christo duae ex Paulo. --Hanc igitur beatus Apostolus geminae in Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , mortem infirmitatis humanae, vitam vero Dei virtutis ostendens: et illud ad Romanos,", "candidate_score": 0.674721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_786", "psc_text": "ostentui reddit, ac de his in semetipso triumphat. Habes operationem Dei Christum a mortuis excitantis: habes et Christum haec ipsa in se quae Deus operatur operantem. Christus enim mortuus est, carne se spolians. Tene ergo Christum hominem a Deo ex mortuis excitatum, tene Deum Christum salutis nostrae operationem cum esset moriturus operantem: ut cum haec Deus operatur in Christo,operans licet Deus, spolians se tamen Christus carne moriturus sit: et cum mortuus est Christus, operans ante mortem Deus, mortuum tamen Christum operatio Dei excitet; cum ipse sit (idem sit) Christum a mortuis excitans, qui est ante mortem Christus operatus, et idem sit spolians se carne moriturus. 11. Caro spoliata et carne se spolians unus est Christus. --Jamne apostolicae fidei sacramentum intelligis? Jamne Christum cognitum habes? Quaero enim a te, quis sit carne se spolians, et quae sit caro illa spoliata? Duplicis enim intelligentiae ab Apostolo teneo significationem, spoliatae carnis, seque carne", "candidate_score": 0.670735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.669003, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38_40", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.668728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_700", "psc_text": "ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri autem fides in eodem Spiritu, alii donum curationum in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio Spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum (Ibid., 8 et seqq.) . 30. Spiritus manifestatio. --Et quidem id, quod quartum esse diximus, id est, in datione utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed exspectate, inquit, promissionem Patris, quam audistis de ore meo, Quoniam Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et", "candidate_score": 0.66845, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_39_41", "bdc_text": "Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.667783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1171", "psc_text": "Consortium illius nobis promissum. --Et hujus quidem gloriae suae consortium Apostolis pollicens, ait: Sic erit in consummatione saeculi. Mittet filius hominis angelos 398 suos, et colligent de regno ejus omnia scandala et qui faciunt iniquitatem, et mittet eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno patris eorum: qui habet aures audiendi, audiat (Matth. XIII, 40 et seqq.) . Numquid non omnibus naturales corporalesque aures ad dictorum audientiam patent, ut ad audiendum dominica admonitione fuerit necessarium? Sed sacramenti scientiam Dominus insinuans, auditionem doctrinae fidelis exegit. In consummatione itaque saeculi de regno ejus scandala auferuntur. Habemus ergo regnantem Dominum secundum corporis claritatem, quo usque scandala auferantur. Habemus rursum conformes nos gloriae corporis sui in regno Patris, tamquam in solis claritate fulgentes: in qua habitum regni sui Apostolis in monte transformatus ostendit. 39. Gloriam impertiens, tradit nos regnum Deo sine regni sui damno. Regnum", "candidate_score": 0.666819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62_64", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.665742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1219", "psc_text": "et Magister et Dominus servus ac discipulis suis locutus sit, neque nativitatem suam aut creationem aut facturam docuerit? sed et Pater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi Deum patrem professus sit? natum utique, non factum aut creatum se asserens, sicuti ait: Omnis qui diligit Patrem, diligit et Filium, qui natus est ex eo (Joan. V, 1) . 12. Operi non convenit filii nomen. --Factura autem opera creaturarum sunt, non generationis nativitas. Non enim coelum filius, aut terra filius, aut mundus nativitas est, de quibus dictum est, Omnia per eum facta sunt (Joan. I, 3) , et per Prophetam, Opera manuum tuarum sunt coeli (Psal. CI, 26) : et per eumdem, Opera manuum tuarum non omittas (Psal. CXXXVII, 8). Numquid pictori pictura filius, aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? Haec enim opera efficientium sunt; at vero patri solus, qui ex", "candidate_score": 0.663001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_167", "bdc_text": "Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_721", "psc_text": "in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae ad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam (Rom., XI, 33), et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium 242 coelestium sacramentorum profundo reddidit, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula amen (Ibid., 36) : id nunc ad unius naturae significationem referens, quod non nisi opus unius possit esse naturae. 39. Epilogus: ex praedictis Pauli locis quid confectum sit. --Cum enim specialiter Deo id adscripserit, ut ex eo omnia; et proprium Christo detulerit, ut per eum omnia; et nunc honor Dei sit, quod ex ipso et per ipsum et in ipso sint omnia; et cum Spiritus", "candidate_score": 0.660854, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38_40", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.659895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.658462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161_163", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_800", "psc_text": "nisi unus Deus; non respuens bonitatis nomen, si sibi hoc tamquam Deo deputaretur. 17. Et bonum et magistrum sese ostendit. --Denique ostendens se magistri in se boni, per fidem ejus qui tamquam hominem interrogabat, nomen arguere, post jactantiam juvenis et gloriam legis impletae, ita respondit: Unum tibi deest: vade, quaecumque habes vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me (Marc. X, 21) . Non refugit bonitatis de se nomen, qui coelestem thesaurum pollicetur: nec magistrum se non vult videri, qui ducem se perfectae hujus beatitudinis praestat. Terrenae autem de se opinionis fidem arguit, bonitatem in solo Deo docens esse. Et ut se et Deum et bonum significaret, bonitatis est usus officiis, coelestes thesauros pandens, et se ad eos praevium tribuens. Ita et quae sibi tamquam homini tantum deferebantur, detestatur; neque se ab his, quae Deo deputabat, professus alienum est: cum unum Deum bonum confitens, ea", "candidate_score": 0.656246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161_163", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est :", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_801", "psc_text": "solo Deo docens esse. Et ut se et Deum et bonum significaret, bonitatis est usus officiis, coelestes thesauros pandens, et se ad eos praevium tribuens. Ita et quae sibi tamquam homini tantum deferebantur, detestatur; neque se ab his, quae Deo deputabat, professus alienum est: cum unum Deum bonum confitens, ea ipse loqueretur atque ageret, quae unius Dei virtutis, bonitatis atque naturae sunt. 18. Magistri cum fide nomen accepit. --Quam igitur non bonitatis nomen refugerit, sed neque magistri honorem recusaverit, sed fidem ejus qui in se nihil nisi corporeum et carnale sapuisset, arguerit; hinc intelligitur, quod aliter ad Apostolos magistrum se confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis magistrum et Dominum, et bene dicitis; sum etenim (Joan. XIII, 13) , et cum alibi dixisset: Ne vocemini magistri, quia magister vester Christus est (Matt. XXIII, 10) . Ubi cum fide magister est, ibi adeo laudat, ut et profiteatur hoc nomen: hic vero", "candidate_score": 0.655863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_203", "psc_text": "Angelos adstitisse arbitrantur. Non enim existimant angelos illos Dei ac Domini nomen sibi attribuisse, quia ut legati Dei ac Domini nomine loquebantur; quis enim legatus regis, imperatoris, aut principis sibi arroget nomen, cujus personam repraesentat? sed ideo potius, quod Deus ipse in illis loquebatur. 71 Hoc diserte docet Athanasius Or. IV cont. Arian., pag. 467: Is quidem, qui sentiebatur oculis, angelus erat, sed Deus in angelo loquebatur. Nam quemadmodum in columna nubis verba ad Moysen in tabernaculo faciebat, ita quoque in angelis apparebat loquens Deus. Ita et Hieronymus, cap. III, ad Gal.: Quod autem, ait, Lex ordinata per Angelos, hoc vult intelligi, quod in omni veteri Testamento, ubi angelus primum visus refertur, et postea quasi Deus loquens inducitur, angelus quidem vere ex ministris pluribus quicumque sit visus, sed in illo mediator loquatur, qui dicat: « Ego sum Deus Abraham. » His accedit Augustinus, l. II contra Maximin., cap. 26, n.", "candidate_score": 0.652107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_44", "bdc_text": "Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1192", "psc_text": "Manet itaque ut est semper Deus, nec profectu eget qui ad id quod est, ex se ac sibi semper est. 48. Filius indemutabilis. Exinaniens se non est demulatus. Deum esse omnia in omnibus profectus noster est. --Sed ne in unigenitum quidem Deum demutandae naturae cadit necessitas. Deus enim est, quod plenae ac perfectae divinitatis est nomen. Nam ut superius docuimus, et repetitae gloriae significatio, et subjectionis causa est, ut sit Deus omnia in omnibus; esse autem Deum omnia in omnibus, sacramentum est, non necessitas. In forma enim Dei manens formam servi assumpsit, non demutatus, sed se ipsum exinaniens, et intra se latens, et intra suam ipse vacuefactus potestatem: dum se usque ad formam temperat habitus humani, ne potentem immensamque naturam assumptae humilitatis non ferret infirmitas; sed in tantum se virtus incircumscripta moderaretur, in quantum oporteret eam usque ad patientiam connexi sibi corporis obedire. Quod autem se ipsum intra se vacuefaciens", "candidate_score": 0.65177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.650957, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", "candidate_score": 0.650474, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_6", "bdc_text": "Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ?", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_586", "psc_text": "quomodo hic, quem Pater sanctificasset, et quem in hunc mundum misisset, blasphemus esset Dei se filium confitendo; cum cognominatos per legem deos indissolubilis Dei sermo statuisset? Jam ergo non est criminis, quod se Deum cum homo sit faciat; cum eos, qui homines sint, lex deos dixerit. Et si a caeteris hominibus non irreligiosa hujus nominis usurpatio est; ab eo homine, quem Pater sanctificavit (omnis enim hic de homine responsio est, quia Dei filius etiam hominis filius est), non impudenter usurpari videtur, quod Dei se filium dixerit; cum praecellat caeteros, qui cognominare se non irreligiose deos possunt, per id quod sanctificatus in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod ante promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui destinatus est filius Dei in virtute secundum spiritum sanctificationis (Rom. I, 2, et seqq.) . Cessat ergo", "candidate_score": 0.648082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.644086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_39_41", "bdc_text": "Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1277", "psc_text": "a saeculo sunt, opus omne post saeculum est: at vero quae ante saeculum sunt, praeveniunt saeculi a se posterioris constitutionem. Memorem itaque se ad dicenda ea, quae a saeculo sunt, professa Sapientia ait: Dominus creavit me in initium viarum suarum in opera sua (Ibid., 22) . Rerum itaque a saeculo gestarum significatio ista est: neque generationis ante saecula praedicatae, sed dispensationis a saeculo initae doctrina est. 45. Natus ante saecula, creatus a saeculo, quid. Qui initium viae operum Dei. Quando et cur creatus. -- Et quaerendum est, quid sit natum ante saecula Deum, rursum in initium viarum Dei et in opera creari. Quia ubi ante saeculum est nativitas, infinitae generationis aeternitas est: ubi vero a saeculo est creatio eadem in vias Dei atque in opera ejus, operibus ac viis causa creationis aptata est. Ac primum, quia Christus sapientia est, videndum est an ipse sit initium viae operum Dei. Nec, ut", "candidate_score": 0.643929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", "candidate_score": 0.643885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.643582, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_49", "bdc_text": "Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_896", "psc_text": "humilitas formam demutavit sub assumptione servili; nunc donatio nominis, formae reddit aequalitatem. Quid enim donatum sit quaere. Si enim hoc donatum, quod Dei est; naturae hujus donum ignobilitatem divinae illi non invehit naturae. Denique hoc nunc, quod donatur ei nomen, etsi habeat doni sacramentum, non tamen habet in dono nominis nomen alienum. Donatur enim Jesu, ut ei coelestia et terrestria et inferna genu flectant, omnisque lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei patris (Philip. II, 10). Confessionis ergo hujus honor donatur ut in gloria Dei Patris sit confitendus. Audis itaque: Pater major me est (Joan. XIV, 28) ? Scito eum, de quo ob meritum obedientiae dictum est: Et donavit ei nomen quod est super omne nomen (Phil. II, 9) . Audi rursum: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego in Patre, et Pater in", "candidate_score": 0.641863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", "candidate_score": 0.636687, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", "candidate_score": 0.636042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.633868, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_334", "psc_text": "Dominus et justus judex est, et pluit a Domino. Et inter haec, quem solum justum judicem dixeris, quaero. A Domino enim Dominus pluit: et hunc justum judicem non negabis, qui pluit a Domino. Abraham enim dixit, pater gentium, non utique infidelium: Nullo modo facies hoc verbum, ut occidas justum cum impio, et erit justus tamquam impius. Nullo modo, qui judicas terram, facies hoc judicium (Gen. XVIII, 25) . Hunc ergo Deum justum judicem, necesse est et verum Deum esse. Tuo te, impie, teneo mendacio. Nondum ex Evangeliis Deum judicem profero: lex mihi judicem Deum locuta est. Adime Filio quod judex est, ut auferas quod Deus verus est. Eum enim solum verum Deum, quem solum judicem justum, professus es: et quem justum judicem doces, hunc non potes secundum te verum Deum negare. Qui judex est, 113 Dominus est, potens ad omne verbum est, benedictionum aeternarum sponsor est, piorum impiorumque judex est,", "candidate_score": 0.633865, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_976", "psc_text": "se penetrantisque animae transcursu, secundum ea in quibus erit, aut oblectatur, aut laeditur. Cum igitur compuncta aut effossa corpora dolent, sensum doloris transfusae in ea animae sensus admittit. Denique vulnus corporis usque ad hos dolet, et digiti excidentium ( alias, excedentium) ex carne unguium praesegmina nesciunt. Et si quando accedente vitio pars aliqua corrupta membrorum, sensum vivae carnis amiserit; ea cum vel desecabitur vel uretur, dolorem quisquis esse potuisset, non manente in ea animae permixtione, non sentiet. Aut cum gravis necessitas recidendi corporis manet, medicato potu consopitur vigor animae, et in emortuam sensus sui oblivionem mens succis violentioribus occupata conficitur. Ac tum doloris nescia membra caeduntur, et omnem alti vulneris plagam sensus carnis emortuus, sensu animae in se torpentis evadit. Affert itaque dolorem per animae infirmis admixtionem, in infirmum sensum suum corpus animatum. 15. Unde Christi corpus et anima. --Si igitur homo Jesus Christus per initia corporis atque animae nostrae", "candidate_score": 0.632326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_44", "bdc_text": "Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1191", "psc_text": "per tempus adhuc Deus omnia in omnibus sit? Vel unde sumet, extra quem nihil est? nihil autem ita, ut semper ipse sit. Et qui ipse semper est, et extra quem nihil est, quo incremento explendus est, vel quo augmento demutandus est, dicens: Ego sum, et non demutor (Malac., III, 6) : cum non relinquatur vel ad demutationem locus, vel ad profectum causa, vel ad aeternitatem anterius, vel ad Deum aliud praeter quam Deus ipse est? Non ergo per subjectionem Filii Deus erit omnia in omnibus: neque per causam consummabitur, ex quo et per quem et intra quem omnis causa consistat. Manet itaque ut est semper Deus, nec profectu eget qui ad id quod est, ex se ac sibi semper est. 48. Filius indemutabilis. Exinaniens se non est demulatus. Deum esse omnia in omnibus profectus noster est. --Sed ne in unigenitum quidem Deum demutandae naturae cadit necessitas. Deus enim est, quod", "candidate_score": 0.632043, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_49", "bdc_text": "Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_897", "psc_text": "eum, de quo ob meritum obedientiae dictum est: Et donavit ei nomen quod est super omne nomen (Phil. II, 9) . Audi rursum: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego in Patre, et Pater in me (Ibid. 11) . Honorem donatae confessionis intellige, quia Dominus Jesus in gloria Dei Patris. Quando igitur illud est, Pater major me est? Nempe tum, cum donatur ei nomen super 301 omne nomen. At contra quando est, Ego et Pater unum sumus? Nempe cum omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei Patris. Si igitur donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem minor Filius est? Major itaque donans est; sed minor jam non est, cui unum esse donatur. Si non hoc donatur Jesu, ut confitendus sit in gloria Dei patris; minor Patre est. Si autem in ea", "candidate_score": 0.63192, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", "candidate_score": 0.627094, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_333", "psc_text": "Deo possibile est omne verbum? Aut cui possibile est omne verbum, quaero quid desit de Deo vero. 16. Judicem justum agnovit. Deus solus est justus judex ex ipsis haereticis. --Et rogo, quis est Deus hic Sodomae et Gomorrhae eversor? Pluit enim Dominus a Domino: numquid non verus Dominus a vero Domino? aut quid aliud quam Dominus a Domino? vel quid praeter significationem personae in Domino ac Domino coaptabis? Et memento quod quem solum verum Deum nosti, hunc eumdem solum justum judicem sis professus. Et intellige, quod Dominus, qui pluit a Domino, non occidens justum cum impio, omnem judicans terram, et Dominus et justus judex est, et pluit a Domino. Et inter haec, quem solum justum judicem dixeris, quaero. A Domino enim Dominus pluit: et hunc justum judicem non negabis, qui pluit a Domino. Abraham enim dixit, pater gentium, non utique infidelium: Nullo modo facies hoc verbum, ut occidas justum cum", "candidate_score": 0.625357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_781", "psc_text": "Nunc igitur in eo repleti sumus, id est, per assumptionem carnis ejus, in quo divinitatis plenitudo corporaliter inhabitat. Et hujus spei nostrae non exigua in eo potestas est. Namque quod repleti in eo sumus, hoc est caput ac principium omnis potestatis, secundum illud: Ut in nomine suo omne genu flectat, coelestium, et terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei patris (Philip. II, 10, 11). Confessio itaque haec erit: Jesum in gloria Dei patris, et natum in homine jam non in infirmitate corporis nostri manere, sed in Dei gloria. Et hoc lingua omnis confitebitur. Et cum coelestia et terrestria genu flectent: hoc caput omnis principatus et potestatis est, ut ei universa genu flectendo subjecta sint, in quo sumus repleti, et qui per habitantem in se corporaliter divinitatis plenitudine, in Dei patris sit gloria confitendus. 9. Deus idem auctor regenerationis nostrae et Christi resurrectionis. --Demonstrato autem", "candidate_score": 0.621969, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878", "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater", "candidate_score": 0.61568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1025", "psc_text": "Domino, ne pro his tristis esset, jam sine tristitiae metu ait: Dormite jam, et requiescite. De angelo quidem Matthaeus et Marcus et de expetitione diaboli nihil locuti sunt: sed post tristitiam animae, post dormientium objurgationem, post transferendi calicis deprecationem, non ex nihilo dormientium adhortatio subsecuta est, nisi quod cum afuturus ab his esset, et indulti Angeli confortatus auxilio, securitate custodiae custodiendos permittebat in somnum. 41. De sudore sanguinis et adventu angeli nil in pluribus libris. Infirmitas Christi perperam inde colligitur. --Nec sane ignorandum a nobis est, et in graecis et in latinis codicibus complurimis, vel de adveniente angelo, vel de sudore sanguinis nil scriptum reperiri. Ambigentibus igitur, utrum hoc in libris variis aut desit, aut superfluum sit (incertum enim hoc nobis relinquitur de diversitate librorum), certe si quid sibi ex hoc haeresis blanditur, ut infirmum affirmet, cui opus fuerit angeli confortantis auxilio; meminerit Creatorem angelorum creationis suae non eguisse praesidio;", "candidate_score": 0.610321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_152", "psc_text": "Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur. 7. Haec non sui causa egit Christus, sed ut humanum de Dei rebus judicandi pruritum retunderet. --Non habent itaque divina adulationem, nec subest Deo ad placendum fallendumque simulatio. Haec filii Dei opera non de jactantiae studio sunt profecta: neque enim ille, cui innumerabilia millia millium angelorum serviunt, adulatus est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, quem Archangeli, et Dominatus, et Principatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis et indefessis in coelo vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit,", "candidate_score": 0.595548, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1", "max_score": 0.722997, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20_22", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.722997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.702179, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1363", "psc_text": "Quando Iesus uidit uirum contra se stantem euaginato gladio et eo respondente dicit, quod esset princeps militiae uirtutis domini, et prostratus in terram dixit: quid praecipis tuo famulo? quaeri potest, utrum angelo se prostrauerit eumque dixerit dominum an potius intellegens a quo missus fuerit ipsum dominum dixerit eique se prostrauerit. erat autem, sicut legitur, Iesus in Iericho, non utique in ipsa ciuitate, cuius muri nondum ceciderant, quod mox 23 cf. Ios. 5. 13. 14 26 Ios. 5, 15 1 exierunt SNTbd 5 lac] fac N 7 fuisset Pl 12 ii bd 14 putant N nullum PSl 16 adhunc P1 21 satis etiam bd hinc N 22 hominis N 23 Quando] quomodo S 24 didicit NT 26 tua Pl 27 prostauerit N dm 81 28 fuerat Tbcl- futurum erat, ut in eam possent intrare, sed in agro ad eam pertinente; nam interpretatio, quae est ex hebraeo, sic habet. cap. 8 In", "candidate_score": 0.686627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_862", "psc_text": "PSNV salutaris PST' datur (in nlg. adnot.: dicitur) T 16 a om. SVId 17 fortasae N sanitatum] salutarium PSV 20 simeon bd 25 aeternum | seinpiternum PSVTbd quoniam quaedam ad escas pertinentia sacerdotum prohibet a feminis accipi, sed a masculis iubet. Cum quaesisset Moyses caprum oblatum pro populi peccatis et non inuenisset, quoniam fuerat incensus, et iratus esset, quod ea, quae pro peccato a populo offerrentur. constituit dominus sacerdotibus edenda inde oblatis adipibus et renibus, iratus autem esset non fratri suo, sed filiis eius, credo quod ad eos suggerendi ministerium pertineret, respondit illi Aaron et ait: si hodie obtulerunt ea quae pro peccato illorum sunt et holocausta sua ante dominum et contigerunt mihi talia et comedam quod est pro peccato hodie, numquid placitum erit dom in o? et audiuit Moyses et placuit illi. hoc uidetur dixisse Aaron, quod ipso die. quo primum obtulerant filii Israhel pro peccato suo, non debuit", "candidate_score": 0.686093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151_153", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_774", "psc_text": "permixtio? nisi forte quod hic dicit: deliquit enim [delicto] delictum ante dominum, hoc quod ait .,ante dominum-, in his uoluitnoluit delictum intellegi, quae fiunt ante dominum, id est quibus domino in tabernaculo deseruitur: unde aliquid paulo ante dixerat, cum ait: peccauit a sanctis, et intelleximus \"usurpauit aliquid sanctorum\", quia etiam restitui praeceperat. ac per hoc non sic tantum peccari potest in his rebus, si aliquid inde per obliuionem usurpetur, sed etiam multis aliis modis potest quisque per ignorantiam delinquere in his quae seruituti domini exhibentur. hoc noluituoluit postea genus delictorum generaliter commemorare et ideo et illic et hic arietem iussit offerri. plenae sunt autem scripturae cum dicitur: ante dominum et non intellegitur nisi illud quod domino exhibetur, sicut sacrificium uel primitiae uel aliqua in sacris seruitus. cap. 8 Quaeritur etiam utrum ubique sit accipiendum quod dictum est: si non ualet manus eius quod satis est ad Quemouem, offerre eum debere", "candidate_score": 0.685098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20_22", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1511", "psc_text": "non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf. Gen. 22, 2 17 cf. ' III Reg. 18, 30—38 22 cf. III Reg. 3, 4-1.» 4 deus om. P 5 tacrificare Vx 7 selom N sylo T 10 illum scripsi: in illo libri consulerat S' consuerat N 15 transgressjoribus V a piis] sapit N 16 de habraham N 17 et sic PSVTbd 19 intellegendum PSVT 21 consue N crebruerat S debuerat PIVI 24 dextraxerunt N 25 dextruxit N 27 dis N 28 uetebat pi VI etiam sic exaudiens offerentes. hoc autem, quod Gedeon fecit, quis non intellegat per angelum procuratum ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur?", "candidate_score": 0.683464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.682368, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1459", "psc_text": "posse intellegi omnem terram datam, quia ea quae data non est in possessionem data est in quandam exercitationis utilitatem: hoc multo euidentius hic adparet, quandoquidem commemorantur ciuitates, quas non hereditauit ludas, et dicitur: et erat dominus cum Iuda. et hereditauit montem, quoniam non potuerunt hereditare inhabitantes in ualle. quis enim non intellegat etiam hoc ipsum ad id pertinuisse, quod erat dominus cum Iuda. ne totum repente obtinendo extolleretur? quod enim adiungit: quoniam Rechab obstitit eis, et currus erant ei ferrei, quos currus timuerit, dictum est, non dominus qui erat in Iuda, sed ipse ludas; cur autem timuerit, cum quo dominus erat, si quaeritur, hoc est quod prudenter intellegendum est refringere deum propitium etiam in cordibus suorum nimiae prosperitatis excessus, ut in usum eorum conuertat inimicos, non solum quando uincuntur inimici, sed etiam quando metuuntur: illud ad commendandam largitatem suam, illud ad eorum reprimendam elationem. nam utique inimicus sanctorum est angelus", "candidate_score": 0.679488, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1507", "psc_text": "ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo sacrificium tamquam sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et pone ad petram illam et ius effunde. et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus domini summum uirgae quae in manu eiusettetigit carnes et azymos; et accensus est ignis de petra et comedit carnes et azymos. ita etiam ipse angelus in sacrificio quod obtulit Gedeon officium ministrantis inpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo subdidit: et uidit Gedeon quoniam angelus domini est. prius ergo tamquam cum homine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso 3 Iud. 4, 6 6 Iud. 6, 15 12 Iud. 6, 18 16 Iud. 6. 20. 21 26 Iud. 6, 22 2 non om. SVbd nonne-sed om. PSVTbd 4 misi Sl 5 misij misit", "candidate_score": 0.677784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_923", "psc_text": "sacrificia, ne sibi quisque quodam modo sacerdos esse audeat, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et hoc in ea consuetudine cauendum praemonuit. cum ergo non liceret offerri sacrificia nisi in tabernaculo, cui templum postea successit — unde et rex Israhel Hieroboam uaccas facere ausus est, quibus populus sacrificaret, ne huius legis necessitate seducerentur ab eo qui sub regno eius erant, dum pergunt Hierusalem, ut in templo dei offerrent sacrificia sua, in quo facto a domino condemnatus est — merito quaeritur quomodo licite sacrificauerit Helias extra templum dei, quando et ignem de caelo impetrauit et prophetas daemoniorum conuicit. quod mihi non uidetur alia ratione defendi quam illa, qua defenditur et Abrahae factum, quod filium deo iussus uoluit 9 Leu. 17, 3. 4 20 cf. III Reg'. 12, 28-30 25 cf. III Reg. 18, 36-39 28 cf. Gen. 22, 3-10 1 est om. N", "candidate_score": 0.677778, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_81_83", "bdc_text": "At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1090", "psc_text": "filius Aaron sacerdotis turibula aerea quanta obtulerunt qui exusti sunt et addidit ea circumpositionem altari, memoriale filiis Israhel, ut non accedat quisquam alienigena, qui non est de semine Aaron, inponere incensum ante dominum; et non erit sicut Core et sicut conspiratio eius, sicut locutus est dominus in manu Moysi. hoc modo ergo uoluit per Eleazar deus non sacerdotium, quod iam erat in Aaron, sed successionis sacerdotalis progeniem commendare. quod uero ait: et ignem alienum hunc semina ibi, \"sparge\" intellegendum est. et quod addidit: quia sanctificauerunt turibula peccatorum horum in animabus suis, locutione quidem inusitata expressa sententia est; sed notandum nouo modo 11 cf. Xura. 16, 31. 32 16 Num. 16, 39. 40 3 animabus] manibus S eas PSNV ex eis T lamminas PV 4 ablata N 5 in fin. om. PSNVTbd filii N 7 eleazaruin PSVTbd 13 eleazarum bd 15 commendaret PSNVTbd successoribus T 17 aron Y 18 obtulleruneuan C", "candidate_score": 0.676757, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_154_156", "bdc_text": "quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ? Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_834", "psc_text": "offerendum domino atque ipsum pectusculum et brachium dextrum danda sacerdoti: sed in illo hoc fieri iussit, quod postea dicit sacrificium salutaris sui: quod forte intellegitur singulorum quorumque priuatum, non publicum uniuersorum. nam et Moyses obtulit sacrificia salutaris nec dictum est ibi \"salutaris sui\"; credo, quoniam pro populo uniuerso obtulit. ubi autem uninersiuniuersi, ibi et singuli: non autem ubi singuli, continuo ibi uniuersi. singula enim possunt esse sine uniuerso; uniuersi autem non possunt nisi ex singulis quibusque constare. nam singuli quique congregati uel in summam reputati faciunt uniuersos. Notandum est sane, cum pro populo ofterunturofferuntur sacrificia, et pro peccato sacrificia iussa esse offerri et holocaustum et sacrificia salutaris; pro sacerdote autem oblatum fuisse pro peccato et holocaustum et consummationis, non autem salutaris. sed consummationis tunc oblatum est. quando sacerdotes sanctificatisanctificari sunt, ut sacerdotio fungerentur, et haec obtulit Moyses pro Aaron et filiis eius. postea uero Aaron ipse iam sanctificatus et sacerdotio", "candidate_score": 0.676055, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45_47", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_562", "psc_text": "uocetur, ubi sunt sancta, id est mensa et candelabrum. ubi cum desei-uiant et sequentes sacerdotes ad mensam et candelabrum et ipsum altare, quomodo unum dicit successoremAaron, qui intret in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis? si enim dixisset: deseruire in sanctis sanctorum, nulla esset quaestio. ad haec enim, ubi est arca testimonii, solus unus intrabat summus sacerdos: quod etiam in epistula ad Hebraeos diligentissime commendatur. nisi forte eo ipso quod unum dicit intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis, non uult utique intellegi nisi in sanctis sanctorum, quia et ipsa utique sancta appellantur. non enim omnia, quae sancta sunt, etiam sancta sanctorum dici possunt; illa uero, quae sunt sancta sanctorum, procul dubio utique sancta sunt. unus autem iste qui semel in anno intrabat in sancta sanctorum, quoniam dominum Christum significabat, apertissime supra dicta ad Hebraeos epistula commendatur. quod autem praefiguratum est in sancto sanctorum, ut super arcam, quae legem habebat, esset", "candidate_score": 0.675145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1509", "psc_text": "hoc S 26 subdit S cf. cod. Alex. et Lag. 27 homini P homin. T sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praesentia sanctitatis. cap. 36 Quaeri potest quare Gedeon ausus fuerit sacrificium offerre deo praeter locum ubi iusserat deus. praeter tabernaculum quippe suum deus prohibuerat sacrificari sibi cui tabernaculo templum postea successit. tempore autem, quo fuit Gedeon, tabernaculum dei erat in Silo; atque ideo illic tantum legitime posset sacrificari. sed intellegendum est quod illum angelum primo prophetam putauerat et tamquam deum illum consuluerat de offerendo sacrificio: quod ille si prohibuisset, non utique fieret; sed quoniam adprobauit et ut fieret annuit, dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini", "candidate_score": 0.673741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151_153", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1029", "psc_text": "breuitate insinuat tunc quaeri proximum eius, si ipse non fuerit. si autem nec proximus erit, domino restituetur, ne inpunitum remaneat quod admissum est: quod tamen non cedat in sacrificium, sed sit sacerdotis. sic sane uerba scripturae distinguenda sunt: si autem non fuerit homini proximus, ita ut reddat ille delictum ad ipsum; locutionis est enim quod addidit: ad ipsum, aut forte \"ad ipsum\" dixit, quod ad ipsum pertineat, id est ipse possideat. deinde sequitur: delictum quod redditur domino sacerdoti erit; delictum autem dicit, cum redditur ea res quae per delictum ablata est. cap. 10 Quaeri autem potest, quomodo in Exodo dicitur: si quis furatus fuerit uitulum aut ouem, restituere debere quinque uitulos uel quattuor oues, si occiderit aut uendiderit, si autem quod abstulerit saluum apud eum reperitur, duplum esse restituendum, cum hic restitui iubeat caput et quintam, quod longe est etiam a duplo, quanto magis a quadruplo uel quinquies tanto! nisi", "candidate_score": 0.671956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_78_80", "bdc_text": "Caeterum Lexilla deut 7 . populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare . Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1410", "psc_text": "istarum septem gentium terram promissam in hereditatem, quam debellatis usque ad internecionem eisdem gentibus Israhelitae possiderent, manifestum est. ceteras enim quae longinquius extra istas gentes inuenirentur, uoluit fieri tributarias eorum, si non resisterent; si autem resisterent, etiam ipsas interfici et in perditionem dari exceptis pecoribus et quae in praedam possent uenire. item alio loco in Deuteronomio ita legitur: et erit cum induxerit te dominus deus tuus in terram in quam intras ibi hereditare eam et abstulerit gentes magnas et multas a conspectu tuo, Cettaeum et Gergesaeum et Amorrhaeum et Pherezaeum et Chananaeum et Euaeum et Iebusaeum, septem gentes magnas et multas et fortiores uobis, et tradet eos dominus deus tuus in manus tuas et percuties eos, exterminio exterminabis eos. non dispones ad eos testamentum neque miserearis eorum neque matrimoniis iungamini cum eis; filiam tuam non dabis filio eius et filiam eius non sumes filio tuo et cetera. Proinde his atque", "candidate_score": 0.670991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1213", "psc_text": "dicens? si enim putauerimus byperbatonhyperbaton, ut ordo uerborum sit: et ego stabam inter dominum et uos in tempore illo adnuntiare uobis uerba domini dicens: ego sum dominus deus tuus, non erit uei-um. non enim haec uerba per Moysen populus, sed de medio ignis audiuit: quod cum sustinere non posset audito decalogo, postulauit. ut per Moysen cetera audiret. restat ergo, ut quod positum est \"dicens\" pro eo positum intellegamus, ac si esset: \"cum dieeret\", ut iste sit sensus: et ego stabam inter dominum et uos in tempore illo adnuntiar nobisuobis uerba domini, quoniam timuistis a facie ignis et non ascendistis in montem, cum diceret: ego sum dominus deus tuus. ut subauditur \"cum diceret utique dominus\". cum enim haec uerba diceret dominus, quae consequenter ex decalogo cuncta commemorat, tunc timuit populus a facie ignis et non ascendit in montem et rogauit, ut per Moysen potius uerba domini audiret. 3 cf. Ex. 20,", "candidate_score": 0.670989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.670865, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1509", "psc_text": "hoc S 26 subdit S cf. cod. Alex. et Lag. 27 homini P homin. T sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praesentia sanctitatis. cap. 36 Quaeri potest quare Gedeon ausus fuerit sacrificium offerre deo praeter locum ubi iusserat deus. praeter tabernaculum quippe suum deus prohibuerat sacrificari sibi cui tabernaculo templum postea successit. tempore autem, quo fuit Gedeon, tabernaculum dei erat in Silo; atque ideo illic tantum legitime posset sacrificari. sed intellegendum est quod illum angelum primo prophetam putauerat et tamquam deum illum consuluerat de offerendo sacrificio: quod ille si prohibuisset, non utique fieret; sed quoniam adprobauit et ut fieret annuit, dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini", "candidate_score": 0.670755, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_511", "psc_text": "altare. et accipiens librum testamenti recitauit in aures populi. notandum est nunc primum sacrificasse Moysen euidenter scripturam dicere, ex quo ex Aegypto eductus est populus. primo enim de Iothor dictum erat socero eius, quamuis cum aliqua ambiguitate, quod immolauerit deo. et aduertendum librum testamenti cum sanguine hostiae recitari, in quo libro illas iustificationes conscriptas debemus accipere. nam decalogum legis in tabulis lapideis fuisse conscriptum postea manifestatum est. cap. 100 Et dixerunt: omnia quaecumque locutus est dominus faciemus et audiemus. non aliter respondent ecce iam tertio. 1 cf. II Cor. 6, 16 3 Ex. 24, 5 5 Ps. 115, 4 (13) 8 Luc. 2, 30 9 Ps. 95, 2 14 Ex. 24, 6. 7 19 ef. Ex. 18, 12 25 Ex. 24. 7 3 dei C 5 soteriu CPSNVT et om. PSbd 6 calicem om. X 7 dicit N 8 simeon C quod V 9 nuntia C 10 ex «» ras.", "candidate_score": 0.669037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1507", "psc_text": "ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo sacrificium tamquam sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et pone ad petram illam et ius effunde. et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus domini summum uirgae quae in manu eiusettetigit carnes et azymos; et accensus est ignis de petra et comedit carnes et azymos. ita etiam ipse angelus in sacrificio quod obtulit Gedeon officium ministrantis inpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo subdidit: et uidit Gedeon quoniam angelus domini est. prius ergo tamquam cum homine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso 3 Iud. 4, 6 6 Iud. 6, 15 12 Iud. 6, 18 16 Iud. 6. 20. 21 26 Iud. 6, 22 2 non om. SVbd nonne-sed om. PSVTbd 4 misi Sl 5 misij misit", "candidate_score": 0.668863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_22", "bdc_text": "Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1414", "psc_text": "et subiugauit eos Salomon in tributum usque in diem hunc. ecce residua populorum debellandorum atque omnino ex dei praecepto perdendorum subiugauit Salomon in tributum, quos utique secundum dei praeceptum perdere debuit; sed tamen subiugati tamquam tributarii possessi sunt. paulo post autem ita legitur: et erat dominans in omnibus regibus a flumine usque ad terram Philistiim et usque ad fines Aegypti. ecce ubi inpletum est quod in Genesi deus ad Abraham loquens promittensque praedixerat. a Sumineflumine quippe hic intellegitur ab Euphrate; magnum enim flumen in illis locis etiam proprio nomine non addito potest intellegi. neque enim de Iordane hoc accipi potest, cum et citra Iordanen et ultra Iordanen iam terras Israhelitae obtinuerant et ante regnum Salomonis. ergo a flmine Euphrate ex partibus orientis usque ad fines Aegypti, quae pars illis erat ab occidente, regnum Salomonis scriptura Regnorum dixit fuisse porrectum. tunc ergo amplius 6 III Reg. 10, 22 17 III Reg.", "candidate_score": 0.66883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_774", "psc_text": "permixtio? nisi forte quod hic dicit: deliquit enim [delicto] delictum ante dominum, hoc quod ait .,ante dominum-, in his uoluitnoluit delictum intellegi, quae fiunt ante dominum, id est quibus domino in tabernaculo deseruitur: unde aliquid paulo ante dixerat, cum ait: peccauit a sanctis, et intelleximus \"usurpauit aliquid sanctorum\", quia etiam restitui praeceperat. ac per hoc non sic tantum peccari potest in his rebus, si aliquid inde per obliuionem usurpetur, sed etiam multis aliis modis potest quisque per ignorantiam delinquere in his quae seruituti domini exhibentur. hoc noluituoluit postea genus delictorum generaliter commemorare et ideo et illic et hic arietem iussit offerri. plenae sunt autem scripturae cum dicitur: ante dominum et non intellegitur nisi illud quod domino exhibetur, sicut sacrificium uel primitiae uel aliqua in sacris seruitus. cap. 8 Quaeritur etiam utrum ubique sit accipiendum quod dictum est: si non ualet manus eius quod satis est ad Quemouem, offerre eum debere", "candidate_score": 0.666734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45_47", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_741", "psc_text": "T 18 quo PSVT ostio T hostio uero S ostio ųęrQ PV 21 quo C 23 uelo isto T 26 ipt$r V 30 hoc CPlS § 20 Interius autem, id est in sancto sanctorum ultra uelum quattuor columnarum, areaarca erat testimonii deaurata, in qua erant tabulae lapideae legis et uirga Aaron et urna aurea cum manna et propitiatorium desuper aureum, ubi stabant duo cherubin alis obumbrantes propitiatorium et intuentes inuicem et ipsum. ante arcam uero, id est inter arcam et uelum, positum erat altare incensi, quod aliquando aureum dicit scriptura, aliquando deauratum, aureum utique appellans quod erat inauratum. ad haec sancta sanctorum nisi summo sacerdoti non licebat intrare cotidie propter inferendum incensum, semel autem in anno cum sanguine ad purificandum altare et, si quando forte exigebat necessitas pro peccato sacerdotis aut uniuersae synagogae, sicut in Leuitico scriptum est. sic intrabatur tabernaculum ab occidente, id est a porta atrii usque ad", "candidate_score": 0.666573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_154_156", "bdc_text": "quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ? Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1095", "psc_text": "non quae sancti committant, sed ab eo quod sunt sancta dictum est \"sanctorum\". quia in sanctis offeruntur et peccata dicuntur \"sacrificia pro peccatis\", ideo appellata sunt peccata sanctorum. et peccata sacerdotii uestri, id est eadem ipsa quae offemnturofferuntur pro peccatis: sicut etiam in Leuitico declarat et pertinere debere dicit ad sacerdotem. cap. 32 Primogenita omnia quaecumque fuerint in terra eorum, quantacumque adtulerint domino, tibi erunt. hic primogenita, non fetus primitiuos pecorum dicit; nam ipsa graece πρωτότοκα, haec autem πρωτογενήματα. sed latine duabus his rebus duo nomina reperta non sunt. et ideo ista πρωτογενήματα quidam \"primitias\" interpretati sunt; sed primitiae dicuntur et aliud sunt. haec igitur tria ita discernuntur, quia ἀπαρχαί sunt primitiui animalium fetus, etiam hominum, πρωτογενήματα uero primi fructus de terra sumti uel de arbore uel de uite; primitiae autem de fructibus quidem, sed iam redactis ab agro, sicut de massa, de lacu, de dolio, de cupa, quae primitus", "candidate_score": 0.664937, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45_47", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_796", "psc_text": "totum ardeat in altari. dicit autem postea: omnia quae pro peccato sunt ex quibus inlatum fuerit a sanguine eorum in tabernaculum testimonii exorari in sancto non edetur, sed igni concremabitur. quomodo ergo ad sacerdotes pertinent manducanda, quae remanent de sacrificiis pro peccatis? quod intellegendum est haec excepta esse, de quorum sanguine tangitur illud altare incensi in tabernaculo testimonii. hoc enim iussit fieri superius de uitulo, quem pro peccato suo sacerdos offerret, et de uitulo, quem pro peccato uniuersae synagogae, ut carnes quae remanserint foris extra castra conburantur; hoc et modo breuiter commemorauit. cap. 19 Et ista est lex arietis qui pro delicto est: sancta sanctorum sunt: id est ad sacerdotes per- • tinent manducanda. cap. 20 Quid est quod de ariete pro delicto cum dixisset legemque sacrificii exposuisset, ait: quomodo quod [est] pro peccato ita et id quod pro delicto, lex una est eorum? quaeritur inter peccatum et delictum quae", "candidate_score": 0.664786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1375", "psc_text": "cum uero ita positum est, ut magis uideatur deus quod ei futurum esset praedixisse quam quod ei ab hominibus deberet fieri praecepisse, melius non potuit facere Iesus, qui diuina uerba sicut tantus propheta intellexit, qui etiam hoc ipsum prophetice fecit, quam ut illum lapidibus potius quam flammis interimeret, ne in illis ignibus uerba domini uiderentur inpleta, quae ob aliud dicta uolebat intellegi. Nec mouere debet, quod non ipsum tantum sed etiam omnia quae sunt eius deus cremanda igni praedixerit. sic enim ait: igni cremabitur et omnia quaecumque sunt ei. omnia enim quaecumque sunt ei, opera eius possunt intellegi, quae cum illo dixit esse concremanda, non sicut dicit apostolus de quibusdam operibus igne consumptis \"ipse autem saluus erit\", si huius peccatum ita intellegendum est, ut etiam aeterno igne puniatur. filios ergo eius et filias cum pecoribus et omnibus quae habebat populus quidem cum eum puniret, simul lapidibus obruit; non tamen hoc", "candidate_score": 0.664312, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1029", "psc_text": "breuitate insinuat tunc quaeri proximum eius, si ipse non fuerit. si autem nec proximus erit, domino restituetur, ne inpunitum remaneat quod admissum est: quod tamen non cedat in sacrificium, sed sit sacerdotis. sic sane uerba scripturae distinguenda sunt: si autem non fuerit homini proximus, ita ut reddat ille delictum ad ipsum; locutionis est enim quod addidit: ad ipsum, aut forte \"ad ipsum\" dixit, quod ad ipsum pertineat, id est ipse possideat. deinde sequitur: delictum quod redditur domino sacerdoti erit; delictum autem dicit, cum redditur ea res quae per delictum ablata est. cap. 10 Quaeri autem potest, quomodo in Exodo dicitur: si quis furatus fuerit uitulum aut ouem, restituere debere quinque uitulos uel quattuor oues, si occiderit aut uendiderit, si autem quod abstulerit saluum apud eum reperitur, duplum esse restituendum, cum hic restitui iubeat caput et quintam, quod longe est etiam a duplo, quanto magis a quadruplo uel quinquies tanto! nisi", "candidate_score": 0.663536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1087", "psc_text": "ubi sanctorum demoratio est angelorum, peccantes angelos in huius aeris detrusos caliginem scriptura dicit tamquam carceribus inferi puniendos reseruari. si enim deus, inquit, angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio puniendos reseruari, cum apostolus Paulus principem potestatis aeris diabolum dicat, qui operatur in filiis diffidentiae. cap. 30 Et dixit dominus ad Moysen et ad Eleazar filium Aaron sacerdotem: tollite turibula aerea e 9 Num. 16. 33 22 II Petro 2, 4 25 Ephes. 2, 2 27 Xum 16. 36-38' 2 estasi C ecstasi Tbd 3 dixit C 4 interpretari PSXVTbd 10 sint V eius N uiuentes] ma F1 praecedit 81 17 sed. cod. Alex. 20 id eos bd 24 fIIII) N 25 neglexerunt", "candidate_score": 0.657641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_562", "psc_text": "uocetur, ubi sunt sancta, id est mensa et candelabrum. ubi cum desei-uiant et sequentes sacerdotes ad mensam et candelabrum et ipsum altare, quomodo unum dicit successoremAaron, qui intret in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis? si enim dixisset: deseruire in sanctis sanctorum, nulla esset quaestio. ad haec enim, ubi est arca testimonii, solus unus intrabat summus sacerdos: quod etiam in epistula ad Hebraeos diligentissime commendatur. nisi forte eo ipso quod unum dicit intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis, non uult utique intellegi nisi in sanctis sanctorum, quia et ipsa utique sancta appellantur. non enim omnia, quae sancta sunt, etiam sancta sanctorum dici possunt; illa uero, quae sunt sancta sanctorum, procul dubio utique sancta sunt. unus autem iste qui semel in anno intrabat in sancta sanctorum, quoniam dominum Christum significabat, apertissime supra dicta ad Hebraeos epistula commendatur. quod autem praefiguratum est in sancto sanctorum, ut super arcam, quae legem habebat, esset", "candidate_score": 0.65714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1511", "psc_text": "non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf. Gen. 22, 2 17 cf. ' III Reg. 18, 30—38 22 cf. III Reg. 3, 4-1.» 4 deus om. P 5 tacrificare Vx 7 selom N sylo T 10 illum scripsi: in illo libri consulerat S' consuerat N 15 transgressjoribus V a piis] sapit N 16 de habraham N 17 et sic PSVTbd 19 intellegendum PSVT 21 consue N crebruerat S debuerat PIVI 24 dextraxerunt N 25 dextruxit N 27 dis N 28 uetebat pi VI etiam sic exaudiens offerentes. hoc autem, quod Gedeon fecit, quis non intellegat per angelum procuratum ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur?", "candidate_score": 0.656434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_154_156", "bdc_text": "quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ? Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_863", "psc_text": "quae pro peccato illorum sunt et holocausta sua ante dominum et contigerunt mihi talia et comedam quod est pro peccato hodie, numquid placitum erit dom in o? et audiuit Moyses et placuit illi. hoc uidetur dixisse Aaron, quod ipso die. quo primum obtulerant filii Israhel pro peccato suo, non debuit a sacerdotibus manducari, sed totum incendi, non inde regulam faciens ad cetera: nam deinceps sacrificia pro peccatis ipsi edebant. sed quia hoc primum fuit ipso primo die primitus oblatum. credendum est Aaron sacerdotem hoc diuina inspiratione dixisse, ut et illud circa sacerdotes deinceps seruaretur, quod praeceperat dominus Moysi, et hoc quod Aaron dixit tamquam diuinitus dictum Moyses adprobaret. quid ergo de ceteris eiusdem diei sacrificiis, id est de ariete et uitulo, quae diximus etiam ipsa pro peccato oblata debere intellegi? an de uitulo nulla quaestio est, quoniam oportebat sic fieri, ut de eius sanguine quemadmodum praeceptum fuerat intromitteretur, unde et", "candidate_score": 0.65589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_78_80", "bdc_text": "Caeterum Lexilla deut 7 . populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare . Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.655329, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_809", "psc_text": "domino arietem sine macula de ouibus pretio argenti siclorum siclo sancto pro quo deliquit: et pro quo peccauit a sanctis restituet et quintas adiciet super illud et dabit illud sacerdoti: et sacerdos exorabit pro eo in ariete delicti et remittetur illi. sequitur adhuc et dicit: anima quaecumque peccauerit et fecerit unum ab omnibus praeceptis domini quae non oportet fieri et non cognouerit et deliquerit et acceperit peccatum suum, et offeret arietem de ouibus pretio argenti in delictum ad sacerdotem: et ex-\" orabit pro eo sacerdos pro ignorantia eius quam ignorauit et ipse non sciuit et remittetur illi. deliquit enim [delictojdelicto delictum ante dominum. et adhuc ita dicit: et locutus est dominus ad Moysen dicens: anima quaecumque peccauerit et despiciens despexerit praecepta domini et mentitus fuerit quae sunt ad proximum de commendatione aut de societate aut de rapina aut iniuriam fecerit 4 Leu. 5, 14-16 12 Leu.", "candidate_score": 0.653143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1077", "psc_text": "deus superbis resistit. et exterminabitur anima illa de populo suo — quoniam talis omnino in numero eorum qui ad deum pertinent non est — quoniam uerbum domini contemsit et mandata eius dispersit; contritione conteretur anima illa. quare autem contritione conteretur, consequenter adiungit dicens: peccatum eius in illa. ac per hoc, si tali peccato debitam contritionem ipse sibi adhibeat paenitendo, cor contritum, ut dictum est, deus non spernit. quamuis in graeco non dictum sit hoc loco: contritione conteretur, sed: extritione exteretur anima illa: quod ita accipi potest, quasi omni modo 6 Prou. 18, 3 14 Ps. 50, 19 17 Iac. 4, 6 2 gerebantur V 3 se om. P'5'F 4 nullo pacto F2 possunt] opus sunt C 5 ipsas C quorum CPSNV1 inuenire C 9 derelinquere ptSt Y 10 aboleri-potest om. N 11 enim exp. t« V 14 e om. Eug ut om. C 15 ueruntamen T 16 talia hinc PSNVTbdEug", "candidate_score": 0.653065, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_741", "psc_text": "T 18 quo PSVT ostio T hostio uero S ostio ųęrQ PV 21 quo C 23 uelo isto T 26 ipt$r V 30 hoc CPlS § 20 Interius autem, id est in sancto sanctorum ultra uelum quattuor columnarum, areaarca erat testimonii deaurata, in qua erant tabulae lapideae legis et uirga Aaron et urna aurea cum manna et propitiatorium desuper aureum, ubi stabant duo cherubin alis obumbrantes propitiatorium et intuentes inuicem et ipsum. ante arcam uero, id est inter arcam et uelum, positum erat altare incensi, quod aliquando aureum dicit scriptura, aliquando deauratum, aureum utique appellans quod erat inauratum. ad haec sancta sanctorum nisi summo sacerdoti non licebat intrare cotidie propter inferendum incensum, semel autem in anno cum sanguine ad purificandum altare et, si quando forte exigebat necessitas pro peccato sacerdotis aut uniuersae synagogae, sicut in Leuitico scriptum est. sic intrabatur tabernaculum ab occidente, id est a porta atrii usque ad", "candidate_score": 0.652903, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1575", "psc_text": "irdeturuidetur, dum modo illud, quod de facto ephud scriptumscriptura ipsa culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hvdriashydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fractis repente lumina numerose micantia tantam hostium multitudinem terruerunt, tamquam ex suo arbitrio uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eiaseius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspirauit? qui praefigurauit sanctos suos thesaurum euangelici luminis in uasis fictilibus habituros, sicut apostolus dicit: habemus autem thesaurum istum in uasis fietilibusfictilibus: quibus in passione martyrii tamquam uasculis fractis maior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios 12 cf. Gen. 27, 15. 16 13 Iud. 6, 39 19 cf. p. 471, 9 20 cf. Iud. 7, 16-22 28 II Cor. 4, 7 1 locos V bellere N 10 ne PJFl 20 ydrias PSNVT 21", "candidate_score": 0.651765, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1527", "psc_text": "praeda, fecerit ea quae pertinerent ad ornamenta uel instrumenta sacrarii, quae omnia per ephud significata sunt, propter excellentiam, ut dixi, uestis sacerdotalis. nam et ipsum ephud non quidem ex auro solo fieri praeceptum est, si hoc est superhumerale sacerdotalis uestis, uerum tamen etiam aliquid auri habet; nam ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso ut fieret, diuinitus imperatum est. sed quia hoc ita posuerunt septuaginta interpretes, ut commemoratis omnibus quae de spoliis acceperat Gedeon, inferrent: et fecit illud Gedeon in ephud, uidetur ita dictum, tamquam ex toto illo quod commemoratum est hoc factum esse credatur, cum possit etiam illic intellegi locutio quae significat a toto 15 cf. Ex. 28, 2 24 cf. Ex. 36, 9 (39, 2) 1 iste pi 2 deus iusserat N 5 disceret P1 6 quodam] quo P 9 referentur P 13 tabernacula PSl 20 strumenta N 21 ipsud PS 22 siJ sicut P", "candidate_score": 0.65152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79_81", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare . Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1510", "psc_text": "dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. ita quippe deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. unde quodcumque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et oboedientibus inpletum intellegendum est: sicut Abraham de immolando filio. nam sic et Helias extra tabernaculum domini ad conuincendos sacerdotes idolorum sacrificauit: quod ex praecepto domini fecisse intellegendus est, qui ei tamquam prophetae reuelatione atque inspiratione iussit ut faceret. quamquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebuerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inueniatur nec eius sacrificium fuisse reprobatum. et tamen notantur reges, qui inter opera laudabiiialaudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem dei populus sacrificare consueuerat, et qui destruxit maiore praedicatione laudatur. ita deus consuetudinem populi sui, qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant, sed domino deo suo, sustinebat potius quam uetabat 3 cf. Iud. 6, 20 6 cf. Deut. 12, 13 16 cf.", "candidate_score": 0.650764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_47_49", "bdc_text": "Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus . Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1218", "psc_text": "36, 26 26 Hierem. 38 (31), 31. 32. 33.34 2 domini S 3 dici quae dicebat] dioquedscebat N 9 manifestantur N 11 caloniosis N 14 dicentibus VIUl 18 dabis V in eis om. T 20 hinc S gratiS sui N concede N 27 Israhel-domum om. N quoniam hoc testamentum quod disposui ad eos: post dies illos dans leges meas in cor eorum et in mente eorum superscribam eas et iniquitatum eorum et peccatorum eorum non memor ero amplius. hic enim discreuit nouum testamentum a uetere, quod in uetere data est lex in tabulis lapideis, in nouo autem in cordibus, quod fit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus, et alio loco: idoneos nos, inquit, fecit ministros noui testamenti non litterae, sed spiritus. cap. 12 Quod ait de domino: et in nomine eius iurabis, non ita praeceptum accipiendum est, quasi iurari iusserit, sed", "candidate_score": 0.650085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137_139", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae . Nam et 1 . cap. scribitur , si quid auri fuerit residuum , facilecum hoc quoque Videbitur . Interim hoc quoque adiicitur , sed secundum voluntatem dei vestri .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_456", "psc_text": "4 iis bd 5 subintellegitur S auditis P' 6 sonat C 11 in om. PlS ueterem P1 ueteri T; uetus in nouo lateat S 14 eluceat C 15 dixit bd eis PSVTbd 16 deus uenit CPNT 19 in om. N 20 probantur pi VI 21 latebat PSV 23 in om. PSVTbd commendantur C 26 nebula plSV 28 quomo:: (in fine uers.) C caelorum non sufficiunt? nisi quemadmodum nusquam non est, qui in loco nullo est. cap. 76 Non facietis uobis deos argenteos et deos aureos non facietis uobis ipsis. repetitur quod in primo praecepto inculcatum est; [et] ex diis argenteis et aureis utique omnia simulacra intelleguntur, sicut in illo etiam psalmo: idola gentium argentum et aurum. cap. 77 Quae de seruo hebraeo praecipiuntur, ut sex annos seruiat et dimittatur liber gratis, ne serui christiani hoc flagitarent a dominis suis, apostolica auctoritas iubet semos dominis suis esse subditos, ne nomen dei", "candidate_score": 0.649403, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_772", "psc_text": "columbinos aut decimam partem oephi similaginis; pro eo autem peccante, qui per obliuionem aliquid sanctorum usurpauit, arietem et eiusdem 1 Leu 5. 17—19 17 cf. Leu. cap. 4 25 cf. Leu. 5, 11 3 et deliquerit-acceperit om. N acceperit scripsipro: non cognouerit, quod cod. offerunt, secutus quaest. XX ubi idem locus habetur 4 et eras. in V offeret Y2 T: afferit C afferet PSNVIbd; cf. 251, 16 erietem N 6 exorauit PSl 7 ilii] ei T 9 quae iam] qua C 12 eiusJV 15 quo V commemorabi C 16 generalitate C 17 dicerit C et-uitulum om. N 23 tactu V 24 et de PNV agnam de agnis N 25 pullus C aut] et N 2(5 ophi pI VI ephi ST oefu N similaginS CNTP2 similagines SI similagine PXV rei restitutionem quintis adiectis. nunc uero non expressa specie peccati generaliter addens: anima quaecumque deliquerit et fecerit unum ab omnibus praeceptis domini", "candidate_score": 0.648486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_535", "psc_text": "PSNVTbd 4 sedecim-a om. N 8 uelamen nobis acripai: uobis uelamen libri sancti scripsi: sanctum libri; sed ef. descript. tabernaculi 8 9 sancti sanctorum scripsi: sanctum sanctorum libri; cf. ibid. 10 et] et inter N om. piS sanctum om. PIS hoc om. C 14 intus m. 2 mute in intra V ultra] intra C uttra V 16 significauit C significari PNVT 19 hac N ac V quia figura OIA. N 21 fin. figura est om. T super illud. sed illic dicebat de altari quod terra uel lapidibus construendum esset, ubi gradus ipsi coaedificati ad corpus altaris utique pertinerent; nunc uero de tabulis fieri altare praecipit, quo si adponeretur ad horam ministrationis aliquid, ubi staret minister altaris- et peracto ministerio tolleretur, ad corpus altaris non utique pertineret. item quaeritur quomodo super altare ligneum sacrificium quod inferebatur posset incendi, praesertim quia concauum fieri iubet et craticulam deponi usque ad medium eius, id", "candidate_score": 0.648243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1527", "psc_text": "praeda, fecerit ea quae pertinerent ad ornamenta uel instrumenta sacrarii, quae omnia per ephud significata sunt, propter excellentiam, ut dixi, uestis sacerdotalis. nam et ipsum ephud non quidem ex auro solo fieri praeceptum est, si hoc est superhumerale sacerdotalis uestis, uerum tamen etiam aliquid auri habet; nam ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso ut fieret, diuinitus imperatum est. sed quia hoc ita posuerunt septuaginta interpretes, ut commemoratis omnibus quae de spoliis acceperat Gedeon, inferrent: et fecit illud Gedeon in ephud, uidetur ita dictum, tamquam ex toto illo quod commemoratum est hoc factum esse credatur, cum possit etiam illic intellegi locutio quae significat a toto 15 cf. Ex. 28, 2 24 cf. Ex. 36, 9 (39, 2) 1 iste pi 2 deus iusserat N 5 disceret P1 6 quodam] quo P 9 referentur P 13 tabernacula PSl 20 strumenta N 21 ipsud PS 22 siJ sicut P", "candidate_score": 0.646506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1506", "psc_text": "Barac: \"nonne mandaui tibi\"? sed ait: nonne mandauit dominusdeuslsraheltibi? hic autem non dictum est: nonne ecce misit te dominus? sed: nonne ecce misi te? cap. 34 Vbi respondet Gedeon ad angelum: in me, domine — hoc est: in me intende — in quo saluabo Israhel? ecce mille mei humiliores in Manasse? intellegitur praepositus fuisse mille hominum, quos graece Xtl..tdPXłju; appellat scriptura. an quid aliud? cap. 35 Animaduertendum est quod Gedeon non ait angelo: offeram tibi sacrificium, sed ait: offeram sacrificium meum et ponam in conspectu tuo. uudeunde intellegendum est non eum angelo, sed per angelum sacrificium offerre uoluisse. quod et ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo sacrificium tamquam sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et pone ad petram illam et ius effunde. et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus domini summum uirgae quae in manu eiusettetigit carnes et azymos; et accensus est ignis de petra", "candidate_score": 0.645966, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_72", "bdc_text": "Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1108", "psc_text": "medium conbustionis iuuencae. lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo sit abscondita uita nostra, sicut dicit apostolus: et uita uestra abscondita est cum Christo in deo. Et lauabit uestimenta sua sacerdos et lauabit corpus suum aqua et postea introibit in castra; et inmundus erit sacerdos usque in uesperam. lauatio uestimentorum et corporis quid est nisi mundatio exteriorum et interiorum? hoc sacerdos. deinde sequitur: et qui comburet eam lauabit uestimenta sua et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque ad uesperam. in eo qui conburit eos figuratos arbitror, qui Christi carnem sepelierunt resurrectioni eam ueluti confiagrationi mandantes. 11 Nura. 19, 6 19 Col. 3, 3 20 Num. 19, 7 4 tescore S 6", "candidate_score": 0.645961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_774", "psc_text": "permixtio? nisi forte quod hic dicit: deliquit enim [delicto] delictum ante dominum, hoc quod ait .,ante dominum-, in his uoluitnoluit delictum intellegi, quae fiunt ante dominum, id est quibus domino in tabernaculo deseruitur: unde aliquid paulo ante dixerat, cum ait: peccauit a sanctis, et intelleximus \"usurpauit aliquid sanctorum\", quia etiam restitui praeceperat. ac per hoc non sic tantum peccari potest in his rebus, si aliquid inde per obliuionem usurpetur, sed etiam multis aliis modis potest quisque per ignorantiam delinquere in his quae seruituti domini exhibentur. hoc noluituoluit postea genus delictorum generaliter commemorare et ideo et illic et hic arietem iussit offerri. plenae sunt autem scripturae cum dicitur: ante dominum et non intellegitur nisi illud quod domino exhibetur, sicut sacrificium uel primitiae uel aliqua in sacris seruitus. cap. 8 Quaeritur etiam utrum ubique sit accipiendum quod dictum est: si non ualet manus eius quod satis est ad Quemouem, offerre eum debere", "candidate_score": 0.645814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_130_132", "bdc_text": "Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1610", "psc_text": "transmigratione usque ad uirginis partum, sexta inde usque in huius saeculi finem. per quas sex aetates tamquam per sexaginta dies fleuit sancta uirgo ecclesia uirginalia sua: quia licet uirginalia, tamen fuerant peccata deflenda; propter quae uniuersa ipsa uirgo toto orbe diffusa cotidie dicit: dimitte nobis debita nostra. eosdem autem sexaginta dies duos menses maluit appellare, quantum existimo, propter duos homines: unum, per quem mors, alterum, per quem resurrectio mortuorum: propter quos etiam duo testamenta dicuntur. Quod uero factum est in praecepto in Israhel, ex diebus in dies conueniebant lamentari filiam Iephte Galaaditae quattuor dies in anno, non puto significare aliquid post inpletum holocaustoma, quod erit in uitam aeternam, sed praeterita tempora ecclesiae, in quibus erant beati lugentes. quatriduo autem figurata est eius 2 cf. II Cor. 11, 2 4 I Cor. 15, 54. 24 18 Matth. 6, 12 23 Iud. 11, 39. 40 4 absorta PNVT 6 ipsej rex", "candidate_score": 0.645509, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_923", "psc_text": "sacrificia, ne sibi quisque quodam modo sacerdos esse audeat, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et hoc in ea consuetudine cauendum praemonuit. cum ergo non liceret offerri sacrificia nisi in tabernaculo, cui templum postea successit — unde et rex Israhel Hieroboam uaccas facere ausus est, quibus populus sacrificaret, ne huius legis necessitate seducerentur ab eo qui sub regno eius erant, dum pergunt Hierusalem, ut in templo dei offerrent sacrificia sua, in quo facto a domino condemnatus est — merito quaeritur quomodo licite sacrificauerit Helias extra templum dei, quando et ignem de caelo impetrauit et prophetas daemoniorum conuicit. quod mihi non uidetur alia ratione defendi quam illa, qua defenditur et Abrahae factum, quod filium deo iussus uoluit 9 Leu. 17, 3. 4 20 cf. III Reg'. 12, 28-30 25 cf. III Reg. 18, 36-39 28 cf. Gen. 22, 3-10 1 est om. N", "candidate_score": 0.644485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1507", "psc_text": "ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo sacrificium tamquam sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et pone ad petram illam et ius effunde. et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus domini summum uirgae quae in manu eiusettetigit carnes et azymos; et accensus est ignis de petra et comedit carnes et azymos. ita etiam ipse angelus in sacrificio quod obtulit Gedeon officium ministrantis inpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo subdidit: et uidit Gedeon quoniam angelus domini est. prius ergo tamquam cum homine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso 3 Iud. 4, 6 6 Iud. 6, 15 12 Iud. 6, 18 16 Iud. 6. 20. 21 26 Iud. 6, 22 2 non om. SVbd nonne-sed om. PSVTbd 4 misi Sl 5 misij misit", "candidate_score": 0.644483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_572", "psc_text": "in anno purificabit illud; sanctum sanctorum est domino. non ergo semel in anno ponet illic incensum, quod cotidie fieri iussum est; sed semel in anno purificabit illud, quod cum sanguine fieri praeceptum est. et post hoc adiungit: sanctum sanctorum est domino; ac per hoc, si sanctum sanctorum non extra, sed intra uelum erat, etiam illud profecto altare de quo nunc agitur, quod poni iussit contra uelum, intrinsecus iussit. cap. 134 Quid est quod ait: si acceperis conputationem filiorum Israhel in uisitatione eorum, nisi quia iubet eos aliquando uisitari et conputari, id est numerari? quod in Dauid propterea uindicatum intellegendum est, quia deus non iusserat. cap. 135 Aduertendum est et notandum quemadmodum ungento chrismatis omnia iussit ungi, tabernaculum scilicet et ea quae in illo erant, et deinde erunt sancta 11 Ex. 30, 10 20 Ex. 30, 12 23 cf. II Reg. 24 25 cf. Ex. 30, 26-29 27 Ex. 30, 29", "candidate_score": 0.643178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_130_132", "bdc_text": "Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_170", "psc_text": "nomen aetatis est secundum hebraeum eloquium. an potius per recapitulationem postea commemoratur quod primo factum est? prius enim potuit intendere animae ipsius et amare uirginem et loqui secundum sensum uirginis et deinde cum illa dormire eamque humiliare. cap. 108 Cum paulo ante loquens Iacob cum fratre suo Esau infantes filios suos esse significet, quae graece dicuntur rcatSta, quaeri potest quomodo potuerunt facere tantam stragem direptionemque ciuitatis interfectis quamuis in dolore circumcisionis constitutis pro sorore sua Dina. sed intellegendum est diu illic habitasse Iacob, donec et filia eius uirgo fieret et filii 3 cf. Gen. 33, 14 9 Gen. 34, 2. 3 21 cr. Gen. 33, 5 1 grecorum Sbd 4 in om. N quos si inmoraretur scripsi: quos immoraretur CNT quo simoraretur P quos moraretur V quos si moraretur Sbd 5 SeirJ eis S 6 scriptura di PNVT in itinere CPT ex itinere b quo PNVb 7 derigebat A 11-4", "candidate_score": 0.642635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1482", "psc_text": "nec exterminatae per Iesum. Deinde ne putaretur hoc Iesus consilio suo tamquam humano egisse, ut gentes illae relinquerentur, subiungit scriptura: et dimisit dominus gentes has, ut non auferret illas celeriter; et non tradidit eas in manu Iesu. deinde sequitur: et hae gentes quas reliquit Iesus, ut tentaret in eis Israhel, omnes qui nescierunt omnia bella Chanaan, uerum propter generationes filiorum Israhel docere illos bellum. erat 5 Iud. 2, 20 25 Iud. 3, 1. 2. 3 1 tentat N inuenti N 3 auferentur PSINVI ut nee N ne T 4 hocusque N 6 mandauid N 9 dixerat PSVTbd 12 in eis OfH. PSVTbd 13 obsement VTbd ea PNVTbd 18 offenderunt V2bd 20 ferant V1 21 taquam (ta 8. 1. add. m. 2) P 24 illas om. V manu scripsi cum d: manus codd. 25 s9-v*j utłij'uv in cod. Altx. legendum est ergo ista causa in eorum tentatione, ut bellare discerent,", "candidate_score": 0.640033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_66_68", "bdc_text": "An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1215", "psc_text": "13 illo in tempore T 14 domini om. S 16 moyse PlUl 18 uti N 19 cum] ut SNVU ut T 20 deum S Quae uerba Moyses commemorat in Deuteronomio dicta sibi a populo, cum audire iam nollent uocem dei, sed per eum peterent sibi dici quae dicebat deus, id est: ecce ostendit dominus deus noster nobis gloriam suam et uocem eius audiuimus e medio ignis et cetera, non eadem prorsus leguntur in Exodo, ubi primum narrata sunt, quae modo repetuntur. unde intellegamus, quod aliquotiens iam commemoraui, non esse in mendacio deputandum, si aliis quibuslibet uerbis eadem uoluntas manifestatur, propter euangelistarum etiam uerba, quae ab inperitis et calumniosis tamquam repugnantia reprehenduntur. neque enim magnum erat Moysi adtendere quae in Exodo scripserat et eisdem omnino uerbis illa repetere, nisi pertineret ad sanctos doctores nostros hoc ipsum insinuare discentibus, ut nihil aliud in uerbis loquentium quaerant nisi uoluntatem propter quam enuntiandam uerba", "candidate_score": 0.638294, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1280", "psc_text": "templum, dicendum fuit quod sit abominatio domino. cap. 39 Monetur fur ille — id est qui furatus est hominem — et auferetis malignum ex uobis ipsis. assidue hoc dicit scriptura, cum iubet occidi malos. qua locutionelocatione usus est etiam apostolus, cum diceret: quid enim mihi de his qui foris sunt iudicere? nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? auferte malum ex uobis ipsis. nam graecus habet tov icovrpov, quod etiam hic scriptum 2 cf. quaest. de Eiodo quaest. LXXI 4 Deut. 23, 18 16 cf. Deut. 23, 17 21 Deut. 24, 9 (7) 24 I Cor. 5, 12. 13 1 moetie plS1 moecie NUX 2 moetie pIS moecię U moecia N solet intellegi N 3 tractabimus PNl 7 ct-est om. P 12 a iuuando] adiuuando NU 13 et ante quare om. T noluit V 15 et de V 16 prohibuerat SUN 17 israeliti P 18 subriperet PSVUT posset PTl", "candidate_score": 0.635159, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_649", "psc_text": "Alex et Lag 2 demtiones scripsi: demtionem libri; sed cf. Loc. de Ex. CXXXX VIIII p. 568 3 inter] in T 5 aferema C apherema PSVT afaerema N 6 appellata V2bd 7 offerret V 8 commemoratum est TWhd 9 Beseleel bd uerbis ac totidem PSVTbd 12 artis C 15 architectorica S 17 solet V arcliitectorica S pertinept PVI 19 omitis C 20 consumarent N ef T 21 demtiones scripsi cum bd: dete aes C1 demptum aes (PPSNVT 22 praeccpit T 23 uestis sacerdotalis CPNT 24 quod piS I r opera uenisse, quibus neque imperatum est nec eorum nomina commemorata sunt a domino dicta Moysi. non ergo illi soli hoc munus diuinitus habuerunt, qui nominatim commemorantur, sed fortasse praecipue atque excellentius. laudandus est autem in his omnibus non adtractus ad opus seruiliter animus, sed liberaliter sponte deuotus. cap. 171 Notandum quod illi qui sapientes appellantur, effectores operum sancti, etiam moribus tales", "candidate_score": 0.634984, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_818", "psc_text": "adipem N columborum N 24 praecepit PYST addidit PSVT 27 fecisset et SN, (et eras.) P 28 narrabit N quemadmodum ea quae praecepit dominus gesta sunt erga Aaron et filios eius dicitur oblatus uitulus pro peccato. sed superius de sanguine uituli cornua tangi praecepit altaris incensi, aspergendum etiam ex ipso sanguine contra uelum sanctum, reliquum uero sanguinem fundendum ad basem altaris holocaustomatum. postea uero, quando sanctificatur Aaron, de aspersione sanguinis contra uelum nihil dictum est, de cornibus autem altaris dictum est, sed non additum est \"incensi\": additum est autem effundendum sanguinem \"ad basem altaris\"; non dixit, ad basem eius, tamquam necesse fuisset illud altare accipere, cuius cornua sanguine tetigisset. proinde quamuis ambigue sit positum, libemmliberum est tamen ita intellegere factum, ut fuerat ante praeceptum de uitulo pro peccato, ut non eius altaris cornua tacta intellegamus, ad cuius basem fusus est sanguis, sed tacta cornua altaris incensi, fusum autem sanguinem ad", "candidate_score": 0.633389, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_557", "psc_text": "cf. Ex. 29, 18 1 quo pi VT 2 tamen est S 4 sacerdocift C Melchisedec om. C 5 paenitebit PISIVI 6 illum N 7 manus] munus C 8 eius OM. C 9 ipse T conseruare PSV; V in mg. consecrare 10 quia S 12 uitellum PSN 13 testimonii om. PlSV superinponet C 14 uitelli CPSNV 17 quo VT 18 uitellum CPSNVT 20 sanctis] sacris PV 21 illius om. pIV tantum] tafii CNS tam PF' 22 deum om. T spiritaliter exhibetur om. N 23 quoniam] quam PSIN quoniam-intellegitur om. V spiritaliter deum delectat cum spiritaliter exhibetur intellegitur sqq. T; sed superscr. uacat 25 olfacit S olffacit Y cap. 128 Et sumes pectusculum de ariete consummationis, quod est Aaron, id est huius Aaron. hoc enim pertinere uoluit ad summum sacerdotem.- cap. 129 Et erit Aaron et filiis eius legitimum aeternum a filiis Israhel, cum diceret de pectusculo et brachio uictimarum. more", "candidate_score": 0.633334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_4", "bdc_text": "etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_804", "psc_text": "bonum facere et non facienti peccatum est illi. sed siue illa siue ista siue aliqua alia differentia sit peccati et delicti, nisi aliqua esset, non scriptura ita loqueretur, ut diceret: quomodo quod pro peccato ita et quod pro delicto, lex una est eorum. Indifferenter autem plerumque dicuntur, ut et peccatum nomine delicti et delictum nomine peccati appelletur. neque enim cum dicitur in baptismo fieri remissio peccatorum non fit etiam delictorum; nec tamen utrumque dicitur, quia in 12 Ps. 18, 13 13 Ps. 68, 6 20 Iac. 4, 17 23 Leu. 6, 37 5 qui] quia N dereliquid PS derelinquendo PlN 6 eligit] legit PSVd elegit N 7 gre P1 V amartia CN amatia piS' amarcia T 8 non occurrit CTSzPz 9 uidere C inprudenter-quod om. N 14 aliud N 17 alico N 18 inprudentem PVNT 22 alia aliqua PVNT 24 et om. PlSV 26 autemj tamen P2NT. 29 utrumque-nominc om.", "candidate_score": 0.633166, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_0_2", "bdc_text": "S . quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1480", "psc_text": "bd: om. codd. 21 obseruabant PS obseruabunt VTbd ea bd 23 dimisitj ayr,,av cod. Alex. anferet P 24 celeriter scripsi: tunc libri; sed cf. p. 460, 24 manum PSN manus in ras. T 25 quaere P' 26 esset PSV si tentati in eis non reprobi inuenirentur eisque talibus inuentis, quales eos esse debere praeceperat dominus, iam gentes illae auferrentur a facie eorum, si ita uiuerent, nec bellis eos exerceri oporteret. uerba enim domini hucusque accipienda sunt: propter quod tanta dereliquit gens haec testamentum meum, quod mandaui patribus eorum, et non oboedierunt uoci meae, et ego non adponam auferre uirum a facie ipsorum — id est aduersarium — cetera uero uerba scriptoris sunt exponentis, unde dixerit dominus non se ablaturum uirum de gentibus quas reliquit Iesus filius Naue. deinde subiungens, qua causa dereliquerit, et dimisit, inquit ad tentandum in eis Israhel, si obseruant uiam domini abire in eam, quemadmodum custodierunt patres", "candidate_score": 0.632954, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_923", "psc_text": "sacrificia, ne sibi quisque quodam modo sacerdos esse audeat, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et hoc in ea consuetudine cauendum praemonuit. cum ergo non liceret offerri sacrificia nisi in tabernaculo, cui templum postea successit — unde et rex Israhel Hieroboam uaccas facere ausus est, quibus populus sacrificaret, ne huius legis necessitate seducerentur ab eo qui sub regno eius erant, dum pergunt Hierusalem, ut in templo dei offerrent sacrificia sua, in quo facto a domino condemnatus est — merito quaeritur quomodo licite sacrificauerit Helias extra templum dei, quando et ignem de caelo impetrauit et prophetas daemoniorum conuicit. quod mihi non uidetur alia ratione defendi quam illa, qua defenditur et Abrahae factum, quod filium deo iussus uoluit 9 Leu. 17, 3. 4 20 cf. III Reg'. 12, 28-30 25 cf. III Reg. 18, 36-39 28 cf. Gen. 22, 3-10 1 est om. N", "candidate_score": 0.632421, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_502", "psc_text": "quod deum non curare existimaret humana, correctum se dicit, dum auctoritatem sanctorum non est ausus inprobare et suscepit cognoscere et ait: hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium dei et intellegam in nouissima. ibi enim praemia dabuntur ad nouum pertinentia testamentum, quae inpii non accipient; et poenae tunc futurae sunt inpiorum, quas nullus piorum sensurus est. 3 Ex. 23, 25-27 15 cf. Ps. 72. 2 sqq. 23 Ps. 72. 1G. 17 1 lesus] israhel PXSV 2 terra N 5 eritl enim P1 6 sterelis CP sterilis-numerum om. N 7 dieruni] meorum N 8 et om. PSVT amentes ex tamen es C faciens V 10 possunt S 11 jijfelicitatem P 15 terraenes P1 secondo C secunde P1 16 dei. quod codd. om., cum bd retinui 19 cui] cum S hanc P deseruieljat JY 20 quo CN 21 correptum bd 22 ausus om. P improbrare V incoepit bd 24 sancturium", "candidate_score": 0.631888, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_70_72", "bdc_text": "Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur . Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1478", "psc_text": "neque cum pretio, sed: neque cum argento, ut pretium redemtionis intellegamus, quale dicit apostolus Petrus: non enim argento et auro redemti estis sed pretioso sanguine tamquam agni inmaculati. in argento enim propheta omnem pecuniam significauit, ubi ait: non cum argento redimemini, quoniam pretio quidem sanguinis Christi, non tamen pretio pecuniario fuerant redimendi. In eo, quod dominus dicit: et ego non adponam auferre uirum a facie ipsorum de gentibus quas reliquit filius Naue; et dimisit ad tentandum in eis Israhel, si obseruant uiam domini abire in eam quemadmodum custodierunt patres eorum an non. et dimisit dominus gentes has, ut non - auf err e t illas celeriter, et non tradidit illas in manu Iesu, satis ostenditur causa. quare non Iesus omnes illas gentes bellando deleuerit; quia hoc si fieret, non essent in quibus isti probarentur. poterant autem esse ad utilitatem ipsorum, 1 Es. 52, 3 9 I Petr. 1, 18.", "candidate_score": 0.631156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1026", "psc_text": "adoperient illud operimento pelliceo hyacinthino. cap. 9 Vir aut mulier quicumque fecerit ab omnibus peccatis humanis et despiciens despexerit et deliquerit, anima illa adnuntiabit peccatum quod peccauit et restituet delictum caput et quintas eius adiciet super illud et reddet cui deliquit ei. si autem non fuerit homini proximus, ita ut reddat illi delictum ad ipsum, delictum quod redditur domino sacerdoti erit excepto ariete propitiationis per quem exorabit in illo pro eo. hic ea peccata intellegenda sunt, quorum in his rebus perpetratio est, quae pecunia restitui possunt. non enim aliter diceret quomodo restituenda sint, nisi damni pecuniarii fuissent. iubet enim restitui caput et quintas, id est totum illud quidquid est et quintam eius partem excepto 14 Num. 5, 6-8 1 nam] non C 3 operiretur N non—adoperiretur om. P'SY 5 subobscurum S 10 et] ut PlSV altere S ut S 11 operiendum om. T subiunxerit V 12 ante cum in mg.", "candidate_score": 0.630967, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188_190", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1283", "psc_text": "sacerdotes Leuitae. hic adparet omnem sacerdotem Leuitam fuisse, quamuis non omnis Leuites sacerdos fuerit. cap. 41 Si debitum fuerit in proximo tuo, debitum quodcumque, non intrabis in domum eius pignerare pignus: foris stabis, et homo apud quem debitum tuum est proferet tibi pignus foras. si autem homo eget, non dormies in pignore eius: redditione reddes ei uestimentum suum circa occasum solis et dormiet in uestimento suo et benedicet te et tibi erit misericordia coram domino deo tuo. non inmerito uidetur ad opus misericordiae pertinere, ut non intret pignerator in domum, ne fiat perturbatio debitori; sed ex hoc etiam ipsum 12 Ephes. 4, 22. 28 15 Deut. 24, 10 (8) 18 Deut. 24, 12—15 (to-13) 1 autem] etiam S 2 TO poneron PSNVUT sed-malignum om. PVT 4 quia S 5 ait P 6 et om. PVT 7 utj et S 9 nonmalignum om. N 11 interlegi N 15 iuiauerint non conuenit", "candidate_score": 0.629218, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_85", "bdc_text": "Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_797", "psc_text": "pro delicto est: sancta sanctorum sunt: id est ad sacerdotes per- • tinent manducanda. cap. 20 Quid est quod de ariete pro delicto cum dixisset legemque sacrificii exposuisset, ait: quomodo quod [est] pro peccato ita et id quod pro delicto, lex una est eorum? quaeritur inter peccatum et delictum quae sit differentia, quoniam, si nulla esset, nullo modo diceretur: quomod s o quod pro peccato ita et quod pro delicto. quamuis enim lex eiusque sacrificium nihil distet, quia lex una est eorum, tamen ipsa duo. quorum unum est sacrificium, id est peccatum et delictum, si inter se nihil differrent et si 1 Leu. 6, 26 5 Leu. G, 80 18 cf. Leu. 4, 12. 21 17 Leu. 6, 31 (7, 1) 21 Leu. 6, 37 (7, 7) 2 illud om. T manducauit 08 illud non illud N 3 digni N 4 remansit Pl est ut totum om. T 6 sunt", "candidate_score": 0.618389, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_106", "bdc_text": "Hac de re , qui plura velit , legat S.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1599", "psc_text": "conuersuri SNV 22 eis om. K 23 qua] quo S 25 sec. cod. Alex. 26 modoJ quo modo N 29 respondit S noluissent. respondit quippe illis: princeps uester dominus erit. rex enim nomine principis significatur: quod nondum habebat gens illa tempore iudicum. coeperunt autem habere Saulem et deinceps alios eius successores, qui in libris Regnorum leguntur. nam in Deuteronomio cum eis praecipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex. sed princeps appellatur. sed quia iste Iephte illum figurabat. qui uerus est rex — quod etiam in titulo scriptum fuit, qui cruci eius adfixus est, quem Pilatus delere uel emendare non ausus est — ideo credendum est esse dictum: ero uobis in principem. illi autem dixerant: eris nobis in caput, quoniam caput uiri Christus et ipse est caput corporis ecclesiae. denique posteaquam eos liberauit Iephte ab omnibus inimicis, non eis factus est rex, ut intellegeremus illud quod", "candidate_score": 0.61595, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_211_213", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus . S. D . deditissimus Heinrychus Bullingerus ecclesiae senior , Tiguri stuer.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_982", "psc_text": "summum sacerdotem cotidie oportebat inponi. quamquam et illa quaestio de aegritudine summi sacerdotis manet, si uel moriturum necesse erat diebus aliquibus aegrotare; nisi forte et hoc ita soluatur, ut dicatur non solere summos sacerdotes nisi subito mori non praecedente aegritudine, sicut de ipso Aaron scriptura testatur. cap. 84 Aduertendum est quotiens dicit: ego dominus qui sanctifico eum, loquens de sacerdote, cum hoc etiam 4 cf. Leu. 21, 17 sqq. 9 Leu. 21, 11; Hetract. II 55 Itemque ubi quaesitum est quomodo prohibitns esset super funus patris sacerdos summus intrare, cum eum fieri sacerdotem — quando unus erat — nisi post mortem sacerdotis patris non oporteret, dixi propter hoc necesse fuisse nondum sepulto patre statim post eius mortem filium eius constitui qui succederet patri propter etiam continuationis incensum quod bis in die necesse erat offerri qui sacerdos super mortem nondum sepulti patris prohibetur intrare. sed parum adtendi potuisse hoc praecipi magis", "candidate_score": 0.613584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_211_213", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus . S. D . deditissimus Heinrychus Bullingerus ecclesiae senior , Tiguri stuer.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1020", "psc_text": "φυλακάς, nisi fortasse dictum est, ne putarent ab obseruandis uigiliis, quae proprie in castris obsemariobseruari solent, propter honorem, quo seruiebant tabernaculo, immunes se esse debere, cum et ipsos oporteret propter opera tabernaculi non minus uicissim obseruare uigilias, quae obseruarentur in aliis circumquaque castris filiorum Israhel? cap. 5 Alienigena qui tetigerit morietur. quaerendum quomodo dixerit in Leuitico: qui tetigerit tabernaculum sanctificabitur, cum hic dicat: alienigena qui tetigerit morietur, uolens intellegi eos, qui non essent de tribu Leui. an forte hic \"tetigerit\" ad obsequium dixerit seruitutis, quod a solis Leuitis deberi tabernaculo praecepit? hinc enim loquebatur. cap. 6 Quid est quod Leuitas pro primogenitis filiorum Israhel sibi deus deputat, ita ut numeratis primogenitis populi, qui plures inuenti sunt quam erat numerus Leuitarum, argento redimerentur quinque siclis pro uno datis? quod pro pecoribus non est factum, cum et pecora Leuitarum pro primogenitis 4 Matth. 14, 25 17 Num. 3, 10. 38 18 Leu.", "candidate_score": 0.609306, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1439", "psc_text": "cf. 448, 7 terebinto SN therebintho VT 28 sec. cod. Altx. est ad uos hodie: et hic erit nobisuobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba qui non in superficie tantum audiunt sed aliquanto altius perscrutantur, nequaquam tantum uirum tam insipientem putare debent, ut uerba dei quae locutus est populo inanimum lapidem audisse crediderit: qui etiam si ab artifice in hominis similitudinem effigiatus esset, inter illos utique deputaretur, de quibus in psalmo canitur: aures habent et non audient. neque enim idola gentium aurum et argentum sola non audiunt et, si lapidea sint, audiunt. sed per hunc lapidem profecto illum significauit, qui fuit lapis offensionis non credentibus Iudaeis et petra scandali, qui cum reprobaretur ab aedificantibus, factus est in caput anguli. quem praefigurauit et illa petra quae potum sitienti populo ligno percussa profudit, de qua dicit apostolus: bibebant autem de spiritali sequenti petra; petra autem", "candidate_score": 0.603071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_437", "psc_text": "non erunt tibi dii alii praeter me, ut aliud praeceptum sit: non facies tibi idolum et cetera, ubi figmenta colenda prohibentur; unum autem uolunt esse: non concupisces uxorem proximi tui, non concupisces domum proximi tui et omnia usque in finem. qui ueroero illa tria esse dicunt et ista septem, unum uolunt esse quidquid de uno colendo deo praecipitur, ne aliquid aliud praeter illum pro deo colatur; haec autem extrema in duo diuidunt, ut aliud sit: non concupisces uxorem proximi tui, aliud: non concupisces domum proximi tui. decem tamen esse praecepta neutri ambigunt, quoniam hoc scriptura testatur. Mihi tamen uidetur congruentius accipi tria illa et ista septem, quia et trinitatem uidentur illa quae ad deum pertinent insinuare diligentius intuentibus. et reuera quod dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, hoc ipsum perfectius explicatur, cum prohibentur colenda figmenta. concupiscentia porro uxoris alienae et concupiscentia domus alienae tantum in peccando differunt,", "candidate_score": 0.60201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_788", "psc_text": "publico uel de suo sacerdotes cotidiana holocausta procurabant, super ipsa ponebantur ea quae iussit a 5 Leu. 6, 11 12 Leu. 6, 12 18 Leu. 6, 12. 13 2 altare C 5 adiciet N holocaustoina CPSNV 6 loco C 8 catacarposis CPSNVT quidamj quid autem PlSV uero exp. *'n S om. V 9 consecratura PlSVT 10 consecratum P'SV 12 post altare add. semper bd et om. N 19 alt. mane om. pI V stipauit CPS1 21 altare scripsi cum d: illud codd. 24 an] a SN 25 diem C poneretur C nonnisi-inpolleretur om. S 26 afferet CN 27 pliblico N 28 ipsa C inponebantur PSNVTbd 1 populo oblata pro peccatis super holocausta inponi et non erat necesse offerenti sacrificia pro peccato etiam holocaustum offerre super quod illud inponeretur, nisi quando par turturum offerebatur aut duo pulli columbini; nam ibi omnino definit unum pro peccato, alterum in holocaustum offemofferri oportere et", "candidate_score": 0.594267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_815", "psc_text": "quem bd omne opus utique illud opus, cui tale aliquid necessarium est. unde remansit quaestio, quid fiat de adipe ceterorum animalium, quae munda sunt ad uescendum. sed cum dicit omnem animam perire de populo suo, qui ederit adipem eorum pecorum, ex quibus domino offertur, uidetur definisse illam tantum adipem de pecoribus mundis prohibitam manducari, ex quibus sacrificium fit, quamuis Iudaeos audierimus nullam omnino adipem in escam sumere. sed quid scriptura uoluerit, non quid illi opinati fuerint requirendum. denique non inueniunt quid recte de adipe faciant, unde se abstinent, et quomodo eam proiciant, cum dictum sit: omnis adeps domino, si non adipem sacrificiorum tantum sed etiam eorum animalium de quibus non sacrificatur quamuis inmundorum hic uolunt intellegi. cap. 22 Quid sibi uult quod de sacrificiis salutaris iterum admonet et dicit eum qui offert donum sacrificii salutaris sui pectusculum et brachium sacerdotibus dare debere. ita tamen, ut adeps pectusculi offeratur domino cum", "candidate_score": 0.590943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_794", "psc_text": "quod habet graecus ἐπιτελεσθήσεται et aliqui interpretes dixerunt: omne inponetur. ubi unIt intellegi esse holocaustum, quia nihil exinde remanet. denique adiungit: et omne sacrificium sacerdotis holocaustum erit et non edetur. hoc ergo dixerat: ornneomne consummabitur. 3 Leu. 6, 20. 21 18 Leu. 6, 21. 22 20 Leu. 6, 22 23 Leu. 6, 23 4 dilinon CPS TrT diliginon N 5 consparsam scripsi u. 9 secntits: consparsa cplsr conspersa P2 V7NT confpersam bd afferet CSN1 afferret P fresa* S fresan (in textu) V fresam CPNT fresa in mg. V. 7 cricta ex erictu PSVT; th.v.zd scribit Lag. et Origenes t. XV p. 566 8 ait om. S fresan* V 9 quam] cum N corspersam P2VzNTbd 10 fraumentis C dicitur PSVTbd ergo utrum T 11 fraumenta C fracmenta PS frumenta V 12 similagines CI 14 eo] illo V post .'0 add. est VT exj et X 15 fortasses plSI fortassis VTbd 20", "candidate_score": 0.589025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_846", "psc_text": "T 15 illis C 23 oram SN 24 etJ ad C 25 co C quod IIISNV gradum om. S 26 fuerit PsrTbd 28 iminolata C steterat. ideo trium cubitorum altari ministrando deseruire potuisse. cap. 29 Et uidit omnis populus et amens factus est: quod alii interpretes dixerunt \"expauit\" conantes transferre de graeco quod dictum est: unde et Ixataoic dicitur, qui saepe in scripturis latinis legitur mentis excessus. cap. 30 Et exiit ignis a domino et deuorauit quae erant super altare, holocaustomata et adipes. quid dixerit \"a domino\" , quaeri potest: utrum quia nutu et uoluntate domini factum est an ab eo loco ignis exiit, ubi erat arca testimonii. non enim in loco aliquo ita est dominus, quasi alibi non sit. cap. 31 Posteaquam exeunte igne a domino incensi mortui sunt filii Aaron. qui ausi sunt in batillis suis adhibito igne alieno incensum inponere domino — quod ideo non licebat, quia", "candidate_score": 0.587113, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_884", "psc_text": "illo aut super illa, filio scilicet uel filia, ut deinde ab alio sensu sequatur: offeret agnum 7 Rom. 5, 16. 12 11 Ps. 50, 7 2 et V ubi et V et habere uidetur S 3 et om. P1 V 5 una V T auem] autem PSV om. T alterum PVT 6 est om. X 10 pertransit V hinc N 13 non om. N 14 ipsum C 17 sine] propter JV 19 offe.ret S 24 offerret C offerre PSVbd 27 et] g PW esse in ras. T 30 »ut PS offe.ret S Kpoaotasi Tisch. et Lag. anniculum sine macula in holocaustum et pullum columbinum pro peccato, id est pro peccato suo, cum completi* fuerint dies purgationis eius super filio aut super filia: quisquis ergo ita distinguendum putauerit, ex euangelio conninceturconuincetur, ubi cum tale aliquid nato ex uirgine domino facerent magis propter consuetudinem legis quam propter necessitatem alicuius in eo expiandi", "candidate_score": 0.584931, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf036", "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", "max_score": 0.719371, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.719371, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.712793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112_114", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.706088, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.705486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376", "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.", "candidate_score": 0.695526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.694496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.693651, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_59_61", "bdc_text": "exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", "candidate_score": 0.691898, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_471", "psc_text": "personae operantis assignat, ut quid cujusque naturae sit indubitanter ostendat. Nam et apostolus Paulus de uno eodemque Christo dicit: Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) . Et beatus Petrus propheticum sic protulit de Psalmis eloquium, ut Christi animam, quam in infernum noverat descendisse, ipsam diceret in inferno non derelictam. Sic enim de beato David idem Petrus apostolus loquitur: Propheta igitur cum esset, et sciret quia jurejurando jurasset illi Deus, de fructu lumbi ejus sedere super sedem ejus, providens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelicta est anima ejus in inferno, neque caro ejus vidit corruptionem (Act. II, 30) . Haec itaque omnia totus Christus secundum unam personam fecit, et sic unum naturae utriusque opus agnoscitur, ut tamen quid cui naturae deputari debeat, non negetur. His ergo unusquisque instruatur exemplis, ut quod hic in naturarum consideratione cognoscit, hoc illic in personis intelligat:", "candidate_score": 0.690866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_359", "psc_text": "si in hac parte irritus labor impenditur, irrita erit Pauli apostoli sine dubitatione sententia qua dixit: Quia unusquisque propriam mercedem accipiet secundum suum laborem (I Cor. III, 8) : cum procul dubio de ministris Christi et dispensatoribus mysteriorum Dei, sicut ejusdem epistolae locus indicat, loqueretur. Praemiserat enim: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Dominus incrementum dedit (Ibid., 6) . Quid autem fuit plantare Pauli, et Apollo rigare, nisi quod Paulus plantabat evangelizando verbum salutis, Apollo autem rigabat ministrando sacramentum baptismatis? Cum ergo dixisset Apostolus: Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus (Ibid., 7) , ut ostenderet illius plantationis et rigationis firmam manere mercedem, continuo subdidit: Unusquisque propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. Ostendens autem laborem divini operis inanem esse non posse, alio loco ejusdem epistolae sic loquitur: Itaque, fratres dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper, scientes quod labor vester non", "candidate_score": 0.690169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", "candidate_score": 0.688367, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Christi (I Petr. I, 18) . 45. Dividit ergo sancta Ecclesia figuras a veritate, umbras a corpore: quod eam sancti apostoli docuerunt, qui dividendum inter se illum calicem a Domino salubriter acceperunt. Hujus autem calicis ideo divisionem Dominus discipulis dedit, quia ipsis docentibus sancta Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in", "candidate_score": 0.686583, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_344", "psc_text": "si ordo attendatur operis et mercedis, opus est in fide et confessione, merces in baptismo: ideo enim quisque dignus baptismate judicatur, quando praecedit fidei confessionisque meritum, cui tanquam in mercedem sancti baptismatis debeat tribui sacramentum. Dignus est autem operarius mercede sua (Luc. X, 7) . Non ergo baptismatis mercede fraudari debuit qui opus credulitatis et confessionis, divinitus data cordis et oris devotione, persolvit. Non hoc utique fuit hora baptismatis interrogandus, quod est antea in Symboli pronuntiatione confessus. Nihil itaque illi ad aeternam beatitudinem consequendam vox ablata nocuit, qui quandiu potuit, in ipsa fidei confessione permansit. Ablata non est, nec mutata; nec abolitum est quod dixit, quando dicere non potuit, quia quandiu sentire potuit, sententiam non mutavit. 15. Sed « timeo, inquis, ne propterea Dominus, cui omnia possibilia sunt, facultatem loquendi denegaverit, quod eum beneficio secundae nativitatis judicavit indignum. » Imo magis ibi agnoscamus Dominum 222 nostrum non fuisse oblitum misericordiae", "candidate_score": 0.68479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_547", "psc_text": "ab ipso Deo in veritate jam reddita; nec in figuris exspectat implenda, sed in veritate retentat impleta. Scit enim sancta Ecclesia fidelem Deum in verbis suis, et sanctum in omnibus operibus suis: unde sicut in Veteri Testamento fidelia verba Dei promittentis intelligit. sic in Testamento Novo sancta opera Dei quod promiserat reddentis agnoscit. Quaedam enim promittentis Dei verba fuerunt sacramenta Veteris Testamenti, quibus nobis promittebatur Christus: quae verba transierunt, ex quo illis quibus promittebatur invenitur exhibitus. Ideo in ipso sacrificio corporis Christi a gratiarum actione incipimus, ut Christum non dandum, sed datum nobis in veritate monstremus; et in eo quod gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso", "candidate_score": 0.677235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38_40", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.675942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_526", "psc_text": "unam potestatem, unam majestatem, unamque dominationem summae Trinitatis edoceat. QUAESTIO QUINTA. 39. Quintam vero, id est novissimam, continet his verbis epistola quaestionem. Quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse; « Hoc est corpus meum; » et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: « Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. effundetur ] (Luc. XXII, 17 sqq.). » Ista vero quaestione proposita subjungis et dicis: Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? et si ita est, inquis, ad cujus rei sacramentum pertinet ille de quo maxime caeteri qui scripserunt evangelica (al., ut supra in epist. Ferrandi, Evangelia ) tacuerunt? RESPONSIO. 40. Hunc Evangelii locum quidam sic intelligi voluerunt, ut non duos calices a Domino datos assererent, sed potius per anticipationem dictum", "candidate_score": 0.675594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_531", "psc_text": "commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic dicit: Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit: Hoc est corpus meum pro vobis: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine: hoc facite, quotiescunque bibetis [al. bibitis ], in meam commemorationem (I Cor. XI, 23) . 41. Hac igitur evangelicorum atque apostolicorum attestatione dictorum in calicis nomine, isto duntaxat loco, non aliud quam divinum permittimur accipere Testamentum. Neque enim dubium est aliis locis a Domino nomine calicis significatam gratiam passionis. Quod", "candidate_score": 0.67536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_14_16", "bdc_text": "Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica . Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_617", "psc_text": "oratione sacri altaris, quam pene universus frequentat Oriens, inter caetera: « Dona (inquit), Domine, virtutem ac tutamentum: malos quaesumus bonos facito, bonos in bonitate conserva, omnia enim potes, et non est qui contradicat tibi; cum enim volueris salvas, et nullus resistit voluntati tuae. » Ecce quam breviter, quamque districte doctor egregius olim huic controversiae finem posuit, docens per hanc precem, non a seipsis, sed a Deo malos homines bonos fieri; nec sua virtute, sed divinae gratiae adjutorio in ipsa bonitate perseverare. 26. Similiter beatus Innocentius apostolicae sedis antistes, in epistola (V. in capit. Coelestini, cap. 8) ad Concilium Milevitanum: « Omnia, inquit, studia et omnia opera ac merita sanctorum ad Dei gloriam laudemque referenda sunt: quia NEMO ei aliunde placet, nisi ex eo quod ipse donaverit. » Quod 284 diligentius manifestiusque in epistola sua ad papam Zozimum, replicando, ipsius papae sententiam explicant Africana concilia dicendo: « Illud autem quod in", "candidate_score": 0.674734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.673712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_71_73", "bdc_text": "Sed et precium ineretricis in templum non recipitur . Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis . Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_121", "psc_text": "XV.--Nobis autem nunc ad spiritalem virginem loquentibus, de illis est laqueis evitandis aliquid memorandum, quos (ut ita dicam) non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius tendit; nec a via manifesto seducit errore, sed (sicut ait propheta: In via hac qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi [Ps. CXLI, 4] ubi bene ambulantes perspicit in operibus bonis, ibi vehementius et periculosius, sub colore simulatae pacis, occultis repugnat insidiis; et non valens virginitatem carnis in carne perdere, virginitatem spiritus conatur auferre. 24. Propter quod non est Christi virginibus negligentius intuendum quantum cordis virginitas carnis virginitati praeponderet. Haec enim si a fidelibus conjugatis ac viduis in fide, quae per dilectionem operatur, etiam sine virginitate corporea, in hac vita fuerit custodita, in futuro nec carnis virginitate privabitur, et regni coelestis beatitudine perfruetur; corporalis vero virginitas, etiam Deo dicata, si virginitatem non servaverit cordis, nihil proderit in corpore custodita, si spiritalis castitas fuerit in mente", "candidate_score": 0.672027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165_167", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit . Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus . Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.67153, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_360", "psc_text": "ut ostenderet illius plantationis et rigationis firmam manere mercedem, continuo subdidit: Unusquisque propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. Ostendens autem laborem divini operis inanem esse non posse, alio loco ejusdem epistolae sic loquitur: Itaque, fratres dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper, scientes quod labor vester non est inanis in Domino (I Cor. XV, 38) . 23. Illud est autem opus Dei, quod sic impenditur unicuique viventi, ut ejus qui accipit aut animae prodesse possit, aut corpori. Et illa quidem quae prosunt animae, necesse est ut etiam corpori prosint; non autem omnia quae corpori prosunt, ad utilitatem pertinent animarum: sicut est cibus, potus, vestimentum et hospitium, quae inveniuntur non accipienti animae prodesse, sed danti. Sacramentum vero baptismatis ad hoc homini datur, ut anima cum carne salvetur. Quod profecto inaniter minister dat, si non ad hoc dat, ut ille qui baptizatur donum aeternae salutis accipiat. Inaniter enim sacramentum", "candidate_score": 0.671422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_168_170", "bdc_text": "Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria . Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in hominum facultate, sed in sancti Spiritus potestate consistit. Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus; divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4) . Inde est quod cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, et caetera quae apostolicus sermo contexuit, non hominibus dividenda dantur; sed haec omnia operatur unus idemque Spiritus, dividens propria singulis prout vult. Hanc divisionem quam non hominibus dedit, sed sibi tantum Trinitas reservavit, alio", "candidate_score": 0.669702, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_529", "psc_text": "est Testamentum, quod evangelici tenor demonstrat eloquii. Sic quidem tribus evangelistis, Matthaeo, Marco et Luca, hoc indubitanter attestantibus, invenitur. Verba quippe Matthaei haec sunt: Coenantibus autem eis, accepit Jesus panem; et benedixit, ac fregit, deditque discipulis suis, et ait: Accipite, et comedite: Hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibite ex hoc omnes: Hic 262 enim sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 26) . Marcus vero mysterium Dominici panis et calicis explicaturus, haec ait: Et manducantibus illis, accepit Jesus panem; et benedicens fregit, et dedit eis, et ait: Sumite, Hoc est corpus meum. Et accepto calice, gratias agens, dedit eis, et biberunt ex illo omnes. Et ait eis: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur [al. effundetur ] (Marc. IV, 22). Lucae vero, quem secundo certum est calicem nominasse, his invenitur verbis ordinata atque", "candidate_score": 0.669142, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43_45", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata . Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_786", "psc_text": "nisi quem ipse traxerit. Nam et alibi dicit: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 37) . Item alibi: Omne quod dedit mihi Pater ad me veniet. Hi ergo sunt omnes quos vult Deus salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire. 62. Est autem familiare divinis eloquiis ut omnes nonnunquam dicant, nec tamen omne humanum genus in ipsis omnibus semper intelligi debere commoneant; sicut est illud quod dicit Dominus per prophetam Johel: In novissimis diebus effundam de Spiritu meo super omnem carnem (Joel. II, 28) . Quod in centum viginti hominibus in quos Spiritus sanctus linguis igneis venit factum beatus Petrus ostendit. Si ergo hic omnem carnem omnes omnino putaverimus homines intelligi, incipiet (quod absit) mendax aestimari sermo divinus. Est autem Deus verax, et eloquia Domini eloquia casta (Rom. III, 4; Psal. XI, 7) . Super omnem igitur carnem sicut se Deus effusurum", "candidate_score": 0.667944, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51_53", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_622", "psc_text": "ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem; et NON DUBITEMUS ab ipsius gratia omnis hominis merita praeveniri, per quem fit ut aliquid boni, et velle incipiamus et facere. Quo utique auxilio et munere Dei NON AUFERTUR LIBERUM ARBITRIUM, SED LIBERATUR, ut de tenebroso lucidum, 285 de pravo rectum, de languido sanum, de imprudenti sit providum. » Terminat autem idem magister (Idem, c. 13) hanc ipsam epistolam, atque concludit ita, dicens: « Quia ad confitendam gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus, quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut prorsus non opinemur catholicum, quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium. » Haec, sanctissimi, non quasi ignorantibus suggerere necessarium aestimavimus, sed ad confutandum eorum amentiam qui ea ut nova dogmata et penitus ( al. pene) Ecclesiis inaudita refugiunt, huic parvitatis nostrae libello inserere utile judicavimus. 28. Quorum omnium sanctorum Patrum imbuti doctrinis,", "candidate_score": 0.667934, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", "candidate_score": 0.667146, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_750", "psc_text": "Christiani fideles intelligendi sunt. --48. De his igitur in quibus natura divino sanatur munere, ut in Deum naturaliter credant, quique gratis per fidem justificati, etiam ad bene operandum auxilium gratiae subsequentis accipiunt, Apostolus dicit: Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, ejusmodi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis (Rom. II, 14) . Quem quidem Apostoli locum hi QUI GRATIAE CONTRADICUNT gentibus incredulis assignare contendunt, ex hoc videlicet quod etiam illi qui fidei gratiam non recipiunt illa quae ad honestatem morum et humanae societatis vinculum pertinent naturali quadam lege sic servant, ut etiam eos qui illa violare contendunt judiciorum aequitate ac severitate coerceant. Ubi minus attendunt apostolico suam sententiam prorsus enervari sermone, quem superius praemisit dicens: Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur (Ibid., 13) ; justificari autem sine fide neminem posse", "candidate_score": 0.66642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165_167", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit . Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus . Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_799", "psc_text": "enim, qui hominem condidit ipse praedestinatione sua et donum illuminationis ad credendum, et donum perseverantiae ad proficiendum atque permanendum, et donum glorificationis ad regnandum quibus dare voluit, praeparaverit, quique non aliter perficit in opere quam in sua sempiterna atque incommutabili habet dispositum voluntate. Cujus praedestinationis veritatem, qua nos ante mundi constitutionem praedestinatos in Christo testatur Apostolus (Ephes. I, 4), si quis detrectat cordis credulitate recipere, vel oris confessione proferre, si ante ultimum diem vitae praesentis impietatis suae contumaciam, qua Deo vivo et vero rebellis obsistit, non abjecerit, manifestum est eum non pertinere ad eorum numerum quos Deus in Christo ante mundi constitutionem gratis elegit et praedestinavit ad regnum. Pro quibus tamen nec oratio fidelium debet desistere, nec caritas aliquando torpere, ut Deus eis gratiam suae illuminationis donet, per quam in ipsis semen divini sermonis fructificet, qui frustra exterioribus auribus sonat, nisi Deus spiritali munere auditum hominis interioris aperiat. EPISTOLA XVIII.", "candidate_score": 0.666223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_166_168", "bdc_text": "Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus . Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam . Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_617", "psc_text": "oratione sacri altaris, quam pene universus frequentat Oriens, inter caetera: « Dona (inquit), Domine, virtutem ac tutamentum: malos quaesumus bonos facito, bonos in bonitate conserva, omnia enim potes, et non est qui contradicat tibi; cum enim volueris salvas, et nullus resistit voluntati tuae. » Ecce quam breviter, quamque districte doctor egregius olim huic controversiae finem posuit, docens per hanc precem, non a seipsis, sed a Deo malos homines bonos fieri; nec sua virtute, sed divinae gratiae adjutorio in ipsa bonitate perseverare. 26. Similiter beatus Innocentius apostolicae sedis antistes, in epistola (V. in capit. Coelestini, cap. 8) ad Concilium Milevitanum: « Omnia, inquit, studia et omnia opera ac merita sanctorum ad Dei gloriam laudemque referenda sunt: quia NEMO ei aliunde placet, nisi ex eo quod ipse donaverit. » Quod 284 diligentius manifestiusque in epistola sua ad papam Zozimum, replicando, ipsius papae sententiam explicant Africana concilia dicendo: « Illud autem quod in", "candidate_score": 0.665063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_48_50", "bdc_text": "apostolicos ibidem , lubemus . Extat in Donais nostris , Caroli magni charta donativa , quae disertis verbis dicit , Donamus ipsi matri ecclesiae . Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.663591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_202", "bdc_text": "Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_558", "psc_text": "Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas (Ibid., 32) ? Hoc denuo fecit dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum; quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas (Luc. XXIV, 44) . Ita fecit vinum novum cum suavitate veterescere, dum promissiones Novi Testamenti indubitanter ostendit in lectione Testamenti Veteris apparere: ne sic teneatur amicus novus, ut antiquus relinquatur; quia novus permanet fide similis, quamvis videatur sacramentorum celebratione dissimilis. Quippe una est fides Novi et Veteris Testamenti. Haec in antiquis patribus credebat promissa, quae in nobis jam credit impleta. Quae autem fuit in patribus nostris fides promissa, ipsa in nobis est fides exhibitae veritatis impleta: unde quia indissolubiliter amicus iste antiquus novusque conjungitur, et unus sine altero salubriter non tenetur, veterescere", "candidate_score": 0.662964, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_163_165", "bdc_text": "Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.662712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_164_166", "bdc_text": "Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit . Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.661363, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_202", "bdc_text": "Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_756", "psc_text": "sensus est veritati conveniens, quod ( al. quo) gentes in eodem loco accipiuntur quas Deus fidei dono justificat, et in eo quod eis fidei gratiam tribuit, opus legis suae in eorum cordibus donata justificatione conscribit, ut sine Testamenti Veteris littera per Novi Testamenti gratiam natura renovata opus legis ad hoc scriptum habeat, ut ad populum Dei, non operum praecedentium merito, sed justificationis gratuito munere incipiat pertinere. Quod nobis ore prophetico coelestis dignata est vulgare doctrina, sancto Hieremia dicente: Ecce dies venient (al. veniunt) , dicit Dominus, et consummabo super domum Israel, et super domum Juda Testamentum novum (Jer. XXXI, 31) . Et paulo post: Quia hoc est Testamentum quod disponam domui Israel, post dies istos (al. illos) , dicit Dominus, dabo leges meas in corda eorum, et in sensibus eorum superscribam eas, et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum; et non docebit unusquisque proximum suum, et", "candidate_score": 0.657986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_551", "psc_text": "inter medias semitas aequitatis conversor, ut dividam diligentibus me substantiam, et thesauros eorum impleam bonis (Prov. VIII, 20) . 46. Uterque ergo calix apostolis a Domino datur, non tamen dividendus uterque praecipitur: illius enim necessaria fuit divisio, in quo erat temporum consideranda discretio. Inde est quod in Testamento Veteri sacramenta quaedam illo tempore in figuris rite celebrata cognoscimus, et veneranter accipimus; quae tamen non eodem quo celebrabantur ordine celebramus quia dividentes tempus promissionis a tempore redditae veritatis, ea sacramenta nunc nobis a Christo tradita retinemus, quibus Christum non passurum, sed passum pro nobis agnoscimus et tenemus. Nomine vero calicis etiam Vetus debere accipi Testamentum, non nostra praesumptione, sed paterna traditione monstramus. Sanctus quippe Augustinus, in explanatione psalmi septuagesimi quarti, cum ad illum locum venisset ubi dictum est: Quia calix in manu Domini vini meriplenus est mixto; et inclinavit ex hoc in illud; verumtamen faex ejus non est exinanita (Psal. LXXIV,", "candidate_score": 0.655344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376", "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.", "candidate_score": 0.655287, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_489", "psc_text": "tua (Psal. LXXXIX, 14) ; et iterum: Replebimur bonis domus tuae (Psal. LXIV, 5) ; sed ut repleamur, de plenitudine ejus accipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare (Coloss. I, 19) ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 9) . Non ergo existimo illi animae in aliquo plenam divinitatis deesse notitiam, cujus una est persona cum Verbo; quam sic sapientia suscepit, ut eadem sapientia ipsa sit; quae rerum omnium in tantum facta est domina, ut cum ipsa divinitate sua, una sit in Trinitate persona, id est Christus crucifixus, quem Dei virtutem Deique sapientiam Paulus apostolus praedicat (I Cor. I, 24). 30. Quod si anima Christi minorem habet in aliquo deitatis suae notitiam, non in se habet totam sapientiam totamque virtutem. Participium ergo habet Christi, non ipsa est Christus, si partem habet notitiae divinitatis suae.", "candidate_score": 0.651491, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13_15", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt . Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica . Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_617", "psc_text": "oratione sacri altaris, quam pene universus frequentat Oriens, inter caetera: « Dona (inquit), Domine, virtutem ac tutamentum: malos quaesumus bonos facito, bonos in bonitate conserva, omnia enim potes, et non est qui contradicat tibi; cum enim volueris salvas, et nullus resistit voluntati tuae. » Ecce quam breviter, quamque districte doctor egregius olim huic controversiae finem posuit, docens per hanc precem, non a seipsis, sed a Deo malos homines bonos fieri; nec sua virtute, sed divinae gratiae adjutorio in ipsa bonitate perseverare. 26. Similiter beatus Innocentius apostolicae sedis antistes, in epistola (V. in capit. Coelestini, cap. 8) ad Concilium Milevitanum: « Omnia, inquit, studia et omnia opera ac merita sanctorum ad Dei gloriam laudemque referenda sunt: quia NEMO ei aliunde placet, nisi ex eo quod ipse donaverit. » Quod 284 diligentius manifestiusque in epistola sua ad papam Zozimum, replicando, ipsius papae sententiam explicant Africana concilia dicendo: « Illud autem quod in", "candidate_score": 0.651244, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_15", "bdc_text": "Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_52", "psc_text": "dejectus inter obsequia servulorum! Attende quoque Lazarum in paupertate divitem, in miseria beatum, in infelicitate felicem, in vulneribus sanum, et quidem sine domo, sed non sine domino; sine veste, sed non sine fide; sine 156 bona valetudine corporis, sed non sine robore caritatis; sine cibo, sed non sine Christo; canibus expositum, sed socium angelorum qui non accipiebat de micis quae cadebant de mensa divitis, sed coelestem ( al. coelestium) panem visceribus ructabat internis. CAP. X. Bona temporalia, et bene, et male habentur, pariter et contemnuntur. --18. Haec sunt igitur quae nonnunquam bene habentur, nonnunquam male; nonnunquam bene contemnuntur, nonnunquam male. Bene quippe habentur, cum in eorum usu timor Dei servatur; bene autem contemnuntur, cum in eorum contemptu a summo Deo gloria, non ab hominibus, quaeritur. 19. Tales sunt etiam nuptiae, quae et bene suscipi possunt, et bene contemni. Quam bene nuptiarum opus in castitate conjugali Susanna servavit! quam melius in", "candidate_score": 0.650158, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_506", "psc_text": "homo ad corporis oculum, ut credens in eum qui videri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum, quem spiritaliter videre non poteras. His verbis ostendit beatus Augustinus in spiritalibus rebus hoc esse capere quod videre, neque aliud esse videre quam intelligere, nec intelligere aliud esse quam nosse. Hinc est quod in libro de Praesentia Dei (Epist. ad Dardanum alias 57, nunc 187), cum soli Filio dat plenam divinitatis capacitatem, soli plenam divinitatis ostendit inesse notitiam. In memorato quippe libro his utitur verbis: « Deus igitur ubique praesens est, et ubique totus praesens, nec ubique habitans, sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius. Capitur autem habitans, ab aliis amplius, et ab aliis minus. De ipso vero capite nostro Apostolus ait: Quoniam in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 9) . » Attende, quaeso, in his verbis beati Augustini discretionem capitis membrorumque 257 certissimam. Ab illis", "candidate_score": 0.650137, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Christi (I Petr. I, 18) . 45. Dividit ergo sancta Ecclesia figuras a veritate, umbras a corpore: quod eam sancti apostoli docuerunt, qui dividendum inter se illum calicem a Domino salubriter acceperunt. Hujus autem calicis ideo divisionem Dominus discipulis dedit, quia ipsis docentibus sancta Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in", "candidate_score": 0.647559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_168", "bdc_text": "Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", "candidate_score": 0.645848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_271", "psc_text": "quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos (I Cor. III, 16) . Sic autem nos Apostolus asserit esse templum Dei, ut in eadem epistola templum nos dicat etiam Spiritus sancti. Dicit enim: Nescitis quia membra vestra templum sunt qui in vobis habitat Spiritus sancti, quem habetis a Deo (I Cor. VI, 19) ? Et ut ipsum Spiritum sanctum Deum esse demonstraret, continuo subjunxit: Glorificate et portate Deum in corpore vestro (Ibid., 20) . 18. Aequalis est ergo Patri et Filio Spiritus sanctus, quia creator est omnium rerum, sicut Pater et Filius. Aequalis est Patri et Filio Spiritus sanctus, quia omnia replet immensus, sicut Pater et Filius-Aequalis est Patri et Filio Spiritus sanctus, quia omnium fidelium membra unum templum habet sicut Pater et Filius. Quis autem negare audeat unam esse divinitatem", "candidate_score": 0.645387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_544", "psc_text": "in aliis quoque duobus evangelistis, Matthaeo scilicet et Marco, similiter invenitur, sicut eorum dicta superius a nobis posita evidenter ostendunt. Hunc itaque calicem, in quo vetus insinuari diximus Testamentum, ideo Dominus accipiendum dividendumque mandavit, ut apostoli dono sapientiae coelestis instructi, sic scripturam Veteris Testamenti reverenter acciperent, ut in ipsis praeceptis quid agendum quidve omittendum esset, accepto discretionis spiritu cognovissent. Hoc enim est recte dividere, ut unusquisque noverit pro congruentia temporis quid omittere debeat, quid tenere. 44. Hinc est quod cautissimo divisionis ordine Ecclesia Dei vivi, quae est columna et firmamentum veritatis (I Tim. III, 15), tempora venturi Christi venientisque discernit; et omissis sacrificiis quibus Christus passurus promittebatur, hoc sacrificium offert quo Christus jam passus ostenditur. Dividit etiam tempus illud celebrandae circumcisionis, ab isto tempore percipiendi baptismatis. Hujus divisionis saluberrimum retinet modum etiam in praecepto neomeniae, quandoquidem non tubis Judaicis inaniter personat, sed renovari unumquemque spiritu mentis suae, et induere novum", "candidate_score": 0.644906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_489", "psc_text": "tua (Psal. LXXXIX, 14) ; et iterum: Replebimur bonis domus tuae (Psal. LXIV, 5) ; sed ut repleamur, de plenitudine ejus accipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare (Coloss. I, 19) ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 9) . Non ergo existimo illi animae in aliquo plenam divinitatis deesse notitiam, cujus una est persona cum Verbo; quam sic sapientia suscepit, ut eadem sapientia ipsa sit; quae rerum omnium in tantum facta est domina, ut cum ipsa divinitate sua, una sit in Trinitate persona, id est Christus crucifixus, quem Dei virtutem Deique sapientiam Paulus apostolus praedicat (I Cor. I, 24). 30. Quod si anima Christi minorem habet in aliquo deitatis suae notitiam, non in se habet totam sapientiam totamque virtutem. Participium ergo habet Christi, non ipsa est Christus, si partem habet notitiae divinitatis suae.", "candidate_score": 0.640097, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_64", "psc_text": "Quid quaeritis viventem cum mortuis (Luc. XXIV, 5) ? De quo etiam apostolica sic auctoritas loquitur: Vivus est enim sermo Dei, et efficax (Hebr. IV, 12) . Vivus est ergo ille qui est Verbum Patris; et ideo ipse est fidelium vita. Hunc sanctae viduae cordis contritione et corporis castigatione quaesierunt, huic cordis et corporis plena continentia devotissime servierunt. 29. De Judith enim scriptum est: Et erat Judith in domo sua vidua annis tribus et mensibus quatuor; et fecit sibi tabernaculum super solarium domus suae, et imposuit super lumbos suos cilicium, et erant super eam vestimenta viduitatis suae, et jejunabat Judith omnibus diebus viduitatis suae (Judith VIII, 4, 5) . Ac, ne quis illam sanctam viduam non devotione cordis, sed necessitate paupertatis existimet jejunasse, audi quid de ea in subsequentibus dicitur: Et erat Judith bona (al. pulchra) aspectu, et formosa facie valde, et prudens corde, et bona intellectu, et erat honesta", "candidate_score": 0.635473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_298", "psc_text": "Apostolus dicit, Magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum gentilibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria (I Tim. III, 16) . Et revera, doctissimi Christiani, quae major potuit esse pietas, quam ut pro carnalibus hominibus Dei Filius, paterno parens imperio, humanam carnem susciperet, et vita mortem pro mortalibus sustineret? et ille qui ante saecula nascitur fundatus a Patre, in novissimo tempore nasceretur ex Virgine? ille qui dat vitam mundo jaceret mortuus in sepulcro? Quantis ergo nunc deflendum est lacrymis, vel quanta cordis afflictione lugendum, quod plerique nunc usque durissimae obstinationis nolunt pervicaciam deserere, dum assumptioni noxiae indiscrete cupiunt deservire. Qui cum salutaribus nequaquam remediis acquiescunt, vel correctionis voluntatem abjiciunt, vitalibus dictis tanquam medicinalibus ferramentis manus contrarias opponentes, inde se vulnerant, unde curari debuerant, ac vim spiritalium medicaminum sibi 211 in contrarium vertunt. inde vulneribus suis augent putredinem unde assequi", "candidate_score": 0.634374, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_65", "bdc_text": "interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_78", "psc_text": "exsultatione sic memorat: Eram aliquando ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo; tantum autem auditum habebant, quia qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam aliquando expugnabat; et in me glorificabant Deum (Gal. I, 22, 23) . Proinde manus quidem ab opere bono non desinat, nec tamen animus ita operetur, ut merces boni operis, humanae laudis intentione cassetur. Apostolus enim, sicut ipse testatur, vult ut simus sinceri et sine offensa in diem Christi, repleti fructu justitiae, per Jesum Christum, in gloriam et laudem Dei (Philip. I, 10, 11) . CAP. XX. Bonum opus non virtuti propriae, sed gratiae Dei attribuendum. --36. In studio ergo bonorum operum et laudis humanae contemptu, cave ne bonum quod facis, non gratiae Dei, sed tuae velis assignare virtuti; imo firmiter tene nullam tibi facultatem inesse posse bonae voluntatis aut operis, nisi id gratuito munere divinae miserationis acceperis. Scito ergo Deum in te operari et", "candidate_score": 0.630445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_70_72", "bdc_text": "Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur . Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_106", "psc_text": ". CAP. VIII. Conjugatis quoque ascribitur sanctitas, sed major virginibus. --13. Verumtamen hoc Apostolus dicens, non sic ascripsit virginibus sanctitatem corporis et spiritus, ut illam vel conjugatis demeret, vel viduis abnegaret: praecipue qui superiori loco ejusdem Epistolae fidelium corpora membra Christi et templum appellet Spiritus sancti; dicit enim: Nescitis quia corpora vestra membra Christi sunt (I Cor. VI, 15) ? Et paulo post, An nescitis quia membra vestra templum est Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri? 168 Empti enim estis pretio magno Glorificate igitur et portate Deum in corpore vestro (Ibid., 19) . Et ut se conjugatis quoque scribere demonstraret, continuo subjunxit: De quibus autem scripsistis: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat (I Cor. VII, 1, 2) . In Epistola quoque ad Ephesios conjugatis utique loquebatur, quibus dicebat: Viri, diligite", "candidate_score": 0.627042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_89", "psc_text": "conservis suis spiritale debitum flagitant, ipsi quoque pro eis orare Dominum non quiescant, atque ita mutuae caritatis officio sic debitum quod sibi debetur exigant, ut debitoribus quod exigunt reddant. 4. Nemo est enim fidelium qui sic sibi caritatem flagitet reddi, ut ipse non illam suo debeat reddere debitori. Quae licet in diversis donationibus, secundum gratiam quae data est nobis, differentibus diverso reddi videatur effectu, in adjutorio tamen mutuae orationis omnes facit unius debiti participes, in qua facit singulos omnibus debitores. Vide qualiter ille qui se debitorem sapientibus et insipientibus profitetur, debitum orationis et cunctis reddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitum: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis (Rom. I, 9) . Sed hujus debiti, cujus est devotus redditor, vide quam sit avarus exactor. Iisdem denuo ait: Obsecro igitur vos,", "candidate_score": 0.615688, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_254", "psc_text": "sanctus Moyses ait: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est (Deut. VI, 4) . Et quia ( al. et quod) ipse Deus sibi soli praecipiens tantummodo serviendum, seque jubens a fidelibus adorandum, prorsus interdixit ne quis auderet ( al. audeat) creaturam adorare, creaturaeque servire; propterea 201 in fine illius primi praecepti, de omnibus quae creavit ita loquitur: Non adorabis ea, nec servies eis: ego enim sum Dominus Deus tuus (Exod. XX, 5) . 10. Quod utique sciens beatus Apostolus, iram Dei revelari pronuntiat super omnem impietatem et injustitiam eorum qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula (Rom. I, 18, 25) . Veritatem Dei tenere est unum Deum colere; veritatem Dei in mendacium convertere est creaturae servire. Vera enim religio in unius constat veri Dei servitio. Ipsa namque veritas unus est Deus; et sicut excepta una", "candidate_score": 0.614863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_252", "psc_text": "adorent eum omnes angeli Dei. De ipso quoque beatus David dicat in Psalmis: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) . CAP. IV. Creatura nequaquam adoranda. Idololatrae veritatem Dei commutant in mendacium. --9. Quod ( al. quia) si Filius secundum divinitatem unus Deus cum Patre non esset, unius cum eo naturae utique non fuisset; et si naturae alterius esset, creatura sine dubio esset. Si autem creatura esset, serviendum ei sanctarum Scripturarum auctoritas non juberet, sed potius prohiberet. In primo enim decalogi mandato, sicut unius Domini Dei cultura servitusque manifestissime praecipitur, ita omni creaturae adoratio ac servitus a fidelibus exhibenda vehementissime prohibetur. Ibi enim dicitur: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis: Non erunt tibi dii absque me (Exod. XX, 2, 3) . Si hoc simul a Patre et Filio dictum accipitur, unus Dominus Deus credatur Pater et Filius:", "candidate_score": 0.599039, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1", "max_score": 0.717647, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.717647, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_122", "psc_text": "forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis, et multis locis id salubriter fieri ab eis, quibus uerbum praedicatur, ostenderet, sed tamen ego, inquit, non sum usus hac potestate. potestatem ergo dedit dominus, cum ista diceret, non imperio constrinxit. ita pleraque in uerbis intellegere non ualentes in factis sanctorum colligimus quemadmodum oporteat accipi, quod facile in aliam partem duceretur, nisi exemplo reuocaretur. 1 cf. Ioh. 12, 6 5 cf. Act. 11, 28-30 9 cf. Luc. 10, 4. 7 11 Matth. 10, 10 17 Gal. 6, 6 21 I Cor. 9, 12 1 dabantur vt seruari (exLn. m. 2) f et mittebantur F 2 ut om. F necessario R", "candidate_score": 0.690602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.684243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31_33", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres . Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.679984, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_122", "psc_text": "forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis, et multis locis id salubriter fieri ab eis, quibus uerbum praedicatur, ostenderet, sed tamen ego, inquit, non sum usus hac potestate. potestatem ergo dedit dominus, cum ista diceret, non imperio constrinxit. ita pleraque in uerbis intellegere non ualentes in factis sanctorum colligimus quemadmodum oporteat accipi, quod facile in aliam partem duceretur, nisi exemplo reuocaretur. 1 cf. Ioh. 12, 6 5 cf. Act. 11, 28-30 9 cf. Luc. 10, 4. 7 11 Matth. 10, 10 17 Gal. 6, 6 21 I Cor. 9, 12 1 dabantur vt seruari (exLn. m. 2) f et mittebantur F 2 ut om. F necessario R", "candidate_score": 0.676659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30_32", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.675885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45_47", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_142", "psc_text": "uenit ad lucemperdes autem omnes, qui non solum operantur quod odisti, sed etiam loquuntur mendacium, falsam iustitiam praetendendo nec in paenitentia confitendo peccata. § 36 Nam de falso testimonio, quod in decem praeceptis legis positum est, nullo modo quidem contendi potest dilectionem ueritatis in corde seruandam et proferendum falsum ad eum, apud quem dicitur testimonium. cum enim deo tantum dicitur, tunc tantum in corde ueritas amplectenda est; cum autem homini dicitur, etiam ore corporis uerum proferendum est, 1 Ps. 5, 7 14 Ps. 5, 6 18 Ioh. 3, 21 1 locuntnr Rrcp 4 locuntur R-f 7 dicet M et omnes R locantur 7 8 est-lllendacium om. SF aliquid MR 9 parcetur β peccatur 7 10 confite S detractans o 11 defendat om. (3 penitentiam S'f ut parumj utrum SlFEl 12 nisi qui (qui s. 1. m. 2) F 14 omnes om. 7 16 ueritati emloquantur R loquatur S 17 aeuangelio", "candidate_score": 0.670625, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_63_65", "bdc_text": "Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.667354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", "candidate_score": 0.643539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_89", "psc_text": "et nullum peccatum mentiendo texisses. non enim quisquam peccat abscondendo rem suam, quam timet amittere. sed si propterea non peccamus mentiendo, quia nullius peccatum tegentes et nulli obsumus et alicui prosumus, quid agimus de ipso peccato mendacii? ubi enim positum est: ne furtum feceris, ibi positum est: ne falsum testimonium dixeris. cum ergo singula prohibeantur, cur falsum testimonium tunc est culpabile, si furtum tegat uel aliquod alium peccatum; si autem nulla defensione peccati per se ipsum fiat, non est culpabile cum ipsum furtum per se culpabile sit et cetera peccata? an occultare peccatum mentiendo non licet, facere licet? 22 Ex. 20, 14. 16 1 quo. SJE quod R qui R 3 interrogatus MR 4 fatias B 8 quaedam] quidem RSFLy1 9 nonnulli MBBjybd 11 furrfurtum ip 15 ne-amitteret om. SF ammitteret M 16 neque] atque N 17 ocultum R 18 quisque β abscondendore. B 19 non om. 11 20 et", "candidate_score": 0.625476, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1", "max_score": 0.716987, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_52_54", "bdc_text": "Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", "candidate_score": 0.716987, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_53_55", "bdc_text": "Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri . Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", "candidate_score": 0.686764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_204_206", "bdc_text": "ex morte fructu egeru partios ipsorum , melioribus consecratur usibus . Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt . Perecissitas vero alios ad ei dolatria visum est nostris cohercere , idque ex Recensitatem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_457", "psc_text": "salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt promissiouespromissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. § 51 Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadinoduinquemadmodum de illoscriptumest, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est diabolum, et liberaret eos qui timore mortis per totam uitam rei erant seruitutis. hoc testimonio satis etiam illud monstratur et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est ex peccato, accidisse, quod 2 cf. Retract. et Epist. ad Mcrcatorem (193) CSEL LVII 3 cf. I Thess. 4,16 8 Hebr. 11,1 11 Hcbr. 11,13 16 Hebr. 11, 39. 40 22Ilebr.", "candidate_score": 0.683415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", "candidate_score": 0.682464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_54_56", "bdc_text": "Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri . Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica . Claret hoc in Mose , Asta , Ioas , Ezechia et Iosia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", "candidate_score": 0.678493, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_203_205", "bdc_text": "Expectatur , donec tales moriantur , 1 . ex morte fructu egeru partios ipsorum , melioribus consecratur usibus . Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_468", "psc_text": "nos debemus animam pro fratribus ponere. nequaquam igitur in morte pro iustitia subeunda uel contemnenda laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia. cuius timorem qui uincit ex fide, magnam ipsius fidei conparat gloriam iustamque mercedem. unde mirandum non est et mortem corporis non fuisse euenturam homini, nisi praecessisset peccatum, cuius etiam talis poena consequeretur, et post remissionem peccatorum eam fidelibus euenire, ut in eius timore uincendo exerceatur fortitudo iustitiae. § 55 Caro enim, quae primo facta est, non erat caro peccati, in qua noluit homo inter delicias paradisi seruare iustitiam. unde statuit deus, ut post eius peccatum propagata caro peccati ad recipiendam iustitiam laboribus et molestiis niteretur. propter hoc etiam de paradiso dimissus Adam contra Edem habitauit, id est contra sedem deliciarum, ut significaret quod inlaboribus, quisunt deliciis contrarii, erudienda esset caro peccati, quae in deliciis oboedientiam non 5 cf. Gal. 5, 6 7 Ioh. 15,", "candidate_score": 0.675569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_190", "psc_text": "enarrauit SVC 21 pro KCTb. sepulchra T sepultura b 22 ob Vp.c. 23 uult dominus z 25 uestram' om. KC longae uitae uestrae KCb longae uitae d 26 a om. z ostendere illi lucem et figurare per sensum, iustificare iustum bene seruientem pluribus, et peccata illorum ' ipse sustinebit. propterea ipse hereditabit conplures et fortium partietur spolia, propter quod tradita est ad mortem anima eius et inter iniquos aestimatus est et ipse peccata multorum sustinuit et propter iniquitates eorum traditus est. adtende etiam illud eiusdem prophetacprophetae, quod de se completum lectoris etiam functus officio in synagogaipserecitauit: spiritus domini super me, propter quod unxit me enangelizareeuangelizare humilibus, misit me, ut refrigerent qui in pressura cordis sunt, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum. omnes ergo agnoscamus nec ullus exceptus sit eorum, qui uolumus corpori eius haerere, per eum in ouile eius intrare, ad uitam et salutem, quam suis promisit, perpetuam pertinere, omnes,", "candidate_score": 0.670646, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_54", "bdc_text": "Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", "candidate_score": 0.670407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_2_4", "bdc_text": "Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant . etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_366", "psc_text": "pro sanctis, qui non mcndacitermendaciter etiam de se quisquedicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. unde et ipsi qui contra haec disputant, cum sint eastacasta uita moribusque laudabiles nec dubitent facere, quod illi diuiti pro consequenda uita aeterna consilium requirenti, cum se respondisset iam omnia legis inpleuisse mandata, praccepitpraecepit dominus, si nelletuellet esse perfectus, uenderet omnia quae habebat et darctdaret pauperibus thcsaurumquethesaurumque transferret in caelum, nemo tamen eorum audet dicere se esse sine peccato. quod, sicut credimus, non fallaci animo dicunt; si autem mentiunter, eo ipso incipiunt uel augcreaugere uel habere peccatum. § 26 Iam ergo quod loco tertio posui uidcamusuideamus. cum uoluntatem humanam gratia adiuuantcadiuuante diuina sine peccato in hac uita possit homo esse, cur non sit, possem facillime ac ueracissime respondere: 'quia homines nolunt'. sed si ex me quaeritur, quare nolint, imus in longum; uerum tamen etiam hoc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis breuiter dicam.", "candidate_score": 0.668128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_56_58", "bdc_text": "Claret hoc in Mose , Asta , Ioas , Ezechia et Iosia . Item apud Necemiam , in cap. 13 . vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", "candidate_score": 0.666724, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_15", "bdc_text": "Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_203", "psc_text": "nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo suffieientiussufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris 19 cf. I Cor. 7; 38 1 n add. m. rec. A 2 quidem", "candidate_score": 0.664446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_203", "psc_text": "nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo suffieientiussufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris 19 cf. I Cor. 7; 38 1 n add. m. rec. A 2 quidem", "candidate_score": 0.662678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_163_165", "bdc_text": "Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_385", "psc_text": "pimus Lml hac L 18 in domino** gloriaturC? dnsKCb donare noluerit (are n ol. in ras. m2)L; post uoluerit eras. eius misericordia L 19miserieordia LmISVPG merito SKb meritorum A 20 quoniam-deus in mg. m2L 21 diligit me V 22 et s, ras. Lm2 misericordiam Lml nniuersi Gml 24 crebo Lml cebro Vml coniunctos Lml coniucta 111 etiam mutatis nominibus, ut gratia pro misericordiaponatur-unde cst: et uidimus gloriam eius, gloriamtamquam unigeniti apatrc, plenum gratia et ueritate-aliquando pro ueritate iudicium, sicut est: misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine. § 32 Quare autem illos uelit conucrtcre, illos pro auersione punire, cum et in beneficio tribueudotribuendo nemo iuste reprehendat misericordem et in uindicta exercenda. nemo iuste reprehendat lIeracem, sicut in illis cuangeliciseuangelicis operariis aliis placitam mercedem reddentem, aliis etiam non placitam largientem nullus iuste l'ulpauerit, consilium tamen occultioris institiaeiustitiae penes ipsum est. Nos, quantum concessum est, sapiamus et intcllegarnusintellegamus, si possumus, dominum deum bonum", "candidate_score": 0.659693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88_90", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala . scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_203", "psc_text": "nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo suffieientiussufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris 19 cf. I Cor. 7; 38 1 n add. m. rec. A 2 quidem", "candidate_score": 0.65534, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88_90", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala . scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_202", "psc_text": "fateretur V § 57 Bonum ergo coniugii non est feruor concupiscentiae, sed quidam lieituslicitus et honestus illo feruore utendi modus propagandae proli, non explendae libidini accommodatus. uoluntas ista, non uoluptas illa nuptialis est. quod igitur in membris corporis mortis huius inoboedienter mouetur totumque animum in se deieetumdeiectum conatur adtrahere et neque cum mens noluerit exsurgit neque cum mens uoluerit conquiescit, hoc est malum peccati, cum quo nascitur omnis homo. eunt autem ab iniicitis corruptionibus refrenatur et ad sola generis humani supplementa ordinate propaganda permittitur, hoc est bonum coniugii, per quod ordinata societate nascitur homo. sed nemo renascitur in Christi corpore, nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo;", "candidate_score": 0.653689, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_287", "psc_text": "praecepisti mandata tua custodiri nimis, continuo non de se praesumpsit, sed optauit, ut faceret: utinaminquit, dirigantur uiae meae ad custodicndascustodiendas iustificationes tuas! tuncnonconfundar, duminspicio inomniamandatatua. quis autem optat, quod in potestate sic habet, ut ad faciendum nullo indigeat adiumento? a quo autem id optet, quia non a fortuna uel a fato uel a quolibet alio praeter deum, in consequentibus satis ostendens: itinera, inquit, mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas. ab huius execraiulae dominae seruitute liberantur, quibus dominus Iesus eum recipientibus dedit potestatem filios dei fieri. ab ista horrenda dominatione liberandi fuerant, quibus dicit: si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. his atque huiusmodi aliis innumorabilibusinnumerabilibus testimoniis dubitare non possum nec deum aliquid inpossibile homini praecepisse nec deo ad opitulandum et adinualldmnadiuuandum, quo fiat quod iubet, inpossibile aliquid esse. ac per hoc potest homo, si uelit, esse sine peccato adiutus a deo. § 8 Si", "candidate_score": 0.651756, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_381", "psc_text": "quidem KA quidam C adhuc—ost in mq.A 20 ex] si ex A est] et Km2 21 an nobis Lml absordissime A 22 fateamur (ur s. add.)L fatea S fateantur Abd 23 quamquam] qiiQ A miror C2' quod ia A consistere, ut nec bona nec mala sit. aut enim iustitiam diligimus et bona est et, si magis diligimus, magis bona, si minus, minus bona est, aut si omnino non diligimus, non est bona. quis uero dubitet dicere uoluntatem nullo modo iustitiam diligentem non modo esse malam, sed etiam pessimam uoluntatem? si ergo uoluntas aut bona est aut mala et utique malam non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur", "candidate_score": 0.650156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_137", "psc_text": "ecclesiae procul dubio per dominum et apostolos traditam uenire non possunt, concedant oportet eos egere illis beneficiis mediatorisfut abluti per sacramentum earitatemque fidelium ac sic incorporati Christi corpori, quod est ecclesia. reconcilientur deo, ut in illo uiui, ut salui, ut liberati, ut redempti, ut inluminati fiant. unde. nisi a morte, uitiis, reatu, subiectione, tenebris peccatorum? quae quoniam nulla in ea aetate per suam uitam propriam commiserunt, restat originale peccatum. § 40 Haec ratiocinatio tunc erit fortior, cum ea quae promisi testimonia multa congessero. iam supra posuimus: non ueni uocare iustos, sed peccatores. item cum ad Zaccheum esset ingressus: hodie, inquit, salus domui huic facta cstest, quoniam et iste filius est Abrahae. uenit enim filius hominis quaerere et saluare quod perierat. hoc et de oue perdita et relictis nonaginta nouem quaesita et inuenta, hoc et de dragma quae perierat ex decem. unde oportebat, ut dicit, praedicariin nomineeius paenitentiametremissionem peccatorum in omnes", "candidate_score": 0.648693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_162", "psc_text": "estis per fidem et hoc non cx uobisnobis, sed dei donumest, non ex operibus, ne forte quis extollatur. ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Iesu in operibus bonis, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. et paulo post: qui eratis, inquit, illo tempore sine Christo, alienati a societate Israhel et peregrini testamentorum et promissionis, spem non habentes et sine deo in hoc mundo, nunc autem in Christo Iesu qui aliquando eratis longe facti estis prope in sanguine Christi. ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum et medium parietem maceriae soluens, inimicitias, in carne sua legem mandatorum decretis euacuansut duos conderet in se in unum nouum hominem faciens pacem et commntaretcommutaret utrosque in uno corpore deo per crucem, interficicusinterficiens inimicitias in semet ipso. et ueniens euangelizauit pacem nobisuobis, qui eratis longe, et pacem his, qui prope, quia per ipsum habemus accessum amboinambo uno spiritu adpatrem. item alibi: sicut", "candidate_score": 0.647874, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_109_111", "bdc_text": "Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam . stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_203", "psc_text": "nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo suffieientiussufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris 19 cf. I Cor. 7; 38 1 n add. m. rec. A 2 quidem", "candidate_score": 0.643517, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", "candidate_score": 0.638024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_162_164", "bdc_text": "Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_50", "psc_text": "A intellegantur, quia omnia delicta, quae iustificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. scd hoc uidelicet non intellegebat apostolus cum dicebat: iudicium quidem ex uno delicto in condemnationem, gratia uero ex multis dclictisdelictis in iustificationem ! immo uero nos intellegamus apostolum et uidcamusuideamus ideo dictum iudicium ex uno delicto in condemnationem, quia sufficeret ad condemnationem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. quamuis enim condemnatio grauior sit eorum, qui originali delicto etiam propria coniunxerunt, et tanto singulis grauior, quanto grauius quisque pcccauitpeccauit, tamen etiam illud solum, quod originaliter tractum est, non tantum a regno dei separat, quo paruulos sine acccptaaccepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aeterna facit alicnosalienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. § 16 Ac per hoc ab Adam, in quo omnes peccauimus, non omnia nostra peccata, sed tantum", "candidate_score": 0.632581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_395", "psc_text": "prorsus sine ullo peccato est, uitam perueniret per gratiam dei studio uoluntatis, hoc requirebatur; in hoc autem quarto, utrum esset in filiis hominum uel esse potuisset aut posset, qui non ex peccato ad iustitiam perfectissimam perucniretperueniret, sed nullo olllninoomnino uinquainumquam peccato esset obstrictus, hoc quaeritur. ideo si illa uera sunt, quae 3cf. ICor. 1,31 9cf. ITira. 1,8 14 cf. pag. 78 sqq. 1 pr. si Km1 M all. si M dcprccamur bd non (s s. n) Vm2 2 non ad om. A rursuM Mml corbentes Lml 5 quātum LmlSVmlGKml Quartum] add. autemz quod LmlSVmlPG explicito zd 6 tam t'n mg. G 7 sumat Lm1 quis Gm2 uniquam P, om. M nullū Pm. rec. M illu (u s. i et d s. u)A 8 naturam L naturum SVmlG hominum om z 9 nisi] preter Ii, b (in mg. al nisi), om. C 11 post unde tras. et G mnitum7vC 14 lcgimus", "candidate_score": 0.631591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_91", "psc_text": "sacramentum intellegimus, qui tunc nondum fuimus, quando ista dicebat, quia non possumus dicere ad saeculum nos non pertinere, pro cuius uita Christus suam carnem dedit. quis autem ambigat saeculi nomine homines significasse, qui nascendo in hoc saeculum ueniunt? na'll, sicut alibi ait. 4 Ioh. 6,54 10 cf. August. Ep. 186 (CSEL LVII67). 182 (CSEL XXXXIV i20). Contra duas ep. Pel. II 7. De pecc. mer. III 4, 7. Tract. in loh. 2G (XXXV 1613 M) 12 Ioh. 3, 5 13 loh. 6, 51 20 Ioh. 6, 52 1 suscipiones LmlSG conicetnr absque C 2 quiriae K sancti om. zb1 3 quae Sml rite] rectae M 4 manducaberitis Gml 5 biberetis b 6 ad huc K ad hoc (in mg. at adhuc) b respondere Kmlb poterunt b 9 audeuit C 10 possitque JI 14 praenalent (exp. m2')S 15 nisi s.l.Gm2 teneant P tenea»t A 16 fili FjSVynl 17 etiam] enim S", "candidate_score": 0.630611, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_331", "psc_text": "Non igitur praeclarum illud testimonium dei, quo laudatus est Iob, contrarium est ci testimonio, quo dictum est: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quia non id persuadet prorsus in illo nihil fuisse, quod uel ab ipw ueraciter uel a domino deo recte reprehenderetur, quamuis iam iustus et uerax dei cultor et ab omni malo opere se abstincusabstinens non mendaciter diceretur. haec enim de illo uerba sunt dei: animo aduertisti in puerum meum Iob? non enim est illi homo similis super tcrramterram, sine querella, iustus, dei cultor, abstinens ab omni opcrc malo. priinisprimis uerbis ex liominumhominum qui sunt in terra comparatione laudatur; proinde omnibus qui tuuctunc in terra iusti esse poterant excellebat. non ergo ipiseipse propterea nullum peccatum omnino habebat, quia in profectu iustitiae ceteros anteibat. deinde adiungitur 'sine querella', de cuius uita nemo iuste quereretur; 'iustus',qui tanta morum probitate profcceratprofecerat, ut nullus ei esset aequandus; 'uerus dei cultor', quippe", "candidate_score": 0.629163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_74_76", "bdc_text": "Multi praeterea sacrilegio se polluunt . Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_427", "psc_text": "uadat et in secessum emittatur per corruptionem, qua omnia terrena soluuntur, unde et 12 Rom. 5,16.13 14 I Cor. 7,14 19 cf. Aug. De catech. rudibus 26,50 (XL 344, 51 sqq. M) et Confess. 111 (CSKL XXXIII p. I 15, 14) 21 cf. I Tim. 4, 5 24 cf. Matth. 15, 17 1 iustumldictumA 3 permittuntur A 4damnariquiascisunt**fatercnturV ex iufidelibus natos um. z 6 esse Vml 7 distincto Vml natos] add. et lib 9 baptismo rllll post habentrepet. damuari-habcnt K _10 absorditatem A 12 et om. V13 hoc utn.KC 15 [laulolum Kml 16 nam-xpi in mg.m2L nam in ras. V quā M caticuminos LP catecumcnos SVml catecuminos Vm2GAM catechuminos K cathecuminos Cb 17 secundum in ras. Vm2 18 cod. Remigianus Maurinorum: et manus impositionem 21 sustentan*dv V huius uitae d alimur zbd 23 refectu Vml sed sicut in ras. rm3 prgo] et LSPG, om. V autem b non efficit] n", "candidate_score": 0.627873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_74_76", "bdc_text": "Multi praeterea sacrilegio se polluunt . Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_434", "psc_text": "quia et innouati parentes non ex primitiis nouitatis, sed ex reliquiis uetustatis earnaliter gignunt et filii ex parentum reliqua uetustate toti uetusti in peccati carne propagatidamnationem ueteri homini debitam sacramento spiritalis reeenerationisregenerationis et renouationis cuadunt. illud namque praecipue propter quacstionesquaestiones, quae de hac re motae sunt uel moueri adhuc possunt, adtendere ac meminisse debemus tantummodo peccatorum omnium plenam- perfectamque remissionem baptismo fieri, hominis uero ipsius qualitatem non totam continuo commutari, sed spiritales primitias in 1 ene proficientibus de die in diem nouitate crescente commutare in se quod carnaliter uetus cstest, donec totum ita renouetur, ut animalis etiam infirmitas corporis ad firmitatem spiritalem incorruptionemque pcrueniatperueniat. 1 cf. Slarc. 1, 4. Act. 2, 33 3 cf. Toh. 3, 14 9 Pelagiani 11 cf. Ioh. 3, 5 16 cf. Tit. 3, 5 19 cf. Col. 2,13 22 cf. II Cor. 4,16 dc/i S 1 in remiss.-116, 27 peccati om. S; cf. Praef. remissionem", "candidate_score": 0.623844, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_201", "bdc_text": "Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_166", "psc_text": "consepulti ei in baptismo, in quo et conresurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis, et uos, cum essetis mortui delictis et praeputio carnis uestrae, uiuificauit cum illo, donans nobis omnia delietadelicta, delens quod aduersus nos erat chirographum decretis, quod erat eontrariumcontrarium nobis, tollens illud de medio et adfigens illud cruci, exuens se earnemcarnem prineipatusprincipatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. § 48 Et ad Timotheum: humanus, inquit, sermo et omni aeeeptioncacceptione dignus, quiaChristusIesus uenit in hunc mundum peccatores saluos facere, quorum primus sum ego. sed ideo miserieordiam consecutus sum, ut in me primoostenderetChristus Iesus omnem longanimitatem ad informationem eorum qui credituri sunt illi in uitam aeternam. item dicit: unus enim deus, unus et mediator dei et hominum, homo Christus Iesus, qui dedit semet ipsum redemptionem pro omnibus. in secunda etiam ad eundem: noli ergo, inquit, erubescere testimonium domini nostri neque me uinctum eius, sed", "candidate_score": 0.623384, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_202", "psc_text": "fateretur V § 57 Bonum ergo coniugii non est feruor concupiscentiae, sed quidam lieituslicitus et honestus illo feruore utendi modus propagandae proli, non explendae libidini accommodatus. uoluntas ista, non uoluptas illa nuptialis est. quod igitur in membris corporis mortis huius inoboedienter mouetur totumque animum in se deieetumdeiectum conatur adtrahere et neque cum mens noluerit exsurgit neque cum mens uoluerit conquiescit, hoc est malum peccati, cum quo nascitur omnis homo. eunt autem ab iniicitis corruptionibus refrenatur et ad sola generis humani supplementa ordinate propaganda permittitur, hoc est bonum coniugii, per quod ordinata societate nascitur homo. sed nemo renascitur in Christi corpore, nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo;", "candidate_score": 0.620062, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_203", "psc_text": "nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono eontinentiamcontinentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo suffieientiussufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris 19 cf. I Cor. 7; 38 1 n add. m. rec. A 2 quidem", "candidate_score": 0.619601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_453", "psc_text": "mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per nirtutcmuirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, scd propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae pracstititpraestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, 3", "candidate_score": 0.614527, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_386", "psc_text": "beneficio tribueudotribuendo nemo iuste reprehendat misericordem et in uindicta exercenda. nemo iuste reprehendat lIeracem, sicut in illis cuangeliciseuangelicis operariis aliis placitam mercedem reddentem, aliis etiam non placitam largientem nullus iuste l'ulpauerit, consilium tamen occultioris institiaeiustitiae penes ipsum est. Nos, quantum concessum est, sapiamus et intcllegarnusintellegamus, si possumus, dominum deum bonum ideo etiam sanctis suis alicuius operis iusti aliquando non tribuere uel certam scientiam uel uictricem delectationem, ut cognoscant non a se ipsis, sed ab illo sibi esse lucem, qua inluniinentur tenebrae eorum, et suauitatem, qua dct fructum suum terra eorum. § 33 Cum autem ab illo illius adiutorium dcprecamurdeprecamur ad facicndamfaciendam perficiendamque iustitiam, quid aliud deprecamur, quam ut aperiat quod latebat et suaue faciat quod non delectabat? quia et hoc ab illo essedeprccandum eiusgratiadidicimus, dum antea lateret, eius gratiadileximus. dum antea non delcctarctdelectaret, ut qui gloriatur non in se, sed in domino glorietur. extolli quippe in supcrbiamsuperbiam propriacpropriae uoluntatis est", "candidate_score": 0.609947, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf020", "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", "max_score": 0.715343, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1377", "psc_text": "Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee, 441 quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit (Rom. XI), tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus mundi istius qui destruuntur [ Al. destruantur], et patriarchis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint populus Christi, et ipse sit Deus eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui", "candidate_score": 0.715343, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1774", "psc_text": "Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico dicitur MANAA ( ), et proprie non pertinet ad hostiam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo, et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo; et pro nobis Apostolus loquitur: Precamur pro Christo, reconciliamini Deo (II Cor. V, 20). Et in alio loco: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (Ibid., 19). Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi (Joan. X, 22). Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et libamina quae offeruntur ex vino [ Al. humo], pro populo offerre debere in cunctis", "candidate_score": 0.704275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1439", "psc_text": "Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant (I Cor. XI, 19), captivitatis Israel, videlicet Ecclesiae, in qua habitant cernentes Deum: nunc pollicetur, quod reducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum. Et assumam, inquit, zelum meum pro nomine sancto meo, quod blasphemabatur in gentibus propter haereticos: ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes (Psal. VI). Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, quae et ipsae crediturae sunt Domino: finisque sit beatitudinis, scire atque cognoscere,", "candidate_score": 0.702907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_207_209", "bdc_text": "Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc. Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis . Tiguri 22 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1377", "psc_text": "Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee, 441 quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit (Rom. XI), tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus mundi istius qui destruuntur [ Al. destruantur], et patriarchis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint populus Christi, et ipse sit Deus eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui", "candidate_score": 0.695772, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_301", "psc_text": "Cumque praecepisset viro, qui indutus erat lineis, dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter Cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim, ad ignem qui erat inter Cherubim, et sumpsit et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis. Qui accipiens egressus est, et apparuit in Cherubim similitudo manus hominis subtus pennas eorum. Vidente propheta, ingreditur vir, qui indutus erat talari veste vel linea, et ut LXX nunc interpretationem commutant, stola sancta, cum apud Hebraeos unus sermo habeatur BADDIM ( ), et caeteri interpretes in coepta translatione persistant. Ingreditur autem, ut secundo dicitur, in medio rotarum, quae sunt subter Cherubim; ut impleat manus suas igneis carbonibus. Qui cum esset ingressus, stetit tantum juxta rotam, et vel ob tristitiam puniendae Jerusalem, vel ob gloriae magnitudinem stupens, manum ad ignem ipse non misit, sed unus de Cherubim, id est, Cherub misit manum, et tulit ignem,", "candidate_score": 0.686928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1751", "psc_text": "secundo autem sanctuario, ubi sunt sancta sanctorum, latitudo templi et spatium non describitur, sed incertus numerus est. Quod quidem et in possessione principis invenimus, qui absque ullo numero habet possessionem in populo Israel, dum profectus universorum redundat ad principem: et discipulorum salus, praemium magistrorum est. (Vers. 9.) Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam facite, et separate confinia vestra a populo meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam (Ps. XXXVI, 27),", "candidate_score": 0.684438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1900", "psc_text": "est presbyteros, intumescunt, et dignitatem non merito, sed divitiis existimant. Certe qui primus fuerit ministrorum, quia ( Al. qui) per singula concionatur in populos, et a Pontificis latere non recedit, injuriam putat, si presbyter ordinetur: et non meminit mensarum et viduarum minister, in obsequium se et ministerium non solum Sacerdotum, sed et viduarum, et pauperum delegatum. Et non venundabunt, inquit, ex eo, neque mutabunt, ut permaneat Leviticae distributionis aeterna possessio, nec vincatur pretio meritum dignitatis, nec ab alio transferamus ad alium: quia quae sanctificata sunt Domino, non eorum quibus data sunt, sed ejus cujus nomine possidentur. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine, per viginti quinque millia, subauditur longitudinis, profana erunt urbis: ut cunctis habitare liceat Israelitis, omnique de plebe: non quod immunda sint, aut aliquid in habitatione terrae sanctae contaminatum, putridum putetur et sordidum; sed quod praeter Sacerdotes omnibus in eis habitare permissum sit. Per quae intelligimus cuncta quae", "candidate_score": 0.683769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_227", "psc_text": "Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta tropologiam, quod aurum et argentum, sensus et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt in fomentum et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his Deum offenderint. (Vers. 21.) Propter hoc dedi eis illud in immunditiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum", "candidate_score": 0.683748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_206_208", "bdc_text": "Perecissitas vero alios ad ei dolatria visum est nostris cohercere , idque ex Recensitatem . Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc. Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1377", "psc_text": "Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee, 441 quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit (Rom. XI), tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus mundi istius qui destruuntur [ Al. destruantur], et patriarchis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint populus Christi, et ipse sit Deus eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui", "candidate_score": 0.68353, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_301", "psc_text": "Cumque praecepisset viro, qui indutus erat lineis, dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter Cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim, ad ignem qui erat inter Cherubim, et sumpsit et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis. Qui accipiens egressus est, et apparuit in Cherubim similitudo manus hominis subtus pennas eorum. Vidente propheta, ingreditur vir, qui indutus erat talari veste vel linea, et ut LXX nunc interpretationem commutant, stola sancta, cum apud Hebraeos unus sermo habeatur BADDIM ( ), et caeteri interpretes in coepta translatione persistant. Ingreditur autem, ut secundo dicitur, in medio rotarum, quae sunt subter Cherubim; ut impleat manus suas igneis carbonibus. Qui cum esset ingressus, stetit tantum juxta rotam, et vel ob tristitiam puniendae Jerusalem, vel ob gloriae magnitudinem stupens, manum ad ignem ipse non misit, sed unus de Cherubim, id est, Cherub misit manum, et tulit ignem,", "candidate_score": 0.682364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1751", "psc_text": "secundo autem sanctuario, ubi sunt sancta sanctorum, latitudo templi et spatium non describitur, sed incertus numerus est. Quod quidem et in possessione principis invenimus, qui absque ullo numero habet possessionem in populo Israel, dum profectus universorum redundat ad principem: et discipulorum salus, praemium magistrorum est. (Vers. 9.) Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam facite, et separate confinia vestra a populo meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam (Ps. XXXVI, 27),", "candidate_score": 0.682175, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_23_25", "bdc_text": "amplissima . Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1271", "psc_text": "tredecim annis, diversis dicta temporibus; et tamen certa inter se spatia temporum non habere. Ad pastores autem Israel sermo dirigitur, quos vel reges, vel principes, Scribas et Pharisaeos, ac magistros Judaici populi debemus accipere. Vel certe in Evangelico populo, episcopos, presbyteros, et diaconos: aut juxta mysticos intellectus, Angelos singularum Ecclesiarum, ad quos scripsit Joannes in Apocalypsi sua (Apocal. I), et quorum Angeli quotidie vident faciem Dei (Matth. XVIII). Primumque dicitur: Vae pastoribus Israel, qui cum gregem Domini pascere debeant, et saluti illius providere, pro sua festinant luxuria. Unde magnopere cavendum est, et observanda illa praecepta: Ne quaeras judex fieri, ne forte non possis auferre iniquitates (Eccli. VII, 6). Et iterum: Quanto major es, tanto magis te humilia, et in conspectu Domini invenies gratiam (Ibid. III, 29). Et rursum: Ducem te constituerunt, ne eleveris: sed esto inter eos quasi unus ex illis (Eccli. XXXII, 1). Unde et Apostolus, quasi parvulum atque", "candidate_score": 0.680034, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_156_158", "bdc_text": "Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1900", "psc_text": "est presbyteros, intumescunt, et dignitatem non merito, sed divitiis existimant. Certe qui primus fuerit ministrorum, quia ( Al. qui) per singula concionatur in populos, et a Pontificis latere non recedit, injuriam putat, si presbyter ordinetur: et non meminit mensarum et viduarum minister, in obsequium se et ministerium non solum Sacerdotum, sed et viduarum, et pauperum delegatum. Et non venundabunt, inquit, ex eo, neque mutabunt, ut permaneat Leviticae distributionis aeterna possessio, nec vincatur pretio meritum dignitatis, nec ab alio transferamus ad alium: quia quae sanctificata sunt Domino, non eorum quibus data sunt, sed ejus cujus nomine possidentur. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine, per viginti quinque millia, subauditur longitudinis, profana erunt urbis: ut cunctis habitare liceat Israelitis, omnique de plebe: non quod immunda sint, aut aliquid in habitatione terrae sanctae contaminatum, putridum putetur et sordidum; sed quod praeter Sacerdotes omnibus in eis habitare permissum sit. Per quae intelligimus cuncta quae", "candidate_score": 0.679348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_804", "psc_text": "Dominus inquinatur, de quo scriptum est: Medius autem inter vos stat quem vos ignoratis (Joan. I, 26) . Prophetae igitur, sive duces, leonibus comparantur. Principes autem quos inferioris gradus homines intelligimus, luporum imitantur rapinam, ut effundant sanguinem non corporum, sed animarum, et avare sectantur lucra, nequaquam illo contenti: Qui serviunt altari, vivant de altario (I Cor. IX, 13) : sed postquam ad ministerium Dei accesserint, Croesi divitias congregant. Prophetae quoque illi qui ventura praenuntiant, liniebant eos absque temperamento, de quo et supra diximus, vaticinantium prophetarum, qui absque commixtione palearum linierunt parietem, qui imbribus dissipatur. Istiusmodi vident vana, et non tam prophetant, quam divinant mendacium, dicentes terrae miserabili: Haec dicit Dominus, Dominus ista promittit: cum Dominus non sit locutus ad eos. Populus autem terrae nequaquam Dei, sed terrenorum operum, principum ac sacerdotum aemulator existens, per calumniam et potentiam cuncta faciebat: non divites, sed pauperes opprimens, de quibus scriptum est: Pauper autem", "candidate_score": 0.679323, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1754", "psc_text": "45, 46). Discipulos quoque suos in Evangelio secundum Matthaeum his praeceptis erudit: Scitis quoniam principes gentium dominantur eorum; et qui majores sunt, potestatem exercent in eos. Non sic erit inter vos: sed qui voluerit esse primus, sit omnium servus. Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro pluribus (Matth. XX, 25). Multa sunt si voluero de sacris Scripturis revolvere, ubi majorum superbia coercetur, et ad humilitatem omnes Domini provacantur dicentis: Discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29). LIBER DECIMUS QUARTUS. 561-562 Quod in principio templi Ezechielis debui dicere, nunc praepostero ordine in fine dicturus sum, illius versiculi memor (Virgil. lib. VI Aeneid.): Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat (Aeneid. V): Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret", "candidate_score": 0.679108, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1900", "psc_text": "est presbyteros, intumescunt, et dignitatem non merito, sed divitiis existimant. Certe qui primus fuerit ministrorum, quia ( Al. qui) per singula concionatur in populos, et a Pontificis latere non recedit, injuriam putat, si presbyter ordinetur: et non meminit mensarum et viduarum minister, in obsequium se et ministerium non solum Sacerdotum, sed et viduarum, et pauperum delegatum. Et non venundabunt, inquit, ex eo, neque mutabunt, ut permaneat Leviticae distributionis aeterna possessio, nec vincatur pretio meritum dignitatis, nec ab alio transferamus ad alium: quia quae sanctificata sunt Domino, non eorum quibus data sunt, sed ejus cujus nomine possidentur. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine, per viginti quinque millia, subauditur longitudinis, profana erunt urbis: ut cunctis habitare liceat Israelitis, omnique de plebe: non quod immunda sint, aut aliquid in habitatione terrae sanctae contaminatum, putridum putetur et sordidum; sed quod praeter Sacerdotes omnibus in eis habitare permissum sit. Per quae intelligimus cuncta quae", "candidate_score": 0.678302, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_804", "psc_text": "Dominus inquinatur, de quo scriptum est: Medius autem inter vos stat quem vos ignoratis (Joan. I, 26) . Prophetae igitur, sive duces, leonibus comparantur. Principes autem quos inferioris gradus homines intelligimus, luporum imitantur rapinam, ut effundant sanguinem non corporum, sed animarum, et avare sectantur lucra, nequaquam illo contenti: Qui serviunt altari, vivant de altario (I Cor. IX, 13) : sed postquam ad ministerium Dei accesserint, Croesi divitias congregant. Prophetae quoque illi qui ventura praenuntiant, liniebant eos absque temperamento, de quo et supra diximus, vaticinantium prophetarum, qui absque commixtione palearum linierunt parietem, qui imbribus dissipatur. Istiusmodi vident vana, et non tam prophetant, quam divinant mendacium, dicentes terrae miserabili: Haec dicit Dominus, Dominus ista promittit: cum Dominus non sit locutus ad eos. Populus autem terrae nequaquam Dei, sed terrenorum operum, principum ac sacerdotum aemulator existens, per calumniam et potentiam cuncta faciebat: non divites, sed pauperes opprimens, de quibus scriptum est: Pauper autem", "candidate_score": 0.678264, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_207", "bdc_text": "Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc.", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1377", "psc_text": "Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee, 441 quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit (Rom. XI), tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus mundi istius qui destruuntur [ Al. destruantur], et patriarchis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint populus Christi, et ipse sit Deus eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui", "candidate_score": 0.67657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", "candidate_score": 0.6765, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_82_84", "bdc_text": "Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_963", "psc_text": "habemus in Christo (Galat. II, 4) : et de quibus Joseph loquitur: Exploratores estis: considerare vestigia regionis venistis (Gen. XLII, 9) . Fratresque ejus intelligentes crimen esse non modicum aliena per insidias explorare, responderunt: Non sunt exploratores servi tui. Isti ergo nundinas Tyri non auro, nec lapide pretioso, sed argento, ferro, stanno, plumboque multiplicant, habentes eloquii venustatem, et arma ad expugnandum; et in stanno eloquii similitudinem quod mentitur argentum; et in plumbo impietatem gravissimam, 311 juxta Zachariam (Zach. V), in quo mulier sedit super talentum plumbi, et Aegyptii demersi sunt in profundum sicut plumbum. Longa singulorum disputatio metallorum, sed brevitati studendum est. (Vers. 13, 14.) Graecia, Thubal, et Mosoch ipsi institores tui, mancipia et vasa aenea [Vulg. aerea] adduxerunt populo tuo: de domo Thogorma equos et equites, et mulos adduxerunt ad forum tuum. LXX: Graecia universa, et adjacentia ejus, ipsi negotiatores tui in animabus hominum, et vasa aenea dederunt mercatum", "candidate_score": 0.676345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1774", "psc_text": "Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico dicitur MANAA ( ), et proprie non pertinet ad hostiam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo, et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo; et pro nobis Apostolus loquitur: Precamur pro Christo, reconciliamini Deo (II Cor. V, 20). Et in alio loco: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (Ibid., 19). Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi (Joan. X, 22). Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et libamina quae offeruntur ex vino [ Al. humo], pro populo offerre debere in cunctis", "candidate_score": 0.676139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187_189", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1900", "psc_text": "est presbyteros, intumescunt, et dignitatem non merito, sed divitiis existimant. Certe qui primus fuerit ministrorum, quia ( Al. qui) per singula concionatur in populos, et a Pontificis latere non recedit, injuriam putat, si presbyter ordinetur: et non meminit mensarum et viduarum minister, in obsequium se et ministerium non solum Sacerdotum, sed et viduarum, et pauperum delegatum. Et non venundabunt, inquit, ex eo, neque mutabunt, ut permaneat Leviticae distributionis aeterna possessio, nec vincatur pretio meritum dignitatis, nec ab alio transferamus ad alium: quia quae sanctificata sunt Domino, non eorum quibus data sunt, sed ejus cujus nomine possidentur. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine, per viginti quinque millia, subauditur longitudinis, profana erunt urbis: ut cunctis habitare liceat Israelitis, omnique de plebe: non quod immunda sint, aut aliquid in habitatione terrae sanctae contaminatum, putridum putetur et sordidum; sed quod praeter Sacerdotes omnibus in eis habitare permissum sit. Per quae intelligimus cuncta quae", "candidate_score": 0.675766, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", "candidate_score": 0.675501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_804", "psc_text": "Dominus inquinatur, de quo scriptum est: Medius autem inter vos stat quem vos ignoratis (Joan. I, 26) . Prophetae igitur, sive duces, leonibus comparantur. Principes autem quos inferioris gradus homines intelligimus, luporum imitantur rapinam, ut effundant sanguinem non corporum, sed animarum, et avare sectantur lucra, nequaquam illo contenti: Qui serviunt altari, vivant de altario (I Cor. IX, 13) : sed postquam ad ministerium Dei accesserint, Croesi divitias congregant. Prophetae quoque illi qui ventura praenuntiant, liniebant eos absque temperamento, de quo et supra diximus, vaticinantium prophetarum, qui absque commixtione palearum linierunt parietem, qui imbribus dissipatur. Istiusmodi vident vana, et non tam prophetant, quam divinant mendacium, dicentes terrae miserabili: Haec dicit Dominus, Dominus ista promittit: cum Dominus non sit locutus ad eos. Populus autem terrae nequaquam Dei, sed terrenorum operum, principum ac sacerdotum aemulator existens, per calumniam et potentiam cuncta faciebat: non divites, sed pauperes opprimens, de quibus scriptum est: Pauper autem", "candidate_score": 0.67545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194_196", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1736", "psc_text": "hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo et atramento, sed spiritu et verbo Dei. Unde et Salvator nullum volumen doctrinae suae proprium dereliquit, quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in suis voluminibus replicent. Victimam igitur, et pro peccato, et pro delicto, sive ignorantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent (Osee IV, 8). Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium, et inanimantium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. Primitiae quoque ciborum nostrorum sacerdotibus offeruntur, ut nihil gustemus novarum frugum, nisi sacerdos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo", "candidate_score": 0.674462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1711", "psc_text": "radent, et comas suas ad pressum non tondebunt: sed operientes operient capita sua, juxta quod discimus, nec calvitium novacula esse faciendum, nec ita ad pressum tondendum caput, ut rasorum similes esse videamur, sed in tantum capillos dimittendos, ut operta sit cutis. Vel certe sacerdotes semper operire capita sua debent, juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. III): Purpureo velare comas, adopertus amictu. Sed haec violenta interpretatio est. Vinum autem non solum in ministerio sacerdotes non bibent atque Levitae: sed ne ingressuri quidem sancta sanctorum, ne opprimatur mens, et sensus crassior fiat. Unde et Apostolus: Bonum est, inquit, vinum non bibere, et carnem non manducare (Rom. XIV, 21). Et in alio loco: Et vinum, in quo est luxuria (Ephes. V, 18). 548 Manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Quodque concedit Timotheo, ut vini paululum bibat, perspicue demonstrabat [ Al. demonstrat] cur hoc concesserit: propter stomachum, inquit, et frequentes infirmitates (I Tim.", "candidate_score": 0.674005, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98_100", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum . Socrates in historia ecclesiae librum , 6 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1774", "psc_text": "Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico dicitur MANAA ( ), et proprie non pertinet ad hostiam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo, et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo; et pro nobis Apostolus loquitur: Precamur pro Christo, reconciliamini Deo (II Cor. V, 20). Et in alio loco: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (Ibid., 19). Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi (Joan. X, 22). Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et libamina quae offeruntur ex vino [ Al. humo], pro populo offerre debere in cunctis", "candidate_score": 0.673892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_804", "psc_text": "Dominus inquinatur, de quo scriptum est: Medius autem inter vos stat quem vos ignoratis (Joan. I, 26) . Prophetae igitur, sive duces, leonibus comparantur. Principes autem quos inferioris gradus homines intelligimus, luporum imitantur rapinam, ut effundant sanguinem non corporum, sed animarum, et avare sectantur lucra, nequaquam illo contenti: Qui serviunt altari, vivant de altario (I Cor. IX, 13) : sed postquam ad ministerium Dei accesserint, Croesi divitias congregant. Prophetae quoque illi qui ventura praenuntiant, liniebant eos absque temperamento, de quo et supra diximus, vaticinantium prophetarum, qui absque commixtione palearum linierunt parietem, qui imbribus dissipatur. Istiusmodi vident vana, et non tam prophetant, quam divinant mendacium, dicentes terrae miserabili: Haec dicit Dominus, Dominus ista promittit: cum Dominus non sit locutus ad eos. Populus autem terrae nequaquam Dei, sed terrenorum operum, principum ac sacerdotum aemulator existens, per calumniam et potentiam cuncta faciebat: non divites, sed pauperes opprimens, de quibus scriptum est: Pauper autem", "candidate_score": 0.673856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1089", "psc_text": "dejiciant, quod in Aegypto vixerint, et latericias exstruxerint civitates, et inter multa regna Ecclesiae sint humiles, et sciant in quem peccaverint, et ultra non elevetur Aegyptus super Ecclesias in toto orbe divisas, sed redigatur in paucitatem, et pauci in ea remaneant inter gentes, juxta illud quod scriptum est: Da illis, Domine. Quid dabis illis? Da illis vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee IX, 4) : ut nequaquam gaudeant et extollant se in multitudinem deceptorum, sed redigantur in paucos: Multi enim vocati, pauci vero electi (Matth. XX) . Et ultra non decipiant domum Israel, id est, Ecclesiam; nec vanam eis spem confidentiamque repromittant, docentes iniquitatem, ut fugiant Ecclesiasticam disciplinam, et sequantur Aegyptias voluptates. Haec autem fient, ut tertio cognoscant Aegyptii, quod ipse sit Dominus. Quod mihi propterea videtur dici, ut cognitio prima Aegyptiorum in carne sit, secunda in anima, tertia in spiritu. Primo, super terram, secundo, mundi hujus couversatione finita, tertio,", "candidate_score": 0.673854, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_397", "psc_text": "in Osee legimus (Osee V), sed propter pugillum hordei, quo bruta vescuntur animantia, et fragmentum panis. Non panem integrum nec [ Al. id est] solida testimonia Scripturarum, sed quae haeretica pravitate fracta, et decurtata atque imminuta sunt; ut sanctos quosque decipiant, et ad mortem trahant; et peccatores vanis promissionibus vivificare contendant. Propterea clemens et misericors Deus non ipsas prophetissas interficit, sed disrumpit pulvillos earum, qui instar retium volantes animas capiunt, ut postquam rupti fuerint, liberam volandi habeant facultatem. Et scindent velamina, sive cervicalia, in quibus principale animae recumbebat, et quibus deceptorum capita operiebantur. Cum Apostolus doceat virorum capita non velanda, sed revelata facie Domini gloriam contemplandam (II Cor. III). Vos enim, inquit, falsis terroribus servientium Deo animos frangebatis, et promissionibus fraudulentis, impios tenebatis inclusos, ne agentes poenitentiam, vitam reciperent quam perdiderant. Propterea vanas nequaquam videbitis visiones; nec vocabo 132 vestra mendacia prophetias; sed divinationes, de quibus scriptum est: Non est", "candidate_score": 0.673816, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1709", "psc_text": "Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis inhabiles fiant, et tenere et caedere victimas, attrahere quoque nequeant atque discurrere. Et quia semel praeceperat quibus vestibus uti deberent sacerdotes, quando intrinsecus in ministeriis essent, rursus jubet ut egredientes in gazophylaciis, sive in exedris sanctorum, exuant se pristinis vestibus, et induantur aliis: ne si sanctas vestes habuerint, sanctificent 547 populum foris positum, qui necdum fuerit sanctificatus, nec se praeparaverit in sanctificationem templi, ut sit Domini Nazaraeus. Per quae discimus, non quotidianis et quibuslibet pro usu vitae communis pollutis vestibus nos ingredi debere in sancta sanctorum, sed munda conscientia, et mundis vestibus tenere Domini sacramenta. Quod autem sequitur: Caput autem", "candidate_score": 0.6714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83_85", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_963", "psc_text": "habemus in Christo (Galat. II, 4) : et de quibus Joseph loquitur: Exploratores estis: considerare vestigia regionis venistis (Gen. XLII, 9) . Fratresque ejus intelligentes crimen esse non modicum aliena per insidias explorare, responderunt: Non sunt exploratores servi tui. Isti ergo nundinas Tyri non auro, nec lapide pretioso, sed argento, ferro, stanno, plumboque multiplicant, habentes eloquii venustatem, et arma ad expugnandum; et in stanno eloquii similitudinem quod mentitur argentum; et in plumbo impietatem gravissimam, 311 juxta Zachariam (Zach. V), in quo mulier sedit super talentum plumbi, et Aegyptii demersi sunt in profundum sicut plumbum. Longa singulorum disputatio metallorum, sed brevitati studendum est. (Vers. 13, 14.) Graecia, Thubal, et Mosoch ipsi institores tui, mancipia et vasa aenea [Vulg. aerea] adduxerunt populo tuo: de domo Thogorma equos et equites, et mulos adduxerunt ad forum tuum. LXX: Graecia universa, et adjacentia ejus, ipsi negotiatores tui in animabus hominum, et vasa aenea dederunt mercatum", "candidate_score": 0.671101, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_225", "psc_text": "animas possidentium in die furoris Domini: sed aeternam eos habere famem, et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: Redemptio animae viri, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . Propriae divitiae sunt, quas nos Christi veritas docuit (Luc. XVI), qui praecepit, ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula. Quia scandalum iniquitatis eorum factum est. Ideo, inquit, possidentium aurum et argentum nec anima saturabitur, nec venter implebitur, quia hoc ipsum aurum et argentum, scandalum scelerum eorum factum est. Significat autem idola, quae auro argentoque fabricata, suos condemnant [ Al. contemnunt] 75 artifices. Pro quo Septuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. (Vers. 20.) Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum,", "candidate_score": 0.667763, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_68_70", "bdc_text": "Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_898", "psc_text": "Cor. I, 19) , pauca de prophetis exempla replicanda sunt. Amos loquitur: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non aversabor eum, pro eo quod combussit ossa regis Idumaeae in cineres (Amos II, 1) . Vere enim quidquid in saeculo dogmatum perversorum est, quidquid ad terrenam scientiam pertinet, et putatur esse robustum, hoc dialectica arte subvertitur, et instar incendii in cineres favillasque dissolvitur; ut probetur nihili, quod putabatur esse fortissimum. Sed Isaia superbiam arguit Moab, dicens: Audivimus contumeliam Moab: contumeliosus est nimis: superbiam ejus abstuli (Isa. XVI) . Jeremias quoque, contra omnes vaticinans nationes, proprie loquitur ad Moab: Quoniam confidebas in munitionibus tuis (Jerem. XLVIII, 7) . Et post paululum: Habebis fiduciam in gloria tua. Et iterum: Quomodo dicitis, fortes sumus? Ac deinde: Juxta est dies Moab ut veniat, et malitia ejus velox nimis (Ibid. 14, 10) . Et manifestius: Dicite quomodo contritus est baculus gloriosus, virga", "candidate_score": 0.667535, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_226", "psc_text": "Septuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. (Vers. 20.) Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta tropologiam, quod aurum et argentum, sensus et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae", "candidate_score": 0.667507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_68_70", "bdc_text": "Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1045", "psc_text": "devoret possidentem, juxta illud quod in eodem Isaia scriptum est: Devoravit sicut fenum materiam (Isai. V) . In die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem qui alienus appellatur, Nadab et Abiu ad altare Domini obtulerant, et idcirco divino igne consumpti sunt (Levit. X). Unde et Moyses ait: Hoc est verbum quod dixit Dominus: In his, qui appropinquant mihi sanctificabor. Sanctificatio autem Dei est poena peccantium. Post haec dicitur: Et dabo te in cinerem, ut omnia quae superaedificasti, malae conscientiae tuae ignis absumat. Qui cum debueras requiescere in sabbato, et nequaquam opus facere servile, ligna in sabbato collegisti: ut haberet quod in pectore tuo devoraret incendium. Perdet quoque omnia mala opera, convertens in cinerem, ut ignis noxius penitus exstinguatur, ut omnes conspiciant et obstupescant perisse regem Tyrium, et nihili factum esse, non in multis saeculis, sed in uno, vel certe in", "candidate_score": 0.667338, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_193_195", "bdc_text": "Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1736", "psc_text": "hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo et atramento, sed spiritu et verbo Dei. Unde et Salvator nullum volumen doctrinae suae proprium dereliquit, quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in suis voluminibus replicent. Victimam igitur, et pro peccato, et pro delicto, sive ignorantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent (Osee IV, 8). Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium, et inanimantium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. Primitiae quoque ciborum nostrorum sacerdotibus offeruntur, ut nihil gustemus novarum frugum, nisi sacerdos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo", "candidate_score": 0.666731, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_238", "psc_text": "Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem (Ps. XXIX, 10) ? Et appropinquans Jerusalem flevit super eam, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ! 79 Principes quoque vel in bonam partem apostoli erunt, qui lugent peccatores: vel in contrariam, illi quibus dicitur: Audite verbum Domini, principes Sodomorum (Isai. I, 11) . Indueturque, juxta Septuaginta, interitu, qui non habet armaturam Dei, nec indutus est Christo. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt (Galat. III, 27) . Et manus populi terrae conturbabuntur, sive, juxta Septuaginta, dissolventur. Quando visio non fuerit in propheta, et Legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus: rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore, sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur, suum perdentes ordinem, sive dissolventur, antiquam fortitudinem non habentes.", "candidate_score": 0.666528, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_158", "bdc_text": "Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_400", "psc_text": "Convertimini et recedite ab idolis vestris, et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras. Quia homo homo de domo Israel, et de proselytis quicumque advena fuerit in Israel, si alienatus fuerit in Israel a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam: et venerit ad prophetam ut interroget per eum me: ego Dominus respondebo ei per me. Et ponam faciem meam super hominem illum; et faciam eum in exemplum et in proverbium; et disperdam eum de medio populi mei: et scietis quia ego Dominus. Et propheta cum erraverit, et locutus fuerit verbum: ego Dominus decepi prophetam illum: et extendam manum meam super eum; et delebo eum de medio populi mei Israel. Et portabunt iniquitatem suam: juxta iniquitatem interrogantis, sic iniquitas prophetae erit: ut non erret [Vulg. addit ultra] domus Israel a me, neque polluatur in universis praevaricationibus suis; sed sit mihi in", "candidate_score": 0.665927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1273", "psc_text": "Quod autem dicitur: Et quod crassum erat, occidebatis, de divitibus populi loquitur, quos mali principes in Ecclesiis jugulare narrantur, dum eos [ Al. eis] praedicant, et vitia eorum increpare non audent. De quibus et propheta dicit: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitam pedum vestrorum supplantant (Isa. III, 12). De quibus et Jacobus loquitur (Jacob. II, 3), quod cum ingressi fuerint ad eos pretiosis circumdati vestibus, et annulo aureo, honorantur ab eis, et sanctis pauperibus dicitur: Tu vero sede in scabello, sive in terra, aut sta. Isti quod infirmum est, non confortant, sive consolidant. Unde et Paulus loquitur: Suscipite infirmos (Rom. XIV, 1). Et: infirmum 410 in fide assumite. Et: Multi inter vos infirmi, et aegrotantas. Ad quos mittitur sermo divinus, de quo scriptum est in Psalmis: Misit verbum suum, et sanavit eos, et eripuit eos de corruptionibus eorum (Ps. CV, 10). Et quod fractum est, ait,", "candidate_score": 0.665739, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_750", "psc_text": "psalmo dicitur: Vox Domini perficientis cervos, et revelabit condensa silvarum (Vers. 9) . Istae sunt silvae, et saltus, qui plus devoraverunt in praelio de exercitu Abessalon, quam interfecit gladius (II Reg. XVIII). Succenditurque in saltibus primum lignum viride, et sic aridum, hi qui vivunt in malo, et hi qui justitiae mortui sunt. Quodque dicitur: Et comburetur in ea omnis facies ab Austro usque ad Aquilonem, hoc dicit: Ab his qui fervente spiritu videbantur, usque ad eos qui crescente iniquitate, et refrigerata charitate multorum, calorem pristinum perdiderunt; ita ut omnis caro perspiciat flammam Domini non exstingui. Precaturque propheta ne fiat quod Dominus comminatus est: hoc est, ne succendatur saltus, et ligna omnia concrementur; ut aut adhuc accipiant locum poenitentiae, aut sibi non imponatur necessitas tristia nuntiandi: praesertim cum populus ea non intelligat, et obscuritate dictorum, magis ad insaniam provocetur. (CAP. XXI) (Cap. XXI.--Vers. 1 seq.) Et factus est sermo Domini ad", "candidate_score": 0.665683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1751", "psc_text": "secundo autem sanctuario, ubi sunt sancta sanctorum, latitudo templi et spatium non describitur, sed incertus numerus est. Quod quidem et in possessione principis invenimus, qui absque ullo numero habet possessionem in populo Israel, dum profectus universorum redundat ad principem: et discipulorum salus, praemium magistrorum est. (Vers. 9.) Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam facite, et separate confinia vestra a populo meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam (Ps. XXXVI, 27),", "candidate_score": 0.665159, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_53_55", "bdc_text": "Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri . Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1751", "psc_text": "secundo autem sanctuario, ubi sunt sancta sanctorum, latitudo templi et spatium non describitur, sed incertus numerus est. Quod quidem et in possessione principis invenimus, qui absque ullo numero habet possessionem in populo Israel, dum profectus universorum redundat ad principem: et discipulorum salus, praemium magistrorum est. (Vers. 9.) Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam facite, et separate confinia vestra a populo meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam (Ps. XXXVI, 27),", "candidate_score": 0.664513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1709", "psc_text": "Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis inhabiles fiant, et tenere et caedere victimas, attrahere quoque nequeant atque discurrere. Et quia semel praeceperat quibus vestibus uti deberent sacerdotes, quando intrinsecus in ministeriis essent, rursus jubet ut egredientes in gazophylaciis, sive in exedris sanctorum, exuant se pristinis vestibus, et induantur aliis: ne si sanctas vestes habuerint, sanctificent 547 populum foris positum, qui necdum fuerit sanctificatus, nec se praeparaverit in sanctificationem templi, ut sit Domini Nazaraeus. Per quae discimus, non quotidianis et quibuslibet pro usu vitae communis pollutis vestibus nos ingredi debere in sancta sanctorum, sed munda conscientia, et mundis vestibus tenere Domini sacramenta. Quod autem sequitur: Caput autem", "candidate_score": 0.664336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69_71", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1045", "psc_text": "devoret possidentem, juxta illud quod in eodem Isaia scriptum est: Devoravit sicut fenum materiam (Isai. V) . In die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem qui alienus appellatur, Nadab et Abiu ad altare Domini obtulerant, et idcirco divino igne consumpti sunt (Levit. X). Unde et Moyses ait: Hoc est verbum quod dixit Dominus: In his, qui appropinquant mihi sanctificabor. Sanctificatio autem Dei est poena peccantium. Post haec dicitur: Et dabo te in cinerem, ut omnia quae superaedificasti, malae conscientiae tuae ignis absumat. Qui cum debueras requiescere in sabbato, et nequaquam opus facere servile, ligna in sabbato collegisti: ut haberet quod in pectore tuo devoraret incendium. Perdet quoque omnia mala opera, convertens in cinerem, ut ignis noxius penitus exstinguatur, ut omnes conspiciant et obstupescant perisse regem Tyrium, et nihili factum esse, non in multis saeculis, sed in uno, vel certe in", "candidate_score": 0.664221, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_640", "psc_text": "per potentiam. Quo vitio atque peccato nescio quis alienus sit. Et Aegyptii enim opprimebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat justum (Abac. I). Atque utinam de solis his diceretur qui foris sunt, et non de his qui intus. Solent enim et principes Ecclesiarum opprimere plebem per superbiam. De quibus scriptum est: Principem te constituerunt, ne eleveris: esto inter eos quasi unus ex ipsis (Eccli. XXXII, 1) . Et Salvator praecepit: Qui vult inter vos esse primus, sit omnium minimus [Al. novissimus ] (Matth. XX, 27). Quod autem juxta Hebraicum dicitur, et hominem non contristaverit, Apostolico congruit testimonio: Nolite contristare Spiritum sanctum, qui habitat in vobis (Ephes. IV, 30) . Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consueverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur", "candidate_score": 0.663582, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_804", "psc_text": "Dominus inquinatur, de quo scriptum est: Medius autem inter vos stat quem vos ignoratis (Joan. I, 26) . Prophetae igitur, sive duces, leonibus comparantur. Principes autem quos inferioris gradus homines intelligimus, luporum imitantur rapinam, ut effundant sanguinem non corporum, sed animarum, et avare sectantur lucra, nequaquam illo contenti: Qui serviunt altari, vivant de altario (I Cor. IX, 13) : sed postquam ad ministerium Dei accesserint, Croesi divitias congregant. Prophetae quoque illi qui ventura praenuntiant, liniebant eos absque temperamento, de quo et supra diximus, vaticinantium prophetarum, qui absque commixtione palearum linierunt parietem, qui imbribus dissipatur. Istiusmodi vident vana, et non tam prophetant, quam divinant mendacium, dicentes terrae miserabili: Haec dicit Dominus, Dominus ista promittit: cum Dominus non sit locutus ad eos. Populus autem terrae nequaquam Dei, sed terrenorum operum, principum ac sacerdotum aemulator existens, per calumniam et potentiam cuncta faciebat: non divites, sed pauperes opprimens, de quibus scriptum est: Pauper autem", "candidate_score": 0.661805, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1198", "psc_text": "( sive venatores) qui deducti sunt cum interfectis paventes, et in sua fortitudine confusi, quia [ Vulg. qui] dormierunt incircumcisi cum interfectis gladio, et portaverunt confusionem suam cum his qui descendunt in lacum. Vidit eos Pharao, et consolatus est super universa multitudine sua, quae interfecta est gladio, Pharao, et omnis exercitus ejus, ait Dominus Deus. Quia dedi [ al. dedit] terrorem meum in terra viventium, et dormivit in medio incircumcisorum cum interfectis 386 gladio, Pharao et omnis multitudo ejus, ait Dominus Deus. » Multum in hoc loco Septuaginta interpretum editio, et ordine et translatione discordat, et quaedam in ea de Theodotione addita sunt. Unde necesse habuimus et ipsam ponere, nequaquam parcentes longitudini, et studiosi lectoris diligentiae servientes. LXX. Et factum est in duodecimo anno in quinta decima mensis: factus est sermo Domini ad me: dicens: Fili hominis, plange super multitudinem Aegypti, et deducent filias ejus gentes mortuas in profundum terrae,", "candidate_score": 0.661223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_228", "psc_text": "alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, propterea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae prius videbantur esse sanctissima. Nos quoque tradimur in 76 ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. (Vers. 22.) Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii (sive ut Septuaginta transtulerunt temere;", "candidate_score": 0.660939, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_237", "psc_text": "2) . Haec autem non solum eo tempore, quando Babylonius contra Jerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioribus quaerebantur; sed quotidie in Ecclesiis requiruntur. Quae si visionem, legem, consiliumque perdiderint, frustra prophetas et sacerdotes, et seniores habere se jactant. (Vers. 27.) Rex lugebit, et princeps induetur moerore, sive, juxta Septuaginta, interitu: qui nescio quid volentes, hoc quod de Hebraico sermone expressimus, rex lugebit, omnino tacuerunt. Luxisse autem Sedeciam, et omnes principes populi Judaeorum fuisse moerore confectos, sancta Scriptura commemorat. Possumus autem, quamquam hoc prima fronte videatur esse blasphemum, regem lugentem nostra vitia atque peccata, Christum dicere, qui loquitur in Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem (Ps. XXIX, 10) ? Et appropinquans Jerusalem flevit super eam, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti (Matth. XXIII, 37) !", "candidate_score": 0.660896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125_127", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 . iubet emere oves etc.", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1776", "psc_text": "Israel, quae expiatione suorum indiget peccatorum. (Vers. 18 seqq.) Haec dicit Dominus Deus: In primo mense, una mensis sumes vitulum de armento immaculatum, et expiabis sanctuarium. Et tollet sacerdos de sanguine 569 quod erit pro peccato, et ponet in postibus domus, et in quatuor angulis crepidinis altaris, et in postibus portae atrii interioris. Et sic facies in septima mensis pro unoquoque qui ignoraverit [Al. ignoravit], et errore deceptus est, et expiabitis [Vulg. expiabis] pro domo. In primo mense, quartadecima die mensis, erit vobis paschae solemnitas: septem diebus azyma comedent. Et faciet princeps in die illa pro se, et pro universo populo terrae vitulum pro peccato. Et in septem dierum solemnitate faciet holocaustum Domino: septem vitulos, et septem arietes immaculatos quotidie septem diebus, et pro peccato hircum caprarum quotidie, Et sacrificium ephi [Mss. Oephi] per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi. Septimo mense, quintadecima die", "candidate_score": 0.660488, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1703", "psc_text": "super eos, dicit Dominus Deus: et portaverunt iniquitatem suam, et non appropinquabunt ad me, ut sacerdotio fungantur mihi: neque accedent ad omne sanctuarium meum juxta sancta sanctorum: sed portabunt confusionem suam, et scelera sua quae fecerunt. Pro sacerdotali enim officio, qui holocaustum et victimas omneque sacrificium offerre consueverant, redigentur in ultimum gradum, et erunt janitores domus, in ignominiam sempiternam, ut ab universo populo videantur intrante et exeunte, de qua sublimi dignitate ad quem ultimum gradum 545 pervenerint. Sacerdotes autem, inquit, id est, Levitae, qui sunt filii Sadoc, hoc est, justorum, sive justi Dei, et qui tempore erroris universi Israelis, custodierunt ceremonias sanctuarii mei, ipsi accedent ad me, ut ministrent mihi, et stent in conspectu meo, et offerant mihi adipem, hoc est, pinguissimam hostiam et sanguinem, vivam scilicet et placentem hostiam Deo, et ipsi ingredientur sanctuarium meum, et accedent ad mensam meam, ut accendant thymiama mihi, et omnem ritum sacrificii custodiant.", "candidate_score": 0.660271, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_493", "psc_text": "exstiterit. (Vers 16.) Et sumens de vestimentis tuis, fecisti tibi excelsa hinc inde consuta, et fornicata es super eis, sicut non est factum, neque futurum est. LXX: Et tulisti de vestibus tuis, et fecisti tibi idola consuta, et fornicata es super eis, et non ingredieris, neque fiet. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multicoloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis et versicoloribus et excelsis, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολίσματα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quasi πολύῤῥαφον vestimentum. Vestivi, inquit, te versicoloribus, et induta es bysso, et polymito, et multarum varietate formarum. Tu autem vestimenta tua quibus mea largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, vel excelsa, quae Hebraice dicuntur BAMOTH ( ), quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae acceperis ad ornatum, transtuleris ad injuriam", "candidate_score": 0.660155, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_159_161", "bdc_text": "Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium . Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_669", "psc_text": "Domini autem justa sententia, ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud (Luc. XX, 16) . (Vers. 30.) Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint qui judicantur: Non est personarum acceptio apud Deum (Coloss. III, 25) , sed unusquisque sua coronabitur fide: et impietate atque infidelitate damnabitur. (Vers. 31.) Convertimini et agite poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris, et non erit vobis in ruinam iniquitas. Projicite a vobis omnes praevaricationes vestras, in quibus praevaricati estis. Proprie ad Israel iste sermo dirigitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates, sive praevaricationes suas, quibus in Deum praevaricati sunt. Potest autem et ad utrumque populum intelligi: ut et Israel, et gentium turba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite vobis cor novum, et spiritum", "candidate_score": 0.659935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_170", "bdc_text": "Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1676", "psc_text": "pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43), statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in gloriam (II Cor. III, 18). Sin autem revelata sunt omnia, in Christo enim juxta sermonem Pauli omnia revelantur (Ibid., XIII), quomodo porta clausa erit et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerimus, comparatione divinae scientiae, nunc ex parte nos scire et ex parte cognoscere; quando autem venerit, quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur. Unde et in alio loco ipse Apostolus imperfectum se esse loquitur, rursumque perfectum. Quod si interpretatione caret, videtur esse contrarium. Dicit enim: 537 Non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum. Fratres, ego me non arbitror comprehendisse; Unum vero, posteriora obliviscens", "candidate_score": 0.659397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_229", "psc_text": "ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. (Vers. 22.) Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii (sive ut Septuaginta transtulerunt temere; vel ut Symmachus et Theodotio, irrumpentes, et pestilens) et contaminabunt illud. Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis oculis judicavero: tunc violabunt arcanum meum, quod significat Sancta sanctorum, pro quo Septuaginta, visitationem transtulerunt (ut in sanctis Dei fuisse praesentiam demonstrarent) et irrumpent in ea impii et pestilentes terrae: quae exceptis sacerdotibus soloque pontifice nullus alius audebat intrare. Quod scimus et a Babyloniis, et a rege Antiocho Cneoque Pompeio, et ad extremum factum esse sub Vespasiano et Tito, quando templum captum atque subversum est, et omnia perpetrata quae sequens prophetae sermo", "candidate_score": 0.658751, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", "candidate_score": 0.658343, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1045", "psc_text": "devoret possidentem, juxta illud quod in eodem Isaia scriptum est: Devoravit sicut fenum materiam (Isai. V) . In die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem qui alienus appellatur, Nadab et Abiu ad altare Domini obtulerant, et idcirco divino igne consumpti sunt (Levit. X). Unde et Moyses ait: Hoc est verbum quod dixit Dominus: In his, qui appropinquant mihi sanctificabor. Sanctificatio autem Dei est poena peccantium. Post haec dicitur: Et dabo te in cinerem, ut omnia quae superaedificasti, malae conscientiae tuae ignis absumat. Qui cum debueras requiescere in sabbato, et nequaquam opus facere servile, ligna in sabbato collegisti: ut haberet quod in pectore tuo devoraret incendium. Perdet quoque omnia mala opera, convertens in cinerem, ut ignis noxius penitus exstinguatur, ut omnes conspiciant et obstupescant perisse regem Tyrium, et nihili factum esse, non in multis saeculis, sed in uno, vel certe in", "candidate_score": 0.658308, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1900", "psc_text": "est presbyteros, intumescunt, et dignitatem non merito, sed divitiis existimant. Certe qui primus fuerit ministrorum, quia ( Al. qui) per singula concionatur in populos, et a Pontificis latere non recedit, injuriam putat, si presbyter ordinetur: et non meminit mensarum et viduarum minister, in obsequium se et ministerium non solum Sacerdotum, sed et viduarum, et pauperum delegatum. Et non venundabunt, inquit, ex eo, neque mutabunt, ut permaneat Leviticae distributionis aeterna possessio, nec vincatur pretio meritum dignitatis, nec ab alio transferamus ad alium: quia quae sanctificata sunt Domino, non eorum quibus data sunt, sed ejus cujus nomine possidentur. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine, per viginti quinque millia, subauditur longitudinis, profana erunt urbis: ut cunctis habitare liceat Israelitis, omnique de plebe: non quod immunda sint, aut aliquid in habitatione terrae sanctae contaminatum, putridum putetur et sordidum; sed quod praeter Sacerdotes omnibus in eis habitare permissum sit. Per quae intelligimus cuncta quae", "candidate_score": 0.658224, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", "candidate_score": 0.658013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124_126", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1642", "psc_text": "quod fabricatus est Moyses, et in templo quod a Salomone constructum est, interiora tantum, ubi erant 526 Cherubim, et propitiatorium, et arca testamenti, et mensa thymiamatis, appellabantur sancta sanctorum. In hac autem domo quae monstratur Ezechieli, et quae in summitate montis est constituta, omnes termini ejus reputantur in sancta sanctorum. Quodque infertur: Haec est lex domus, vel ad praeterita pertinet, de quibus jam dictum est, vel ad ea quae dicenda sunt postea. (Vers. 13 seqq.) « Istae mensurae altaris in cubito verissimo qui habebat cubitum et palmum ( sive παλαιστὴν) in sinu ejus erat cubitus: et cubitus in latitudine: et definitio [ Vulg. addit ejus] usque ab labium ejus in circuitu palmi unius [ Vulg. palmus unus]. Haec quoque erat fossa altaris. Et de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam duo cubiti, et latitudo cubiti unius, et a crepidine minori usque ad crepidinem majorem quatuor cubiti, et latitudo unius cubiti.", "candidate_score": 0.657887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_515", "psc_text": "sequenti capitulo coaptatur, juxta caeteros finis superioris est. Extendit autem Dominus super Jerusalem manum suam, ut corrigat delinquentem, et auferat legitima ejus, quae quamdiu Dei praecepta servabat, legitima Domini dicebantur. Quando vero adoravit idola, et religionem in impietatem mutavit, nequaquam legitima illius appellantur. Quod non solum in lege et caeremoniis, sed in sabbatis quoque et diebus festis et neomeniis accipiendum est. Dans enim legem, ait: Sabbata mea et dies festos meos. Quando autem recesserunt a Deo, dicitur eis: Neomenias vestras, et sabbata, et diem magnum non recipiam: Jejunium et otium, et solemnitates vestras odit anima mea (Exod. XXXI; Deut. V; Isai. I, 14) . Quod et de populo scriptum est (Deut. VII). Qui enim prius Dei populus vocabatur, postquam recessit a Domino, dicitur de eo ad Moysen: Peccavit populus tuus quem eduxisti de terra Aegypti (Exod. XXXII, 7) . Quae hic extensio manus, alibi elevatio, sive visitatio dicitur. Quando enim", "candidate_score": 0.657144, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1694", "psc_text": "Legendumque ita, et sic lectionis ordo reddendus: Cum filios alienigenas incircumcisos corde et corpore inducatis in sanctuarium meum, et polluatis domum meam, audetis offerre panes et adipem et sanguinem, mystica sacramenta, et non intelligitis quod solveritis, et praetergressi sitis pactum meum in omnibus sceleribus et impietatibus vestris, et non servaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custodes ceremoniarum mearum in sanctuario meo. Omnis autem adversus eos est comminatio, qui non audierunt Apostolum praemonentem: Manus cito nemini imposueris: neque communices peccatis alienis (I Tim. V, 22). Vel certe sic intelligendum: Dissolvistis pactum meum in omnibus sceleribus vestris, et non servastis praecepta sanctuarii mei, et audetis indignos alienosque custodes ponere in observatione sanctuarii mei vobismetipsis, ut subaudiatur, non mihi. Et est sensus: Qui vobis in carnalibus serviant ac ministrent: et ob vestra refrigeria meum polluant sanctuarium. (Vers. 9, seqq.) Haec dicit Dominus Deus: Omnis alienigena incircumcisus corde, et incircumcisus carne, non ingredietur sanctuarium", "candidate_score": 0.657036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", "candidate_score": 0.656323, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_160_162", "bdc_text": "Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_669", "psc_text": "Domini autem justa sententia, ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud (Luc. XX, 16) . (Vers. 30.) Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint qui judicantur: Non est personarum acceptio apud Deum (Coloss. III, 25) , sed unusquisque sua coronabitur fide: et impietate atque infidelitate damnabitur. (Vers. 31.) Convertimini et agite poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris, et non erit vobis in ruinam iniquitas. Projicite a vobis omnes praevaricationes vestras, in quibus praevaricati estis. Proprie ad Israel iste sermo dirigitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates, sive praevaricationes suas, quibus in Deum praevaricati sunt. Potest autem et ad utrumque populum intelligi: ut et Israel, et gentium turba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite vobis cor novum, et spiritum", "candidate_score": 0.656063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_765", "psc_text": "non blasphemare (I Tim. I, 20) . Et in Psalmis scriptum est: Misit furorem, et iram, et angustiam, immissionem per angelos pessimos (Ps. LXXVII, 49) . Hunc quidam putant gladium et in manu fuisse angeli, quando sub David percutiebatur Jerusalem (II Reg. XXIV). Alii autem et de illo dici gladio suspicantur, de quo in Evangelio scriptum est: Non veni pacem mittere super terram, sed gladium (Matth. X, 34) ; et dividere inter se omnem consanguinitatis affectum, ut mali corruant, et sancti resurgant. Sed hoc impium est credere de gladio Salvatoris, et non potius de diabolo, qui Domini in Ecclesia sceptra subvertit, qui interficit cunctos in populo, et duces, et hospites Dei: et tunc a Domino comprobatur, quando Judam proditorem et similes ejus subverterit (Joan. XIII). Qui postquam comedit buccellam, intravit in illum Satanas. Duplicaturque et triplicatur gladius interfectorum, ut solvatur peccatum Jerusalem, quia suscepit de manu Domini duplicia peccata sua.", "candidate_score": 0.655682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125_127", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 . iubet emere oves etc.", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1783", "psc_text": "Si ergo didicimus solemnitates spirituales, consequenter docebimur et victimas spirituales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est 571 Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, vitulus novellus, cornua efferens, et ungulas: ut in ipso mundetur, et expietur sanctuarium. Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus quod erit pro peccato omnium: qui aliis verbis agnus appellatur in Exodo, et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi (Joan. I, 29). Sanguis autem ipse est pretiosus in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, AZARA ( ), sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam", "candidate_score": 0.655156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_197_199", "bdc_text": "Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_655", "psc_text": "Domini rectae, laetificantes corda, et praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos (Ps. XVIII, 9) . In quo quaeritur, quomodo in hoc eodem propheta dixerit Deus: Dedi eis justificationes non bonas, in quibus non vivant in eis (Infra XX, 28). Facilisque responsio est et plenior in consequentibus, non vivere Judaeos sequentes occidentem litteram, et vivere Christianos intelligentes spiritum vivificantem. Longum est, si voluerimus probare testimoniis, ubi praecepta Domini, et ubi justificationes esse dicantur, et quibus singula, vel diversitatibus, vel obscuritatibus involvantur. Unde et in praesenti loco infertur: Hic justus est, vita vivet, ait Dominus Deus. Qui haec fecerit, et illa non fecerit, nequaquam punietur delictis patris, sed suis vivet virtutibus. (Vers. 10 seqq.) Quod si genuerit filium latronem, effundentem sanguinem, et fecerit unum de istis (sive ut LXX transtulerunt, et fecerit peccata: in via patris sui justi non ambulaverit), et haec quidem omnia non facientem, sed in montibus comedentem, et uxorem proximi", "candidate_score": 0.654254, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", "candidate_score": 0.652636, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1728", "psc_text": "officium esse legis habere notitiam, et in Malachia discimus, qui ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus: quia angelus Domini exercituum est (Mal. II, 7). (Vers. 25 seqq.) Et sabbata mea sanctificabunt, et ad 553 mortuum hominem non ingredientur, ne polluantur (pro quo Septuaginta transtulerunt, et super animam hominis non ingredientur, ne polluantur): nisi ad patrem, inquit, et matrem, filium et filiam, fratrem et sororem quae virum non habuit, contaminabuntur. Et postquam fuerit mundatus, septem dies numerabuntur ei, et in die introitus sui in sanctuarium et ad atrium interius, ut ministret mihi in sanctuario, offeret pro peccato suo Domino Deo (sive offeret placationem). Non erit autem eis haereditas: ego haereditas eorum, et possessiones non dabitis eis in Israel: ego possessio eorum. Adhuc sacerdotibus praecipitur: in quibus observandum, quod non dixerit absolute: et sabbata sanctificabunt; vel juxta Isaiam: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea (Isai. I,", "candidate_score": 0.65232, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_409", "psc_text": "συνωνυμῶς propheta appellatur. Et de illo Scripturarum loco solvi potest, quando Achab rex Israel vadens ad praelium, non vult audire Michaeam prophetam, sed pseudoprophetarum consiliis acquiescit (III Reg. XII). Dicitque Michaeas, quod viderit Dominum sedentem in solio, et erroris spiritum ultro se obtulisse ad decipiendum regem. Diabolus quoque in volumine Job circuiens terram, stare dicitur in conspectu Dei, et in substantiam primo Job, deinde in corpus ejus accipere a Domino potestatem (Job. I et II). Sed et Balaam hariolus a Domino mittitur, ut decipiat Balac filium Beor (Num. XXII). Hoc autem totum dicitur, ne pseudoprophetarum fortitudini reputetur, quod decipitur populus, et magis vult audire mendacium, quam veritati aurem accommodare: sed quod Dei irae sit, ut perversus populus et incredulus, magis pseudoprophetas audiat quam prophetas. Denique extendit manum suam super eum, subauditur, prophetam, et deletur de medio populi ejus, ut portet iniquitatem suam, quia similis erroris, et poena consimilis sit: ut", "candidate_score": 0.652127, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124_126", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1034", "psc_text": "Paulum in fundamento Ecclesiae, super quo aedificentur aurum, argentum, et lapides pretiosi (I Cor. III): quorum colores atque naturas et efficientias singulorum, non est hujus temporis disserere; sed proprium volumen desiderant: ita ut in Ezechiel, et in Exodo, et in Apocalypsi et in Isaia, 334 sibi omnes lapides, et lapidum ordines comparati, magnam et legenti, et disserenti faciant quaestionem. Super quibus et vir sanctus Epiphanius episcopus proprium volumen mihi praesens tradidit. Et XXXVII liber Plinii Secundi, Naturalis Historiae, post multiplicem omnium rerum scientiam, de gemmis et lapidibus disputat. Ad quorum notitiam diligens à nobis mittendus est lector. Porro Symmachi interpretatio, istum principem Tyri, quasi pretiosissimum monile lapidibus scribit esse distinctum. Denique auri tympanum vocat, in quo infixi sint lapides. Unde et juxta Hebraicum sequitur: Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt. Pro quo posuere Septuaginta: Auro replesti thesauros tuos et apothecas tuas, ad", "candidate_score": 0.651625, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_404", "psc_text": "mei Israel. Et accipient iniquitatem suam secundum iniquitatem interrogantis, et iniquitas similiter prophetae erit, ut nequaquam erret domus Israel a me, et non polluantur adhuc in cunctis delictis suis. Et erunt mihi in populum: et ego ero eis in Deum, dicit Adonai Dominus. Postquam locutus est ad prophetas qui prophetabant in corde suo, et linebant parietem absque temperamento; et ad prophetissas quae consuebant cervicalia, et ponebant sub omni cubito manus, faciebantque velamina, et operiebant capita universae aetatis (per quae perversorum dogmatum doctrina monstratur), venerunt ad prophetam, non omnes senes, ne cuncti viderentur errare; sed quidam seniorum Israel, et sederunt coram propheta: quam ob causam venissent interim silentio differentes; statimque Dei sermo factus est ad prophetam, indicans cur adessent. Neque enim naturae hominis est quamvis sancti, cordis arcana cognoscere. Unde de 134 solo dicitur Salvatore: Videns autem Jesus cogitationes eorum, dixit: Ut quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX) ?", "candidate_score": 0.65024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1736", "psc_text": "hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo et atramento, sed spiritu et verbo Dei. Unde et Salvator nullum volumen doctrinae suae proprium dereliquit, quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in suis voluminibus replicent. Victimam igitur, et pro peccato, et pro delicto, sive ignorantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent (Osee IV, 8). Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium, et inanimantium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. Primitiae quoque ciborum nostrorum sacerdotibus offeruntur, ut nihil gustemus novarum frugum, nisi sacerdos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo", "candidate_score": 0.649914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_93", "bdc_text": "Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1439", "psc_text": "Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant (I Cor. XI, 19), captivitatis Israel, videlicet Ecclesiae, in qua habitant cernentes Deum: nunc pollicetur, quod reducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum. Et assumam, inquit, zelum meum pro nomine sancto meo, quod blasphemabatur in gentibus propter haereticos: ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes (Psal. VI). Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, quae et ipsae crediturae sunt Domino: finisque sit beatitudinis, scire atque cognoscere,", "candidate_score": 0.649684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_87_89", "bdc_text": "sed si quis moneat idolis esse oblatum . Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_226", "psc_text": "Septuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. (Vers. 20.) Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta tropologiam, quod aurum et argentum, sensus et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae", "candidate_score": 0.648969, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_650", "psc_text": "dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere (Luc. VI, 35) . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini, et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, abundantiae: verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam. Qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem, et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium, qui satus fecit decem modios. Nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate, novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur (Galat. VI, 7). Respondeat enim nobis breviter fenerator", "candidate_score": 0.647164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88_90", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala . scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_718", "psc_text": "natura sua bona erant praecepta Domini, et judicia in quibus possent credentes vivere, facta sint eis non bona, dum nequaquam valent in captivitate legis praecepta servare, et facere quae divinus sermo mandavit. Neque dixit, dedi eis praecepta mala: sed, non bona. Non enim statim sequitur, ut quod bonum non est, sit malum: sicut et 232 Apostolus docet, bonum esse homini uxorem vel mulierem non tangere; sed propter incontinentiam unumquemque possidere vas suum in sanctificatione et castitate (I Cor. VII). Quod si non fecerit, nec bonum nec malum est. Dedit ergo eis Deus dispersis in gentibus praecepta non bona, hoc est, dimisit eos cogitationibus, et desideriis suis, ut facerent quae non conveniunt. Et polluit eos in muneribus suis: sicut Sacerdos leprosos de populo separans, et eos pollutos esse demonstrans; dum idolis offerunt quae Deo offerre deberent. Et transducunt omne quod aperit vulvam per ignem Baali, id est, primogenita; ut postquam deserti", "candidate_score": 0.646402, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_796", "psc_text": "Jerusalem intelleximus, intelligamus de animarum statu, quae purae a Deo conditae sunt: aurumque in sensu atque sapientia, et argentum in sermone atque eloquio susceperunt, ut quod mente conceperint, verbis explicent. De argento legimus: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Ps. XI, 5) . De auro similiter et argento, sexagesimus septimus continet psalmus, in quo scriptum est: Si dormiatis inter medios cleros pennae columbae deargentatae, et posteriora, sive interiora dorsi ejus in virore, aut pallore auri (Psal. LXXVII, 14) . Omnis enim gloria filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14) , quae loquitur in Cantico Canticorum: Introduxit me rex in cubiculum suum (Cant. I, 3) . Qui inter duo dormierit et requieverit Testamenta, statim assumit pennas columbae deargentatas, aurique in cordis thesauro fulgore irradiabit. Ad hunc sensum reor et illa esse referenda, quod peccatoribus et qui meruerunt offensam Dei, coelum aeneum, terra sit ferrea, et maxime terra", "candidate_score": 0.645468, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1029", "psc_text": "opertum, et ut Symmachus transtulit, vinctum atque constrictum: sed omnem lapidem quem habuit princeps Tyri, fuisse pretiosum. Alioquin multi sunt pretiosi lapides quos in praesenti loco Scriptura non nominat, chalcedonius, sardonyx, chrysoprasus, hyacinthus, crystallus quoque, et pretiosissimum margaritum. Sed et Aquila et Symmachus ac Theodotio in praesenti loco multum inter se, et LXX Interpretes non solum ordine, sed et numero discrepant atque nominibus. In Apocalypsi quoque Joannis, ubi de vivis lapidibus Jerusalem exstructa memoratur, paululum in extremis partibus ordine commutato, iidem in fundamentis ejus ponuntur lapides, ita ut portae illius crystalli lumine scribantur aedificatae (Apoc. XXI). Sed et in pectore pontificis, per quatuor ordines in Rationali (Exod. XXVIII), iidem lapides describuntur, et in humeris ejus duo lapides onychini, in quibus duodecim patriarcharum scripta sunt nomina, quos verus pontifex, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech (Ps. CIX, 4), portat in pectore, portat in humeris, ut", "candidate_score": 0.644824, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", "candidate_score": 0.64446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1341", "psc_text": "et displicebunt sibi in inquitatibus suis. Quod dicit Dominus, non propter illos, sed propter suam se facere clementiam. Unde et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae in eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum; omnesque mirentur, et dicant: Terra illa inculta, terra deserta, in qua omnes quondam periere virtutes, nunc facta est quasi hortus voluptatis et paradisus Dei; et civitates quondam desertae, quae Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam", "candidate_score": 0.643309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1089", "psc_text": "dejiciant, quod in Aegypto vixerint, et latericias exstruxerint civitates, et inter multa regna Ecclesiae sint humiles, et sciant in quem peccaverint, et ultra non elevetur Aegyptus super Ecclesias in toto orbe divisas, sed redigatur in paucitatem, et pauci in ea remaneant inter gentes, juxta illud quod scriptum est: Da illis, Domine. Quid dabis illis? Da illis vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee IX, 4) : ut nequaquam gaudeant et extollant se in multitudinem deceptorum, sed redigantur in paucos: Multi enim vocati, pauci vero electi (Matth. XX) . Et ultra non decipiant domum Israel, id est, Ecclesiam; nec vanam eis spem confidentiamque repromittant, docentes iniquitatem, ut fugiant Ecclesiasticam disciplinam, et sequantur Aegyptias voluptates. Haec autem fient, ut tertio cognoscant Aegyptii, quod ipse sit Dominus. Quod mihi propterea videtur dici, ut cognitio prima Aegyptiorum in carne sit, secunda in anima, tertia in spiritu. Primo, super terram, secundo, mundi hujus couversatione finita, tertio,", "candidate_score": 0.642532, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1328", "psc_text": "oves sanctas) ut gregem (sive oves) Jerusalem in solemnitatibus ejus: sic erunt civitates desertae, plenae gregibus (sive ovibus) hominum, et scient quia ego Dominus. Perspicua sunt quae dicuntur, et omnis sensus montium Israel, qui prius deserti fuerant, et postea restituti, nunc manifestius ponitur. Redditque causas Deus quare populum Israel captivitati tradiderit, et propter suam clementiam pollicetur reducturum se eos in terram Judaeam, et multo ampliora tributurum, quam abstulerat. Quod quidam Judaeorum referunt ad Zorobabel tempora, quando, Cyro rege Persarum laxante captivitatem eorum, de tribu Juda, et Benjamin plurimi reducti sunt in Judaeam. Alii vero ad mille annorum regnum referunt, quando sub Christo, quem putant esse venturum, ut civitas exstruatur Jerusalem, et aedificetur templum, de quo in ultima parte hujus prophetiae dicturi sumus. Et interim, ut Judaicas fabulas relinquamus, et interminabiles genealogias, juxta consuetudinem nostram, breviter περικοπὴν hujus capituli percurramus, et quid nobis videatur, juxta ecclesiasticam intelligentiam disseramus. Domus Israel, hoc", "candidate_score": 0.640548, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", "candidate_score": 0.638257, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_93", "bdc_text": "Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1319", "psc_text": "persecutio fuit, per quam proscriptae sunt Ecclesiae atque vastatae: quando subsannaverunt Ecclesiam omnes gentilium, et haereticorum gentes per circuitum, quod in igne zeli furoris sui locutus sit, et proprie adversum Idumaeam quae terrenis operibus volebat omnes, deposita imagine coelestis, portare imaginem terreni (I Cor. XV). Illi enim dederunt terram Dei sibi in haereditatem, et ex toto corde atque ex animo Ecclesiam Domini persecuti sunt, et ejecerunt eam de sedibus suis, et vastaverunt. Sed quid profuit nationibus, quid juvit haereticorum gentes insultasse terrae Domini: cum Dominus loquatur ad eam, et montibus illius collibusque ac jugis, sive nemorosis locis, quae amoenitate virebant paradisi: et collibus, de quibus supra diximus, in zelo et in furore suo locutus sit: et pro opprobrio gentium levet manum suam contra adversarios, qui Ecclesiam persecuti sunt, ut portent confusionem et ignominiam suam? Tunc persecutoribus interfectis, et pace Ecclesiae reddita, montes Israel, Apostoli videlicet et Apostolici viri, germinabunt arbores", "candidate_score": 0.637559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", "candidate_score": 0.637411, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_227", "psc_text": "Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta tropologiam, quod aurum et argentum, sensus et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt in fomentum et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his Deum offenderint. (Vers. 21.) Propter hoc dedi eis illud in immunditiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum", "candidate_score": 0.637108, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1474", "psc_text": "vos superaedificati estis [ Al. coaedificamini] in habitaculum Dei et in Spiritu sancto (Ephes. III, 2). Petrus quoque apostolus eisdem pene verbis, quia eodem spiritu, in Epistola loquitur: Si quidem credidistis quoniam bonus Dominus, ad quem accedentes lapidem viventem, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, et honoratum, et ipsi ut lapides viventes aedificamini domus spiritualis in sacerdotium sanctum, offerentes spirituales victimas acceptabiles Deo per Jesum Christum (I Petr. II, 3 seqq.). Ex quo perspicuum est, Dominum Salvatorem, qui verus architectus est, probare lapides qui possint poni in templi fundamentis, qui in medio, qui in superioribus locis, et inferioris 472 mensurae, vel non tam solidae firmitatis in muro, et extra templum in circuitu τοῦ περιβόλου collocari. Non est enim parvi roboris nec minimae firmitatis, impositos desuper lapides sustinere. Unde scribit Apostolus ad credentes: Invicem onera vestra portantes (Galat. VI, 2). Et in alio loco scriptum est: non debere nos", "candidate_score": 0.637022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_66_68", "bdc_text": "An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_431", "psc_text": "Septuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis (Luc.", "candidate_score": 0.636963, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179_181", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_888", "psc_text": "Joannes: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum (Joan. II, 19) . Isti enim de inclinatione orti sunt, hoc enim Lot in linguam nostram vertitur: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum (Ps. XIII, 3) . Adversum hos ponitur, sive obfirmatur, facies prophetalis: ut eos sua austeritate conterat, et dicit eis: Quia insultastis Ecclesiae meae tempore persecutionis: eo quod diversorum vitio pollutum esset sanctuarium meum, sive eorum vitio qui mihi serviebant, 287 sive hostium crudelitate, qui meos persequebantur: terram quoque Israel, sensus videntes Deum, esse desolatam virtutum choro; et quomodo filii domus Juda, id est, Deum confitentis, in qua est vera fides et recta confessio, ducti sunt [ Al. sint] in captivitatem, et servire Domino desierunt [ Al. desierint]: idcirco, o omnis insultans, traderis filiis Orientalibus qui de vero lumine sunt", "candidate_score": 0.63678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1764", "psc_text": "corum: et in mensura olei pro bato κοτύλην, id est, cyathum. Dicamus igitur primum juxta litteram, δεκάδα [ Al. δεκάδας], hoc est decimam partem omnium frugum, Leviticae tribui populus ex lege debebat. Rursum ex ipsis decimis, Levitae, hoc est, inferior ministrorum gradus, decimas dabat sacerdotibus: et haec est quae appellatur δευτεροδεκάδη. Erant quoque et aliae decimae, quas unusquisque de populo Israel in suis horreis separabat, ut comederet eas cum iret ad templum in urbe Jerusalem, et in vestibulo templi, et sacerdotes ac Levitas invitarent ad convivia. Erant autem et aliae decimae, quas pauperibus recondebant, quae Graeco sermone appellantur πτωχοδέκαδαι. At vero primitiva quae de frugibus offerebant, non erant speciali numero definita, sed offerentium arbitrio derelicta. Traditionemque accepimus Hebraeorum non lege praeceptam, sed magistrorum arbitrio inolitam: qui plurimum, quadragesimam partem dabat sacerdotibus: qui minimum, sexagesimam: inter quadragesimam et sexagesimam licebat offerre quodcumque voluissent. Quod igitur in Pentateucho dubium derelictum est, hic", "candidate_score": 0.63612, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1246", "psc_text": "Et scient quia ego sum Dominus, cum dedero terram eorum [Vulg. tacet eorum] desolatam et desertam, propter universas abominationes suas, quas operati sunt. Et tu, fili hominis, filii populi tui [Vulg. addit. qui] loquuntur de te juxta muros, et in ostiis domorum, et dicunt unus ad alterum, vir ad proximum suum loquentes: Venite, et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino. Et veniunt ad te, quasi si ingrediatur populus (vel quomodo populus congregari solet); et sedent coram te populus meus, et audiunt 401 sermones tuos, et non faciunt eos, quia in canticum oris sui vertunt illos; et avaritiam suam sequitur cor eorum (sive ut in LXX continetur: Quoniam mendacium in ore eorum ipsi faciunt, et post abominationes suas cor eorum graditur. Sequitur): Et es eis quasi carmen musicum quod suavi dulcique sono canitur, et audient verba tua, et non facient ea, et cum venerit quod praedictum est, ecce enim venit:", "candidate_score": 0.634445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_277", "psc_text": "vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.) Et ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitus in manu ejus. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus: ingressique sunt, et steterunt juxta altare aeneum. Et gloria Dei [Vulg. Domini] Israel assumpta est de Cherub, quae erat super eum ad limen domus. Et vocavit virum, qui indutus erat lineis; et atramentarium scriptoris habebat in lumbis suis. Pro lineis, quod nos juxta 93 Symmachum interpretati sumus, LXX, ποδήρη; Theodotio ipsum verbum Hebraicum BADDIM ( ); Aquila, praecipua, interpretati sunt. Rursum ubi nos diximus, et atramentarium", "candidate_score": 0.634256, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1772", "psc_text": "alterum de irriguis, alterum de canalibus sive piscinis sonat: ut videlicet primitiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus sexagesimam partem debere offerri principi de his quae appenduntur et quae mensurae subjacent: sic nunc ducentesima pars animantium jubetur offerri, et hujuscemodi legis praeceptis omnem populum esse subjectum, ut offerat duci sive principi, quod videlicet per illum holocausta, et sacrificia, et libamina in singulis solemnitatibus offerantur pro populo, et expietur domus Dei. Ex quo animadvertendum, quod quomodo populus debitor est primitiarum offerendarum principi: sic princeps debitor est populi offerre pro eo victimas, quem juxta tropologiam non alium intelligere possumus, nisi Dominum Salvatorem. Iste est qui de ducentis 568 animantibus suscipit arietem, sive ut significantius Hebraicus sermo demonstrat, βόσκημα, quod ad cuncta animantia, et non proprie ad arietem referri potest, et suscipit animal vel arietem, qui nutritus est in locis irriguis, sanctarum, videlicet Scripturarum, et potest dicere:", "candidate_score": 0.633529, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1255", "psc_text": "terram Israel haereditate tenturos? Quibus loquitur Deus, quod quicumque in ruinosis haereticorum habitaverit conciliabulis, gladio cadat Ecclesiastico, de quo scriptum est: Gladii ancipites in manibus eorum (Ps. CXLIX, 6). Et in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium (Matth. X). Et servus, qui se luxuriae tradit; et otio, dividetur, id est, mucrone ferietur, et pars ejus ponetur cum infidelibus (Luc. XII). Et qui in agro sive in campo est, bestiis tradetur ad devorandum, quas propheta vitare desiderans, deprecatur: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi (Ps. LXXIII, 19). Qui autem in praesidiis et in muratis est, de quibus scriptum est: Civitates firmas ascendit justus, et destruxit munitiones earum, in quibus confidebant impii (Prov. XXI, 22); 404 et versatur in speluncis, de quibus dicitur: Scriptum est, Domus Patris mei domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum (Matth. XXI, 33): iste fame sermonis Domini, et peste morietur, et dabitur omnis terra", "candidate_score": 0.632887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_282", "psc_text": "librum, ad cujus explanationem mitto lectorem. Neque enim possum omnia in omnibus locis dicere, quodque Aquilae prima editio et Theodotio dixerant κάστυ, pro quo in Hebraeo legitur CESATH ( ), cum ab Hebraeo quaererem quid significaret, respondit mihi Graeco sermone appellari καλαμάριον, ab eo quod in illo calami recondantur. Nos atramentarium, ex eo quod atramentum habeat, dicimus. Multi significantius thecas vocant, ab eo quod thecae sint scribentium calamorum. De quatuor Cherubim, unus Cherub mittitur a gloria Dominicae majestatis, locuturus ad eum, qui pontificis indumentis indutus erat. Et quamquam plerique τὰ χερουβεὶμ neutrali genere, numeroque plurari dici putent, nos scire debemus singulari numero Cherub, generis masculini, et plurali ejusdem generis Cherubim: non quo sexus in ministris Dei sit, sed quo unumquodque juxta linguae suae proprietatem diversis appelletur generibus. Angeli vocantur numero plurali Malachim, et Cherubim, et Seraphim ejusdem generis et numeri. Porro sabaoth, quod interpretatur militiarum, sive exercituum atque virtutum, dicuntur", "candidate_score": 0.630484, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1153", "psc_text": "consolata sunt in terra infima, in corde videlicet terrae, omnia ligna voluptatis, sive deliciarum, quod Hebraice appellatur EDEN ( ), ut nemorosos saltus, silvasque significet egregias atque praeclaras, quae fuerunt in Libano, et irrigabantur aquis. Nam et ipsae arbores cum eo, hoc est, Assyrio descendent in infernum, ad interfectos, sive vulneratos gladio. Ligna gladiis non vulnerantur, sed caeduntur, nec descendunt ad infernum. Et brachium, inquit, sive semen (quoniam apud Hebraeos sermo ZARA ( ), utrumque significat), requiescet in umbraculo ejus in medio nationum, nequaquam silvarum, sed gentium. Ad extremum fit apostropha ad ipsum Assyrium, sive ad Pharaonem. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis? Nullus tibi, inquit, par fuit, sed omnes reges potentia superasti, et tamen cum caeteris regibus, qui erant in comitatu tuo ad terras ultimas, id est, ad inferos deductus es, dicente Scriptura: Ingredientur ad extrema terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt (Ps.", "candidate_score": 0.630361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_73", "bdc_text": "Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_471", "psc_text": "quo Aquila florido, sive palpabili: Symmachus, indumento: 154 Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit MESSE ( ). Cumque diligenter inquirerem, quid sibi vellet vocabulum trichapti, quod LXX transtulerunt; et a nullo Graecorum nec usum, nec etymologiam possem invenire sermonis: tandem didici a LXX esse compositum (rebus enim novis nova fingenda sunt nomina) quod tantae subtilitatis fuerit vestimentum, ut pilorum et capillorum tenuitatem habere credatur. Unde et ego volens tenuitatem exprimere vestimenti, pro trichapto, subtilibus transtuli, quod tenui stamine atque subtegmine textum erat. Et congrue illis, de quibus increpans dixerat: Incrassatum est cor populi hujus, et manducavit, et bibit Jacob, et saturatus est, et incrassatus, et calcitravit dilectus, et dereliquit Deum factorem suum (Deut. XXXII, 15) , nunc tenuitas vestium condonatur. Nam et in libro Sapientiae, qui a quibusdam Salomonis inscribitur, spiritus sapientiae unigenitus et multiplex, tenuis et mutabilis appellatur (Sap. VII). Et manna de quo scriptum est. Panem angelorum manducavit homo", "candidate_score": 0.630282, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", "candidate_score": 0.611589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_543", "psc_text": "quam poenae. Juxta tropologiam, 177 omnis anima accipit a Deo pecuniam spiritualem, secundum illud Evangelii (Mat. XXV, Luc. XIX) quod dicitur in parabolis quinque et duum, et unius talentorum, et servorum decem mnas singulas accipientium, qui cum egerint negligenter, debitores fiunt quinquaginta [ Al. decem] denariorum et quingentorum, et propter hoc praesentibus amatoribus, quos daemones, contrariasque virtutes intelligimus, revelatur ignominia Jerusalem, vel in die judicii, vel in tempore poenitentiae quando corripiuntur. Et prius quidem solus omnipotens Deus cernit occulta, dicente sermone Evangelico: Et Pater qui videt in abscondito (Mat. VI, 6) . Et in alio loco: Scrutans corda et renes Deus (Ps. VII, 10) . Et in Regum volumine: Tu solus nosti corda cunctorum filiorum hominis (IV Reg. VIII) . Quando vero fuerit expletum: Non est absconditum quod non manifestetur, et opertum quod non reveletur (Luc. XII, 2) . Et in alio loco: Nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus,", "candidate_score": 0.606772, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1341", "psc_text": "et displicebunt sibi in inquitatibus suis. Quod dicit Dominus, non propter illos, sed propter suam se facere clementiam. Unde et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae in eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum; omnesque mirentur, et dicant: Terra illa inculta, terra deserta, in qua omnes quondam periere virtutes, nunc facta est quasi hortus voluptatis et paradisus Dei; et civitates quondam desertae, quae Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam", "candidate_score": 0.606641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_666", "psc_text": "aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis (Deut. XXIV) ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant (Jerem. XXXI)? Ecce unusquisque in suo peccato moritur, et in sua justitia vivificatur: in utroque non praeterita, sed praesentia [judicatur]. Quin potius vestra iniqua sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. (Vers. 26.) Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in eis. In iniquitate [Vulg. injustitia] quam operatus est morietur. Potest et hoc intelligi: Justus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. (Vers. 27, 28.)", "candidate_score": 0.601703, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", "max_score": 0.713669, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.713669, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_59_61", "bdc_text": "exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", "candidate_score": 0.708544, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.68883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151_153", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.686993, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", "candidate_score": 0.683999, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205_207", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt . Perecissitas vero alios ad ei dolatria visum est nostris cohercere , idque ex Recensitatem . Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc.", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.683764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.68208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.681904, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.681315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.6813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_52_54", "bdc_text": "Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", "candidate_score": 0.680867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_309", "psc_text": "templa captiva sint, sed quibus possumus viribus elaborare et velociter gerere ut Christum judicem et Dominum et Deum 100 nostrum promereamur obsequiis nostris. Nam, cum dicat Paulus apostolus, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Gal. III, 27) , in captivis fratribus nostris contemplandus est Christus, et redimendus de periculo captivitatis qui nos redemit de periculo mortis; ut qui nos de diaboli faucibus exuit, nunc ipse qui manet et habitat in nobis, de barbarorum manibus exuatur, et redimatur nummaria quantitate qui nos cruce redemit et sanguine; qui idcirco haec fieri interim patitur ut fides nostra tentetur an faciat unusquisque pro altero quod pro se fieri vellet, si apud barbaros teneretur ipse captivus. Quis enim, non humanitatis memor et mutuae dilectionis admonitus, si pater est, illic esse nunc filios suos computet, si maritus est, uxorem suam illic captivam teneri cum dolore pariter ac pudore vinculi maritalis existimet? Quantus vero communis omnibus", "candidate_score": 0.680805, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", "candidate_score": 0.679181, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.679158, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.675205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157_159", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.674366, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198_200", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.674358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194_196", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.672986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_68_70", "bdc_text": "Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.671914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.670411, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151_153", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_368", "psc_text": "requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat manum suam transferri posse ad Dei sacrificium et precem Domini quae captiva fuerit sacrilegio et crimini, quando in Scripturis divinis Deus ad sacrificium prohibeat accedere sacerdotes etiam in leviori crimine constitutos, et in Levitico dicat (XXI, 17): Homo in quo fuerit vitium et macula non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega", "candidate_score": 0.670397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_203_205", "bdc_text": "Expectatur , donec tales moriantur , 1 . ex morte fructu egeru partios ipsorum , melioribus consecratur usibus . Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_90", "psc_text": "nostra Ecclesia pacem de misericordia Domini prior sumpserit, et nos divina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi, sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus servant, contempta Domini lege et observatione quam iidem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum pene martyrum excessum, communicent cum lapsis et offerant et Eucharistiam tradant, quando, etiamsi martyres per calorem gloriae Scripturam minus contemplantes, plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. IV. Castigare nos itaque divina censura nec noctibus desinit nec diebus. Praeter nocturnas enim visiones, per dies quoque impletur apud nos Spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi videt oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. Et audietis omnia quando ad vos reducem me Dominus fecerit, qui ut secederem jussit. Interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter vos,", "candidate_score": 0.669734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.669552, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_167_169", "bdc_text": "Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam . Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria . Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.667876, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.667757, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.667595, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_53_55", "bdc_text": "Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri . Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", "candidate_score": 0.664478, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_166_168", "bdc_text": "Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus . Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam . Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.66424, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80_82", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.664236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_368", "psc_text": "requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat manum suam transferri posse ad Dei sacrificium et precem Domini quae captiva fuerit sacrilegio et crimini, quando in Scripturis divinis Deus ad sacrificium prohibeat accedere sacerdotes etiam in leviori crimine constitutos, et in Levitico dicat (XXI, 17): Homo in quo fuerit vitium et macula non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega", "candidate_score": 0.663202, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198_200", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_368", "psc_text": "requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat manum suam transferri posse ad Dei sacrificium et precem Domini quae captiva fuerit sacrilegio et crimini, quando in Scripturis divinis Deus ad sacrificium prohibeat accedere sacerdotes etiam in leviori crimine constitutos, et in Levitico dicat (XXI, 17): Homo in quo fuerit vitium et macula non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega", "candidate_score": 0.66291, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.662022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_202", "bdc_text": "Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_394", "psc_text": "et gentiles quoque optime norunt et diligunt; et tu quoque noveras et diligebas, 122 cum adhuc in Ecclesia esses et mecum communicares. Quis autem nostrum longe est ab humilitate, utrumne ego, qui quotidie fratribus servio, et venientes ad Ecclesiam singulos benigne et cum voto et gaudio suscipio? an tu, qui te episcopum episcopi et judicem judicis ad tempus a Deo dati constituis? cum Dominus Deus in Deuteronomio dicat: Et homo quicumque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem, quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille, et omnis populus cum audierit timebit, et non agent impie etiam nunc (Deut. XVII, 12, 13) . Et iterum ad Samuelem loquitur et dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt (III Reg. VII, 7) . Et adhuc Dominus in Evangelio, cum ei dictum esset, Sic respondes Pontifici, custodiens et docens sacerdotalem honorem servari oportere, contra Pontificem nihil dixerit, sed innocentiam suam tantummodo", "candidate_score": 0.661239, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_156_158", "bdc_text": "Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.660323, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.660166, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_368", "psc_text": "requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat manum suam transferri posse ad Dei sacrificium et precem Domini quae captiva fuerit sacrilegio et crimini, quando in Scripturis divinis Deus ad sacrificium prohibeat accedere sacerdotes etiam in leviori crimine constitutos, et in Levitico dicat (XXI, 17): Homo in quo fuerit vitium et macula non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega", "candidate_score": 0.660158, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_154", "bdc_text": "quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_432", "psc_text": "humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae (Philip. III, 21)? III. Sed nec in illo, fratres dilectissimi, aliqua potest aut religionis aut fidei jactura sentiri quod illic nunc sacerdotibus Dei facultas non datur offerendi et celebrandi sacrificia divina. Celebratis, immo atque offertis sacrificium Deo et pretiosum pariter et gloriosum et plurimum vobis ad retributionem praemiorum coelestium profuturum, cum Scriptura divina loquatur et dicat: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit (Psal. L, 18) . Hoc vos sacrificium Deo offertis, hoc sacrificium sine intermissione die ac nocte celebratis, hostiae facti Deo, et vosmetipsos sanctas atque immaculatas victimas exhibentes, sicut Apostolus adhortatur et dicit: Oro ergo vos, fratres, per misericordiam Dei, ut constituatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renovatione sensus, ad probandum quae sit voluntas Dei bona et placens et perfecta (Rom. XII, 1; Phil. III, 21) . IV. Hoc", "candidate_score": 0.659587, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.658222, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198_200", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.657519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.655152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.65464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.654242, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_158", "bdc_text": "Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.653444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_348", "psc_text": "dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam, quibusdam in locis aqua offeratur in Dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. Cujus rei sacramentum nec in Psalmis tacet Spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: Calix tuus inebrians perquam optimus (Psal. XXII, 5) . Calix autem qui inebriat, utique vino mixtus est: neque enim aqua inebriare quemquam potest. Sic autem calix Dominicus inebriat ut et Noe in Genesi vinum bibens inebriatus est. Sed, quia ebrietas Dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas vini saecularis, cum diceret Spiritus sanctus in Psalmo, Calix tuus inebrians, addidit perquam optimus, quod scilicet calix Dominicus sic bibentes", "candidate_score": 0.652992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_164_166", "bdc_text": "Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit . Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_286", "psc_text": "23) . III. Gaudere nos et exultare voluit in persecutionibus Dominus, quia, quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent coeli. Neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare, et detrectare et recusare militiam debeamus, quando in ipsa militia primus ambulaverit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratres dilectissimi, quod qui omne judicium a Patre solus accepit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessurum se coram Patre suo confitentes et negaturum negantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam,", "candidate_score": 0.652497, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.652338, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", "candidate_score": 0.652277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.650027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.648996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.648444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_87_89", "bdc_text": "sed si quis moneat idolis esse oblatum . Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.645802, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.645715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.645433, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.644028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.641979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_88", "psc_text": "daemoniorum (I Cor. X, 20, 21) . Haec qui subtrahit fratribus nostris, decipit miseros; ut qui possunt, agentes poenitentiam veram, Deoque patri et misericordi precibus et operibus suis satisfacere, seducantur ut magis pereant, et qui erigere se possent, plus cadant. Nam, cum in minoribus peccatis agant peccatores poenitentiam justo tempore, et, secundum disciplinae 19 ordinem, ad exomologesim veniant, et per manus impositionem episcopi et cleri jus communicationis accipiant, nunc crudo tempore, persecutione adhuc perseverante, nondum restituta Ecclesiae ipsius pace, ad communicationem admittuntur et offertur nomen eorum, et, nondum poenitentia acta, nondum exomologesi facta, nondum manu eis ab episcopo et clero imposita, Eucharistia illis datur, cum scriptum sit: Qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . III. Sed nunc illi rei non sunt qui minus Scripturae legem tenent. Erunt autem rei qui praesunt et haec fratribus non suggerunt, ut, instructi", "candidate_score": 0.641568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.641246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", "candidate_score": 0.640242, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_90", "psc_text": "nostra Ecclesia pacem de misericordia Domini prior sumpserit, et nos divina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi, sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus servant, contempta Domini lege et observatione quam iidem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum pene martyrum excessum, communicent cum lapsis et offerant et Eucharistiam tradant, quando, etiamsi martyres per calorem gloriae Scripturam minus contemplantes, plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. IV. Castigare nos itaque divina censura nec noctibus desinit nec diebus. Praeter nocturnas enim visiones, per dies quoque impletur apud nos Spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi videt oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. Et audietis omnia quando ad vos reducem me Dominus fecerit, qui ut secederem jussit. Interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter vos,", "candidate_score": 0.639462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_378", "psc_text": "contumelias et poenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos de superbo populo ultione divina vindicaretur. II. Sed et Salomon in Spiritu sancto constitutus testatur et docet quae sit sacerdotalis auctoritas et potestas, dicens: Ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes ejus sanctifica. Et iterum: Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes ejus (Eccli. VII, 29, 31) . Quorum praeceptorum memor beatus apostolus Paulus, secundum quod in Actibus Apostolorum legimus, cum ei diceretur: Sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo, respondit et dixit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Act. XXIII, 4) . Dominus etiam noster ipse Jesus Christus, rex et judex et Deus noster, usque ad passionis diem servavit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamvis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi servassent. Nam, cum leprosum emundasset, dixit illi: Vade, et monstra te sacerdoti, et offer donum (Matth. VIII, 4)", "candidate_score": 0.63754, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_81", "bdc_text": "At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_369", "psc_text": "in Exodo (XIX, 22): Et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur (Ibid. XXIX, 43) . Qui ergo gravia in se delicta adduxerunt, id est, qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi vindicare non possunt, nec ullam in conspectu ejus precem pro fratribus facere, quando in Evangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit; sed si quis Deum coluerit et voluntatem ejus fecerit, illum audit (Joan. IX, 31) . Quamvis sic quorumdam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecaverit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed se mel a recto limite veri itineris aversi, per praeceps et per abruptum criminum suorum nocte atque errore rapiantur. III. Nec mirum si consilia nostra aut Domini praecepta nunc abnuunt qui Dominnm negaverunt: stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles", "candidate_score": 0.63193, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_81", "bdc_text": "At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.631919, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_0_2", "bdc_text": "S . quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_181", "psc_text": "sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete. EPISTOLA XXVIII.(Pamel., Rig., Baluz., XXVIII. Paris., XXVI. Oxon., Lips., XXXIV.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus", "candidate_score": 0.627776, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_118", "bdc_text": "Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_181", "psc_text": "sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete. EPISTOLA XXVIII.(Pamel., Rig., Baluz., XXVIII. Paris., XXVI. Oxon., Lips., XXXIV.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus", "candidate_score": 0.616871, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1", "max_score": 0.712735, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.712735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.701514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.700304, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_69", "psc_text": "quod ergo ad Corinthios dicit, habere se potestatem apostolatus sui, sicut et ceteri apostoli, qua potestate usum se non esse testatur, hoc etiam isto loco ad Thessalonicenses ait: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, secundum quod dominus dicit: dignus est operarius mercede sua. nam hinc eum dicere illud indicat. quod supra posuit: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. per hoc enim quod iure dominico debebatur bonis euangelistis, non propter hoc euangelizantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inueniebant alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem amputare uolebat apostolus, ut etiam quod sibi iuste debebatur omitteret. aperte quippe hoc ipse ostendit in secunda ad Corinthios. ab aliis ecclesiis suppletas dicens necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam indigentiam, ut de longinquis ecclesiis ei necessaria mitterentur, dum tamen ab eis, apud 3 I Thess. 2,", "candidate_score": 0.698479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_125", "psc_text": "- qua potestate Paulus amplius aliquid erogans uti noluit — non utique peccauerunt. si non peccauerunt, nullum inpedimentum dederunt. neque enim nullum peccatum est inpedire euangelium. quod si ita est, et nobis, inquiunt, liberum est et uti et non uti hac potestate. § 24 Hanc quaestionem breuiter soluerem, si dicerem, quia et iuste dicerem credendum esse apostolo. ipse enim sciebat, cur in ecclesiis gentium non oporteret portari uenale euangelium, non culpans coapostolos suos, sed distinguens ministerium suum, quia ita inter se distribuerant procul dubio admonente spiritu sancto euangelizandi prouincias, ut Paulus et BarnabusBarnabas ad gentes irent, illi autem in circumcisionem. hoc tamen eum praecepisse his, qui non habebant eius modi potestatem, ea quae iam multa dicta sunt manifestant. Isti autem fratres nostri temere sibi adrogant, quantum existimo, quod eius modi habeant potestatem. si enim 9 Matth. 10, 10 20 cf. Act. 13, 2 sqq. j Gal. 2, 9 1 hinc", "candidate_score": 0.695045, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.694053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_59_61", "bdc_text": "exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_28", "psc_text": "exemplum M faciebat B 20 angeli possent D quibus (ibus 8. ras.) L 21 pecunia mitteretur M 22 eorum] qui ei D euium V e'Qs y 7 ad emenda M necessaria ministrabant D iuda ex inde V 23 uitare PVf possimus V euangelistis et ministris dei tamquam militibus a plebibus dei tamquam prouincialibus deberetur; ut, si quis eo quod sibi deberetur, uti nollet, sicut Paulus apostolus noluit, amplius inpenderet ecclesiae non exigendo stipendium debitum, sed cotidianum uictum de suis laboribus transigendo. audierat enim stabularius, ad quem uulneratus ille perductus est: si quid amplius erogaueris, in redeundo reddam tibi. amplius ergo erogabat apostolus Paulus, qui suis, ut ipse testatur, stipendiis militabat. in euangelio enim scriptum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum praedicans et euangelizans regnum dei et duodecim cum illo, et mulieres aliquae quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmitatibus, Maria quae uocatur Magdalene, de qua", "candidate_score": 0.693959, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11_13", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_69", "psc_text": "quod ergo ad Corinthios dicit, habere se potestatem apostolatus sui, sicut et ceteri apostoli, qua potestate usum se non esse testatur, hoc etiam isto loco ad Thessalonicenses ait: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, secundum quod dominus dicit: dignus est operarius mercede sua. nam hinc eum dicere illud indicat. quod supra posuit: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. per hoc enim quod iure dominico debebatur bonis euangelistis, non propter hoc euangelizantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inueniebant alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem amputare uolebat apostolus, ut etiam quod sibi iuste debebatur omitteret. aperte quippe hoc ipse ostendit in secunda ad Corinthios. ab aliis ecclesiis suppletas dicens necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam indigentiam, ut de longinquis ecclesiis ei necessaria mitterentur, dum tamen ab eis, apud 3 I Thess. 2,", "candidate_score": 0.693808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.693745, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_125", "psc_text": "- qua potestate Paulus amplius aliquid erogans uti noluit — non utique peccauerunt. si non peccauerunt, nullum inpedimentum dederunt. neque enim nullum peccatum est inpedire euangelium. quod si ita est, et nobis, inquiunt, liberum est et uti et non uti hac potestate. § 24 Hanc quaestionem breuiter soluerem, si dicerem, quia et iuste dicerem credendum esse apostolo. ipse enim sciebat, cur in ecclesiis gentium non oporteret portari uenale euangelium, non culpans coapostolos suos, sed distinguens ministerium suum, quia ita inter se distribuerant procul dubio admonente spiritu sancto euangelizandi prouincias, ut Paulus et BarnabusBarnabas ad gentes irent, illi autem in circumcisionem. hoc tamen eum praecepisse his, qui non habebant eius modi potestatem, ea quae iam multa dicta sunt manifestant. Isti autem fratres nostri temere sibi adrogant, quantum existimo, quod eius modi habeant potestatem. si enim 9 Matth. 10, 10 20 cf. Act. 13, 2 sqq. j Gal. 2, 9 1 hinc", "candidate_score": 0.689536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.687693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60_62", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_29", "psc_text": "erogabat apostolus Paulus, qui suis, ut ipse testatur, stipendiis militabat. in euangelio enim scriptum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum praedicans et euangelizans regnum dei et duodecim cum illo, et mulieres aliquae quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmitatibus, Maria quae uocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant, Iohanna uxor Chuzae procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae, quae ministrabant eis de facultatibus suis. hoc exemplum domini imitabantur apostoli ad accipiendum debitum sibi cibum; de quo idem dominus apertissime loquitur. euntes, inquit, praedicate dicentes, quia adpropinquauit regnum caelorum. infirmos curate, mortuos 6 Luc. 10, 35 8 cf. I Cor. 9, 7-15 et II Cor. 11, 7 10 Lnc. 8, 1-3 20 Matth. 10, 7-10 1 militibus om. D plebibus dei tamquam om. D 2 a prouincialibus Af si-uti om. M 3 qui nollet M apostolus Paulus M noluit] uti noluit VDMf 5 cottidianum Nf quotidianum", "candidate_score": 0.686692, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.684985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200_202", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit . Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.683973, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_69", "psc_text": "quod ergo ad Corinthios dicit, habere se potestatem apostolatus sui, sicut et ceteri apostoli, qua potestate usum se non esse testatur, hoc etiam isto loco ad Thessalonicenses ait: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, secundum quod dominus dicit: dignus est operarius mercede sua. nam hinc eum dicere illud indicat. quod supra posuit: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. per hoc enim quod iure dominico debebatur bonis euangelistis, non propter hoc euangelizantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inueniebant alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem amputare uolebat apostolus, ut etiam quod sibi iuste debebatur omitteret. aperte quippe hoc ipse ostendit in secunda ad Corinthios. ab aliis ecclesiis suppletas dicens necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam indigentiam, ut de longinquis ecclesiis ei necessaria mitterentur, dum tamen ab eis, apud 3 I Thess. 2,", "candidate_score": 0.683346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.68235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113_115", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_33", "psc_text": "primum dicite: pax huic domui. et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax uestra; sin autem, ad uos reuertetur. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo 11 Luc. 10, 1-7 3 pecunia C 4 non] neque PVDABMNf niara B tonicas LOV calceamenta bd õ est enim AMbd enim operarius est VD 8 nt) et Vy 10 autem otn. A arbit..retur C hoc] apostolis A 11 perroissam PYDMj etiam quid FDbd narrat N 12 duos (s 8. l.) C duos ABDFLMNOVfbd 16 ergo) autem PVDMf ergo (s. l. m. 2) F 17 suam om. CLOFN ite] itS f 19 calceamenta PVF LMbd salutaueritis in nia PVDMj 20 quacumque PY quicunque A domo PY intraueritis domum F 22 requieecit P illam AMy ai P 23 autem", "candidate_score": 0.681012, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_17_19", "bdc_text": "Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur . Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.67991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.678706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_129", "psc_text": "carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3 17 Rom. 15; 27 1 habeant 0 si dispensatores PDM-r 2 non istam A arriigant C 3 uendicant ANDM 4 saltim 7 aliquid om. PDMv quod PMf 6 pauperibus dispertiti sunt et indigentibus contulerunt PD; pauperibus et indigentibus contulerunt M indigentibus] ingentibus B 8 quod eat uerum om. PDMy uerum est N uerbum LO edocati Y 10 hierosolima BN ierosolima AM ierosoljma Lbd 11 praetia C 12 distribuerentur pauperibus prout cuique necessarium erat PDMf sicut] sicut cuique (cuique in ros.) A qui quia M 13 fidei et utiles PDMy 14 longinco 0 longo inquo D ex] ab PDMj de Å", "candidate_score": 0.676819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_128", "psc_text": "ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur unicuique, sicut opus erat. quia prope inuenti sunt et utiles fuerunt gentibus, quae ab idolorum cultu ei longinquo uocabantur, secundum illud, quod dictum est: ei Sion prodiet lex et uerbum domini ex Hierusalem, debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3", "candidate_score": 0.676544, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31_33", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres . Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.676481, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185_187", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_109", "psc_text": "uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praeceptis apostolicis obseruandis aliquas partes temporum deputamus? citius enim exauditur una oboedientis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit 1 in om. PVDMf ecclesie P2DMf 5 communi b 6 labore A Ib praepositi. T mormure C 9 aliquorum om. N propter om. M 11 patuerit PVDf potuerit MNb 12 corporaliter operari M 13 desiderio V 14 lectione N in christi PAMib 15 euocandi B 16 ęscae B cottidiae P cottidie VMN 17 absumi PYDN adponi y 19 apostolicis praeceptis bd obseruandis om. M temporum obseruandis 9\\\\)§ervaij(Ji9 obseruamus M 20 deputamus om. M obedientis C 23 celeomate", "candidate_score": 0.67586, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_33", "psc_text": "primum dicite: pax huic domui. et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax uestra; sin autem, ad uos reuertetur. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo 11 Luc. 10, 1-7 3 pecunia C 4 non] neque PVDABMNf niara B tonicas LOV calceamenta bd õ est enim AMbd enim operarius est VD 8 nt) et Vy 10 autem otn. A arbit..retur C hoc] apostolis A 11 perroissam PYDMj etiam quid FDbd narrat N 12 duos (s 8. l.) C duos ABDFLMNOVfbd 16 ergo) autem PVDMf ergo (s. l. m. 2) F 17 suam om. CLOFN ite] itS f 19 calceamenta PVF LMbd salutaueritis in nia PVDMj 20 quacumque PY quicunque A domo PY intraueritis domum F 22 requieecit P illam AMy ai P 23 autem", "candidate_score": 0.674775, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_171", "psc_text": "de liliis agri, ad hoc dicit, ne quisquam deum putet seruorum suorum necessaria non curare, cum eius sapientissima prouidentia usque ad ista creanda et gubernanda perueniat. neque enim non ipse pascit et uestit etiam eos, qui manibus operantur. sed ne christianamChristianam militiam ad hoc detorqueant, ut ista conquirant, hoc seruos suos dominus praemonet, ut in eo ministerio, quod sacramento eius debetur, non ista, sed regnuniregnum eius et iustitiam cogitemus: et haec omnia adponentur nobis sinesiue per manus operantibus siue infirmitate corporis inpeditis siue ipsius militiae tali occupatione destrictis, ut nihil aliud agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et eximam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugere apostolus et per murum in sportam submitti, ut manus persequentis euaderet, sed expectare potius, ut conprehenderetur et eum sicut tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec dominus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in", "candidate_score": 0.674243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_89", "psc_text": "huic uitae necessaria suis sibi exhibere manibus non ualentem, ut intellegeret, quod necessarium sibi sumebat ab eis, quibus tamquam prouincialibus militabat et quos tamquam uineam cultura exercebat uel tamquam gregem pascebat, non esse mendicitatem, sed potestatem. § 17 Propter has igitur uel occupationes seruorum dei uel infirmitates corporales, quae omnino deesse non possunt, non solum permittit apostolus sanctorum indigentias suppleri a bonis fidelibus, sed etiam saluberrime hortatur. excepta enim illa potestate, qua se dicit ipse non usucnusum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit dicens: communicet qui catechizatur uerbum ei qui se 2 II Tim. 2, 3-5 6 Luc. 16, 3 7 II Tim. 2, 6 9 I Cor. 9, 7 24 Gal. 6, 6 1 sicut M si Y exortatur AB hortatur N prius et om. PFbd 3 militat B militas N 4 ut placeat] ut possit placere ei PVDMf ut ei placeat FA nam et A 5 coronabitur", "candidate_score": 0.673526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200_202", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit . Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.673312, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_63_65", "bdc_text": "Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.673026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30_32", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.67233, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30_32", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_128", "psc_text": "ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur unicuique, sicut opus erat. quia prope inuenti sunt et utiles fuerunt gentibus, quae ab idolorum cultu ei longinquo uocabantur, secundum illud, quod dictum est: ei Sion prodiet lex et uerbum domini ex Hierusalem, debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3", "candidate_score": 0.67063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.668911, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.66868, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31_33", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres . Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_111", "psc_text": "opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. § 21 Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus", "candidate_score": 0.668559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_170_172", "bdc_text": "Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.668344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_76", "psc_text": "hae manus seruierunt. omnia ostendi uobis, quoniam sic laborantes oportet iuuare infirmos, memores etiam uerborum domini Iesu, quia ipse dixit: beatum est magis dare quam accipere. § 14 Hic fortasse aliquis dicat: si corporale opus operabatur apostolus, unde uitam istam sustentaret, quod erat ipsum opus et quando ei uacabat et operari et euangelium praedicare? cui respondeo: puta me nescire; corporaliter tamen » operatum esse et inde in carne uixisse, non utentem potestate, quam dominus apostolis dederat, ut euangelium adnuntians de euangelio uiueret, ea quae supra dicta sunt sine ulla dubitatione testantur. neque enim aut uno loco aut breuiter dictum 4 I Thess. 2, 6 10 Act. 20, 33-35 1 facti estis nobis M 4 ergo] enim bd esse uobis AJli 5 eniml igitur PVDMfbd 6 odissent] dicerent N 7 et maternis A fecit hoc N 8 milete LO militene (ne 8. l.) F 9 efesam A presbiteros YBD presbiteros f", "candidate_score": 0.668119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_214", "psc_text": "ęţ sufficit C 20 quidquam Fbd 21 fortasse loquacior bd 22 et pr. om. AM abprobus L et fratribus M 23 dignatus hoc onus Mlhf 24 detrahendum M uide- 38* atur N reecribtis C 25 beatitadima tuae A Ezplicit liber beati Augustini de opere monachorum. InC eiusdem de fide et operibus fol. 39b C fol. 63* L lol. 2sb 0 Explicit ad Aurelium de opere roonacborum fol. lllb P loZ. 9sb Y Explicit Augustini ad Aurelium de opere monachorum. InC liber de bono coniugali fol. 18% D Explicit Augustini de opere monachorum fol. 69b M Explicit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 16b B Subscriptio abest a codd. AN Explicit liber sci Angustini epi de opere monachorum fol. 30b F; cod. Cassinensis 173 partes littera P signatas ab Eggerio conlatas proposui; inde corr. pag. 530.", "candidate_score": 0.667302, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31_33", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres . Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.665975, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_63_65", "bdc_text": "Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_111", "psc_text": "opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. § 21 Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus", "candidate_score": 0.665881, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_69", "psc_text": "quod ergo ad Corinthios dicit, habere se potestatem apostolatus sui, sicut et ceteri apostoli, qua potestate usum se non esse testatur, hoc etiam isto loco ad Thessalonicenses ait: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, secundum quod dominus dicit: dignus est operarius mercede sua. nam hinc eum dicere illud indicat. quod supra posuit: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. per hoc enim quod iure dominico debebatur bonis euangelistis, non propter hoc euangelizantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inueniebant alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem amputare uolebat apostolus, ut etiam quod sibi iuste debebatur omitteret. aperte quippe hoc ipse ostendit in secunda ad Corinthios. ab aliis ecclesiis suppletas dicens necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam indigentiam, ut de longinquis ecclesiis ei necessaria mitterentur, dum tamen ab eis, apud 3 I Thess. 2,", "candidate_score": 0.665399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_168", "bdc_text": "Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_105", "psc_text": "perprobation em ministrationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter excellentem gratiam dei in uobis. gratias deo super inenarrabili dono eius. quanta pinguedine sanctae laetitiae sit perfusus apostolus, dum loquitur de alterno supplemento indigentiae prouincialium Christi, hinc de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamaret et tamquam sanctorum gaudiorum sagina eructaret dicens: gratias deo super inenarrabili dono eius! § 19 Sicut ergo non cessauit apostolus, immo spiritus dei possidens et inplens et agens cor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus 1 cf. Es. 55, 10 3 Hos. 10, 12 6 Pbil. 2, 30 19 II Cor. 9, 15 2 subministrauit CJ-A 3 semen uestrum A crescentes om. PVMr fruges] fructum PVJJMf 4 ut om. PVM'( 5 actionum 7 6 in", "candidate_score": 0.664367, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.664233, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_128", "psc_text": "ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur unicuique, sicut opus erat. quia prope inuenti sunt et utiles fuerunt gentibus, quae ab idolorum cultu ei longinquo uocabantur, secundum illud, quod dictum est: ei Sion prodiet lex et uerbum domini ex Hierusalem, debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3", "candidate_score": 0.662012, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_154", "psc_text": "sufficere debuit [ad exemplum] et relinquendi pristinas facultates et manibus operandi. sed et nos ab ipso domino adiuti possumus fortasse utcumque cognoscere etiam sic operantibus seruis dei priora tamen negotia reliquisse quid prosit. si enim ad hanc uitam ex diuite quisque conuertitur et nulla infirmitate corporis inpeditur, itane desipimus a sapore Christi, ut non intellegamus quantus prioris superbiae tumor sanetur, cum circumcisis superfluis, quibus ante animus exitiabiliter inflabatur, ad modica quae restant huic uitae naturaliter necessaria etiam opificis humilitas minime recusetur? si autem ad hanc uitam ex paupertate conuertitur, non putet id se agere quod agebat, si ab amore uel augendae quantulaecumque rei priuatae iam non quaerens quae sua sunt, sed quae Iesu Christi ad communis uitae se transtulit caritatem in eorum societate uicturus, quibus est anima una et cor unum in deo. ita ut nemo dicat aliquid proprium, sed sint illis omnia 1 cf. Matth. 19, 21 4 Phil.", "candidate_score": 0.660999, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_81", "psc_text": "15 possit A si] etsi A om. N dixef N dixerit Dr 17 honorabiles] ignorabiles B 18 si ecclesiaml de ecclesia D 20 disponeata PVy responsata Ll beata uirgo PVDMf 21 ergo horum Mbd 22 et om. M 24 dilabatur FVBDysbd 25 laboret operando D bonum] quod bonum est PVDMf 26 tribuat ABDM cui opus est] indigentibus PYDMr et in ipso opere corporali id quod bonum est operabatur apostolus. § 15 Quando autem soleret operari, id est quibus temporum spatiis, ne ab euangelizando inpediretur, quis possit conprehendere ? sane quia et diurnis et nocturnis horis operabatur, ipse non tacuit uerumtamen isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus,", "candidate_score": 0.66098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_214", "psc_text": "ęţ sufficit C 20 quidquam Fbd 21 fortasse loquacior bd 22 et pr. om. AM abprobus L et fratribus M 23 dignatus hoc onus Mlhf 24 detrahendum M uide- 38* atur N reecribtis C 25 beatitadima tuae A Ezplicit liber beati Augustini de opere monachorum. InC eiusdem de fide et operibus fol. 39b C fol. 63* L lol. 2sb 0 Explicit ad Aurelium de opere roonacborum fol. lllb P loZ. 9sb Y Explicit Augustini ad Aurelium de opere monachorum. InC liber de bono coniugali fol. 18% D Explicit Augustini de opere monachorum fol. 69b M Explicit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 16b B Subscriptio abest a codd. AN Explicit liber sci Angustini epi de opere monachorum fol. 30b F; cod. Cassinensis 173 partes littera P signatas ab Eggerio conlatas proposui; inde corr. pag. 530.", "candidate_score": 0.659569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.65841, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_1", "psc_text": "ergo uidendum quid dicant illius professionis homines qui operari nolunt, deinde, si eos non recte sentire 8 II Thess. 3, 10 2 Inscriptio abest a cod. C fol. 1 Incipit ad Aurelium epni de opere monachorum (manu poster.) fol. 1 P fol. 94b V Incipit liber sci Augnstini ad Aurelium epm de opere monachorum fol. 74* Y Incipit beati Augustini de opere monachorum fol. 51* L Incipit liber Aureli Augustini de opere monachorum fol. 16* 0 Incipit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 1 F Incipit liber sci Augustini de opere monachorum fol. 1 D Incipit liber Aurelii Augustini de opere monachorum fol. 1 B fol. 45 M fol. 1 N 3 sancte om. PVMNT 4 optemperare C me om. y mihi s. 1. C; mihi ante iusserit pos. in PVMf 5 ius*serit L habitans] orbitans L 6 interiori FAbd tibiquel ubique VDM et fraternae om. PVDMy 7 nostris]", "candidate_score": 0.657714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_89", "psc_text": "huic uitae necessaria suis sibi exhibere manibus non ualentem, ut intellegeret, quod necessarium sibi sumebat ab eis, quibus tamquam prouincialibus militabat et quos tamquam uineam cultura exercebat uel tamquam gregem pascebat, non esse mendicitatem, sed potestatem. § 17 Propter has igitur uel occupationes seruorum dei uel infirmitates corporales, quae omnino deesse non possunt, non solum permittit apostolus sanctorum indigentias suppleri a bonis fidelibus, sed etiam saluberrime hortatur. excepta enim illa potestate, qua se dicit ipse non usucnusum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit dicens: communicet qui catechizatur uerbum ei qui se 2 II Tim. 2, 3-5 6 Luc. 16, 3 7 II Tim. 2, 6 9 I Cor. 9, 7 24 Gal. 6, 6 1 sicut M si Y exortatur AB hortatur N prius et om. PFbd 3 militat B militas N 4 ut placeat] ut possit placere ei PVDMf ut ei placeat FA nam et A 5 coronabitur", "candidate_score": 0.657502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.657459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_214", "psc_text": "ęţ sufficit C 20 quidquam Fbd 21 fortasse loquacior bd 22 et pr. om. AM abprobus L et fratribus M 23 dignatus hoc onus Mlhf 24 detrahendum M uide- 38* atur N reecribtis C 25 beatitadima tuae A Ezplicit liber beati Augustini de opere monachorum. InC eiusdem de fide et operibus fol. 39b C fol. 63* L lol. 2sb 0 Explicit ad Aurelium de opere roonacborum fol. lllb P loZ. 9sb Y Explicit Augustini ad Aurelium de opere monachorum. InC liber de bono coniugali fol. 18% D Explicit Augustini de opere monachorum fol. 69b M Explicit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 16b B Subscriptio abest a codd. AN Explicit liber sci Angustini epi de opere monachorum fol. 30b F; cod. Cassinensis 173 partes littera P signatas ab Eggerio conlatas proposui; inde corr. pag. 530.", "candidate_score": 0.657035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_17_19", "bdc_text": "Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur . Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.655942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.655094, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_98", "psc_text": "multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in euangelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae cum hac gratia quae ministratur a nobis ad domini gloriam et promptum animum nostrum, deuitantes hoc, ne quis nos reprehendat in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec", "candidate_score": 0.653208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_1", "psc_text": "ergo uidendum quid dicant illius professionis homines qui operari nolunt, deinde, si eos non recte sentire 8 II Thess. 3, 10 2 Inscriptio abest a cod. C fol. 1 Incipit ad Aurelium epni de opere monachorum (manu poster.) fol. 1 P fol. 94b V Incipit liber sci Augnstini ad Aurelium epm de opere monachorum fol. 74* Y Incipit beati Augustini de opere monachorum fol. 51* L Incipit liber Aureli Augustini de opere monachorum fol. 16* 0 Incipit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 1 F Incipit liber sci Augustini de opere monachorum fol. 1 D Incipit liber Aurelii Augustini de opere monachorum fol. 1 B fol. 45 M fol. 1 N 3 sancte om. PVMNT 4 optemperare C me om. y mihi s. 1. C; mihi ante iusserit pos. in PVMf 5 ius*serit L habitans] orbitans L 6 interiori FAbd tibiquel ubique VDM et fraternae om. PVDMy 7 nostris]", "candidate_score": 0.652999, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_129", "psc_text": "carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3 17 Rom. 15; 27 1 habeant 0 si dispensatores PDM-r 2 non istam A arriigant C 3 uendicant ANDM 4 saltim 7 aliquid om. PDMv quod PMf 6 pauperibus dispertiti sunt et indigentibus contulerunt PD; pauperibus et indigentibus contulerunt M indigentibus] ingentibus B 8 quod eat uerum om. PDMy uerum est N uerbum LO edocati Y 10 hierosolima BN ierosolima AM ierosoljma Lbd 11 praetia C 12 distribuerentur pauperibus prout cuique necessarium erat PDMf sicut] sicut cuique (cuique in ros.) A qui quia M 13 fidei et utiles PDMy 14 longinco 0 longo inquo D ex] ab PDMj de Å", "candidate_score": 0.652732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_106_108", "bdc_text": "Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_214", "psc_text": "ęţ sufficit C 20 quidquam Fbd 21 fortasse loquacior bd 22 et pr. om. AM abprobus L et fratribus M 23 dignatus hoc onus Mlhf 24 detrahendum M uide- 38* atur N reecribtis C 25 beatitadima tuae A Ezplicit liber beati Augustini de opere monachorum. InC eiusdem de fide et operibus fol. 39b C fol. 63* L lol. 2sb 0 Explicit ad Aurelium de opere roonacborum fol. lllb P loZ. 9sb Y Explicit Augustini ad Aurelium de opere monachorum. InC liber de bono coniugali fol. 18% D Explicit Augustini de opere monachorum fol. 69b M Explicit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 16b B Subscriptio abest a codd. AN Explicit liber sci Angustini epi de opere monachorum fol. 30b F; cod. Cassinensis 173 partes littera P signatas ab Eggerio conlatas proposui; inde corr. pag. 530.", "candidate_score": 0.651199, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_168", "bdc_text": "Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.650453, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.649881, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_141", "psc_text": "in his, quae ad transigendam istam uitam pertinent, sicut uolucres agunt, ostendant nobis homines seruire uolucribus, sicut sibi seruiri uolunt, nisi captis et inclusis, quibus fides non habetur, ne uolantes non redeant: et tamen illae malunt frui libertate et ex agris quantum satis est capere quam ab hominibus adposita et adparata sumere. § 28 Proinde rursus istos alio sublimiore gradu iustitiae superabunt, qui se ita instituerint, ut cotidie in agros tamquam in pastum pergant et quo tempore inuenerint carpant ac sopita fame reuertantur. sed plane propter agrorum custodes quam bonum esset, si etiam pinnas largiri dominus dignaretur, ut serui dei in agris alienis inuenti non tamquam fures conprehenderentur, sed tamquam sturni fugarentur. nunc uero ille, quantum poterit, imitabitur auem, quem capere uenator non potuerit. sed ecce concedant omnes serui dei. ut cum uolunt in eorum agros exeant atque inde securi refectique discedant: sicut populo Israhel per legem praeceptum est, ut", "candidate_score": 0.649826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_105_107", "bdc_text": "Duo enim id petitum ab imperatore acceperat . Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_214", "psc_text": "ęţ sufficit C 20 quidquam Fbd 21 fortasse loquacior bd 22 et pr. om. AM abprobus L et fratribus M 23 dignatus hoc onus Mlhf 24 detrahendum M uide- 38* atur N reecribtis C 25 beatitadima tuae A Ezplicit liber beati Augustini de opere monachorum. InC eiusdem de fide et operibus fol. 39b C fol. 63* L lol. 2sb 0 Explicit ad Aurelium de opere roonacborum fol. lllb P loZ. 9sb Y Explicit Augustini ad Aurelium de opere monachorum. InC liber de bono coniugali fol. 18% D Explicit Augustini de opere monachorum fol. 69b M Explicit liber beati Augustini de opere monachorum fol. 16b B Subscriptio abest a codd. AN Explicit liber sci Angustini epi de opere monachorum fol. 30b F; cod. Cassinensis 173 partes littera P signatas ab Eggerio conlatas proposui; inde corr. pag. 530.", "candidate_score": 0.649082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_111", "psc_text": "opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. § 21 Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus", "candidate_score": 0.64895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_81", "psc_text": "15 possit A si] etsi A om. N dixef N dixerit Dr 17 honorabiles] ignorabiles B 18 si ecclesiaml de ecclesia D 20 disponeata PVy responsata Ll beata uirgo PVDMf 21 ergo horum Mbd 22 et om. M 24 dilabatur FVBDysbd 25 laboret operando D bonum] quod bonum est PVDMf 26 tribuat ABDM cui opus est] indigentibus PYDMr et in ipso opere corporali id quod bonum est operabatur apostolus. § 15 Quando autem soleret operari, id est quibus temporum spatiis, ne ab euangelizando inpediretur, quis possit conprehendere ? sane quia et diurnis et nocturnis horis operabatur, ipse non tacuit uerumtamen isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus,", "candidate_score": 0.648555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.64808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.647653, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_36", "psc_text": "domino permissae. neque enim reprehendenssubiecit: sicut et ceteri apostoli et fratres domini et Cephas, sed ut hinc ostenderet hoc se accipere noluisse, quod ei licere accipere ceterorum etiam commilitonum eius more probaretur. an ego solus et BarnabusBarnabas non habemus potestatem non operandi? ecce abstulit omnem 6 I Cor. 9, 12 9 I Cor. 9, 4. 5 14 Luc. 10, 7 20 I Cor. 9, 5. 6 2 iussa M 3 cedere M cederet P VDNBy decideret Å 8 locum epieole A epistole L 9 inquit non habemus bd 10 licentiamhabemus om. A et] aut VDMf 12 dominus dedit Nbd 13 eisJ illis N 14 ab ipsis] apud illos DA a-pud ipsos (ip a. l.) L 16 cuius LO talia] alia VD 18 utj et COx ut et L, om. F1 de a coapodtolis Y quoapostolis (u s. I.) C 19 licentiae huius M 21 chephas C caephas BD se om.", "candidate_score": 0.647513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_48", "psc_text": "ut de opere corporali habuerit et inde dicat: neque panem gratis ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus nobisuobis, qua nos imitaremini. omnia. inquit, toleramus, ne quod inpedimentum demus euangelio Christi. § 10 Et redit rursus modisque omnibus etiam atque etiam commendat, quid sibi liceat et tamen non faciat. ne scitis, inquit, quoniam qui in templo operantur. quae de templo sunt edunt? qui altario deseruiunt, altario conpartiuntur? sic et dominus ordinauithis qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere; ego autem nullius horum usus sum. quid hoc apertius? quid clarius? uereor, ne forte, cum dissero uolens id exponere, obscurum fiat quod per se lucet et clamat. qui enim haec uerba non intellegunt aut se non intellegere fingunt, mea multo minus intellegunt uel se intellegere confitentur: nisi forte propterea cito intellegant nostra. quia conceditur", "candidate_score": 0.646518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_37", "psc_text": "eisJ illis N 14 ab ipsis] apud illos DA a-pud ipsos (ip a. l.) L 16 cuius LO talia] alia VD 18 utj et COx ut et L, om. F1 de a coapodtolis Y quoapostolis (u s. I.) C 19 licentiae huius M 21 chephas C caephas BD se om. r 22 quod-accipere om. PVDMf liceret CLOFAB conmilitonum Vy 23 more] in ore N ut idem mos Å an] ait an A solus inquit LO 24 potestatem om. 11 non operandi] operandi ea PVDMf dubitationem etiam tardissimis cordibus, ut intellegant, de qua operatione dicat. ut quid enim ait: an ego solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum:", "candidate_score": 0.64634, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_171", "psc_text": "de liliis agri, ad hoc dicit, ne quisquam deum putet seruorum suorum necessaria non curare, cum eius sapientissima prouidentia usque ad ista creanda et gubernanda perueniat. neque enim non ipse pascit et uestit etiam eos, qui manibus operantur. sed ne christianamChristianam militiam ad hoc detorqueant, ut ista conquirant, hoc seruos suos dominus praemonet, ut in eo ministerio, quod sacramento eius debetur, non ista, sed regnuniregnum eius et iustitiam cogitemus: et haec omnia adponentur nobis sinesiue per manus operantibus siue infirmitate corporis inpeditis siue ipsius militiae tali occupatione destrictis, ut nihil aliud agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et eximam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugere apostolus et per murum in sportam submitti, ut manus persequentis euaderet, sed expectare potius, ut conprehenderetur et eum sicut tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec dominus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in", "candidate_score": 0.646052, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.645981, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.645773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ?", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_76", "psc_text": "hae manus seruierunt. omnia ostendi uobis, quoniam sic laborantes oportet iuuare infirmos, memores etiam uerborum domini Iesu, quia ipse dixit: beatum est magis dare quam accipere. § 14 Hic fortasse aliquis dicat: si corporale opus operabatur apostolus, unde uitam istam sustentaret, quod erat ipsum opus et quando ei uacabat et operari et euangelium praedicare? cui respondeo: puta me nescire; corporaliter tamen » operatum esse et inde in carne uixisse, non utentem potestate, quam dominus apostolis dederat, ut euangelium adnuntians de euangelio uiueret, ea quae supra dicta sunt sine ulla dubitatione testantur. neque enim aut uno loco aut breuiter dictum 4 I Thess. 2, 6 10 Act. 20, 33-35 1 facti estis nobis M 4 ergo] enim bd esse uobis AJli 5 eniml igitur PVDMfbd 6 odissent] dicerent N 7 et maternis A fecit hoc N 8 milete LO militene (ne 8. l.) F 9 efesam A presbiteros YBD presbiteros f", "candidate_score": 0.644451, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.64441, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_158", "psc_text": "etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum conferentibus uicem sustentandae uitae eorum res ipsa communis et fraterna caritas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum omnia sua indigentibus diuiserunt. quod quidem si nolint, quis audeat cogere? quibus 2 cf. Val. Mai. 4, 4, 10; Seneca ad Alb. 12 11 II Cor. 6, 10 24 cf. Bened. regula E. WoelfBin c. 48, p. 50, 43 2 praeclarissima N literatorum D predicare M 4 affrice hODFM africae T africe BN 5 domi DM domita LF1 domitae F2r edomitae B", "candidate_score": 0.644315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_31", "bdc_text": "Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_69", "psc_text": "quod ergo ad Corinthios dicit, habere se potestatem apostolatus sui, sicut et ceteri apostoli, qua potestate usum se non esse testatur, hoc etiam isto loco ad Thessalonicenses ait: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, secundum quod dominus dicit: dignus est operarius mercede sua. nam hinc eum dicere illud indicat. quod supra posuit: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. per hoc enim quod iure dominico debebatur bonis euangelistis, non propter hoc euangelizantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inueniebant alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem amputare uolebat apostolus, ut etiam quod sibi iuste debebatur omitteret. aperte quippe hoc ipse ostendit in secunda ad Corinthios. ab aliis ecclesiis suppletas dicens necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam indigentiam, ut de longinquis ecclesiis ei necessaria mitterentur, dum tamen ab eis, apud 3 I Thess. 2,", "candidate_score": 0.643502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.641997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.641694, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_158", "psc_text": "etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum conferentibus uicem sustentandae uitae eorum res ipsa communis et fraterna caritas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum omnia sua indigentibus diuiserunt. quod quidem si nolint, quis audeat cogere? quibus 2 cf. Val. Mai. 4, 4, 10; Seneca ad Alb. 12 11 II Cor. 6, 10 24 cf. Bened. regula E. WoelfBin c. 48, p. 50, 43 2 praeclarissima N literatorum D predicare M 4 affrice hODFM africae T africe BN 5 domi DM domita LF1 domitae F2r edomitae B", "candidate_score": 0.641597, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.640836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_171", "psc_text": "de liliis agri, ad hoc dicit, ne quisquam deum putet seruorum suorum necessaria non curare, cum eius sapientissima prouidentia usque ad ista creanda et gubernanda perueniat. neque enim non ipse pascit et uestit etiam eos, qui manibus operantur. sed ne christianamChristianam militiam ad hoc detorqueant, ut ista conquirant, hoc seruos suos dominus praemonet, ut in eo ministerio, quod sacramento eius debetur, non ista, sed regnuniregnum eius et iustitiam cogitemus: et haec omnia adponentur nobis sinesiue per manus operantibus siue infirmitate corporis inpeditis siue ipsius militiae tali occupatione destrictis, ut nihil aliud agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et eximam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugere apostolus et per murum in sportam submitti, ut manus persequentis euaderet, sed expectare potius, ut conprehenderetur et eum sicut tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec dominus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in", "candidate_score": 0.640085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_129", "psc_text": "carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3 17 Rom. 15; 27 1 habeant 0 si dispensatores PDM-r 2 non istam A arriigant C 3 uendicant ANDM 4 saltim 7 aliquid om. PDMv quod PMf 6 pauperibus dispertiti sunt et indigentibus contulerunt PD; pauperibus et indigentibus contulerunt M indigentibus] ingentibus B 8 quod eat uerum om. PDMy uerum est N uerbum LO edocati Y 10 hierosolima BN ierosolima AM ierosoljma Lbd 11 praetia C 12 distribuerentur pauperibus prout cuique necessarium erat PDMf sicut] sicut cuique (cuique in ros.) A qui quia M 13 fidei et utiles PDMy 14 longinco 0 longo inquo D ex] ab PDMj de Å", "candidate_score": 0.640072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_135", "psc_text": "in eandem labem pestifera contagione mutantur, non solum non imitantes oboedientiam sanctorum quiete operantium et aliorum monasteriorum in saluberrima disciplina secundum apostolicam normam uiuentium, sed etiam insultantes melioribus, tamquam conseruatricem euangelii praedicantes pigritiam, tamquam praeuaricatricem accusantes misericordiam. multo enim misericordius operatur erga animas infirmorum, qui famae bonae seruorum dei consulit, quam erga corpora egentium, qui panem esurientibus frangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! nequieneque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, sed etiam muta proponerent. § 27 Nunc uero contra apostolum Christi recitant euangelium Christi. ita enim mirabilia sunt opera pigrorum, ut inpedire uelint euangelio, quod apostolus ideo praecepit 4 cf. II Tim. 2, 4 1 malos uiros Py 2 quia f 3 otioae (ae) et uerbose (ae) CaBNLOF locantur DNj qui] si qui Fjbd 4 eos proposita B 5 probauerunt PBM-jbd probauerint D uiribuB-ualetudinis om. f 6 ualitudinis", "candidate_score": 0.639404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_111", "psc_text": "opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. § 21 Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus", "candidate_score": 0.63758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_39", "psc_text": "nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis 17 Matth. 10, 10, Luc. 10, 7 24 I Cor. 9, 7-10. 2 enim] - (S er.) A. 3 non operandi] operandi ea PVDMf 5 acceptam om. A operarentur (ra s. I.) C suis om. Mf 7 aedificationem fidei et pacis P Vi aedificatione fidei et pacis DM 9 solus ego CLOF 10 non operandi] operandi ea PVDMr 11 dicant D 12 conantur D sententia sua PVDMf 13 subuertere T dicant D audent D", "candidate_score": 0.637469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.636151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_98", "psc_text": "multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in euangelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae cum hac gratia quae ministratur a nobis ad domini gloriam et promptum animum nostrum, deuitantes hoc, ne quis nos reprehendat in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec", "candidate_score": 0.635846, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_191", "psc_text": "cognoscite y audite (3 praecepimus Sj 23 minime (e 8. I. 2) QF1 pro minimo N 24 diudicemur N iudicemur p humano die] huiusmodi PDMr 25 nobis cura sit PDMj nobis L qui dedit inspiciat A qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali creditis et in illum, qui per eum loquitur, credidistis. § 38 Haec, mi carissime et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceteramceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis", "candidate_score": 0.635757, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_23", "psc_text": "ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus Buissuis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam gubstantiamsubstantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae 3 I Cur. 9, 1-5 2 iata] illa M ista M chorintios C 3 enim] autem PYDMj ita om. M 4 Iesum om. N dominum Iesum M 5 nostrum] X C non L •• 0, om. M uos opus meum M 6 et si PDM non sum aliis M nobis", "candidate_score": 0.634899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_37", "psc_text": "eisJ illis N 14 ab ipsis] apud illos DA a-pud ipsos (ip a. l.) L 16 cuius LO talia] alia VD 18 utj et COx ut et L, om. F1 de a coapodtolis Y quoapostolis (u s. I.) C 19 licentiae huius M 21 chephas C caephas BD se om. r 22 quod-accipere om. PVDMf liceret CLOFAB conmilitonum Vy 23 more] in ore N ut idem mos Å an] ait an A solus inquit LO 24 potestatem om. 11 non operandi] operandi ea PVDMf dubitationem etiam tardissimis cordibus, ut intellegant, de qua operatione dicat. ut quid enim ait: an ego solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum:", "candidate_score": 0.634581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.634236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_106", "psc_text": "fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus 1 cf. Es. 55, 10 3 Hos. 10, 12 6 Pbil. 2, 30 19 II Cor. 9, 15 2 subministrauit CJ-A 3 semen uestrum A crescentes om. PVMr fruges] fructum PVJJMf 4 ut om. PVM'( 5 actionum 7 6 in ministerium A fructionis Ll V fructificationis DML2 non] huius uon PVBDMN-fbd 7 suppleą.t C et om. VBDMy habundare VB 8 multarum PrM actionum 7 in deo (in s. 1.) 3 9 ministerii K 10 in euangelium-communicationis om. A euangelio Bb simplicitatem VD in simplicitatem M 12 in ipsorum bd precationem PVDj pr*pdicationem M praecatione C 14 cius om. PVDMf pinguedinis VM 15 laeticia D loquitur et A alterno PVDMf 16 supplemento de alterna indigentia A militum et prouincialium christi bd prouincialium et militum christi PVDMAr 17 et in istos M 18 clamaret N sagina om. PVDMy ructuaret M eructaaret bd", "candidate_score": 0.634195, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_38", "psc_text": "solusetBarnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et BarnabusBarnabas nounon habemus potestatem non operandi? hanc enim potestatem non operandi omnes illi habebant. dicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur,", "candidate_score": 0.633781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.633472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_135", "psc_text": "in eandem labem pestifera contagione mutantur, non solum non imitantes oboedientiam sanctorum quiete operantium et aliorum monasteriorum in saluberrima disciplina secundum apostolicam normam uiuentium, sed etiam insultantes melioribus, tamquam conseruatricem euangelii praedicantes pigritiam, tamquam praeuaricatricem accusantes misericordiam. multo enim misericordius operatur erga animas infirmorum, qui famae bonae seruorum dei consulit, quam erga corpora egentium, qui panem esurientibus frangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! nequieneque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, sed etiam muta proponerent. § 27 Nunc uero contra apostolum Christi recitant euangelium Christi. ita enim mirabilia sunt opera pigrorum, ut inpedire uelint euangelio, quod apostolus ideo praecepit 4 cf. II Tim. 2, 4 1 malos uiros Py 2 quia f 3 otioae (ae) et uerbose (ae) CaBNLOF locantur DNj qui] si qui Fjbd 4 eos proposita B 5 probauerunt PBM-jbd probauerint D uiribuB-ualetudinis om. f 6 ualitudinis", "candidate_score": 0.630459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_191", "psc_text": "cognoscite y audite (3 praecepimus Sj 23 minime (e 8. I. 2) QF1 pro minimo N 24 diudicemur N iudicemur p humano die] huiusmodi PDMr 25 nobis cura sit PDMj nobis L qui dedit inspiciat A qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali creditis et in illum, qui per eum loquitur, credidistis. § 38 Haec, mi carissime et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceteramceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis", "candidate_score": 0.627479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_161", "psc_text": "quisquis christianisChristianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. § 34 At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo semireseruire, quia euangelium praedicat,", "candidate_score": 0.627188, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_118", "bdc_text": "Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_99", "psc_text": "non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere 1 Ex. 16, 18 24 II Cor. 8, 18 1 niultum habuit PVDMAf habundauit LVBM 5 exiuit D ita ad M uos] alios A misi PDMy 6", "candidate_score": 0.623423, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", "candidate_score": 0.622629, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_129", "psc_text": "carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rnsticanarusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto 10 cf. Act. 2, 45; 4, 35 14 Es. 2, 3 17 Rom. 15; 27 1 habeant 0 si dispensatores PDM-r 2 non istam A arriigant C 3 uendicant ANDM 4 saltim 7 aliquid om. PDMv quod PMf 6 pauperibus dispertiti sunt et indigentibus contulerunt PD; pauperibus et indigentibus contulerunt M indigentibus] ingentibus B 8 quod eat uerum om. PDMy uerum est N uerbum LO edocati Y 10 hierosolima BN ierosolima AM ierosoljma Lbd 11 praetia C 12 distribuerentur pauperibus prout cuique necessarium erat PDMf sicut] sicut cuique (cuique in ros.) A qui quia M 13 fidei et utiles PDMy 14 longinco 0 longo inquo D ex] ab PDMj de Å", "candidate_score": 0.62167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_112", "psc_text": "ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad erogandum uerbum dei certa tempora constitueret? neque 1 cf. Ps. 1, 2 2 cf. Ps. 12, 6 1 domini] dei AMN 4 splendorum B 5 orae N 6 si illa M corporalia (a fin. s. l.) V agere VDM 7 opprimantur M egestatem PVDr se om. N dicunt se M 8 quod] quae PDMr praecipit Fbd 9 est ista ergo Bbd ergo ista est M est ergo ista N 11 tanto citius] tantocius DM 12 quemque om. A quantotius VDM 14 et er. y 15 occupatur AB", "candidate_score": 0.621657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_22", "psc_text": "bd 22 debeant y 24 enucliatias M autem om. y 25 epistolarum C epistularum eius multo manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur et, si ista non essent, illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac eadem re ita dicit: non sum liber? non sum apostolus? nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum nosuos estis in domino? si aliis non sum apostolus, uerumtamen uobis sum. signaculum enim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui rne interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? numquid non habemus licentiam sororem mulierem circumducendi sicut et ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit", "candidate_score": 0.617172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_14", "bdc_text": "Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_157", "psc_text": "LOFD 22 sunt N communia. si enim huius terrenae rei publicae antiqui principes praeclarissimo litteratorum suorum eloquio praedicari solent, quod rem communem uniuersi populi suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habuerit, nisi ex senatus consulto de publico dotaretur: quo animo esse debet in republica sua ciuis aeternae illius ciuitatis Hierusalem caelestis, nisi ut illud ipsum, quod propriis manibus elaborat, in commune cum fratre et, si quid ei defuerit, de communi suppleat, dicens cum illo, cuius praeceptum exemplumque secutus est: quasi nihil habentes et omnia possidentes? § 33 Quamobrem etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel", "candidate_score": 0.6074, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_157", "psc_text": "LOFD 22 sunt N communia. si enim huius terrenae rei publicae antiqui principes praeclarissimo litteratorum suorum eloquio praedicari solent, quod rem communem uniuersi populi suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habuerit, nisi ex senatus consulto de publico dotaretur: quo animo esse debet in republica sua ciuis aeternae illius ciuitatis Hierusalem caelestis, nisi ut illud ipsum, quod propriis manibus elaborat, in commune cum fratre et, si quid ei defuerit, de communi suppleat, dicens cum illo, cuius praeceptum exemplumque secutus est: quasi nihil habentes et omnia possidentes? § 33 Quamobrem etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel", "candidate_score": 0.601171, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_105", "psc_text": "perprobation em ministrationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter excellentem gratiam dei in uobis. gratias deo super inenarrabili dono eius. quanta pinguedine sanctae laetitiae sit perfusus apostolus, dum loquitur de alterno supplemento indigentiae prouincialium Christi, hinc de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamaret et tamquam sanctorum gaudiorum sagina eructaret dicens: gratias deo super inenarrabili dono eius! § 19 Sicut ergo non cessauit apostolus, immo spiritus dei possidens et inplens et agens cor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus 1 cf. Es. 55, 10 3 Hos. 10, 12 6 Pbil. 2, 30 19 II Cor. 9, 15 2 subministrauit CJ-A 3 semen uestrum A crescentes om. PVMr fruges] fructum PVJJMf 4 ut om. PVM'( 5 actionum 7 6 in", "candidate_score": 0.598759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_103", "psc_text": "semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in 4 II Cor. 9, 1—15 17 Gal. 6, 7 21 Prou. 22, 8 25 Ps. 112. 9 1 sinus suos Fbd suos usus NL2 et] uel PVf ab impiis A putarentur PVDAf, 2 qui N accipiebant PVDMf se adferendaj ea ferenda 7 5 habundanti B 6 enim om. CFAB uestram] nostrum L 7 machedonas PV et achaia (et s. I.) D praeparata PVDr 9 irritauit (i prouocauit 8. I.) D plurimos in ras. A gloria uestra B 15 promissam PVDMf repromissQ B benedictio M 17 auaritia M autem] autem dico PVBDAaFaMfb qui] quoniam qui PMy quia qui D 18 et qui—metet om. VDM in fin.] de A 20 in corde M 21 potens est] potest P est OtR. M 22 habundantem LV 24 habundetis VM aeternum. qui autem subministrat semen", "candidate_score": 0.586903, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf020", "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", "max_score": 0.711943, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_23_25", "bdc_text": "amplissima . Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_271", "psc_text": "Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 5) . Unde et Paulus Apostolus in Epistolas ad Hebraeos, quam Latina consuetudo non recipit: Nonne omnes, inquit, ministri sunt spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et", "candidate_score": 0.711943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_271", "psc_text": "Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 5) . Unde et Paulus Apostolus in Epistolas ad Hebraeos, quam Latina consuetudo non recipit: Nonne omnes, inquit, ministri sunt spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et", "candidate_score": 0.709082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_23_25", "bdc_text": "amplissima . Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_272", "psc_text": "eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus; sed media tantum quae in sex diebus facta sunt, contemplamur. Nec mirum hoc de Seraphim 92 credere, cum, et apostoli Salvatorem credentibus aperiant, infidelibus abscondant: et velum ante Arcam fuerit Testamenti (Exod. XL). Alas quoque habere dicuntur, propter velocitatem, et in cuncta discursum: sive quia semper in altioribus commorantur. Neque enim illud quod de ventis dicitur: Qui ambulat super pennas ventorum (Psal. CIII, 4) , vere ventos, juxta fabulas poetarum et pictorum licentiam, pennas habere testatur; sed celerem in cuncta discursum. Et singuli senas alas;", "candidate_score": 0.705519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1159", "psc_text": "superbiae ebriorum 374 Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: tunc residui populi Israel, hoc est duarum tribuum, Judae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus (Infra XXXVII), quando centum octoginta quinque millia armatorum de Assyriorum exercitu Angelo percutiente deleta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt videntem Dominum, qui cuncta considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta litteram dictum sit. Porro juxta tropologiam, priorem sequamur intelligentiam, nec intactos LXX Interpretes relinquamus.", "candidate_score": 0.704902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.703074, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_272", "psc_text": "eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus; sed media tantum quae in sex diebus facta sunt, contemplamur. Nec mirum hoc de Seraphim 92 credere, cum, et apostoli Salvatorem credentibus aperiant, infidelibus abscondant: et velum ante Arcam fuerit Testamenti (Exod. XL). Alas quoque habere dicuntur, propter velocitatem, et in cuncta discursum: sive quia semper in altioribus commorantur. Neque enim illud quod de ventis dicitur: Qui ambulat super pennas ventorum (Psal. CIII, 4) , vere ventos, juxta fabulas poetarum et pictorum licentiam, pennas habere testatur; sed celerem in cuncta discursum. Et singuli senas alas;", "candidate_score": 0.701096, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_266", "psc_text": "de quo in alio loco legimus: Dominus in Templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus (Ps. X, 5) ; sed ea quae sub pedibus ejus erant, 90 implebant Templum (Isai. LXVI). Quis sit autem iste Dominus qui videtur, in evangelista Joanne, et in Apostolorum Actis plenius discimus. Quorum Joannes ait: Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo (Joan. XII, 41) , haud dubium quin Christum significet. Rursum Paulus in Actis Apostolorum, ubi Romae loquitur ad Judaeos: Bene, inquit, Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem", "candidate_score": 0.700572, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1969", "psc_text": ", in toto orbe sibi Christi Ecclesias dividentes. Propterea accipiet gentes plurimas, qui venit praedicare captivis remissionem, et captivam prius a diabolo atque daemonibus duxit captivitatem, et dedit eam dono hominibus atque credentibus, quia tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis sive iniquis reputatus est (I Cor. IX). Si enim Apostolus ejus his qui erant sine lege, factus est quasi 624 sine lege; cum non esset sine lege, sed esset in lege Christi: quare non et Christus cum iniquis reputatus sit, ut iniquos redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo (I Petr. II), ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus animae, id est, operibus ejus. De quibus Paulus apostolus loquitur: Et vos cum essetis mortui in peccatis, et in desideriis carnis, vivere fecit cum Christo, donans nobis omnia peccata. Et", "candidate_score": 0.696386, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69_71", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2456", "psc_text": "in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo (Deut. XXXII, 16, 17) , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum", "candidate_score": 0.692656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_271", "psc_text": "Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 5) . Unde et Paulus Apostolus in Epistolas ad Hebraeos, quam Latina consuetudo non recipit: Nonne omnes, inquit, ministri sunt spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et", "candidate_score": 0.691599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91_93", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent . Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_900", "psc_text": "I, 24) . Et quomodo qui sanctus est, cum Isaia dicere potest: Spiritum 294 salutis tuae faciemus super terram? sic qui peccator est, faciet spiritum erroris, hoc est, malitiae spiritum: secundum quod et in Jeremia legimus: Arguet te praevaricatio tua, et malitia tua corripiet te (Jerem. II, 19) . Sin autem scandalizatur haereticus, qui vetus non recipit Testamentum, quod Dominus miscere dicatur erroris vel vertiginis spiritum, audiat scriptum in Apostolo, hoc est, in novo Testamento: Tradidit eos Deus in desideriis cordis sui in immunditiam (Rom. I, 24) . Et iterum: Propterea tradidit eos Deus in passiones ignominiae. Et rursum: Tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt [Al. oportet ]. Traduntur autem in desideriis cordis, quia mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et reptilium. Quod quidem non solum in Epistola ad Romanos, sed et ad Thessalonicenses de Antichristo legimus: Pro", "candidate_score": 0.686656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1220", "psc_text": "enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones vestras (Matth. XXV, 5) . Et iterum: Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me. Frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum (Ibid., 6-9) . In quo notare debemus illud quod plerumque 394 admonuimus, Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idola; sed cor ejus longe est ab eo, quia non recipit Dominum Jesum Christum. Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem.", "candidate_score": 0.686324, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185_187", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_848", "psc_text": "alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii (Osee IX, 5) , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent (Joan. X). Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant (Matth. XXIII). Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia mea, habeo non gloriam mercenarii, sed supplicia peccatoris. Et in comparatione duorum malorum, levius", "candidate_score": 0.685667, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2456", "psc_text": "in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo (Deut. XXXII, 16, 17) , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum", "candidate_score": 0.685434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1831", "psc_text": "ad Deum dicitur: Lux praecepta tua. Et alibi: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos (Ps. XVIII, 9) . Praecipiturque impiis ut confidant in Domino, et peccatis ruentes, illius innitantur et sustententur auxilio. (Vers. 11.) Ecce omnes vos accendentes ignem, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis: de manu mea factum est hoc vobis, in doloribus dormietis. LXX: Ecce omnes vos ignem accenditis, et confortatis flammam; ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis; propter me facta sunt haec vobis. In moerore dormietis. Nihil prodest exhortatio; nec post scelera spes salutis est. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt (Ps. XIII); omnes sibi ignem succendunt, flammamque corroborant. Habent enim in se fenum, ligna, stipulam, spinas, ac tribulos, ac lolium, quae aeterno tradantur incendio. Unde et in Proverbiis scriptum est: In multis lignis viget ignis (Prov. XXV, 21) . Sin autem parvulus ignis grandem materiam comprehendit; grandis", "candidate_score": 0.685014, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_266", "psc_text": "de quo in alio loco legimus: Dominus in Templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus (Ps. X, 5) ; sed ea quae sub pedibus ejus erant, 90 implebant Templum (Isai. LXVI). Quis sit autem iste Dominus qui videtur, in evangelista Joanne, et in Apostolorum Actis plenius discimus. Quorum Joannes ait: Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo (Joan. XII, 41) , haud dubium quin Christum significet. Rursum Paulus in Actis Apostolorum, ubi Romae loquitur ad Judaeos: Bene, inquit, Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem", "candidate_score": 0.684283, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_82_84", "bdc_text": "Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_452", "psc_text": "argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus,", "candidate_score": 0.68425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2455", "psc_text": "Ab occultis 773 meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero (Ps. XVIII, 13, 14) . Et Apostolus eos qui non habuerunt notitiam Dei, tradi docet reprobo sensui et operibus malis, ut faciant ea quae non conveniunt (Rom. I). Nos autem Psalmistae voce dicamus: Deduc me in via recta (Ps. CXXXVIII, 24) . (Vers. 3.) Populus qui ad iracundiam provocat me, ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super lateres (Ex Exod. XX, 4) . LXX: Populus hic qui exacerbat me in conspectu meo: ipsi semper immolant in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis,", "candidate_score": 0.683855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192_194", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_804", "psc_text": "3; et CXXXIX, 4) , quae peccata sunt varia, et de cogitationum pessimo thesauro in mala opera prorumpunt. Cumque regnaverint in hominibus alienigenis, qui a Deo alieni sunt, statim egrediuntur serpentes pennati; ut non sufficiat eis cogitasse, et fecisse quae mala sunt, nisi patrocinium quoque malorum operum quaesierint, et diversas finxerint haereses. 263 Ego puto serpentes esse pennatos, qui se exaltant et elevant contra scientiam Dei, et ponunt in coelum os suum: vel qui absorbent volucres, hoc est, qui venenato ore singulos quosque volare cupientes, et ad excelsa consurgere, suis faucibus devorant. Et hoc interim de malis. Caeterum qui non contriverunt virgam et jugum percussoris sui, sed cervicem suam Domino subjecerunt, et sunt pauperes spiritu, pascentur, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit (Ps. CXXII, 1) . Et a Domino audient: In pascuis uberrimis pascam eos (Ezech. XXXIV; Joan. X) ; et ingredientur et egredientur, et pascua invenient.", "candidate_score": 0.683646, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_68_70", "bdc_text": "Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2456", "psc_text": "in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo (Deut. XXXII, 16, 17) , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum", "candidate_score": 0.682698, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_271", "psc_text": "Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 5) . Unde et Paulus Apostolus in Epistolas ad Hebraeos, quam Latina consuetudo non recipit: Nonne omnes, inquit, ministri sunt spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et", "candidate_score": 0.680242, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_452", "psc_text": "argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus,", "candidate_score": 0.678275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2333", "psc_text": "possidebunt, et gaudium sempiternum erit super caput eorum. Ego enim sum Dominus, qui diligo justitiam: et odi rapinas ex iniquitate. Aedificatores urbium desertarum et pastores gregum, qui ipsi sunt aratores et vinitores, hoc est, filii peregrinorum, ipsi quoque sunt sacerdotes Dei, ad quos Propheta nunc dicit: Vos autem vocabimini sacerdotes Domini, et ministri Dei nostri, dicetur vobis: haud dubium quin Ecclesiarum principes significet. Vel certe de Apostolis intelligendum est, ut sit ordo: Cum caementarii, 735 pastores, aratores et vinitores de gentibus fuerint Ecclesiis praepositi, vos de quibus dictum est: Reliquiae salvae fient (Rom. IX, 27) . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus (Isai. IV, 9) , vocabimini sacerdotes, et ministri Dei quales erant et filii David. De quibus Scriptura dicit: Filii autem David erant sacerdotes Dei (II Reg. VIII, 18) . Isti fortitudinem gentium comedent, et in divitiis earum admirabiles erunt. Corona", "candidate_score": 0.677538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200_202", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit . Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.677131, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_14_16", "bdc_text": "Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica . Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2038", "psc_text": "LXX: Audite me, et comedite bona, et delectabitur in bonis anima vestra. Attendite auribus vestris, et sequimini vias meas: et audite me, et vivet in bonis anima vestra. Et constituam vobis testamentum aeternum, sancta David fidelia. Ne quis putaret auditum carnis esse, non mentis, ad quem cohortatur audituros sermo divinus, non carnis illis bona, sed animae pollicetur. Si enim, inquit, audieritis me, bona terrae comedetis (Isai. I, 19) . Sive bonum, qui dicit: Ego sum pastor bonus (Joan. X, 11) . Et delectabitur in bonis et in crassitudine anima vestra. Ergo bona, quae animae repromissa sunt, non divitiae, et corporis sanitas, et saeculi dignitates, quae etiam philosophi appellant indifferentia, id est, nec bona, nec mala, et pro utentium qualitate variantur; sed illa credenda sunt, ad quae nos cohortatur Deus: Declina a malo, et fac bonum (Ps. XXXVI, 27) . Sin autem bona animae, honestas virtutesque dicuntur; ergo et mala, non", "candidate_score": 0.676887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20_22", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.675735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_94", "bdc_text": "Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1159", "psc_text": "superbiae ebriorum 374 Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: tunc residui populi Israel, hoc est duarum tribuum, Judae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus (Infra XXXVII), quando centum octoginta quinque millia armatorum de Assyriorum exercitu Angelo percutiente deleta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt videntem Dominum, qui cuncta considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta litteram dictum sit. Porro juxta tropologiam, priorem sequamur intelligentiam, nec intactos LXX Interpretes relinquamus.", "candidate_score": 0.6753, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2471", "psc_text": "Alioquin et ipse Moyses qui dixerat, peccata patrum filiis esse reddenda in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt Deum (Exod. XX), interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii propter peccata patrum: sed unusquisque in suo peccato morietur (Deut. XXIV, 16) . Eamdem Ezechiele approbante sententiam, quod nequaquam dicatur illa parabola: Patres uvam acerbam comederunt, et dentes filiorum obstupuerunt (Ezech. XVIII, 2) , sed ejus tantum dentes obstupescere, qui comederit: et perire animam peccatricem, nec externa luere peccata. Ex quo intelligimus, vel in bonam partem, vel in contrariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque apponitur, cum de hac vita excesserit. Sacrificavit autem super montes et colles Israel, quando in Bethel et Dan aureos vitulos posuit. Et exprobravit Deo super praeceptis suis, dum ejus neglexit caeremonias, et cultum Dei daemonibus tribuit: quorum opera reddenda sunt in sinu eorum (Ose. IV). Omnisque haereticus contemnens Ecclesiasticam simplicitatem, sacrificat in montibus, et exprobrat Deo, dum", "candidate_score": 0.675071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2553", "psc_text": "autem confundentur. LXX: Audite verbum Domini, qui tremitis sermonem ejus. Dicite fratribus vestris, qui oderunt vos, et abominantur ut nomen glorificetur Domini: et appareat in laetitia eorum: et illi confundentur [Al. confundantur ]. De quibus ante jam dixerat: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? ipsis praecipit ut, contemptis victimis Judaeorum, et omni Scribarum ac Pharisaeorum tumore despecto, transeant ad ejus cultum, quem vocantem illi audire noluerunt, atque contempserunt, et fecerunt malum in conspectu ejus. Nec hoc praeceptorum fine contentus est, sed imperat eis mandatum Evangelii (Luc. VI), ut diligant inimicos suos, benefaciant his qui oderunt se, et orent pro persecutoribus suis, et imitentur clementiam Patris, qui oriri facit solem suum super justos et injustos: Ut videntes, inquit, opera vestra, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Quod post generalem intelligentiam specialiter Apostolis praecipitur et apostolicis viris, ut diligant Judaeos persecutores", "candidate_score": 0.67447, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1970", "psc_text": "corpore suo (I Petr. II), ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus animae, id est, operibus ejus. De quibus Paulus apostolus loquitur: Et vos cum essetis mortui in peccatis, et in desideriis carnis, vivere fecit cum Christo, donans nobis omnia peccata. Et delens quod adversum nos erat chirographum, quod erat contrarium nobis; et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci: spolians principatus, et potestates dehonestavit, confidenter triumphans de eis (Eph. I, 2; Coloss. II, 14, 15) . Iniquos autem cum quibus reputatus est, Marcus Evangelista latrones intelligit, scribens: Et crucifixerunt cum eo duos latrones: unum a dextris, et alterum a sinistris. Et impleta est Scriptura quae dicit: Et cum iniquis reputatus est (Marc. XV, 27) . Quod et altius intelligi potest, dicente de semetipso Domino: Reputatus sum cum descendentibus in lacum: factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber (Ps. LXXXVII,", "candidate_score": 0.674089, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_82_84", "bdc_text": "Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1321", "psc_text": "adversarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de Jerusalem flamma consumat. Alius hoc quod dicitur: In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitate Babylonia usque ad adventum Christi, numquam filios Israel idola coluisse testetur. Assyrium quoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae vobis prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quondam pro illo pugnaverant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus", "candidate_score": 0.674086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192_194", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2239", "psc_text": "istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse mendacii. (Vers. 7, 8.) Opera eorum opera inutilia: et opus iniquitatis in manibus eorum. Pedes eorum ad malum currunt: et festinant ut effundant sanguinem innocentem. Cogitationes eorum, cogitationes inutiles: vastitas et contritio in viis eorum. Viam pacis nescierunt: et non est judicium in gressibus eorum. Semitae eorum incurvatae sunt eis: omnis qui calcat in eis, ignorat pacem. LXX: Opera enim eorum opera iniquitatis: et pedes eorum ad malitiam currunt. Veloces ad effundendum sanguinem innoxium: et cogitationes eorum, cogitationes stultorum. Contritio et miseria in viis eorum: et viam pacis non cognoverunt: et non est judicium in viis eorum. Semitae enim eorum perversae, quas transeunt, et nesciunt pacem. Ideo non operiuntur [ Al. operientur] operibus suis, quia opera", "candidate_score": 0.673905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16_18", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet . Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur . Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2033", "psc_text": "Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis (Ephes. II, 8) ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit (Joan. VI). Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, 644 qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur (Prov. XXVI, 23, sec. LXX) ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum (Jerem. VI, 30) . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum (Ps. XI, 7) . Spreto igitur illo argento et pecuniis, quibus aquas Domini emere non possumus, pergamus ad eum, qui tenens calicem Sacramenti, discipulis", "candidate_score": 0.673466, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1302", "psc_text": "Ipse enim loquitur in Evangelio (Luc. XII, 49): Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat! Rursus in alio psalmo legitur: Vox Domini intercidentis flammam ignis (Ps. XXVIII, 7) , ut quidquid in muodo est foeni, lignorum, et stipulae, rapiens flamma consumat. Unde et Deus ignis dicitur esse consumens (Deut. IV). Quodque infertur: Ira furoris ejus quasi ignis devorabit, plerique nostrorum iram furoris Domini diabolum interpretantur, cui tradimur ad puniendum, qui juxta librum Samuelis commovit David, ut numeraret populum Dei (II Reg. XXIV). Et Apostolus loquitur: tradere hujuscemodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat (I Cor. V, 5) . Hic autem ipse furor, et ita furoris Domini nihil suo faciet arbitrio, sed quod sibi fuerit imperatum. Unde sequitur: Eloquium labiorum ejus, eloquium irae plenum. Spiritus quoque ejus quasi aqua in valle, trahens veniet usque ad collum, ut supplicia super peccatores faciat redundare. Qui dividetur pro qualitate", "candidate_score": 0.673391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2455", "psc_text": "Ab occultis 773 meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero (Ps. XVIII, 13, 14) . Et Apostolus eos qui non habuerunt notitiam Dei, tradi docet reprobo sensui et operibus malis, ut faciant ea quae non conveniunt (Rom. I). Nos autem Psalmistae voce dicamus: Deduc me in via recta (Ps. CXXXVIII, 24) . (Vers. 3.) Populus qui ad iracundiam provocat me, ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super lateres (Ex Exod. XX, 4) . LXX: Populus hic qui exacerbat me in conspectu meo: ipsi semper immolant in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis,", "candidate_score": 0.672883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91_93", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent . Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1161", "psc_text": "nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohibebit eum [ Al. eos] interfici ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam phasmata [ Al. phantasmata], id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam.", "candidate_score": 0.672847, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1322", "psc_text": "prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quondam pro illo pugnaverant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus ignis sive lumen est in Sion et clibanus in Jerusalem. Ignis et lumen Hebraice eisdem scribuntur litteris ALEPH, VAU, RES; quod si legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo dictum est, quia pro igne, quem solus interpretatus est Symmachus, Aquila et Theodotio lumen transtulerunt. Quid sibi autem velit quod in Septuaginta legitur: Petra circumdabuntur quasi vallo, et vincentur: qui autem fugerit, capietur: scire non valeo. Nisi forte hoc possumus dicere, quod juvenes regis Assyrii qui vincendi sunt atque capiendi, ita circumdentur petra, hoc est, fortitudine Domini, quomodo vallo circumdatur civitas. Porro quod sequitur: Beatus qui habet semen in", "candidate_score": 0.672585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_94", "bdc_text": "Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_636", "psc_text": "Dominus exercituum, dicens, Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrio: haereditas autem mea Israel. Nequaquam Israel inter Aegyptum et Assyrium medius elidetur, nunc Antiochis et Demetriis ad se Judae trahentibus regnum, nunc Ptolemaeis possessionem ejus sibi vindicantibus; sed et ipsa sub Romano imperio, ac per hoc Christi imperio constituta, erit ejus conditionis, cujus et Aegyptus et Assyrii, et benedicetur in omni terra. Quia ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem. Tunc dicetur a Domino: Benedictus populus meus Aegypti: quando nequaquam Moyse, sed Christo Domino praeeunte, infinita hominum millia solitudines repleverint, et Pharaone submerso, dixerint in deserto: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: equum, et ascensorem dejecit in mare (Exod. XV, 1) . Tunc et opus manuum Domini erit in Assyriis; hae enim vel maximae gentes monachorum florent examinibus, Aegyptus, et Mesopotamia, et pari inter se pietate contendunt. Haereditas autem Christi Israel, hoc est, nativitatis, et crucis,", "candidate_score": 0.672185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83_85", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_452", "psc_text": "argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus,", "candidate_score": 0.6719, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2", "psc_text": "evangelizantium pacem (Isa. LII, 7) . Et ad ipsum quasi ad Apostolum loquitur Deus: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et ille respondit: Ecce ego, mitte me (Isa. VI, 8) . Nullusque putet, me voluminis istius argumentum brevi cupere sermone comprehendere: cum universa Domini sacramenta praesens Scriptura contineat; et tam natus de Virgine Emmanuel, quam illustrium patrator operum atque signorum: mortuus ac sepultus, et resurgens ab inferis, et Salvator universarum gentium praedicetur. Quid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum. Et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras (Isai. XXIV, 11, 12) . Sive igitur hunc librum dederis", "candidate_score": 0.671234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_147", "psc_text": "poteris invenire doctorem, qui sancta praecipiat, et contemptis divitiis, sectandam doceat paupertatem. De itiusmodi incantatoribus contra serpentes et aspides, id est, contra peccatores, qui Dei justitiam reliquerunt, David loquebatur in Psalmo: Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero, locuti sunt falsa. Furor eorum juxta similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudit vocem incantantium, et venefici medicantis sapienter (Psal. LXVII, 4 seqq.) . Omnis sermo Apostoli contra serpentes et aspides incantatio est, quem non exaudiunt peccatores, et haeretici, quia claudunt aures suas, ne audiant veritatem. (Vers. 4.) Et dabo pueros principes eorum. Si ex persona Prophetae dicitur: Ecce enim dominator Dominus exercituum, auferet ab Jerusalem, et ab Juda validum et validam: omne robur panis, et omne robur aquae, et reliqua: quomodo nunc idem propheta loquitur: Dabo pueros principes eorum, et effeminati dominabuntur eis? Ergo juxta consuetudinem prophetalem loquente Propheta, subito Deus loquitur per Prophetam ex", "candidate_score": 0.670654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2456", "psc_text": "in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo (Deut. XXXII, 16, 17) , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum", "candidate_score": 0.670176, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98_100", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum . Socrates in historia ecclesiae librum , 6 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_188", "psc_text": "Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus (Isa. I, 9) . Et nota quod non omnis Israel salvetur, sed reliquiae populi Sion, et residuus in Jerusalem: omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem, quibus et Dominus loquebatur: Gaudete, quoniam nomina vestra scripta sunt in coelis (Luc. X, 20) . 66 Significat autem Apostolos et eos qui per Apostolos crediderunt. (Vers. 4.) Cum abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu combustionis. Tunc salvabuntur reliquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissa, et ille sanguis ablutus, quem super se errans populus imprecatus est: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros (Matth. XXVII, 25) . Unde supra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt (Isa. I, 15, 16) . Et postea eos ad poenitentiam provocans infert:", "candidate_score": 0.669447, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125_127", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 . iubet emere oves etc.", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2093", "psc_text": "convertere (Psal. VII, 8) . Congregatis autem per Apostolos reliquiis Israel, et in unum redactis gregem his, qui fuerant ante dispersi, omnes bestiae provocantur, ut veniant et devorent Israel, eos videlicet, qui credere noluerunt, de quibus Apostolus: Etenim perveniet super eos finis (Philipp. III) . Et Dominus in Evangelio: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote, quod advenerit ejus consummatio (Luc. XI, 20) . Sive hoc dicendum, quod bestiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi (Ps. LXXIII, 19) : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra (Ad cap. IX) legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis (Jerem. L, 17) . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo", "candidate_score": 0.668968, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2033", "psc_text": "Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis (Ephes. II, 8) ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit (Joan. VI). Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, 644 qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur (Prov. XXVI, 23, sec. LXX) ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum (Jerem. VI, 30) . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum (Ps. XI, 7) . Spreto igitur illo argento et pecuniis, quibus aquas Domini emere non possumus, pergamus ad eum, qui tenens calicem Sacramenti, discipulis", "candidate_score": 0.668231, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1435", "psc_text": "Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. (Vers. 14 seqq.) Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina, Domine, aurem tuam et audi: aperi, Domine, oculos tuos, et vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos", "candidate_score": 0.667274, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125_127", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 . iubet emere oves etc.", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1510", "psc_text": "Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum (Matth. XVI, 17) . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae, et pono animam meam pro ovibus meis (Joan. X, 14, 15) . De quo in Zacharia Pater loquitur: Percutiam pastorem; et oves dispergentur (Zach. XIII, 7) . In brachio, inquit, suo congregabit agnos; non tauros, et arietes, et hircos, et grandes oves, quibus per Ezechiel (Cap. XXXIV) comminatur, quod lacte vescantur et operiantur lanis, 485 et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos (Joan. XXI, 15) . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos", "candidate_score": 0.665795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1154", "psc_text": "historiam dictum sit. Transeamus ad allegoriam. Secundum expositionem Osee prophetae, in quo Ephraim et Joseph et Samariam et decem tribus, quae scissae sunt a corpore duodecim tribuum, et templum Domini reliquerunt, retulimus ad haereticos, qui vere juxta Septuaginta editionem, corona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et de gloria Domini conciderunt: nec sequuntur tenuitatem mannae, et humilitatem Ecclesiasticam; sed in monte pinguissimo versantur ebrii absque vino. Propterea fortis et durus furor Domini, qui eos puniturus est, grandini praecipiti, quae non in tecta, sed in capita mortalium ruit, et multis [ Al. multarum] aquarum inundationibus comparatur, quae quidquid obvium invenerint, trahunt. Haec corona injuriae, mercenarii appellantur Ephraim, qui juxta Apostolum turpis lucri gratia, de flore et spe ac gloria pristinae fidei corruerunt, et versantur in superbia, et dulcissimus cibus diaboli sunt, qui eos quotidie devorat (I Pet. V). Secundum prophetiam illud possumus dicere, quod coronam injuriae vocet Scribas", "candidate_score": 0.665485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2239", "psc_text": "istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse mendacii. (Vers. 7, 8.) Opera eorum opera inutilia: et opus iniquitatis in manibus eorum. Pedes eorum ad malum currunt: et festinant ut effundant sanguinem innocentem. Cogitationes eorum, cogitationes inutiles: vastitas et contritio in viis eorum. Viam pacis nescierunt: et non est judicium in gressibus eorum. Semitae eorum incurvatae sunt eis: omnis qui calcat in eis, ignorat pacem. LXX: Opera enim eorum opera iniquitatis: et pedes eorum ad malitiam currunt. Veloces ad effundendum sanguinem innoxium: et cogitationes eorum, cogitationes stultorum. Contritio et miseria in viis eorum: et viam pacis non cognoverunt: et non est judicium in viis eorum. Semitae enim eorum perversae, quas transeunt, et nesciunt pacem. Ideo non operiuntur [ Al. operientur] operibus suis, quia opera", "candidate_score": 0.665399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_168", "psc_text": "spiritu, de quo scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem (Ps. XL, 1) . Et Paulus Apostolus: Tantum, inquit, ut pauperum memores essemus (Gal. II, 10) . Quodque sequitur: Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commollitis, sive confunditis, manifeste ad principes dicitur Judaeorum. Sed et ad nostros principes referri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et pauperes delinquentes publice arguant atque confundant, divitibus autem pejora peccantibus ne mu quidem facere audeant. Et rapina pauperum in domibus eorum est, quando replent thesauros suos, et Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt, et alienam inopiam, suas suorumque faciunt esse divitias. (Vers. 15.) Et dixit Dominus: pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nulibus oculorum ibant, et plaudebant, et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant. Supra et populum et principes tam propheta", "candidate_score": 0.665222, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55_57", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica . Claret hoc in Mose , Asta , Ioas , Ezechia et Iosia . Item apud Necemiam , in cap. 13 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_12", "psc_text": "Joel, et Amos prophetasse, ex regibus qui ponuntur in titulo, cognoscimus: sed principium verbi Domini fuit in Osee filio Beeri. Amos autem pater Isaiae, non ut plerique autumant, tertius duodecim Prophetarum est, sed alius; diversisque apud Hebraeos scribuntur litteris. 8 Iste primam et extremam litteras habet ALEPH et SADE ( ); ille AIN et SAMECH ( ): et iste secundum quosdam interpretatur fortitudo, sive robustus; ille populus durus vel gravis: de quo in Amos plenius diximus. Non solum autem hic propheta, sed et alii cum habeant in titulo: Visio quam vidit Isaias, sive Abdias, non inferunt quid viderint. Verbi gratia: Vidi Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum et elevatum et Seraphim duo in circuitu ejus; sed quae dicta sunt, narrant, id est: Audi, coelum, et auribus percipe, terra (Isai. VI, 1, 2) . Et: Haec dicit Dominus Deus ad Idumaeam. Auditum audivi a Domino, et legatum ad gentes misit (Abd.", "candidate_score": 0.66507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_266", "psc_text": "de quo in alio loco legimus: Dominus in Templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus (Ps. X, 5) ; sed ea quae sub pedibus ejus erant, 90 implebant Templum (Isai. LXVI). Quis sit autem iste Dominus qui videtur, in evangelista Joanne, et in Apostolorum Actis plenius discimus. Quorum Joannes ait: Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo (Joan. XII, 41) , haud dubium quin Christum significet. Rursum Paulus in Actis Apostolorum, ubi Romae loquitur ad Judaeos: Bene, inquit, Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem", "candidate_score": 0.664828, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1167", "psc_text": "requies esurienti, et haec contritio, et noluerunt audire. Eterit eis sermo Domini: Tribulatio super tribulationem: exspecta, exspecta; spes [Al. spem] super spem: adhuc parum, adhuc parum; ut vadant et cadant retrorsum, et conterantur, et periclitentur, et capiantur. Quis, inquit, dignus est doctrina Domini, qui verbis Salvatoris dicentis: Qui habet aures audiendi audiat (Matth. XII, 15) : ut quod auribus hauserit, corde intelligat? Quinam illi sint, sequens versus ostendit: Ablactati a lacte, avulsi ab ubere, qui nequaquam lacte nutriuntur infantiae, sed solido vescuntur cibo; qui avulsi sunt ab ubere cum Isaac: propter quam laetitiam fecit Abraham grande convivium (Genes. XXII); hi merentur Domini audire mysteria, et intelligere 377 quae sacerdos et propheta nesciunt ( Al. nescivit), inebriati et absorpti a vino, qui erraverunt et nescierunt videntem, quia omnes mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, qui prophetis ventura annuntiantibus, et nisi fecissent quae praecepta erant, tormenta minitantibus, solebant dicere subsannantes: Manda, remanda;", "candidate_score": 0.664754, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_174_176", "bdc_text": "Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_350", "psc_text": "opera redigantur in spinas, ut vulnerentur ab adversariis, qui percutiunt in obscuro rectos corde (Psal. X). Quod si quando voluerint altius quippiam sapere, et nimio labore sudantes de Scripturis sanctis mysticum aliquid invenire: nihilominus fruges non afferant doctrinae, sed vepribus compleantur et spinis, quae oriuntur in manibus ebrii. Et nequaquam terra eorum atque doctrina, ab hominibus, rationalibus animantibus: sed a bobus, quorum Deus curam non habet, et a brutis animalibus conculcetur. Cap. VIII (Cap. VIII.--Vers. 1-4.) Et dixit Dominus ad me: Sume tibi librum grandem, et scribe in eo stylo hominis, velociter spolia detrahe, cito praedare. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam sacerdotem, et Zachariam filium Barachiae, et accessi ad prophetissam, et concepit, et peperit filium. Et dixit Dominus ad me: Voca nomen ejus, accelera, spolia detrahe, festina praedari: quia antequam sciat puer vocare patrem suum, et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae coram rege Assyriorum. LXX pro", "candidate_score": 0.663541, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_184_186", "bdc_text": "Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati . Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_848", "psc_text": "alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii (Osee IX, 5) , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent (Joan. X). Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant (Matth. XXIII). Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia mea, habeo non gloriam mercenarii, sed supplicia peccatoris. Et in comparatione duorum malorum, levius", "candidate_score": 0.663394, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_932", "psc_text": "speculare speculam: comedite, bibite: surgite, principes, parate clypeos. Prae auditu, et visione durissima quam cernebat de deserto mari Propheta venturam, corruisse et turbatum esse se dicit, et propemodum caligantibus oculis, et stupefacta mente, nescisse quid cerneret. Illa enim Babylon (pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum istum, qui in maligno positus est (I Joan. V), et cujus principes sunt juxta apostolum Paulum (Ephes. VI), rectores tenebrarum istarum), quae quondam vel Prophetae, vel Deo amabilis fuit, facta est in sua subversione mirabilis. Unde Prophetae 304 praecipitur, ut vescens in mensa Domini, et illius saturatus cibo, diligentius contempletur, quae ventura sint mundo: diciturque per eum ad omnes credentes, ut comedentes et bibentes corpus et sanguinem Domini, vertantur in principes Ecclesiae, et cum Apostolis audiant, Surgite: arripiantque clypeum fidei de armatura Apostoli Pauli (Ephes. VI), in quo possint ignita diaboli jacula exstinguere. Hoc juxta Hebraicum, et coeptam super mundo", "candidate_score": 0.663298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_127_129", "bdc_text": "iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1511", "psc_text": "quod lacte vescantur et operiantur lanis, 485 et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos (Joan. XXI, 15) . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, servum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis (Ezech. XXXIV, 23-25) . In quo considerandum quod post multa tempora David, gulosis pastoribus reprobatis, Dominum nostrum, qui est de stirpe David, suscitaturum esse se dicat, qui congreget agnos, et foveat in sinu suo, et foetus ovium, sive foetas oves ipse portet in humero suo. Sicut in Evangelio legimus, quod ovem erroneam et a grege solito remanentem, suis ad caulas humeris reportarit (Luc. XV). Possumus", "candidate_score": 0.662372, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2360", "psc_text": "Salvator, qui juxta Apostolum, Dei virtus est Deique sapientia (I Cor. I). Jurat autem quod triticum et vinum Jerusalem nequaquam cedat in hostium cibos, nec alienigenae labore illius pertruantur; sed quicumque in lacrymis seminaverint, in gaudio metant, et qui messuerint, abjectisque paleis, purum frumentum in horrea congregaverint, ipsi comedant labores manuum suarum, et Dominum aeterna laude sustollant, et bibant vinum in atriis sanctis ejus. Quod vel multas apud Patrem intelligimus mansiones, si de futura in regno coelorum accipimus beatitudine, vel certe 743 Ecclesias in toto orbe divisas, in quibus plantati, postea in domo Domini florebimus. Quando autem dicit: Nequaquam ultra dabo triticum tuum inimicis tuis: et vinum tuum alienigenae non bibent, in quo laborasti, ostendit laborem antea Judaeorum, et omnia opera eorum a daemonibus fuisse possessa, quando inter Deum et idola fluctuabant, quando eis dicebat Elias: Usquequo claudicatis utroque pede? si Dominus est Deus, sequimini illum (III Reg. XVIII, 21)", "candidate_score": 0.661486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124_126", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_354", "psc_text": "7) : et Zachariam filium Barachiae, quem Prophetam fuisse, dubium non est. Legimus, quod regnante Achaz, Urias sacerdos fuerit Templi Domini (4 Reg. IV): cui praecepit Achaz, ut altare simile altaris Damasci faceret. Et Dierum narrat liber (II Par. XXIX), quod Ezechias filius Achaz quaesierit Dominum in diebus Zachariae eruditi in timore Dei. Exhibuit autem se Isaias dignum spiritu prophetali, et praebuit prophetissae, id est, Spiritui sancto, qui sermone Hebraico vocatur genere feminino RUA ( ), juxta illud quod scriptum est: Accedite ad Dominum, et illuminamini (Ps. XXXIII, 6) . Spiritu itaque sancto conceptus est Dominus. Et licet humanus sermo nativitatis ejus nequeat explicare mysteria: tamen Gabriel ipsi Virgini loquitur, quae concepit: Spiritus sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei (Luc. I, 35) . Quidam prophetissam sanctam Mariam interpretantur, quam prophetin fuisse, non dubium est: ipsa enim loquitur in", "candidate_score": 0.661108, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_156_158", "bdc_text": "Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1163", "psc_text": "XIII): tunc sit in spem et in gloriae coronam his qui de Judaeis in Dominum crediderint, haud dublum quin apostolos significet, quos ad praedicationem Evangelii reservarit, et non statim permiserit pro Christo sanguinem fundere. Omnes enim Scribae et Pharisaei vino et sicera, de quibus supra diximus, inebriati sunt, tam sacerdotes quam pseudoprophetae. Sed tendiculae eorum atque insidiae fuere pro nihilo, quia et Judas ipse qui prodidit, fecit propter pecuniam, et sacerdotes qui proditorem pecunia corruperunt propter metum abjectionis suae. Ipse enim flagellum de funiculis faciens, ejecit de templo eos qui vendebant boves et oves, et cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas sua auctoritate subvertit, dicens ad eos: Scriptum est: Domus Patris mei, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam domum negotiationis, sive speluncam latronum (Matth. I, 13) . Juxta anagogen illud Hebraicum, in quo diximus: Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus, ad", "candidate_score": 0.661069, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27_29", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2639", "psc_text": "obelo: Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: sic moeror excruciat cor viri (Ibid.) . Ita dumtaxat, ut non negent praevaricatorum, et Dominum negantium aeterna supplicia, dicente Domino in Evangelio: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 41) . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XXII, 13) . Si manus audivimus [ Al. ligamus] et pedes, et tenebras exteriores, quae oculorum poena est lumen Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse ad oculos pertinet; et stridorem dentium: miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere: quia Dominus potentia majestatis suae, ad Apostolos clausis ingressus est 830 januis (Joan. XX). Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu; et hoc ipsum apostolo praebuit Petro: ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur;", "candidate_score": 0.660485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_127_129", "bdc_text": "iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2295", "psc_text": "fiant, ut Christi glorificetur Ecclesia. De hujuscemodi ovibus Salvator discipulis loquebatur: Ite ad oves perditos domus Israel (Matth. X, 3) . Et iterum: Meae oves meam vocem audiunt (Joan. X, 3) . Et in Ezechiele plenius: Ecce ego quaeram oves meas, et visitabo illas: sicut quaerit pastor gregem suum. Haec dicit Dominus: Perditam quaeram, et errantem reducam, et fractam alligabo, et infirmam confortabo, fortemque custodiam, et pascam eas cum judicio (Ezech. XXXIV, 11, 12) . Et ut nossemus quae essent oves, ponit manifestius: Et scient quia ego sum Dominus Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: et vos o es meae, et oves gregis mei omnes estis, et ego Dominus Deus vester (Ibid., 27, 28) . Si quis ergo in gentibus dives est, salvetur ut camelus, non absque donis, atque muneribus, quo possit verbum Domini praedicare. Si quis simplicitatis ovium et auctoritatis arietum, ascendat vel offeratur", "candidate_score": 0.660479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80_82", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2456", "psc_text": "in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt. ** Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo (Deut. XXXII, 16, 17) , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum", "candidate_score": 0.660103, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161_163", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2070", "psc_text": "Dominum signum in bonum (Ps. LXXXV, 17) . Et ipse qui signum est: Cum videritis, ait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futurum. Cap. LVI (Cap. LVI.--Vers. 1.) Haec dicit Dominus: Custodite judicium, et facite justitiam: quia juxta est salus mea ut veniat, et justitia mea ut reveletur. LXX, pro justitia, misericordiam transtulerunt, caetera similiter. Gentium vaticinio terminato, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debemus, cur non omni tempore custodiamus judicium, ne despiciamus personam pauperis in judicio, ne divitis potentia terreamur: sed ita magnum judicemus ut parvum, scientes juxta Moysen, quod Domini judicium", "candidate_score": 0.659093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_452", "psc_text": "argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus,", "candidate_score": 0.658941, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2033", "psc_text": "Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis (Ephes. II, 8) ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit (Joan. VI). Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, 644 qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur (Prov. XXVI, 23, sec. LXX) ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum (Jerem. VI, 30) . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum (Ps. XI, 7) . Spreto igitur illo argento et pecuniis, quibus aquas Domini emere non possumus, pergamus ad eum, qui tenens calicem Sacramenti, discipulis", "candidate_score": 0.65876, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2070", "psc_text": "Dominum signum in bonum (Ps. LXXXV, 17) . Et ipse qui signum est: Cum videritis, ait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futurum. Cap. LVI (Cap. LVI.--Vers. 1.) Haec dicit Dominus: Custodite judicium, et facite justitiam: quia juxta est salus mea ut veniat, et justitia mea ut reveletur. LXX, pro justitia, misericordiam transtulerunt, caetera similiter. Gentium vaticinio terminato, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debemus, cur non omni tempore custodiamus judicium, ne despiciamus personam pauperis in judicio, ne divitis potentia terreamur: sed ita magnum judicemus ut parvum, scientes juxta Moysen, quod Domini judicium", "candidate_score": 0.658453, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2075", "psc_text": "Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus 656 suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem pertinent, et ad omne opus servile non moveat. Qui enim facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII). Nos autem in libertatem vocati sumus, qua libertate donavit nos Christus (Galat. IV), ut nequaquam operemur cibum, qui perit; sed adhaerentes Domino, dicamus cum Propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Ps. LXXII, 28) . Efficiamur cum eo unus spiritus, impleamusque sabbata dedicata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quibus Apostoli non erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos,", "candidate_score": 0.658252, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1942", "psc_text": "posuit in eo iniquitatem omnium nostrum. Oblatus est, quia ipse voluit, et non aperuit os suum. LXX: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et infirmatus est propter iniquitates nostras. Disciplina pacis nostrae super eum: livore ejus sanati sumus. Omnes quasi oves erravimus, homo in via sua erravit. Et Dominus tradidit eum propter iniquitates nostras, et ipse propter afflictionem non aperuit os suum. Nos, inquit, 616 putavimus eum virum dolorum: sive juxta Septuaginta, esse in dolore, et percussum a Deo, et propria sustinere peccata. Ille autem vulneratus est propter iniquitates nostras, dicens in psalmo: Foderunt manus meas et pedes (Ps. XXI, 18) , ut suo vulnere vulnera nostra curaret, et attritus est, sive infirmatus propter scelera nostra, ut factus pro nobis maledictum, nos liberaret de maledicto. Maledictus enim omnis homo qui pendet in ligno (Deut. XXI, Galat. III). Unde disciplina pacis nostrae super eum est. Quod enim nos pro nostris", "candidate_score": 0.658183, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.657971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_181_183", "bdc_text": "Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2537", "psc_text": "leones et boves, serpentes et homines simul comedant, pariterque commorentur? et his [ Al. hi] tantum innoxii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et Aegyptiae vastitas solitudinis, quae venenatorum animantium fertilis est, et pro summa felicitate civitas sancta non solum hominum, sed et bestiarum atque serpentium erit habitaculum, ut juxta superiorem prophetiam, habitet lupus cum agno, et pardus cum haedo, vitulus et leo, et oves cum ursis simul 798 morentur (Isai. XI); et puer parvulus regat eos, et infans ab ubere mittat manum in foramen aspidis, et in caverna sua interficiat regulum. Causaque sit tantae felicitatis, quia repleta est omnis terra scientia Domini. (Cap. LXVI--Vers. 1.) Haec dicit Dominus: Coelum sedes mea, et terra scabellum pedum meorum. Quae est ista domus quam aedificabitis mihi,", "candidate_score": 0.657666, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1067", "psc_text": "Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27) ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete (Philipp. IV, 4) . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico dicitur: Homo, homo, filiorum Israel (Levit. XVII) . Et in Numerorum libro: Vir, vir, cujus uxor cubile macularit (Num. V, 12) : ut duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad credentes: Sperastis, vel sperate in Domino, in saeculis sempiternis, et caetera quae sequuntur. Juxta LXX, ille ingreditur portas Domini,", "candidate_score": 0.656696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.656164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_208_210", "bdc_text": "Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis . Tiguri 22 . februarii 1573 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2274", "psc_text": "Hierosolymis commoratur, centesimum vicesimum efficit numerum, qui primi in Christum fuere credentes et cum Apostolis coenaculum fidei conscenderunt (Act. V): descenditque super eos Spiritus sanctus (Galat. I). Postque usque ad septimum decimum numerum ordine gradiens, et Evangelicam possidens dignitatem, praecipiente Domino de dextris partibus, centum quinquaginta tres pisces magnos capit, et in Ecclesia collocat (Joan. XXI). Cui et nunc Isaias propheta loquitur. Cap. LX (Cap. LX.--Vers. 1 seqq.) 717 Surge, illuminare: quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Quia ecce tenebrae operient terram, et caligo populos: super te autem orietur Dominus, et gloria ejus in te videbitur. Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui. LXX: Illuminare, illuminare ÷ Jerusalem ** venit enim lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Ecce tenebrae operient terram; et caligo super gentes. Super te autem apparebit Dominus, et gloria illius in te videbitur. Et", "candidate_score": 0.655676, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21_23", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt . amplissima .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2273", "psc_text": "Dominus super aquas multas, vox Domini in virtute (Ps. XXVIII, 1) : Et post paululum: Vox Domini praeparantis servos, et revelavit condensa, et in Templo ejus omnes dicent gloriam (Ibid., 3, 10) . Atque ut multitudinem credentium demonstraret, intulit: Dominus diluvium inhabitare fecit: et sedebit Dominus rex in aeternum. Rursumque octavo addito sacramento, tricesimum sextum psalmum efficit litteratum, cujus principium est: Noli aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem. Cujus expositio, non praefationis, sed proprii voluminis est. Et ne multa nunc replicemus, usque ad quintum decimum numerum per augmenta succrescens, in quo psalmi graduum sunt, et vas electionis apud Petrum Hierosolymis commoratur, centesimum vicesimum efficit numerum, qui primi in Christum fuere credentes et cum Apostolis coenaculum fidei conscenderunt (Act. V): descenditque super eos Spiritus sanctus (Galat. I). Postque usque ad septimum decimum numerum ordine gradiens, et Evangelicam possidens dignitatem, praecipiente Domino de dextris partibus, centum quinquaginta tres pisces magnos capit,", "candidate_score": 0.655461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_168", "psc_text": "spiritu, de quo scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem (Ps. XL, 1) . Et Paulus Apostolus: Tantum, inquit, ut pauperum memores essemus (Gal. II, 10) . Quodque sequitur: Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commollitis, sive confunditis, manifeste ad principes dicitur Judaeorum. Sed et ad nostros principes referri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et pauperes delinquentes publice arguant atque confundant, divitibus autem pejora peccantibus ne mu quidem facere audeant. Et rapina pauperum in domibus eorum est, quando replent thesauros suos, et Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt, et alienam inopiam, suas suorumque faciunt esse divitias. (Vers. 15.) Et dixit Dominus: pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nulibus oculorum ibant, et plaudebant, et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant. Supra et populum et principes tam propheta", "candidate_score": 0.655217, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_848", "psc_text": "alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii (Osee IX, 5) , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent (Joan. X). Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant (Matth. XXIII). Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia mea, habeo non gloriam mercenarii, sed supplicia peccatoris. Et in comparatione duorum malorum, levius", "candidate_score": 0.654894, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_72_74", "bdc_text": "Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis . Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae . Multi praeterea sacrilegio se polluunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2323", "psc_text": "justitiam et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis (Ps. XLIV, 8) . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige: quia Deus consortes substantiae suae non habet. Et quia erat unctio spiritualis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum; idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempore, quando baptizatus est in Jordane, et Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, et mansit in illo (Joan. I). De quo et hic idem Propheta dicebat: 732 Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis (Isai. XI, 1, 2) . Unde et Salvator cum venisset in Nazareth, in quo nutritus erat postquam baptizatus est in Jordane, ingressus est juxta consuetudinem in die sabbati synagogam eorum.", "candidate_score": 0.654894, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_804", "psc_text": "3; et CXXXIX, 4) , quae peccata sunt varia, et de cogitationum pessimo thesauro in mala opera prorumpunt. Cumque regnaverint in hominibus alienigenis, qui a Deo alieni sunt, statim egrediuntur serpentes pennati; ut non sufficiat eis cogitasse, et fecisse quae mala sunt, nisi patrocinium quoque malorum operum quaesierint, et diversas finxerint haereses. 263 Ego puto serpentes esse pennatos, qui se exaltant et elevant contra scientiam Dei, et ponunt in coelum os suum: vel qui absorbent volucres, hoc est, qui venenato ore singulos quosque volare cupientes, et ad excelsa consurgere, suis faucibus devorant. Et hoc interim de malis. Caeterum qui non contriverunt virgam et jugum percussoris sui, sed cervicem suam Domino subjecerunt, et sunt pauperes spiritu, pascentur, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit (Ps. CXXII, 1) . Et a Domino audient: In pascuis uberrimis pascam eos (Ezech. XXXIV; Joan. X) ; et ingredientur et egredientur, et pascua invenient.", "candidate_score": 0.654589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1068", "psc_text": "duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad credentes: Sperastis, vel sperate in Domino, in saeculis sempiternis, et caetera quae sequuntur. Juxta LXX, ille ingreditur portas Domini, qui custodit justitiam in bonis operibus, et servat sive amplectitur veritatem in fidei veritate, ut per bona opera et fidem perveniat ad pacem, quae omnem sensum exsuperat, et ipsam pacem mereatur accipere; quia credidit in Deum qui aeternis bonorum operum retributor est (Philipp. IV). Unde et in alio loco scribitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus tribuet tibi eam (Eccl. I, 33) . (Vers. 5, 6.) In Domino Deo forti in perpetuum: quia incurvabit habitantes in excelso: civitatem sublimem humiliabit, humiliabit eam usque ad terram: detrahet eam usque ad pulverem. Conculcabit eam pes, pedes pauperis gressus egenorum. LXX: Deus magne", "candidate_score": 0.653855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2333", "psc_text": "possidebunt, et gaudium sempiternum erit super caput eorum. Ego enim sum Dominus, qui diligo justitiam: et odi rapinas ex iniquitate. Aedificatores urbium desertarum et pastores gregum, qui ipsi sunt aratores et vinitores, hoc est, filii peregrinorum, ipsi quoque sunt sacerdotes Dei, ad quos Propheta nunc dicit: Vos autem vocabimini sacerdotes Domini, et ministri Dei nostri, dicetur vobis: haud dubium quin Ecclesiarum principes significet. Vel certe de Apostolis intelligendum est, ut sit ordo: Cum caementarii, 735 pastores, aratores et vinitores de gentibus fuerint Ecclesiis praepositi, vos de quibus dictum est: Reliquiae salvae fient (Rom. IX, 27) . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus (Isai. IV, 9) , vocabimini sacerdotes, et ministri Dei quales erant et filii David. De quibus Scriptura dicit: Filii autem David erant sacerdotes Dei (II Reg. VIII, 18) . Isti fortitudinem gentium comedent, et in divitiis earum admirabiles erunt. Corona", "candidate_score": 0.65367, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_125_127", "bdc_text": "Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 . iubet emere oves etc.", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2295", "psc_text": "fiant, ut Christi glorificetur Ecclesia. De hujuscemodi ovibus Salvator discipulis loquebatur: Ite ad oves perditos domus Israel (Matth. X, 3) . Et iterum: Meae oves meam vocem audiunt (Joan. X, 3) . Et in Ezechiele plenius: Ecce ego quaeram oves meas, et visitabo illas: sicut quaerit pastor gregem suum. Haec dicit Dominus: Perditam quaeram, et errantem reducam, et fractam alligabo, et infirmam confortabo, fortemque custodiam, et pascam eas cum judicio (Ezech. XXXIV, 11, 12) . Et ut nossemus quae essent oves, ponit manifestius: Et scient quia ego sum Dominus Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: et vos o es meae, et oves gregis mei omnes estis, et ego Dominus Deus vester (Ibid., 27, 28) . Si quis ergo in gentibus dives est, salvetur ut camelus, non absque donis, atque muneribus, quo possit verbum Domini praedicare. Si quis simplicitatis ovium et auctoritatis arietum, ascendat vel offeratur", "candidate_score": 0.652261, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_57", "psc_text": "malo, et fac bonum (Ps. XXXVI, 27) . Discite benefacere. Virtus ergo discenda est, nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis erudiatur congruis disciplinis (I Pet. II, 11). Jesus quoque filius Sirach tale quid loquitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus 23 tribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet (Cap. XXVI, 10, sec. LXX) . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. (Vers. 18.) Quaerite judicium, subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare, sed eorum qui prudentes sunt. Denique", "candidate_score": 0.651797, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_130_132", "bdc_text": "Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2578", "psc_text": "LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos amore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita, ego tamen non obliviscar tui (Isai. XLIX, 15) . Quem sensum et illud habet Evangelicum, in quo Dominus loquitur ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis (Deut. XXXII, 11) . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis", "candidate_score": 0.651743, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1831", "psc_text": "ad Deum dicitur: Lux praecepta tua. Et alibi: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos (Ps. XVIII, 9) . Praecipiturque impiis ut confidant in Domino, et peccatis ruentes, illius innitantur et sustententur auxilio. (Vers. 11.) Ecce omnes vos accendentes ignem, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis: de manu mea factum est hoc vobis, in doloribus dormietis. LXX: Ecce omnes vos ignem accenditis, et confortatis flammam; ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis; propter me facta sunt haec vobis. In moerore dormietis. Nihil prodest exhortatio; nec post scelera spes salutis est. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt (Ps. XIII); omnes sibi ignem succendunt, flammamque corroborant. Habent enim in se fenum, ligna, stipulam, spinas, ac tribulos, ac lolium, quae aeterno tradantur incendio. Unde et in Proverbiis scriptum est: In multis lignis viget ignis (Prov. XXV, 21) . Sin autem parvulus ignis grandem materiam comprehendit; grandis", "candidate_score": 0.649891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2313", "psc_text": "mutabuntur: ut nequaquam utilitatis speciem, sed pretium quoque habeant ac decorem. De auro et argento, quid significent in Scripturis sanctis, saepius diximus. Ponam, inquit, principes tuos in pacem, et episcopos tuos in justitiam. Pro quo in Hebraico scriptum est: Ponam visitationem tuam pacem, et praepositos tuos in justitiam. In quo Scripturae sanctae admiranda majestas, quod principes futuros Ecclesiae, episcopos nominavit, quorum omnis visitatio in pace est, et vocabulum dignitatis in justitia: ut nequaquam accipiant personam in judicio, nec audiatur quidpiam iniquum in terra Ecclesiae, neque contritio et infelicitas in terminis ejus. Ubicumque enim iniquitas est, et justitia non servatur, et pax perditur, haec omnia consequentur. Sed pro his, ait, 729 omnibus occupabit salus muros tuos, sive salvator, qui in Hebraico legitur JESUS, quod proprie nomen Domini sonat. Ipse enim fortitudo murorum Ecclesiae, quae habet portas in laude Domini: ut qui ingrediuntur eam, primum discant laudare Dominum, et nomen illius confiteri.", "candidate_score": 0.649723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1228", "psc_text": "3.) . Unde quamvis aliquis sapiens sit et ferventioris ingenii, si non habuerit Dei sapientiam atque doctrinam, dicamus de eo: Nis Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverum qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit eam (Ps. XII, 1 et 2) . Cui nos faciamus simile: Nisi Dominus adjuverit scientiam, in vanum laborat qui se putat esse sapientem. Nisi Dominus omni custodia servaverit cor nostrum, in vanum vigilat qui putat illud sua diligentia posse servari. Perversa est, inquit, haec vestra cogitatio, ut factorem putetis nescire quod fecit, et Creatorem ignorare creaturam suam, quasi si lutum et opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo,", "candidate_score": 0.64933, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2460", "psc_text": "excesserit, Deo perit, et esse desistit, licet sibi subsistat in poenis. (Vers. 4, 5.) Qui habitant in sepulcris, et in delubris idolorum dormiunt: qui comedunt carnem suillam, et jus profanum in vasis suis: qui dicunt, recede a me, non appropinques mihi, quia immundus es. LXX: In sepulcris et in specubus dormiunt propter somnia: qui comedunt carnem suillam et jus hostiarum, profana omnia vasa eorum: qui dicunt, abi longe a me, ne appropinques mihi, quoniam mundus sum. Nihil fuit sacrilegii quod Israel populus praetermitteret, non solum in hortis immolans, et super lateres thura succendens, sed sedens quoque, vel habitans in sepulcris, et in delubris idolorum dormiens, ubi stratis pellibus hostiarum incubare soliti erant, ut somniis futura cognoscerent. Quod in fano Aesculapii usque hodie error celebrat ethnicorum multorumque aliorum, quae non 775 sunt aliud, nisi tumuli mortuorum. Nec hoc erant impietatis fine contenti, sed porcorum quoque carnibus vescebantur, quod lege prohibitum erat,", "candidate_score": 0.648969, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182_184", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi . Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_883", "psc_text": "ut fructum plus afferat (Joan. XV, 2) . Et quae praecisa fuerint, relinquentur avibus montium et bestiis terrae. Avibus, quae juxta viam seminata populantur, et bestiis, quibus traditur anima 288 non confitens Deum, ita ut qui a Domino praecisus fuerit et abjectus, et de corpore illius, quod est Ecclesia separatus, tam in aestate quam in hyeme, hoc est, in prosperis et adversis, volucrum et bestiarum mansio sit. Sicut autem hi qui inutiles sunt et infructuosi in Ecclesia, amputantur et projiciuntur, ne modicum fermentum totam massam corrumpat: sic econtrario fieri potest, ut qui haeretico fuerant errore decepti, et avulsi a Domino atque lacerati, et horribiles ob blasphemiam, frustraque mendacia praestolantes, et conculcati a daemonibus, et a fluviis in partes varias dissipati, cum recordati fuerint Dei sui, et magistros pessimos dereliquerint, offerant munus Domino exercituum, non alibi nisi in monte Sion, et in specula, quod interpretatur Ecclesia. Brevius dicimus, quia in libro", "candidate_score": 0.648825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2467", "psc_text": "zizania, quae pro semine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum 777 Pauli aedificavimus (I. Cor. III), sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet fundamenta montium, et sagittae meae consument eos (Deut. XXXII, 22) . Cujus testimonii sensus est, quod ignis Dei atque vindicta semper ardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos persequatur. Qualis erat et dives ille in Evangelio (Luc. XVI) purpuratus, qui, requiescente Lazaro in sinu Abraham, aeternis torquebatur ardoribus. Terram quoque, id est, carnem nostram, et genimina ejus, id est, carnis desideria, eadem flamma comburet, et fundamenta montium quae se elevant contra scientiam Dei. Ipsos quoque montes Dei jacula disperdent, ut humiliati in poenis, montes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est coram me. Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et", "candidate_score": 0.646693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1220", "psc_text": "enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones vestras (Matth. XXV, 5) . Et iterum: Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me. Frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum (Ibid., 6-9) . In quo notare debemus illud quod plerumque 394 admonuimus, Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idola; sed cor ejus longe est ab eo, quia non recipit Dominum Jesum Christum. Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem.", "candidate_score": 0.646527, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_750", "psc_text": "nec pastores requiescant in ea, qui Christi gregem pascere consueverant: sed e contrario requiescant ibi bestiae, et dracones, et struthiones, et pilosi saltent in ea. Quidquid enim haeretici loquuntur in synagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau. Et sirenae requiescent in delubris voluptatis, quae dulci et mortifero carmine animas pertrahunt in profundum: ut saeviente naufragio, a lupis et canibus devorentur. Prope est ergo et instat quotidie tempus ruinae haereticorum, et non differtur eorum subversio. Miserebitur enim Dominus Jacob, et eliget adhuc de Israel, et requiescere eos faciet super humum suam: adjungetur advena 247 ad eos, et adhaerebit domui Jacob. Et tenebunt eos populi, et adducent eos ad locum suum: et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et in ancillas; et erunt capientes eos qui se ceperant, et subjicient exactores suos. Et erit in die illa cum requiem dederit tibi Deus", "candidate_score": 0.646397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88_90", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala . scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.646388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1772", "psc_text": "Sanctificate eum qui despicit animam suam, qui abominationi est gentium, qui servus est principum. Reges videbunt eum, et consurgent principes, et adorabunt eum propter Dominum: quia fidelis est Sanctus Israel, et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: quod manifeste Christi personae convenit. Ipse enim bonus pastor posuit animam suam pro ovibus suis (Joan. X), et contempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mitteretur. Cui interpretationi Aquila consensit, et ex parte Septuaginta, licet in eo mutaverint sensum, et extenuaverint, quod pro gente, gentes; et pro servo, servos interpretati sunt. Alii vero hoc dici arbitrantur ad gentem Judaeorum,", "candidate_score": 0.64627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_98", "bdc_text": "Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_188", "psc_text": "Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus (Isa. I, 9) . Et nota quod non omnis Israel salvetur, sed reliquiae populi Sion, et residuus in Jerusalem: omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem, quibus et Dominus loquebatur: Gaudete, quoniam nomina vestra scripta sunt in coelis (Luc. X, 20) . 66 Significat autem Apostolos et eos qui per Apostolos crediderunt. (Vers. 4.) Cum abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu combustionis. Tunc salvabuntur reliquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissa, et ille sanguis ablutus, quem super se errans populus imprecatus est: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros (Matth. XXVII, 25) . Unde supra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt (Isa. I, 15, 16) . Et postea eos ad poenitentiam provocans infert:", "candidate_score": 0.645549, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_43", "psc_text": "repulit Deus populum suum? Absit: nam et ego Israelita sum, ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam praescivit (Rom. XI, 1, 2) . Et post paululum: Sic ergo et in isto tempore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt (Ibid., V). Ex quo ostenditur, superiora quae contra Jerusalem et Judam sermo propheticus comminatus est, non ad Babylonicae captivitatis referenda tempus, sed ad ultimam Romanorum, quando in Apostolis salvae factae sunt reliquiae populi Judaeorum; et una die crediderunt tria millia, et altera quinque millia, et in toto orbe Evangelium seminatum est. Pro Domino exercituum, quod nos, secuti Aquilam, in Latinum vertimus, in Hebraeo legitur, Dominus sabaoth, quod LXX interpretes pro locorum qualitate dupliciter transferunt, aut Dominum virtutum, aut Dominum omnipotentem. Et quarendum, utrum de Patre dicatur, an de Filio. Nec dubium quin illud quod in vicesimo tertio [ Al. quarto] psalmo legitur: Attollite portas, principes, vestras,", "candidate_score": 0.644616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2093", "psc_text": "convertere (Psal. VII, 8) . Congregatis autem per Apostolos reliquiis Israel, et in unum redactis gregem his, qui fuerant ante dispersi, omnes bestiae provocantur, ut veniant et devorent Israel, eos videlicet, qui credere noluerunt, de quibus Apostolus: Etenim perveniet super eos finis (Philipp. III) . Et Dominus in Evangelio: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote, quod advenerit ejus consummatio (Luc. XI, 20) . Sive hoc dicendum, quod bestiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi (Ps. LXXIII, 19) : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra (Ad cap. IX) legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis (Jerem. L, 17) . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo", "candidate_score": 0.644207, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_168", "psc_text": "spiritu, de quo scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem (Ps. XL, 1) . Et Paulus Apostolus: Tantum, inquit, ut pauperum memores essemus (Gal. II, 10) . Quodque sequitur: Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commollitis, sive confunditis, manifeste ad principes dicitur Judaeorum. Sed et ad nostros principes referri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et pauperes delinquentes publice arguant atque confundant, divitibus autem pejora peccantibus ne mu quidem facere audeant. Et rapina pauperum in domibus eorum est, quando replent thesauros suos, et Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt, et alienam inopiam, suas suorumque faciunt esse divitias. (Vers. 15.) Et dixit Dominus: pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nulibus oculorum ibant, et plaudebant, et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant. Supra et populum et principes tam propheta", "candidate_score": 0.644119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2295", "psc_text": "fiant, ut Christi glorificetur Ecclesia. De hujuscemodi ovibus Salvator discipulis loquebatur: Ite ad oves perditos domus Israel (Matth. X, 3) . Et iterum: Meae oves meam vocem audiunt (Joan. X, 3) . Et in Ezechiele plenius: Ecce ego quaeram oves meas, et visitabo illas: sicut quaerit pastor gregem suum. Haec dicit Dominus: Perditam quaeram, et errantem reducam, et fractam alligabo, et infirmam confortabo, fortemque custodiam, et pascam eas cum judicio (Ezech. XXXIV, 11, 12) . Et ut nossemus quae essent oves, ponit manifestius: Et scient quia ego sum Dominus Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: et vos o es meae, et oves gregis mei omnes estis, et ego Dominus Deus vester (Ibid., 27, 28) . Si quis ergo in gentibus dives est, salvetur ut camelus, non absque donis, atque muneribus, quo possit verbum Domini praedicare. Si quis simplicitatis ovium et auctoritatis arietum, ascendat vel offeratur", "candidate_score": 0.643154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182_184", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi . Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2536", "psc_text": "per quae omnia demonstratur malorum in bonum commutatio, qui innoxii erunt, antiqua feritate deposita: non foris, sed in monte sancto Domini, hoc est, in Ecclesia, et in confessione ejus montis, a quo vulneratus est princeps Tyri, et qui excisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et implevit orbem (Daniel. II). Interrogemus in hoc loco Judaeos, et omnes qui sub nomine Christiano adhuc paleas comedunt Scripturarum, quae ventilabro Domini a tritico separatae, vento tradentur et flammis, quae beatitudo sit aestimanda, ut in mille annorum regno, in Sion monte, civitate Christi praesentis Jerusalem; et in Templo augustissimo, lupi et agni, leones et boves, serpentes et homines simul comedant, pariterque commorentur? et his [ Al. hi] tantum innoxii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et", "candidate_score": 0.642969, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_72", "bdc_text": "Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2323", "psc_text": "justitiam et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis (Ps. XLIV, 8) . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige: quia Deus consortes substantiae suae non habet. Et quia erat unctio spiritualis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum; idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempore, quando baptizatus est in Jordane, et Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, et mansit in illo (Joan. I). De quo et hic idem Propheta dicebat: 732 Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis (Isai. XI, 1, 2) . Unde et Salvator cum venisset in Nazareth, in quo nutritus erat postquam baptizatus est in Jordane, ingressus est juxta consuetudinem in die sabbati synagogam eorum.", "candidate_score": 0.642705, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182_184", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi . Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2537", "psc_text": "leones et boves, serpentes et homines simul comedant, pariterque commorentur? et his [ Al. hi] tantum innoxii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et Aegyptiae vastitas solitudinis, quae venenatorum animantium fertilis est, et pro summa felicitate civitas sancta non solum hominum, sed et bestiarum atque serpentium erit habitaculum, ut juxta superiorem prophetiam, habitet lupus cum agno, et pardus cum haedo, vitulus et leo, et oves cum ursis simul 798 morentur (Isai. XI); et puer parvulus regat eos, et infans ab ubere mittat manum in foramen aspidis, et in caverna sua interficiat regulum. Causaque sit tantae felicitatis, quia repleta est omnis terra scientia Domini. (Cap. LXVI--Vers. 1.) Haec dicit Dominus: Coelum sedes mea, et terra scabellum pedum meorum. Quae est ista domus quam aedificabitis mihi,", "candidate_score": 0.641848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2553", "psc_text": "autem confundentur. LXX: Audite verbum Domini, qui tremitis sermonem ejus. Dicite fratribus vestris, qui oderunt vos, et abominantur ut nomen glorificetur Domini: et appareat in laetitia eorum: et illi confundentur [Al. confundantur ]. De quibus ante jam dixerat: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? ipsis praecipit ut, contemptis victimis Judaeorum, et omni Scribarum ac Pharisaeorum tumore despecto, transeant ad ejus cultum, quem vocantem illi audire noluerunt, atque contempserunt, et fecerunt malum in conspectu ejus. Nec hoc praeceptorum fine contentus est, sed imperat eis mandatum Evangelii (Luc. VI), ut diligant inimicos suos, benefaciant his qui oderunt se, et orent pro persecutoribus suis, et imitentur clementiam Patris, qui oriri facit solem suum super justos et injustos: Ut videntes, inquit, opera vestra, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Quod post generalem intelligentiam specialiter Apostolis praecipitur et apostolicis viris, ut diligant Judaeos persecutores", "candidate_score": 0.641525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1891", "psc_text": "Quae pars fideli cum infidele? Quis consensus templo Dei cum idolis (I Cor. VI, 14, 15) ? Quae quidem, ut exponere coepimus, et ad animae statum universa referuntur. Quod si per poenitentiam pristinum robur receperit, vocetur habitaculum Sancti, et fiat Templum Dei, et nequaquam 601 per eam incircumcisus et immundus λογισμὸς transeat. De quibus dictum est: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo (Ps. XVIII, 13, 14). Omnia autem quae promittuntur Sion et Jerusalem, non ut Judaei somniant ad lapides illius et cineres favillasque dicuntur, ut instauretur in pristinum statum: sed ad populum Jerusalem, qui occidit Prophetas, et lapidavit eos, qui ad se missi erant (Matth. XXIII), et ad extremum etiam in Dei filium misit manus. Qui corruens in passione Christi, in resurrectione illius suscitatus est: quando multa millia crediderunt de Judaeis,", "candidate_score": 0.640966, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_181_183", "bdc_text": "Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_484", "psc_text": "mittet. Non nocebunt, et non occident in universo monte sancto meo, quia repleta est terra scientia Domini: sicut aquae maris operientes. Haec quoque Judaei et nostri judaizantes juxta litteram futura contendunt, ut in claritate Christi, quem putant in fine mundi esse venturum, omnes bestiae 159 redigantur in mansuetudinem, et pristina feritate deposita, lupus et agnus pascantur simul, et caetera cum caeteris, quae nunc videmus sibi esse contraria. Quos interrogare debemus, si omnia praesentis loci sic accipiuntur, ut scripta sunt, et nihil refertur ad intelligentiam spiritalem, juxta illud Apostoli, qui ait: Benedictus Deus, et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spiritali in coelestibus in Christo (II Cor., I, 3) , ergo et radix, et virga, et flos non referantur ad sensum: terraque percussa verbo Dei, et interfectus impius spiritu labiorum ejus, sic intelligantur, ut scripta sunt: et docere cogantur, quomodo rebus incorporeis, justitia, et veritate, renes", "candidate_score": 0.640364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2211", "psc_text": "et dabit tibi Dominus requiem semper, et eris quasi hortus irriguus, et caetera; sed aedificabuntur in te quae longo tempore deserta fuerant; et in multis generationibus permansura aedium tuarum fundamenta jacientur: ita ut vel tu ipse voceris aedificator sepium atque maceriarum, vel oriatur in te qui sit aedificator sepium, et avertat semitas in quietem, sive juxta Septuaginta, calles in medio faciat conquiescere. Haec Judaei et amici tantum occidentis litterae, ad instaurationem referunt urbium Palaestinae. Et vel facta sub Zorobabel et Ezra, et Neemia, vel in ultimo tempore futura contendunt: et ad instaurationem Jerusalem et in circuitu civitatum altissima 698 fundamenta jacienda, et tam excelsos muros aedificandos, ut nullus hostium possit intrare, et omnium in eas inimicorum prohibeatur ingressus. Nos autem sequentes coeptae explanationis ordinem, quae deserta fuerant in Judaeis, dicimus aedificari in Ecclesia, non ad breve tempus, sed in perpetuum, et fundamenta illius ex utroque populo, id est, in duabus", "candidate_score": 0.640342, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_66_68", "bdc_text": "An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1302", "psc_text": "Ipse enim loquitur in Evangelio (Luc. XII, 49): Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat! Rursus in alio psalmo legitur: Vox Domini intercidentis flammam ignis (Ps. XXVIII, 7) , ut quidquid in muodo est foeni, lignorum, et stipulae, rapiens flamma consumat. Unde et Deus ignis dicitur esse consumens (Deut. IV). Quodque infertur: Ira furoris ejus quasi ignis devorabit, plerique nostrorum iram furoris Domini diabolum interpretantur, cui tradimur ad puniendum, qui juxta librum Samuelis commovit David, ut numeraret populum Dei (II Reg. XXIV). Et Apostolus loquitur: tradere hujuscemodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat (I Cor. V, 5) . Hic autem ipse furor, et ita furoris Domini nihil suo faciet arbitrio, sed quod sibi fuerit imperatum. Unde sequitur: Eloquium labiorum ejus, eloquium irae plenum. Spiritus quoque ejus quasi aqua in valle, trahens veniet usque ad collum, ut supplicia super peccatores faciat redundare. Qui dividetur pro qualitate", "candidate_score": 0.639744, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_126_128", "bdc_text": "Ezrae 7 . iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_745", "psc_text": "Non enim ponet ibi, postquam in pristina gloria esse desierit, Arabs tentoria sua, qui interpretatur occidentalis et vespertinus; ut in ea cupiat habitare, quam viderit esse desertam. Arabs autem in praesenti loco in bonam partem accipitur: quod semper tendat ad finem, et oblitus praeteritorum, extendat se in priora. Nec pastores requiescent ibi, qui mansuetissimum Domini gregem in Jerusalem solent pascere; sed e contrario requiescent ibi bestiae, quas detestatur Psalmista, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi (Ps. LXXIII, 19) . Pro quibus Aquila, et Symmachus, et Theodotio, ipsum verbum Hebraicum posuerunt SIIM ( ). Et implebuntur domus eorum, hoc est Babyloniorum, juxta LXX et Theodotionem ἤχου, id est, sonitu et clamoribus; juxta Aquilam, typhonibus, quos nos in dracones vertimus; juxta Symmachum OIIM ( ), quod verbum in Hebraico continetur. Et habitabunt ibi struthiones, animal semper solitudines appetens, de quo in Job plenius scribitur: qui cum pennas habere videatur, tamen de", "candidate_score": 0.639117, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_175", "psc_text": "habet aures audiendi audiat (Luc. VIII, 18) : et annulos, quibus signamur ad Domini militiam, quem Deus signavit Pater. Unde dicitur ad principem Tyri: Tu es signaculum similitudinis (Ezech. XXVIII, 12) . Filius quoque prodigus cum stola recepit annulum (Luc. XV), et calceamenta, et gemmas in fronte pendentes, quibus nostra ora decorantur. De cujus capitis ornamento, et in psalmo legimus: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron (Ps. CXXXII, 1) . Quae omnia licet LXX Interpretes, Aquila, et Symmachus, ac Theodolio diversis modis interpretentur, nos ut potuimus vel de Hebraeo, vel de ipsorum translatione texuimus: nec volumus diutius in singulis immorari, 62 ne frivola sit expositio, et prudenti lectori fastidium faciat. (Vers. 22.) Et mutatoria, et pallia, et linteamina. Pro linteamina, LXX perspicua laconica, interpretati sunt: volentes tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, qui fuerunt ad bella promptissimi, et austerioris vitae, corpora tegebantur: quamquam Laconica, nec Hebraicum habeat,", "candidate_score": 0.637555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_181_183", "bdc_text": "Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2536", "psc_text": "per quae omnia demonstratur malorum in bonum commutatio, qui innoxii erunt, antiqua feritate deposita: non foris, sed in monte sancto Domini, hoc est, in Ecclesia, et in confessione ejus montis, a quo vulneratus est princeps Tyri, et qui excisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et implevit orbem (Daniel. II). Interrogemus in hoc loco Judaeos, et omnes qui sub nomine Christiano adhuc paleas comedunt Scripturarum, quae ventilabro Domini a tritico separatae, vento tradentur et flammis, quae beatitudo sit aestimanda, ut in mille annorum regno, in Sion monte, civitate Christi praesentis Jerusalem; et in Templo augustissimo, lupi et agni, leones et boves, serpentes et homines simul comedant, pariterque commorentur? et his [ Al. hi] tantum innoxii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et", "candidate_score": 0.636412, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_174", "psc_text": "quae ad pectus usque pendentes, intelligentiam, ac principale ( ἡγεμονικόν) mentis in corde demonstrant. Et monilia, quae uno sermone omnia ornamenta significant: et armillarum bona opera; quales Rebecca accepit in sponsalibus (Gen. XXIV): et mitras, capitis ornamenta, discriminalia, ut judicium habeat singulorum: et periscelidas, quibus noster gressus ornatur, ut audiamus: Pes tuus non offendet (Ps. XC); et: Eruet pedes meos a lapsu (Ps. LV) ; et murenulas, quae auri atque argenti texuntur virgulis, sensu videlicet, et sermonibus Scripturarum: et olfactoriola, ut Christi bonus odor simus (II Cor. II, 15); et inaures, ne audiamus judicium sanguinis, sed Domini verba dicentis: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. VIII, 18) : et annulos, quibus signamur ad Domini militiam, quem Deus signavit Pater. Unde dicitur ad principem Tyri: Tu es signaculum similitudinis (Ezech. XXVIII, 12) . Filius quoque prodigus cum stola recepit annulum (Luc. XV), et calceamenta, et gemmas in fronte pendentes, quibus nostra", "candidate_score": 0.635898, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1988", "psc_text": "recordaberis amplius. Quia dominabitur tui qui fecit te, Dominus exercituum nomen ejus: et redemptor tuus Sanctus Israel, Deus omnis terrae vocabitur. LXX: Noli timere, quia confusa es: neque confundaris, quia exprobratum tibi est: confusionem enim aeternam oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae, memor non eris: quia Dominus qui fecit te, Dominus sabaoth nomen ei: et qui eruit te, Deus Israel, omnis terrae vocabitur. Oritur quaestio, quomodo si ad Ecclesiam dicitur de gentibus congregatam: Laetare, sterilis, quae non paris; et: Plures filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, quod scilicet virum non habuerit, quae postea plures fecit filios, et illa in sterilitatem versa sit, quae prius habebat virum: quomodo nunc dicatur ad eam, quae virum non habuit: Viduitatis tuae non recordaberis amplius, et confusionis adolescentiae tuae oblivisceris. Ex quo intelligi volunt Judaei, omnia quae dicuntur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum", "candidate_score": 0.635686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_708", "psc_text": "intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibus omnibus, nostrorum esse temporum sacramenta non dubito: ita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari (I Cor. IX). Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: 234 ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus (I Tim. VI). Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut", "candidate_score": 0.634684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76_78", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum . Caeterum Lexilla deut 7 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1988", "psc_text": "recordaberis amplius. Quia dominabitur tui qui fecit te, Dominus exercituum nomen ejus: et redemptor tuus Sanctus Israel, Deus omnis terrae vocabitur. LXX: Noli timere, quia confusa es: neque confundaris, quia exprobratum tibi est: confusionem enim aeternam oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae, memor non eris: quia Dominus qui fecit te, Dominus sabaoth nomen ei: et qui eruit te, Deus Israel, omnis terrae vocabitur. Oritur quaestio, quomodo si ad Ecclesiam dicitur de gentibus congregatam: Laetare, sterilis, quae non paris; et: Plures filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, quod scilicet virum non habuerit, quae postea plures fecit filios, et illa in sterilitatem versa sit, quae prius habebat virum: quomodo nunc dicatur ad eam, quae virum non habuit: Viduitatis tuae non recordaberis amplius, et confusionis adolescentiae tuae oblivisceris. Ex quo intelligi volunt Judaei, omnia quae dicuntur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum", "candidate_score": 0.634441, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_133", "bdc_text": "Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_454", "psc_text": "Judaeis esse salvatos [ Al. salvandos]. Abbreviatus autem atque perfectus sermo Evangelicus est, qui pro cunctis laciniosae Legis caeremoniis, dedit praeceptum brevissimum dilectionis et fidei, ut quod nobis fieri noluerimus, ne fecerimus alteri. Unde et Dominus in Evangelio: In his, inquit, duobus mandatis pendet omnis Lex et Prophetae (Matth. XXII, 40) . Nonnulli hoc capitulum ad illa tempora referunt, quando sub Zorobabel filio Salatiel, et Jesu filio Josedec, et Esdra, et Neemia quaedam pars populi reversa est in Judaeam. Quibus respondebimus, 150 non eos servare ordinem historiae, maxime cum ea quae sequuntur, non adversum Babylonios, quorum rex Nabuchodonosor fuit, sed adversum Sennacherib regem dicantur Assyriorum. (Vers. 24 seqq.) Propter hoc haec dicit Dominus Deus exercituum: Noli timere, populus meus habitator Sion ab Assur, in virga percutiet te, et baculum suum levabit super te in via Aegypti. Adhuc enim paululum modicumque, et consummabitur indignatio mea, et furor meus super scelus eorum.", "candidate_score": 0.633633, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2235", "psc_text": "erit in vestimentum, nec operientur operibus suis. Qui Antichristi praestolantur adventum, nec possunt dicere: A timore tuo, Domine, concepimus, et parturivimus et peperimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram (Isai. XXVI, 18) , recte concipiunt dolorem, et parturiunt iniquitatem: ut quem multo labore perquirunt, in iniquitate suscipiant; de quorum scriptum est patre: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem (Ps. VII, 15) . Isti frangunt atque disrumpunt ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio dicitur: Serpentes, genimina viperarum (Matth. III, 7) . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. 705 Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, aniles fabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietur,", "candidate_score": 0.633451, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_4", "psc_text": "David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment (I Tim. I, 7) : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam (Prov. XVI, 23) , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei; et de Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior es Daniele (Ezech. XXVIII, 3)? et David sapiens erat qui gloriabatur in Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi (Ps. L, 8) , quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium quid dicerent, ignorabant? Legimus et", "candidate_score": 0.632473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_173", "psc_text": "calceamenta? Illa de quibus Apostolus scribit ad Ephesios: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis (Eph. VI, 15) . Quae calceamenta animae perditurae sunt, quando extento collo ambulaverint, et pedibus traxerint vestimenta, et pro munditia matronali, terrae verrent spurcitiam. (Vers. 18-21.) Et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos et gemmas in fronte pendentes. Describit monilia feminarum, et per haec insignia civitatum: vel juxta anagogen variarum ornamenta virtutum. Habent mulieres in lunae similitudinem bullulas dependentes, quas nos ad Ecclesiae ornamenta transferimus, quae illuminatur sole justitiae. Torques quoque, quae ad pectus usque pendentes, intelligentiam, ac principale ( ἡγεμονικόν) mentis in corde demonstrant. Et monilia, quae uno sermone omnia ornamenta significant: et armillarum bona opera; quales Rebecca accepit in sponsalibus (Gen. XXIV): et mitras, capitis ornamenta, discriminalia, ut judicium habeat singulorum: et periscelidas, quibus noster gressus ornatur, ut audiamus:", "candidate_score": 0.631559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1956", "psc_text": "iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum 620 intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Et, omnes sicut oves erravimus, unusquisque in via sua declinavit (Job. XXV) : nisi de illo, qui peccata nostra portavit, et pro nobis dolet, et vulneratus est pro iniquitatibus nostris, et afflictus est propter scelera nostra, cujus livore sanati sumus. Super quo et princeps Apostolorum Petrus hoc testimonium edisserens, ait: In hoc enim vocati estis, quia et Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ipsius. Qui cum malediceretur, non maledicebat: et cum pateretur, non comminabatur (I Petr. II, 21 et seqq.) . Dominus autem voluit mundare eum a plaga, quam lancea militis percussus acceperat. Sive conterere eum", "candidate_score": 0.631052, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2209", "psc_text": "rursum scriptum est, Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur (Ps. XXXIII, 21) . Econtrario, qui peccator est, et animae robur perdidit atque virtutem, plangit, et loquitur: Dissipata sunt ossa nostra secus infernum (Ps. CXL, 7) . Neque enim possumus credere quod ossa peccatorum non in inferno sint, sed juxta infernum. Et fama bona impinguat ossa (Prov. XV, 30), quae ad corporis saginam non pertinet. Sequitur: Et eris, sive erit, id est, aut tu, aut anima tua, sicut hortus irriguus: de quo scriptum est: Fons egrediebatur, et irrigabat omnem faciem paradisi (Genes. II, 6) , pro quo in Hebraico hortus legitur. Quem fontem non alium possumus dicere, nisi eum cui dicitur, Apud te est fons vitae (Ps. XXXV, 10) : qui indesinenter rigat Ecclesiam suam, et cunctorum corda credentium. (Vers. 12.) Et aedificabuntur in te deserta saeculorum: fundamenta generationis et generationis suscitabis: et vocabitur [Vulg. et vocaberis]", "candidate_score": 0.629578, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_181_183", "bdc_text": "Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_485", "psc_text": "nos in omni benedictione spiritali in coelestibus in Christo (II Cor., I, 3) , ergo et radix, et virga, et flos non referantur ad sensum: terraque percussa verbo Dei, et interfectus impius spiritu labiorum ejus, sic intelligantur, ut scripta sunt: et docere cogantur, quomodo rebus incorporeis, justitia, et veritate, renes Domini circumdentur? Sed et hoc eos interrogemus, quid dignum sit Domini majestate, ut lupus et agnus pascantur simul, et pardus cum haedo accubet, et leo paleas comedat, et puer parvulus mittat manum suam in foramine aspidum? nisi forte juxta fabulas poetarum, aureum nobis Saturni saeculum restituent, in quo lupi et agni pascentur simul, et mulso vino plena current flumina, et de foliis arborum stillabunt mella dulcissima, lacteisque fontibus omnia complebuntur. Quod si responderint pro beatitudine temporum haec futura, ut absque cujusquam noxa, homines bonis omnibus perfruantur, audiant a nobis, nihil esse bonum nisi virtutem, et nihil malum nisi vitium, dicente", "candidate_score": 0.628685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_779", "psc_text": "18, 19.) Omnes reges gentium universi dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut sanies: pollutus, involutus cum interfectis, et confossis gladio, qui descendunt ad lapides laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas (Deut. XXXII), qui concussi sunt a Nabuchodonosor, et tamen non subversi, quorum nequaquam regnat peccatum; sed quia cor eorum in manu Dei erat, minime corruerunt. Etenim Salvator, quomodo Deus deorum appellatur, sic Dominus dominantium, et rex regum. Isti igitur reges universi requieverunt in gloria sua, unusquisque in domo sua. Diversae quippe apud Patrem sunt mansiones (Joan. XIV): et pro varietate virtutum, habitationum differentiae. Porro Nabuchodonosor projectus est de sepulcro suo, nec in morte a cruciatibus conquievit. Projectus est", "candidate_score": 0.628392, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_181_183", "bdc_text": "Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus . Iul his saginantur lupi et vete , ociosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_490", "psc_text": "hoc est, in ipsius Satanae habitaculum, et inde eum extrahit. Unde et Apostolis potestas data est, ut calcarent super serpentes, et scorpiones, et super omnem fortitudinem inimici (Luc. X). Nocere autem et occidere nequaquam poterunt venenata prius animalia eos qui habitaverint in monte sancto Dei, quod interpretatur Ecclesia, de quo in Evangelio dicitur: Non potest civitas abscondi super montem posita (Mat. V, 14) . At ne hoc putemus dici de monte Sion juxta Hebraeorum errorem, sequenti versiculo Evangelicae praedicationis 161 sacramenta monstrantur: Quia repleta est terra scientia Domini: hoc est illud quod supra dicebatur obscurius: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit; et juxta consuetudinem suam prophetalia in fine verba panduntur: Sicut aquae, inquit, maris operientes. Quomodo aquae maris operiunt profunda maris, hoc est, terram quae operta est fluctibus, sic scientia Domini omnis terra complebitur. Quam diversorum prius morum conjunctionem etiam beatus Apostolus Petrus in vase linteo (Act.", "candidate_score": 0.627534, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_200", "bdc_text": "Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_982", "psc_text": "et memoria appellandum est? Propterea autem tibi dico, quod in excisione sepulcri non debeas laborare, quia transferet Dominus sacerdotium tuum; sicut transferri solet GEBER ( ), quod omnes virum interpretati sunt. Hebraeus autem qui nos in veteris Instrumenti lectione erudivit, gallum gallinaceum transtulit. Sicut, inquit, gallus gallinaceus humero portitoris de alio loco transfertur ad alium, sic te Dominus de loco tuo leviter asportabit. Et qui quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in auri lamina, in qua erat scriptum nomen Dei (Exod. XXVIII), coronaberis tribulatione et angustia. Et quomodo si sphaera mittatur in declivi loco atque spatioso, stare non potest, sed in immensum volvitur: sic omnis populus tuus in orbis terminos dispergetur. 319 Ibique morieris cum littera tua, et omnis gloria tua, et currus quibus inclytus antea ferebaris; et domus Dei splendor vertetur in ignominiam. Auferet enim te Dominus de statione tua, et de ministerio tuo, hoc est, caeremoniis victimarum, ut", "candidate_score": 0.627002, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_77", "bdc_text": "Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2539", "psc_text": "usus est Stephanus primus martyr in Christo adversum Judaicam contentionem (Act. VII). Salomon aedificavit ei domum, haud dubium quin Deo; sed non in manufactis excelsus habitat, sicut Propheta ait: Coelum mihi thronus est: terra autem scabellum pedum meorum. Et Paulus in eodem volumine: Deus qui fecit mundum, et qui in eo sunt, nequaquam in templis manufactis habitat (Act. XVII, 24) . Si enim instar sedentis in solio atque regnantis, coelum thronus ejus est, et terra scabellum pedum illius, quomodo parvo claudetur loco, qui complet omnia, et in quo sunt omnia? Unde et Moyses: Ne dicas, inquit, in corde tuo, Longe est: Deus enim in coelo sursum, et super terram deorsum: et non est alius praeter eum Deus (Deut. IV, 39) . Et Psalmista: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, illic es: si ad inferna descendero, ades (Psal. CXXXVIII, 7) . Cui", "candidate_score": 0.625947, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2075", "psc_text": "Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus 656 suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem pertinent, et ad omne opus servile non moveat. Qui enim facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII). Nos autem in libertatem vocati sumus, qua libertate donavit nos Christus (Galat. IV), ut nequaquam operemur cibum, qui perit; sed adhaerentes Domino, dicamus cum Propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Ps. LXXII, 28) . Efficiamur cum eo unus spiritus, impleamusque sabbata dedicata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quibus Apostoli non erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos,", "candidate_score": 0.622246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2088", "psc_text": "De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore (juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam) gentes plurimae confluent (Isai. II, Mich. IV). Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judaeae terrae arctabatur angustiis. (Vers. 8, 9.) Holocausta eorum et victimae eorum placebunt mihi super altare meum: quia domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis, ait Dominus Deus, qui congregat dispersos Israel: adhuc congregabo ad eum congregatos ejus: Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, universae bestiae saltus. LXX: Holocaustomata eorum et victimae erunt acceptabiles super altare 660 meum. Domus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis gentibus, dixit Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite,", "candidate_score": 0.613096, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_323", "psc_text": ": Non tentabis Dominum Deum tuum (Deut. VI, 16) , et hoc contra diabolum Salvator usus sit testimonio (Matth. IV): tamen jussus ut peteret, obedientia debuit explere praeceptum, praesertim cum et Gedeon et Manue signum petierint et acceperint (Judic. VI et XIII). Quamquam juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, in quo scriptum est ULO ENASSE ADONAI ( ), et omnes similiter transtulerunt, non tentabo Dominum, possit legi, non exaltabo Dominum. Sciebat enim rex impius quod si signum peteret, accepturus esset, et glorificaretur Dominus. Ergo quasi idolorum cultor, qui in omnibus angulis platearum et in montibus lucisque nemorosis aras constituerat, et pro Levitis habebat fanaticos; non vult signum petere quod praeceptum est. (Vers. 13.) Et dixit, audite ergo, domus David: Numquid parum vobis est molestos esse hominibus, quia molesti estis et Deo meo? Quis est iste qui dixit: Audite ergo, domus David? Nequaquam Deus qui supra ad Achaz dixerat: Pete tibi signum a", "candidate_score": 0.612301, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2506", "psc_text": "cor eorum. Erit enim coelum novum, et terra nova: et non recordabuntur priorum, et non veniet super cor eorum; sed gaudium et exsultationem invenient in ea. Causa laetitiae et confessionis Dei veri est, quia aeterna angustiarum priorum succedet oblivio, ut nequaquam idolorum meminerint et erroris pristini, sed ad lucem de tenebris transeant, ut aeterna beatitudine perfruantur. Obliviscentur enim pristina mala, non oblivione memoriae, sed bonorum successione, juxta illud quod scriptum est: In die bona oblivio malorum (Eccles. XI, 27) . Et alibi: Afflictio horae oblivionem facit deliciarum (Ibid., 29) : eo quod in angustiis constituti, nequaquam voluptatibus pristinis, juxta errorem, Epicuri animo perfruantur. Licet possit et hoc dici, quod in coelo novo, et in terra nova, omnis conversationis pristinae memoria deleatur: ne hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio: Coelum et terra transibunt (Matth.", "candidate_score": 0.610851, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_66", "bdc_text": "An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_103", "psc_text": "Quia tanta fecerunt, non parcam eis, nec tam innumerabilia peccata dimittam. Si Propheta, sic sentiendum: ne ergo dimittas eis, qui tanta scelera perpetrarunt. Quod si de Romanis intelligimus, verior interpretatio est: qui subvertentes templum Dei, non eum adoraverunt, qui victoriam praebuit, sed idola manuum suarum. Sin autem de Judaeis, Prophetae truculenta sententia est, ut contra populum suum orare videatur, cui supra dixerat: Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine Domini. (Vers. 10.) Ingredere in petram: abscondere in fossa humo a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus. Ego quidem populum cohortatus sum, dicens. Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine Domini. 38 Sed quia projecit Dominus populum Jacob: projecit autem, quia aut fecit, aut passus est, quae supra exposuimus; ideo praenuntio vobis quae ventura sint mala, et hortor ut ingrediamini petras, et abscondamini in speluncis a facie Babylonii vel Romani exercitus, quando omnia vastabuntur, juxta illud quod in Evangelio", "candidate_score": 0.610067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2578", "psc_text": "LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos amore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita, ego tamen non obliviscar tui (Isai. XLIX, 15) . Quem sensum et illud habet Evangelicum, in quo Dominus loquitur ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis (Deut. XXXII, 11) . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis", "candidate_score": 0.609885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_68", "psc_text": "currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas (Ps. XLIX, 18) . Omnes diligunt munera, sequuntur retributiones. In catalogo vitiorum numerantur etiam hi qui diligunt munera. Non dixit, qui accipiunt: hoc enim saepe necessitate fit; sed qui non putant amicos, nisi a quibus dona perceperint: nec os considerant amicorum, sed manus: et eos sanctos judicant, quorum exhauriunt marsupium: de quibus et Ecclesiastes loquitur: Qui diligit pecuniam, non implebitur pecunia (Eccles. V, 9) . Istiusmodi sequuntur retributiones, ut laudent eos a quibus aliquid acceperint, vel certe nulli quidpiam tribuant, nisi a quo se recepturos putaverint. Pro retributionibus, Symmachus, vicissitudines, vel ultiones, interpretatus est, ut hi quoque in culpa sint, qui reddunt malum pro malo, et dentem pro dente, oculum pro oculo (Exod. XXI); et non imitantur illud Davidicum: Si reddidi retribuentibus mihi mala (Psal. VII, 5) ; et Jeremiae de justo dicentis: Dabit percutienti se maxillam suam, saturabitur opprobriis (Thren.", "candidate_score": 0.608228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_211_213", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus . S. D . deditissimus Heinrychus Bullingerus ecclesiae senior , Tiguri stuer.", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1509", "psc_text": "timere: dic civitatibus Juda, Synagogis videlicet et populis Judaeorum, de quibus Dominus loquebatur: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 24) . Et Paulus apostolus: Vobis, inquit, oportebat annuntiari primum verbum Dei (Act. XIII, 46). Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate venientem. Et fortitudo ejus dominabitur, qui prius formam servi acceperat, factus Patri obediens usque ad mortem (Philipp. III). Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram eo (Isa. XL, et LXII) . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum (Matth. XVI, 17) . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt", "candidate_score": 0.60741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2579", "psc_text": "nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis (Deut. XXXII, 11) . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis locis nidos collocant, ne coluber fetus violet. Amethisten quoque inter pullos ejus lapidem reperiri, quo omnia 811 venena superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aquilis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua scribit Apostolus: Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater omnium nostrum (Galat. IV, 26) . Cujus consolationis lacte", "candidate_score": 0.603723, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf021", "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte", "max_score": 0.711617, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_284", "psc_text": "harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. 57. Hoc autem loco vehementer cavendum est, ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli (Matth. IV, 11), tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit (Joan. XII, 6). Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: « De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem", "candidate_score": 0.711617, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_274", "psc_text": "54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit (Act. XX, 34). De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » (II Cor. XI, 12). Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, permissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id", "candidate_score": 0.708863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_284", "psc_text": "harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. 57. Hoc autem loco vehementer cavendum est, ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli (Matth. IV, 11), tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit (Joan. XII, 6). Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: « De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem", "candidate_score": 0.700508, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_19_21", "bdc_text": "Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_284", "psc_text": "harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. 57. Hoc autem loco vehementer cavendum est, ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli (Matth. IV, 11), tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit (Joan. XII, 6). Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: « De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem", "candidate_score": 0.686413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_334", "psc_text": "nix calida sit. Sic potest fieri ut qui malus fuit, non sit malus; non tamen fieri potest ut malus bene faciat. Qui etiamsi aliquando utilis est, non hoc ipse facit, sed fit de illo, divina providentia procurante, sicut de Pharisaeis dictum est, « Quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite. » Hoc ipsum quod bona dicebant, et ea quae dicebant, utiliter audiebantur et fiebant, non erat illorum: Super cathedram enim, inquit, Moysi sedent (Id. XXIII, 3, 2) . Per divinam ergo providentiam legem Dei praedicantes, possent esse audientibus utiles, cum sibi non essent. De talibus alio loco per prophetam dictum est, « Seminastis triticum, et spinas metetis (Jerem. XII, 13): quia bona praecipiunt, et mala faciunt. Non ergo qui eos audiebant et faciebant quae ab eis dicebantur, de spinis legebant uvas; sed per spinas de vite legebant uvas: tanquam si manum aliquis per sepem mittat, aut certe de vite,", "candidate_score": 0.678508, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_274", "psc_text": "54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit (Act. XX, 34). De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » (II Cor. XI, 12). Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, permissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id", "candidate_score": 0.675569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_276", "psc_text": "deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horum usus sum. » Hinc ostendit permissum esse, non jussum; alioquin contra praeceptum Domini fecisse tenebitur. Deinde sequitur, et dicit: « Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est mihi magis mori, quam gloriam meam quisquam inanem faciat. » Hoc dixit, quia jam statuerat, propter quosdam occasionem quaerentes, manibus suis victum transigere. Si enim evangelizavero, inquit, non est mihi gloria: id est, si evangelizavero, ut ista fiant in me, id est, si propterea evangelizavero, ut ad illa perveniam, et finem Evangelii in cibo et potu et vestitu collocavero. Sed quare non est ei gloria? Necessitas enim, inquit, mihi incumbit; id est, ut ideo evangelizem, quia unde vivam non habeo, aut ut acquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum: sic enim jam necessitas erit in Evangelio, non voluntas. Vae enim mihi est,", "candidate_score": 0.671249, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_334", "psc_text": "nix calida sit. Sic potest fieri ut qui malus fuit, non sit malus; non tamen fieri potest ut malus bene faciat. Qui etiamsi aliquando utilis est, non hoc ipse facit, sed fit de illo, divina providentia procurante, sicut de Pharisaeis dictum est, « Quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite. » Hoc ipsum quod bona dicebant, et ea quae dicebant, utiliter audiebantur et fiebant, non erat illorum: Super cathedram enim, inquit, Moysi sedent (Id. XXIII, 3, 2) . Per divinam ergo providentiam legem Dei praedicantes, possent esse audientibus utiles, cum sibi non essent. De talibus alio loco per prophetam dictum est, « Seminastis triticum, et spinas metetis (Jerem. XII, 13): quia bona praecipiunt, et mala faciunt. Non ergo qui eos audiebant et faciebant quae ab eis dicebantur, de spinis legebant uvas; sed per spinas de vite legebant uvas: tanquam si manum aliquis per sepem mittat, aut certe de vite,", "candidate_score": 0.665657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_284", "psc_text": "harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. 57. Hoc autem loco vehementer cavendum est, ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli (Matth. IV, 11), tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit (Joan. XII, 6). Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: « De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem", "candidate_score": 0.663918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_93", "psc_text": "Si ergo non praecipit ex Domini persona, sed ex sua persona monet, ita est hoc bonum, ut si quis aliter fecerit, non sit praecepti transgressor: sicut de virginibus paulo post dicit, praeceptum Domini se non habere, consilium autem dare; atque ita laudat virginitatem, ut arripiat eam qui voluerit, non tamen ut si non fecerit, contra praeceptum fecisse judicetur. Aliud enim est quod jubetur, aliud quod monetur, aliud quod ignoscitur. Jubetur mulier a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam aut viro suo reconciliari: aliter ergo non licet facere. Monetur autem vir fidelis, si habet uxorem infidelem consentientem secum habitare, non eam dimittere: licet ergo et dimittere; quia non est praeceptum Domini, ne dimittat, sed consilium Apostoli: sicut monetur virgo non nubere; sed si nupserit, consilium quidem non tenebit, sed contra praeceptum non faciet. Ignoscitur cum dicitur, Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium. Quapropter, si licet ut dimittatur", "candidate_score": 0.658576, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_274", "psc_text": "54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit (Act. XX, 34). De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » (II Cor. XI, 12). Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, permissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id", "candidate_score": 0.657642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_147_149", "bdc_text": "et Heliodorus in libro Machab. 3 . gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_141", "psc_text": "nec resuscitati sunt, sed sepulti (Id. V, 1-10). 65. Sed si huic libro haeretici qui adversantur Veteri Testamento, nolunt credere, Paulum apostolum quem nobiscum legunt, intueantur dicentem de quodam peccatore quem tradidit satanae in interitum carnis, ut anima salva sit (I Cor. V, 5) . Et si nolunt hic mortem intelligere (fortasse enim incertum est), quamlibet vindictam per satanam factam ab Apostolo fateantur: quod non eum odio, sed amore fecisse manifestat illud adjectum, ut anima salva sit. Aut in illis libris quibus ipsi magnam tribuunt auctoritatem, animadvertant quod dicimus, ubi scriptum est apostolum Thomam imprecatum cuidam, a quo palma percussus esset, atrocissimae mortis supplicium, anima tamen ejus commendata, ut in futuro ei saeculo parceretur: cujus a leone occisi, a caetero corpore discerptam manum canis intulit mensis in quibus convivabatur Apostolus. Cui scripturae licet nobis non credere; non est enim in catholico canone: illi tamen eam et legunt, et tanquam incorruptissimam", "candidate_score": 0.652992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_350", "psc_text": "Fiducialiter agam in eo: eloquia Domini, eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 6, 7) . Propter quem numerum admonitus sum etiam praecepta ista ad septem illas referre sententias, quas in principio sermonis hujus posuit, de beatis cum diceret; et ad illas septem operationes Spiritus sancti, quas Isaias propheta commemorat (Isai. XI, 2, 3): sed sive iste ordo in his considerandus sit, sive aliquis alius, facienda sunt quae audivimus a Domino, si volumus aedificare super petram. EXPLICIT TOMI TERTII PARS PRIOR.", "candidate_score": 0.646623, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_274", "psc_text": "54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit (Act. XX, 34). De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » (II Cor. XI, 12). Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, permissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id", "candidate_score": 0.643202, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_91", "bdc_text": "Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_266", "psc_text": "ejus qui omnia donat peccata conversis, et oleastrum facit participem pinguedinis olivae? et cujus tanta severitas, quam ejus qui naturalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos (Id. XI, 17-24)? Sed quisquis vus diligere Deum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet: ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illum (Sap. I, 1). CAPUT XV.--49. Ideo, inquit, dico vobis, non habere sollicitudinem animae vestrae quid edatis, neque corpori vestro quid induatis. Ne forte, quamvis jam superflua non quaerantur, propter ipsa necessaria cor duplicetur, et ad ipsa conquirenda nostra detorqueatur intentio, cum aliquid quasi misericorditer operamur; id est, ut cum consulere alicui videri volumus, nostrum emolumentum ibi potius, quam illius utilitatem attendamus: et ideo nobis non videamur peccare, quia non superflua, sed necessaria sunt quae consequi volumus. Dominus autem admonet ut meminerimus", "candidate_score": 0.627478, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_279", "psc_text": "meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est; talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde ipse nihil accipiat. 55. Ergo quaecumque res propter aliud aliquid quaeritur, sine dubio inferior est, quam id propter quod quaeritur: et ideo illud primum est propter quod istam rem quaeris, non ista res quam propter illud quaeris. Quapropter si Evangelium et regnum Dei propter cibum quaerimus, priorem facimus cibum, et posterius regnum Dei; ita ut si non desit cibus non quaeramus regnum Dei: hoc est primum quaerere cibum, et deinde regnum Dei, id est, hoc priore loco ponere, illud posteriore. Si autem ideo quaeramus cibum, ut habeamus regnum Dei, facimus quod dictum est, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis. CAPUT XVII.--56. Quaerentibus enim primum regnum et justitiam Dei, id est, hoc praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non", "candidate_score": 0.585356, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf021", "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani", "max_score": 0.711144, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_4_6", "bdc_text": "etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant . Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ?", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_140", "psc_text": "frustra et inaniter dici. Primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui ipsum Baptismum amittere non potest, jus dandi potest amittere. Utrumque enim Sacramentum est; et quadam consecratione utrumque homini datur: illud, cum baptizatur; istud, cum ordinatur; ideoque in Catholica utrumque non licet iterari. Nam si quando ex ipsa parte venientes etiam praepositi, pro bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, et si visum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursum ordinati; sed sicut Baptismus in eis, ita Ordinatio mansit integra: quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est; non in Sacramentis, quae ubicumque sunt, ipsa sunt. Et cum expedire hoc judicatur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem honores suos ibi non administrent; non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. Ideoque non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi Sacramento fiat injuria. Et si", "candidate_score": 0.711144, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_4_6", "bdc_text": "etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant . Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ?", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_164", "psc_text": "nullo homine in terra manum imponente, de coelo veniens Spiritus sanctus implevit (Act. I, 15, et II, 1-4): et constituto jam ordine Ecclesiae, Centurionem Cornelium ante ipsum Baptismum, ante impositionem manus, cum eis qui secum erant eodem Spiritu sancto repletum, Petrus ipse miratus est (Id., X, 44). Nemo ergo accipit sine dante: sed quod pertinet ad Baptismi sanctitatem, adest Deus qui det, et homo qui accipiat, sive per se ipsum donante Deo, sive per angelum, sive per hominem sanctum, sicut per Petrum, sicut per Joannem; sive per hominem iniquum, sicut per tam multos vel latentes vel manifestos, quos ante tempus de messe colligere servi patrisfamilias prohibentur, et quos velut paleam frumenta dominica usque ad tempus ventilationis corde interim separati non temeritate corporaliter deserunt, sed pietate spiritualiter ferunt. CAPUT XVI.--35. Qui, inquit, male credidit, consequi non potest Baptismi sacramentum; quia scriptum est, « Perversum non potes adornare » (Eccle. I, 15,", "candidate_score": 0.698203, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_4_6", "bdc_text": "etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant . Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ?", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_157", "psc_text": "Ita sane, sed tunc praedicant Deum, si cum Christo colligunt: quicumque vero cum illo non colligunt, spargunt (Matth. XII, 30); Donatum praedicando, non Deum, caeci caecos sequendo simul in foveam cadunt. Sed de quaestione Baptismi latius aliquid Domino adjuvante tractabimus (Lib. 1 de Baptismo contra Donatistas, cap. 1), cum de omnibus testimoniis sanctarum Scripturarum, quae nobis objicienda credidit, Parmeniano responderimus. Qui vere ipse adaequat proximos sibi eversione iniquitatis, qui eis tam malum propinavit errorem, ut non pro pace, sed pro divisione et discissione non solum loquatur ipse, sed etiam divinos Libros loqui persuadeat. CAPUT XV.--33. Sed inter multa miror hominem, cum ageret non posse haberi Baptismum nisi acceptum, nec posse accipi sine dante, interposuisse ex Evangelio testimonium: Non potest, inquit, accipre homo quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Posset enim aliquis eorum verborum inscius, cum coepisset iste dicere, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit illi; antequam dixisset,", "candidate_score": 0.695353, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_5_7", "bdc_text": "Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_157", "psc_text": "Ita sane, sed tunc praedicant Deum, si cum Christo colligunt: quicumque vero cum illo non colligunt, spargunt (Matth. XII, 30); Donatum praedicando, non Deum, caeci caecos sequendo simul in foveam cadunt. Sed de quaestione Baptismi latius aliquid Domino adjuvante tractabimus (Lib. 1 de Baptismo contra Donatistas, cap. 1), cum de omnibus testimoniis sanctarum Scripturarum, quae nobis objicienda credidit, Parmeniano responderimus. Qui vere ipse adaequat proximos sibi eversione iniquitatis, qui eis tam malum propinavit errorem, ut non pro pace, sed pro divisione et discissione non solum loquatur ipse, sed etiam divinos Libros loqui persuadeat. CAPUT XV.--33. Sed inter multa miror hominem, cum ageret non posse haberi Baptismum nisi acceptum, nec posse accipi sine dante, interposuisse ex Evangelio testimonium: Non potest, inquit, accipre homo quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Posset enim aliquis eorum verborum inscius, cum coepisset iste dicere, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit illi; antequam dixisset,", "candidate_score": 0.690354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3_5", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant . etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant . Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ?", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_164", "psc_text": "nullo homine in terra manum imponente, de coelo veniens Spiritus sanctus implevit (Act. I, 15, et II, 1-4): et constituto jam ordine Ecclesiae, Centurionem Cornelium ante ipsum Baptismum, ante impositionem manus, cum eis qui secum erant eodem Spiritu sancto repletum, Petrus ipse miratus est (Id., X, 44). Nemo ergo accipit sine dante: sed quod pertinet ad Baptismi sanctitatem, adest Deus qui det, et homo qui accipiat, sive per se ipsum donante Deo, sive per angelum, sive per hominem sanctum, sicut per Petrum, sicut per Joannem; sive per hominem iniquum, sicut per tam multos vel latentes vel manifestos, quos ante tempus de messe colligere servi patrisfamilias prohibentur, et quos velut paleam frumenta dominica usque ad tempus ventilationis corde interim separati non temeritate corporaliter deserunt, sed pietate spiritualiter ferunt. CAPUT XVI.--35. Qui, inquit, male credidit, consequi non potest Baptismi sacramentum; quia scriptum est, « Perversum non potes adornare » (Eccle. I, 15,", "candidate_score": 0.686822, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_5_7", "bdc_text": "Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_140", "psc_text": "frustra et inaniter dici. Primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui ipsum Baptismum amittere non potest, jus dandi potest amittere. Utrumque enim Sacramentum est; et quadam consecratione utrumque homini datur: illud, cum baptizatur; istud, cum ordinatur; ideoque in Catholica utrumque non licet iterari. Nam si quando ex ipsa parte venientes etiam praepositi, pro bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, et si visum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursum ordinati; sed sicut Baptismus in eis, ita Ordinatio mansit integra: quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est; non in Sacramentis, quae ubicumque sunt, ipsa sunt. Et cum expedire hoc judicatur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem honores suos ibi non administrent; non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. Ideoque non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi Sacramento fiat injuria. Et si", "candidate_score": 0.686563, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_205_207", "bdc_text": "Id non sine eximio fructu fecit apud nos magistratus , sacrificibus et monachis , qui sic licuitur facti sunt tandem domino , et minus inquieti in republica fuerunt , charitatisque officere decium depraedicarunt . Perecissitas vero alios ad ei dolatria visum est nostris cohercere , idque ex Recensitatem . Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc.", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_234", "psc_text": "Sicut ille fidelissimus testis avaritiae collegarum, cum ea mala tribulationum quae patiebatur illo tempore Ecclesia, censurae divinae et disciplinae tribueret, commemoratis quos noverat episcoporum pessimis moribus, qui esurientibus fratribus habere argentum largiter vellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus fenus augerent: Quid non, inquit, perpeti tales pro peccatis hujusmodi mereremur? Et deinde adhibet testimonium de Psalmis dicens: Cum jam pridem monuerit et dixerit censura divina (Cyprianus, Serm. de Lapsis), « Si dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justitias meas profanaverint, et praecepta mea non observaverint; visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eis » (Psal. LXXXVIII, 31-34). 15. Misericorditer igitur corripiat homo quod potest: quod autem non potest, patienter ferat; et dilectione gemat atque lugeat, donec aut ille desuper emendet et corrigat, aut usque ad messem differat eradicare zizania, et paleam ventilare: ut tamen securi", "candidate_score": 0.68486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_97", "psc_text": "facit Scriptura quae ait: Fratres, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum; et ipse est propitiatio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2) . Hoc quam veraci et pia humilitate dictum sit audiant, si habent aures unde audiant. Joannes enim dixit, Haec scribo vobis, ut non peccetis. Si itaque sequeretur, et diceret, Et si quis peccaverit, advocatum habetis ad Patrem Jesum Christum justum; et ipse est propitiatio pro peccatis vestris; se ipsum a peccantibus quasi segregasse videretur, ut jam non ei opus esset propitiatione, quae fit per Mediatorem sedentem ad dexteram Patris et interpellantem pro nobis (Rom. VIII, 34). Quod utique non solum superbe, sed etiam falso diceret. Si vero ita diceret, Haec scripsi vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, mediatorem me habetis ad Patrem, et ego exoro pro peccatis vestris (sicut Parmenianus quodam loco mediatorem posuit", "candidate_score": 0.682539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_5_7", "bdc_text": "Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ? Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_164", "psc_text": "nullo homine in terra manum imponente, de coelo veniens Spiritus sanctus implevit (Act. I, 15, et II, 1-4): et constituto jam ordine Ecclesiae, Centurionem Cornelium ante ipsum Baptismum, ante impositionem manus, cum eis qui secum erant eodem Spiritu sancto repletum, Petrus ipse miratus est (Id., X, 44). Nemo ergo accipit sine dante: sed quod pertinet ad Baptismi sanctitatem, adest Deus qui det, et homo qui accipiat, sive per se ipsum donante Deo, sive per angelum, sive per hominem sanctum, sicut per Petrum, sicut per Joannem; sive per hominem iniquum, sicut per tam multos vel latentes vel manifestos, quos ante tempus de messe colligere servi patrisfamilias prohibentur, et quos velut paleam frumenta dominica usque ad tempus ventilationis corde interim separati non temeritate corporaliter deserunt, sed pietate spiritualiter ferunt. CAPUT XVI.--35. Qui, inquit, male credidit, consequi non potest Baptismi sacramentum; quia scriptum est, « Perversum non potes adornare » (Eccle. I, 15,", "candidate_score": 0.681157, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_36_38", "bdc_text": "Iulianus contra haec omnia evertit , cum visum exprobrans christianis , cur velint , sed abere pecunias , cum iuxta Christi regulam nullas habere liceat ? Sed sequentes pii imperatorum constantienses Germanam legem reparararunt . Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_52", "psc_text": "imperatorum leges quae vehementer adversus eos latae sunt, quis ignorat? In quibus una generalis adversus omnes qui christianos se dici volunt, et Ecclesiae catholicae non communicant, sed in suis separatim conventiculis congregantur, id continet, Ut vel ordinator clerici, vel ipse ordinatus denis libris auri mulctentur: locus vero ipse quo impia separatio congregatur, redigatur in fiscum. Sunt et aliae jussiones generales, quibus eis vel faciendi testamenta vel per donationes aliquid conferendi facultas adimitur, vel ex donationibus aut testamentis aliquid capiendi. Nam in quadam causa cum homo nobilis Imperatoribus supplicasset, quod soror ejus quae de parte Donati fuerat, cum defungeretur, nescio in quos communionis suae, et maxime in quemdam Augustinum episcopum eorum plurima contulisset, ex illa generali lege praeceptum est ut omnia fratri restituerentur: ubi etiam Circumcellionum mentio facta est, si more suo violenter obsisterent, quo genere auxiliorum et adminiculis repellerentur. Sic enim noti, sic multis praeliis probati sunt, ut de his", "candidate_score": 0.680446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9_11", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_130", "psc_text": "ejus per eum Spiritus sanctus operatus est, quam, sicut ipse dicit, reddet ei Dominus in illum diem justus judex (II Tim. IV, 8). Illos vero qui Evangelium annuntiabant non caste, qui non quidem aliud nisi veritatem, id est, Christum, tamen non veritate cordis boni, sed per occasionem commodorum suorum annuntiabant, Sinite, inquit, hos annuntiare: et gaudet non utique illis, sed eis qui per eos salvi fiebant, tenentes praeceptum dicentis, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . De his etiam Apostolus ad Philippenses loquitur: Quidam quidem, inquit, per invidiam et contentionem; quidam vero per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quoniam in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. Quid enim, dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur? et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp.", "candidate_score": 0.67931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_116_118", "bdc_text": "ad Corinthios 9 . cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_199", "psc_text": "Ideo lugendo judicabat, ut Dei misericordia sine corruptione vinculi pacis, ubi salus tota consistit, contereret peccantes atque corrigeret; sicut de isto ipso qui cum patris uxore fuerat fornicatus, fecisse intelligitur. Nam non invenitur de quo alio significet in secunda Epistola ad eosdem Corinthios, cum ait: Nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas, non ut contristemini, sed ut sciatis dilectionem quam habeo abundantius in vos. Si quis autem contristavit, non me contristavit, sed ex parte, ut non onerem omnes vos. Sufficit ei correptio haec quae fit a multis, ita ut e contrario vos donetis, et consolemini, ne quando majori tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Propter quod obsecro vos, ut confirmetis in eum charitatem. Ad hoc enim et scripsi, ut cognoscam probationem vestram, si in omnibus obaudientes estis. Si cui autem aliquid donaveritis, et ego. Nam et ego si cui donavi, propter vos, in persona Christi, ut", "candidate_score": 0.673949, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55_57", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica . Claret hoc in Mose , Asta , Ioas , Ezechia et Iosia . Item apud Necemiam , in cap. 13 .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_80", "psc_text": "facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . Habentes itaque plebes tales episcopos, qui bona dicunt ex cathedra Moysi, et ea quae dicunt non faciunt ex pestilentia sua, si illi faciant ea bona quae dicunt, et non faciant ea mala quae faciunt, sicut praecipit Dominus; nonne satis indicant non ita intelligendum esse principem populi et rectorem civitatis quomodo isti intelligunt? Possunt enim esse populi boni ubi fuerint episcopi mali; sicut potuit esse populus malus ubi fuit Moyses princeps et rector bonus. Errantes enim in verbis sanctarum Scripturarum, et sicut dicit Apostolus, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant (I Tim. I, 7) , ipsi potius secundum perversitatem intellectus sui magnas patiuntur angustias, cum eis dicitur, Ergo qualis fuit Optatus, talis fuit et plebs Thamugadensis: et si communione Sacramentorum, sicut dicitis, contaminantur et illi qui facta mala improbant, et illi qui etiam ea pro pace tolerant unitatis;", "candidate_score": 0.672223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_202_204", "bdc_text": "Si quae vero ex se senti , neo apud nos fuerunt , qui se non opposuerunt veritati evangelii evascenti , nec turbas moverunt aut ab suum non defenderunt , et evangelii usui non restiterunt , interim vel ob inscitiam vel senium , inutiles ecclesiae fuerunt , eos benigne toleravit magistratus noster nec abschulit ab eius usus fructum nec ulla re eos molestavit . Expectatur , donec tales moriantur , 1 . ex morte fructu egeru partios ipsorum , melioribus consecratur usibus .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_54", "psc_text": "ipsi Maximianistas de basilicis ad partem Donati pertinentibus, per judices a catholicis imperatoribus missos instanter excluserint, tamen a multis locis quos catholica ante unitas retinebat, nec ipsorum catholicorum imperatorum legibus excluduntur. Postremo, si quid forte aliquando immoderatius in eos factum est, quod christianam excederet lenitatem, displicet omnibus frumentis messis dominicae, id est, in Christo laudabilibus Christianis, qui sive centenario, sive sexagenario, sive tricenario fructu in catholica Ecclesia toto orbe succrescunt. CAPUT XIV.--21. Quapropter zizania vel paleam catholicae segetis nobiscum copiosissime accusent, sed nobiscum ferre patientissime non recusent. Noluit enim Dominus ante tempus eradicare zizania, et a frumentorum permixtione separare. Sinite, inquit, utraque crescere usque ad messem. Et cum involucrum ejusdem similitudinis quaerentibus discipulis explicaret, non ait, Ager est Africa; sed ait, Ager est hic mundus. Per totum ergo mundum seges ista seminata est, per totum superseminata zizania, per totum crescit utrumque usque ad messem. Numquid aut Donatus fuit major messor,", "candidate_score": 0.6695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_5", "bdc_text": "Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ?", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_164", "psc_text": "nullo homine in terra manum imponente, de coelo veniens Spiritus sanctus implevit (Act. I, 15, et II, 1-4): et constituto jam ordine Ecclesiae, Centurionem Cornelium ante ipsum Baptismum, ante impositionem manus, cum eis qui secum erant eodem Spiritu sancto repletum, Petrus ipse miratus est (Id., X, 44). Nemo ergo accipit sine dante: sed quod pertinet ad Baptismi sanctitatem, adest Deus qui det, et homo qui accipiat, sive per se ipsum donante Deo, sive per angelum, sive per hominem sanctum, sicut per Petrum, sicut per Joannem; sive per hominem iniquum, sicut per tam multos vel latentes vel manifestos, quos ante tempus de messe colligere servi patrisfamilias prohibentur, et quos velut paleam frumenta dominica usque ad tempus ventilationis corde interim separati non temeritate corporaliter deserunt, sed pietate spiritualiter ferunt. CAPUT XVI.--35. Qui, inquit, male credidit, consequi non potest Baptismi sacramentum; quia scriptum est, « Perversum non potes adornare » (Eccle. I, 15,", "candidate_score": 0.662983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_36_38", "bdc_text": "Iulianus contra haec omnia evertit , cum visum exprobrans christianis , cur velint , sed abere pecunias , cum iuxta Christi regulam nullas habere liceat ? Sed sequentes pii imperatorum constantienses Germanam legem reparararunt . Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_53", "psc_text": "quos communionis suae, et maxime in quemdam Augustinum episcopum eorum plurima contulisset, ex illa generali lege praeceptum est ut omnia fratri restituerentur: ubi etiam Circumcellionum mentio facta est, si more suo violenter obsisterent, quo genere auxiliorum et adminiculis repellerentur. Sic enim noti, sic multis praeliis probati sunt, ut de his et supplicatio Imperatori fieret, et Imperator tacere non posset. CAPUT XIII.--20. Quae cum ita sint, cum et divinis et humanis legibus ita damnentur; tanta est tamen mansuetudo christiana, ut non solum teneant basilicas, quas jam praecisi aedificaverunt, sed nec eas omnes reddiderint unitati, quas ab exordio unitas tenuit. Et cum ipsi Maximianistas de basilicis ad partem Donati pertinentibus, per judices a catholicis imperatoribus missos instanter excluserint, tamen a multis locis quos catholica ante unitas retinebat, nec ipsorum catholicorum imperatorum legibus excluduntur. Postremo, si quid forte aliquando immoderatius in eos factum est, quod christianam excederet lenitatem, displicet omnibus frumentis messis dominicae,", "candidate_score": 0.657105, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_131", "psc_text": "quidam vero per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quoniam in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. Quid enim, dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur? et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp. I, 15-18) . Numquid permitteret eos Christum praedicare, cum Evangelii veritatem non veraci cordis castitate praedicarent? Numquid de talium praedicatione gauderet, nisi sciret quod illis quidem perniciosum esset, rem castam non caste annuntiare; illis autem salubre, qui bona et vera per eos audientes proficerent ad salutem? Nam ubi non Christus qui veritas est, sed falsitas et mendacium praedicatur, apertissime prohibet, ad Galatas dicens, Si quis vobis evangelizaverit praeter id quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) : itemque ad Timotheum, Sicut rogavi te, inquit, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quisbusdam ne aliter docerent (I Tim. I,", "candidate_score": 0.654535, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_80", "psc_text": "facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . Habentes itaque plebes tales episcopos, qui bona dicunt ex cathedra Moysi, et ea quae dicunt non faciunt ex pestilentia sua, si illi faciant ea bona quae dicunt, et non faciant ea mala quae faciunt, sicut praecipit Dominus; nonne satis indicant non ita intelligendum esse principem populi et rectorem civitatis quomodo isti intelligunt? Possunt enim esse populi boni ubi fuerint episcopi mali; sicut potuit esse populus malus ubi fuit Moyses princeps et rector bonus. Errantes enim in verbis sanctarum Scripturarum, et sicut dicit Apostolus, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant (I Tim. I, 7) , ipsi potius secundum perversitatem intellectus sui magnas patiuntur angustias, cum eis dicitur, Ergo qualis fuit Optatus, talis fuit et plebs Thamugadensis: et si communione Sacramentorum, sicut dicitis, contaminantur et illi qui facta mala improbant, et illi qui etiam ea pro pace tolerant unitatis;", "candidate_score": 0.653493, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_37_39", "bdc_text": "Sed sequentes pii imperatorum constantienses Germanam legem reparararunt . Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_52", "psc_text": "imperatorum leges quae vehementer adversus eos latae sunt, quis ignorat? In quibus una generalis adversus omnes qui christianos se dici volunt, et Ecclesiae catholicae non communicant, sed in suis separatim conventiculis congregantur, id continet, Ut vel ordinator clerici, vel ipse ordinatus denis libris auri mulctentur: locus vero ipse quo impia separatio congregatur, redigatur in fiscum. Sunt et aliae jussiones generales, quibus eis vel faciendi testamenta vel per donationes aliquid conferendi facultas adimitur, vel ex donationibus aut testamentis aliquid capiendi. Nam in quadam causa cum homo nobilis Imperatoribus supplicasset, quod soror ejus quae de parte Donati fuerat, cum defungeretur, nescio in quos communionis suae, et maxime in quemdam Augustinum episcopum eorum plurima contulisset, ex illa generali lege praeceptum est ut omnia fratri restituerentur: ubi etiam Circumcellionum mentio facta est, si more suo violenter obsisterent, quo genere auxiliorum et adminiculis repellerentur. Sic enim noti, sic multis praeliis probati sunt, ut de his", "candidate_score": 0.650938, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_79", "psc_text": "loco principem populi et rectorem civitatis episcopum significari. Non ideo quia non possimus innumerabiles sanctos in catholica fide episcopos intueri: sed ne cujusquam, ut dixi, spes hominis collocetur in homine, et si forte ei contingat in ea vivere civitate ubi non sit bonus episcopus, arbitretur impune se malum fieri, usurpans ad defensionem suam tam perverse istam Scripturam, quam perverse ab istis intelligitur; et dicens in eo se bonum esse non posse, quia secundum principem populi, sic et ministri ejus; et qualis rector est civitatis, tales inhabitantes. Contradicitur enim huic errori Veritatis ore dicentis, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . Habentes itaque plebes tales episcopos, qui bona dicunt ex cathedra Moysi, et ea quae dicunt non faciunt ex pestilentia sua, si illi faciant ea bona quae dicunt, et non faciant ea mala quae faciunt, sicut praecipit Dominus; nonne satis indicant", "candidate_score": 0.650793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_71_73", "bdc_text": "Sed et precium ineretricis in templum non recipitur . Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis . Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_196", "psc_text": "virtute Domini nostri Jesu Christi, tradere hujusmodi satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini (Id. IV, 21-V, 5) . Quid ergo agebat Apostolus, nisi ut per interitum carnis saluti spirituali consuleret, ut sive aliqua poena vel morte corporali, sicut Ananias et uxor ejus ante pedes apostoli Petri ceciderunt (Act. V, 5, 10); sive per poenitentiam, quoniam satanae traditus erat, interimeret in se sceleratam carnis concupiscentiam? Quia ipse item dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram: inter quae et, fornicationem commemorat (Coloss. III, 5). Et iterum: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis (Rom. VIII, 13) . Non tamen ab eo fraternam separat charitatem, quem de fraterna congregatione praecipit separari. Hoc enim apertius ad Thessalonicenses dicit: Si quis autem non obaudit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et non commisceamini cum illo, ut erubescat: et non ut inimicum eum aestimetis,", "candidate_score": 0.650445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_131", "psc_text": "quidam vero per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quoniam in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. Quid enim, dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur? et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp. I, 15-18) . Numquid permitteret eos Christum praedicare, cum Evangelii veritatem non veraci cordis castitate praedicarent? Numquid de talium praedicatione gauderet, nisi sciret quod illis quidem perniciosum esset, rem castam non caste annuntiare; illis autem salubre, qui bona et vera per eos audientes proficerent ad salutem? Nam ubi non Christus qui veritas est, sed falsitas et mendacium praedicatur, apertissime prohibet, ad Galatas dicens, Si quis vobis evangelizaverit praeter id quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) : itemque ad Timotheum, Sicut rogavi te, inquit, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quisbusdam ne aliter docerent (I Tim. I,", "candidate_score": 0.649801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_130", "psc_text": "ejus per eum Spiritus sanctus operatus est, quam, sicut ipse dicit, reddet ei Dominus in illum diem justus judex (II Tim. IV, 8). Illos vero qui Evangelium annuntiabant non caste, qui non quidem aliud nisi veritatem, id est, Christum, tamen non veritate cordis boni, sed per occasionem commodorum suorum annuntiabant, Sinite, inquit, hos annuntiare: et gaudet non utique illis, sed eis qui per eos salvi fiebant, tenentes praeceptum dicentis, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . De his etiam Apostolus ad Philippenses loquitur: Quidam quidem, inquit, per invidiam et contentionem; quidam vero per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quoniam in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. Quid enim, dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur? et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp.", "candidate_score": 0.643261, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_219", "psc_text": "Ecclesia gloriosa sine macula et ruga (Ephes. V, 27), ubi esurientibus in Ecclesia fratribus habere largiter argentum volebant, ubi fundos insidiosis fraudibus rapiebant, ubi usuris multiplicantibus fenus augebant, ubi tantis erant involuti iniquitatibus, ut per illas regnum Dei non possiderent. Quod si gloriosa Ecclesia sine macula aut ruga in eis solis computabatur, qui moerebant et gemebant illas iniquitates, quae fiebant in medio eorum; unde etiam secundum sancti Ezechielis prophetiam, tales proprio signo signari meruerunt, ut a vastatione et perditione iniquorum tutissimi evaderent: desinant calumniari bonis, non operantibus mala per morbidam cupiditatem, sed tolerantibus propter pacificam charitatem, quibus dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . Nam propterea Spiritus sanctus per memoratum Ezechielem prophetam tali verbo designavit malos, quos in unitate tolerant boni, ut eos in medio bonorum diceret constitutos: quia si bonos diceret in medio malorum, illi quasi extrinsecus et forinsecus esse viderentur. Gemunt, inquit, et", "candidate_score": 0.631683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_44", "psc_text": "Propter hoc enim et tributa praestatis: ac deinde subjunxit, Reddite omnibus debita; cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui honorem, honorem; cui timorem, timorem (Rom. XIII, 1-7) . Hoc ergo jam restat, ut istis disputationibus suis prohibeant Christianos tributa persolvere: cum et Dominus talia sentientibus Pharisaeis, quos imitantur isti, nummo inspecto, Reddite, ait, Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est (Matth. XXII, 21) . Hi vero in utroque inobedientes atque impii, nec Deo reddunt christianum amorem, nec regibus humanum timorem: ita caeci et insani, ut cum schismaticos suos Maximianistas per potestates a catholicis imperatoribus missas de basilicis excluserint, et vi magna jussionum et auxiliorum cedere sibi compulerint, arguant Catholicam, si pro ea catholici principes tale aliquid fieri praeceperint. Ipsi vero Maximianistae antequam essent Maximianistae, id est, cum adhuc uno simul Donatistarum consortio tenerentur, quae ab eis Rogatus ille Maurus per regem barbarum Firmum, quam saeva, et quam acerba", "candidate_score": 0.628827, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_191", "psc_text": "sunt judicare? Nonne de his qui intus sunt vos judicatis? ne forte turbarentur aliqua malorum numerositate, sic permixtis frumentis, ut sine illorum vexatione colligi separarique non possent; Auferte, inquit, malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13) : ut si forte non possent auferre malos a congregatione sua; auferendo malum ex se ipsis, id est, non cum eis peccando, nec eis ad peccandum consentiendo aut favendo, integerrimi inter eos et incorruptissimi versarentur. Quia per malum suum malis quisque consentit. Si autem a se ipso auferat malum, alieno malo non est unde consentiat. Quapropter quisquis etiam contempserit Ecclesiae Dei disciplinam, ut malos cum quibus non peccat et quibus non favet, desistat monere, corrigere, arguere, et si talem gerit personam, et pax Ecclesiae patitur, etiam a Sacramentorum participatione separare; non alieno malo peccat, sed suo. Ipsa quippe in tanta re negligentia grave malum est: et ideo, sicut Apostolus monet, si auferat", "candidate_score": 0.624566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_279", "psc_text": "aut carnali timore perversos. Quibus omnibus causis efficitur ut vel boni falsis criminibus infamentur, vel temere de bonis falsa credantur, vel etiam mali qui pro unitatis vinculo tolerati nihil obsunt bonis, disrupta bonorum pace perversissime fugiantur, cum vexationi frumentorum non parcitur, usurpantibus sibi hominibus ante messem quod Angeli in messe facturi sunt. CAPUT VI.--29. Quae cum ita sint, audent etiam sacrilega schismata vel haereses impiae, si quando in flagello ut se corrigant admonentur, poenas furoris sui etiam inter martyria deputare. Quod existimans etiam Parmenianus, in fine epistolae suae exhortatur Tichonium ut in parte Donati permaneat et persecutiones perferat, dicens, non se debere voluntate conjungi eis, quibus persecutione cogente non juncti sunt; adhibens etiam testimonium Scripturae dicentis, Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas. Et quid facient, cum inspicere coeperit eos Dominus (Eccli. II, 16, 17) ? more suo cuncta de divinis Libris adversus se ipsos proponens. Qui", "candidate_score": 0.622659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_72", "psc_text": "12). Sicut non obfuit bonis tanta multitudo sceleratorum, qui per Ezechielem prophetam dicti sunt, illis videlicet qui gemebant et moerebant facinora populi quae fiebant in medio eorum (Ezech. IX, 4). Unde, quia eos corrigere non poterant, nec ab unitate populi Dei se ullo modo separare debebant, pro merito innocentissimae tolerantiae suae signari meruerunt, et in illorum perditorum vastatione atque interitu liberari. Verumtamen isti qui haec Catholicis objiciunt, cur non se respiciunt, quorum catervae gregum furiosorum huc atque illuc armatae ferro ac fustibus volitant; et tam crebris ubi potuerint stragibus, nequaquam tamen tanta immanitate satiantur, ubi per busta cadaverum eorum cum feminis, quae cum illis passim commixtae contra ordinem rerum divinarum et humanarum diebus ac noctibus evagantur, tanta fervet ebrietas, ut inde insaniam quotidianam non solum alios insectandi, sed etiam se ipsos praecipitandi concipiant? Horum pedes ad malum non currunt, nec veloces sunt ad effundendum sanguinem? Ab istis non recedit judicium,", "candidate_score": 0.621608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_166", "bdc_text": "Hanc intentam ad dei dei voluntatem primi fundatoris non infringat magistratus .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_0", "psc_text": "LIBER PRIMUS. Occurrit criminationibus et injustis Parmeniani contra Catholicos querelis; ostenditque christianos principes pro officio ac jure suo poenas ad coercendos haereticos et schismaticos recte constituere. CAPUT PRIMUM.--1. Multa quidem alias adversus Donatistas, pro viribus quas Deus praebet, partim scribendo, partim etiam tractando disserui: nunc autem quoniam incidit in manus nostras Parmeniani quondam episcopi eorum quaedam epistola, quae scribitur ad Tichonium, hominem quidem et acri ingenio praeditum, et uberi eloquio, sed tamen donatistam, cum eum arbitraretur in hoc errare, quod ille verum coactus est confiteri; placuit petentibus, imo jubentibus fratribus, ut huic eidem Parmeniani epistolae responderem, propter quaedam maxime quae de Scripturis testimonia non sicut accipienda sunt, accipit. Tichonius enim omnibus sanctarum paginarum vocibus circumtusus evigilavit, et vidit Ecclesiam Dei toto orbe diffusam, sicut de illa tanto ante per corda et ora sanctorum praevisum atque praedictum est. Quo percepto, suscepit adversus ipsos suos demonstrare et asserere, nullius hominis quamvis sceleratum", "candidate_score": 0.602683, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf033", "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", "max_score": 0.709913, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3311", "psc_text": "magis humilitatis exempla omnibus det. Et si forte ordinationis aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si. quis eodem desiderio monasterio sociari voluerit, loco mediocri collocetur. Et ipse tamen si promittit de observatione regulae vel propria stabilitate . COMMENTARIUS. Si quis de ordine sacerdotum. ] « Sacerdotis nomen, inquit Hildemarus, ad episcopum seu presbyterum attinet atque diaconum, sicut ipse inferius dicit. » Sed Rupertus de solis episcopis hunc locum interpretatur (Lib. III in Reg. S. B.): quod confirmat codex mss. monasterii S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut", "candidate_score": 0.709913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", "candidate_score": 0.708742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3312", "psc_text": "S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non autem episcopus, quia indecens 794 esset quod princeps animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur; sed hic si converti voluerit, solus sit in poenitentia absque subjectione magisterii. » At tam de episcopis quam presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem", "candidate_score": 0.704037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.701316, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", "candidate_score": 0.695142, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_94", "psc_text": "1º de bona observantia elationem fugere; 2º Deum, non se boni operis auctorem agnoscere; 3º consequenter Deum in se operantem magnificare. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos ], seipsos magni aliquid esse existimantes, cum tamen nihil sunt; sed potius infra omnes sese deprimentes, ut 24 faciebat S. Bernardus, cujus cum tanta esset vitae sanctimonia, quantam in eo etiam nunc catholicus orbis miratur, ita nihilominus de se scribebat Epist. 250 ad alterum Bernardum priorem Portarum: « Clamat ad vos monstruosa vita mea, mea aerumnosa conscientia; ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero nec laicum; nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in", "candidate_score": 0.694812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3421", "psc_text": "nihil in se eminentiae sacerdotalis praestabat. » S. quoque Joannes Damascenus, teste Joanne Hierosolymitano, ex monacho presbyter factus, et lauram S. Sabae ingressus (Sur., Maii 6), « illud, quod duplici honore presbyteri digni sunt haudquaquam in mentem suam injecit; sed velut hoc dictum commutans, illud secum volvebat, presbyteris duplici humilitati studendum esse, presbyteros religiosae vitae exercitationem duplo quam prius majorem sibi vindicare. » Sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. etc.] Quem in locum Hildemarus: « In hoc loco in quo dicit, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum, intelligunt alii, ut debeat duci per septem gradus, id est ut etiam flagelletur. Et hoc comprobatur per hoc quod inferius dicit, nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam: obedientia ad operis exercitium; disciplina vero ad septem gradus. » Similiter Bernardus Cassinensis: « Haec clausula exercitium respicit operis; disciplina vero ad deductionem per gradus septem referri potest. » Boherius addit: «", "candidate_score": 0.69389, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3311", "psc_text": "magis humilitatis exempla omnibus det. Et si forte ordinationis aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si. quis eodem desiderio monasterio sociari voluerit, loco mediocri collocetur. Et ipse tamen si promittit de observatione regulae vel propria stabilitate . COMMENTARIUS. Si quis de ordine sacerdotum. ] « Sacerdotis nomen, inquit Hildemarus, ad episcopum seu presbyterum attinet atque diaconum, sicut ipse inferius dicit. » Sed Rupertus de solis episcopis hunc locum interpretatur (Lib. III in Reg. S. B.): quod confirmat codex mss. monasterii S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut", "candidate_score": 0.69197, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_951", "psc_text": "Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens (De Vita solitar., c. 12), ubi praeclara et lectu quidem dignissima dicit, quae praetermittimus, ne longius materias protraxisse videamur. Haec retulisse hactenus 224 sufficiat ad memoriam antiquae illius simplicitatis et humilitatis quam in aedificiis praeferebant, quos imitari tenemur, patres nostri; quae tamen in eos cadere nolumus, qui, pene emortuam excitantes in coenobiis regularem disciplinam, collapsa restaurant aedificia, quatenus solida atque in aeternum, si fieri possit, duratura pietati aedificia et congruas locorum dignitati ac celebritati aedes restituant; congruas, inquam, locorum dignitati. Neque enim decorum fuerit basilicis augustissimis, quas regum aliorumque fidelium pietas monachis erexit, ac superbissimis principum mausolieis, rudes circumponere casas: quanquam ab his etiam locis longe abesse debeat vana et inanis ornamentorum ostentatio; alioquin merito redundabit in nos illud Hieronymi ad Heliodorum (Epist. 1): « Filius hominis non habet ubi caput reclinet, et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia", "candidate_score": 0.691749, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_94", "psc_text": "1º de bona observantia elationem fugere; 2º Deum, non se boni operis auctorem agnoscere; 3º consequenter Deum in se operantem magnificare. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos ], seipsos magni aliquid esse existimantes, cum tamen nihil sunt; sed potius infra omnes sese deprimentes, ut 24 faciebat S. Bernardus, cujus cum tanta esset vitae sanctimonia, quantam in eo etiam nunc catholicus orbis miratur, ita nihilominus de se scribebat Epist. 250 ad alterum Bernardum priorem Portarum: « Clamat ad vos monstruosa vita mea, mea aerumnosa conscientia; ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero nec laicum; nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in", "candidate_score": 0.691345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_437", "psc_text": "auditis utitur Deus, vel ipse S. Benedictus, ut nos ad bona opera exercenda moveat; et hac forte acceptione regulas et collationes Patrum appellarit instrumenta virtutum, Regulae cap. ultimo. 4º Si ipsam 106 instrumenti etymologiam expendamus, instrumentum dicitur ab eo quod instruit; et sic haec omnia dici possunt instrumenta bonorum operum, ut pote quae nos bona opera edocent. Quinto. Denique observat Hildemarus capitis hujus titulum duobus modis posse concipi. 1º Simpliciter dictum, quasi diceret S. Benedictus: Hoc in capite disseremus quae sint instrumenta bonorum operum. 2º Interrogative, Quae sint instrumenta bonorum operum? ad quam interrogationem respondetur: Imprimis, etc. Imprimis Dominum Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute. ] Primum inquit instrumentum diligere Deum, hoc est enim primum et maximum in lege mandatum: primum dignitate, primum utilitate, primum necessitate. Dignitate, quia, ut dicit apud Cassianum Collat. 11, c. 12 abbas Chaeremon, « nihil pretiosius, nihil perfectius, nihil sublimius, nihil charitate", "candidate_score": 0.688413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_433", "psc_text": "Magister 105 Regulae etiam capite 3, sub hoc titulo: Quae est ars sancta quam docere debet abbas discipulos in monasterio, verbis tamen subinde mutatis et instrumentis nonnullis omissis. Similiter et Grimlaicus in Solitariorum Regula capite 25 cum hac praefatione: « Cum ergo omnium sanctarum Scripturarum paginae instrumentis bonorum operum sint refertae, et per earumdem sanctarum Scripturarum campos inveniri possint arma quibus vitia comprimantur et virtutes nutriantur; necesse tamen est huic Regulae sententiam cujusdam Patris inserere de instrumentis bonorum operum; in qua sub magna brevitate quid solitariis agendum, quidve vitandum sit continetur. Oportet enim eos imprimis Deum diligere, etc. » Haec eadem instrumenta a S. P. Benedicto emendicata, ejus tamen nomine suppresso, et cum praefatione praedicta verbo tenus refert Theodulfus Aurelianensis episcopus in suo Capitulari cap. 21. Referuntur etiam in antiquo ordine Romano ex canone Theodori Anglorum episcopi in ordinatione abbatissae, uti observat Menardus noster. Tertio. Petrus Boherius, Menardus, et post", "candidate_score": 0.68752, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", "candidate_score": 0.68557, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_15_17", "bdc_text": "Cum vero semper licuerit piis bene uti rebus etiam malis , nunquam autem licuerint malis rebus male uti , quid in male partis ecclesię bonis , bonus usus in dubium trahitur ? Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet . Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_582", "psc_text": "Quemcunque locum calcaverit pes vester, vester erit. Pes vester utique spes vestra est, quantumcunque illa processerit, obtinebit; si tamen in Deum tota figitur, ut firma sit, et non titubet, » reponit iterum S. Bernardus Serm. 15, in psal. XC, et serm. 32, in Cant.. Bonum aliquod in se cum viderit, Deo applicet, non sibi. ] Huc referenda sunt quae supra dixi in prologum: ne tamen istud instrumentum intactum reliquisse videar, illud exponam praeclaris his S. Bernardi verbis Serm. 84, in Cant.: « De magnis bonis mala oriri non minima solent, cum facti eximii de bonis Domini, utimur donis tanquam non datis, non damus gloriam Deo. Ita profecto qui maximi videbantur pro accepta gratia, pro non redhibita minimi reputantur apud Deum. Ego autem vobis parco; usus sum modestioribus vocibus maximo, minimoque, sed quod sentio non expressi. Discrimen involvi, ipse nudabo; optimum, pessimumque dixisse debueram; nam vere et absque dubio eo quisque", "candidate_score": 0.684992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2705", "psc_text": "Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae vigebant, et quod devotionis gratia visitarat, « interrogatus inter caetera aliquando a suis, inquit Ekkehardus Sanctigallensis monachus (In Vit. Notkeri Balbul., apud Boll. 6 April.), essetne nobiscum, ut fama vulgavit, religio cum doctrina, severitas cum disciplina? Caeteri, inquit, quid sentiant nescio, quod mihi animo est pronuntio: Unum ego sanctum, et hunc defunctum quaesivi; vivos autem, ut vere fratres fatear, sanctissimos inveni. Doctrinam vero illorum et disciplinam in virtutum eorum operibus videre est. Delectat me talium memorari, quos quidem ut iterum videam vix exspecto, etc. » Igitur si qui aliquando monachi scientiis dediti prolapsi sunt, id non scientiis, quibus a crimine", "candidate_score": 0.684295, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_961", "psc_text": "calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens, etc. » Quibus fere similia (Saec. II Bened.) de Eastervino abbate Wiremutensi ex ministro Egfridi regis refert Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, n. 8. Sed ista non capit superbus, qui « si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum (S. Bern. de Grad. humil. c. 16). Denique ad locum, ut si jusserit abbas antiquiorem aliquem in ultimo congregationis ordine et loco sedere, libens assentiatur; futurum est enim aliquando ut sint novissimi primi et primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita", "candidate_score": 0.684066, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3312", "psc_text": "S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non autem episcopus, quia indecens 794 esset quod princeps animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur; sed hic si converti voluerit, solus sit in poenitentia absque subjectione magisterii. » At tam de episcopis quam presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem", "candidate_score": 0.683419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1244", "psc_text": "dominicam recitabant; sed hanc petitionem, Dimitte nobis debita nostra non pro se, sed pro aliis dicebant; aut, si dicebant, tantum humilitatis causa; quos ideo damnavit concilium Milevitanum seu potius Carthagin. can. 7 et 8, et merito quidem: quis enim justificabitur in conspectu Domini vivens? « Quotidie vel cogitatione, vel verbo delinquimus, inquiunt Patres concil. Toletani IV, can. 9; quotidie hanc orationem effundere in conspectu Dei debemus. Quisquis ergo sacerdotum vel subadjacentium clericorum hanc orationem dominicam quotidie aut in publico, aut in privato officio praeterierit, propter superbiam judicatus honoris sui ordine privetur. » Vide S. Aug. epist. 157, 176, 178, novae editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis", "candidate_score": 0.68228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1742", "psc_text": "armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus 418 est, in cujus officii obedientia annis multis perduravit, » inquit Bernaldus in ejus Vita n. 1. Sed ex Regula Magistri cap. 17, custos ferramentorum et libros et diplomata sub sua cura habebat. Quod de sancto Geraldo scribit Bernardus eum in armarii obedientia annis multis perdurasse, non sic capiendum est, quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri,", "candidate_score": 0.681813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3421", "psc_text": "nihil in se eminentiae sacerdotalis praestabat. » S. quoque Joannes Damascenus, teste Joanne Hierosolymitano, ex monacho presbyter factus, et lauram S. Sabae ingressus (Sur., Maii 6), « illud, quod duplici honore presbyteri digni sunt haudquaquam in mentem suam injecit; sed velut hoc dictum commutans, illud secum volvebat, presbyteris duplici humilitati studendum esse, presbyteros religiosae vitae exercitationem duplo quam prius majorem sibi vindicare. » Sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. etc.] Quem in locum Hildemarus: « In hoc loco in quo dicit, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum, intelligunt alii, ut debeat duci per septem gradus, id est ut etiam flagelletur. Et hoc comprobatur per hoc quod inferius dicit, nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam: obedientia ad operis exercitium; disciplina vero ad septem gradus. » Similiter Bernardus Cassinensis: « Haec clausula exercitium respicit operis; disciplina vero ad deductionem per gradus septem referri potest. » Boherius addit: «", "candidate_score": 0.681808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2417", "psc_text": "ne tantum quidem morae interponat quantum coepti apicis consummet effigiem; sed imperfectas litterae lineas derelinquens, non tam operis compendia lucrare sectetur, quam obedientiae virtutem exsequi toto studio atque aemulatione festinet; quam non solum operi manuum seu lectioni, vel silentio, et quieti cellae; verum etiam cunctis virtutibus ita praeferunt, ut huic judicent omnia postponenda, et universa dispendia subire contenti sunt, dummodo hoc bonum in nullo violasse videantur. » Ejusmodi obedientiae ad opus Dei praesertim spectantes leges videre est in Regula S. Caesarii ad virgines (Cap. 10): « Quae signo tacto tardius ad opus Dei, vel ad opera venerit, increpationi, ut dignum est, subjacebit: quod si secundo et tertio admonita emendare noluerit, a communione vel a convivio separetur. » In Regula S. Aureliani (Cap. 30): « Signo tacto, omne opus praetermittatur, et sicut apes prudentissimae ad alvearium, ita veloci festinatione properare contendite. » In Regula S. Isidori (Cap. 7): « Dato legitimis", "candidate_score": 0.681522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_116_118", "bdc_text": "ad Corinthios 9 . cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3421", "psc_text": "nihil in se eminentiae sacerdotalis praestabat. » S. quoque Joannes Damascenus, teste Joanne Hierosolymitano, ex monacho presbyter factus, et lauram S. Sabae ingressus (Sur., Maii 6), « illud, quod duplici honore presbyteri digni sunt haudquaquam in mentem suam injecit; sed velut hoc dictum commutans, illud secum volvebat, presbyteris duplici humilitati studendum esse, presbyteros religiosae vitae exercitationem duplo quam prius majorem sibi vindicare. » Sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. etc.] Quem in locum Hildemarus: « In hoc loco in quo dicit, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum, intelligunt alii, ut debeat duci per septem gradus, id est ut etiam flagelletur. Et hoc comprobatur per hoc quod inferius dicit, nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam: obedientia ad operis exercitium; disciplina vero ad septem gradus. » Similiter Bernardus Cassinensis: « Haec clausula exercitium respicit operis; disciplina vero ad deductionem per gradus septem referri potest. » Boherius addit: «", "candidate_score": 0.681257, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1424", "psc_text": "non excedant, sicuti praescribitur in brevi Pauli V dato die 21 Martii anno 1608. Notat insuper Haeftenus (Lib. III, tract. 6, disq. 4) pro decanorum nomine alia subintroducta vocabula; nam « apud alios usus obtinuit ut decani dicantur priores ordinis. Primus dicitur absolute prior, secundus subprior, alii deinceps priores, prior tertius, prior quartus. » Et certe in antiqua versione Gallica Regulae S. Benedicti, quae est monasterii S. Petri de Conchis, principium hujus capitis ita vertitur: Se il est en monstier grant congregation de moignes, soient esleux aucun d' eulx, qui soient de bonne conscience et de sainte conversation, et soient establis doyens, c' est à dire prieurs. Hos Regula Magistri, cap. 11, vocat praepositos; S. Benedictus, sequenti cap. 22, se iores. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit major congregatio diximus cap. 17. Eligantur. ] Ab abbate simul et conventu, inquit Boherius; quia cum per decanos ordinetur omnis utilitas monasterii,", "candidate_score": 0.680665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_437", "psc_text": "auditis utitur Deus, vel ipse S. Benedictus, ut nos ad bona opera exercenda moveat; et hac forte acceptione regulas et collationes Patrum appellarit instrumenta virtutum, Regulae cap. ultimo. 4º Si ipsam 106 instrumenti etymologiam expendamus, instrumentum dicitur ab eo quod instruit; et sic haec omnia dici possunt instrumenta bonorum operum, ut pote quae nos bona opera edocent. Quinto. Denique observat Hildemarus capitis hujus titulum duobus modis posse concipi. 1º Simpliciter dictum, quasi diceret S. Benedictus: Hoc in capite disseremus quae sint instrumenta bonorum operum. 2º Interrogative, Quae sint instrumenta bonorum operum? ad quam interrogationem respondetur: Imprimis, etc. Imprimis Dominum Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute. ] Primum inquit instrumentum diligere Deum, hoc est enim primum et maximum in lege mandatum: primum dignitate, primum utilitate, primum necessitate. Dignitate, quia, ut dicit apud Cassianum Collat. 11, c. 12 abbas Chaeremon, « nihil pretiosius, nihil perfectius, nihil sublimius, nihil charitate", "candidate_score": 0.680534, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_17", "psc_text": "arctissimae vitae magister optimus et doctor; nam, sicut tria sunt praecipue docentis munia, ut scilicet doceat, delectet et flectat, ut scribit Augustinus Lib. IV de Doctrina Christ., cap. 12; ita tria sunt etiam discipulorum auditorumque officia, ut nempe auscultent docentem, libenter excipiant delectantem, et efficaciter compleant id ad quod flectit orator, quae tria respexisse visus est S. Augustinus loco citato, cum de docente sic ait Ibid., cap. 15: Agat ergo, cum ista dicit, ut intelligenter, libenter, obedienter audiatur. Verum, sicut docere et delectare parum est, ni etiam flectat orator, ita etiam intelligere et memoria retinere quae semel audita sunt nihil prodest, nisi opere compleantur; non enim auditores legis, sed factores justificabuntur. Satius omnino fuisset, viam vitae, nisi ambulemus in ea, nunquam agnovisse; cessat quippe tunc omnis excusatio, et reos nos propria conscientia constituit: Si non venissem, inquit Christus, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent. Audiamus plane terribilem Apostoli", "candidate_score": 0.678784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_52_54", "bdc_text": "Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus . Cuius officium est iuxta pręscriptum verbi dei , abusus omnes tollere et verum usum reparare instituere et tueri .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_300", "psc_text": "Boherius, cui concinit Hildemarus: « Disciplina est omnium mandatorum Dei custodia. » Vel disciplinam, id est correctionem, quae a Deo infligitur, juxta Trithemium hunc Regulae locum ita exponentem: « Que suos subditos propter eorum excessus corrigit, et tamen vult ut patientes sint; sed quam cito ipsum a Deo propter sua peccata corripi contigerit, non solum non patiens non est, sed etiam contra Deum murmurat; hic talis absque dubio disciplinam odit, et sermones Christi projicit post se, quia non vult videre vitam suam quasi malam, sed se reputat justum. » Addit Trithemius: « Secundo disciplinam odit praelatus, quando a subditis dedignatur avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit", "candidate_score": 0.678581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83_85", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_521", "psc_text": "argento, et gemmis pretiosis, discooperuit, ut eisdem spoliis pretiosis miserias pauperum alleviaret Ibidem. » His addo S. Odilonis abbatis Cluniacensis exemplum, qui, referente Jotsaldo monacho in ejus Vita cap. 7 Bolland. 1 Janu., « in usus pauperum confregit plurima vasa ecclesiastica et ornamenta insignia; inter quae etiam imperialem Henrici imperatoris coronam; indignum judicans talia denegare pauperibus Christi, pro quibus effusus est sanguis Christi. » Eadem erat mens et animi propensio in pauperes S. Hugonis abbatis item Cluniacensis, cum diceret, aurum et argentum « melius impensa quam servata rutilare; et juxta Ambrosii testimonium, tunc vere calicem ecclesiae, cum calix a fame vel ab hoste redimit, quos sanguis calicis a morte liberavit. » Vide acta S. Eusebiae n. 12, saec. II Bened., p. 988; et Vitam S. Athelvoldi cap. 29, saec. V, ubi similia facta referuntur. Superest ut hanc de charitate nostrorum in egenos materiam concludat singularis Divionensium S. Benigni consuetudo, quae", "candidate_score": 0.678378, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", "candidate_score": 0.67836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_229", "psc_text": "» Circa sanctae Regulae textum obiter hic notandum est, S. Patrem non simpliciter dicere gyrovagos gulae servire; sed gulae illecebris: dicitur autem « illecebra, inquit Hildemarus, eo quod illiciat in aliud peccatum: verbi gratia, ex gula nascitur saturitas, ex nimia saturitate aliquando fornicatio. » Hac ergo loquendi ratione S. Benedictus indicat soli gulae, nisi aliis etiam vitiis subjaceamus, servire nos non posse. Unde et S. Gregorius: « De ventris ingluvie inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. » Et per omnia deteriores sarabaitis, ] quia, ut dicit Hildemarus, « sarabaitae sibi cellas aedificant; gyrovagi vero non aedificant cellas, sed discurrunt per diversa loca: sarabaitae, quamvis malt, tamen labore manuum suarum vivunt; gyrovagi labore aliorum: illi non dant aliis malum exemplum; isti vero, quia currunt per diversa loca, ideo exempla mala tribuunt: illi quia in uno loco stant, non vident bona exempla; isti quia vadunt, vident bona exempla,", "candidate_score": 0.678001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1245", "psc_text": "editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecipit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. » Duabus porro de causis orationem dominicam alta voce decantari voluisse S. Benedictum post Hildemarum docet Durandus (Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent.", "candidate_score": 0.677539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135_137", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", "candidate_score": 0.677338, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_435", "psc_text": "Mercator ex Regula S. Benedicti totum hoc caput accepit, uti probat noster Mabillonius in observationibus ad praefatum Amalarii supplementum. Quarto. Occasione tituli hujus capitis isthaec occurrit difficultas: Cum ea quae hic continentur sint ipsa bona opera, quomodo instrumenta bonorum operum dicuntur? nihil enim est sui ipsius instrumentum. Ad hanc difficultatem multae possunt adhiberi solutiones. Primo enim, ut observat Menardus, hic per hujusmodi bona opera intelligere possumus certam methodum perfectionis acquirendae, seu, ut loquitur S. Benedictus, artem spiritualem ad quam illa omnia, quae hic commemorantur, viam muniunt: ac proinde recte illius instrumenta dici possunt. 2º Virtutes et bona opera possunt etiam appellari instrumenta bonorum operum, quia sese mutuo indigent, se invicem adjuvant. Ita « per amorem Dei amor gignitur proximi, et per amorem proximi amor Dei nutritur, » ut loquitur S. Gregorius Lib. VII Moral., cap. 10 . Ita oratio jejunium, et jejunium orationem adjuvat; et sic unum alterius est instrumentum;", "candidate_score": 0.677125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3393", "psc_text": "hoc est suo monasterio. Ubi observat Menardus duplici olim nomine sacerdotes ordinatos fuisse: vel pro monasteriis suis, ut ex hoc capite constat; vel pro saecularibus ecclesiis seu parochiis, ut habetur 16, quaest. 1, cap. Si quis, cap. In parochia tua, cap. Cum pro utilitate Ecclesiae, cap. Monachi, et cap. Ne pro cujuslibet. Ad primos spectat nostri Mabillonii observatio, qua docet (Praef. in saec. V Bened., pag. 83), « Monachos olim, non (ut modo) sub titulo paupertatis, sed sub monasterii sui fuisse ordinatos. Id quod patet ex concilio Londoniensi anni 971, in quo Eadgarus rex Glastoniensi monasterio certas leges ac praerogativas concedit, atque inter alia: Sanxit etiam ut quoties abbas loci vel monachi aliquos suorum sacris ordinibus initiari decernerent, a quocunque praesulum canon ce ordinato, aut in illius sede, aut in eodem Sanctae Mariae Glastigensi monasterio, tam monachos quam clericos, quos idoneos judicarent, ad titulum S. Mariae ordinari facerent. Et ita", "candidate_score": 0.677079, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_94", "psc_text": "1º de bona observantia elationem fugere; 2º Deum, non se boni operis auctorem agnoscere; 3º consequenter Deum in se operantem magnificare. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos ], seipsos magni aliquid esse existimantes, cum tamen nihil sunt; sed potius infra omnes sese deprimentes, ut 24 faciebat S. Bernardus, cujus cum tanta esset vitae sanctimonia, quantam in eo etiam nunc catholicus orbis miratur, ita nihilominus de se scribebat Epist. 250 ad alterum Bernardum priorem Portarum: « Clamat ad vos monstruosa vita mea, mea aerumnosa conscientia; ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero nec laicum; nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in", "candidate_score": 0.677028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3072", "psc_text": "ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum: sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur Deus. COMMENTARIUS Artifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate et reverentia faciant ipsas artes, si tamen jusserit abbas. ] Cum omnia in monasteriis obedientiae subjaceant, nec ipsas quas artifices callent artes, exercere permisit, nisi jubente abbate. Id quod ex antiquis monachorum regulis accipere potuit, nam Pachomiana ita habet (Art. 123 in cod. Reg.): « Nemo quidquam operis faciet, nec scyphos plenos aqua circumferet, nec funiculum quidem torquebit, nisi praepositus jusserit. » Et S. Basilius interrogatus (Regul. brev., interr. 142): « Si oportet eos qui noverunt artificia suscipere aliquod opus absque conscientia vel jussione ejus qui praeest et operum sollicitudinem gerit? » respondet: « Furti reus erit hujusmodi, vel similis eis qui furibus concurrunt. » Idem videre est in Regula SS. Pauli et Stephani, cap. 33, et in Regula", "candidate_score": 0.676871, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3556", "psc_text": "sed omni actu religionis ornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare, super quam abbatissa requiescat, ut in nullo ab ejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioris detenta, nihil quod abbatissae voluntati sit contrarium aut faciat, aut ordinet faciendum, sed omnia per ejus interrogationem. » Huc referenda sunt quae scribit Regula S. Pachomii, articulo 128, de vitiis praeposito fugiendis, et Regula Orientalis, cap. 17. Vide etiam Petri Damiani opusc. 13, c. 16. Ad Regulae textum venio. Saepius quidem contingit ut per ordinationem 853 praepositi scandala gravia in monasteriis oriuntur, etc. Hic declarat S. Benedictus quam longe a monasteriis amandari scandala voluerit, quorum causas, effectus et remedia detegit. Et maxime in iis locis ubi ab eodem sacerdote. ] Id. est episcopo, qui proprie sacerdos dicendus est; alii enim presbyteri tantum titulo donandi sunt. Vel ab iisdem abbatibus. ] « Supple episcopo ordinanti assistentibus, » inquit", "candidate_score": 0.676787, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1582", "psc_text": "opus sanis medicus, sed male habentibus. ] Hic ostendit S. P. Benedictus abbates aliosque praelatos non tam propter bonos quam propter perversos imperfectosque monachos, imo fere unice propter tales esse superiores; et in hoc praecipuum eorum onus esse, quod talibus praefecti sint, uti egregie docet S. Bernardus ad Rainaldum abbatem de praelationis munere nimis anxium scribens in haec verba (Epist. 73): « Hoc autem onus animarum est et infirmarum; nam quae sanae sunt portari non indigent, ac per hoc nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillanimes, murmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus 378 tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita sanus est, ut magis juvet te quam juvetur a te, hujus te non patrem, sed parem; comitem, non abbatem cognoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam", "candidate_score": 0.676752, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3263", "psc_text": "Gerardi Belgae monachi sententia: « Tanto indignius esse pauperem non admittere, quanto turpius est monachum superbire; si tamen non tam fortuna quam spiritu insuper probentur Christi pauperes esse, et appareat non venire paupertatem exuere, sed diligentius quaerere. » Haec obiter dicta sint occasione tituli hujus capitis, qui est De filiis nobilium vel pauperum qui offeruntur. Ad textum venio. Si quis forte de nobilibus. ] Nobiles hic S. Benedictus intelligit, non stricte, pro insignitis aliquo gradu, titulo, aut dignitate, qua distinguantur a plebeiis; sed late, pro potentibus et divitibus quibuscunque, « sive sint nobiles sive ignobiles, inquit Hildemarus, id est, de illis dicit qui divitias habent. » Et Boherius: « De nobilibus, id est divitibus et potentibus. » Et sane nobiles hic pauperibus S. Pater opponit. Offert filium suum Deo in monasterio. ] Regularibus disciplinis instituendum, et in perpetuo Dei servitio ibidem permansurum. Si ipse puer minori aetate est. ] «", "candidate_score": 0.676344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2893", "psc_text": "Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula accipere, aut dare sine praecepto abbatis sui. ] Acute hic Bernardus Cassinensis: S. Benedictus, inquit, « in hac prohibitione tria genera personarum, et tria genera nominat rerum: personae sunt parentes, aut alii quilibet homines, et etiam invicem fratres; res sunt litterae, eulogiae, et munuscula, quae a parentibus non licet suscipere, ne de affectu parentum videatur monachus per munus aliquid retinere; ab aliis etiam hominibus non licet, quia nihil cum mundo commune monachus habet; sibi invicem etiam non licet, quia singularitatem amoris vel foedus illicitum demonstraret. » Primo ergo S. Pater vetat litteras absque licentia abbatis mitti aut recipi; idque ex veterum monachorum disciplina, quam videre est apud Cassianum lib. IV, cap. 16; apud S. Basilium, hic a Smaragdo citatum; in Poenis incerti auctoris apud eumdem Basilium; in Regula S. Augustini,", "candidate_score": 0.676257, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3045", "psc_text": "Donati ad virgines (Cap. 59): « Abbatissa, nisi inaequalitate aliqua, aut infirmitate, vel occupatione compellente, extra congregationem suam penitus non reficiat. » Quod desumpsit ex Regula sancti Caesarii ad virgines, cap. 38. Denique Regula Magistri passim indicat abbatem in refectorio debere reficere. Idem confirmat praxis. De S. Eugendo abbate ita Vitae scriptor: « Abbas iste mensulam suam (ut facere quosdam nuper audivi) nec victum unquam exceptavit a fratribus. » S. Eastervinus, teste 727 Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, « eodem quo fratres caeteri cibo, semper eadem vescebatur in domo. » S. Hermelandus Agatheo comiti in Antrensi monasterio « humanitatis gratiam exhibens, in refectorium eum secum duxit, calicemque meri ei dari jussit, » ut scribit anonymus in ejus Vita cap. 13; et infra, cap. 15, inter corruptos mores Adalfredi abbatis, Hermelandi successoris, illud recenset, quod « coepit aulam sibi aedificare. » Imo auctor est Caramuel omnes fere", "candidate_score": 0.676064, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_12", "psc_text": "et ad aeterna coeli gaudia perducere cuperet. Praecepta magistri. ] Praecepta dicit ea quae tota passim continentur in Regula, ut sunt voluntaria paupertas, abstinentia a carnibus, silentium fere perpetuum, et alia his similia, quae saecularibus quidem sunt monita, nobis vero monachis evaserunt in praecepta: « Omnia S. Benedicti instituta, inquit S. Bernardus De Praecepto et dispens. cap. 1, exceptis sane nonnullis de spiritalibus, verbi causa, charitate, humilitate, mansuetudine, quae non tam constat ipsum instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non sunt mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus monita tantum, seu consilia censenda sunt, cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant; sive ut vestra vobis reddam, illis voluntaria vel factitia, istis necessaria et tanquam naturalia non immerito reputantur. Et inclina aurem cordis tui. ] Id est intellige quae jam dicturus sum; auris quippe cordis est intelligentia: « Auris ab audiendo vel hauriendo vocatur, inquit Smaragdus; auris autem", "candidate_score": 0.675902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_962", "psc_text": "primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita explicant Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Turrecremata; quia nimirum nonnulli ciborum, non vestimentorum vilitate sunt contenti; nonnulli vestimentorum, sed non ciborum; nonnulli utrorumque, sed non habitationis. Item nonnulli vilitatem tolerant, at extremitatem pati non queunt. Vel etiam « omni vilitate et extremitate dixit, inquit Hildemarus; quia et corpus et mentem comprehendit; id est sicut in corpore existit vel extremus, ita debet esse et in mente; nam si corpore videtur vilis et extremus, et non in mente, jam non est monachus, sed hypocrita. » Et certe id satis indicat vox contentus, quae interiorem mentis inclinationem et voluntatis assensum designat: unde Hildemarus: «", "candidate_score": 0.675888, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_32_34", "bdc_text": "Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres . Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet . Quod testatur tripartur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1160", "psc_text": "Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi; quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. » Ex quibus verbis observare licet nondum in Ecclesia ordinata fuisse lectionaria, ut vocant, ex SS. Patrum homiliis compilata; sed in arbitrio episcoporum et praelatorum fuisse, assignare libros unde lectiones desumerentur. Primus id feliciter aggressus esse videtur Carolus Magnus imperator, qui per manum Pauli diaconi Cassinensis duo volumina ex SS. Patrum homiliis et sermonibus per anni circulum legenda confecit, cum hoc titulo: Opus praeclarum omnium homeliarum et postillarum venerabilium ac egregiorum doctorum Gregorii, Augustini, Hieronymi, Ambrosii, Bedae, Herici, Leonis, Maximi, Joannis episcopi, atque Origenis integraliter de Tempore et de Sanctis per totius anni circulum, cum quibusdam eorum sparsim interpositis sermonibus hinc inde suis locis collectis, et coaptis temporibus in partem", "candidate_score": 0.675886, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", "candidate_score": 0.675857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", "candidate_score": 0.675575, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3326", "psc_text": "cum clericis. » Neque vero id mirum videri debet, cum nec sacerdotes professi missas quotidie cantarent, ut demonstravimus in lib. II de Antiquis monach. Rit., c. 6. Sane Clemens ex regali Anglorum prosapia, Fiscanensis primum, deinde Divionensis monachus, « in tantum se abjectum et vilem asserebat, ut cum sacerdotii gradu fungeretur, nunquam in omni vita sua nisi semel ad hoc ministerium accedere praesumpsit, » ut docet chronographus S. Benigni. Sciens se disciplinae regulari subditum. ] « Hic omnem ei materiam aufert praesumptionis, cum ei ad memoriam reducit statum suae subjectionis, » inquit Bernardus Cassinensis. Et magis exempla humilitatis omnibus det. ] In quem locum Richardus de S. Angelo: « Littera ista potest exponi duobus modis: 1º ut sit sensus, ut iste plus ostendatur humilis quam alius monachus; 2º ut sit sensus, si abbas jusserit ei ut celebret, vel ut sedeat post ipsum, ipse magis ostendatur humilis. » Si forte ordinationis,", "candidate_score": 0.675417, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2961", "psc_text": "Pater Benedictus saeculum fugiens sanctae conversationis habitum quaesivit, ut scribit S. Greg. in lib. II Dial. Et plane, sicuti optime argumentatur S. Basilius (Regul. fus., c. 22), « juxta cujusque propositum competens ei debet esse vestimentum; sicut enim alius est habitus militis, alius senatoris, ex quo intelligitur quod iste senator sit, ille miles, ita monacho suus debet esse vestitus, ex quo vel ipso intuitu cognoscatur quod sit monachus. » De quarum rerum omnium colore aut grossitudine non causentur monachi. ] Quod ita exponit Hildemarus: « Non debent monachi causari si pedules albi fuerint, et tunicae fuscae; id est si pedules alterius coloris fuerint, et alterius tunicae, atque alterius cucullae, aut si grossae fuerint. » Bernardus autem cassinensis: « Si non est splendidus, aut speciosus, vel si non est multum vilis, humilis et abjectus, non causentur. » De colore habitus Benedictini litigant inter se auctores. Nigrum communiter propugnant commentatores: ita Bernardus", "candidate_score": 0.675235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_390", "psc_text": "] Juxta illud Scripturae: Qui sapiens est audit consilia Prov. XII . Non patiens ab aliis eorum interrumpi sermones, qui coeperint loqui, donec ex integro consilium expresserint: nec ipse indigne ferens aliquos suae contrariam promere sententiam. Tractet apud se. ] Licet aliud nihil ab abbate videatur desiderare S. Benedictus quam ut fratrum exquirat audiatque consilia, liberam ei postea quidquid libuerit exsequendi potestatem tribuens, idque ipsum exigere videatur natura consilii, antiquus tamen in ordine 94 Benedictino mos invaluit, ut auditis abbas fratrum sententiis, eas non ipse solus, sed cum senioribus sive prudentibus quibusdam fratribus expendat, quaeve sit sanior discernat, ac tandem quid sit faciendum dijudicet, ut patet ex antiquis Regulae commentatoribus Smaragdo et Hildemaro. « Quod consilium unusquisque dederit libenter audiat, et postea in secreto cum senioribus tantum fratribus qui utilius quive inutilius consilium dedit, subtiliter et acute discernat, » inquit Smaragdus. Rem paulo fusius exponit Hildemarus. Hic tradit in primis", "candidate_score": 0.674958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", "candidate_score": 0.674811, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", "candidate_score": 0.67471, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195_197", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_538", "psc_text": "3º Quia saeculares actus in habitu religioso viventibus in saeculo viris probis virtutis fastidium generant, atque a recto proposito retrahunt. Qua de re vide Petri Damiani lib. VI, epist. 32. 4º Quia implicitus actibus saeculi monachus contemptui se praebet mundo; nam, ut dicit S. Ambrosius Epist. 6, « quomodo potest observari a populo qui nihil habet discretum a populo, dispar a multitudine? Quid enim in te miretur, si sua in te recognoscit? si nihil in te aspiciat quod ultra se inveniat? si quae in se erubescit, in te quem reverendum arbitratur offendat? » 5º Quia, ut dicit S. Joannes Climacus Grad. 3, « per fugam patriae nos coelestium rerum studio vendidimus. » Non ergo decet actibus coelestibus venditos actibus saeculi mancipari. Vide Cassianum lib. IV de Institutis Renunt. cap. 34 et sequentibus, et Vitam S. Theresiae cap. 37. Nihil amori Christi praeponere. ] Istud instrumentum necessariam habet cum primo connexionem;", "candidate_score": 0.674705, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2956", "psc_text": "essent Basilianorum vestes discimus ex Vita S. Philareti saeculo XI a Nilo monacho coaetaneo scripta, num. 21 (Bolland., 6 Aprilis), ubi agens de illius ad habitum monasticum receptione, has recenset vestes: Sticarium, id est tunicam; pallium, quod supra cervices et scapulas est; cucullium, quod capiti imponimus; crucem in fronte gestandam, et cingulum cum sua fibula. Inter Aegyptiorum monachorum vestes Evagrius Sithensis monachus in epistola ad Anatolium (Tom. III Mon. Eccles. Graec.) has nominat: Cucullum, analabum, melotem, zonam, et baculum. Alias addit Cassianus eo in libro quem de Habitu monachi conscripsit, ubi has eorum vestes earumque symbola explicat, scilicet cucullum, colobium, rebrachiatoria, mafortes, melotem et pellem caprinam, cingulum et caligas. Abbas Patermuthius adolescentem ad se conversionis gratia accedentem « lebitone indutum, cuculla capiti circumposita, ac melote ad humeros, cinctumque linteo ad monachale institutum, exercitiumque promovit, » ut videre est in Aegypt. monach. Historia (Tom. III Mon. Eccles. Graecae). In Regula S.", "candidate_score": 0.674601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", "candidate_score": 0.674227, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", "candidate_score": 0.674149, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", "candidate_score": 0.674146, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_127_129", "bdc_text": "iubet emere oves etc. includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1580", "psc_text": "charitas, et oretur pro eo ab omnibus (II Cor. II) . Magnopere enim debet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare ne aliquam de ovibus sibi creditis perdat. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem: et metuat prophetae comminationem per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis assumebatis, et quod debile erat projiciebatis (Ezech. XXXIV) . Et Pastoris boni pium imitetur exemplum qui relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere (Luc. XIX): cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem. COMMENTARIUS. Omni sollicitudine curam gerat abbas circa delinquentes fratres. ] Propter delictum excommunicatos, ut apposite supplet Richardus de S. Angelo. Attendant hic abbates quanta sollicitudine S. P. Benedictus velit eos fratris excommunicati salutem curare, circa quam non simpliciter curam aut sollicitudinem habere praecipit, sed, uti post Hildemarum et Bernardum", "candidate_score": 0.673835, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3507", "psc_text": "V de Antiq. monachorum Ritibus. Cogitet semper quale onus suscepit. ] In quem locum Hildemarus: « Sciendum est enim quia non dicit honor, sed onus, id est pondus, et bene pondus dicit illum suscepisse, et non honorem, quia qui hoc pondus suscipit, non ut honoretur suscipere illud debet, sed ut laboret, et aliis proficiat. » Sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Ita quoque S. Bernardus (Serm. 36 de diversis): « Puritatem quidem cordis in eo praelatus habeat, ut prodesse desideret, non praeesse, ut scilicet proprium commodum, vel honorem saeculi, seu aliud quidpiam in praelatione non quaerat, praeter solum beneplacitum Dei, et animarum salutem. » Et alibi: « Improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et 841 quorum non zelas salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. » Et iterum ad Eugenium papam (Lib. III de Consid., c. 1): « Ita et tu praesis, ut provideas, ut consulas, ut procures,", "candidate_score": 0.673791, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2722", "psc_text": "Anianensis (Tom. IV Analect.): quibus concinit Concordia Dunstani his verbis (Cap. 7): « Quod si invenerit, nullatenus illud debet reticere in capitulo venturi diei. » Et Statuta Lanfranci (Cap. 4): « Dum circumeunt, nullum signum faciant, nulli quacunque occasione loquantur, studiose 650 tantum negligentias et offensiones inspiciant, et tacite praetereuntes, de eis postea in capitulo etiam clamores faciant. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines cap. 4. Ex Hildemaro tamen circatores aliquam videntur habuisse facultatem corrigendi delinquentes: « Isti seniores, inquit, debent potestatem habere corrigendi decanos, et praepositos, etiam ipsum abbatem, quanquam non omnes uno modo: subjectos admonendo, rogando, atque increpando; priores rogando. » De prioribus tamen ita scribit Udalricus (Lib. III, cap. 7): « Domno abbati et priori ita deferunt circatores, ut nequaquam veniant ubi eos noverint esse, quia scriptum est: Non est discipulus super magistrum. » Accedentibus autem circatoribus, qui ex licentia de rebus necessariis colloquebantur, hoc eis", "candidate_score": 0.67341, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.673367, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3405", "psc_text": "816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno reputabatur unum aut alterum in monasterio esse sacerdotem: hinc S. Epiphanius ad Joannem Hierosolymitanum se excusans quod Paulinianum S. Hieronymi fratrem in monasterio Bethleemitano sacerdotem ordinasset (Inter epist. S. Hieron. epist. 60): « Cum vidissem, inquit, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret, et sancti presbyteri Hieronymus et Vincentius propter verecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia, et laborare in hac parte ministerii quae Christianorum praecipua salus est: invenire autem et comprehendere servum Dei non posses, qui te, eo quod grave onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat; sed nec alius quis episcoporum facile eum reperiret, etc. » In", "candidate_score": 0.673288, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", "candidate_score": 0.673055, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", "candidate_score": 0.672971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2908", "psc_text": "possunt vel ad praecedentem periodum, et non contristetur frater, etc., vel ad omnia quae hoc continentur in capite. Priorem sententiam sequitur Smaragdus; posteriorem Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Richardus de S. Angelo, 695 et Boherius in utroque commentario: « Illud vero, inquit Hildemarus, quod dicit, regulari diciplinae subjaceat, ad illa omnia quae superius vetuit respicit, id est si tribuerit, si acceperit, aut litteras, aut eulogias, id est majora munera, aut munuscula, id est parva, aut murmuraverit, vel contristatus fuerit, et reliqua, disciplinae regulari subjaceat. » Quanti vero hoc Regulae Benedictinae caput fecerit S. Gregorius, vel exinde patet, quod cum in illud peccasset Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine", "candidate_score": 0.672891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", "candidate_score": 0.672865, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_52", "bdc_text": "Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", "candidate_score": 0.672347, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157_159", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_26", "psc_text": "per inobedientiae desidiam recesseras. ] A Deo recessimus cum per divini mandati praevaricationem in Adam omnes peccavimus, vel cum propriis nos reatibus et inobedientiis principi tenebrarum mancipavimus. Signanter vero dicit inobedientiae desidiam; quibus verbis docet eos vere desides censendos esse et pigros qui, transgredientes mandata Dei, nec Deo nec propriae laborant saluti; licet enim multi multa operentur, haec nisi ad Deum puro ac sincero mentis affectu referant, non opera, sed operum destructiones rectius existimaveris. Praeclare omnino Guillelmus abbas monasterii S. Theodorici ad Carthusienses monachos scribens De Vit. solit. ad fratres de Monte Dei, cap. 8 : « Otiosum non est vacare Deo, imo negotium negotiorum omnium hoc est; quod quicunque in cella non agit fideliter et ferventer, quodcunque agit, quod propter hoc non agit, scilicet ut Deo serviatur, in eo quod agit, otiatur. » Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus. Sicut nullus in Ecclesia fidelis", "candidate_score": 0.672113, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_111_113", "bdc_text": "Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1668", "psc_text": "Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum; neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, aut exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat: et cui substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum (Eccli. XVIII) . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua; a quibus prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliquo typo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis (Matth. XVIII) . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt; ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. COMMENTARIUS. Cellerarius monasterii. ] Ita nimirum S. Pater vocat eum cui curam et administrationem rerum", "candidate_score": 0.671896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2908", "psc_text": "possunt vel ad praecedentem periodum, et non contristetur frater, etc., vel ad omnia quae hoc continentur in capite. Priorem sententiam sequitur Smaragdus; posteriorem Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Richardus de S. Angelo, 695 et Boherius in utroque commentario: « Illud vero, inquit Hildemarus, quod dicit, regulari diciplinae subjaceat, ad illa omnia quae superius vetuit respicit, id est si tribuerit, si acceperit, aut litteras, aut eulogias, id est majora munera, aut munuscula, id est parva, aut murmuraverit, vel contristatus fuerit, et reliqua, disciplinae regulari subjaceat. » Quanti vero hoc Regulae Benedictinae caput fecerit S. Gregorius, vel exinde patet, quod cum in illud peccasset Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine", "candidate_score": 0.671634, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_418", "psc_text": "monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero minora agenda sunt in monasterii utilitatibus. ] Vel etiam detrimento. Minora vocat ea quae fere usu quotidiano eveniunt, et ad omnem congregationem non pertinent, sed ad speciales tantummodo personas, eorumque officia, sive, ut vocabant, obedientias; ut sunt eligere praepositum, sicut habetur Regulae cap. 65, cum consilio fratrum ipse ordinet sibi praepositum, decanum, cellerarium, etc., emere hoc aut illud ad ornandam ecclesiam, et alia hujusmodi. Vel etiam minora possunt dici ea quae nunc ex jure absque ullo fratrum consensu abbas potest exsequi. Seniorum tantum utatur consilio. ] Seniores hic vocat non omnino decrepitos, aut ordine monasterii primos, sed prudentes, discretos, expertosque", "candidate_score": 0.671499, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", "candidate_score": 0.671325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_27", "psc_text": "vacare Deo, imo negotium negotiorum omnium hoc est; quod quicunque in cella non agit fideliter et ferventer, quodcunque agit, quod propter hoc non agit, scilicet ut Deo serviatur, in eo quod agit, otiatur. » Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus. Sicut nullus in Ecclesia fidelis admittitur quin prius diabolo, pompis et operibus ejus abrenuntiaverit, ita nec ullum in claustro monachum qui propriis non abrenuntiet voluntatibus, S. P. Benedictus introduci voluit, ut post Hildemarum recte notavit Bernardus Cassinensis. Ex his ergo liquet quem sibi scopum in Regula S. legislator, quem sibi finem proposuerit, obedientiam scilicet seu propriae voluntatis abnegationem, ut docet imprimis S. Petrus Damiani, cum dicit Opusc. 13, cap. 6: « Videamus cum scribere incipit (S. Benedictus) quibus verba dirigit, ad quod hominum genus omnem vim secuturae elocutionis intendit; ait enim: Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, etc. » Refert hic integrum Regulae textum,", "candidate_score": 0.671083, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3455", "psc_text": "non enim dicit priores juniores fratres nominent, sed juniores suos, id est sibi inferiores in ordine professionis: unde contingere potest ut unus et idem monachus frater et nonnus vocetur, frater ab antiquiore, nonnus ab inferiore. Certe saeculo XII Joannes sacerdos et monachus frater Joannes appellatus legitur in Vita S. Aiberti num. 7 (Bolland., 7 Aprilis). Alius tamen usus viguit apud Cluniacenses, in quorum antiquis Consuetudinibus reperio (Lib. II, c. 20): « Si quem fratrem appellat, nunquam puro nomine appellat, nisi domnus adjungat; et pueros fratres nominat. Item proprium nomen dicturus, semper frater praemittit. » Quare autem juniores S. Benedictus appellari voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III,", "candidate_score": 0.671022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3028", "psc_text": "Fructuosi (Cap. 4): « In stramentis competens adhibenda est disciplina, nec amplius quidquam ab aliquo requirendum, quam unum stragulum, canabemque villatum, mappulam, et duabus lanatis pellibus arietum. » Denique Regula Magistri (Cap. 81): « In lectis habeant in hieme singulas mattas, et sagos tomentatios singulos, et lanas. In aestate pro lanis, rachinis propter aestus utantur; et ante ipsos lectos singulas pelles, ubi tergant a sordibus pedes, et sic in suos lectos ascendant. » Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt, etc.] Frequenter ait indefinite; sed Regula S. Isidori (Cap. 14) praescribit, ut « per singulos menses abbas sive praepositus lectulos cunctorum perspiciat, ne quid indigeant fratres, nec superfluum habeant. » Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 2): « Omnibus sabbatis post horam orationis nonam tam senior quam juniores praepositae lectos omnium sororum visitent, et faciant, propter earum negligentias inquirendas, aut si quid inveniatur illicite et sine commeatu retentum. » Denique", "candidate_score": 0.670836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_433", "psc_text": "Magister 105 Regulae etiam capite 3, sub hoc titulo: Quae est ars sancta quam docere debet abbas discipulos in monasterio, verbis tamen subinde mutatis et instrumentis nonnullis omissis. Similiter et Grimlaicus in Solitariorum Regula capite 25 cum hac praefatione: « Cum ergo omnium sanctarum Scripturarum paginae instrumentis bonorum operum sint refertae, et per earumdem sanctarum Scripturarum campos inveniri possint arma quibus vitia comprimantur et virtutes nutriantur; necesse tamen est huic Regulae sententiam cujusdam Patris inserere de instrumentis bonorum operum; in qua sub magna brevitate quid solitariis agendum, quidve vitandum sit continetur. Oportet enim eos imprimis Deum diligere, etc. » Haec eadem instrumenta a S. P. Benedicto emendicata, ejus tamen nomine suppresso, et cum praefatione praedicta verbo tenus refert Theodulfus Aurelianensis episcopus in suo Capitulari cap. 21. Referuntur etiam in antiquo ordine Romano ex canone Theodori Anglorum episcopi in ordinatione abbatissae, uti observat Menardus noster. Tertio. Petrus Boherius, Menardus, et post", "candidate_score": 0.670732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3236", "psc_text": "ac vosmetipsos reliquistis. Si amando paupertatem ei constanter adhaeseritis, nec a veritatis via declina veritis, ipse, juxta providentiam suam, qua mirabiliter gubernat omnia, vobis quod expedire noverit largietur. » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. S. Benedictus igitur hoc loco permittit ut novitius, facta solemniter donatione, bona sua conferat monasterio. Sed quaeritur quid solemni donatione intelligendum sit? Respondet Richardus de S. Angelo solemnem donationem eam esse quae fit per scripturam, coram publicis personis, exprimendo voluntatem suam, et quantitatem donationis. Similiter Boherius eam quae fit in scriptis, et Smaragdus eam quae fit religiose coram testibus, et universa monasterii congregatione: adducitque locum istum ex Regula tertia SS. Patrum (Cap. 4): « Si aliquam novitius in cellulam voluerit inferre 776 substantiam, in mensa ponatur coram omnibus fratribus; » et alium ex Regula Magistri (Cap. 87): « Una cum anima sua Deo et oratorio monasterii per donationem offerat totum, subscribentibus religiosis testibus,", "candidate_score": 0.670729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3188", "psc_text": "saeculum, et omnibus meis abrenuntiavi; et nunc rogo ut suscipias me. Et reddit causam quare, cum dicit: Et vivam, et pro ut est, id est ut vivam; et rogo ne confundas me ab exspectatione mea; ac si diceret: Rogo clementiam tuam, ut quia tandiu distuli converti, ne ob hoc confundas me, id est ne sit mihi confusio et verecundia ante te. » Quem versum omnis congregatio tertio respondeat, adjungentes Gloria Patri. ] Quod ita intelligit 765 Bernardus Cassinensis, ut totum versum ex integro a novitio dictum repetat omnis congregatio, eique tertio repetito adjungat Gloria Patri, non novitius. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo; et jam ex illa die in congregatione reputetur. ] Ita nimirum S. Pater monachos Deo consecrari voluit. Sed varios consecrationis ipsorum ritus hic referre haud ingratum lectoribus futurum speramus. Ex Regula Magistri, capite 89: Quomodo debeat frater novus in monasterio suum firmare", "candidate_score": 0.670445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2396", "psc_text": "Nicolaus de Fractura: « De homiliis sanctorum Patrum, et aliis moralibus, et de lib. Dialog. B. Gregorii, de vitis Patrum, et aliis similibus. » Ita sanctus Benedictus abbas Anianensis unum « ex sanctorum doctorum homiliis, quae in exhortationem monachorum sunt prolatae conjunxit librum; eumque omni tempore in vespertinis collectis legere jussit. » In codice vero Conchensis monasterii ad calcem ms. Regulae sancti Benedicti haec leguntur: « li sunt qui leguntur ad collationem: Ephrem, Pastoralis, liber de Aedificatione claustri, Vita Patrum, Dialogus Gregorii, Diadema Monachorum. » Non autem Eptaticum aut Regum. ] « Heptateucus, inquit sanctus Augustinus (Lib. II de Doct. Christ. cap. 8), continet quinque libros Mosis, librum Josue, et Judicum: nam quod spectat ad librum Ruth, magis ad Regnorum principia videtur pertinere. » Per hoc autem quod dicit Eptaticum aut Regum, infit Hildemarus, 572 significat illos libros qui similes sunt illis, id est qui sub allegoricis figuris conscripti sunt.", "candidate_score": 0.67012, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3311", "psc_text": "magis humilitatis exempla omnibus det. Et si forte ordinationis aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si. quis eodem desiderio monasterio sociari voluerit, loco mediocri collocetur. Et ipse tamen si promittit de observatione regulae vel propria stabilitate . COMMENTARIUS. Si quis de ordine sacerdotum. ] « Sacerdotis nomen, inquit Hildemarus, ad episcopum seu presbyterum attinet atque diaconum, sicut ipse inferius dicit. » Sed Rupertus de solis episcopis hunc locum interpretatur (Lib. III in Reg. S. B.): quod confirmat codex mss. monasterii S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut", "candidate_score": 0.669938, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.669498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_884", "psc_text": "iterum de bonis illis quae fiunt absque benedictione patris spiritalis, ut sunt jejunare, vigilare, etc., quae S. Benedictus praesumptioni deputat, et vanae gloriae, non mercedi. In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: « Ante te omne desiderium meum. » ] Quem Prophetae versiculum S. Augustinus de bono desiderio, hunc S. Benedictus de malo intelligit, nimirum de desiderio carnis, quod cum spiritui rectaeque rationi repugnet, non potest esse bonum, nisi forte occasionaliter, in quantum illius procurat bonum, qui sibi resistit. Hildemarus et Bernardus Cassinensis tam de bono quam de malo interpretantur; quibus favet vox universalis Omne: Ante te omne desiderium meum, hoc est, notum tibi est. Vel etiam ante te omne desiderium meum, id est subditum est voluntati tuae, nec aliud desidero quam quod me desiderare jubes. Ergo si oculi Domini. ] Oculi Domini Smaragdo « respectio est divina, qua semper respicit super bonos,", "candidate_score": 0.669228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3312", "psc_text": "S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non autem episcopus, quia indecens 794 esset quod princeps animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur; sed hic si converti voluerit, solus sit in poenitentia absque subjectione magisterii. » At tam de episcopis quam presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem", "candidate_score": 0.669107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_153_155", "bdc_text": "Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ? Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3082", "psc_text": "tract. 3, disq. 4. In ipsis autem pretiis non subrepat avaritiae malum. ] Haec est enim idolorum servitus, quae, ut dicit Gerardus Belga, « monachum sordidum non facit, sed monachum diabolum: quod enim ex angelo facit superbia, hoc ex monacho facit avaritia: et sicut illa angelum Deo ingratum ingratitudinis arguit, sic ista monachum perjurum efficit. » Sed semper aliquantulum vilius detur quam a saecularibus datur. ] Idem docet Evagrius in Monachicis, num. 8 (Tom. III Monument. Eccl. Graec.): « Sive ergo vendis, sive emis, parum te de justo pretio frauda: ne in mores nimium exactos, aut erga pretium lucri cupidos inductus, ad noxias animae causas decidas, etc. » Et Regula Magistri (Cap. 85): « Cum unaquaeque ars aliquid perfectum, supervacuum usibus monasterii, vel mittendarum eulogiarum abundaverit, interrogata qualitate pretii, 736 quantum a saecularibus distrahi potest, tantum infra nummorum minori semper distrahatur pretio, ut agnoscantur in hac parte spiritales a saecularibus", "candidate_score": 0.668949, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1582", "psc_text": "opus sanis medicus, sed male habentibus. ] Hic ostendit S. P. Benedictus abbates aliosque praelatos non tam propter bonos quam propter perversos imperfectosque monachos, imo fere unice propter tales esse superiores; et in hoc praecipuum eorum onus esse, quod talibus praefecti sint, uti egregie docet S. Bernardus ad Rainaldum abbatem de praelationis munere nimis anxium scribens in haec verba (Epist. 73): « Hoc autem onus animarum est et infirmarum; nam quae sanae sunt portari non indigent, ac per hoc nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillanimes, murmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus 378 tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita sanus est, ut magis juvet te quam juvetur a te, hujus te non patrem, sed parem; comitem, non abbatem cognoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam", "candidate_score": 0.668165, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1727", "psc_text": "sit; et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt, sciat quid dat aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur; si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat. COMMENTARIUS. Substantiae monasterii. ] Quid substantiae nomine hic intelligatur, explicat Bernardus Cassinensis his verbis: « Substantia pro rebus illis quibus vivimus et subsistimus, vel quae ad nostram substantiam sunt cooperativa intelligitur. » Quod quasi exponens Richardus de Sancto Angelo ait: « Puta granum, milenum, hordeum, et similia. » Rectius tamen meo judicio Boherius in secundo comm. substantiam hic interpretatur pro rebus mobilibus monasterii; quod et in consequentibus fatetur ipse Bernardus; indicatque haud obscure sanctus P. Benedictus cum subjicit: In ferramentis. ] « Videlicet utilibus ad laborandum, » inquit Richardus de S. Angelo. Ubi ferramentorum nomine omnia intelligit instrumenta quibus inter laborandum fratres utuntur,", "candidate_score": 0.667889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178_180", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus . Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1699", "psc_text": "uti loquitur Smaragdus. Tertio, hospites, quibus advenientibus escas parabit ex Regula Orientali cap. 25. Sive, ut praescribit S. Isidorus (Cap. 19), « ipse praebebit hebdomadariis quidquid necessarium est victui monachorum hospitum et infirmorum. » Observat etiam hic Hildemarus moris fuisse apud veteres monachos ut cellerarius hospitum curam gereret; successu vero temporis propter nimiam eorum multitudinem, alios ad id muneris constitutos fuisse, illudque, quod Regula S. Benedicti cellerario injungit de cura hospitum, intelligendum esse quando dicuntur in refectorio manducaturi. Cujus sententiam confirmare videntur Statuta S. Adelardi lib. II, cap. 3. Quarto, pauperes, quibus ex Regula S. Isidori quidquid residuum fuerit reservabit. Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum", "candidate_score": 0.667861, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1668", "psc_text": "Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum; neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, aut exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat: et cui substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum (Eccli. XVIII) . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua; a quibus prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliquo typo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis (Matth. XVIII) . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt; ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. COMMENTARIUS. Cellerarius monasterii. ] Ita nimirum S. Pater vocat eum cui curam et administrationem rerum", "candidate_score": 0.667703, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", "candidate_score": 0.666974, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", "candidate_score": 0.666802, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_405", "psc_text": "Neque vero hic solum desidiosos deliciososque abbates, qui, spreta communi fratrum vita, sibi ipsis in cameris indulgent, S. P. Benedictus arguit; sed illos insuper qui jure antiquitatis, aut alicujus quod exercent officii sese a regulis exemptos existimant: quasi vero aetas aut dignitatis gradus absolveret, et non potius monachos stringeret. Si juniores ea jubentur agere quae majorum cohortantur exempla, eos prorsus hac vivendi ratione majores absolvunt a regulae observatione, eruntque inutiles omnes quaecunque regulae, quas nec seniores, nec ipsi juniores observare tenebuntur. Quod vero S. legislator ait in omnibus, intelligi debet non solum in magnis, sed etiam in parvis; qui enim dicit in omnibus nihil omnino excipit: ubi tacite redarguit eos qui nonnullas observantias tanquam minimas despiciunt: quasi vero parvum aliquid foret apud Deum; parvum quo Deus honoratur, parvum quo aeternum gloriae pondus acquiri potest. Praeclare S. Augustinus Lib. IV de Doctr. Christ., cap. 18 , « Quod minimum est, inquit,", "candidate_score": 0.666632, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135_137", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3045", "psc_text": "Donati ad virgines (Cap. 59): « Abbatissa, nisi inaequalitate aliqua, aut infirmitate, vel occupatione compellente, extra congregationem suam penitus non reficiat. » Quod desumpsit ex Regula sancti Caesarii ad virgines, cap. 38. Denique Regula Magistri passim indicat abbatem in refectorio debere reficere. Idem confirmat praxis. De S. Eugendo abbate ita Vitae scriptor: « Abbas iste mensulam suam (ut facere quosdam nuper audivi) nec victum unquam exceptavit a fratribus. » S. Eastervinus, teste 727 Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, « eodem quo fratres caeteri cibo, semper eadem vescebatur in domo. » S. Hermelandus Agatheo comiti in Antrensi monasterio « humanitatis gratiam exhibens, in refectorium eum secum duxit, calicemque meri ei dari jussit, » ut scribit anonymus in ejus Vita cap. 13; et infra, cap. 15, inter corruptos mores Adalfredi abbatis, Hermelandi successoris, illud recenset, quod « coepit aulam sibi aedificare. » Imo auctor est Caramuel omnes fere", "candidate_score": 0.666567, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", "candidate_score": 0.665373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_110_112", "bdc_text": "stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus . Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_435", "psc_text": "Mercator ex Regula S. Benedicti totum hoc caput accepit, uti probat noster Mabillonius in observationibus ad praefatum Amalarii supplementum. Quarto. Occasione tituli hujus capitis isthaec occurrit difficultas: Cum ea quae hic continentur sint ipsa bona opera, quomodo instrumenta bonorum operum dicuntur? nihil enim est sui ipsius instrumentum. Ad hanc difficultatem multae possunt adhiberi solutiones. Primo enim, ut observat Menardus, hic per hujusmodi bona opera intelligere possumus certam methodum perfectionis acquirendae, seu, ut loquitur S. Benedictus, artem spiritualem ad quam illa omnia, quae hic commemorantur, viam muniunt: ac proinde recte illius instrumenta dici possunt. 2º Virtutes et bona opera possunt etiam appellari instrumenta bonorum operum, quia sese mutuo indigent, se invicem adjuvant. Ita « per amorem Dei amor gignitur proximi, et per amorem proximi amor Dei nutritur, » ut loquitur S. Gregorius Lib. VII Moral., cap. 10 . Ita oratio jejunium, et jejunium orationem adjuvat; et sic unum alterius est instrumentum;", "candidate_score": 0.665346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", "candidate_score": 0.6652, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_193_195", "bdc_text": "Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2302", "psc_text": "His concinunt ea quae de vivendi ratione priscorum monachorum nonnulli scribunt. Sanctus Athanasius (In Vit. S. Anton.): « De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. » Sanctus Augustinus (Lib. de Mor. eccles. Cath., cap. 31): « Non solum a carnibus et vino abstinent pro sufficientia domandarum libidinum, sed ab eis etiam quae tanto concitatius ventris et gutturis provocant appetitum. » Severus Sulpicius de discipulis sancti Martini (Lib. I de Vita S. Martini): « Vinum nemo noverat, nisi quem infirmitas coegisset. » Vide Vitam sancti Pachomii, num. 50, apud Bolland., 14 Maii. Sed his indulgentiores fuerunt Nitrienses monachi, qui, teste Palladio, vino utebantur. Vinum etiam monachis permittunt sanctus Ferreolus, sanctus Fructuosus, et Magister in suis Regulis; sanctimonialibus sanctus Caesarius in Regul., cap. 28 (Laus. c. 7): infirmis duntaxat sanctus Leander, in lib. de Institutione virginum, cap. 9. In", "candidate_score": 0.664853, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.664669, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192_194", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2417", "psc_text": "ne tantum quidem morae interponat quantum coepti apicis consummet effigiem; sed imperfectas litterae lineas derelinquens, non tam operis compendia lucrare sectetur, quam obedientiae virtutem exsequi toto studio atque aemulatione festinet; quam non solum operi manuum seu lectioni, vel silentio, et quieti cellae; verum etiam cunctis virtutibus ita praeferunt, ut huic judicent omnia postponenda, et universa dispendia subire contenti sunt, dummodo hoc bonum in nullo violasse videantur. » Ejusmodi obedientiae ad opus Dei praesertim spectantes leges videre est in Regula S. Caesarii ad virgines (Cap. 10): « Quae signo tacto tardius ad opus Dei, vel ad opera venerit, increpationi, ut dignum est, subjacebit: quod si secundo et tertio admonita emendare noluerit, a communione vel a convivio separetur. » In Regula S. Aureliani (Cap. 30): « Signo tacto, omne opus praetermittatur, et sicut apes prudentissimae ad alvearium, ita veloci festinatione properare contendite. » In Regula S. Isidori (Cap. 7): « Dato legitimis", "candidate_score": 0.664602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_214", "psc_text": "constitutiones Richardi episcopi Sarum anno 1217, et Constitutiones Richardi Dunelmensis episcopi anno 1220, apud Spelmannum tom. II Conc. Angl. Sine Pastore. ] Eo utique qui dicit: Ego sum Pastor bonus, a quo se carnaliter vivendo segregant. Vel sine pastore, « id est sine abbate, qui in monasterio Christi vicem videtur agere, qui dicit: Ego sum Pastor bonus, » inquit Smaragdus, ut pote cujus imperia et auctoritatem 52 refugiunt suo arbitratu ac ditione viventes, ut loquitur S. Hieronymus Epist. 22. Non dominicis, sed suis inclusi ovilibus. ] Quem in locum Smaragdus: « Domini ovilia sanctorum monachorum sunt monasteria, qui recte a summo Pastore Christo reguntur, et in loco pascuae collocantur. » At nimis angusta sunt haec immensae sarabaitarum mentis instabilitati: ideo non dominicis se patiuntur includi ovilibus, sed, ut ait S. Hieronymus, « habitant quamplurimum in urbibus et castellis. » Nam, quod ait auctor Sermonum ad Fratres in eremo Serm. 21,", "candidate_score": 0.664112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_9", "bdc_text": "Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_888", "psc_text": "inquit Haimo Halberstatensis. Vel, ut ait Origenes: « Offerunt sancti angeli Dei, non quasi nesciat is qui omnia novit antequam fiant, sed ut testes efficiantur sanctitatis atque pietatis justorum. Iterum tanquam deflentes impietates et injustitias injustorum, atque etiam ipsius diaboli; haec namque demonstrans atque significans Dominus dicit de illis bonis servis, hoc est angelis: Venientes autem nuntiaverunt Domino suo omnia quae facta fuerant. » Vel etiam, ut addit Menardus noster: « Nuntiant opera nostra mala, ut a Deo accipiant quomodo et quando sunt castiganda ad emendationem; et ideo renuntiatio illa angelorum timenda, et congrua emendatione eorum correptio praevenienda. » Modum annuntiandi exponit Hildemarus his verbis: « Cum unusquisque angelus sive bonus sive malus gaudet de nostris bonis, vel tristatur de nostris malis, ipsum gaudium, quia Deo notum est, vel ipsa tristitia, quia cognita est Deo, ipsius gaudii vel tristitiae notitia Deo dicitur ab angelis nostra facta nuntiare. » Porro cum", "candidate_score": 0.66319, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50_52", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam . Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1790", "psc_text": "fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse aliquid dicat aut praesumat. ] Hactenus S. P. Benedictus proprietatis vitium ex corde et opere monachi eliminare aggressus est: jam vero illud etiam in ore ejus condemnare videtur, dicens: Nec quisquam suum esse aliquid dicat: ad quem locum illustrandum Joannes Trithemius (De Propr. monach., c. 6): « Non dicat abbas suum aliquid, non codex meus, non ager, non villa, non census; sed si tale coram hominibus dicere oporteat, noster, non meus dicat. Etenim cum res monasterii communitatis sint, et communitas praesupponit multos, nulli videatur ridiculum si monachus aut abbas, singularis persona dixerit nostrum. Ad communitatem dicti sermonis refertur intentio; neque", "candidate_score": 0.663183, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", "candidate_score": 0.662863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1930", "psc_text": "implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. » Imperfecti vero considerare debent in honorem Dei sibi serviri, non quidem a servis aut sibi inferioribus personis sed a fratribus. Et quid dico a fratribus? cum a ministris tanquam a Deo obsequia suscipienda esse asserat sanctus Basilius [In Regul. ex vers. Ruff., cap. 30), idemque docuerit S. Antonius, cum elephantiaco, qui sibi servienti ab annis jam quindecim Eulogio monacho multas intulerat injurias, exprobrans dixit (Lib. VII de Vit. Pat., c. 19): « Nescis quod qui tibi ministrat Christus est? quemadmodum ausus es contra Christum talia loqui? nam propter Christum se iste servitio et obsequiis subjugavit. » Tertio sua", "candidate_score": 0.662801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_94", "psc_text": "1º de bona observantia elationem fugere; 2º Deum, non se boni operis auctorem agnoscere; 3º consequenter Deum in se operantem magnificare. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos ], seipsos magni aliquid esse existimantes, cum tamen nihil sunt; sed potius infra omnes sese deprimentes, ut 24 faciebat S. Bernardus, cujus cum tanta esset vitae sanctimonia, quantam in eo etiam nunc catholicus orbis miratur, ita nihilominus de se scribebat Epist. 250 ad alterum Bernardum priorem Portarum: « Clamat ad vos monstruosa vita mea, mea aerumnosa conscientia; ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero nec laicum; nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in", "candidate_score": 0.662501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1_3", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_411", "psc_text": "vero sola abbatis dispensatio sufficiens sit a regula declinandi causa legitima? Respondeo legitimam esse, dummodo accedat necessitas aut utilitas; alioquin illa dispensatio aliud nihil erit quam colorata praevaricatio. Ita docet S. Bernardus Lib. III de Consider., c. 4 « Ubi necessitas urget, inquit, excusabilis dispensatio est; ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est; utilitas dico communis, non propria; nam cum nihil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. » Et Petrus Blesensis ad E. priorem de monasteriolo scribens Epist. 131: « Si vero alleges te per abbatem tuum a monasticae legis observantia relaxatum, scias quod licet abbati dispensatio credita sit, ea tamen statuere aut sustinere non permittitur, quae lucrum impediunt charitatis. » Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. ] Haec est enim quae infernum creavit: Tolle propriam voluntatem, inquit S. Bernardus Serm. 3, de Resurrect. , et infernus non erit. Quod vero dixit, in monasterio, non sic", "candidate_score": 0.662322, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1077", "psc_text": "stare; itemque egressus cella tempus noctis inspicere; deinde lucernis aut emungendis, aut reficiendis assistere; tum etiam scholas canentiam revisere; interdum retibus texendis quod noctis superesset expendere. » Cistercienses etiam constat post nocturnas vigilias lectos non repetiisse ex libro Usuum Cist. c. 74, quo statuitur, ut « post vigilias vel post officium defunctorum, si dicendum fuerit, accenso lumine a servitore ecclesiae ante armarium et in capitulo, sedeant fratres in ipso capitulo, et legant qui voluerint, nec sedeant in angulis nisi legentes. qui taliter habeant caputia in capitibus, ut possit agnosci si dormiant, an non. » Et haec quidem hieme; nam aestate in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus,", "candidate_score": 0.662291, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1732", "psc_text": "eo ituri sunt, quem ad hoc idoneum viderit, custodienda assignet. Quo opere completo, ab ipso sollicite ipse recipiat; et custodi contradat ut nihil depereat oblivione solita, et negligentia plurimorum. » In Regula sancti Isidori (Cap. 19): « Strumentorum custodia et ferramentorum ad unum, quem Pater monachorum elegerit, pertinebit; qui ea operantibus distribuat, receptaque custodiat. » In Regula sancti Ferreoli (Cap. 7): « Ferramenta vel utensilia quaelibet artificum sub uno recondenda sunt conclavi, et custodia unius fratris industrii et providi; quique segregatim illa idoneo collocans loco, prout res expetit, poscentibus ad operandum fratribus tribuet, atque ad vesperum suis ea colligens locis, curam habebat, ne quid de his aut pereat, aut per negligentiam aeruginet, vel qualibet occasione vilescat. » Denique in Regula Magistri (Cap. 17): « Ferramenta monasterii in uno contineantur cubiculo, et uni fratri cujus diligentiam abbas agnoverit, eorum conservandorum curam committat; qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum;", "candidate_score": 0.662268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1741", "psc_text": "c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi. Alteri insuper libri custodiendi dabantur. Huic obedientiae custodem sacrarii sanctus Isidorus deputat (In Reg. c. 9), praescribens, ut « omnes codices custos sacrarii habeat deputatos, a quo singulos singuli fratres accipient, quos prudenter lectos vel habitos semper post vesperam reddent. » Apud nostros hoc officium praecentori demandari solebat, quem propterea armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus", "candidate_score": 0.661974, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50_52", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam . Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", "candidate_score": 0.661419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", "candidate_score": 0.661139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1733", "psc_text": "curam habebat, ne quid de his aut pereat, aut per negligentiam aeruginet, vel qualibet occasione vilescat. » Denique in Regula Magistri (Cap. 17): « Ferramenta monasterii in uno contineantur cubiculo, et uni fratri cujus diligentiam abbas agnoverit, eorum conservandorum curam committat; qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum; et a disjungentibus similiter munda ipse recipiat et reponat. » Sanctus vero Basilius (Regul. fus. cap. 41) de cura ferramentorum sive utensilium ita deceruit: « Cura instrumentorum, utensilium praecipue 416 quidem uniuscujusque operis artificem concernit, ut arti suae deputata custodiat. Si vero contigerit aliquando ut aliquid illorum negligatur, tanquam commune omnium bonum ab iis competenter colligatur, quorum primum conspectui objectum fuerit: licet enim illorum usus sit separatus, et quibusdam peculiariter deputatus, utilitas tamen ipsorum communis est: nam si quisquam tanquam ad se nihil pertinentia aliarum artium instrumenta contempserit, animi alienati notam habebit. Neque tamen convenit artifices instrumentorum suorum dominium sibi", "candidate_score": 0.660883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135_137", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3451", "psc_text": "Apud Cistercienses prior, ex libro Usuum cap. 111, primum post abbatem locum ubique tenebat; at subprior praesente abbate, neque in choro, neque in capitulo, neque ad collationem proprium locum mutabat, ex cap. 112. Eadem erat Bursfeldensium disciplina, ex Caeremoniali, dist. 2, cap. 2 et 3 Quaerit insuper Boherius, « an quoad loca et subscriptiones in abbatibus ad concilia congregatis considerari debeat tempus conversionis, an tempus suae promotionis; » respondetque: « Dico quod tempus promotionis. Generale enim est ut qui prius dignitatem assequuntur aliis praeferantur, et ille gradus caeteros antecedet, quem labor prolixior et stipendia longiora fecerint anteire. Exemptos tamen abbates puto aliis praeferendos; caeteris enim concurrentibus, ratio privilegii est habenda. » Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. ] Ergo quae hactenus a S. Benedicto dicta sunt solos in adulta aetate conversos spectant, non pueros, qui separatim ab aliis una cum pulsantibus, seu novitiis, instituebantur, ut patet ex antiquissima", "candidate_score": 0.660724, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2656", "psc_text": "regulari integritate ornatos fuisse. Idem alibi haud obscure innuit S. doctor cum dixit (De Opere monachor., cap. 29): « Multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari, et caeteras horas habere ad legendum et orandum, aut aliquid de divinis litteris agendum liberas, quam tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati, etc. » Quo ex loco clare et manifeste deducitur in monasteriis bene moderatis, praeter communem lectionem liberas fuisse horas ad disputandum aut aliquid de divinis litteris agendum; quod plane fieri nequit absque peculiari studio. Eamdem consuetudinem etiam in Galliis obtinuisse, probat Claudiani Mamerti abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator,", "candidate_score": 0.660598, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_90_92", "bdc_text": "scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi . Porro si quid in ipsis est idololatricum tollatur protinus , et ita novis erroribus occasionem non prębent . Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_606", "psc_text": "de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin potius mentem inficiunt, et in tempore orationis, vel spiritualis meditationis, inutilia quaeque vel noxia faciunt scaturire de memoria, etc. » 143 Procul ergo a manibus nostris gentilium libri, procul poetarum aut philosophorum fallaciae, ut pote quae mentem a vera beatitudine avertunt, nisi forte ad eorum ineptias confutandas, et ad mysteria nostrae fidei confirmanda, juxta illud S. Augustini Lib. II de Doct. chr., cap. 40: « Philosophi autem qui vocantur, si qua forte vera et fidei nostrae accommoda dixerunt, maxime Platonici, non solum formidanda non sunt, sed ab eis etiam tanquam injustis possessoribus in usum nostrum vindicanda; » cui concinit Petrus", "candidate_score": 0.660541, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_214", "psc_text": "constitutiones Richardi episcopi Sarum anno 1217, et Constitutiones Richardi Dunelmensis episcopi anno 1220, apud Spelmannum tom. II Conc. Angl. Sine Pastore. ] Eo utique qui dicit: Ego sum Pastor bonus, a quo se carnaliter vivendo segregant. Vel sine pastore, « id est sine abbate, qui in monasterio Christi vicem videtur agere, qui dicit: Ego sum Pastor bonus, » inquit Smaragdus, ut pote cujus imperia et auctoritatem 52 refugiunt suo arbitratu ac ditione viventes, ut loquitur S. Hieronymus Epist. 22. Non dominicis, sed suis inclusi ovilibus. ] Quem in locum Smaragdus: « Domini ovilia sanctorum monachorum sunt monasteria, qui recte a summo Pastore Christo reguntur, et in loco pascuae collocantur. » At nimis angusta sunt haec immensae sarabaitarum mentis instabilitati: ideo non dominicis se patiuntur includi ovilibus, sed, ut ait S. Hieronymus, « habitant quamplurimum in urbibus et castellis. » Nam, quod ait auctor Sermonum ad Fratres in eremo Serm. 21,", "candidate_score": 0.660419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.660342, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2872", "psc_text": "honesti pueri in loco trium paralyticorum circulariter per villam lectis decumbentium, tam mulierum quam virorum, in dictum locutorium inducantur; et eis sicut aliis peregrinis aut senibus pedes abluantur, sed victualia ad paralyticos, in quorum loco sederant, integre transmittantur. Peregrinorum vero ac senum pedes abluantur, ibique sua victualia comedant, si voluerint; et reliquias tam cibi quam potus secum deferant. Quod si ibidem comedere noluerint, omnia victualia in villam libere secum tollant. Recipiet autem quotidie eleemosynarius ad hoc mandatum faciendum tres panes monachales, tres lagenas cervisiae conventualis, et tria fercula coquinae; quae omnia ut ibi parata existant, ante adventum monachorum, qui magna missa finita, statim de choro venient ad pedes praedictorum pauperum abluendum, eleemosynarius providebit, et tam personas quam victualia quam honestius poterit procurabit. Quod si suadente diabolo ex avaritiae malo, vel obedientiae odio dictus eleemosynarius non tres, sed duos, vel unum aliquando pauperem introduxerit, illo die sit in pane et aqua", "candidate_score": 0.660229, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50_52", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam . Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1668", "psc_text": "Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum; neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, aut exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat: et cui substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum (Eccli. XVIII) . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua; a quibus prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliquo typo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis (Matth. XVIII) . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt; ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. COMMENTARIUS. Cellerarius monasterii. ] Ita nimirum S. Pater vocat eum cui curam et administrationem rerum", "candidate_score": 0.660227, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2117", "psc_text": "Theobaldus Artaldus, ne forte servitores, lectores, et alii monasterii utilitatibus detenti, qui ad primam mensam cum fratribus accumbere nequiverunt, sub specie majoris laboris, aliquid sibi caeteris amplius indulgendum crederent. Ita Regula S. Pachomii: « Ministri absque his quae in commune fratribus praeparata sunt, nihil aliud comedant, nec mutatos cibos sibi audeant praeparare; » e capitulum 20 monachorum Sangallensium: « Ut ministri omnes intus forisve in potu et cibo, vestimentis caeterisque necessariis ea mensura qua caeteri fratres vivunt, contenti sint. » Est qui Gallice vertit à chaque repas; quae versio si recipiatur, intelligenda erit de prandio, non autem de coena: « Si enim dicatur omnibus mensis, inquit, Bernardus Cassinensis, oportet suppleri prandii; non enim tot fercula in coena danda. » Vel etiam dicendum terminum universalem omnibus coenam et prandium complecti. Duo pulmentaria cocta. ] Totidem concedit Regula Magistri c. 26, Solitariorum c. 43, Cujusdam ad virgines c. 10. At vero S.", "candidate_score": 0.660201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", "candidate_score": 0.660133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152", "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,", "candidate_score": 0.660008, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124_126", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1284", "psc_text": "episcopus his verbis (Lib. IV Sent., c. 13, serm. 2): « Constat non solum apud nos, verum etiam apud saeculi sapientes, septenarium numerum sacratissimum ac perfectissimum esse, quoniam et omnia tempora, et omnes numeri in eo continentur. Constat enim ex pari id est quatuor, et ex primo impari id est tribus: omnis autem numerus aut par est, aut impar. Omnis ergo numerus ex septenarii partibus constituitur, et per hoc alii numeri in hoc uno numero continentur. Hinc est quod Judaei septem diebus comedunt azyma, hinc est quod septem diebus celebrant festivitates, hinc est quod manus sacerdotum quando ordinantur septem diebus unguntur et consecrantur, hinc est quod pontifex tangens in sanguine digitum septies projicit contra propitiatorium et fores tabernaculi, hinc est quod leprosus concluditur septem diebus, hinc est quod Maria soror Moysi septem diebus mansit extra castra, hinc est quod muri Jericho septies circumdantur et corruunt, hinc est quod septies in", "candidate_score": 0.659985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1762", "psc_text": "Is cui dispensatio credita est cum consideratione debet hoc facere. Si quis autem praeter illius voluntatem facere hoc praesumit, tanquam inquietus et indisciplinatus confundatur, usquequo discat loci sui ordinem custodire, secundum quod Apostolus dixit: unusquisque in quo vocatus est in eo permaneat. » Porro hoc nomine S. Pater vetat non solum quidquam dare; sed 423 et permutare, aut mutuo commodare; idque juxta priscorum monachorum disciplinam, quam videre est in Regula S. Pachomii: « Mutare de his quae a praeposito acceperit cum altero nemo audebit, nec accipiet melius, et dabit deterius aut econtrario dans melius, deterius accipiet. » In Poenis incerti auctoris apud S. Basilium (Art. 58. Idem habetur in Reg. Orient c. 9): « Si quis permutet aliquid cum aliquo, aut quid largiatur praeter voluntatem archimandritae, careat benedictione. « In Regula Tarnatensi: « Nihil de his quae perceperit ei sit licitum commutare, nec pro abjectiore viliora, nec pro commodo meliora;", "candidate_score": 0.659937, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2587", "psc_text": "quis regularis disciplinae stud osus amator aequanimiter ferat? Cujusnam sunt, fratres mei, quae dispendiose consumitis? Christi patrimonium est omne quod pertinet ad monasteria servorum Dei . . . . Labores extra monasterium 619 propterea vobis minui, ne gravius male operando peccaretis. » Eadem videtur fuisse mens Guillelmi abbatis S. Theodorici, cum scribens ad fratres de Monte Dei dixit (Cap. 22): « Subdivalia exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, sic saepe etiam spiritum exhauriunt; » licet piis aliquando viris ad animae salutem proficiant, « cum graviore ruralium labore operum sit major contritio corporis usque ad contritionem et humilitatem cordis; et fatigationis suae pressura exprimunt saepe vehementioris affectum devotionis, quod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum et omnium in quibus afflictio corporis est, crebro fieri manifestum est. » Sed neque S. Benedictus id absolute praescribit (Cap. 66), maxime cum nolit necessitatem esse monachis vagandi foras, quia non expedit omnino animabus eorum. Nam, ut", "candidate_score": 0.65977, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_170", "bdc_text": "Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", "candidate_score": 0.659727, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1726", "psc_text": "fratres ad petenda quae petenda sunt, et non alia. Ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. ] Hoc est in monasterio; « Vere enim monasterium domus Dei est, inquit Richardus de Sancto Angelo, quia ibi semper oratur. » Addit Nicolaus de Fractura: « In quo Deo servimus. » Vel etiam, « domus Dei bonorum monachorum sanctissima corda, et eorum sunt purissima habitacula, in quibus mundissimum Domino suo praebent habitaculum, » ut loquitur Smaragdus. CAPUT XXXII. De ferramentis vel rebus monasterii. 414 Substantiae monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus provideat abbas fratres de quorum vita et moribus securus sit; et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt, sciat quid dat aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur; si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat. COMMENTARIUS. Substantiae monasterii.", "candidate_score": 0.659709, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2900", "psc_text": "appellabant, ut I Regum XXV: « Accipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua; » 693 ubi Septuaginta legunt εὐλογία. Et ita intelligendus est S. Bernardus ad episcopum Laudunensem scribens (Epist. 272): « Ex quo episcopari coepisti, nullam a vobis adhuc benedictionem accepimus, neque sacculum, neque peram, neque calceamenta in pedibus; » et ad Guidonem diaconum cardinalem (Epist. 335) « Sollicitus fui fratribus nostris . . . benedictionem quoque, quam destinaveras exhibere. » Secundo, specialius eulogiae dictae sunt munera ex SS. reliquiis missa. Sic S. Gregorius Eulogio Alexandrino episcopo scribens (Lib. XI Regist., cap. 47): « Eulogias, inquit, S. Marci a beatissima fraternitate vestra transmissas, cum ea charitate qua transmissae sunt secundum notitiam earum suscepimus. » Et iterum in eadem epistola: « Praeterea transmisimus crucem parvulam, in qua de catena amatorum vestrorum inserta est benedictio. » Tertio, eulogiae sumuntur pro pane illo qui ad consecrandam eucharistiam destinatur, ut videre est apud", "candidate_score": 0.659681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50_52", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam . Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1765", "psc_text": "SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 27): « Nec inter se fratribus liceat, ut id quod de communi quisquam acceperit, nisi permissu prioris, cum alio fratre quasi peculiari amore mutuare, ne hac occasione nascatur amor illicitus. » Tertio, S. Benedictus prohibet ne quisquam aliquid habeat possideatque proprium: quod certe adeo monasticae professioni est annexum, ut sine proprietatis abjectione monachus esse non possit, uti sentiebat olim sanctus Fulgentius. Nam « dicebat frequenter, nec debere, nec posse monachum judicari, cui voluntas habere privatum peculiam persuaserit. » Et S. Isaac apud sanctum Gregorium (Lib. III Dial., c. 14): « Monachus qui in terra possessionem quaerit.", "candidate_score": 0.659447, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_432", "psc_text": "operemur claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione. COMMENTARIUS. Antequam singula capitis hujus instrumenta expendamus, nonnulla de his generatim praemittenda videntur. Et primo quidem illud notatu dignum occurrit, quod istud de bonorum operum instrumentis caput sit veluti breviarium compendiumque ipsius Regulae, totiusque perfectionis, cujus nihil illi defecturum arbitror, quem hoc caput constiterit observasse: unde tot constat instrumentis quot Regula capitibus; ut qui illud opere impleverint, omnia simul implesse videantur. Deinde observandum est tanto apud veteres caput istud fuisse in pretio, ut illud de verbo ad verbum suae ad Virgines Regulae cap. 3 inseruerit S. Donatus Bisuntinus episcopus: quod et praestitit Magister 105 Regulae etiam capite 3, sub hoc titulo: Quae est ars sancta quam docere debet abbas discipulos in monasterio, verbis tamen subinde mutatis et instrumentis nonnullis omissis. Similiter et Grimlaicus in Solitariorum Regula capite 25 cum hac praefatione: « Cum ergo omnium sanctarum Scripturarum paginae instrumentis bonorum operum sint", "candidate_score": 0.659402, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.65918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_156_158", "bdc_text": "Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_26", "psc_text": "per inobedientiae desidiam recesseras. ] A Deo recessimus cum per divini mandati praevaricationem in Adam omnes peccavimus, vel cum propriis nos reatibus et inobedientiis principi tenebrarum mancipavimus. Signanter vero dicit inobedientiae desidiam; quibus verbis docet eos vere desides censendos esse et pigros qui, transgredientes mandata Dei, nec Deo nec propriae laborant saluti; licet enim multi multa operentur, haec nisi ad Deum puro ac sincero mentis affectu referant, non opera, sed operum destructiones rectius existimaveris. Praeclare omnino Guillelmus abbas monasterii S. Theodorici ad Carthusienses monachos scribens De Vit. solit. ad fratres de Monte Dei, cap. 8 : « Otiosum non est vacare Deo, imo negotium negotiorum omnium hoc est; quod quicunque in cella non agit fideliter et ferventer, quodcunque agit, quod propter hoc non agit, scilicet ut Deo serviatur, in eo quod agit, otiatur. » Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus. Sicut nullus in Ecclesia fidelis", "candidate_score": 0.65912, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_531", "psc_text": "Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visitare infirmos. » Denique quomodo qui corporaliter non potest, spiritaliter infirmos visitare queat, explicat his verbis Grimlaicus Regul. Solit. cap. 25: « Infirmum, vel in carcere positum ille procul dubio visitat, qui in lecto vel in tenebris vitiorum videt aliquem jacere, et morbo suae iniquitatis laborare, eumque suae exemplo operationis, atque antidoto salubris exhortationis roborat, quam in bona actione titubare ac debilitari cernebat. » Mortuum sepelire. ] Hoc instrumento non ea tantum charitatis officia, quae ad defuncti fratris sepulturam singulariter spectant, praecipiuntur; sed etiam ea quae praecedere, aut subsequi solent orationum piorumque operum suffragia: unde Grimlaicus in Regula Solitariorum hoc instrumentum explicans dicit Cap. 25 : « Mortuum ille sepelit, qui pro eo devote seduleque preces ad Dominum fundit »", "candidate_score": 0.659112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_50_52", "bdc_text": "Ecclesię itaque solius sunt bona , quę hoc nomine appellantur bona ecclesiae , neque ab hac possunt alienari , nisi prius demonstretur ecclesiam illam , de qua auferuntur bona , non esse veram ecclesiam . Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1777", "psc_text": "Regula Tarnatensis (Cap. 2): « Nulli liceat sequestratam eligere mansionem, nec armariolum, aut aliquid simile quod peculiarius claudi possit permittatur habere proprium. » Et iterum (Cap. 14): « Nihilque habere vos proprium reputetis. » Regula sancti Isidori (Cap. 5): « Monachi in communi viventes nihil peculiare sibi facere audeant neque in suis cellulis quidquam quod ad victum vel ad quamlibet rem aliam pertineat, sine regulari dispensatione habere vel possidere praesumant. In Pentecoste autem, qui est dies remissionis, omnes fratres sub divina professione se alligent, nihil peculiare apud conscientiam suam habere. » Regula sancti Fructuosi (Cap. 8): « Peculiaritas aut in utensilibus, aut in vestimentis, aut in quibuslibet rebus vilissimis saltem et abjectis omnimodo vitetur: quia abominatio monachis est et infamium quidquam possidere superfluum aut reservare proprium vel occultum, quod non longe ab Ananiae et Saphirae exemplo segregatur. » Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 17): « Nihil possidendum tanquam proprium et", "candidate_score": 0.658995, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135_137", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", "candidate_score": 0.658432, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2883", "psc_text": "separata loca episcoporum a divitibus, sint simul tamen separata a pauperibus, et abbatibus, et monachis; eo quod non possunt insimul convenire comes et episcopus cum pauperibus et abbatibus peregrinis. » Et alibi (In cap. 67): « Verum quia dicit regula de hospitibus suscipiendis: Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur, intelligunt, quia dormitorium ubi monachi suscipi debent habetur separatum a laicorum cubiculo, id est ubi laici jacent, eo quod laici possunt stare usque mediam noctem, et loqui, et jocari, et monachi non debent, sed magis silentium habere, et orare: ideo juxta oratorium illorum monachorum hospitum est dormitorium, ubi ipsi jaceant soli reverenter, et possunt nocte surgere qua hora velint, et ire in ecclesiam . . . Quod si dormitorium monachorum hospitum non est juxta oratorium propter orationem faciendam, 689 sed cum laicis; tunc domus Dei non sapienter a sapientibus ministratur. » Erat ergo monachorum hospitum dormitorium juxta oratorium; et quidem", "candidate_score": 0.658173, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1977", "psc_text": "liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis, odium singularitatis, ne forte ab aliis infirmi discreparent, dum stantibus illis isti sedere viderentur, atque ut ex hac separatione cogerentur, aut saltem monerentur sola necessitate, non desiderio remissioris vitae monachos infirmitorium petere debere. Et servitor timens Deum, et diligens, ac sollicitus. ] Imo plures si res exigit, inquit Boherius. Idem decernit Regula S. Augustini cap. 13, S. Caesarii ad virgines cap. 30, Tarnatensis cap. 21, S. Isidori cap. 20, et S. Fructuosi cap. 10. Apposite vero hunc locum exponens Hildemarus advertit « quia S. Benedictus cum dicit servitor, non dicit ut canonicus aut laicus sit, sed monachus. Non enim, inquit,", "candidate_score": 0.657893, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2558", "psc_text": "studiis aut praedicationibus insudare, » Et infra refert Basilii Caesariensis episcopi sententiam ad quemdam Syncleticum (Cassian. lib. V, cap. 19): « Qui cum renuntiasse se diceret huic mundo quaedam sibi de propriis facultatibus reservarat, nolens exercitio manuum suarum sustentari, et humilitatem veram nuditate, et operis contritione, monasteriique subjectione conquirere: Et senatorem, inquit, perdidisti, et monachum non fecisti. » Et illud S. Hieronymi ad Rusticum: « Si apostoli habentes potestatem de Evangelio vivere, laborabant suis manibus, ne quem gravarent; et aliis tribuebant refrigeria, pro quorum spiritualibus debebant metere carnalia: cur tu in usus tuos successura non praepares: fiscellam enim texe junco, vel canistrum lentis plecte viminibus. » Econtra Richardus de S. Angelo hunc Regulae locum exponens, et facta sibi interrogatione: « Cum moderno tempore monachi Cassinenses, et quidam alii non utantur opere manuum contra statutum ipsius capituli, nunquid dici possunt Regulae transgressores? » Respondet: « Et est dicendum quod non, propter", "candidate_score": 0.6578, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1920", "psc_text": "relevandi sunt ministerio. » In altera autem Regula (Cap. 7) infirmi « tanto ministerio foveantur, ut nec propinquorum affectus, nec urbium delicias requirant; sed quod necesse habuerint cellerarius et praepositus praevideant. » Denique Regula Magistri (Cap. 70): « Fratres qui se voluerint ostendere quam pleni sunt charitate, cum certamine aegrotos fratres visitent, consolentur et serviant. » At plus his omnibus S. P. Benedictus. Neque enim simpliciter curandos jubet infirmos, sed eorum cura, inquit, ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur. Multa quidem in sua Regula ante omnia facienda, aut fugienda praescribit; at solam infirmorum curam, ut notat Hildemarus, ante omnia et super omnia adhibendam esse voluit; « eo quod, inquit, nulla res ita agenda est cum tanto studio quomodo obsequium infirmorum; nec ipsa ecclesia agenda est cum tanto studio quanto domus infirmorum. » Porro quod dicit ante omnia et super omnia, « sciendum", "candidate_score": 0.657732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_135_137", "bdc_text": "Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", "candidate_score": 0.657718, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", "candidate_score": 0.657546, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2882", "psc_text": "in cellas divisum; ubi illud maxime notandum est, in nostris olim monasteriis aliud fuisse monachorum ab hospitio divitum et pauperum, ut patet ex Consuetudinibus S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.), in quibus legimus « in hospitali hospitum monachorum honestissimam susceptionem, segregata domo susceptionis aliorum hospitum; » ex Hildemaro hunc in locum sic scribente: « Notandum est enim quia, si potest fieri, talis claustra hospitum debet esse nobilium sicut monachorum cum sua ordinatione. Talis etiam debet esse claustra pauperum qualis infirmorum. Talis etiam monachorum hospitum qualis etiam infirmorum, ubi omnia necessaria praeparari possint. Si autem non potest esse, sicut dixi, separata loca episcoporum a divitibus, sint simul tamen separata a pauperibus, et abbatibus, et monachis; eo quod non possunt insimul convenire comes et episcopus cum pauperibus et abbatibus peregrinis. » Et alibi (In cap. 67): « Verum quia dicit regula de hospitibus suscipiendis: Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur,", "candidate_score": 0.657278, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.657161, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_517", "psc_text": "multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, « in praefato venerabili Fontanellensi monasterio, inter felicia bonitatis suae gesta, etiam xenodochium imbecillium ac decrepitorum pauperum, ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus quae sufficienter praeberent alimoniam: alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octogenario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia quotidianum largiri victum perenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Dei residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere, et tempore S. sacrificii pro salute et salvatione populi Christiani Ecclesiaque catholica ubique diffusa victimam salutarem offerre. » Huic accensendus videtur", "candidate_score": 0.656829, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3507", "psc_text": "V de Antiq. monachorum Ritibus. Cogitet semper quale onus suscepit. ] In quem locum Hildemarus: « Sciendum est enim quia non dicit honor, sed onus, id est pondus, et bene pondus dicit illum suscepisse, et non honorem, quia qui hoc pondus suscipit, non ut honoretur suscipere illud debet, sed ut laboret, et aliis proficiat. » Sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Ita quoque S. Bernardus (Serm. 36 de diversis): « Puritatem quidem cordis in eo praelatus habeat, ut prodesse desideret, non praeesse, ut scilicet proprium commodum, vel honorem saeculi, seu aliud quidpiam in praelatione non quaerat, praeter solum beneplacitum Dei, et animarum salutem. » Et alibi: « Improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et 841 quorum non zelas salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. » Et iterum ad Eugenium papam (Lib. III de Consid., c. 1): « Ita et tu praesis, ut provideas, ut consulas, ut procures,", "candidate_score": 0.65677, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_511", "psc_text": "alias easque largiores in gratiam pauperum eleemosynas in dies distribuisse facile cognoscet qui vel antiqua S. Adalardi abbatis Corbeiensis statuta, et collectas ab Udalrico Cluniacensis monasterii consuetudines, aliasque permultas levi saltem oculo contueri voluerit. Scribit etiam Antonius Yepezius in aliquibus ordinis nostri monasteriis Hispaniae, non solum decimam bonorum partem in usus pauperum cedere, sed etiam quintam; laudatque inter alia Gallaeciae et Asturiae monasteria, 122 quae in fame et lue grassante sunt vera et certa egenorum horrea. Certe in praecitatis S. Adalardi statutis, praeter multa alia, haec lego Lib. I, c. 6: « Insuper disposuimus dare ipsi supra memorato hospitalario de omni argento quidquid ad portam venerit quintam partem per manus portarii senioris. » Ampliora etiam misericordiae viscera erga pauperes ostendit S. Isidorus, cum tertiam bonorum monasterii partem ad usus egenorum assignat Reg. c. 18: « Omne, inquit, quod in monasterium in nummo ingredietur, sub testimonio seniorum accipiendum. Eadem pecunia in", "candidate_score": 0.656608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_433", "psc_text": "Magister 105 Regulae etiam capite 3, sub hoc titulo: Quae est ars sancta quam docere debet abbas discipulos in monasterio, verbis tamen subinde mutatis et instrumentis nonnullis omissis. Similiter et Grimlaicus in Solitariorum Regula capite 25 cum hac praefatione: « Cum ergo omnium sanctarum Scripturarum paginae instrumentis bonorum operum sint refertae, et per earumdem sanctarum Scripturarum campos inveniri possint arma quibus vitia comprimantur et virtutes nutriantur; necesse tamen est huic Regulae sententiam cujusdam Patris inserere de instrumentis bonorum operum; in qua sub magna brevitate quid solitariis agendum, quidve vitandum sit continetur. Oportet enim eos imprimis Deum diligere, etc. » Haec eadem instrumenta a S. P. Benedicto emendicata, ejus tamen nomine suppresso, et cum praefatione praedicta verbo tenus refert Theodulfus Aurelianensis episcopus in suo Capitulari cap. 21. Referuntur etiam in antiquo ordine Romano ex canone Theodori Anglorum episcopi in ordinatione abbatissae, uti observat Menardus noster. Tertio. Petrus Boherius, Menardus, et post", "candidate_score": 0.656497, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3293", "psc_text": "ex Regula S. Isidori (Cap. 4), in qua legimus: « Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi permansurum. » Quem locum reperies in excerptis Egberti Eboracensis episcopi, n. 92 (Apud Spel., tom. I Conc. Angl.). 789 Idem patet ex conciliis. Concilium Toletalum IV (Can. 49): « Monachum aut paterna devotio, aut propria professio facit: quidquid horum fuerit alligatum, tenebit. Proin de his ad mundum reverti intercludimus, et omnem ad saeculum interdicimus ingressum. » Et infra (Can. 55): « Quicunque ex saecularibus accipientes poenitentiam totonderunt se, et rursus praevaricantes laici effecti sunt, comprehensi ab episcopo suo ad poenitentiam, ex qua recesserunt, revocentur. Quod si aliqui per poenitentiam irrevocabiles sunt, nec admoniti revertentur, vere ut apostatae coram Ecclesia anathematis sententia condemnentur. Non aliter et hi qui detonsi a parentibus fuerunt, aut sponte sua amissis parentibus seipsos religioni devoverunt, et postea habitum saecularem sumpserunt, etc. » Concilium Wormatiense (Can.", "candidate_score": 0.656103, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", "candidate_score": 0.655604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_33_35", "bdc_text": "Constantinus quoque imperator disponens res ecclesiarum , utrisvique civitati prospexit , ut clerus afficere eccientia emolumenta haberet . Quod testatur tripartur . Hist. et lege firmavit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3624", "psc_text": "Saxoniae) res non necessarias susciperemus, neque facultatem habere amplam ambiremus, quasi pro Dei religione: sed rebus ac possessioni ecclesiae modum imponeremus, ne digitum illi ultra extenderent, monente propheta, aut agrum agro usque ad terminum loci absque concupiscentiae fine copularent. » Praeterea Justinianus imperator sancivit (Novella 5), « ut quocunque tempore et quocunque loco quis aedificare venerabile monasterium voluerit, non prius licentia sit hoc agendi, quam Deo amabilem locorum episcopum advocet. At ille extendat manus ad coelum, et per orationem locum consecret Deo, figens in eo salutis nostrae signum (dicimus autem adorandam et vere honorandam crucem), sicque inchoet aedificium, bonum utique quoddam in hoc et decens fundamentum ponens: hoc itaque principium piae venerabilium monasteriorum fabricae fiat. » Quibus in verbis duo licet advertere: primum nullum absque episcopi licentia construendum esse monasterium; alterum antequam inchoetur apponendam esse eo in loco crucem, ubi aedificandum est, praesertim ubi altare collocandum est. Utriusque praxim videre", "candidate_score": 0.655395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1153", "psc_text": "Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit, inde dictum est, quod sermo inde praedicetur, nam λόγος Graece sermo dicitur, quod et ipsum altius situm est. » Aliis tamen analogium est pulpitum, quod supponitur libro. Glossae Isidori: « Lectrum analogium super quo legitur. » Et rursum: « Pulpitum, analogium, lectrum. » Unde Gregorius Turonensis describens analogium basilicae S. Cypriani martyris (Lib. I de Gloria martyr., c. 94): « Analogius, in quo libro superposito cantatur, aut legitur. » In antiqua delineatione monasterii S. Galli tria habebantur in choro analogia; duo ex utraque parte ad legendum in nocte, et tertium paulo inferius in medio choro ad Evangelium. Inter quas et", "candidate_score": 0.655345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3506", "psc_text": "obtinuit, ut sua monasteria « nulli alii episcopatui subjecta essent, sed sanctissimae tantum et magnae Ecclesiae apostolicae regiae ipsius civitatis, » quemadmodum scribit Georgius illius discipulus in ejus Vita, num. 72. Et Gregorius VII (Lib. II, epist. 69): « An ignoras quod SS. Patres plerumque et religiosa monasteria de subjectione episcoporum, et episcopatus de parochia metropolitanae sedis, propter infestationem praesidentium diviserunt, et perpetua libertate donantes, Apostolicae sedi velut principali capiti suo membra adhaerere sanxerunt? » Vide Petri Venerabilis epist. ad S. Bernardum, et Notas ad Petri Blesensis epistolam 68. Ordinatus autem. ] Et quidem ab episcopo, ut diximus in lib. V de Antiq. monachorum Ritibus. Cogitet semper quale onus suscepit. ] In quem locum Hildemarus: « Sciendum est enim quia non dicit honor, sed onus, id est pondus, et bene pondus dicit illum suscepisse, et non honorem, quia qui hoc pondus suscipit, non ut honoretur suscipere illud debet, sed ut", "candidate_score": 0.655235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1728", "psc_text": "in secundo comm. substantiam hic interpretatur pro rebus mobilibus monasterii; quod et in consequentibus fatetur ipse Bernardus; indicatque haud obscure sanctus P. Benedictus cum subjicit: In ferramentis. ] « Videlicet utilibus ad laborandum, » inquit Richardus de S. Angelo. Ubi ferramentorum nomine omnia intelligit instrumenta quibus inter laborandum fratres utuntur, « sive sint ex ferro, sive ex aere, sive etiam sint vasa de lignis, » ait Bernardus Cassinensis. Et Hildemarus: « Ferramenta attinent ad sappam, ad securem, seu dolatoria, et reliqua his similia. » Vel vestibus. ] Hunc locum non ita recte videtur intellexisse Hildemarus, cum dicit: « Vestes attinent ad vestimenta illa quae debent in operam habere, quando operantur aliquid quod eis a priore injunctum fuerit; » nam S. Benedictus hic loquitur de quibu libet vestibus. Seu quibuslibet rebus. ] « Ut privilegiis et aliis munimentis, 415, vasis argenteis, libris, ornamentis ecclesiasticis, bladis, vinis et aliis pretiosis, quae non", "candidate_score": 0.655216, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1979", "psc_text": "infirmorum propter immunditiam, sicut solet in infirmo, contingere, potest laicus vel canonicus lavare vestimenta sordida. Similiter si necesse fuerit carnes afferre, laicus, vel canonicus afferre debet. » Apud Cluniacenses et Divionenses tres his officiis deputati erant famuli. Hildemari observationi concinit istud Petri Venerabilis statutum (Stat. 24): « Infirmis ipsis, vel quibuslibet in infirmaria comedentibus, nullus, ut fieri solebat, famulorum laicorum serviat; sed monachi tantummodo, aut conversi barbati. » Ita in Gemmeticensi monasterio sub S. Filiberto abbate (Vit. S. Filib. n. 16, Saec. II), « monachus languentibus serviebat ex more. » In nonnullis vero monasteriis, maxime sanctimonialium, sorores infirmis hebdomadatim serviebant. Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, »", "candidate_score": 0.655099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3260", "psc_text": "remaneat puero, per quam deceptus perire possit, quod absit, quod experimento didicimus. Similiter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, simpliciter petitionem faciant, et cum oblatione offerant filium suum coram testibus. COMMENTARIUS. Ab adultorum receptione S. Benedictus transit ad oblationem infantium, quos olim in monasteriis admissos fuisse et enutritos constat non solum ex hoc S. Benedicti capite, sed etiam ex antiquis monachorum regulis, aliisque probatis auctoribus non paucis. Hos autem S. legislator tam ex pauperibus quam ex divitibus indifferenter recipi sancivit, quia nulla utrorumque est apud Deum distinctio, cui plerumque acceptior fit pauper humilis quam nobilis superbus; unde et S. Augustinus, et ex eo S. Isidorus de monachis loquens dicebat (August. de Opere monach.; Isid. lib. II Offic. eccl.): « Veniunt quoque ex ipsa vita rustica, et ex opificum exercitatione, et ex plebeio labore, tanto utique felicius, quanto fortius 782 educati; qui si non admittantur, grave delictum", "candidate_score": 0.65502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_17", "psc_text": "arctissimae vitae magister optimus et doctor; nam, sicut tria sunt praecipue docentis munia, ut scilicet doceat, delectet et flectat, ut scribit Augustinus Lib. IV de Doctrina Christ., cap. 12; ita tria sunt etiam discipulorum auditorumque officia, ut nempe auscultent docentem, libenter excipiant delectantem, et efficaciter compleant id ad quod flectit orator, quae tria respexisse visus est S. Augustinus loco citato, cum de docente sic ait Ibid., cap. 15: Agat ergo, cum ista dicit, ut intelligenter, libenter, obedienter audiatur. Verum, sicut docere et delectare parum est, ni etiam flectat orator, ita etiam intelligere et memoria retinere quae semel audita sunt nihil prodest, nisi opere compleantur; non enim auditores legis, sed factores justificabuntur. Satius omnino fuisset, viam vitae, nisi ambulemus in ea, nunquam agnovisse; cessat quippe tunc omnis excusatio, et reos nos propria conscientia constituit: Si non venissem, inquit Christus, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent. Audiamus plane terribilem Apostoli", "candidate_score": 0.654927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_256", "psc_text": "IV) , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare; negligentes autem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium: sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo I Reg. II. Et honestiores quidem atque intelligibiles animos, prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, vel in obedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte Prov. XXIII . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur, et scire quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit regere animas et multorum servire moribus.", "candidate_score": 0.654757, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", "candidate_score": 0.654419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76_78", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum . Caeterum Lexilla deut 7 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1285", "psc_text": "unguntur et consecrantur, hinc est quod pontifex tangens in sanguine digitum septies projicit contra propitiatorium et fores tabernaculi, hinc est quod leprosus concluditur septem diebus, hinc est quod Maria soror Moysi septem diebus mansit extra castra, hinc est quod muri Jericho septies circumdantur et corruunt, hinc est quod septies in die laudem Domino dicimus, hinc est quod non solum septies sed etiam septuagies 305 septies nostris debitoribus dimittere jubemur, hinc est quod templum Salomon septem annis aedificatur et septem diebus dedicatur. Hoc septem Ecclesiae, septem candelabra, septem lucernae, septem sigilla, septem angeli tuba canentes, septem panes turbam multam in deserto reficientes, et septem gratiae Spiritus sancti significare videntur. » Vide Menardum ad hunc locum, et Joannem Bona de Divina Psalmod. cap. 2, § 5. Quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. ] Quem Prophetae versiculum de die artificiali late sumpto, prout aurora et crepusculo circumscribitur,", "candidate_score": 0.654407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3222", "psc_text": "Qui relicto saeculo ad militiam Christi pia et salubri humilitate convertuntur, omnia sua primum aut indigentibus dividant, aut monasterio conferant; tunc enim servi Christi liberum animum divinae militiae offerunt, quando a se spei saecularis vincula cuncta praecidunt. » S. Fructuosus (Regul. monast. comm., cap. 4) etiam ad monasterium accedentes religionis obtentu vult interrogari, « utrum recte abrenuntiaverint, an non: Si omnia fecerunt quae in Evangelio voce veritatis audierunt, quae ait: Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, meus non potest esse discipulus. » Additque: « Quod si horum quos supra diximus, more pietatis, vel unum nummum alicubi male renuntians reliquit, statim eum foras repelli mandamus, quia non eum in apostolorum numero, sed Ananiae et Saphirae sequacem videmus. » Denique Magister praescribit (Cap. 87) ut venienti ad conversionem abbas dicat: « Constituimus salubre consilium, ut audias vocem Domini tibi dicentis: Vade, vende omnia, et da pauperibus, et veni, sequere me. Quam ergo", "candidate_score": 0.654139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.654022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_429", "psc_text": "omni hora custodire Deut. IV. 49. In omni loco Deum se respicere, pro certo scire Prov. V. 50. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere Psal. XXXVI. 51. Et seniori spirituali patefacere Eccl. IX. 52. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire Psal. XXXV. 53. Multum loqui non amare Prov. X. 54. Verba vana aut risui apta non loqui Matth. XII . 61. Non velle dici sanctum antequam sit; sed prius esse quod verius. 59.. 55. Risum multum aut excussum non amare Eccle. VII . 56. Lectiones sanctas libenter audire Luc. IV. 57. Orationi frequenter incumbere Luc. XVIII. 58. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, de ipsis malis de caetero emendare Psal. VI. Desideria carnis non perficere; voluntatem propriam odire Gal. V. 60. Praeceptis abbatis in omnibus obedire Hebr. XIII , etiamsi ipse aliter 104 (quod absit) agat, memores illud dominicum", "candidate_score": 0.653998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_215", "psc_text": "summo Pastore Christo reguntur, et in loco pascuae collocantur. » At nimis angusta sunt haec immensae sarabaitarum mentis instabilitati: ideo non dominicis se patiuntur includi ovilibus, sed, ut ait S. Hieronymus, « habitant quamplurimum in urbibus et castellis. » Nam, quod ait auctor Sermonum ad Fratres in eremo Serm. 21, eos habitare in cavernis seu petrarum foraminibus, gratis confictum videtur. « Tales fuerunt, inquit, illi sarabaitae, de quibus tertio scripsit nobis Pater Hieronymus, quorum genus est omni affectu vitandum. Ipsi denique in Aegypto erant in foraminibus petrarum habitantes, induti porcorum et boum pellibus, tantum cincti funibus, palmarum spinas ad calcaria portantes ad cingulum ligatas, discalceati et sanguine cruentati, cavernas exeuntes ad festum Coenopaegiae pergebant Hierosolymam, et Sancta sanctorum intrantes paupertatem et abstinentiam praedicabant animi affectu servare: barbas postmodum in conspectu hominum sine redemptione evellere festinabant, et sic acquisita fama et lucro, ad propria remeabant, solitarie gaudentes, et epulantes supra id", "candidate_score": 0.653875, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_434", "psc_text": "eadem instrumenta a S. P. Benedicto emendicata, ejus tamen nomine suppresso, et cum praefatione praedicta verbo tenus refert Theodulfus Aurelianensis episcopus in suo Capitulari cap. 21. Referuntur etiam in antiquo ordine Romano ex canone Theodori Anglorum episcopi in ordinatione abbatissae, uti observat Menardus noster. Tertio. Petrus Boherius, Menardus, et post utrosque Haeftenus, existimarunt haec omnia bonorum operum instrumenta ex epistola prima S. Clementis in suam Regulam translata fuisse a S. Benedicto. Idem credidit olim etiam Amalarius in supplemento ad libros IV de Divinis officiis t. II Analect., p. 142. Verum non S. Benedictus a S. Clemente, sed Clementis subornator Isidorus Mercator ex Regula S. Benedicti totum hoc caput accepit, uti probat noster Mabillonius in observationibus ad praefatum Amalarii supplementum. Quarto. Occasione tituli hujus capitis isthaec occurrit difficultas: Cum ea quae hic continentur sint ipsa bona opera, quomodo instrumenta bonorum operum dicuntur? nihil enim est sui ipsius instrumentum. Ad hanc difficultatem", "candidate_score": 0.653773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2719", "psc_text": "inquit liber Usuum Cisterciensium (Cap. 15), claustro, oratorio, capitulo, dormitorio, calefactorio, refectorio, coquina, auditoriis, ne forte aliquis inconvenienter se habere inveniatur, et propter hoc officinas praedictas ingredi poterunt, exceptis auditoriis. » Et tamen ex Lanfranci Statutis (Cap. IV): « Officinas monasterii nunquam pro hac cura ingrediantur; sed ostia eorum prospiciant, si forte aliqui fratres per curiam vadant vagantes, aut stent, vel sedeant fabulantes. » Horis quibus vacant fratres lectioni. ] Imo etiam aliis: « Totum claustrum, infit Udalricus (Lib. III, c. 7), non semel, sed multoties in die circumeant, ut nec locus sit nec hora in qua frater ullus securus esse possit, si tale quid commiserit, non reprehendi et non publicari. » Mss. Consuetudines S. Benigni Divionensis has praesertim horas recensent (Cap. 4): « Hi vadunt post offerendam majoris missae et minoris quacunque die; et post coenam cum bis reficiunt; et cum semel, post prandium. Vadunt et ad officium defunctorum.", "candidate_score": 0.653214, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_962", "psc_text": "primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita explicant Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Turrecremata; quia nimirum nonnulli ciborum, non vestimentorum vilitate sunt contenti; nonnulli vestimentorum, sed non ciborum; nonnulli utrorumque, sed non habitationis. Item nonnulli vilitatem tolerant, at extremitatem pati non queunt. Vel etiam « omni vilitate et extremitate dixit, inquit Hildemarus; quia et corpus et mentem comprehendit; id est sicut in corpore existit vel extremus, ita debet esse et in mente; nam si corpore videtur vilis et extremus, et non in mente, jam non est monachus, sed hypocrita. » Et certe id satis indicat vox contentus, quae interiorem mentis inclinationem et voluntatis assensum designat: unde Hildemarus: «", "candidate_score": 0.653138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2019", "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et ante haec omnia inter selecta Theodori Cantuariensis archiepiscopi capitula, Spicil. tom. IX, ita habetur: « Infantes monasterii quatuordecim annis carnem manducent. » Verum aliud suadet concilium Aquisgranense statuens (Can. 37), ut infantes oblati carnem nonnisi causa infirmitatis manducent; » deinde Vita S. Angilberti (Num. 10, saec. IV Bened.), ubi refert Hariulfus centum in Centulensi monasterio pueros scholis erudiendos sub eodem habitu et victu cum aliis monachis vixisse: ex quo loco aliisque noster Mabillonius ( In not. ad hunc locum ) constare asserit pueros oblatos in monasteriis eodem habitu, eisdemque cibis usos fuisse. Certe in monasterio S. Galli Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam", "candidate_score": 0.65308, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_122_124", "bdc_text": "Nostri 18 . Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2557", "psc_text": "] Occupari debent, inquit: si debent, ergo legitime non excusantur ab opere manuum quotidiano. Ita censet Petrus Boherius in secundo commentario hunc ad locum sic scribens: « Debent, id est tenentur, quoniam monachis necessitatem importat, ut dicetur infra. Sed nonne enim qui sub Regula Pachomii, Basilii, Augustini, et Francisci militant, suis debent etiam manibus operari? Sic, inquam, cum utraque ipsorum Regula de labore manuum expressam fecit mentionem: Omnes quidem Religiosos decet ac convenit sibi victum suis laboribus procurare, ut dicetur inferius, et probat hoc idem clarius Augustinus in libro de Opere monachorum, ubi respondet dicentibus se habere, aut velle litterarum studiis aut praedicationibus insudare, » Et infra refert Basilii Caesariensis episcopi sententiam ad quemdam Syncleticum (Cassian. lib. V, cap. 19): « Qui cum renuntiasse se diceret huic mundo quaedam sibi de propriis facultatibus reservarat, nolens exercitio manuum suarum sustentari, et humilitatem veram nuditate, et operis contritione, monasteriique subjectione conquirere: Et", "candidate_score": 0.652729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_507", "psc_text": "res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in eleemosynam datis tam ecclesiae quam fratribus, decimae pauperibus dentur. » Cujus canonis sensum aperit Hildemarus in Regulae caput 53 haec scribens: « Verum quia de hospitibus diximus, dicendum est nunc unde hospites pauperes, aut unde divites pasci debemus: omnia enim, id est quidquid venerit in monasterium, id est aurum, argentum, aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in", "candidate_score": 0.652262, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1660", "psc_text": "(Apud Spelm. tom. II Conc. Angl.): « Cum quidam apostatae salutis suae immemores, abjecto timore Dei, de ordine suo egredi sine licentia suorum praelatorum, et in saeculo saeculariter conversari, abjecto religionis habitu, non verentur; praecipimus archidiaconis, decanis etiam, monitione praemissa competenti, ut tales ad claustrum per ecclesiasticam censuram redire compellant: quod si nec sic ad reassumendam religionem induci possint, jubemus eos comprehendi, et ad poenitentiam in carcerem retineri. » Tandem canones Synodici Nicephori P. C. n. 25 (Tom. III Monum. Eccles Graec.): « Si monachus, habitu sancto deposito, carnem comederit, uxorem duxerit, oportet eum converti, nolentem anathemati submitti, et invitum monasticis vestibus indui, atque in monasterio concludi. » Caeterum antiquam hujus rei praxim videre est apud Joannem Diaconum in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, cap. 14, et apud Ardonem in Vita S. Benedicti Anianensis n. 24. CAPUT XXX. De pueris minori aetate, qualiter corripiantur. Omnis aetas vel intellectus", "candidate_score": 0.652255, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_510", "psc_text": "decimam ipse levat. » Verum primam hujusce piae consuetudinis originem non concilio Aquisgranensi debemus, quam potius confirmasse credendum est, non instituisse; nam longo ante tempore S. Filibertus abbas Gemmeticensis Saec. II Bened., pag. 822 monasterii sui « studebat omnes species decimare . . . . . ipsam igitur decimam in captivorum redemptionem et pauperum alimoniam deputabat; in tantum ut monachos suos propter hoc cum onustis navibus partibus transmarinis transmitteret, et greges captivorum per eum redempti laudarent potentiam Christi, » ut loquitur anonymus in ejus Vita, n. 21. Neque hic stetit effusa nostrorum in pauperes et egenos pia misericordia; quos longe alias easque largiores in gratiam pauperum eleemosynas in dies distribuisse facile cognoscet qui vel antiqua S. Adalardi abbatis Corbeiensis statuta, et collectas ab Udalrico Cluniacensis monasterii consuetudines, aliasque permultas levi saltem oculo contueri voluerit. Scribit etiam Antonius Yepezius in aliquibus ordinis nostri monasteriis Hispaniae, non solum decimam bonorum partem in", "candidate_score": 0.652151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3189", "psc_text": "novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo; et jam ex illa die in congregatione reputetur. ] Ita nimirum S. Pater monachos Deo consecrari voluit. Sed varios consecrationis ipsorum ritus hic referre haud ingratum lectoribus futurum speramus. Ex Regula Magistri, capite 89: Quomodo debeat frater novus in monasterio suum firmare introitum. Cum expletae duorum mensium ad tractandum induciae fuerint, et placabili disciplina ab eo magis stabilitas eligatur, et perseverantiam repromissa lectae regulae firmitate ei placeat adimplere, reinterrogatus ab abbate novus frater quid secum in concesso induciarum spatio definisset, cum responso ejus implendam in omnibus promittat obedientiam: respondeat abbas Deo gratias. Alia die post primam dictam, missas explicitas, exeunti limen oratorii cum congregatione abbati flectat ad genua ejus novus frater suam cervicem, rogans eum, vel omnem congregationem ejus debere modicum in oratorio remorari, et orare pro se, a quibus mox diutissime pro eo oretur, et completis omnibus, abbas volens egredi, humiliter", "candidate_score": 0.651359, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1929", "psc_text": "de medicina, quod dispendium patiatur Ecclesia pro infirmitate eorum; de cibo dolent, eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant; de ordine vero, quia a conventu fratrum separati delicatius tractantur. Si autem a lectulo fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis; et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborant. Spondam lecti non egrediuntur, et tamen illos qui taedium claustri benigne ferunt, felices esse putant: nihil de ordine implere se fatentur; sed, ni fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione", "candidate_score": 0.651235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3229", "psc_text": "epistolam cum Mabillonii notis in Veterum Analectorum tom. II. Ex hoc etiam Regulae loco Petrus Venerabilis recte infert licitum esse monachis terras habere et possessiones. Cum enim Cistercienses objecissent Cluniacensibus quod in nullo discreparent a saecularibus, ut pote qui « castra, villas, et rusticos, servos, et ancillas, et, quod deterius est, thelonearia lucra, et fere cuncta hujusmodi emolumenta indifferenter » susciperent, inter alia haec reposuit: « Regulam imprimis obtendimus; tractans quippe de novitiis suscipiendis ait: Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monasterio. Dicendo ergo: Res si quas habet, nullam rem excepit; quod si nullam rem excepit, nec fundum aliquem, nec villam, nec rusticos, nec servos, nec ancilias, nec aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet igitur haec quae posuimus excepta non esse. » Et infra idem probat auctoritate et exemplo S. Gregorii, S. Mauri, et S. Columbani. Verum etsi liceat monachis", "candidate_score": 0.65109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_222", "psc_text": "eadem cella ardeat usque mane. 4º Pro cubiculis monachorum, quae singula singulis assignata fuisse, etiam apud veteres constat ex Justiniani novella 5 de Monachis; unde conc. Turonense secundum: « Nec cellas eis liceat habere communes, ubi bini maneant, sed singulares jaceant. » 5º Pro parvis anachoretarum habitaculis, quia ibi remoti ab omni hominum commercio absconditi latent, ut Deo revelent vias suas. 6º Pro monasterio sive coenobio, unde Scholasticam sororem suam alloquens S. Benedictus, « manere, inquit, extra cellam nullatenus possum; » et S. Gregorius, lib. I, ep. 54: « Oratorium B. Mariae, quod nuper in cella fratrum aedificatum est, ubi Marinianus abbas praeesse cognoscitur. 7º Tandem pro parvo monasterio, quod majori subest, et vulgo prioratus seu praepositura nuncupatur, de quibus est canon 44 concilii 54 Aquisgranensis: Ut abbatibus liceat habere cellas, in quibus aut monachi sint aut canonici, et abbas provideat ne minus de monachis habitare permittat quam sex. »", "candidate_score": 0.650783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_65_67", "bdc_text": "interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", "candidate_score": 0.650759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1920", "psc_text": "relevandi sunt ministerio. » In altera autem Regula (Cap. 7) infirmi « tanto ministerio foveantur, ut nec propinquorum affectus, nec urbium delicias requirant; sed quod necesse habuerint cellerarius et praepositus praevideant. » Denique Regula Magistri (Cap. 70): « Fratres qui se voluerint ostendere quam pleni sunt charitate, cum certamine aegrotos fratres visitent, consolentur et serviant. » At plus his omnibus S. P. Benedictus. Neque enim simpliciter curandos jubet infirmos, sed eorum cura, inquit, ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur. Multa quidem in sua Regula ante omnia facienda, aut fugienda praescribit; at solam infirmorum curam, ut notat Hildemarus, ante omnia et super omnia adhibendam esse voluit; « eo quod, inquit, nulla res ita agenda est cum tanto studio quomodo obsequium infirmorum; nec ipsa ecclesia agenda est cum tanto studio quanto domus infirmorum. » Porro quod dicit ante omnia et super omnia, « sciendum", "candidate_score": 0.650674, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_202", "psc_text": "] Qui « ab eo quod semetipsos a coenobiorum congregationibus sequestrarent, ac sigillatim suas curarent necessitates, Aegyptiacae linguae proprietate, sarabaitae nuncupati sunt. » inquit Cassianus Coll. 18, c. 7; cui concinere videtur illa lectio quam ex Apologia Henrici IV imperatoris, ubi hic locus citatur, profert Menardus: « Sarabaitarum, id est sibi viventium; » et Smaragdus: « Sarabaitae autem interpretantur renuitae, eo quod majorum exempla et virtutem sequi renuant: » Hinc S. Odo abbas Cluniacensis Collat. 3, n. 22: « Nos miseri, aiebat; non sumus monachi, ut falso nominamur; sed sarabaitae, id est renuitae, qui jugum regularis disciplinae renuimus; » et Bernardus Cassinensis: « Sarabaitae quasi renuitae dicuntur, quoniam gloriam sanctam respuentes militare renuunt sub pastore » Qui nulla regula approbati. ] Ut pote qui nullam approbant, sed potius ne arguantur eam fugiunt, ut tradit Boherius. Experientia magistri. ] Nam et ipsi sine pastore vivunt, in quo omnem coenobitarum, qui sub", "candidate_score": 0.650593, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2021", "psc_text": "debilibus, et aegrotis: et quanquam hae quidem aetates possint dici debiles, tamen ratio hujus textus cessat in eis; quia carnes utique comeduntur pro reparatione et melioramento naturae; quoniam infantia semper melioratur et senectus diminuitur. Relaxabuntur ergo eis jejunia, ministrabuntur frequentius piscium, et aliarum rerum liquamina, et horas edendi praevenient etiam regulares. » Adducitque postea concilii Aquisgranensis auctoritatem, quod magnum Francorum concilium vocat. Porro cum alimentorum nomine non solum cibos, sed etiam vestes habitationemque intelligendas esse doceat in utroque comment. praedictus Boherius; in his cum pietate prospiciendum est eis. Et quidem quo ad vestimenta Hildemarum jam audivimus: S. Fructuosus vero in Regula monastica communi praescribit (Cap. 8) ut « vestimentum et calceamentum sic eis (senibus) praebeantur, ut absque foco frigoris ab eis asperitas arceatur. » Habitationem etiam singularem senibus debuisse concedi docet hoc ratiocinio Haeftenus (Lib. I, tract. 5, disq. 12): « Cum tempore S. Benedicti non haberent religiosi singuli distinctas", "candidate_score": 0.650459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.650318, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2656", "psc_text": "regulari integritate ornatos fuisse. Idem alibi haud obscure innuit S. doctor cum dixit (De Opere monachor., cap. 29): « Multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari, et caeteras horas habere ad legendum et orandum, aut aliquid de divinis litteris agendum liberas, quam tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati, etc. » Quo ex loco clare et manifeste deducitur in monasteriis bene moderatis, praeter communem lectionem liberas fuisse horas ad disputandum aut aliquid de divinis litteris agendum; quod plane fieri nequit absque peculiari studio. Eamdem consuetudinem etiam in Galliis obtinuisse, probat Claudiani Mamerti abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator,", "candidate_score": 0.6502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3070", "psc_text": "nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. » Audiant et alium Petrum (Petrus Dam., opusc. 33, cap. 7): « Nonnulla in nostris partibus monasteria praeclaram nuper institutionis normam sibimet indiderunt, ut praeter caetera pietatis opera, etiam tres pauperes cum privata mensa juxta se semper abbas habeat, eisque singulis mensuram cibi, quem quivis habet frater, apponat. Nam cum regularis norma praecipiat ut abbatis mensa semper sit cum hospitibus, hoc modo noviter utrumque completur, ut et abbatis mensa non superbis saeculi, sed sanctis hospitibus haereat, et ipse convesci fratribus non omittat. » CAPUT LVII. De artificibus monasterii Artifices, si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod 733 videatur aliquid conferre monasterio: hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si", "candidate_score": 0.649903, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3734", "psc_text": "Patribus monachis. Vel denique quia nomen Patris praestantissimis Ecclesiae scriptoribus, inter quos haud erat inferior S. Basilius, tribui solebat, quemadmodum observat haeftenus lib. II, tr. 1, disq. 1. Similiter quod suum nuncupaverit, addens pronomen nostri, hoc ideo maxime fecit, vel honoris atque observantiae gratia, vel quia hic titulus sancti Patris nostri sanctorum ac praesertim monachorum libris solet praefigi, ut videre est in omnibus S. Basilii, S. Joannis Climaci, S. Germani patriarchae Constantinopolitani operibus: quin etiam ipsi Graeci S. Benedicti natalem in suo Menologio die 14 Martii ita annuntiant: 898 « S. Patris nostri Benedicti, multorum monasteriorum Patris, celeberrimi pietate, et miraculorum multitudine illustris. » Nobis autem desidiosis, et male viventibus, atque negligentibus rubor confusionis est. ] Ibi, quemadmodum notat Bernardus Cassinensis, de tribus nos S. Pater arguit: de desidia, per quam bonum agere omittimus; de mala vita, per quam peccata committimus; de negligentia, per quam contemnimus, et surgere a nostris", "candidate_score": 0.64965, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2719", "psc_text": "inquit liber Usuum Cisterciensium (Cap. 15), claustro, oratorio, capitulo, dormitorio, calefactorio, refectorio, coquina, auditoriis, ne forte aliquis inconvenienter se habere inveniatur, et propter hoc officinas praedictas ingredi poterunt, exceptis auditoriis. » Et tamen ex Lanfranci Statutis (Cap. IV): « Officinas monasterii nunquam pro hac cura ingrediantur; sed ostia eorum prospiciant, si forte aliqui fratres per curiam vadant vagantes, aut stent, vel sedeant fabulantes. » Horis quibus vacant fratres lectioni. ] Imo etiam aliis: « Totum claustrum, infit Udalricus (Lib. III, c. 7), non semel, sed multoties in die circumeant, ut nec locus sit nec hora in qua frater ullus securus esse possit, si tale quid commiserit, non reprehendi et non publicari. » Mss. Consuetudines S. Benigni Divionensis has praesertim horas recensent (Cap. 4): « Hi vadunt post offerendam majoris missae et minoris quacunque die; et post coenam cum bis reficiunt; et cum semel, post prandium. Vadunt et ad officium defunctorum.", "candidate_score": 0.649533, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_214", "psc_text": "constitutiones Richardi episcopi Sarum anno 1217, et Constitutiones Richardi Dunelmensis episcopi anno 1220, apud Spelmannum tom. II Conc. Angl. Sine Pastore. ] Eo utique qui dicit: Ego sum Pastor bonus, a quo se carnaliter vivendo segregant. Vel sine pastore, « id est sine abbate, qui in monasterio Christi vicem videtur agere, qui dicit: Ego sum Pastor bonus, » inquit Smaragdus, ut pote cujus imperia et auctoritatem 52 refugiunt suo arbitratu ac ditione viventes, ut loquitur S. Hieronymus Epist. 22. Non dominicis, sed suis inclusi ovilibus. ] Quem in locum Smaragdus: « Domini ovilia sanctorum monachorum sunt monasteria, qui recte a summo Pastore Christo reguntur, et in loco pascuae collocantur. » At nimis angusta sunt haec immensae sarabaitarum mentis instabilitati: ideo non dominicis se patiuntur includi ovilibus, sed, ut ait S. Hieronymus, « habitant quamplurimum in urbibus et castellis. » Nam, quod ait auctor Sermonum ad Fratres in eremo Serm. 21,", "candidate_score": 0.649472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", "candidate_score": 0.649401, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1089", "psc_text": "in antiquis Cluniac. Consuetudinibus (Lib. I, cap. 22), in quibus idem de Rogationibus statutum legitur, et insuper, ut per octavas S. Martini, Nativitatis Domini et Epiphaniae dormiatur: quo forte respexit S. Bernardus cum Roberto nepoti, qui ad Cluniacenses transierat, exprobrans ait (Epist. 1): « Securus nunc, projectis armis, capis matutinos somnos, cum illa hora Christus resurrexerit. » Verum praeterquam quod hoc speciale fuit illis congregationibus, idque pro aestate tantum atque, ut plurimum, ad libitum; manifestum est a communi in hoc regula dispensatum fuisse; quam dispensationem tamen numeroso psalmorum decursu, quos praescripto a S. Benedicto officio adjiciebant, satis compensabant. De dominicis diebus major videtur difficultas. Ut quid enim maturius surgere, et matutinas laudes cum vigiliis uno tenore decurrere, nisi ut postea fessis corporibus aliqua concedatur requies? Adde quod veteres monachi, teste Cassiano, quos in multis S. Benedictus aemulatus est, sabbato post nocturnas vigilias duabus circiter horis dormirent; et ex Regula Pauli", "candidate_score": 0.649286, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131_133", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi . Commemorantur haec serte in scripturis sanctis . Sed et in legibus mentio fit xenodochiorum Nosocomiorum , Gerontophiorum etc. , veteres quoque episcopi captos a Barbaris , non raro redemerunt facultatibus ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1273", "psc_text": "ex Theodoreti Philotheo cap. 2. In monasterio etiam S. Publii Zeugmatensis die incipiente cantabant matutinos, eodemque desinente vespertinos. Tabennenses monachi tres quotidie persolvebant horas canonicas, vigilias nocturnas, nonam, et vesperas, ut docet Palladius in Lausiaca c. 38. Totidem sabbato et dominica celebrabant Aegyptii monachi, in quibus praeter nocturnas vigilias et vesperas, hora tertia sacrae communionis obtentu, ut scribit Cassianus (Lib. III, cap. 2) conveniebant. In vita S. Eupraxiae, quae saeculo IV florebat (Boll. 13 Mart.), fit mentio nocturnae psalmodiae, tertiae, sextae, nonae, et vesperae. Easdem horas etiam persolvebant Afri, ut testatur S. Cyprianus (De Orat. sub fin.), quamvis in iis expendendis postea remissiores exstiterint, ut eorum hac in re segnitiem illis exprobrarint Donatistae, uti observat S. Augustinus (Epist. 55). Easdem quoque ab apostolis celebratas fuisse patet ex Cassiano (Lib. III, cap. 3). In Constitutionibus apostolorum sex horae canonicae recensentur, scilicet matutinum, tertia, sexta, nona, vespera, et gallicinium. Totidem recenset S.", "candidate_score": 0.649017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123_125", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum . ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_435", "psc_text": "Mercator ex Regula S. Benedicti totum hoc caput accepit, uti probat noster Mabillonius in observationibus ad praefatum Amalarii supplementum. Quarto. Occasione tituli hujus capitis isthaec occurrit difficultas: Cum ea quae hic continentur sint ipsa bona opera, quomodo instrumenta bonorum operum dicuntur? nihil enim est sui ipsius instrumentum. Ad hanc difficultatem multae possunt adhiberi solutiones. Primo enim, ut observat Menardus, hic per hujusmodi bona opera intelligere possumus certam methodum perfectionis acquirendae, seu, ut loquitur S. Benedictus, artem spiritualem ad quam illa omnia, quae hic commemorantur, viam muniunt: ac proinde recte illius instrumenta dici possunt. 2º Virtutes et bona opera possunt etiam appellari instrumenta bonorum operum, quia sese mutuo indigent, se invicem adjuvant. Ita « per amorem Dei amor gignitur proximi, et per amorem proximi amor Dei nutritur, » ut loquitur S. Gregorius Lib. VII Moral., cap. 10 . Ita oratio jejunium, et jejunium orationem adjuvat; et sic unum alterius est instrumentum;", "candidate_score": 0.648735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_869", "psc_text": "Patrum; angeli ascendentes sunt boni monachi, qui per observantiam regularium mandatorum recto cursu perveniunt ad celsitudinem perfectionis; descendentes quoque angeli sunt mali monachi, qui per praemissorum transgressionem ad ima mundi, et utinam non inferni, descendunt. » De primo humilitatis gradu. Primus itaque humilitatis gradus est, si timorem Dei sibi ante oculos semper ponens. ] Primus ergo humilitatis gradus, cui S. Bernardus peccandi consuetudinem opponit, S. P. Benedicto est timor Dei: « Primus, infit Smaragdus, ordine, quia primus est in cogitatione, in corde et voluntate. » Primus, quia initium sapientiae omnisque virtutis timor Domini, ut loquitur Propheta; primus denique, quia, ut dicit Cassianus (Lib. IV, cap. 39), « principium nostrae salutis, ejusdemque custodia timor Domini est; per hunc enim et initium conversionis, et vitiorum purgatio, et virtutum custodia his qui imbuuntur ad viam perfectionis, acquiritur; qui dum penetraverit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, oblivionem parentum, mundique ipsius gignit horrorem. »", "candidate_score": 0.648654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_44", "bdc_text": "Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", "candidate_score": 0.648627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_100", "psc_text": "fluenta gratiae ut uberius fluant; alioquin nisi ad fontem redeant, exsiccantur. » Illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam. ] Docet hic S. Benedictus ex verbis prophetae quomodo operantem in nobis Dominum magnificare debeamus, scilicet omnem bonorum operum gloriam Deo ascribendo, ut qui omnia opera nostra in nobis operatus est, omnem inde laudem et honorem referat. « Deus solus omnia creavit, inquit S. Bernardus Serm. 13 in Cant.; solus de hoste triumphavit, solus captives liberavit, et socium habebit in gloria? et brachium, inquit, meum auxiliatum est mihi, torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Quid ergo mihi cum victoria, si nec fui in praelio? Impudentissime mihi arrogo vel gloriam absque victoria, vel victoriam sine pugna. » Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum id quod sum. ] Confirmat exemplo Apostoli, quod praemiserat; ubi", "candidate_score": 0.64858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1929", "psc_text": "de medicina, quod dispendium patiatur Ecclesia pro infirmitate eorum; de cibo dolent, eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant; de ordine vero, quia a conventu fratrum separati delicatius tractantur. Si autem a lectulo fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis; et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborant. Spondam lecti non egrediuntur, et tamen illos qui taedium claustri benigne ferunt, felices esse putant: nihil de ordine implere se fatentur; sed, ni fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione", "candidate_score": 0.648305, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1449", "psc_text": "ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia perfectus monachus non semper in lecto jacens dormit, sed lacrymis interdum stratum suum rigat, ut Prophetae ad instar nos hortatur S. Ferreolus in Regula c. 33. Et certe sancti nocturnas vigilias orationibus et precibus praevenire solebant, sicut de S. Mauro refert Faustus in ejus Vita, quod aliquando quinquagenos, aliquando centenos psalmos, aliquando psalterium integrum recitaret ante nocturnae orationis synaxim; et Gervinus abbas Centulensis piissimus (Chron. Centul. l. IV, c. 26), ubi somni parum percepisset, de grabato sese excutiens, domum orationis intrabat, omnes aras orando, gemendo, genuaque flectendo circuibat; atque ut vigiliarum horam advenire sentiret, ne ab aedituis aut janitoribus observaretur,", "candidate_score": 0.647809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", "candidate_score": 0.647799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2697", "psc_text": "horae non tam opus dixerim quam operis simulacrum; totum fere quotidianum spiritualis operis exercitium redditur insipidum, impeditum, et nonnulla suimet particula mutilatum, etc. » Hinc vulgata illa abbatis Irenaei narratio de quodam sene commorante in Scete (Joan. Mosch. in Prat. spir., cap. 55), quod scilicet « diabolum viderit noctu sarculos, rastra et cophinos praebentem fratribus: » qui a sene interrogatus, quid haec essent, respondit: « Distractionem praeparo fratribus, ut his occupati fiant negligentiores ad orandum et glorificandum Deum. » Octavo. Cum humilitas sit virtus qua homo propria sui ipsius cognitione sibi ipsi vilescit; nec aliunde cognitionem illam nisi studiorum beneficio, aut singulari Dei dono perfecte possit acquirere, longe majorem, aiunt, scientias parere humilitatem, quam ignorantia queat adipisci. Et certe, quos in monasteriis humiliores reperi, hos omnium doctissimos, aut studiis scientiisque faventes deprehendi: ut merito de his dici posset, quod in Dionysio Exiguo suo tempore doctissimo laudavit Cassiodorus (De Institut. divin.", "candidate_score": 0.647699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_517", "psc_text": "multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, « in praefato venerabili Fontanellensi monasterio, inter felicia bonitatis suae gesta, etiam xenodochium imbecillium ac decrepitorum pauperum, ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus quae sufficienter praeberent alimoniam: alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octogenario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia quotidianum largiri victum perenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Dei residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere, et tempore S. sacrificii pro salute et salvatione populi Christiani Ecclesiaque catholica ubique diffusa victimam salutarem offerre. » Huic accensendus videtur", "candidate_score": 0.647626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2801", "psc_text": "cuncta congregatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam, in medio templi tui (Psal. XLVII) . Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit, ut incertis horis 670 supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bene impleant; quibus, ut indigent, solatia administrentur, ut absque murmuratione serviant; et iterum quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum in ipsis, sed et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus", "candidate_score": 0.647591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1444", "psc_text": "si in aliis quae ad ipsum speciatim pertineant reperiatur reprehensibilis, censet Hildemarus adhibendam esse correptionem disciplinae regularis; tum fratrum pro eo orationem, ac tandem dejiciendum. Sed Boherius existimat etiam in obedientia sua non offendentem, contra regulam alias peccantem, esse ejiciendum, sicuti de praeposito statuit S. legislator Et de praeposito eadem constituimus. ] Cum proportione tamen, nam praepositus quater praemonendus, postea disciplinae regulari subdendus, ac tandem a ministerio expellendus. CAPUT XXII. Quomodo dormiant monachi. 344 Singuli per singula lecta dormiant. Lectisternia, pro modo conversationis, secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant: si autem multitudo non sinit, deni, aut viceni, cum senioribus qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultellos suos ad latus suum non habeant dum dormiunt, ne forte per somnium vulnerentur dormientes: et ut parati sint monachi semper; et", "candidate_score": 0.647557, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1930", "psc_text": "implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. » Imperfecti vero considerare debent in honorem Dei sibi serviri, non quidem a servis aut sibi inferioribus personis sed a fratribus. Et quid dico a fratribus? cum a ministris tanquam a Deo obsequia suscipienda esse asserat sanctus Basilius [In Regul. ex vers. Ruff., cap. 30), idemque docuerit S. Antonius, cum elephantiaco, qui sibi servienti ab annis jam quindecim Eulogio monacho multas intulerat injurias, exprobrans dixit (Lib. VII de Vit. Pat., c. 19): « Nescis quod qui tibi ministrat Christus est? quemadmodum ausus es contra Christum talia loqui? nam propter Christum se iste servitio et obsequiis subjugavit. » Tertio sua", "candidate_score": 0.647521, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_507", "psc_text": "res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in eleemosynam datis tam ecclesiae quam fratribus, decimae pauperibus dentur. » Cujus canonis sensum aperit Hildemarus in Regulae caput 53 haec scribens: « Verum quia de hospitibus diximus, dicendum est nunc unde hospites pauperes, aut unde divites pasci debemus: omnia enim, id est quidquid venerit in monasterium, id est aurum, argentum, aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in", "candidate_score": 0.64704, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1929", "psc_text": "de medicina, quod dispendium patiatur Ecclesia pro infirmitate eorum; de cibo dolent, eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant; de ordine vero, quia a conventu fratrum separati delicatius tractantur. Si autem a lectulo fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis; et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborant. Spondam lecti non egrediuntur, et tamen illos qui taedium claustri benigne ferunt, felices esse putant: nihil de ordine implere se fatentur; sed, ni fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione", "candidate_score": 0.646783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_181", "psc_text": "quod Cluniacum dicitur, quia duobus fere millibus prope est, descendere consueverat. » Denique perpetuo reclusis solitariorum regulam scripsit Grimlaicus, in cujus cap. 15 agit de modo et ordine recludendi solitarii. Horum qui non conversionis fervore novitio. ] Quod « est dicere, inquit Hildemarus, non tantum vadunt ad eremum quando incidit illis cogitatio eundi ad eremum; » neque enim omni credendum est vento, aut omnis ex Deo spiritus est, nam et Satanas nonnunquam in angelum lucis se transformans, multa quibus exsequendis impares sumus, sub pietatis specie suadere conatur. Vel conversionis fervore novitio, id est non initio conversionis, quo tempore fervere solent monachi, talis quippe fervor valde suspectus est et mutationi obnoxius, nec anachoreticae vitae idonei solent esse incipientes: unde et in Vitis Patrum legitur Lib. V, libello 10, n. 110, quod « quidam frater renuntians saeculo, et accipiens habitum monachi, statim reclusit se dicens: Solitarius esse volo. Audientes autem vicini seniores", "candidate_score": 0.646728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1463", "psc_text": "aut peculiares reponi possint; sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate, aut praeposito gubernante. » Ex Justiniani imperatoris novella 5: « Neque enim volumus in ullo monasterio sub ditione nostra constituto, sive plurimorum hominum est, sive paucorum, monachos qui ibi sunt divisos ab alterutris esse, et propriis habitationibus uti; sed communiter quidem eos comedere sancimus, dormire etiam omnes in communi, unoquoque quidem in propria statura jacente, in domo vero una collocatos; aut si forte non sufficit ob multitudinem monachorum domus una, in duas forsan, aut plures, non tamen seorsim et apud semetipsos; sed in communi testes alterutri sint honestatis et castitatis. » Et ex novella 133, monachi « neque clam testibus vivant, sed et communiter cibum capiant, et in communi loco cubent, et undique bene compositam persequantur vitam, testesque sint invicem mutuae honestatis. » Atque ex Vita S. Eugendi abbatis Jurensis (Num. 21, saec. I Bened., p.", "candidate_score": 0.646267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_242", "psc_text": "est in vitae communicatione, cujusque proprium donum commune fit eis qui una conversantur; nam alii datur sermo sapientiae, alii vero sermo scientiae, alii fides, etc., quorum quodque non magis qui accipit, sui ipsius, quam aliorum gratia habet; ut necesse sit in vita communi Spiritus sancti operationem, quae in unoquoque, est ad omnes pertingere. Qui igitur separatus vivit unum aliquod donum habet, idque per otium in seipso defossum inutile reddit . . . . qui vero multorum in convictu constitutus est, et proprio dono fruitur, licet communicando illud multiplicet, etiam quae aliorum sunt velut propria lucrifacit Ibid.. » Octavo. « Utilior est vita communis ad conservationem eorum donorum quae a Deo donata sunt, » infit iterum S. Basilius Ibid.. At vero in solitudine non modo gratuita dona, sed virtutes multo labore in coenobio acquisitas facillime deperdit, cujus rei periculum fecerat S. Bernardus cum diceret Serm. 64 in Cant. : « Quantos", "candidate_score": 0.645898, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3100", "psc_text": "est maxime ne suscipiendus invitus convertatur, aut cogentibus eum parentibus monachus fiat. Ita Fuldenses in libello supplici postulant (Num. 9), « quod nullus vi monachus fieri cogatur, nec ad clerum tondeatur, sive liber sit, sive servus; quia tales in monasterium suscepti auctores sunt scelerum, et exsecutores vitiorum. » Septimo, Cistercienses volunt (Lib. antiq. defin., dist. 11, cap. 1), ut « in recipiendis novitiis clericis tanta in litteratura competenti, aetate legitima, et probatione spirituum, si ex Deo sunt, adhibeatur diligentia, quod cedant ad utilitatem ordinis et honorem. Et idcirco districtissime prohibetur ne aliquis deinceps recipiatur in ordine, nisi constet eum de legitimo matrimonio natum, vel super dispensatione sua litteras apostolicae sedis ostendat. Quod si quis defectum natalium patiens, vel fallaciter recipientis dissimulatione receptus fuerit, a visitatore, quam citius hoc eidem innotuerit, expellatur; et abbas in hoc delinquens per patrem abbatem vel visitatorem citetur ad capitulum generale. Eidem poenae sit subditus, qui", "candidate_score": 0.645777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", "candidate_score": 0.645483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1462", "psc_text": "(Cap. 29): « In uno atrio, vel in triclinio lecta in ordine circuitu ordinent; in quo circuitu lectum abbas in medio habeat, ut omnem taciturnitatem vel reverentiam in circuitu considerans, omnium ovium suarum gregem intra unum ovile collectum quasi diligens vel sollicitus pastor attendat. » Regula Cujusdam ad Virgines (Cap. 14): « Omnes, si fieri potest, una domus ad dormiendum capiat, praeter si infirmitas, aut senilis aetas poposcerit, aut culpa damnaverit, aut novitas probata non fuerit, ut in cella separentur. » Idem constat ex concilio Turon. II (Can. 14): « Nec liceat monachis cellulas habere communes, ubi aut bini maneant, aut peculiares reponi possint; sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate, aut praeposito gubernante. » Ex Justiniani imperatoris novella 5: « Neque enim volumus in ullo monasterio sub ditione nostra constituto, sive plurimorum hominum est, sive paucorum, monachos qui ibi sunt divisos ab alterutris esse, et propriis", "candidate_score": 0.645292, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3475", "psc_text": "Contrarium tamen supra docuerunt Boherius, et Haeftenus, l. IV, tr. 1, disq. 6, ubi ex hoc Regulae textu recte omnino intulit pueros olim in ordine nostro seorsim ab aliis monachis institutos fuisse, quia, infit, « dum ait ordines suos, aperte significat eos non commiscendos ordinibus seniorum, sed habere particularem inter se ordinem. Unde Bernardus Cassinensis ait: Hic fit mentio de pueris qui sua loca specialia, suosque specialis habent magistros, nec sedent nec stant cum aliis majoris aetatis. » Atque hanc fuisse communem ordinis consuetudinem probant ea quae diximus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 5. Eamque S. Benedictus potuit accipere a S. Basilio in Regul. fus., c. 15, ubi pueros a senioribus ita separandos constituit, ut tamen communes sint omnibus preces. Foris autem vel ubi ubi. ] « Hoc est in omni loco: nam cum 833 dicit ubi, nullum locum praetermittit, » inquit Hildemarus. Custodiam habeant, et disciplinam,", "candidate_score": 0.645237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_525", "psc_text": "dedit ut possit usibus monasterii remanere, abbatissa per provisorem ordinet pauperibus dispensari. » Idem statuisse videtur S. Aurelianus in Regulae cap. 44. Caeterum, ut observat Smaragdus, est et aliud duale eleemosynae genus, quo debent maxime monachi pauperes recreare; quorum unum infirmis et tribulatis, aliud vero stultis et nescientibus est adhibendum: qui enim infirmo per compassionem communicat, et tribulato consolationis consilium subministrat, sine dubio pauperes recreat. Similiter et qui doctrinam stultis, et scientiae verbum ministrat ignaris, eleemosynarii dignus est laudari praeconiis. Aliter Richardus de S. Angelo: « Pauperes recreare, inquit, hoc est unum genus eleemosynarum; secundum est dimittere a quo laesus fueris: tertium est delinquentes corrigere, et errantes ad viam reducere veritatis. » Quod idem exstat in Regula Solitariorum cap. 55. Nudum vestire. ] Instrumentum istud, sicut et prius, non est omnium, sed abbatis tantummodo et eorum quibus id muneris ab eo commissum est; quamvis in coenobiis in quibus certis statis", "candidate_score": 0.644891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.644854, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1491", "psc_text": "indutos quiescere debere monachos Benedictinos colligimus: sufficere enim ait monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Quamvis Turrecremata illum in locum sic scribat: « Licet nobis prima facie ita videatur, nihilominus quia hoc grave est et durum, antiquae consuetudini ordinis, quae ut interpres legis habenda est, standum in hac parte consulimus. » Verum praeterquam quod istud non decernit S. Benedictus, nisi quia grave est, certum est non unam fuisse ordinis consuetudinem. S. Hildegardis hoc caput exponens: « Vestiti, inquit, dormiant, scilicet simplici et sola veste quae proxima ad cutem hominis est, ne nudi jaceant, quae lanea fuit, et non duplici veste induti, quia hoc pati non possent: cincti cingulis aut funibus; ne vestis qua induti dormiunt, ab eis diffluat, et ne ita nudi appareant. » Quae explicatio videtur laxior. Ex lib. Usuum Cistere. (Cap. 82) « sine cuculla, tunica, caligis jacere non debent.", "candidate_score": 0.644501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2557", "psc_text": "] Occupari debent, inquit: si debent, ergo legitime non excusantur ab opere manuum quotidiano. Ita censet Petrus Boherius in secundo commentario hunc ad locum sic scribens: « Debent, id est tenentur, quoniam monachis necessitatem importat, ut dicetur infra. Sed nonne enim qui sub Regula Pachomii, Basilii, Augustini, et Francisci militant, suis debent etiam manibus operari? Sic, inquam, cum utraque ipsorum Regula de labore manuum expressam fecit mentionem: Omnes quidem Religiosos decet ac convenit sibi victum suis laboribus procurare, ut dicetur inferius, et probat hoc idem clarius Augustinus in libro de Opere monachorum, ubi respondet dicentibus se habere, aut velle litterarum studiis aut praedicationibus insudare, » Et infra refert Basilii Caesariensis episcopi sententiam ad quemdam Syncleticum (Cassian. lib. V, cap. 19): « Qui cum renuntiasse se diceret huic mundo quaedam sibi de propriis facultatibus reservarat, nolens exercitio manuum suarum sustentari, et humilitatem veram nuditate, et operis contritione, monasteriique subjectione conquirere: Et", "candidate_score": 0.644141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1466", "psc_text": "uno dormitorio dormiant, simulque in uno refectorio reficiantur. » In Meldensi sub Sergio II (Can. 52): « Canonici in civitate vel monasteriis, sicut constitutum est, in dormitorio dormiant, et in refectorio comedant. » et apud Chrodegangum in Regula Canonicorum cap. 13 (Spicil. tom. I): « Omnes in uno dormiant dormitorio, praeter illos quibus episcopus licentiam dederit. » Ex dictis hactenus habemus, 1º monachos olim uno simul in loco dormisse, quem ideo dormitorium appellabant. 2º Ita tamen ut se invicem non tangerent, ut ex Regulis S. Posthumii, et S. Fructuosi manifestum est. Et certe divisis dormiebant lectulis. 3º Nullos nisi forte propter infirmitatem aut necessitatem extra commune dormitorium pernoctasse: qui enim dicit omnes nullum excipit. 4º Ergo nec abbatem, qui in Regula Magistri medius inter fratres tanquam pastor inter gregem dormire jubetur; et in antiquis consuetudinibus Cluniacensis monasterii apud Udalricum (Lib. III, cap. 1), « In medio dormitorii est lectus ejus", "candidate_score": 0.644116, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_511", "psc_text": "alias easque largiores in gratiam pauperum eleemosynas in dies distribuisse facile cognoscet qui vel antiqua S. Adalardi abbatis Corbeiensis statuta, et collectas ab Udalrico Cluniacensis monasterii consuetudines, aliasque permultas levi saltem oculo contueri voluerit. Scribit etiam Antonius Yepezius in aliquibus ordinis nostri monasteriis Hispaniae, non solum decimam bonorum partem in usus pauperum cedere, sed etiam quintam; laudatque inter alia Gallaeciae et Asturiae monasteria, 122 quae in fame et lue grassante sunt vera et certa egenorum horrea. Certe in praecitatis S. Adalardi statutis, praeter multa alia, haec lego Lib. I, c. 6: « Insuper disposuimus dare ipsi supra memorato hospitalario de omni argento quidquid ad portam venerit quintam partem per manus portarii senioris. » Ampliora etiam misericordiae viscera erga pauperes ostendit S. Isidorus, cum tertiam bonorum monasterii partem ad usus egenorum assignat Reg. c. 18: « Omne, inquit, quod in monasterium in nummo ingredietur, sub testimonio seniorum accipiendum. Eadem pecunia in", "candidate_score": 0.644039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189_191", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2022", "psc_text": "Regula monastica communi praescribit (Cap. 8) ut « vestimentum et calceamentum sic eis (senibus) praebeantur, ut absque foco frigoris ab eis asperitas arceatur. » Habitationem etiam singularem senibus debuisse concedi docet hoc ratiocinio Haeftenus (Lib. I, tract. 5, disq. 12): « Cum tempore S. Benedicti non haberent religiosi singuli distinctas cellas, in quibus dormirent, et in claustro, vel alibi studio lectionis vacarent; magna tum erat ratio senibus particularia assignandi cubicula; tum quod difficile illis esset dormitorium ascendere et descendere; tum quod ob tussim illis usitatam facile alios excitarent, et nec conveniret ut illi ad nocturnas excitarentur vigilias; tum quod cum reliquis hieme in claustro degentes durum esset frigus pati. » Sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicas. ] Id est regulares, quibus fratres comedere solent, uti exponunt commentatores, et ipsa nominis significatio demonstrat; nam κανὼν Graece regula Latine, et κανωνικὸς regularis redditur; « ac si diceret aliis", "candidate_score": 0.644016, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.643681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1979", "psc_text": "infirmorum propter immunditiam, sicut solet in infirmo, contingere, potest laicus vel canonicus lavare vestimenta sordida. Similiter si necesse fuerit carnes afferre, laicus, vel canonicus afferre debet. » Apud Cluniacenses et Divionenses tres his officiis deputati erant famuli. Hildemari observationi concinit istud Petri Venerabilis statutum (Stat. 24): « Infirmis ipsis, vel quibuslibet in infirmaria comedentibus, nullus, ut fieri solebat, famulorum laicorum serviat; sed monachi tantummodo, aut conversi barbati. » Ita in Gemmeticensi monasterio sub S. Filiberto abbate (Vit. S. Filib. n. 16, Saec. II), « monachus languentibus serviebat ex more. » In nonnullis vero monasteriis, maxime sanctimonialium, sorores infirmis hebdomadatim serviebant. Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, »", "candidate_score": 0.642943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_12", "psc_text": "et ad aeterna coeli gaudia perducere cuperet. Praecepta magistri. ] Praecepta dicit ea quae tota passim continentur in Regula, ut sunt voluntaria paupertas, abstinentia a carnibus, silentium fere perpetuum, et alia his similia, quae saecularibus quidem sunt monita, nobis vero monachis evaserunt in praecepta: « Omnia S. Benedicti instituta, inquit S. Bernardus De Praecepto et dispens. cap. 1, exceptis sane nonnullis de spiritalibus, verbi causa, charitate, humilitate, mansuetudine, quae non tam constat ipsum instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non sunt mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus monita tantum, seu consilia censenda sunt, cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant; sive ut vestra vobis reddam, illis voluntaria vel factitia, istis necessaria et tanquam naturalia non immerito reputantur. Et inclina aurem cordis tui. ] Id est intellige quae jam dicturus sum; auris quippe cordis est intelligentia: « Auris ab audiendo vel hauriendo vocatur, inquit Smaragdus; auris autem", "candidate_score": 0.642923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_179", "bdc_text": "et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_390", "psc_text": "] Juxta illud Scripturae: Qui sapiens est audit consilia Prov. XII . Non patiens ab aliis eorum interrumpi sermones, qui coeperint loqui, donec ex integro consilium expresserint: nec ipse indigne ferens aliquos suae contrariam promere sententiam. Tractet apud se. ] Licet aliud nihil ab abbate videatur desiderare S. Benedictus quam ut fratrum exquirat audiatque consilia, liberam ei postea quidquid libuerit exsequendi potestatem tribuens, idque ipsum exigere videatur natura consilii, antiquus tamen in ordine 94 Benedictino mos invaluit, ut auditis abbas fratrum sententiis, eas non ipse solus, sed cum senioribus sive prudentibus quibusdam fratribus expendat, quaeve sit sanior discernat, ac tandem quid sit faciendum dijudicet, ut patet ex antiquis Regulae commentatoribus Smaragdo et Hildemaro. « Quod consilium unusquisque dederit libenter audiat, et postea in secreto cum senioribus tantum fratribus qui utilius quive inutilius consilium dedit, subtiliter et acute discernat, » inquit Smaragdus. Rem paulo fusius exponit Hildemarus. Hic tradit in primis", "candidate_score": 0.642805, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1069", "psc_text": "de praevidendis lectionibus et Psalterio memoriter addiscendo, sed etiam de studio scrutandisque Scripturae locis difficilioribus explicuerimus; nullusque sit qui his non indigeat, omnes aequaliter hic Regulae locus tangere dicendus est; possetque ita intelligi: A fratribus qui omnes indigent Psalterio et lectione, meditationi inserviatur: nam verba illa qui indigent notant causam hujus praecepti. An vero ita intellexerit Nicolaus de Fractura, cum facta sibi objectione, « quod si non indigeat psalmis vel lectione intendere, nunquid in lectis ad pausandum se ponent? » respondet: « Dicas quod non, quia etsi non indigeant psalmis, vel lectionibus, seu orationibus quoad doctrinam eorum, indigent tamen ipsis 252 quoad salutem animarum ipsorum; et propterea dicit Hieronymus ad Rusticum monachum: Nunquam de manu tua cadat psalterium. » Caeterum hic praeterire non possum quod de piis Sanctigallensis monasterii Notkero, Ratperto et Tutilone monachis scribit Ekkehardus junior (In Vita Notkeri, n. 4, saec. V Bened.): « Erat tribus illis inseparabilibus", "candidate_score": 0.64245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1980", "psc_text": "Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, » quemadmodum habent ejus acta, num. 21. Infirmarii munia offendes apud Udalric. lib. III, cap. 25; in lib. Usuum Cisterc. cap. 116, et in Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 10. Balneorum usus infirmis quoties expedit offeratur. ] Offeratur, inquit; quia non debet ut petat infirmus exspectari, sed sibi offerri, inquit Bernardus Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis", "candidate_score": 0.642071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", "candidate_score": 0.642052, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", "candidate_score": 0.641917, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_507", "psc_text": "res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in eleemosynam datis tam ecclesiae quam fratribus, decimae pauperibus dentur. » Cujus canonis sensum aperit Hildemarus in Regulae caput 53 haec scribens: « Verum quia de hospitibus diximus, dicendum est nunc unde hospites pauperes, aut unde divites pasci debemus: omnia enim, id est quidquid venerit in monasterium, id est aurum, argentum, aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in", "candidate_score": 0.640283, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_524", "psc_text": "est adusque saecularium abbatum tempora, qui sibi haec omnia usurparunt. Ex quibus patet quam exitialis bono publico sit hujusmodi saecularium abbatum institutio, qui in privatum commodum convertunt, quod infinitae miserorum multitudini esset profuturum. Porro quod S. P. Benedictus hic jubet pauperes recreare, ad eos potissimum spectat quibus haec provincia demandata est; caeteri enim qui nec proprii corporis habent potestatem, nihil nisi precibus valent. In distribuendis autem eleemosynis, probarem maxime quod praescribit S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales Cap. 39: « Hoc etiam moneo, inquit, 125 propter nimiam inquietudinem, ad januam monasterii quotidianae vel assiduae eleemosynae non fiant; sed quod Deus dedit ut possit usibus monasterii remanere, abbatissa per provisorem ordinet pauperibus dispensari. » Idem statuisse videtur S. Aurelianus in Regulae cap. 44. Caeterum, ut observat Smaragdus, est et aliud duale eleemosynae genus, quo debent maxime monachi pauperes recreare; quorum unum infirmis et tribulatis, aliud vero stultis et nescientibus est adhibendum:", "candidate_score": 0.64, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2801", "psc_text": "cuncta congregatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam, in medio templi tui (Psal. XLVII) . Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit, ut incertis horis 670 supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bene impleant; quibus, ut indigent, solatia administrentur, ut absque murmuratione serviant; et iterum quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum in ipsis, sed et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus", "candidate_score": 0.639568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3540", "psc_text": "S. Regulae textum expendamus, isthaec aliunde repetere duximus operae pretium. Praepositus itaque, si vim nominis attendamus, idem significat quod praelatus; eoque nomine apud Romanos appellabatur regii satellitii praefectus, ut patet ex Theophilacto Simocatta (Lib. IV, c. 15): « Satellitii regii principem, quem praepositum appellare Romani solent, Martyropolim misit. » Apud Apostolum (Hebr.) episcopi et pastores: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei. Et: Obedite praepositis vestris, et subjacete eis. Apud monachos qui primus post abbatem erat, ut patet ex eorum passim regulis. Dicebantur etiam praepositi aliquot monasteriorum superiores, qui uni abbati subjiciebantur, uti observavit Menardus, quem, sicut et Haeftenum lib. III, tract. 6, disq. 1 et 2, consulere potes. Nunc vero licet remaneat in coenobiis praepositi munus et officium, nomen pene antiquatum est, cujus loco prioris voce uti solemus: qua etiam usus est Lanfrancus in Statutis, ubi dicit (Cap. 3), quod, « servata abbati in omnibus reverentia, prior,", "candidate_score": 0.6395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", "candidate_score": 0.638696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_109_111", "bdc_text": "Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam . stici . Iam etiam quęritur de usu bonorum ecclesiae , quis inquam sit , vel bonus horum usus vel abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_889", "psc_text": "annuntiandi exponit Hildemarus his verbis: « Cum unusquisque angelus sive bonus sive malus gaudet de nostris bonis, vel tristatur de nostris malis, ipsum gaudium, quia Deo notum est, vel ipsa tristitia, quia cognita est Deo, ipsius gaudii vel tristitiae notitia Deo dicitur ab angelis nostra facta nuntiare. » Porro cum de angelis nobis deputatis hic in plurali loquatur S. P. Benedictus, videtur in ea fuisse sententia, quae duos unicuique hominum angelos deputatos fuisse tenet, quorum unus bonus ad custodiam datus, alter malus ad exercitium. Plane de bono angelo nulla est apud catholicos controversia; constat enim multis Scripturae testimoniis suum quemque hominum habere custodem; de malo vero non ita pro certo habetur, tum quia parum solidum haec sententia fundamentum in Scriptura habere videtur, tum quia liber Pastoris, cujus auctoritate hanc opinionem acceperunt veteres scriptores, inter apocrypha a Gelasio recensetur, tum etiam quia si Deus malos deputasset hominibus angelos, auctor peccati aliquo", "candidate_score": 0.638522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_517", "psc_text": "multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, « in praefato venerabili Fontanellensi monasterio, inter felicia bonitatis suae gesta, etiam xenodochium imbecillium ac decrepitorum pauperum, ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus quae sufficienter praeberent alimoniam: alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octogenario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia quotidianum largiri victum perenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Dei residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere, et tempore S. sacrificii pro salute et salvatione populi Christiani Ecclesiaque catholica ubique diffusa victimam salutarem offerre. » Huic accensendus videtur", "candidate_score": 0.638472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", "candidate_score": 0.63812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", "candidate_score": 0.637484, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_128_130", "bdc_text": "includimus tuis quoque aedificia hospitalium . Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_511", "psc_text": "alias easque largiores in gratiam pauperum eleemosynas in dies distribuisse facile cognoscet qui vel antiqua S. Adalardi abbatis Corbeiensis statuta, et collectas ab Udalrico Cluniacensis monasterii consuetudines, aliasque permultas levi saltem oculo contueri voluerit. Scribit etiam Antonius Yepezius in aliquibus ordinis nostri monasteriis Hispaniae, non solum decimam bonorum partem in usus pauperum cedere, sed etiam quintam; laudatque inter alia Gallaeciae et Asturiae monasteria, 122 quae in fame et lue grassante sunt vera et certa egenorum horrea. Certe in praecitatis S. Adalardi statutis, praeter multa alia, haec lego Lib. I, c. 6: « Insuper disposuimus dare ipsi supra memorato hospitalario de omni argento quidquid ad portam venerit quintam partem per manus portarii senioris. » Ampliora etiam misericordiae viscera erga pauperes ostendit S. Isidorus, cum tertiam bonorum monasterii partem ad usus egenorum assignat Reg. c. 18: « Omne, inquit, quod in monasterium in nummo ingredietur, sub testimonio seniorum accipiendum. Eadem pecunia in", "candidate_score": 0.637345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2883", "psc_text": "separata loca episcoporum a divitibus, sint simul tamen separata a pauperibus, et abbatibus, et monachis; eo quod non possunt insimul convenire comes et episcopus cum pauperibus et abbatibus peregrinis. » Et alibi (In cap. 67): « Verum quia dicit regula de hospitibus suscipiendis: Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur, intelligunt, quia dormitorium ubi monachi suscipi debent habetur separatum a laicorum cubiculo, id est ubi laici jacent, eo quod laici possunt stare usque mediam noctem, et loqui, et jocari, et monachi non debent, sed magis silentium habere, et orare: ideo juxta oratorium illorum monachorum hospitum est dormitorium, ubi ipsi jaceant soli reverenter, et possunt nocte surgere qua hora velint, et ire in ecclesiam . . . Quod si dormitorium monachorum hospitum non est juxta oratorium propter orationem faciendam, 689 sed cum laicis; tunc domus Dei non sapienter a sapientibus ministratur. » Erat ergo monachorum hospitum dormitorium juxta oratorium; et quidem", "candidate_score": 0.635893, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2615", "psc_text": "totum opus sine adjutorio saecularium artificum egregio tabulatu, ut hodie cernitur ecclesia, consummarunt. » Et certe, ut ait alter Guillelmus ( Guillel. abbas S. Theo. ad fratres de Monte Dei, cap. 12), « non a saeculi hominibus decet fieri tabernaculum Dei cum hominibus. Ipsi quibus in altitudine mentis ostenditur exemplar veri decoris domus Dei, ipsi aedificent sibi. Ipsi quibus sollicitudo interiorum suorum contemptum et negligentiam indicit omnium exteriorum, ipsi aedificent sibi formam paupertatis, et sanctae simplicitatis speciem, et paternae frugalitatis lineamenta. Nulla sic aptabit artificum industria, sicut eorum negligentia. » Deinde, cum nulla eis tunc esset possessio, non vineae, non pecora, ut de primis Benedicti Anianensis discipulis scribit Ardo, propriis sibi manibus victum comparabant, agros excolentes: quem laborem de sancto Benedicto ascribit S. Gregorius, sancto Mauro Faustus, Gemmeticensibus anonymus in Vita sancti Filiberti, Wiremutensibus Beda in Vita sancti Benedicti Biscopi, Rotonensibus liber II de Gestis sanctorum Rotonensium. Atque hujusmodi prae", "candidate_score": 0.635365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2802", "psc_text": "et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur; sed si obviaverit aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione, pertranseat, dicens non licere sibi colloqui cum hospite. COMMENTARIUS. Ab oratorio transimus ad hospitium; tanta est enim utriusque loci affinitas, ut ab invicem separari non debeant: utrobique Christus adoratur, utrobique suscipitur; in oratorio quidem ad altare, in hospitio autem in hospite et peregrino. Neque vero necesse arbitror pluribus hic hospitalitatis virtutem commendare, quam tot ac tantis SS. Patres celebrarunt encomiis. Hanc abunde laudat Petrus Blesensis in epist. 29, quem si lubet consule: nobis interim sufficiat exemplum patriarcharum, praeceptum apostolorum, Christi Domini promissum, quo coeleste", "candidate_score": 0.635358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2615", "psc_text": "totum opus sine adjutorio saecularium artificum egregio tabulatu, ut hodie cernitur ecclesia, consummarunt. » Et certe, ut ait alter Guillelmus ( Guillel. abbas S. Theo. ad fratres de Monte Dei, cap. 12), « non a saeculi hominibus decet fieri tabernaculum Dei cum hominibus. Ipsi quibus in altitudine mentis ostenditur exemplar veri decoris domus Dei, ipsi aedificent sibi. Ipsi quibus sollicitudo interiorum suorum contemptum et negligentiam indicit omnium exteriorum, ipsi aedificent sibi formam paupertatis, et sanctae simplicitatis speciem, et paternae frugalitatis lineamenta. Nulla sic aptabit artificum industria, sicut eorum negligentia. » Deinde, cum nulla eis tunc esset possessio, non vineae, non pecora, ut de primis Benedicti Anianensis discipulis scribit Ardo, propriis sibi manibus victum comparabant, agros excolentes: quem laborem de sancto Benedicto ascribit S. Gregorius, sancto Mauro Faustus, Gemmeticensibus anonymus in Vita sancti Filiberti, Wiremutensibus Beda in Vita sancti Benedicti Biscopi, Rotonensibus liber II de Gestis sanctorum Rotonensium. Atque hujusmodi prae", "candidate_score": 0.634928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.634729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2632", "psc_text": "in solitudinem; et unum quidem flexis genibus offerre eam quae Domino debetur adorationem; alterum vero stantem Davidicos psalmos psallere quindecim. Deinde facta operis commutatione, alterum quidem surgentem canere, alterum vero humi procumbentem adorare, et id a mane usque ad crepusculum assidue faciebant. » Atque hanc non fuisse quorumdam duntaxat, sed multorum consuetudinem, docuisse visus est abbas Athanasius (Joan. Mosch. in Prato spirit., cap. 130), suis exprobrans, quia « sub patribus nostris in studio erat distractiones animi vitare: nostris vero temporibus olla obtinuit, et opus manuum. » Unde merito licet inferre, ergo sub patribus ejus non obtinebat opus manuum. Neque vero in Oriente tantum viguit hujusmodi observantia: eam siquidem cum vita monastica in Occidentem invexit etiam S. Martinus, testante Severo Sulpicio (Lib. I de Vita S. Martini), quod ejus in monasteriis « ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur; cui tamen operi minor aetas deputabatur, majores orationi vacabant. » Idem institutum secutus", "candidate_score": 0.634322, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.634305, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3070", "psc_text": "nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. » Audiant et alium Petrum (Petrus Dam., opusc. 33, cap. 7): « Nonnulla in nostris partibus monasteria praeclaram nuper institutionis normam sibimet indiderunt, ut praeter caetera pietatis opera, etiam tres pauperes cum privata mensa juxta se semper abbas habeat, eisque singulis mensuram cibi, quem quivis habet frater, apponat. Nam cum regularis norma praecipiat ut abbatis mensa semper sit cum hospitibus, hoc modo noviter utrumque completur, ut et abbatis mensa non superbis saeculi, sed sanctis hospitibus haereat, et ipse convesci fratribus non omittat. » CAPUT LVII. De artificibus monasterii Artifices, si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod 733 videatur aliquid conferre monasterio: hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si", "candidate_score": 0.633856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2691", "psc_text": "vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap. 1), ut « in monasteriis monachorum, ubi commode fieri queat, etiam lectio sacrae Scripturae habeatur: qua in re si abbates negligentes fuerint, episcopi locorum in hoc, ut sedis apostolicae delegati, eos ad id opportunis remediis compellant. » Quod plane de simplici sacrae Scripturae lectione, quae ubique commode fieri potest, sed de accurata, qua obscuriores extricatioresque difficultates studiose elucidantur, intelligi debet. Quarto. Dicunt exemplum Christi et SS. apostolorum, qui nunquam studuisse, aliquando manibus laborasse leguntur, nullum studiis monachorum obicem afferre, cum infusam coelitus habuerint scientiam, quam ubi similiter acceperint monachi, libenter a studiis abstinebunt. Porro quod de labore apostolorum dicitur, solos", "candidate_score": 0.633033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_351", "psc_text": "sed quot haberent monachos curabunt, assignarit Mabillonius noster, quod erratum anno imperii 11 in edito brevi Capitularium reprehendit Carolus Magnus his verbis Praef. ad saec. IV, part. I, n. 140 : « Quam utilitatem conferat Ecclesiae Christi, quod is qui pastor vel magister, cujuscunque venerabilis loci esse debet, magis studet in sua conversatione habere multos quam bonos, et non tam probis quam multitudine delectatur? » Non multitudo hominum, sed multitudo bene viventium coenobia sanctificat: imo, sicut paucitas monachorum obest quominus exacte regulae disciplina custodiatur, ita non minus multitudo monasticae observantiae nocet; vix enim in tanta multitudine fieri potest ut aliqui non reperiantur mali, quorum perversis moribus boni et religiosi corrumpuntur. Deinde ubi multi sunt, nonnulli existunt quibus justis licet de causis aliquae exemptiones sunt concedendae, ex quibus sensim et sine sensu rigor observantiae regularis enervatur. Quod praesensisse videtur auctor Vitae S. Stephani Obazinensis abbatis libro I n. 16 Tom. IV", "candidate_score": 0.632734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", "candidate_score": 0.632164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2697", "psc_text": "horae non tam opus dixerim quam operis simulacrum; totum fere quotidianum spiritualis operis exercitium redditur insipidum, impeditum, et nonnulla suimet particula mutilatum, etc. » Hinc vulgata illa abbatis Irenaei narratio de quodam sene commorante in Scete (Joan. Mosch. in Prat. spir., cap. 55), quod scilicet « diabolum viderit noctu sarculos, rastra et cophinos praebentem fratribus: » qui a sene interrogatus, quid haec essent, respondit: « Distractionem praeparo fratribus, ut his occupati fiant negligentiores ad orandum et glorificandum Deum. » Octavo. Cum humilitas sit virtus qua homo propria sui ipsius cognitione sibi ipsi vilescit; nec aliunde cognitionem illam nisi studiorum beneficio, aut singulari Dei dono perfecte possit acquirere, longe majorem, aiunt, scientias parere humilitatem, quam ignorantia queat adipisci. Et certe, quos in monasteriis humiliores reperi, hos omnium doctissimos, aut studiis scientiisque faventes deprehendi: ut merito de his dici posset, quod in Dionysio Exiguo suo tempore doctissimo laudavit Cassiodorus (De Institut. divin.", "candidate_score": 0.631959, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1554", "psc_text": "peccato excommunicentur. Sed non eo ipso quo quis in graviorem culpam incidisset, nisi forte ob materiae gravitatem, excommunicatione feriebatur; nam triplex ex parte excommunicantis praecedere debet monitio; et ex parte excommunicandi contumacia et contemptus. Deinde hoc statuto non praeceptum abbati dedit S. Pater, sed potestatem, qua ille cum summa discretione ac prudentia debet uti, nec pro quolibet peccato mortali statim excommunicare, maxime cum olim eo ipso quo fuisset quis excommunicatus, ad sacerdotium inhabilis evaderet. Quapropter abbatem monet Hildemarus prudenter attendere, num ille qui deliquit sit presbyter, aut possit tandem aliquando ad sacerdotium evectus, aliquam Ecclesiae conferre utilitatem; eo enim casu, nisi forte talis esset ejus culpa, quae redderet inhabilem ad sacrum ordinem, abstinere deberet ab excommunicatione, « quia, inquit, si in majori culpa excommunicatus fuerit, si presbyter est, non debet missam cantare; si autem non est presbyter, nec debet esse. » Idem docet in cap. 23. Quarto. S. Benedictus tam", "candidate_score": 0.631899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_356", "psc_text": "quasi liceret abbati negligere temporalia, sine quorum adminiculo nec spiritalia nec aeterna vix comparari possunt. Unde et S. Theresia dicebat De modo visit. monast., n. 2 : « Ut spiritalia de bono in melius semper proficiant, maximi est momenti etiam in monasteriis indigentibus ac redditu carentibus, magnam rei temporalis curam gerere. » Recte autem S. Gregorius Lib. I Regist., c. 24: « Quisquis regendis fratribus praeest, vacare funditus a curis exterioribus non potest; sed tamen curandum magnopere est, ne ab his immoderate deprimatur; unde recte per Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radant, neque comam nutriant, sed tondentes attondeant capita sua. Quid signant capilli in capite nisi uberiores cogitationes in mente? qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis exprimunt; quae ex neglecto ac torpenti sensu, quia inopportune prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia ergo cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere,", "candidate_score": 0.631605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188_190", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_379", "psc_text": "sunt, et in quo manent et constant omnia, nihil minus de spiritali aut terrena potest habere substantia. » Hujus rei periculum fecerat S. Hugo Aeduensis monachus, qui, ut legimus in ejus Vita, n. 16, « asserebat sub ostentatione communis et verae fidei, quoniam si in quocunque locorum observatus fuerit praedicti Patris (Benedicti) tenor regularis institutionis, nullius indigentiae passuros penuriam, qui ibi habitaverint. Quod etiam plurimis in locis, in quibus custoditur, hodie dignoscitur expertum: nec minus in illis in quibus frigescendo tepuit, egestas et inquietudo cubile locavit. » Idipsum deplorabat anonymus Vitae S. Stephani abbatis Obazinensis scriptor, ejus discipulus, cum scriberet: « Nunc autem dum pro terrenis et caducis rebus plus quam decet solliciti sumus, et de coelestibus non cogitamus, fit ut nec istis, nec illis aliquatenus abundemus, quoniam coelestia bona primum, id est potissimum quaerere jussi, caeterorum, quae restant, sollicitudinem divinae providentiae committere debuissemus. » Et hac quidem forte ratione", "candidate_score": 0.630856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188_190", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", "candidate_score": 0.630147, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2587", "psc_text": "quis regularis disciplinae stud osus amator aequanimiter ferat? Cujusnam sunt, fratres mei, quae dispendiose consumitis? Christi patrimonium est omne quod pertinet ad monasteria servorum Dei . . . . Labores extra monasterium 619 propterea vobis minui, ne gravius male operando peccaretis. » Eadem videtur fuisse mens Guillelmi abbatis S. Theodorici, cum scribens ad fratres de Monte Dei dixit (Cap. 22): « Subdivalia exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, sic saepe etiam spiritum exhauriunt; » licet piis aliquando viris ad animae salutem proficiant, « cum graviore ruralium labore operum sit major contritio corporis usque ad contritionem et humilitatem cordis; et fatigationis suae pressura exprimunt saepe vehementioris affectum devotionis, quod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum et omnium in quibus afflictio corporis est, crebro fieri manifestum est. » Sed neque S. Benedictus id absolute praescribit (Cap. 66), maxime cum nolit necessitatem esse monachis vagandi foras, quia non expedit omnino animabus eorum. Nam, ut", "candidate_score": 0.630084, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2556", "psc_text": "ab antiquis Patribus sancita sententia, operantem monachum uno daemone pulsari, otiosum vero innumeris spiritibus devastari (Cassian. lib. X, c. 23) . Adversus pestiferum hoc virus, cujus varia referunt incommoda cardinalis de Turrecremata in hunc locum, et Haeftenus lib. IX, tract. 1, disq. 1, tria potissimum remedia adhibuerunt patres nostri: orationem, lectionem et laborem, ut videre est in Vita S. Marculfi abbatis num. 11, in Vita S. Wallarici et in Regula Solitariorum cap. 32. Iisdem quoque remediis hoc capite utitur S. Benedictus; unde subjungit: Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum; certis iterum horis in 612 lectione divina. ] Occupari debent, inquit: si debent, ergo legitime non excusantur ab opere manuum quotidiano. Ita censet Petrus Boherius in secundo commentario hunc ad locum sic scribens: « Debent, id est tenentur, quoniam monachis necessitatem importat, ut dicetur infra. Sed nonne enim qui sub Regula Pachomii, Basilii, Augustini, et Francisci militant,", "candidate_score": 0.629932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3457", "psc_text": "praeponuntur nonni vocentur, id est paterna reverentia. » Ita etiam Papias: « Nonnos vocamus majores ob reverentiam: nam intelligitur paterna reverentia. » Ea voce S. Columbanus Petrum apostolum nuncupat; « Privilegium dedit claviculario, communi omnium nonno. » Porro cum synodus Aquisgranensis decernat ut praepositi nonni vocentur, suspicabitur forte non nemo praepositos, nonni nomine spreto, domni, quod soli abbati competit, sive honoris aut ambitionis, sive cujuscunque alterius rationis gratia, sibi assumpsisse, quod corrigere voluerit. Aut forte praepositos intelligit quoscunque professione antiquiores, qui suis junioribus ubique ex Regula praeponuntur, quique jam nonni nomen in domni mutaverant, ut colligitur ex Smaragdo illius temporis auctore, qui hunc locum exponens sic scribit: « Sicut tunc apud illos paterna exhibebatur reverentia, ut priores vocarentur nonni: ita nunc apud nos exigitur hodie ut ipsa paterna reverentia priores nostri a nobis vocentur domni. » Id quod viguit etiam apud Cluniacenses, teste Udalrico lib. II, cap. 20. Perseverabat tamen", "candidate_score": 0.629556, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_188_190", "bdc_text": "finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam . studionis ullam custodiunt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", "candidate_score": 0.629325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3571", "psc_text": "Pachomius (Art. 128): « Ipse autem praepositus nihil faciet, nisi quod Pater jusserit, in re nova maxime; nam quae ex more descendi, observabit regulas monasterii. » Quae quidem intelligenda sunt, non solum quando praesens est abbas, sed etiam quando est absens; unde magna licet sit in monasterio absente abbate praepositi auctoritas, limites tamen ejus potestati ponit semper abbatis voluntas. Hinc et liber Usuum Cisterciensium (Cap. III) ista vetat absente abbate fieri a praeposito: « Locum ejus (scilicet abbatis) in ecclesia non occupabit, nec missas solemnes pro eo cantabit, nec candelas, cineres, ramos, ignem, coronam, novitium benedicet, nec ad Evangelium benedictionem dabit: infirmum non unget, mortuum non sepeliet; nullum promovebit, vel degradabit, nec ordinare faciet; nullum in gravi culpa mittet, aut inde absolvet; monachum de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet nisi jusserit, nec confessionem de criminabilibus nisi in extremis positi recipiet. Non ei committetur cura operum, vel gregum, aut grangiarum;", "candidate_score": 0.629094, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2634", "psc_text": "secundum ipsius doctrinam coenobiis ab ipso directum, legimus hunc morem in monasterio quod in Andegavensi episcopatu construxerat tenuisse: ut quia eis sine proprio labore cuncta necessaria suppeditabant; omisso manuum opere, spiritualibus, ut diximus, exercitiis exercitati, otiosi non essent; sicque sibi nuper a sancto traditam Regulam bona semper operando optime conservarent, » quemadmodum ait Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens (Lib. I epist. 28); cui etiam concinit Rupertus abbas Tuitiensis l. III in Regul. S. Bened., c. 7? Quod si quis dicat, hos prae magno aliorum numero qui manibus laborabant, esse paucos; respondent paucos quidem nonnullis videri, sed virtutum merito atque auctoritate adeo graves, ut multitudini facili negotio praeponderent. Et sane etsi unus suppeteret Martinus, hic omnibus Orientis monachis si non praeferendus, saltem auctoritate haudquaquam inferior esset habendus. Ad mentem vero S. Benedicti quod spectat, unicum sancti Mauri judicium omnium quorumcunque posset proferri, longe praeponderare debet. Nam, ut optime dicit Rupertus", "candidate_score": 0.628979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_605", "psc_text": "exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum omnium lectio monachis summae est utilitatis, maxime juvenibus, quibus eam commendat Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens in haec verba De Vit. solit. cap. 14: « Tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin", "candidate_score": 0.628907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_123", "bdc_text": "Ea de re multis agit Conservanda sunt , patere a Augustinus in libro de opere monachorum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1742", "psc_text": "armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus 418 est, in cujus officii obedientia annis multis perduravit, » inquit Bernaldus in ejus Vita n. 1. Sed ex Regula Magistri cap. 17, custos ferramentorum et libros et diplomata sub sua cura habebat. Quod de sancto Geraldo scribit Bernardus eum in armarii obedientia annis multis perdurasse, non sic capiendum est, quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri,", "candidate_score": 0.628736, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_53", "psc_text": "de divers., si forte dum alloquitur nos Dominus majestatis, nos insensati avertamus aurem, et ad nescio quas animum ineptias convertamus! Quanta est haec injuria, et quam graviter vindicanda, cum vilissimus vermis clamantem ad se audire dedignatur creatorem universitatis? Quanta vero, et quam ineffabilis divinae dignatio bonitatis, quae quotidie conspicit nos infelices, avertentes aures, obdurantes corda, et nihilominus clamitat ad nos! » Et iterum: Qui habet aures audiendi audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. ] Aures audiendi sunt magnum audiendae veritatis, cum sincera illius sectandae voluntate, desiderium. Quid Spiritus, scilicet Spiritus sanctus, dicat Ecclesiis, id est cunctis Christi fidelibus, ex quibus tanquam vivis lapidibus una construitur Ecclesia. Notat porro Rabanus ( Super Mat. ) quod « quoties haec admonitiuncula, » nempe: Qui habet aures audiendi audiat, « vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum est, quod dicitur, atque ad audiendum discendumque salubre insinuatur. » Et quid dicit? Venite, filii, audite", "candidate_score": 0.627393, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", "candidate_score": 0.622911, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2006", "psc_text": "in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio regulae teneatur in alimentis: sed sit in eis pia consideratio et praeveniant horas canonicas. COMMENTARIUS. Ex legitimo quidem ordine postquam de infirmis fratribus egit S. P. Benedictus, de senibus et infantibus consequenter tractat. Horum enim teneritudo, et illorum, ut ita loquar, in dies deficientia ad aegritudinem proxime accedit: imo, si Terentio fides sit, senectus ipsa morbus est (Terent. in Phorm. ). Unde et Regula Magistri (Cap. 28): « Justo judicio infantuli, et senio provecti, et infirmi aequali debent refectionum judicio relaxari. » In ipso autem hujus capituli titulo, ubi particula vel sumitur copulative pro et, S. Pater ante nominat senes, quam infantes; « quia plus est debilior senectus quam infantia, inquit Hildemarus; senectus 480 enim deficiendo minuitur robore; infantia autem crescendo vires assumit. Et senectus plus est fragilis", "candidate_score": 0.622769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_471", "psc_text": "conventus virorum boni testimonii, et audacia stultorum confringatur, et domus Dei ad obsequium sacrae regulae reformetur. » Cum autem furtum sit contrectatio rei alienae invito domino, non solum furtum committit qui pecunias aut res temporales subripit, « sed etiam, ut ait Bernardus Cassinensis, qui vel se, qui Deo dedicatus est, ab ejus servitio subtrahit, vel etiam alium verbo vel exemplo retrahit, et ad diaboli servitium trahit, alienam rem invito domino contrectando, sine dubio furtum facit. » Similiter, ut loquitur Boherius in primo comm., « in monasteriis furtum dispensator committit, si sibi appropriet quod debet fratribus ministrare; vel etiam si reservat monasterio superflua pauperibus ea subtrahendo. » Denique, ut dicit Hildemarus, « furtum facti qui rem sibi ab abbate delegatam, id est deputatam, vel datam, aliis sine licentia tribuit. » Non concupiscere. ] Concupiscentia aliquando in bonam, aliquando in malam partem sumitur; in bonam partem, ut cum David canit: Concupivit anima", "candidate_score": 0.622381, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_175", "psc_text": "vocant: vivunt herbarum radicibus, nullo unquam certo loco consistunt, ne ab hominibus frequententur; quas nox coegerit, sedes habent. » Id est eremitarum. ] Cum eremitis anachoretas confundit S. P. Benedictus; aliquod tamen inter utrosque discrimen constituit S. Isidorus Lib. II de Div. Offic., c. 15 . Vult nempe eremitas eos esse « qui, procul ab hominibus recedentes, deserta loca et vastas solitudines sequi et habitare perhibentur, etc. » Anachoretas autem illos « qui, jam coenobiali conversatione perfecti, includunt semetipsos procul ab hominum conspectu remoti. » Verius tamen utrosque non nisi unum monachorum genus efficere dixeris; nam et quos hic describit S. Isidorus eremitas, hos S. Hieronymus, Severus Sulpicius, et Cassianus anachoretas appellant. Nec tamen inficias ibo quin duas tresve in species hoc monachorum genus dividi possit; nam, ut dicit B. Petrus Damiani Opusc. 15, c. 52, « eremitarum ordo bipartitus est, quorum videlicet alii cellulas incolunt, alii passim per eremi", "candidate_score": 0.614622, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3556", "psc_text": "sed omni actu religionis ornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare, super quam abbatissa requiescat, ut in nullo ab ejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioris detenta, nihil quod abbatissae voluntati sit contrarium aut faciat, aut ordinet faciendum, sed omnia per ejus interrogationem. » Huc referenda sunt quae scribit Regula S. Pachomii, articulo 128, de vitiis praeposito fugiendis, et Regula Orientalis, cap. 17. Vide etiam Petri Damiani opusc. 13, c. 16. Ad Regulae textum venio. Saepius quidem contingit ut per ordinationem 853 praepositi scandala gravia in monasteriis oriuntur, etc. Hic declarat S. Benedictus quam longe a monasteriis amandari scandala voluerit, quorum causas, effectus et remedia detegit. Et maxime in iis locis ubi ab eodem sacerdote. ] Id. est episcopo, qui proprie sacerdos dicendus est; alii enim presbyteri tantum titulo donandi sunt. Vel ab iisdem abbatibus. ] « Supple episcopo ordinanti assistentibus, » inquit", "candidate_score": 0.611616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2765", "psc_text": "ita dicere in generali: Frater qui tot passibus, vel stadiis, vel usque ad tales terminos distat ab oratorio, non teneatur ad tales horas ad oratorium venire, » inquiunt iterum Bernardus Cassinensis et Boherius. Agant ibidem opus Dei. ] Antiquis monachis haud insolens fuit extra oratorium, etiam mediis in agris officia divina celebrare, ut patet tum ex hoc S. Benedicti testimonio, tum ex aliis SS. monachorum regulis. Maxime ex Regula S. Pachomii, art. 142; ex Regula S. Basilii a Rufino translata, c. 56; ex Regula SS. Pauli et Stephani, cap. 12; S. Ferreoli, cap. 11; S. Fructuosi, cap. 6; denique ex Regula Magistri, in qua decernitur ut, cum quinquaginta a monasterio passibus 661 laborant, ibidem opus Dei operentur. Nec certe mirum esse debet, quod in agris opus Dei persolverent, cum ibidem meridiano quoque somno corpus reficerent, uti supra notavimus. Nostros tamen quod spectat, notandum eos non semper sub dio divinum exsolvisse", "candidate_score": 0.609775, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3610", "psc_text": "occasio, propter quam fratres multoties foras egressi, saecularibus mixti, forte a religiosorum oculis visi, ad damnationem potius nostram ab eis pro angelis adoremur, et benedicite nobis non meritis indigne dicatur. » Atque haec erat veterum monachorum praxis, quam videre est apud Rufinum, de monasterio Isidori abbatis sic loquentem (Lib. II de Vitis Patr. cap. 17): « Vidimus et apud Thebaidam etiam Isidori nominatissimum monasterium, amplissimis spatiis circumseptum, muroque circumdatum, in quo habitantibus viris larga praebebantur habitacula. Intrinsecus putei plures, horti irrigui, omnium quoque pomorum arborumque paradisi, 866 et quaecunque necessaria usibus erant, sufficienter, imo et abundanter provisa; ob hoc ut nulli monachorum habitantium intrinsecus necessitas ulla fieret exeundi foras ad aliquid requirendum. » Porro S. Benedictus praedicta omnia non absolute requirit, sed conditionate, si possit fieri; cujus mentem ita explicat Hildemarus (Hist. Gallic. Ord. S. Ben. lib. III, c. 28), ut si praedictorum nonnulla duntaxat desint, nihilominus construatur monasterium; sicque", "candidate_score": 0.609755, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_182", "bdc_text": "Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3725", "psc_text": "Honestum est, Domine, ut te timeamus, te diligamus, te deprecemur et honoremus: te enim decet hymnus in Sion. » 3º In disciplinata conversatione exteriori, secundum illud Regulae S. Augustini: « In incessu, statu, habitu vestro, et in omnibus motibus vestris, nihil fiat quod cujusquam offendat aspectum, sed quod vestram decet sanctitatem. » Caeterum ad perfectionem . . . qui festinat, sunt doctrinae SS. Patrum, etc.] Apposite ad hunc locum Petrus Damiani de monachorum perfectione disserens (Opuscul. 13, cap. 3): « Ad hanc, inquit, profecto agriculturam (cordis) typice impellebat Josue filios Joseph, cum eis de parvae sortis funiculo conquerentibus diceret: Si populus, inquit, multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pheresaei, et Raphaim, quia angusta est tibi possessio montis Ephraim. Nam ut rem ad id quod propius adjacet non incongrue referam, in angusta se montis Ephraim possessione cohibuit, qui sola B. Benedicti Regula contentus esse decrevit. Sed", "candidate_score": 0.607007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", "candidate_score": 0.606738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2007", "psc_text": "refectionum judicio relaxari. » In ipso autem hujus capituli titulo, ubi particula vel sumitur copulative pro et, S. Pater ante nominat senes, quam infantes; « quia plus est debilior senectus quam infantia, inquit Hildemarus; senectus 480 enim deficiendo minuitur robore; infantia autem crescendo vires assumit. Et senectus plus est fragilis quam infantia; quia et infans, si non habet necessaria, nescit murmurare. Bene ergo prius senes dicit, et postea infantes, ut majus studium sit de senibus quam de infantibus. » Eodem fere modo ratiocinantur Bernardus Cassin. et Boherius. Antequam vero regulae textum attingamus, inquirendum videtur, quos infantum, quos senum nomine S. Pater intelligat. Et quidem sex hominis aetates hic distinguit Hildemarus. Prima est infantia ad annum usque septimum, secunda pueritia usque ad decimum quartum, tertia adolescentia usque ad vigesimum octavum, quarta juventus usque ad quinquagesimum sextum, quinta senectus usque ad septuagesimum tertium, sexta decrepita. Paulo aliter Boherius cum S. Isidoro infantiam", "candidate_score": 0.606276, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.605778, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2021", "psc_text": "debilibus, et aegrotis: et quanquam hae quidem aetates possint dici debiles, tamen ratio hujus textus cessat in eis; quia carnes utique comeduntur pro reparatione et melioramento naturae; quoniam infantia semper melioratur et senectus diminuitur. Relaxabuntur ergo eis jejunia, ministrabuntur frequentius piscium, et aliarum rerum liquamina, et horas edendi praevenient etiam regulares. » Adducitque postea concilii Aquisgranensis auctoritatem, quod magnum Francorum concilium vocat. Porro cum alimentorum nomine non solum cibos, sed etiam vestes habitationemque intelligendas esse doceat in utroque comment. praedictus Boherius; in his cum pietate prospiciendum est eis. Et quidem quo ad vestimenta Hildemarum jam audivimus: S. Fructuosus vero in Regula monastica communi praescribit (Cap. 8) ut « vestimentum et calceamentum sic eis (senibus) praebeantur, ut absque foco frigoris ab eis asperitas arceatur. » Habitationem etiam singularem senibus debuisse concedi docet hoc ratiocinio Haeftenus (Lib. I, tract. 5, disq. 12): « Cum tempore S. Benedicti non haberent religiosi singuli distinctas", "candidate_score": 0.605592, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3260", "psc_text": "remaneat puero, per quam deceptus perire possit, quod absit, quod experimento didicimus. Similiter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, simpliciter petitionem faciant, et cum oblatione offerant filium suum coram testibus. COMMENTARIUS. Ab adultorum receptione S. Benedictus transit ad oblationem infantium, quos olim in monasteriis admissos fuisse et enutritos constat non solum ex hoc S. Benedicti capite, sed etiam ex antiquis monachorum regulis, aliisque probatis auctoribus non paucis. Hos autem S. legislator tam ex pauperibus quam ex divitibus indifferenter recipi sancivit, quia nulla utrorumque est apud Deum distinctio, cui plerumque acceptior fit pauper humilis quam nobilis superbus; unde et S. Augustinus, et ex eo S. Isidorus de monachis loquens dicebat (August. de Opere monach.; Isid. lib. II Offic. eccl.): « Veniunt quoque ex ipsa vita rustica, et ex opificum exercitatione, et ex plebeio labore, tanto utique felicius, quanto fortius 782 educati; qui si non admittantur, grave delictum", "candidate_score": 0.60261, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2008", "psc_text": "Pater intelligat. Et quidem sex hominis aetates hic distinguit Hildemarus. Prima est infantia ad annum usque septimum, secunda pueritia usque ad decimum quartum, tertia adolescentia usque ad vigesimum octavum, quarta juventus usque ad quinquagesimum sextum, quinta senectus usque ad septuagesimum tertium, sexta decrepita. Paulo aliter Boherius cum S. Isidoro infantiam facit usque ad annum septimum, pueritiam ad decimum quintum exclusive, adolescentiam ad vigesimum quintum, juventutem usque ad quinquagesimum, seniorem aetatem, quam etiam gravitatem vocat, et a juventute senectuteque secernit, ad septuagesimum, et senectutem usque ad finem vitae. Alias etiam aetatum distributiones forte offendes apud auctores; sed quidquid sit, certe si infantiam hic stricte sumas, ab ea indulgentiae lege, quam hoc capite S. Benedictus instituit, excludendi essent, qui septimum attigissent annum: at cum S. Pater infantes cum pueris passim in Regula confundat, ut cap. 70, ubi ait: Infantum vero usque ad quindecim annorum aetates disciplinae diligentia ab omnibus et custodia sit.", "candidate_score": 0.602317, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_176", "psc_text": "S. Isidorus eremitas, hos S. Hieronymus, Severus Sulpicius, et Cassianus anachoretas appellant. Nec tamen inficias ibo quin duas tresve in species hoc monachorum genus dividi possit; nam, ut dicit B. Petrus Damiani Opusc. 15, c. 52, « eremitarum ordo bipartitus est, quorum videlicet alii cellulas incolunt, alii passim per eremi deserta gradientes, certas aedes habere contemnunt. Sed qui per eremum spatiando discurrunt, anachoretae; qui vero cellulis contenti sunt, usitato vocabulo eremitae dicuntur, quibus nomen commune factum est speciale. » Atque hi etiam postremi in duplici exstitere differentia: ut enim observat Menardus In not. ad conc. Regul., c. 3, § 6, « quidam infra monasterii septa in cellis includebantur, ut patet ex Justiniani Novella 5: Nisi quidam illorum in contemplatione et perfectione degentes, vitam remotam habeant in hospitio, quos vocare anachoretas, id est discedentes; et hesychastas, id est quiescentes consueverunt; ubi hospitium sumitur pro cella, ibi enim agitur de iis qui", "candidate_score": 0.602132, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1457", "psc_text": "praedicet: « Lectisternia monachorum, inquit, esse debent non mollia, non pretiosa, quae sensibus blandiuntur, carnem delectant, alliciunt, et ad longos iteratosque somnos invitant; sed dura et vilia, quae naturae quidem et necessitati sufficiunt, carnem domant, lascivire prohibent. » Et certe tales fuisse veterum monachorum lectos exploratum habent qui vel minimam rerum asceticarum notitiam consecuti sunt. Notat porro Gazaeus (Comm. in Cass., coll. I, cap. 23) viros olim religiosos: 1º aut humi cubare solitos; 2º aut in stratis junceis; 3º aut in ciliciis: quos tres dormiendi modos videre est in una S. Antonii Vita, qui, ut scribit S. Athanasius, « quieti membra concedens, junco contexto atque cilicio utebatur; nonnunquam etiam supra nudam humum jacebat. » De S. Hilarione etiam refert S. Hieronymus ( In ejus Vita ), quod « super nudam humum statumque junceum usque ad mortem cubitavit. » Et de seipso S. doctor (Epist. 22): « Si quando repugnantem somnus", "candidate_score": 0.601663, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_131", "bdc_text": "sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2014", "psc_text": "senes tantum accipiunt; quibus et parvulis saepe fit prandium, ut aliorum fessa sustentetur aetas, aliorum non frangatur incipiens; » et de Tabennensibus ( Praefat. ad Regul. S. Pachom. ): « In coena similiter mensa ponitur propter laborantes, senes, et pueros, aestusque gravissimos. » Simili modo S. Isidorus sua in Regula (Cap. 12): « Qui vetustate corporis consumpti, aut tenerae aetatis fragilitate detenti sunt, non sunt quotidianis exercendi jejuniis; ne aut senescens aetas antequam moriatur deficiat, aut crescens priusquam proficiat cadat, et ante intereat, quam bonum facere discat. Et Regula monastica communis S. Fructuosi (Cap. 6): Pueri a S. Pascha usque ab octavo calendas Octobris manducent per singulos dies quatuor vices; ab octavo calendas Octobris usque ad calendas Decembris tres vices; a calendis Decembribus usque ad S. Pascha in potestate sit ipsius cellerarii. » Denique Regula Magistri (Cap. 28): « Infantuli quarta, sexta, et sabbato in diebus tamen minoribus, hoc est", "candidate_score": 0.600817, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", "candidate_score": 0.599875, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_189", "bdc_text": "Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", "candidate_score": 0.599187, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", "candidate_score": 0.598072, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf012", "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae", "max_score": 0.709538, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_2", "psc_text": "vasa, vel utensilia domus utriusque cuncta pene aurum, neque haec, nisi de auro purissimo, fieri licebat. Fructus etiam arborum, qui in domo Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur. Hoc est, Vitis, Olivae, Thuris, Myrrhae, vel Stactis, et caeterarum hujusmodi: quae videlicet cuncta spiritaliter intellecta veram nostrae Fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, Universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur, quod duae sunt domus Domini in mysterio factae, cum unam Christi domum esse Ecclesiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi in eamdem Fidem venturi, Judaei scilicet atque gentilis. Unde bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus.", "candidate_score": 0.709538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.70783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_94", "bdc_text": "Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.691348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_20_22", "bdc_text": "Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis . Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.690358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_22", "bdc_text": "Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.666238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_22_24", "bdc_text": "Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt . amplissima . Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.665462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_0", "psc_text": "Sermo de dedicatione ecclesiae Quia propitia Deitate, Fratres Charissimi, solemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni cordis thesaurus, haec fundamenta sapientis Architecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis: quod etiam mystica veteris instrumenti historia diligenter insinuat, cum vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon in Sanctae Ecclesiae typum condidit; utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: Tabernaculum quidem, quod compactos de tabulis habebat parietes super bases argenteas, templum autem super lapides quadros in", "candidate_score": 0.653082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21_23", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt . amplissima .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_3", "psc_text": "bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius accurrit, et accepit ab eo promissionem donorum coelestium. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quos videlicet", "candidate_score": 0.651452, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium .", "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Sermo-de-dedicatione-ecclesiae_window_0", "psc_text": "Sermo de dedicatione ecclesiae Quia propitia Deitate, Fratres Charissimi, solemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni cordis thesaurus, haec fundamenta sapientis Architecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis: quod etiam mystica veteris instrumenti historia diligenter insinuat, cum vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon in Sanctae Ecclesiae typum condidit; utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: Tabernaculum quidem, quod compactos de tabulis habebat parietes super bases argenteas, templum autem super lapides quadros in", "candidate_score": 0.637077, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf020", "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", "max_score": 0.708331, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2519", "psc_text": "eleemosyna, vel pro munere accipitur, ut est illud, Presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo, et doctrina (1. Tim. 5. 17) . Et in Evangelio Dominus disserit mandatum Legis, in quo dicitur: Honora patrem tuum, et matrem tuam (Exod. 20. 21) ; non in verborum sono, qui inopiam parentum, cassa potest adulatione frustrari, sed in victus necessariis ministrandis debere intelligi. Jubente enim Domino, ut filii alerent parentes pauperes, et redderent beneficia senibus, quae parvuli acceperant, Scribae, et Pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: Corban, hoc est, donum, quod altari pollicitus sum, et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, vertetur in tuum refrigerium. Atque ita fiebat, ut egentibus patre, et matre, sacrificium offerrent filii, quod Sacerdotes Scribaeque consumerent. Si ergo Apostolus pauperes viduas (eas tamen quae adolescentulae sunt, et nulla debilitate franguntur) cogit suis manibus laborare, ne gravetur Ecclesia, et possit anus", "candidate_score": 0.708331, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_92_94", "bdc_text": "Possunt autem sanctissima quęque trahi a malis in errorem , ut culpa non rei , sed pravae mentis illam pervertentis . Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est . Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", "candidate_score": 0.707964, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_158_160", "bdc_text": "Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium . Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.696249, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_59_61", "bdc_text": "exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.694975, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_10_12", "bdc_text": "Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati . His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina . Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_749", "psc_text": "quae data sit ei per impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caeteras virtutes Episcopi, quem brevi sermone depinxit, scientiam quoque eligat [al. intelligat ] Scripturarum: « Obtinentem, inquit, eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere » (Tim. 1. 9). Sancta quippe rusticitas solum sibi prodest: et quantum aedificat ex vitae merito Ecclesiam Christi, tantum nocet, si destruentibus non resistat. Aggaeus Propheta, imo per Aggaeum Dominus, interroga, ait, Sacerdotes Legem (Agg. 2) . Sacerdotis officium. Paulus cur vas electionis. --In tantum Sacerdotis officium est, interrogatum respondere de Lege. Et in Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; 273 seniores tuos, et dicent tibi (Deut. 32. 7) . In Psalmo quoque centesimo decimo octavo. Cantabiles mihi erant justificationes tuae, in loco peregrinationis meae (v. 54) . Et in descriptione justi viri, cum eum David arbori vitae, quae est in paradiso,", "candidate_score": 0.693617, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", "candidate_score": 0.691859, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_168_170", "bdc_text": "Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria . Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.690515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_207_209", "bdc_text": "Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc. Dominus Iesus appatur ecclesiae suae , et liberet eam ab huiusmodi harpygis . Tiguri 22 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", "candidate_score": 0.689686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.689422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62_64", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025", "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,", "candidate_score": 0.689155, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2362", "psc_text": "utrum ipse an alius sit, qui vel venerit, vel venturus sit? Et quia omnis praedicatio falsa sectatur lucra, et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur compendia: asserit cum camelorum vestitum pilis, nulli posse adulationi succumbere; et qui locustis vescitur ac melle silvestri (Matth. 3. 4), nec opes neque alias terrenas delicias quaerere, rigidamque et austeram vitam, aulas vitare palatii, quas quaerunt qui purpura et bysso et serico et moltibus vestiuntur. Dicitque eum non solum Prophetam, qui soleat ventura praedicere; sed plus esse quam Prophetam: quia quem illi venturum esse dixerant, hic venisse monstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi (Joan. 1. 29) : praesertim cum ad fastigium Prophetale Baptistae accesserit privilegium; ut qui dixerat: Ego a te debeo baptizari (Matth. 3. 14) , ipse eum baptizaverit: non praesumptione majoris, sed obedientia discipuli, ac timore servi. Cumque inter natos mulierum, nullum asserat Joanne surrexisse majorem (Matth. 11. 11),", "candidate_score": 0.687873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60_62", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.687774, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2458", "psc_text": "et doctrinas hominum; secundum illud quod Isaias loquitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isa. 29. 13) . Frustra autem colunt me, docentes doctrinas hominum, et praecepta (Matth. 15. 8. 9) . Unde, et Dominus corripit Pharisaeos, dicens: Irritum fecistis mandatum Dei, ut traditiones vestras statueretis. Deus enim dixit: Honora patrem, et matrem, et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur. Vos autem dicitis, quicumque dixerit patri vel matri, munus quodcumque est ex me, tibi proderit: et non honorificabit [al. honorificavit] patrem suum aut matrem, et reliqua. Quibus infert, Et irritum fecistis mandatum Dei, propter traditiones vestras (Ibid. v. 4. 5 et 6) . Quantae traditiones Pharisaeorum 884 sint, quas hodie vocant δευτερὼσεις, et quam aniles fabulae, evolvere nequeo. Neque enim libri patitur magnitudo, et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. Dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae. Praepositos habent synagogis sapientissimos quosque,", "candidate_score": 0.685679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157_159", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.68534, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2114", "psc_text": "Deum Testamentum novum domui Juda, non secundum Testamentum quod disposuit patribus eorum (Jerem. 31. 31. 32): non tamen arbitror ipsum Dominum fallaciter a parentibus circumcisum. Aut si hoc propter aetatem minime prohibebat, nec illud arbitror eum dixisse fallaciter lepreso, quem certe non illa per Moysen praecepta observatio, sed ipse mandaverat: Vade et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses in testimonium illis (Marc. 1. 44) . Nec fallaciter ascendit ad diem festum usque adeo non causa ostentationis coram hominibus, ut non evidenter ascenderit, sed latenter » (Joan. 7. 10). 19. « At enim dixit idem Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit (Gal. 5. 2) . Decepit ergo Timotheum, et fecit ei nihil prodesse Christum? An quia hoc fallaciter factum est, ideo non obfuit? At ipse hoc non posuit: nec ait, si circumcidamini veraciter, sicut nec fallaciter, sed sine ulla exceptione dixit: Si circumcidamini,", "candidate_score": 0.683327, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_292", "psc_text": "illud commune cum pluribus, hoc cum paucis. « Qui perseveraverit, inquit usque in finem, hic salvus erit » (Matth. 24. 13). Et, « multi vocati, pauci vero electi » (Ibid. 20. 16. et 22. 14). Itaque obtestor te coram Deo, et Christo Jesu, et electis Angelis ejus ut custodias quae coepisti, ne vasa templi Domini, quae solis Sacerdotibus videre concessum est, facile in publicum proferas; ne sacrarium Dei quisquam profanus aspiciat. Oza Arcam, quam non licebat tangere, attingens, subita morte prostratus est. Neque enim vas aureum, et argenteum tam carum Deo fuit, quam templum corporis virginalis. Praecessit umbra, nunc veritas est. Tu quidem simpliciter loqueris, et ignotos 107 quosque blanda non despicis, sed aliter vident impudici oculi. NON NORUNT animae pulchritudinem considerare, sed corporum Ezechias thesaurum Dei monstrat Assyriis: sed Assyrii non debuerunt videre, quod cuperent. Denique frequentibus bellis Judaea convulsa, vasa primum Domini capta atque translata sunt. Inter epulas", "candidate_score": 0.682619, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_112_114", "bdc_text": "Cum vero ecclesia Christi nihil habeat praestantius magisque cessarium , quam gubernationem ecclesiarum , quae potissimum constat doctrina et legitima sacramentorum administratione , quę per ministros ecclesiae , domino ordinante , administratur , certe ad ministerium ecclesiae opes ecclesiasticae potissimum pertinent . Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia . Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2301", "psc_text": "idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio spiritus. ad id quod expedit. Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii fides 834 in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii Prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii autem interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult » (1. Cor. 12. 4. et sqq). Ergo Dominus, qui post resurrectionem suam juxta Lucae Evangelium dixerat: « Ecce ego mittam promissionem Patris mei in vos: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto » (Luc. ult. 49): et juxta eumdem in Apostolorum Actibus est locutus: « Praecepit eis ab Jerosolymis ne discederent; sed exspectarent promissionem Patris, quam audistis, inquit, per os meum: quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu", "candidate_score": 0.682088, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.681467, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_185_187", "bdc_text": "Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", "candidate_score": 0.68098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177_179", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc . et quod mirandum et plane novum est , monachi quod suis bonis quod scilicet sordidi et mendicantes , volunt et ipsi esse principes , et certant cum ipsis imprimis adeoque principibus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.680849, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", "candidate_score": 0.68029, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2037", "psc_text": ": pervenitque in Derben et Lystram; et ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus, 744 filius mulieris viduae fidelis, patre gentili. Huic autem testimonium reddebant qui Lystris erant, et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci, et assumens circumcidit eum propter Judaeos, qui erant in illis locis. Sciebant enim omnes quod pater ejus gentilis esset (Act. 16. 1. 2. 3.) . O beate Apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, quare subtraxisset se a gentibus propter metum Judaeorum, ab Jacobo venerant: cur Timotheum filium hominis qui gentilis, utique et ipsum gentilem, neque enim Judaeus erat, qui non fuerat circumcisus, contra sententiam tuam circumcidi coegisti? Respondebis mihi: Propter Judaeos, qui erant in illis locis. Qui igitur tibi ignoscis in circumcisione discipuli venientis ex gentibus, ignosce et Petro praecessori tuo, quod aliqua fecerit metu fidelium Judaeorum. Rursum scriptum est: Paulus vero cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus valedicens navigavit Syriam, et cum", "candidate_score": 0.679355, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194_196", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1593", "psc_text": ". Et cessent ultra cogitationum suarum errores sequi, et Scripturarum magis auctoritate ducantur. Sicut enim qui voluptatibus enervati sunt, et quorum in pectore libido dominatur, contemplantes corporum venustatem, non quaerunt morum pulchritudinem, sed membrorum; sensusque eorum praegravatus fece terrena, nihil altius intuetur: sic qui structa verborum compositione ducuntur, et capti eloquentiae sono, non intuentur dogmatum veritatem, erubescunt errorem pristinum confiteri, et arrogantiae tumore caecati, nolunt esse discipuli, ne postquam correcti fuerint, prius errasse videantur. 20. Abjectis itaque Origenis malis, et Scripturarum, quae vocantur apocryphae [al. apocrypha et abscondita ], id est absconditae, decipulis praetermissis: Non enim in abscondito locutus sum (Joan. 18. 20) , ait Dominus, iterum atque iterum obsecro vos, fratres carissimi, dominicae passionis festa celebremus, fidem conversatione decorantes, misericordia in pauperes imitemur Deum, cui nulla corporalium naturarum forma consimilis est. Habeamus in cunctis imaginem bonitatis ejus, poenitentia emendemus errores, oremus pro inimicis, pro detractoribus obsecremus, aemulantes Moysen, qui", "candidate_score": 0.679125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1985", "psc_text": "Et Angeli, qui candidis vestibus utebantur, mortuo cadaveri atque polluto praebebant excubias; ut post multa saecula Dormitantius somniaret, imo eructaret immundissimam crapulam: et cum Juliano persecutore, Sanctorum Basilicas aut destrueret, aut in templa converteret? 2. Miror, sanctum Episcopum, in cujus parochia esse Presbyter dicitur, acquiescere furori ejus: et non virga Apostolica, virgaque ferrea confringere vas inutile, et tradere in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat (1. Cor. 5. 5). Meminerit illius dicti: Si videbas furem, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas (Ps. 49. 48) . Et in alio loco: In matutino interficiebam omnes peccatores terrae, 727 ut disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquitatem (Ibid. 100. 8) . Et iterum: Nonne odientes te, Domine, odio habui, et super inimicos tuos tabescebam? Perfectio odio oderam illos (Ibid. 138. 21. 22) . Si non sunt honorandae reliquiae Martyrum, quomodo legimus: Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus (Ibid. 115.", "candidate_score": 0.679066, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1183", "psc_text": "Nihil enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant; et parati semper ad lites, in subjectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. Avaritiam in Sacerdote vitandam, et Samuel docet: nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans (1. Reg. 12): et Apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant, et praeter victum atque vestitum nihil se aliud nec habere, nec velle gloriabantur. Quam ad Timotheum avaritiam, 424 ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat (Tit. 1). Domum suam bene regentem. Non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat, non ut Phasides aves lentis vaporibus coquat, qui ad ossa perveniant et superficiem carnis non dissolvant artifici temperamento: sed ut quod populo praecepturus est, prius a domesticis exigat. Filios habentem subditos, cum omni castitate; ne scilicet imitentur filios Eli, qui in vestibulo Templi cum mulieribus dormiebant; et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias", "candidate_score": 0.678696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436", "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium", "candidate_score": 0.678666, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_207", "bdc_text": "Dumma enim homines illi probas et practistas , constra , ecclesias Rine adnihil fraudo enim homines illi pravis occuparunt , omnia , et pro sua libilitate etiam per summando iniustitiam , quibus vobruerunt , ademerunt , qui pro libuit , etiam per summam iniustitiam , corruperunt etiam munerit quibus plurimos , atque his modis superstitionem et idololatriam omnesque abusus defenderunt , et propagarunt , ipsa haec experientia docuit omnes , nisi haec illis adimat illos , inquam harena nunquam cessuros neque pacem ecclesiis et rebuspublicis sperandam ( sie suae , et enim cum his bellum futurum etc.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", "candidate_score": 0.67837, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025", "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,", "candidate_score": 0.6779, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1007", "psc_text": "ex se textis, ne facile rumpantur. In extrema parte, id est, ad pedes, septuaginta duo sunt tintinnabula, et totidem mala punica, iisdem contexta coloribus, ut supra cingulum. Inter duo tintinnabula unum malum est: inter duo mala unum tintinnabulum, ut alterutrum sibi media sint: causaque redditur. Idcirco tintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingreditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ἐπένδυμα, nos EPHOD suo ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis vestimentum, et in quadam Epistola (Ad Marcell. XXIX) scripsisse me memini: et omnis Scriptura testatur, sacrum quiddam esse, et solis conveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale", "candidate_score": 0.677871, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1548", "psc_text": "vester Christus (Matth. 23. 8) . Neque enim cum haec apostolis diceret, a corpore, quod patebat aspectui, divinitatis excellentiam separabat. Nec quando unum se Christum Dei filium testabatur, animam dividebat et carnem: non alter et alter, sed unus atque idem utrumque subsistens, Deus et homo, dum servus videtur, et dominus adoratur: siquidem in humani corporis vilitate ineffabilem celabat Deum, et rursum fragilitatem carnis divinis operibus excedebat: et ne unus quilibet sanctorum, ut a plerisque aestimatum est, crederetur: sed ille quem et Paulus ostendere volens, scribit: Unus Deus, unus et mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus: Et iterum, Mediator autem unius non est, Deus autem unius est (1. Tim. 2) ; quia unus Filius Patris nostrique mediator, nec aequalitatem ejus amisit, nec a nostro consortio separatus est, invisibilis Deus, et visibilis homo: forma servi absconditus est, et dominus gloriae confessione credentium comprobatur. 4. Neque enim privavit eum Pater naturae suae", "candidate_score": 0.677809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2362", "psc_text": "utrum ipse an alius sit, qui vel venerit, vel venturus sit? Et quia omnis praedicatio falsa sectatur lucra, et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur compendia: asserit cum camelorum vestitum pilis, nulli posse adulationi succumbere; et qui locustis vescitur ac melle silvestri (Matth. 3. 4), nec opes neque alias terrenas delicias quaerere, rigidamque et austeram vitam, aulas vitare palatii, quas quaerunt qui purpura et bysso et serico et moltibus vestiuntur. Dicitque eum non solum Prophetam, qui soleat ventura praedicere; sed plus esse quam Prophetam: quia quem illi venturum esse dixerant, hic venisse monstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi (Joan. 1. 29) : praesertim cum ad fastigium Prophetale Baptistae accesserit privilegium; ut qui dixerat: Ego a te debeo baptizari (Matth. 3. 14) , ipse eum baptizaverit: non praesumptione majoris, sed obedientia discipuli, ac timore servi. Cumque inter natos mulierum, nullum asserat Joanne surrexisse majorem (Matth. 11. 11),", "candidate_score": 0.677685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62_64", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1155", "psc_text": "nauseans evomebat: Apostolus, dixit, Paulus haec docuit. 3. Proferuntur ergo Apostoli Epistolae, una ad Timotheum, altera ad Titum. In prima scriptum erat: « Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet ergo Episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem: sed modestum, non litigiosum, non avarum, domum suam bene regentem; filio shabentem subditos cum omni castitate. Si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit? Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli » (1. Tim. 5. 1. et seqq.). Ad Titum statim in principio haec mandata ponuntur. « Hujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae deerant, corrigas: et constituas per civitates Presbyteros, sicut ego tibi disposui. Si quis est sine crimine unius uxoris vir,", "candidate_score": 0.676438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_97_99", "bdc_text": "In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita . Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1913", "psc_text": "6. Gen. 43. 16) Revertar Jerosolymam, et per Thecuam atque Amos, rutilantem montis Oliveti Crucem aspiciam, de quo Salvator ascendit ad Patrem. In quo per annos singulos Vacca rufa in holocaustum Domino cremabatur, et cujus cinis expiabat populum Israel (Num. 19): in quo, juxta Ezechielem, Cherubim de Templo transmigrantes, Ecclesiam Domini fundaverunt. Post ingressa sepulcrum Lazari, Mariae et Marthae vidit hospitium; et Bethphage, villam sacerdotalium maxillarum; et locum in quo pullus lasciviens gentium, Dei frena suscepit, Apostolorumque stratus vestibus, mollia terga praebuit ad sedendum. Rectoque itinere descendebat Jericho, recogitans illum de Evangelio vulneratum, ac Sacerdotibus et Levitis, mentis feritate praetereuntibus, clementiam Samaritae, id est, custodis; qui seminecem [al. semivivum ] suo jumento impositum, ad stabulum Ecclesiae deportavit (Luc. 10). Et locum Adomim quod interpretur sanguinum, quia multus in eo sanguis crebris latronum fundebatur incursibus. Et arborem sycomorum Zachaei, id est, bona poenitentiae opera, quibus cruenta dudum et noxia rapinis, peccata", "candidate_score": 0.676382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_87_89", "bdc_text": "sed si quis moneat idolis esse oblatum . Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest . Qui se polluerunt sacrilegio vituperandi sunt , verum ipsa bonae ideo simpliciter non sunt mala .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.674892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_7_9", "bdc_text": "Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2342", "psc_text": "evangelizare eis (Act. 16. 8. et seqq) . CAP. XII.--Quid sit quod in Epistola scribit ad Thessalonicenses prima: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia, ut integer spiritus vester et anima et corpus, sine querela in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur (1. Thes. 5. 13) . Famosa quaestio, sed brevi sermone tractanda. Supra dixerat, spiritum nolite extinguere (Ibid. 19) : quod si fuerit intellectum, statim sciemus quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die adventus Domini conservandus est. Quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse quod fuerat, extinguatur Spiritus Sanctus, et sustineat abolitionem sui, qui fuit quondam in Israel, quando per Isaiam et Jeremiam et singulos Prophetas dicere poterat: Haec dicit Dominus, et nunc in Ecclesia per Agabum loquitur: Haec dicit Spiritus Sanctus. Divisiones donorum sunt, idem vero Spiritus: et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus: et divisiones operationum, idem vero", "candidate_score": 0.674582, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2719", "psc_text": "ministeria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam jejuniorum laborem, asperitatem vestium, victus continentiam. Legerat enim Domini verba 978 dicentis: Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt (Matth. 11. 8) . Stupebat ad conversationem Eliae et Joannis Baptistae, quorum uterque zona pellicea astrinxit et mortificavit lumbos suos: alter venisse narratur in spiritu et virtute Eliae, praecursor Domini, in utero prophetans parentis, et ante diem judicii, judicis voce laudatus. Annae filiae Phanuelis mirabatur ardorem, quae orationibus atque jejuniis usque ad ultimam senectutem in templo Domino serviebat. Quatuor virginum filiarum Philippi desiderabat chorum, et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia virginali, Prophetiae gratiam consecutae sunt. His et hujuscemodi cogitationibus pascebat animum, nihil ita metuens, quam aviam matremque offendere. Quarum cum incitaretur exemplo, voluntate et studiis terrebatur: non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine, optare id et appetere non auderent. Aestuabat Christi tyruncula.", "candidate_score": 0.674556, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157_159", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1659", "psc_text": "in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis radios clarum animae lumen intendere: despicientes ecclesiasticam disciplinam, quasi porci volutantur in coeno, et unguenta contemnunt. Sed justum est, ut saltem de exemplis quae inferimus recipiant sanitatem. Sicut enim oculo officit lippitudo, et totum corpus depopulatur febris, aes quoque et ferrum paulatim rubigo consumit, ita dogmatum perversorum perniciosa contagio animarum negligentium pulchritudinem violat, et deformi eas [al. eos ] mendaciorum pallore perfundit. Obsecro, fratres, ut ignoscatis dolori meo, sceleratas doctrinas in medium proferenti. Licet enim per Babyloniae flumina transierimus, ut captivos ibidem commorantes ad festivitatem Jerusalem pergere suaderemus, tamen misericordia Dei ipsi captivitatem non sensimus, prosperis ventis Scripturarum vela pandentes.", "candidate_score": 0.674351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67_69", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus . Deit 7. 13 . iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_125", "psc_text": "Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele (cap. 8) quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. 17) . Et multa alia quae si de omnibus Scripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc", "candidate_score": 0.674268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1248", "psc_text": "convivium (Matth. 26), utique non quia leprosus erat eo tempore, quo habebat hospitem Salvatorem, sed quia leprosus ante fuerat. Matthaeus quoque in 449 catalogo Apostolorum Publicanus dicitur, non quo permanserit Publicanus post Apostolicam dignitatem, sed quia prius fuerit Publicanus: ut ubi superabundavit peccatum, superabundaret gratia. 4. Simulque considera quid dicat Ecclesia contra Synagogam calumniatricem: Ego et mulier haec habitabamus in domo una (3. Reg. 3. 17) . Post resurrectionem enim Domini Salvatoris, una de utroque populo Ecclesia congregata est; et quam eleganter: Peperi, inquit, apud eam in cubiculo. Ecclesia enim de Gentibus, quae non habebat prius Legem et Prophetas, peperit in domo Synagogae: nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde dicit in Cantico Canticorum: Introduxit me rex in cubiculum suum (Cant. 1. 3) . Et iterum: Et quidem non spernam te. Assumens introducam te in domum matris meae, et in cubiculum ejus quae concepit me (Cant. 3. 4) .", "candidate_score": 0.674134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_45_47", "bdc_text": "Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2423", "psc_text": "Apostolus vocat (1. Cor. 14. 21): In Lege scriptum est: quoniam in aliis linguis, et in aliis labiis loquar populo huic: et nec sic me exaudient, dicit Dominus (Isai. 21) . Quod juxta Hebraicum et Aquilam in Isaia scriptum reperi. Appellatur etiam Lex, mystica Scripturarum intelligentia: Scimus quia Lex spiritualis est (Rom. 7. 14) . Et extra haec omnia, naturalem legem scriptam in cordibus nostris, idem Apostolus docet. Cum enim Gentes, quae Legem non habent, naturaliter ea, quae Legis sunt, faciunt: Isti Legem non habentes ipsi sibi sunt Lex: qui indicant opus Legis scriptum in cordibus suis, testimonium perhibente illi conscientia (Ibid. 2. 14 et 15) . Ista lex quae in corde scribitur, omnes continet nationes: et nullus hominum est, qui hanc legem nesciat. Unde omnis mundus sub peccato, et universi homines praevaricatores legis sunt: et idcirco justum judicium Dei est scribentis in corde humani generis: Quod tibi fieri nolueris,", "candidate_score": 0.673849, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_167_169", "bdc_text": "Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam . Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria . Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2095", "psc_text": "per doctrinam Christi, velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur, quae per Moysen patribus fuerant ministrata: hoc enim de Paulo jactaverant non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam, et sacramentorum illorum Propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae jam in Christo revelabatur, et per baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non posset. Ipsum enim senserant vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum, docentem, non per illa hominem justificari, sed per gratiam Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa, illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo ille invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius: devitare non posset, quam ut ea ipsa celebraret, quae damnare tanquam sacrilega putabatur; atque ita ostenderet, nec Judaeos tunc ab", "candidate_score": 0.673437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_44_46", "bdc_text": "Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata . Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3087", "psc_text": "Dei memoria tenere, et operibus oblivisci. Sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid faciendum didiceris. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur (Rom. 2. 31) . Latus quidem et immensus divinae legis campus extenditur. Qui diversis testimoniis veritatis, velut coelestibus quibusdam floribus vernans, mira oblectatione legentis animum pascit ac refovet. Quae omnia semper cognoscere, secumque revolvere, ingens ad conservandam justitiam beneficium est. Sed quasi ad compendiosum quoddam commonitorium, illa tibi Evangelii eligenda sententia est, et superscribenda cordi tuo, quae ad totius justitiae breviarium, dominico ore profertur: Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis. Haec enim Lex et Prophetoe (Matth. 7. 12) . Infinitae namque sunt species, partesque justitiae: quas non modo stylo persequi, sed cogitatione etiam capere difficillimum est. Quas omnes una ac brevi sententia comprehendit, et latentem hominum conscientiam, secreto animi judicio, aut absolvit, aut damnat. 15. Ad omnem", "candidate_score": 0.673221, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_2_4", "bdc_text": "Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant . etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.672711, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.672707, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157_159", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia . Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum . Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1513", "psc_text": "furor ad omne facinus, quod imperitia superbiaque suggesserit, ut praecipites ruant, nec intelligant mensuram suam, sed apud semetipsos sapientes, qui fons erroris est, maximos putantes se quod non sunt. Denique in tantam prorumpentes dementiam [Mss. tanta dementia ], ut in se verterent manus, et propria ferro membra truncarent; putantes stultae cogitationis arbitrio, hinc religiosos et humiles se probari, si mutilata fronte, et sectis auribus incederent. E quibus et unus linguae partem medicus amputavit, ut ignorantibus quoque ostenderet, quam timide Dei jura servaret [Mss. servarent et monstrarent ] eloquii, 544 quanto furore pectoris aestuaret. Quos quia reperi cum quibusdam peregrinis, qui in Aegypto parumper habitant, ad vestram provinciam transmigrasse, et homines pauperes, gratia et pecuniis inescatos, qui debuerant manu et labore victum quaerere, ut impleatur in eis quod scriptum est, « In circuitu impii ambulabunt » (Ps. 11. 19), velle in similitudinem Judaeorum prius igne consumi, quam Origenis videre scripta damnari:", "candidate_score": 0.67268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_58_60", "bdc_text": "vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436", "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium", "candidate_score": 0.6723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169_171", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit . Et quamvis omnium oculis expositum sit , qui hodie omnia bona ecclesiarum omnium occupent , quomodo iis utantur , imo abutantur . Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.672288, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.671803, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_171_173", "bdc_text": "Praestat tamen hoc ipsum brevibus perstringere , ut vel inde colliquas eat nihil peccare principes viros , si opes illas ex horum manibus , qui hodie dominantur , rapiant , modo ipsi quoque non abutantur , sed ad sanctum et deo placentem usum convertant . Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1183", "psc_text": "Nihil enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant; et parati semper ad lites, in subjectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. Avaritiam in Sacerdote vitandam, et Samuel docet: nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans (1. Reg. 12): et Apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant, et praeter victum atque vestitum nihil se aliud nec habere, nec velle gloriabantur. Quam ad Timotheum avaritiam, 424 ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat (Tit. 1). Domum suam bene regentem. Non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat, non ut Phasides aves lentis vaporibus coquat, qui ad ossa perveniant et superficiem carnis non dissolvant artifici temperamento: sed ut quod populo praecepturus est, prius a domesticis exigat. Filios habentem subditos, cum omni castitate; ne scilicet imitentur filios Eli, qui in vestibulo Templi cum mulieribus dormiebant; et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias", "candidate_score": 0.671514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192_194", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_309", "psc_text": "furtivis noctium cibis protrahunt. Pudet dicere reliqua, ne videar potius invehi, quam monere. Sunt alii (de mei ordinis hominibus loquor) qui ideo Presbyteratum et Diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius videant. Omnis his cura de vestibus, si bene oleant, si pes, laxa pelle, non folleat. Crines calamistri vestigio rotantur; digiti de annulis radiant: et ne plantas humidior via aspergat, vix imprimunt summa vestigia. Tales cum videris, sponsos magis aestimato quam Clericos. Quidam in hoc omne studium vitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos, moresque cognoscant. Ex quibus unum, qui hujus artis est princeps, breviter strictimque describam: quo facilius magistro cognito, discipulos recognoscas. Cum sole festinus exurgit; salutandi ei ordo disponitur; viarum compendia requiruntur, et pene usque ad cubicula dormientium, senex importunus ingreditur. Si pulvillum viderit, si mantile elegans, si aliquid domesticae suppellectilis, laudat, miratur, attrectat, et se his indigere conquerens, non tam impetrat, quam extorquet: quia singulae metuunt Veredarium urbis offendere. Huic", "candidate_score": 0.671454, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_193_195", "bdc_text": "Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1659", "psc_text": "in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis radios clarum animae lumen intendere: despicientes ecclesiasticam disciplinam, quasi porci volutantur in coeno, et unguenta contemnunt. Sed justum est, ut saltem de exemplis quae inferimus recipiant sanitatem. Sicut enim oculo officit lippitudo, et totum corpus depopulatur febris, aes quoque et ferrum paulatim rubigo consumit, ita dogmatum perversorum perniciosa contagio animarum negligentium pulchritudinem violat, et deformi eas [al. eos ] mendaciorum pallore perfundit. Obsecro, fratres, ut ignoscatis dolori meo, sceleratas doctrinas in medium proferenti. Licet enim per Babyloniae flumina transierimus, ut captivos ibidem commorantes ad festivitatem Jerusalem pergere suaderemus, tamen misericordia Dei ipsi captivitatem non sensimus, prosperis ventis Scripturarum vela pandentes.", "candidate_score": 0.671284, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.670994, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_96_98", "bdc_text": "templum . In historiis Ihere continge opes factae sunt a domino anathema et illatae in sacrum . Gedeon quoque instituit rogum pro sacrificio dei , ex signis luci Basileae Sunt et alia huius generis non pauca in scripturis tradita .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2452", "psc_text": "in quo Dominus crucifixus est, spiritualiter Aegyptus vocatur et Sodoma (Apoc. 11. 8) , omnis Judaicarum observationum cultura destructa est, et quascumque offerunt victimas, non Deo offerunt, sed Angelis refugis et spiritibus immundis. Nec mirum, si hoc post passionem Domini faciant, cum per Amos quoque Prophetam dicatur ad eos: Numquid hostias et victimas obtulistis mihi quadraginta annis in deserto domus Israel; et assumpsistis tabernaculum Moloch, et sidus dei vestri Rempham, figuras quas fecistis, ut adoretis eas (Amos. 5. 25. 26) ? Quod plenius in concione Judaica Stephanus Martyr exponens, et revolvens historiam veterem, sic locutus est: Et vitulum fecerunt in 882 diebus illis, et obtulerunt hostias idolo, et laetabantur in operibus manuum suarum. Conversus autem Deus, tradidit eos, ut colerent militiam coeli: sicut scriptum est in libro Prophetarum (Act. 7. 41. 42) . Militia autem coeli, non tantum sol appellatur, et luna, et astra rutilantia; sed et omnis Angelica multitudo,", "candidate_score": 0.670248, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194_196", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi . Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ; cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", "candidate_score": 0.670033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175_177", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ? dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.670002, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_94", "bdc_text": "Etenim tabernaculum domini cum omnibus suis classis et instrumentis est ex collatione principum populi Israeli et ipsius populi , qui illud omne Aegyptiis accepisse leguntur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1336", "psc_text": "Ex quibus omnibus nos omnes docemur, qui sapientiam dimisimus saecularem, et Aegyptias ollas contempsimus, non debere murmurare contra coelestem Scripturarum panem, nec virulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum quaerere; alioquin si rursus eas voluerimus appetere, vorabimus usque ad nauscam; et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum, et omni spurcitia. XIV. MANSIO. Et profecti de sepulcris concupiscentiae, castra metati sunt in Aseroth (Num. 33. 17) . Quarta decima Mansio est in solitudine Pharan, quae in atria vertitur. In hac Aaron et Maria, propter Aethyopissam contra Moysen murmurant, et in typum zeli, adversus Ecclesiam de gentibus congregatam, populus Judaeorum leprae sorde perfunditur: nec redit ad tabernaculum, et pristinam recipit sanitatem, donec statutum plenitudinis gentium tempus impleat [al. impleatur ]. Et hoc prudens lector attende, quod post consummatam in duodecimo numero", "candidate_score": 0.669811, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2696", "psc_text": "stare sententia: Qui operatur terram suam implebitur panibus. Quanti enim operantur terram, et exercent vomere: et tamen multis impedientibus causis, egestate conficiuntur et penuria? Sed considerandum, Scriptura quid dicat: Qui operatur terram suam, quae proprie juris sui est, de qua nunquam ejici potest: secundum quem sensum et illud scriptum est: Redemptio animae viri, propriae divitiae (Prov. 13. 8) . Et hoc secundum litteram sentiri non potest. Quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis? Hujus terrae cultores et agricolae, Apostoli sunt, quibus dicitur: Vos estis sal terrae (Matth. 3. 13) . Et in alio loco: In patientia vestra, possidebitis animas vestras (Luc. 21. 19) : quorum unus, vas electionis, confidentissime loquebatur? Dei enim cooperatores sumus, Dei agricultura, Dei aedificatio estis (1. Cor. 3. 9) ; et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum videar legentis obtundere, et memoriae illius diffidere. 3. Illud quoque sollicita mente tractemus, et Scripturarum nos doceat auctoritas,", "candidate_score": 0.669457, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_86_88", "bdc_text": "Vetuit sane apostolus idololytis , nesci ; sed si quis moneat idolis esse oblatum . Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.669255, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_62_64", "bdc_text": "Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.669229, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_115_117", "bdc_text": "Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 . cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436", "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium", "candidate_score": 0.6689, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2050", "psc_text": "veteris Instrumenti, veritas per Jesum Christum facta est. Jeremias quoque ex persona Dei vaticinatur: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo domui Israel, et domui Juda testamentum novum: non secundum testamentum quod disposui patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti (Jerem. 31. 31) . Observa quid dicat, quod non populo gentilium, ei qui ante non receperat Testamentum; sed populo Judaeorum, cui Legem dederat per Moysen, Testamentum novum Evangelii repromittat: ut nequaquam vivant in vetustate litterae, sed in novitate spiritus. Paulus autem super cujus nunc nomine quaestio ventilatur, crebras hujusmodi ponit sententias: e quibus brevitatis studio pauca subnectam. Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5. 2) . Et iterum: Evacuati estis a Christo, qui in Lege justificamini, a gratia excidistis. Et infra: Si spiritu ducimini, jam non estis sub Lege. Ex quo apparet, qui sub Lege est,", "candidate_score": 0.668865, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149_151", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_835", "psc_text": "eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas [ Origenem ]. De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem nisi eo modo quo Job interpretatus est: ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam, et Septuaginta, quorum est gravis sima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in Hebraicis litteris et 302 exemplaribus invenitur, quod tot Interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii, vel majore spiritus concordia, quam si [al. quasi ] unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam; nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque Hebraearum viam atque regulas mordicus", "candidate_score": 0.668584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_184_186", "bdc_text": "Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati . Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", "candidate_score": 0.667772, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", "candidate_score": 0.667569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192_194", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum . Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_313", "psc_text": "parasitos vincunt mimorum, quasi quasdam pestes abjice. « Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae » (1. Cor. 15. 33). Nulla illis nisi ventris cura est, et quae ventri sunt proxima. Istiusmodi hortari solent, et dicere: Mi catella, rebus tuis utere, et vive dum vivis: et nunquid filiis tuis servas? Vinosae atque lascivae, quidvis mali insinuant, ac ferreas quoque mentes ad delicias emolliunt. « Et cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt, habentes damnationem, quod primam fidem irritam fecerunt » (1. Tim. 5. 11. 12). Nec tibi diserta multum velis videri, aut Lyricis festiva carminibus, metro ludere. Non delumbem matronarum salivam delicata secteris, quae nunc strictis dentibus, nunc labiis dissolutis, balbutientem linguam in dimidiata verba moderantur, rusticum putantes omne quod nascitur. Adeo illis adulterium etiam linguae placet: « Quae enim communicatio luci ad tenebras? Qui consensus Christo cum Belial » (2. Cor. 6. 14)? Quid facit cum Psalterio Horatius? cum Evangeliis Maro?", "candidate_score": 0.66741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69_71", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_124", "psc_text": "Sancti nomen ingeminent: quomodo superius domus plena gloria, et nunc terra esse dicatur. Orandum in interpretationes Scripturarum. --Quae cum non minimum pulverem moveant, et prima statim fronte difficultatem interpretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus quid sit hoc incendium? Salvator ait: Ignem veni mittere in terram, et quam [al. quem] volo, ut ardeat (Luc. 12. 49) . Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in", "candidate_score": 0.666644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_63_65", "bdc_text": "Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3025", "psc_text": ". Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim Episcopum sine crimine esse, quasi Dei dispensatorem (Tit. 1. 5 et seqq.) . Et ad Timotheum: Noli negligere gratiam quae in te est, quae tibi data est prophetiae, per impositionem manuum Presbyterii (1. Tim. 4. 14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est,", "candidate_score": 0.66514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51_53", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2754", "psc_text": "Dominusque respondeat sciscitanti: Magister bone, quid boni faciens, vitam aeternam possidebo? Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis, et veni, sequere me (Matth. 19. 16. et 21) . Apostolici fastigii est, perfectaeque virtutis, vendere omnia, et pauperibus distribuere, et sic 990 levem atque expeditum, cum Christo ad coelestia subvolare Nobis, imo tibi diligens credita est dispensatio, quanquam in hoc, omni aetati, omnique personae, libertas arbitrii relicta sit. Si vis, inquit, esse perfectus. Non cogo, non impero, sed propono palmam, ostendo praemia: tuum est eligere, si volueris in agone atque certamine coronari. Et consideremus, quam sapienter sapientia sit locuta: Vende quae habes. Cui ista praecipiuntur? Nempe illi, cui dictum est: Si vis esse perfectus. Non partem bonorum tuorum vende: sed omnia. Cumque vendideris, quid sequitur? Et da pauperibus. Non divitibus, non propinquis, non ad luxuriam, sed ad necessitatem. Sive ille sacerdos", "candidate_score": 0.665086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_40_42", "bdc_text": "Quorum sint facultates ecclesiae ? Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2978", "psc_text": "gloria tua super filios eorum. Septuaginta: Respice in servos tuos, et in opera tua, et dirige filios eorum. Ergo in servis suis ipse Dominus operatur opus suum. Nec propria qui postulat salute contentus est, sed quaerit gloriam filiorum, id est, servorum Dei. Filios autem non tam illos qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere; de quibus et Paulus loquebatur: Filioli mei, quos iterum parturio (Gal. 4. 19) . Unde et Joannes Apostolus secundum merita filiorum suorum, profectusque operum singulorum, scribit ad parvulos, scribit ad juvenes, scribit ad patres. 21. Et sit decor Domini Dei nostri super nos, et opus manuum nostrarum fac stabile super nos: et opus manuum nostrarum confirma. Septuaginta; Et sit splendor Domini Dei nostri super nos; et opera manuum nostrarum dirige super nos: et opus manuum nostrarum dirige. Ubi sunt qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes, in eo putant se Dei gratiam consecutos, 1065", "candidate_score": 0.664796, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_159_161", "bdc_text": "Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium . Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.664696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2753", "psc_text": "M. Crassum semel in vita scribit risisse Lucilius. Fuerit illa affectata severitas, et gloriam quarens auramque popularem: nos affectus et perturbationes, quamdiu in tabernaculo corporis hujus habitamus, et fragili carne circumdamur, moderari et regere possumus; amputare non possumus. Unde et Psalmista dicit: Irascimini, et nolite peccare (Psal. 4. 5) . Quod Apostolus edisserens. Sol, inquit, non occidat super iracundiam vestram (Ephes. 4. 26) ; quia et irasci hominis est, et finem iracundiae imponere, christiani. 14. Superfluum reor te monere contra avaritiam, cum generis tui sit, et habere et calcare divitias, et Apostolus doceat avaritiam esse idolorum cultum (Ephes. 5. 5), Dominusque respondeat sciscitanti: Magister bone, quid boni faciens, vitam aeternam possidebo? Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis, et veni, sequere me (Matth. 19. 16. et 21) . Apostolici fastigii est, perfectaeque virtutis, vendere omnia, et pauperibus distribuere, et sic", "candidate_score": 0.664143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_63_65", "bdc_text": "Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 . Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1111", "psc_text": "et desideras esse quod Prophetae, quod Apostoli, quod Christus est, vende, non partem substantiae, ne timor penuriae infidelitatis occasio sit, et cum Anania et Sapphira pereas; sed 399 universa quae possides. Cumque vendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. Da quo necessitas sustentetur, non quo augeantur opes. Cumque legeris illud Apostoli: « Bovi trituranti os non alligabis: Et, Dignus est operarius mercede sua » (1 Cor. 9. 9; 1. Tim. 5. 18): Et, « Qui altario ministrant, de altario participantur » (1. Cor. 9. 13); memento quoque hujus sententiae: « Habentes victum et vestitum, his contenti sumus » (1. Tim. 6. 8). Ubi videris fumare patinas, et Phasides aves lentis vaporibus decoqui, ubi argenti pondus, ubi ferventes Mannos, comatulos pueros, pretiosas vestes, picta tapetia, ibi ditior est largitore, cui largiendum est. PARS SACRILEGII est, rem pauperum dare non pauperibus. Et tamen non est satis perfecto et consummato viro opes contemnere,", "candidate_score": 0.663985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_18_20", "bdc_text": "Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates . Nam quaeritur An Christi ecclesia habeat aut habere gebeat et possit opes ? Certum est aut deum cum in populo suo , quem sibi singulariter delegit , rempublicam et ecclesiam institueret , bona etiam legasse publica pro templo pro dei cultu conservando , et pro ministris pro pauperibus item sustentandis aliisque rebus necessariis .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3105", "psc_text": "enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait: Providentes bona non solum coram Deo sed etiam coram hominibus (Rom. 12. 17) . Et alibi: Sine offensione estote Judaeis, et gentibus, et Ecclesiae Dei, sicut ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis (1. Cor. 10. 32. 33) . Beatus est qui tam sancte, tamque graviter disposuit vitam suam, ut de eo sinistri aliquid ne fingi quidem possit: dum adversus obtrectatorum libidinem pugnat meriti magnitudo nec fingere quisquam ausus est, quod a nullo putat esse credendum. Quod si id assequi difficile atque nimis arduum est, saltem hanc adhibeamus vitae nostrae diligentiam, ne malae", "candidate_score": 0.663507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107_109", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 . Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.663507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_6_8", "bdc_text": "Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.66343, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_6_8", "bdc_text": "Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2836", "psc_text": "qui sibi videntur scire quod nesciunt, hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. Aliud est enim, quod nescire malum est: aliud quod sciri vel non potest, vel non opus est, vel ad vitam quam quaerimus, indifferens est. Hoc vero quod de litteris Apostoli Jacobi nunc requiro, in hac ipsa qua vivimus, et ut semper vivamus Deo placere studemus, actione versatur. 3. Quomodo igitur intelligendum est, obsecro te, Quicumque totam Legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? (Jac. 2. 10). Itane qui furtum fecerit, imo vero qui dixerit diviti, Sede hic: pauperi autem, Tu sta illic, et homicidii, et adulterii, et sacrilegii reus est? Quod si non est, quomodo qui in uno offendat, factus est omnium reus? An illud quod dixit de divite et paupere, ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet [al. factus est] omnium reus? Sed recolendum est, unde venerit", "candidate_score": 0.662439, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.661931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_105_107", "bdc_text": "Duo enim id petitum ab imperatore acceperat . Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.661872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1_3", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.661361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2458", "psc_text": "et doctrinas hominum; secundum illud quod Isaias loquitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isa. 29. 13) . Frustra autem colunt me, docentes doctrinas hominum, et praecepta (Matth. 15. 8. 9) . Unde, et Dominus corripit Pharisaeos, dicens: Irritum fecistis mandatum Dei, ut traditiones vestras statueretis. Deus enim dixit: Honora patrem, et matrem, et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur. Vos autem dicitis, quicumque dixerit patri vel matri, munus quodcumque est ex me, tibi proderit: et non honorificabit [al. honorificavit] patrem suum aut matrem, et reliqua. Quibus infert, Et irritum fecistis mandatum Dei, propter traditiones vestras (Ibid. v. 4. 5 et 6) . Quantae traditiones Pharisaeorum 884 sint, quas hodie vocant δευτερὼσεις, et quam aniles fabulae, evolvere nequeo. Neque enim libri patitur magnitudo, et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. Dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae. Praepositos habent synagogis sapientissimos quosque,", "candidate_score": 0.660951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_150_152", "bdc_text": "De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem . Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ? Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", "candidate_score": 0.660361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2719", "psc_text": "ministeria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam jejuniorum laborem, asperitatem vestium, victus continentiam. Legerat enim Domini verba 978 dicentis: Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt (Matth. 11. 8) . Stupebat ad conversationem Eliae et Joannis Baptistae, quorum uterque zona pellicea astrinxit et mortificavit lumbos suos: alter venisse narratur in spiritu et virtute Eliae, praecursor Domini, in utero prophetans parentis, et ante diem judicii, judicis voce laudatus. Annae filiae Phanuelis mirabatur ardorem, quae orationibus atque jejuniis usque ad ultimam senectutem in templo Domino serviebat. Quatuor virginum filiarum Philippi desiderabat chorum, et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia virginali, Prophetiae gratiam consecutae sunt. His et hujuscemodi cogitationibus pascebat animum, nihil ita metuens, quam aviam matremque offendere. Quarum cum incitaretur exemplo, voluntate et studiis terrebatur: non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine, optare id et appetere non auderent. Aestuabat Christi tyruncula.", "candidate_score": 0.659811, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.659563, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_665", "psc_text": "ubi utilitati Ecclesiae providetur. Nam, et si singuli Ecclesiarum Episcopi habent sub se Ecclesias, quibus curam videntur impendere: et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponitur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est: nec considerandum quid factum sit, sed quo tempore, et quo modo, et in quibus, et quare factum sit. Cum enim vidissem, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret, et sancti Presbyteri Hieronymus, et Vincentius propter verecundiam, et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia, et laborare in hac parte ministerii, quae Christianorum praecipua salus est: invenire autem, et comprehendere servum Dei non posses, qui te, eo 243 quod grave onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat: sed nec alius quis Episcoporum facile eum reperiret. Unde, et satis miratus sum, quomodo dispensatione Dei ad nos venerit cum Diaconis monasterii, et caeteris fratribus, ut mihi satisfaceret, quia nescio quid adversum eos habebam tristitiae. Cum igitur celebraretur Collecta in ecclesia", "candidate_score": 0.659326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38_40", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2301", "psc_text": "idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio spiritus. ad id quod expedit. Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii fides 834 in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii Prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii autem interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult » (1. Cor. 12. 4. et sqq). Ergo Dominus, qui post resurrectionem suam juxta Lucae Evangelium dixerat: « Ecce ego mittam promissionem Patris mei in vos: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto » (Luc. ult. 49): et juxta eumdem in Apostolorum Actibus est locutus: « Praecepit eis ab Jerosolymis ne discederent; sed exspectarent promissionem Patris, quam audistis, inquit, per os meum: quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu", "candidate_score": 0.659224, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_987", "psc_text": "victimis, et de his quae offeruntur in altari: et quae sacerdotibus dantur a Domino. 2. Caeterum et alia tria, exceptis primitiis hostiarum, et de privato, et de macello publico, ubi non religio, sed victus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur, brachium, maxilla, et venter. De brachio jam diximus. Maxilla eloquentem eruditumque significat, ut quod pectore concipimus, ore promamus. Venter receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione confossus (Num. 25), universos 356 hominum labores, et momentanea blandimenta gulae, stercoris fine condemnat: et ostendit mentibus consecratis Deo, totum quod curamus, quod voramus, in secessum projici. Unde et Apostolus: « Esca, inquit, ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet » (1. Cor. 6. 13): Et e contrario de luxuriosis: « Quorum Deus venter est: et gloria in confusione eorum » (Philip. 3. 19). Vituli pulverem quem adoraverat Israel, in contemptum superstitionis in potum accepit populus, ut discat contemnere quod in", "candidate_score": 0.658556, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2626", "psc_text": "de majorum sententia judices, cujus officii est obedire, et implere quae jussa sunt, dicente Moyse: Audi Israel, et tace (Deut. 27. 9. juxta LXX) . Tantis negotiis occupatus, nullis vacabis cogitationibus, et dum ab alio transis ad aliud, opusque succedit operi, illud solum mente tenebis, quod agere compelleris. 16. Falsi Monachi. --Vidi ego quosdam, qui postquam renuntiavere saeculo, vestimentis duntaxat, et vocis professione, non rebus, nihil de pristina conversatione mutarunt. Res familiaris magis aucta quam imminuta. Eadem ministeria servulorum, idem apparatus convivii. In vitro, et patella fictili aurum comeditur, et inter turbas et examina ministrorum, nomen sibi vindicant solitarii. Qui vero pauperes sunt, et tenui substantiola, videnturque sibi scioli; pomparum ferculis similes procedunt in publicum, ut caninam exerceant facundiam. Alii sublatis in altum humeris, et intra se nescio quid cornicantes, stupentibusque in terram oculis, tumentia verba trutinantur, ut si Praeconem addideris, putes incedere Praefecturam. Sunt qui humore cellarum, immoderatisque jejuniis,", "candidate_score": 0.658507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_465", "psc_text": "« Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc vocabalo referta est. De Ophaz vero quid dicam, cum supra dictus Daniel propheta in tertio anno Cyri regis Persarum, post tres hebdomadas jejunii atque tristitiae dicat: « Extuli oculos meos, et vidi, et ecce vir unus vestitus baddim, et renes ejus cincti auro Ophaz » (Dan. 10, 5). Plura quippe apud Hebraeos auri sunt genera. Unde ob distinctionem, nunc OPHAZ positum est, ne quis ZAAB putaret, quod in Genesi cum lapide carbunculo praedicatur (Gen. 2. 12). 2. Quaeris si Tharsis lapis chrysolithus sit, aut hiacynthus, ut diversi interpretes volunt, ad cujus coloris similitudinem Dei species scribatur, quare Jonas propheta Tharsis", "candidate_score": 0.658445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.658404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2119", "psc_text": "(Gal. 3. 19) . Hos ergo damnabiliter dicit esse sub Lege, quos reos facit Lex, non implentes Legem, dum non intelligendo gratiae beneficium ad facienda Dei praecepta, quasi de suis viribus superba elatione praesumunt. Plenitudo enim Legis caritas (Rom. 13. 10) . Caritas vero Dei diffusa est in cordibus nostris, non per nosipsos, sed per Spiritum Sanctum, qui datus est nobis (Rom. 5. 5) . Sed huic rei quantum satis est explicandae, prolixior fortasse et sui proprii voluminis sermo debetur. Si ergo illud, quod Lex ait, Non concupisces (Rom. 13. 9) , si humana infirmitas gratia Dei adjuta non fuerit, sub se reum tenet, et praevaricatorem potius damnat, quam liberat peccatorem, quanto magis illa, quae significationis causa praecepta sunt, circumcisio, et caetera, quae revelatione gratiae latius innotescente, necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant? Non tamen ideo fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari, quae", "candidate_score": 0.658011, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2520", "psc_text": "promisi, si tu a me acceperis cibos, vertetur in tuum refrigerium. Atque ita fiebat, ut egentibus patre, et matre, sacrificium offerrent filii, quod Sacerdotes Scribaeque consumerent. Si ergo Apostolus pauperes viduas (eas tamen quae adolescentulae sunt, et nulla debilitate franguntur) cogit suis manibus laborare, ne gravetur Ecclesia, et possit anus viduas sustentare; qua excusatione utetur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare, et de iniquo mammona sibi facere amicos, qui possint eam in aeterna tabernacula recipere? Simulque considera, quod vidua non eligatur nisi unius viri uxor: et nos putamus Sacerdotum hoc tantum esse privilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. Non solum enim ab officio Sacerdotii digamus excluditur; sed et ab eleemosyna Ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda conjugia devoluta est. Quanquam lege Sacerdotali teneatur, et laicus, qui talem praebere se debet, ut possit eligi in Sacerdotium. Non enim eligitur, si digamus", "candidate_score": 0.65777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2767", "psc_text": "non possunt: docentque Scripturas quas non intelligunt; et cum aliis persuaserint, eruditorum sibi assumunt supercilium: prius imperitorum magistri, quam doctorum discipuli. Bonum est igitur obedire majoribus, parere praefectis [al. perfectis ] et post regulas Scripturarum, vitae suae tramitem ab aliis discere: nec praeceptore uti pessimo, scilicet praesumptione sua. De talibus feminis et Apostolus loquitur: Quae circumferuntur omni vento doctrinae (Ephes. 4. 14) : semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes (2. Tim. 3. 7) . 18. Vitanda saecularium consortia. --Matronarum maritis ac saeculo servientium, tibi consortia declinentur, ne sollicitetur animus, et audias, quid vel maritus uxori, vel uxor locuta sit viro. Venenatae sunt hujuscemodi confabulationes. Super quarum damnatione, saecularem versum assumens Apostolus, fecit Ecclesiasticum: Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae (1. Cor. 15) . Cujus Iambici metrum dum verbum servat ex verbo, nequaquam expressit latina translatio. Graves feminae, et maxime viduae, ac virgines, tibi comites eligantur: quarum probata est conversatio,", "candidate_score": 0.657589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1_3", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3125", "psc_text": "Qui etsi secundum litteram Legis observari 1115 cuncta contendunt, velamine posito super faciem Moysi, spiritus veritatis luce illuminari nequeunt, quos etsi veritati non acquieverint, hirci tamen more emissarii, humero nostrae patientiae parati ad satisfactionem de ea quae in nobis est fide (1. Pet. 3. 15) , ad eremum suae perditionis, et lavare postea vestimenta, ne contagione haeretici sensus polluti remaneant. Nos autem in initio hujus opusculi exemplo Jeremiae docti, evellere prius, destruere, et postea plantare et aedificare proponimus. 2. De Scripturis prius ostendere cupientes, quomodo hae feriae Domini, quae praecipiuntur Loge servari, non umbra, sed spirituali observantia celebrantur. Et siqui imbecillitatis nostrae auctoritatem parvipendere voluerint, Prophetas audiant, qui provido patrocinio providentes harum reprobationum Evangelii tempore aperta voce praedixerunt. Imo in eis Domino proloquente: Dies festos vestros, et Neomenias, et Sabbatha audit anima mea. Et haec se Dominus non mandasse pronuntiat, cum ipsum in Lege haec praecepisse manifestum est. In quibus", "candidate_score": 0.657402, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_465", "psc_text": "« Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc vocabalo referta est. De Ophaz vero quid dicam, cum supra dictus Daniel propheta in tertio anno Cyri regis Persarum, post tres hebdomadas jejunii atque tristitiae dicat: « Extuli oculos meos, et vidi, et ecce vir unus vestitus baddim, et renes ejus cincti auro Ophaz » (Dan. 10, 5). Plura quippe apud Hebraeos auri sunt genera. Unde ob distinctionem, nunc OPHAZ positum est, ne quis ZAAB putaret, quod in Genesi cum lapide carbunculo praedicatur (Gen. 2. 12). 2. Quaeris si Tharsis lapis chrysolithus sit, aut hiacynthus, ut diversi interpretes volunt, ad cujus coloris similitudinem Dei species scribatur, quare Jonas propheta Tharsis", "candidate_score": 0.657274, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1986", "psc_text": "disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquitatem (Ibid. 100. 8) . Et iterum: Nonne odientes te, Domine, odio habui, et super inimicos tuos tabescebam? Perfectio odio oderam illos (Ibid. 138. 21. 22) . Si non sunt honorandae reliquiae Martyrum, quomodo legimus: Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus (Ibid. 115. 6) ? Si ossa eorum [al. mortuorum ] polluunt contingentes, quomodo Elisaeus mortuus, mortuum suscitavit, et dedit vitam (4. Reg. 13) corpus quod juxta Vigilantium jacebat immundum? Ergo omnia castra Israel tici exercitus et populi Dei fuere immunda, quia Joseph et Patriarcharum corpora portabant in solitudine: et ad sanctam Terram, immundos cineres pertulerunt? Joseph quoque, qui in typo praecessit Domini Salvatoris, sceleratus fuit; qui tanta ambitione, Jacob in Hebron ossa portavit; ut immundum patrem, avo et atavo sociaret immundis, et mortuum mortuis copularet? O praecidendam linguam a medicis, imo insanum curandum caput; ut qui loqui nescit, discat aliquando reticere. Ego", "candidate_score": 0.656618, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80_82", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1584", "psc_text": "ars magica, non erit malum et idololatria, quae artis magicae viribus nititur. Quod si malum est idololatria, malum erit et ars magica, ex qua subsistit idololatria. Cum autem idololatria Christi majestate deleta sit, indicat et parentem suam artem magicam secum pariter dissolutam, Propheta super hoc liquido proclamante: Sta nunc in incantationibus tuis, et multis veneficiis tuis, quae didicisti ab adolescentia tua, si potuerint prodesse tibi (Isai. 47. 12) . Cum igitur haec Prophetarum scripta testentur, et nullus unquam ausus sit memoriae prodere, magorum artes inter optima quaeque numerandas, leges quoque publicae magos et maleficos puniant: scire non possum qua ratione impulsus Origenes, qui Christianum se jactat, Sedechiae pseudoprophetae aemulator existens, cornua sibi ferrea fecerit, quibus contra dogmata veritatis armatus incedat, nec sapiat quidquam de coelesti Jerusalem, neque imitetur Moysen, et Daniel, Petrumque, et alios sanctos, qui contra magos et incantatores, quasi in acie stantes indefesso certamine dimicarunt. Cum quibus festae", "candidate_score": 0.656431, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_151", "bdc_text": "Attigi item istud negotium ultimorum sermone , s. Decadem , unde peti possunt , quę desyderantur in his postremo loco attinet , praetexitur his alia quoque quaestio , an sacrilegus sit magistratus evangelium Qui ex manibus sacrificum et monachorum idololatriae inservientium bona ecclesiae ad se traxit , et ad alios convertit usus , quam ab illis hactenus sint usurpata ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1984", "psc_text": "adoremus. Honoramus servos, ut honor servorum redundet ad Dominum, qui ait: Qui vos suscipit, me suscipit (Matth. 10. 40) . Ergo Petri et Pauli immundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum immundum erit? quod juxta Hebraicam Veritatem ab ipso sepultum est Domino (Deut. 34. 6)? Et quotiescumque Apostolorum et Prophetarum, ut omnium Martyrum Basilicas ingredimur, toties idolorum templa veneramur? accensique ante tumulos eorum cerei, idololatriae insignia sunt? Plus aliquid dicam, quod redundet in auctoris caput: et insanum cerebrum, vel sanet aliquando, vel deleat; ne [al. nec. ] tantis sacrilegiis, simplicium animae subvertantur. Ergo et Domini corpus in sepulcro positum, immundum fuit? Et Angeli, qui candidis vestibus utebantur, mortuo cadaveri atque polluto praebebant excubias; ut post multa saecula Dormitantius somniaret, imo eructaret immundissimam crapulam: et cum Juliano persecutore, Sanctorum Basilicas aut destrueret, aut in templa converteret? 2. Miror, sanctum Episcopum, in cujus parochia esse Presbyter dicitur, acquiescere furori ejus: et non virga", "candidate_score": 0.656069, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_152_154", "bdc_text": "Sacrilegium committitur sane , si rapiant viri principes bona ecclesiae , quę ministris et sanctis ecclesiae usibus destinata sunt , aut in illos sacros deus converti debuerant , ut iam ministri pauperesque egeant , principes vero abundent , aedificia sacra squaleant magistratus vero splendeant . Sed quid hęc ad idola ? quid ad sacrificos , quos rectius appellaveris , sacri fieres ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.656063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_65_67", "bdc_text": "interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", "candidate_score": 0.655502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_72_74", "bdc_text": "Cur , aiunt , reciperetur precium , spiritualis fornicationis . Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae . Multi praeterea sacrilegio se polluunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3031", "psc_text": "sanctis locis, et Diaconi officio fungens, virginem quamdam sacram ad stuprum, fugamque sollicitaverat: deprehensum objurgat, utque in Monasterio poeniteat, hortatur. 1. Samuel quondam lugebat Saulem, quia poenituerat Dominum, quod unxisset eum regem super Israel (1. Reg. 16): et Paulus Corinthios, in quibus audiebatur fornicatio, et talis fornicatio, quae ne inter gentes quidem, voce flebili commonebat, dicens: Ne cum rursus venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditiis, quas gesserunt in impudicitia et fornicatione (1. Cor. 12. ultim) . Si hoc Propheta et Apostolus nulla ipsi labe maculati, clementi in cunctos mente faciebant, quanto magis ego ipse peccator, in te debeo facere peccatorem, qui non vis erigi post ruinam, nec oculos ad coelum levas; sed prodacta Patris substantia, porcorum siliquis delectaris (Luc. 15), et superbiae praerupta conscendens, praeceps laberis in profundum? Deum ventrem vis habere pro Christo: servis libidini,", "candidate_score": 0.655373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129_131", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes . Eorum autem sunt diversa genera ; sunt enim domestici et peregrini , aegotantes infantes puerperae , senes et calamitosi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2757", "psc_text": "quae, avia vivente vel matre, ipsarum arbitrio dispensanda sunt. Sin autem obierint, et somno Sanctorum requieverint (scio enim, et hoc illas optare, ut te habeant superstitem), cum aetas maturior fuerit, et voluntas gravior, firmiorque sententia, 991 facies quod tibi visum fuerit; imo quod Dominus imperarit (al. imperat ), scitura nihil te habituram, nisi quod in bonis operibus erogaveris. Alii aedificent Ecclesias, vestiant parietes marmorum crustis; columnarum moles advehant, earumque deaurent capita pretiosum ornatum non sentientia; ebore argentoque valvas, et gemmis aurata distinguant altaria. Non reprehendo, non abnuo. Unusquisque in sensu suo abundet. Meliusque est hoc facere, quam repositis opibus incubare. Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem,", "candidate_score": 0.655006, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_80_82", "bdc_text": "Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", "candidate_score": 0.654785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.654091, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_79_81", "bdc_text": "populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare . Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant . At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_549", "psc_text": "eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum subrutum, ut typicae hostiae tollerentur. Caeterum quantum ad locum pertinet, per profectus temporum multo nunc augustior [al. angustior ] est, quam ante fuit. Venerabantur quondam Judaei Sancta sanctorum, quia ibi erant Cherubim, et propitiatorium, et Arca testamenti, manna, et virga Aaron, et altare aureum. Nonne tibi venerabilius videtur sepulcrum Domini? quod quotiescumque ingredimur, toties jacere in sindone cernimus Salvatorem: et paululum ibidem commorantes, rursum videmus 203 Angelum sedere ad pedes ejus, et ad caput sudarium convolutum. Cujus sepulcri gloriam, multo antequam excideretur a Joseph, scimus Isaiae vaticinio prophetatam, dicentis: « Et erit requies ejus honor » (Isai. 11. sec. LXX):", "candidate_score": 0.653424, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107_109", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 . Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920", "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos", "candidate_score": 0.653368, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_160_162", "bdc_text": "Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.65325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1024", "psc_text": "copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus, et opera ratione indigent: ut quod mente percipimus opere perpetremus. Duoque lapides in Superhumerali, vel Christum significant et Ecclesiam, duodecim Apostolorum, 370 qui ad praedicationem missi sunt, nomina continentes: vel litteram et spiritum, in quibus continentur legis universa mysteria. In dextra spiritus, in laeva littera est. Per litteras ad verba descendimus, per verba venimus ad sensum. Quam pulcher ordo, et ex ipso habitu sacramenta demonstrans. In humeris opera sunt, in pectore ratio. Unde et pectusculum comedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia", "candidate_score": 0.653063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_158", "bdc_text": "Qui vero decepti bona sua dederit , ad superstitionem et idololatriam exercendam , errarunt sana et contra verbum dei peccarunt , non quidem donando per se , sed donando ad finem a deo prohibitum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.652716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_64_66", "bdc_text": "Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487", "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris", "candidate_score": 0.652041, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_144_146", "bdc_text": "Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", "candidate_score": 0.651759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107_109", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 . Cum ipso sentiunt alii quoque scriptores ecclesiam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", "candidate_score": 0.651677, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_106_108", "bdc_text": "Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.65158, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_124_126", "bdc_text": "ecclesiae omnia aedificia sacra templi imprimis et scholarum omniumque aedium et aedificiorum pertinentium ad ecclesiam et ministerium . Ubi etiam omnia instrumenta sacra numeramus , sicut rex 1 . Ezrae 7 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_112", "psc_text": "caeteris gentibus sint coaevi. Et de persona quidem, sicut in Regnorum, et Praeteritorum libris legimus (4. Reg. 15; et 2. Paral. 26. 18), fuit vir justus, et fecit rectum in conspectu Domini, aedificans Templum, aquaeductum fabricans, offerens vasa, et pro hoc, merito adversarios superans: quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio Prophetas. Hic, quamdiu vixit Zacharias sacerdos, cognomento Intelligens, placuit Deo, et cum omni veneratione delubrum ejus ingressus est. Postquam vero Zacharias obiit, volens per se offerre donaria, sacerdotalem ordinem non tam pie, quam audacter invasit: et reclamantibus Levitis et Sacerdotibus caeteris: Nonne tu es rex Ozias, et non sacerdos? audire noluit, statimque lepra perfusus in fronte est, juxta Prophetae vocem, dicentis: Imple, Domine, facies eorum ignominia (Ps. 82. 17) . Quam corporis partem sacerdos auri lamina protegebat, quam in Ezechiel Dominus jubet THAU litterae impressione signari (Ezech. 9), de qua David exultat, dicens: Signatum est super", "candidate_score": 0.651536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_107", "bdc_text": "Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", "candidate_score": 0.651404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.651403, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_155_157", "bdc_text": "Quid hęc insuper ad monachos ventricosos ? Qui primi dederunt sua bona ecclesiis , ideo dederant . ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2189", "psc_text": "Christo pauperes et inhonorati. Et tu quidem benefacis, quod Sanctorum diceris usibus ministrare, fovere Monachos, Ecclesiis offerre quam plurima. Sed haec rudimenta sunt militiae tuae. Contemnis aurum, contempserunt et mundi Philosophi. E quibus unus, ut caeteros sileam, multarum possessionum pretium projecit in pelagus: Abite dicens in profundum malae cupiditates, ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Philosophus gloriae animal, et popularis aurae vile mancipium, totam simul [al. semel ] sarcinam deposuit; et tu te putas in virtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras? Teipsum vult Dominus hostiam vivam, placentem Deo. Te, inquam, non tua. Et ideo variis tentationibus commonet, quia multis plagis et doloribus eruditur Israel. Et quem diligit Dominus, corripit. Flagellat autem omnem filium, quem recipit (Prov. 8. 13) . Paupercula vidua duo aera minuta misit in gazophylacium. Et quia totum obtulit quod habebat, omnes dicitur in oblatione munerum Dei superasse locupletes (Marc. 12; et Luc. 21);", "candidate_score": 0.650831, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2519", "psc_text": "eleemosyna, vel pro munere accipitur, ut est illud, Presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo, et doctrina (1. Tim. 5. 17) . Et in Evangelio Dominus disserit mandatum Legis, in quo dicitur: Honora patrem tuum, et matrem tuam (Exod. 20. 21) ; non in verborum sono, qui inopiam parentum, cassa potest adulatione frustrari, sed in victus necessariis ministrandis debere intelligi. Jubente enim Domino, ut filii alerent parentes pauperes, et redderent beneficia senibus, quae parvuli acceperant, Scribae, et Pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: Corban, hoc est, donum, quod altari pollicitus sum, et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, vertetur in tuum refrigerium. Atque ita fiebat, ut egentibus patre, et matre, sacrificium offerrent filii, quod Sacerdotes Scribaeque consumerent. Si ergo Apostolus pauperes viduas (eas tamen quae adolescentulae sunt, et nulla debilitate franguntur) cogit suis manibus laborare, ne gravetur Ecclesia, et possit anus", "candidate_score": 0.650687, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1660", "psc_text": "negligentium pulchritudinem violat, et deformi eas [al. eos ] mendaciorum pallore perfundit. Obsecro, fratres, ut ignoscatis dolori meo, sceleratas doctrinas in medium proferenti. Licet enim per Babyloniae flumina transierimus, ut captivos ibidem commorantes ad festivitatem Jerusalem pergere suaderemus, tamen misericordia Dei ipsi captivitatem non sensimus, prosperis ventis Scripturarum vela pandentes. Nec obruerunt nos doctrinae haereticae gurgites intumescentes, nec mendaciorum tempestas terruit, neque torrentes iniquitatis in medio eorum pelago pertraxerunt, ubi juxta Psalmistam canentem, Reptilia quorum non est numerus (Ps. 103. 25) , et Draco diabolus commorantur, venenatissimum animal sanctorum lusibus patens: 604 nec, ut cuncta brevi sermone concludam, ex omni parte ventorum flabra consurgentia ecclesiasticam navem subvertere potuerunt, et studiorum nostrorum saevo turbine operire remigium. Et cum Salvatore Domino, instar discipulorum illius, navigantes transfretavimus, et portum quietis intrantes, pulcherrimum divinorum voluminum littus amplectimur; varios carpentes flores scientiae, et nivea membra sapientiae pressis figentes osculis, in ejus haeremus amplexibus, et si", "candidate_score": 0.649459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", "candidate_score": 0.648793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21_23", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes . Testatur hoc locus num. 18 et levit , ultima reges quoque sic inspirante eos domino , ut David , Solomon et caeteri principes religiosi , dona ad cultum dei contulerunt . amplissima .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1221", "psc_text": "(3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut direptis vasis domus Domini atque confractis, clauserit januas Templi Dei, et fecerit sibi altaria in universis angulis Jerusalem, ambulaveritque in viis regum Israel, et statuas fuderit Baalim, et adoleverit incensum in valle filiorum Ennon, et lustraverit filios suos in igne, juxta ritum gentium, quas interfecit Dominus in adventu filiorum Israel. Ex quo perspicuum est, homines a parva aetate libidini deditos, immatura eorum sobole demonstrari, quod etiam eo tempore peccare coeperint, quo natura non patitur. 4. Ad summam illud dici potest, quod in regno David Salomon cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit: et postea, quia Scriptura reliquit incertum, vixerit David,", "candidate_score": 0.648706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_695", "psc_text": "Novimus autem, quia cum ille revelatus fuerit, similes ei erimus. Videbimus enim cum sicuti est » (1. Joan. 3. 2). Hoc enim propter gloriam, quae ibi revelanda est sanctis ejus, dictum est: sicut et in alio loco legimus: « A gloria in gloriam » (2. Cor. 3): cujus gloriae jam in isto saeculo sancti arrabonem et portiunculam susceperunt. Primus eorum Moyses, cujus fulsit facies valde, et radiabat veluti fulgor et sol. Secundus Elias, igneo curru raptus in coelum, et ignis detrimenta non sentiens. Stephanus 253 lapidabatur, et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. Hoc autem quod in paucis diximus, de omnibus intelligendum est, ut impleatur illud quod scriptum est: « Omnis qui sanctificat semetipsum, inter beatos numerabitur. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt » (Matth. 5. 8). 8. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi animam tuam, et desine contra [al. circa ] nos murmurare. Dicit enim", "candidate_score": 0.648608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_55", "bdc_text": "Etenim pręsides vel principes in populo dei procurarunt in ecclesia , opera officialium et sacerdotum , bona ecclesiastica .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", "candidate_score": 0.64852, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_106_108", "bdc_text": "Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", "candidate_score": 0.648365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_64_66", "bdc_text": "Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", "candidate_score": 0.648139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_65_67", "bdc_text": "interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta . Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487", "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris", "candidate_score": 0.647704, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_749", "psc_text": "quae data sit ei per impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caeteras virtutes Episcopi, quem brevi sermone depinxit, scientiam quoque eligat [al. intelligat ] Scripturarum: « Obtinentem, inquit, eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere » (Tim. 1. 9). Sancta quippe rusticitas solum sibi prodest: et quantum aedificat ex vitae merito Ecclesiam Christi, tantum nocet, si destruentibus non resistat. Aggaeus Propheta, imo per Aggaeum Dominus, interroga, ait, Sacerdotes Legem (Agg. 2) . Sacerdotis officium. Paulus cur vas electionis. --In tantum Sacerdotis officium est, interrogatum respondere de Lege. Et in Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; 273 seniores tuos, et dicent tibi (Deut. 32. 7) . In Psalmo quoque centesimo decimo octavo. Cantabiles mihi erant justificationes tuae, in loco peregrinationis meae (v. 54) . Et in descriptione justi viri, cum eum David arbori vitae, quae est in paradiso,", "candidate_score": 0.647023, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_81", "bdc_text": "At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.645781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1336", "psc_text": "Ex quibus omnibus nos omnes docemur, qui sapientiam dimisimus saecularem, et Aegyptias ollas contempsimus, non debere murmurare contra coelestem Scripturarum panem, nec virulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum quaerere; alioquin si rursus eas voluerimus appetere, vorabimus usque ad nauscam; et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum, et omni spurcitia. XIV. MANSIO. Et profecti de sepulcris concupiscentiae, castra metati sunt in Aseroth (Num. 33. 17) . Quarta decima Mansio est in solitudine Pharan, quae in atria vertitur. In hac Aaron et Maria, propter Aethyopissam contra Moysen murmurant, et in typum zeli, adversus Ecclesiam de gentibus congregatam, populus Judaeorum leprae sorde perfunditur: nec redit ad tabernaculum, et pristinam recipit sanitatem, donec statutum plenitudinis gentium tempus impleat [al. impleatur ]. Et hoc prudens lector attende, quod post consummatam in duodecimo numero", "candidate_score": 0.644819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_64_66", "bdc_text": "Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.64449, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145_147", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini . Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 . et Heliodorus in libro Machab. 3 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_464", "psc_text": "aurum Ophaz pro Petro Apostolorum pincipe inepte nimis acceperit. 1. Nuper cum Rheticii Augustodunensis episcopi, qui quondam a Constantino Imperatore sub Silvestro Episcopo, ob causam Montensium missus est Romam, Commentarios in Canticum Canticorum perlegissem, quod 172 Hebraei vocant SIR ASSIRIM, vehementer miratus sum, virum eloquentem praeter ineptias sensuum caeterorum Tharsis urbem, putasse Tarsum, in qua Paulus apostolus natus sit, et aurum Ophaz Petrum significare, quia Cephas in Evangelio idem Petrus sit appellatus. Habuerat utique et in Ezechiele idipsum verbum, ubi de quatuor animalibus scribitur: « Et species rotarum sicut species Tharsis » (Ezech. 10. 9), et in Daniele de Domino: « Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc", "candidate_score": 0.644432, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_64_66", "bdc_text": "Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016", "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti", "candidate_score": 0.643214, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_160", "bdc_text": "Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.642826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2667", "psc_text": "Et ecce universa tempestas, Domino flante, deleta est, expletumque vaticinium prophetale: Auferes spiritum eorum et deficient, et in pulverem suum revertentur (Ps. 103. 29) In illa dic peribunt omnes cogitationes eorum (Ps. 145. 4) . Et illud Evangelicum: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt (Luc. 12. 20) ? 12. Dum haec aguntur in Jebus ( Jerusalem ), terribilis de Occidente rumor affertur, obsideri Romam, et auro salutem civium redimi, spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam, vitam quoque perderent. Haeret vox, et singultus intercipiunt verba dictantis. Capitur Urbs, quae totum cepit orbem: imo fame perit antequam gladio, et vix pauci qui caperentur, inventi sunt. Ad nefandos cibos erupit esurientium rabies, et sua invicem membra laniarunt, dum mater non parcit lactenti infantiae, et recipit [al. et suo recipit ] utero, quem paulo ante effuderat. Nocte Moab capta est, nocte cecidit murus ejus (Isai. 15. 1).", "candidate_score": 0.642111, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42_44", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt . Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2978", "psc_text": "gloria tua super filios eorum. Septuaginta: Respice in servos tuos, et in opera tua, et dirige filios eorum. Ergo in servis suis ipse Dominus operatur opus suum. Nec propria qui postulat salute contentus est, sed quaerit gloriam filiorum, id est, servorum Dei. Filios autem non tam illos qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere; de quibus et Paulus loquebatur: Filioli mei, quos iterum parturio (Gal. 4. 19) . Unde et Joannes Apostolus secundum merita filiorum suorum, profectusque operum singulorum, scribit ad parvulos, scribit ad juvenes, scribit ad patres. 21. Et sit decor Domini Dei nostri super nos, et opus manuum nostrarum fac stabile super nos: et opus manuum nostrarum confirma. Septuaginta; Et sit splendor Domini Dei nostri super nos; et opera manuum nostrarum dirige super nos: et opus manuum nostrarum dirige. Ubi sunt qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes, in eo putant se Dei gratiam consecutos, 1065", "candidate_score": 0.641054, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76_78", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum . Caeterum Lexilla deut 7 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1000", "psc_text": "Bethleemitica forsitan rura suspiras. Nos in Ephrata, tandem pace reddita, vagientem de praesepi audimus infantem: et querimonias ejus ac voculas ad tuas aures cupimus pervenire. 9. Legimus in Exodo, tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hiacynthum, purpuram ex auro, argento, aere vasa diversa, tabernaculum divisum in tria, duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pillos caprarum et ligna imputribilia (Exod. 35. et seqq.). Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et", "candidate_score": 0.640458, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_106_108", "bdc_text": "Hac de re , qui plura velit , legat S. Augustini epistolam episcopi pie et eleganter scriptam ad publicolam . Est ea ordine 154 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", "candidate_score": 0.640399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2978", "psc_text": "gloria tua super filios eorum. Septuaginta: Respice in servos tuos, et in opera tua, et dirige filios eorum. Ergo in servis suis ipse Dominus operatur opus suum. Nec propria qui postulat salute contentus est, sed quaerit gloriam filiorum, id est, servorum Dei. Filios autem non tam illos qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere; de quibus et Paulus loquebatur: Filioli mei, quos iterum parturio (Gal. 4. 19) . Unde et Joannes Apostolus secundum merita filiorum suorum, profectusque operum singulorum, scribit ad parvulos, scribit ad juvenes, scribit ad patres. 21. Et sit decor Domini Dei nostri super nos, et opus manuum nostrarum fac stabile super nos: et opus manuum nostrarum confirma. Septuaginta; Et sit splendor Domini Dei nostri super nos; et opera manuum nostrarum dirige super nos: et opus manuum nostrarum dirige. Ubi sunt qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes, in eo putant se Dei gratiam consecutos, 1065", "candidate_score": 0.640032, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2696", "psc_text": "stare sententia: Qui operatur terram suam implebitur panibus. Quanti enim operantur terram, et exercent vomere: et tamen multis impedientibus causis, egestate conficiuntur et penuria? Sed considerandum, Scriptura quid dicat: Qui operatur terram suam, quae proprie juris sui est, de qua nunquam ejici potest: secundum quem sensum et illud scriptum est: Redemptio animae viri, propriae divitiae (Prov. 13. 8) . Et hoc secundum litteram sentiri non potest. Quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis? Hujus terrae cultores et agricolae, Apostoli sunt, quibus dicitur: Vos estis sal terrae (Matth. 3. 13) . Et in alio loco: In patientia vestra, possidebitis animas vestras (Luc. 21. 19) : quorum unus, vas electionis, confidentissime loquebatur? Dei enim cooperatores sumus, Dei agricultura, Dei aedificatio estis (1. Cor. 3. 9) ; et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum videar legentis obtundere, et memoriae illius diffidere. 3. Illud quoque sollicita mente tractemus, et Scripturarum nos doceat auctoritas,", "candidate_score": 0.639644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1000", "psc_text": "Bethleemitica forsitan rura suspiras. Nos in Ephrata, tandem pace reddita, vagientem de praesepi audimus infantem: et querimonias ejus ac voculas ad tuas aures cupimus pervenire. 9. Legimus in Exodo, tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hiacynthum, purpuram ex auro, argento, aere vasa diversa, tabernaculum divisum in tria, duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pillos caprarum et ligna imputribilia (Exod. 35. et seqq.). Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et", "candidate_score": 0.639437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_87", "psc_text": "(1. Cor. 11). 9. Non omnes Episcopi, Episcopi sunt. Attendis Petrum: sed et Judam considera. Stephanum suspicis: sed et Nicolaum respice, quem Dominus in Apocalypsi sua damnat sententia: qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT Ecclesiastica dignitas Christianum. Cornelius Centurio adhuc ethnicus, dono Sancti Spiritus mundatur (Act. 10). Presbyteros Daniel puer judicat (Dan. 13): Amos ruborum mora distringens, repente Propheta effectus est. 36 David pastor eligitur in Regem (1. Reg. 16). Minimum discipulum Jesus amat plurimum. Inferius frater accumbe, ut minore adveniente, sursum jubearis ascendere (Luc. 14). Super quem Dominus requiescit, nisi super humilem et quietum, et trementem verba sua (Isai. 66. 2)? Cui plus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur (Sap. 6. 3) . Nec sibi quisquam de corporis tantum mundi castitate supplaudat, cum omne verbum otiosum, quodcumque locuti fuerint homines,", "candidate_score": 0.638095, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_464", "psc_text": "aurum Ophaz pro Petro Apostolorum pincipe inepte nimis acceperit. 1. Nuper cum Rheticii Augustodunensis episcopi, qui quondam a Constantino Imperatore sub Silvestro Episcopo, ob causam Montensium missus est Romam, Commentarios in Canticum Canticorum perlegissem, quod 172 Hebraei vocant SIR ASSIRIM, vehementer miratus sum, virum eloquentem praeter ineptias sensuum caeterorum Tharsis urbem, putasse Tarsum, in qua Paulus apostolus natus sit, et aurum Ophaz Petrum significare, quia Cephas in Evangelio idem Petrus sit appellatus. Habuerat utique et in Ezechiele idipsum verbum, ubi de quatuor animalibus scribitur: « Et species rotarum sicut species Tharsis » (Ezech. 10. 9), et in Daniele de Domino: « Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc", "candidate_score": 0.637578, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_175", "bdc_text": "Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3034", "psc_text": "Adonai Dominus: Non prolongabuntur amplius omnes sermones mei, quoscumque loquar; quia loquar verbum, et faciam (Ibid. v. 28) . Sanctus David de impiis et de scelestis dicit (quorum tu pars non modica, sed princeps es) quod saeculi felicitate fruerentur et dicerent: Quomodo cognovi Deus, et si est scientia in excelso? Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias (Psal. 72. 11. et 12) : pene lapso pede et fluctuanti vestigio causabatur, dicens: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas (Ibid. v. 13) . Praemiserat enim, Quia aemulatus sum super iniqua agentes, pacem peccatorum videns: quia non est respectus morti [al. in morte] eorum, et solida plaga in flagella [al. flagello] eorum. In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Propterea tenuit eos superbia, circumdati sunt iniquitate et impietate sua. Egredietur sicut ex adipe iniquitas eorum: transierunt in affectum cordis. Cogitaverunt, et locuti", "candidate_score": 0.637311, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_21", "bdc_text": "Huc enim conferre iussit decimas , primitias , sacrificia et collationes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1238", "psc_text": "et benedixerit ei, cum abnepoti suo hoc jure debuerit: et decimas praedae atque victoriae acceperit ab eo: sive quod habetur ambiguum, ipse dederit ei substantiae suae decimas, et avitam largitatem ostenderit in nepotem. 445 Utrumque enim intelligi potest, et juxta Hebraicum et juxta Septuaginta interpretes, quod et ipse acceperit decimas spoliorum, et Abrahae dederit decimas substantiae suae: quanquam Apostolus in Epistola sua ad Hebraeos (Cap. 7) apertissime definiat, non Abraham suscepisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed de spoliis hostium, partem accepisse Pontificem. 7. Salem autem non, ut Josephus, et nostri omnes arbitrantur esse (f. est ) Jerusalem, nomen ex Graeco Hebraicoque compositum, quod absurdum esse, peregrinae linguae mixtura demonstrat: sed oppidum juxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem, et ostenditur ibi palatium Melchisedech, ex magnitudine ruinarum, veteris operis ostendens magnificentiam: de quo in posteriore quoque parte Geneseos scriptum est. Venit Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit", "candidate_score": 0.636858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_57_59", "bdc_text": "Item apud Necemiam , in cap. 13 . vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_862", "psc_text": "(Matth. 27. 9). Hoc in Jeremia penitus non invenitur, sed in Zacharia, aliis multo verbis, ac toto ordine discrepante: Vulgata quippe Editio ita se habet: « Et dicam ad eos: si bonum est coram vobis, date mercedem mihi, aut renuite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Dixitque Dominus ad me: Pone illos in conflatorium; et considera si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et misi eos in domo Domini in conflatorium » (Zach. 11. 12. 13). Quantum distet ab Evangelistae testimonio Septuaginta translatio, perspicuum est. Sed et in Hebraeo cum sensus idem sit, verba praepostera sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos,", "candidate_score": 0.63551, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_75_77", "bdc_text": "Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia . Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_295", "psc_text": "sicut in pullo asinae sedeat, curis te saecularibus solvat, ut paleas et lateres Aegypti derelinquens, Moysen sequaris in eremo, et terram repromissionis introeas. Nemo sit qui prohibeat, non mater, non soror, non cognata, non germanus: Dominus te necessariam habet. Quod si voluerint impedire, timeant flagella Pharaonis, qui populum Dei ad colendum cum nolens dimittere, passus est ea quae scripta sunt. Jesus ingressus in Templum, ea quae Templi non erant, projecit. Deus enim zelotes est, et non vult Patris domum fieri speluncam latronum, Alioquin ubi aera numerantur, ubi sunt caveae columbarum, et simplicitas enecatur, ubi in pectore virginali saecularium 108 negotiorum cura aestuat, statim velum Templi scinditur; sponsus consurgit iratus, et dicit: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. 15. 38) . Lege Evangelium, et vide quomodo Maria ad pedes Domini sedens, Marthae studio praeferatur. Et certe Martha sedulo hospitalitatis officio, Domino atque discipulis ejus convivium praeparabat, cui Jesus, « Martha, inquit,", "candidate_score": 0.635098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_76_78", "bdc_text": "Praebent quoque relicta occasionem novis erroribus , iccirco tollenda . Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum . Caeterum Lexilla deut 7 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1001", "psc_text": "aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam (neque enim propositum mihi est nunc de tabernaculo scribere) veniam ad sacerdotalia vestimenta: et antequam mysticam scruter intelligentiam, more judaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam: ut postquam vestitum videris sacerdotem, et oculis tuis omnis ejus patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter exquiramus. 10. Discamus primum communes sacerdotum vestes atque pontificum. Lineis feminalibus, quae usque ad genua et poplites veniunt, verenda celantur, et superior pars sub umbilico vehementer astringitur: ut si quando expediti mactant victimas, tauros et arietes trahunt, portantque onera, et in officio ministrandi 361 sunt, etiam si lapsi fuerint, et femora revelaverint, non pateat quod opertum", "candidate_score": 0.634611, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_162_164", "bdc_text": "Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", "candidate_score": 0.633854, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_177", "bdc_text": "Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3029", "psc_text": "Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Diaconos paucitas honorabiles, Presbyteros turba contemptibiles facit. Caeterum etiam in Ecclesia Romae, Presbyteri sedent, et stant Diaconi: licet paulatim increbrescentibus vitiis, inter Presbyteros, absente Episcopo, sedere Diaconum viderim: et in domesticis conviviis, benedictiones Presbyteris dare. Discant qui hoc faciunt, non se recte facere, et audiant Apostolos: Non est dignum, ut relinquentes verbum Dei, ministremus mensis (Actor. 6. 2) . Sciant quare Diaconi constituti sint. Legant Acta Apostolorum, recordentur conditionis suae. Presbyter et Episcopus, aliud aetatis, aliud dignitatis est nomen. Unde et ad Titum, et ad Timotheum de ordinatione Episcopi et Diaconi dicitur (Tit. 1; 1. Tim. 3): de Presbyteris omnino reticetur: quia in Episcopo et Presbyter continetur. Qui provehitur, de minori ad majus provehitur. Aut igitur ex Presbytero ordinetur Diaconus, ut Presbyter minor Diacono comprobetur, in quem crescit ex parvo, aut si ex Diacono ordinatur Presbyter, noverit se lucris minorem, Sacerdotio esse majorem. Et", "candidate_score": 0.632426, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_35_37", "bdc_text": "Hist. et lege firmavit . Iulianus contra haec omnia evertit , cum visum exprobrans christianis , cur velint , sed abere pecunias , cum iuxta Christi regulam nullas habere liceat ? Sed sequentes pii imperatorum constantienses Germanam legem reparararunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", "candidate_score": 0.6323, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_194", "bdc_text": "Afficiis merentur , quod devorant , revera sponsi Penelopes nuncupandi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1336", "psc_text": "Ex quibus omnibus nos omnes docemur, qui sapientiam dimisimus saecularem, et Aegyptias ollas contempsimus, non debere murmurare contra coelestem Scripturarum panem, nec virulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum quaerere; alioquin si rursus eas voluerimus appetere, vorabimus usque ad nauscam; et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum, et omni spurcitia. XIV. MANSIO. Et profecti de sepulcris concupiscentiae, castra metati sunt in Aseroth (Num. 33. 17) . Quarta decima Mansio est in solitudine Pharan, quae in atria vertitur. In hac Aaron et Maria, propter Aethyopissam contra Moysen murmurant, et in typum zeli, adversus Ecclesiam de gentibus congregatam, populus Judaeorum leprae sorde perfunditur: nec redit ad tabernaculum, et pristinam recipit sanitatem, donec statutum plenitudinis gentium tempus impleat [al. impleatur ]. Et hoc prudens lector attende, quod post consummatam in duodecimo numero", "candidate_score": 0.632048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_178", "bdc_text": "Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", "candidate_score": 0.631126, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_157", "bdc_text": "ut inde alerentur ministri totumque conservaretur ministerium , denique ut inde sustentia tarentur pauperes et hospitalia florerent , non ut idolorum ministri inde et idololatria promoveretur in ecclesia .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2758", "psc_text": "Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem, et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque quae necessaria sunt, probantur indigni. Haec ad virginem divitem, et virginem nobilem sum locutus. 15. Nunc tantum ad virginem loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem", "candidate_score": 0.630693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_159", "psc_text": "Mandatum Domini lucidum, illuminans oculos » (Ps. 18. 19). Quod autem ait: In manu habebat carbonem, manuum intelligamus operationem, ut ibi, In manu linguae mors, et vita (Prov. 18. 21) ; et in Psalmo: Cadent in manu gladii (Ps. 62. 11) ; Aut certe vere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, Propheta non timeat: juxta quod et ipsum Deum, et Angelos in humanas vidimus se mutasse formas, ut metus videntibus demeretur. 19. Septuaginta: Et dixit, ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit. Aquila: Ecce tetigit hic labia tua, et recedet iniquitas tua, et peccatum tuum propitiabitur. Caeteri Interpretes in Aquilae verba consentiunt. Primum necesse est, ut labia nostra tangantur: Deinde cum tacta fuerint, fugetur iniquitas; et cum iniquitas fuerit effugata, propitietur Dominus: quia apud ipsum est propitiatio: et secundum Apostolum: Ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Purgatis autem peccatis", "candidate_score": 0.629921, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_90", "bdc_text": "scriptura enim sancta bona est , licet ea multi abutantur et fiantur sacrilegi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_125", "psc_text": "Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele (cap. 8) quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. 17) . Et multa alia quae si de omnibus Scripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc", "candidate_score": 0.62858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_77", "bdc_text": "Quondam enim ex Pantheon facta est Maria rotunda et mox templum omnium sanctorum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1000", "psc_text": "Bethleemitica forsitan rura suspiras. Nos in Ephrata, tandem pace reddita, vagientem de praesepi audimus infantem: et querimonias ejus ac voculas ad tuas aures cupimus pervenire. 9. Legimus in Exodo, tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hiacynthum, purpuram ex auro, argento, aere vasa diversa, tabernaculum divisum in tria, duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pillos caprarum et ligna imputribilia (Exod. 35. et seqq.). Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et", "candidate_score": 0.62767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_36", "bdc_text": "Iulianus contra haec omnia evertit , cum visum exprobrans christianis , cur velint , sed abere pecunias , cum iuxta Christi regulam nullas habere liceat ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2096", "psc_text": "Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa, illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo ille invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius: devitare non posset, quam ut ea ipsa celebraret, quae damnare tanquam sacrilega putabatur; atque ita ostenderet, nec Judaeos tunc ab eis tanquam a nefariis prohibendos, nec gentiles ad ea tanquam ad necessaria compellendos. » 10. « Nam si revera sic ea reprobaret, quemadmodum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset occultare sententiam, non ei diceret, Jacobus, et scient omnes: sed diceret, et putabant omnes, quoniam quae de te audierunt, falsa sunt (Act. 21. 24) , praesertim quia in ipsis Jerosolymis Apostoli jam decreverant, ne quisquam gentes cogeret judaizare: non autem decreverant ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet: quamvis etiam ipsos jam doctrina Christiana non cogeret. Proinde si post hoc Apostolorum decretum, Petrus habuit illam", "candidate_score": 0.621991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_86", "psc_text": "tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium (Matth. 22. 12. 13) . Vae illi qui acceptum talentum in sudario ligans, caeteris lucra facientibus, id tantum quod acceperat, reservavit. Illico indignantis Domini clamore ferietur: Serve nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens cum usuris exegissem eam (Matth. 35. 16. 17) ? Id est, deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Quamobrem sicuti qui bene ministrat, bonum gradum sibi acquirit: ita qui indigne ad calicem Domini accedit, reus erit Dominici Corporis et Sanguinis (1. Cor. 11). 9. Non omnes Episcopi, Episcopi sunt. Attendis Petrum: sed et Judam considera. Stephanum suspicis: sed et Nicolaum respice, quem Dominus in Apocalypsi sua damnat sententia: qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT", "candidate_score": 0.617356, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_197", "bdc_text": "Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2357", "psc_text": "Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo (Ps. 118. 103) . CAPUT PRIMUM.--Cur Joannes discipulos suos mittit ad Dominum, ut interrogent eum: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. 11. 3, et Luc. 7. 20) ? Cum prius ipse de eodem dixerit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Joan. 1. 29) . De hac Quaestione in Commentariis Matthaei plenius diximus. Unde apparet quae haec interrogas, ipsa te volumina non habere. Tamen stringendum est breviter, ne omnino tacuisse videamur. Joannes mittebat discipulos suos in vinculis constitutus, ut sibi quaerens, illis disceret; et capite truncandus, illum doceret esse sectandum, quem interrogatione 852 sua magistrum omnium fatebatur. Neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus ante monstraverat, et de quo dixerat: Qui habet sponsam, sponsus est (Ibid. 3. 29) ; Et, Cujus non sum dignus calceamenta portare (Matth. 3. 11) ; Et, Illum oportet crescere, me autem minui", "candidate_score": 0.607986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_211_213", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus . S. D . deditissimus Heinrychus Bullingerus ecclesiae senior , Tiguri stuer.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_391", "psc_text": "pectorale, et superhumerale, et tunicas κοσυμβωτάς, et cidarim, et cinctorium » (Exod. 28. 4). Ubi autem nos posuimus superhumelare, in Graeco ἐπωμιδα Septuaginta interpretes transtulerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi veniat vestimentum. Deinde jungitur: « Et hi accipient aurum, et hiacynthum, et coccum, et purpuram, et byssum, et facient superhumerale de bysso retorta, opus textile varium. » Quid plura? totus Exodi liber hac vestium plenus est specie. Nam et in fine ejusdem voluminis scribitur: « Et fecit omnis sapiens in operibus stolas sanctorum, quae sunt Aaron sacerdotis, sicut Dominus praecepit Moysi. Et fecerunt superhumerale de auro, et hiacyntho, et purpura, et cocco, et bysso retorta. » Exod. 39. 1 et 2). Sed quia in Exodo hoc genus vestimenti praecipitur tantum ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron vestitur, in Levitico quomodo sacerdotalibus vestimentis indutus fuerit, explicatur. « Et applicuit Moyses Aaron, et filios ejus, et lavit eos", "candidate_score": 0.606248, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1658", "psc_text": "Ut erroris tenebras, frigusque ignorantiae relinquentes, ad ortum solis justitiae, juncti magorum studiis convertantur, et inhabitantes calidissimam plagam coeli, quae in Scripturarum fervore sentitur, 603 pastores ecclesiasticos, spreta Origenis amentia, sciscitentur, et dicant: Ubi est qui natus est rex Judaeorum (Matth. 2. 2) ? Cum illum invenerint jacentem in praesepi, humili videlicet eloquio Scripturarum, offerant [al. offerunt ] ei aurum, et thus, et myrrham: id est, fidem probatam, et omni veritatis splendore fulgentem, conversationisque beneolentis fragrantiam, et continentiam, luxum voluptatis, et fluitantia carnis incentiva siccantem. Qui enim post crebras commonitiones, ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore detinentur, nequitia, et imperitia, et in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis", "candidate_score": 0.600686, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf020", "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", "max_score": 0.706922, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_591", "psc_text": "est, vel caeteris doctoribus (quod fecerunt et apostoli, per singulas provincias presbyteros, et episcopos ordinantes), vel cunctis credentibus, qui possunt pecuniam duplicare, 208 et cum usuris reddere, ut quidquid sermone didicerant, opere explerent. Tollitur autem talentum, et datur ei qui decem talenta fecerat, ut intelligamus, licet in utriusque labore aequale sit gaudium domini, hoc est, et ejus qui quinque in decem duplicaverat, et ejus qui duo in quatuor: tamen majus deberi praemium ei, qui plus in domini pecunia laborarit. Unde dicit et Apostolus: Presbyteros honora, qui vere presbyteri sunt, maxime qui laborant in verbo Dei (I Tim. V, 17) . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant.", "candidate_score": 0.706922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_315", "psc_text": "tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum 111 in eleemosynis ac munerum oblatione sentitur (Exod. XX et XXI, et Lev. XX). Honora, inquit Apostolus, viduas, quae vere viduae sunt (I Tim. V, 3) ; hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Dei (Ibid., 17) . Et per hoc mandatum jubemur, ut bovi trituranti os non claudamus (Deut. XXV). Et dignus sit operarius mercede sua (Luc. X). Praeceperat Dominus, vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent, etiam in vitae necessariis ministrandis, parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes Scribae et Pharisaei subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit (qui verus est Pater), oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata cernebant, ne sacrilegii crimen incurrerent, declinantes, egestate", "candidate_score": 0.703277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29_31", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_161", "psc_text": "signorum. Et quia semper dona spiritualia (si merces media sit) viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis accepistis, gratis date. Ego magister et Dominus absque pretio hoc vobis tribui, et vos sine pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. (Vers. 9, 10.) Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris. Non peram in via, neque duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam. Dignus est enim operarius cibo suo. Consequenter haec dat praecepta evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat: Gratis accepistis, gratis date. Si enim sic praedicant, ut pretium non accipiant, superflua est auri argentique et nummorum possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, videbantur non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Neque aes in sacculis. Qui divitias detruncarat [ Al. detruncat], propemodum et necessaria vitae amputat, ut apostoli doctores verae religionis, qui instituebant [ Al. instruebant] omnia providentia Dei gubernari, seipsos ostenderent nihil cogitare de crastino. Non peram in via. Ex", "candidate_score": 0.697284, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_136_138", "bdc_text": "Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur . Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae . Nam et 1 . cap. scribitur , si quid auri fuerit residuum , facilecum hoc quoque Videbitur .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.693039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117_119", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis . Ac stipendium accipere ex ministerio tam non est mendicitas , ut vulgo exprobratur ministris ( duͦ Frißist den bättel ) , quam non est mendicitas , si operarius suam mercedem sui operis accipiat .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_163", "psc_text": "intelligamus: ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Neque calciamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mollitiei capitis et pedum. Cum haec enim habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. Neque virgam: Qui Domini habemus auxilium, baculi praesidium cur quaeramus? 59 Et quia quodammodo nudos et expeditos ad praedicandum apostolos miserat, et dura videbatur esse conditio magistrorum, severitatem praecepti sequenti sententia temperavit, dicens: Dignus est operarius cibo suo. Tantum, inquit, accipite, quantum in victu et vestitu vobis necessarium est. Unde et Apostolus replicat: Habentes victum et vestitum, his contenti simus (I Tim. VI, 8) . Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et", "candidate_score": 0.685637, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_186_188", "bdc_text": "Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt . ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_591", "psc_text": "est, vel caeteris doctoribus (quod fecerunt et apostoli, per singulas provincias presbyteros, et episcopos ordinantes), vel cunctis credentibus, qui possunt pecuniam duplicare, 208 et cum usuris reddere, ut quidquid sermone didicerant, opere explerent. Tollitur autem talentum, et datur ei qui decem talenta fecerat, ut intelligamus, licet in utriusque labore aequale sit gaudium domini, hoc est, et ejus qui quinque in decem duplicaverat, et ejus qui duo in quatuor: tamen majus deberi praemium ei, qui plus in domini pecunia laborarit. Unde dicit et Apostolus: Presbyteros honora, qui vere presbyteri sunt, maxime qui laborant in verbo Dei (I Tim. V, 17) . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant.", "candidate_score": 0.683952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30_32", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio . Et cum hostes christianismi , quod modo etiamsi diximus , facultates ecclesiae omnes occupassent , et ecclesia Christi nihil haberent , contulerunt fideles liberaliter in actis apostolorum , ut haberet ecclesia quoque facultates , ad omnes res necessarias . Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_0", "psc_text": "prologus. 1-2 Plures fuisse, qui Evangelia scripserunt, et Lucas evangelista testatur, dicens: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem rerum, quae in nobis completae sunt, sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque 3-4 apostolorum, et Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: haec dicit Dominus; et Dominus non misit eos (Ezech. XIII, 3) . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt", "candidate_score": 0.68112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_153", "psc_text": "hodie Judaeorum infidelitatem demonstrantes. (Vers. 35.) Et circuibat Jesus omnes civitates et castella docens in synagogis eorum, et praedicans Evangelium regni, et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. Cernis quod aequaliter et villis, et urbibus, et castellis, id est, et magnis et parvis Evangelium praedicaverit, ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium. Circuibat civitates, hoc habens operis quod mandaverat Pater: et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat autem in synagogis et villis Evangelium regni: et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo non suaserat, opera persuaderent. De Domino proprie dicitur: Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile est. (Vers. 36.) Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis suis. Vexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. (Vers. 37, 38.)", "candidate_score": 0.679547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_138_140", "bdc_text": "Nam et 1 . cap. scribitur , si quid auri fuerit residuum , facilecum hoc quoque Videbitur . Interim hoc quoque adiicitur , sed secundum voluntatem dei vestri . Porro Abusus bonorum ecclesię quam latissime patet .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.678664, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16_18", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet . Brevis admodum in his quaestionibus discutiendis perstringendisque fui , subiungam itaque nonnulla huius causae , ex quibus singula rectius intelligantur . Et quidem multae variaeque sunt huius quęstionis aut negotii difficultates .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.678155, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_314", "psc_text": "Dei scita custodiant? (Vers. 4 seqq.) Nam Deus dixit: Honora patrem et matrem, et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur. Vos autem dicitis: Quicumque dixerit patri vel matri: munus quodcumque est ex me, tibi proderit, et non honorificabit patrem suum, aut matrem suam, et irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram. Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me (Exod. XX, Levit. XX) . Sine causa autem colunt me, docentes doctrinas et mandata hominum. Et convocatis ad se turbis, dixit eis: Audite et intelligite. Honor in Scripturis non tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum 111 in eleemosynis ac munerum oblatione sentitur (Exod. XX et XXI, et Lev. XX). Honora, inquit Apostolus, viduas, quae vere viduae sunt (I Tim. V, 3) ; hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi, maxime qui laborant in", "candidate_score": 0.676915, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_2", "psc_text": "cubiculum suum (Cant. I et II), et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam (Cant. V), similis damulae hinnuloque cervorum (Cant. II, 9), quatuor flumina paradisi instar eructans (Gen. II), quatuor et angulos et annulos habet [ Al. habens], per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur (Exod. XXV, 10 seqq.). Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, et Alexandrinae ecclesiae primus episcopus, qui Dominum quidem Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis (cujus laus in Evangelio), qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit (II Cor. VIII), quaedam altius repetens, et ut", "candidate_score": 0.674792, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_184_186", "bdc_text": "Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati . Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant . Etenim Alsatię et monasteria , legitimas opes ecclesiae , decimas et alia legata ecclesias ipsi ecclesias , simirificis artibus in sua rationaria fuerunt et avarissime occuparunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_154", "psc_text": "Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile est. (Vers. 36.) Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis suis. Vexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. (Vers. 37, 38.) Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt operarii, de quibus loquitur Psalmista, dicens: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 7, 8) . Et ut apertius loquar, messis multa, omnis turba credentium est. Operarii autem pauci, et apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. (Cap. X.--Vers. 1.) Et convocatis", "candidate_score": 0.67294, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_116_118", "bdc_text": "ad Corinthios 9 . cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore . Et passim per suas epistolas pręcepta dat de ministris bene recteque curandis .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_591", "psc_text": "est, vel caeteris doctoribus (quod fecerunt et apostoli, per singulas provincias presbyteros, et episcopos ordinantes), vel cunctis credentibus, qui possunt pecuniam duplicare, 208 et cum usuris reddere, ut quidquid sermone didicerant, opere explerent. Tollitur autem talentum, et datur ei qui decem talenta fecerat, ut intelligamus, licet in utriusque labore aequale sit gaudium domini, hoc est, et ejus qui quinque in decem duplicaverat, et ejus qui duo in quatuor: tamen majus deberi praemium ei, qui plus in domini pecunia laborarit. Unde dicit et Apostolus: Presbyteros honora, qui vere presbyteri sunt, maxime qui laborant in verbo Dei (I Tim. V, 17) . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant.", "candidate_score": 0.672935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_8_10", "bdc_text": "An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ? Sic et dominus ordinavit , ut qui evangelium annuntiantur ex evangelii evivant . Proinde qui ex facultatibus ecclesiae vivere cupiunt , curent imprimis , ut legitime evangelium ecclesiae annuntient , ad quod sunt vocati .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_109", "psc_text": "Dei servis necessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur. Huic sententiae potest illud videri contrarium: Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) . Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere, ut statim in consequentibus approbatur, refutari eos qui jactant sine operibus habere scientiam Domini, et audiunt a Salvatore: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos (Luc. XIII) . Et Apostolus in hunc sensum loquitur: Confitentur se nosse Deum: factis autem negant (Tit. I, 16) . (Vers. 22.) Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Prophetare, et virtutes facere, et daemonia ejicere, interdum non ejus meriti est qui operatur, sed vel invocatio [ Al. invocatione] nominis Christi hoc agit, vel ob condemnationem eorum qui invocant, et utilitatem eorum qui vident et audiunt,", "candidate_score": 0.672602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_190_192", "bdc_text": "studionis ullam custodiunt . Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_315", "psc_text": "tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum 111 in eleemosynis ac munerum oblatione sentitur (Exod. XX et XXI, et Lev. XX). Honora, inquit Apostolus, viduas, quae vere viduae sunt (I Tim. V, 3) ; hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Dei (Ibid., 17) . Et per hoc mandatum jubemur, ut bovi trituranti os non claudamus (Deut. XXV). Et dignus sit operarius mercede sua (Luc. X). Praeceperat Dominus, vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent, etiam in vitae necessariis ministrandis, parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes Scribae et Pharisaei subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit (qui verus est Pater), oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata cernebant, ne sacrilegii crimen incurrerent, declinantes, egestate", "candidate_score": 0.670717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.670161, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_117", "bdc_text": "cap. Ad te dicitur presbyterum , qui bene pręsit , duplici dignum esse honore .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_591", "psc_text": "est, vel caeteris doctoribus (quod fecerunt et apostoli, per singulas provincias presbyteros, et episcopos ordinantes), vel cunctis credentibus, qui possunt pecuniam duplicare, 208 et cum usuris reddere, ut quidquid sermone didicerant, opere explerent. Tollitur autem talentum, et datur ei qui decem talenta fecerat, ut intelligamus, licet in utriusque labore aequale sit gaudium domini, hoc est, et ejus qui quinque in decem duplicaverat, et ejus qui duo in quatuor: tamen majus deberi praemium ei, qui plus in domini pecunia laborarit. Unde dicit et Apostolus: Presbyteros honora, qui vere presbyteri sunt, maxime qui laborant in verbo Dei (I Tim. V, 17) . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant.", "candidate_score": 0.669009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_315", "psc_text": "tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum 111 in eleemosynis ac munerum oblatione sentitur (Exod. XX et XXI, et Lev. XX). Honora, inquit Apostolus, viduas, quae vere viduae sunt (I Tim. V, 3) ; hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Dei (Ibid., 17) . Et per hoc mandatum jubemur, ut bovi trituranti os non claudamus (Deut. XXV). Et dignus sit operarius mercede sua (Luc. X). Praeceperat Dominus, vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent, etiam in vitae necessariis ministrandis, parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes Scribae et Pharisaei subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit (qui verus est Pater), oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata cernebant, ne sacrilegii crimen incurrerent, declinantes, egestate", "candidate_score": 0.667897, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_142_144", "bdc_text": "Dum interim squalent templa , aedificia sacra , aesiciunt ac mendicant ministri , algent et egent pauperes , sehelae cum studiis et studiosis negliguntur , et hospit alia imprimis difficiunt ac impune vero nunquam quisquam bonis ecclesiae legitur abusus . Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_464", "psc_text": "vendunt gratiam Spiritus sancti, et omnia faciunt, ut subjectos populos devorent, de quibus dicit [ Al. dicitur]: Qui devorant populum meum sicut escam panis (Ps. XIII, 4) . Juxta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctus habitat in vobis (I Cor. VI, 15, et II Cor. III, 16) . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. (Vers. 14.) Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo, et sanavit eos.", "candidate_score": 0.666087, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_315", "psc_text": "tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum 111 in eleemosynis ac munerum oblatione sentitur (Exod. XX et XXI, et Lev. XX). Honora, inquit Apostolus, viduas, quae vere viduae sunt (I Tim. V, 3) ; hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Dei (Ibid., 17) . Et per hoc mandatum jubemur, ut bovi trituranti os non claudamus (Deut. XXV). Et dignus sit operarius mercede sua (Luc. X). Praeceperat Dominus, vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent, etiam in vitae necessariis ministrandis, parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes Scribae et Pharisaei subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit (qui verus est Pater), oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata cernebant, ne sacrilegii crimen incurrerent, declinantes, egestate", "candidate_score": 0.665789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_199_201", "bdc_text": "neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem . Certe , omnes reges et principes , qui ab ab ab absum ad bonum usum ecclesię opes recraxerunt , et sancte ordinarunt laudantur , nemo ego , nisi pessimis quisque , sacrileges esse dixit .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_631", "psc_text": "Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem (Matt. XXII, 12) ? (Vers. 51.) Et ecce unus ex his, qui erant cum Jesu, 222 extendens manum exemit gladium suum, et percutiens servum principis sacerdotum, amputavit auriculam ejus. In alio evangelista [ Al. Evangelio] scriptum est, quod Petrus hoc fecerit, eodem mentis ardore quo caetera. Servus quoque principis sacerdotum Malchus appellatur [ Al. appellabatur]: auricula quae amputatur, dextera est. Transitorie dicendum, quod Malchus, id est, rex quondam populus Judaeorum, servus factus sit impietatis et devorationis sacerdotum. Dexteramque perdiderit auriculam, ut totam litterae vilitatem audiat in sinistra: sed Dominus in his, qui ex Judaeis credere voluerunt, reddidit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. (Vers. 52.) Tunc ait illi Jesus: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Et si non frustra portat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur:", "candidate_score": 0.663687, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.663512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_30", "bdc_text": "Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_351", "psc_text": "quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos mundum vel immundum facit: sic et hic alligat, vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt, vel noxii; sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, quive solvendus. (Vers. 20.) Tunc praecepit discipulis suis ut nemini dicerent, quia ipse esset Jesus Christus. Supra mittens discipulos ad praedicandum, jusserat eis ut annuntiarent adventum suum: hic praecepit, ne se dicant esse Jesum Christum. Mihi videtur aliud esse Christum praedicare, aliud Jesum Christum. Christus commune dignitatis est nomen: Jesus proprium vocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem et resurrectionem se noluerit praedicari; ut completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes (Matth. ult. 19) , etc. Quod ne quis putet nostrae tantum esse intelligentiae, et non sensus Evangelici, quae sequuntur, causas prohibitae tunc praedicationis exponunt. (Vers. 21.) Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia", "candidate_score": 0.659403, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187_189", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_592", "psc_text": "Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. (Vers. 29.) Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter", "candidate_score": 0.657234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_46_48", "bdc_text": "Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus . Extat in arceremis idem affirmanti aliquaest. 2 . apostolicos ibidem , lubemus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_212", "psc_text": "Evangelio ira damnetur? Qua ratione Evangelii gratia facilior, cum in Lege adulterium, in Evangelio concupiscentia puniatur? In Lege multa praecepta sunt, quae Apostolus non posse compleri plenissime docet (Act. XV). In Lege opera requiruntur, quae qui fecerit, vivet 75 in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae etiamsi effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Evangelium ea praecipit quae possumus: ne scilicet concupiscamus: hoc in arbitrio nostro est. Lex cum voluntatem non puniat, punit effectum, ne adulterium facias. Finge in persecutione aliquam virginem prostitutam. Haec apud Evangelium, quia voluntate non peccat, virgo suscipitur: in Lege quasi corrupta repudiatur. (Cap. XII.--Vers. 1.) In illo tempore abiit Jesus sabbato per sata: discipuli autem ejus esurientes coeperunt evellere spicas, et manducare. In alio quoque evangelista legimus, quod propter nimiam importunitatem, nec vescendi quidem habebant locum, et ideo quasi homines esuriebant (Marc. II, et Luc. VI). Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur,", "candidate_score": 0.657139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_73_75", "bdc_text": "Et cum Paulus veluit idolochytis , vesci , eadem ratione usum inhibita voluit materiae . Multi praeterea sacrilegio se polluunt . Unde ne hoc fiat , werdenda sunt omnia .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_319", "psc_text": "per se omnis munda sit: sed idolorum ac daemonum invocatio ea faciat immunda. (Vers. 12.) Tunc accedentes discipuli ejus, dixerunt ei: Scis quia Pharisaei, audito verbo hoc, scandalizati sunt? Ex uno sermone omnis superstitio observationum Judaicarum fuerat elisa; qui in cibis sumendis abominandisque, religionem suam sitam arbitrabantur [ Al. arbitrantur]. Et quia crebro teritur in Ecclesiasticis Scripturis, scandalum, breviter dicamus quid 113 significet. Σκῶλον et scandalum, nos offendiculum, vel ruinam et impactionem pedis possumus dicere. Quando ergo legimus: Quicumque de minimis istis scandalizaverit quempiam, hoc intelligimus, qui dicto factove occasionem ruinae cuiquam dederit. (Vers. 13.) At ille respondens, ait: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur. Etiam quae plana videntur in Scripturis, plena sunt quaestionibus. Omnis, inquit, plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur. Ergo eradicabitur et illa plantatio, de qua Apostolus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit (I Cor. III, 6) . Sed solvitur quaestio ex eo", "candidate_score": 0.656609, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ;", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_592", "psc_text": "Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. (Vers. 29.) Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter", "candidate_score": 0.655391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137_139", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae . Nam et 1 . cap. scribitur , si quid auri fuerit residuum , facilecum hoc quoque Videbitur . Interim hoc quoque adiicitur , sed secundum voluntatem dei vestri .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", "candidate_score": 0.647671, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_113", "bdc_text": "Ubi et scholas et ea , quę ad scholas pertinent , intelligimus , bibliothecas inquam , doctorum et discipulorum stipendia , et quę huius evangelis sunt alia .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_284", "psc_text": "proprie sermo est; et illis dicitur: Intellexistis haec omnia; Quos non vult audire tantum ut populum, sed intelligere ut magistros futuros. (Vers. 52.) Ideo omnis Scriba doctus in regno coelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Instructi erant apostoli, Scribae et notarii Salvatoris, qui verba illius et praecepta signabant in tabulis cordis carnalibus, regnorum coelestium sacramentis, et pollebant opibus patrisfamiliae, ejicientes de thesauro doctrinarum suarum nova et vetera: ut quidquid in Evangelio praedicabant, legis et prophetarum vocibus comprobarent. Unde et sponsa dicit in Cantico canticorum: Nova et vetera, fratruelis meus, servavi tibi (Cant. VII, 13) . (Vers. 53, 54.) Et factum est cum consummasset Jesus parabolas istas, transiit inde. Et veniens in patriam [Al. terram] suam, docebat eos in synagoga eorum, ita ut mirarentur et dicerent. Post parabolas, quas locutus est ad populum, et quas soli apostoli intelligunt, transit in patriam suam, ut ibi", "candidate_score": 0.646829, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_93", "bdc_text": "Caeterum ea , quę idelorum fuerunt , ad bonos usus per conventisse et usurpasse ecclesiam manifestum est .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_464", "psc_text": "vendunt gratiam Spiritus sancti, et omnia faciunt, ut subjectos populos devorent, de quibus dicit [ Al. dicitur]: Qui devorant populum meum sicut escam panis (Ps. XIII, 4) . Juxta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctus habitat in vobis (I Cor. VI, 15, et II Cor. III, 16) . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. (Vers. 14.) Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo, et sanavit eos.", "candidate_score": 0.645514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_57_59", "bdc_text": "Item apud Necemiam , in cap. 13 . vero hae putamus , rite posse in Christi ecclesia reiici et contemni 69 . exempla .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_648", "psc_text": "agri emptione monimentum. Caeterum nos, qui peregrini eramus a Lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem: et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia figulus noster est Christus. (Vers. 9, 10.) Tunc impletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam, dicentem: Et acceperunt triginta argenteos, pretium appretiati, quem appretiaverunt a filiis Israel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus. Hoc testimonium 228 in Jeremia non invenitur. In Zacharia vero, qui pene ultimus est duodecim prophetarum, quaedam similitudo fertur (Zach. XI): et quamquam sensus non multum discrepet, tamen et ordo et verba diversa sunt. Legi nuper in quodam Hebraico volumine, quod Nazaraenae sectae mihi Hebraeus obtulit, Jeremiae apocryphum, in quo haec ad verbum scripta reperi. Sed tamen mihi videtur magis de Zacharia sumptum testimonium: Evangelistarum et Apostolorum more vulgato, qui verborum ordine praetermisso, sensus tantum de veteri Testamento proferunt in exemplum. (Vers. 11.)", "candidate_score": 0.644677, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_41_43", "bdc_text": "Certe opes illae sunt ecclesiae . Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia . Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_154", "psc_text": "Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile est. (Vers. 36.) Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis suis. Vexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. (Vers. 37, 38.) Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt operarii, de quibus loquitur Psalmista, dicens: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 7, 8) . Et ut apertius loquar, messis multa, omnis turba credentium est. Operarii autem pauci, et apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. (Cap. X.--Vers. 1.) Et convocatis", "candidate_score": 0.64201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_146", "bdc_text": "Computruit Iulianus ille sacrilegus , cuius mentio fit , tripartus historium cap. 10 .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_294", "psc_text": "quamvis noxii hominis, in alterius delicias praestiterit, ut libido et homicidium pariter miscerentur. Quanto sceleratior Herodes et Herodias ac puella, quae saltavit, in pretium sanguinis caput postulat prophetae, ut habeat in potestate linguam, quae illicitas nuptias arguebat. Hoc juxta litteram factum sit; nos autem usque hodie cernimus in capite Joannis prophetae, Judaeos Christum, qui caput 103 est prophetarum, perdidisse. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud. Refert Josephus in quodam Arabiae oppido Joannem capite truncatum. Et quod sequitur: Accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus, et ipsius Joannis, et Salvatoris discipulos possumus intelligere. (Vers. 13.) Et venientes nuntiaverunt Jesu. Quod cum audisset Jesus, secessit inde in naviculam in locum desertum seorsum. Necem Baptistae nuntiant Salvatori, qua audita, secessit in locum desertum. Non, ut quidam arbitrantur, timore mortis, sed parcens inimicis suis, ne homicidio homicidium jungerent. Vel in diem Paschae suum interitum differens, in quo propter sacramentum immolandus est agnus,", "candidate_score": 0.640494, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_317", "psc_text": "sensum. Manus quod ex me est, tibi proderit: Compellitis, inquit, filios, ut dicant parentibus suis: quodcumque donum oblaturus eram Deo, in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater, et mater, ut illi timentes accipere quod Deo 112 mancipatum videant, inopem magis velint vitam ducere, quam comedere de consecratis. (Vers. 11.) Non quod intrat in os communicat hominem: sed quod procedit ex ore, hoc communicat hominem. Vebum communicat, proprie Scripturarum est, et publico sermone non teritur. Populus Judaeorum partem Dei esse se jactitans communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia, suillam carnem, ostreas, lepores, et istiusmodi animantia quae ungulam non findunt; nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Unde et in Actibus Apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris (Act. X, 15) . Commune ergo, quod caeteris hominibus patet, et quasi non est de parte Dei, pro immundo appellatur. Non quod intrat in os communicat hominem:", "candidate_score": 0.637063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_35_37", "bdc_text": "Hist. et lege firmavit . Iulianus contra haec omnia evertit , cum visum exprobrans christianis , cur velint , sed abere pecunias , cum iuxta Christi regulam nullas habere liceat ? Sed sequentes pii imperatorum constantienses Germanam legem reparararunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_212", "psc_text": "Evangelio ira damnetur? Qua ratione Evangelii gratia facilior, cum in Lege adulterium, in Evangelio concupiscentia puniatur? In Lege multa praecepta sunt, quae Apostolus non posse compleri plenissime docet (Act. XV). In Lege opera requiruntur, quae qui fecerit, vivet 75 in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae etiamsi effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Evangelium ea praecipit quae possumus: ne scilicet concupiscamus: hoc in arbitrio nostro est. Lex cum voluntatem non puniat, punit effectum, ne adulterium facias. Finge in persecutione aliquam virginem prostitutam. Haec apud Evangelium, quia voluntate non peccat, virgo suscipitur: in Lege quasi corrupta repudiatur. (Cap. XII.--Vers. 1.) In illo tempore abiit Jesus sabbato per sata: discipuli autem ejus esurientes coeperunt evellere spicas, et manducare. In alio quoque evangelista legimus, quod propter nimiam importunitatem, nec vescendi quidem habebant locum, et ideo quasi homines esuriebant (Marc. II, et Luc. VI). Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur,", "candidate_score": 0.62992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_180_182", "bdc_text": "Paupertatem movent omnes , et interim Croeso sunt opulentes gratres . Sic sane deo illudunt et hominibus . Monasteria ipsorum sunt horti et terrectris , ut dulgo dicitur , paradysus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_279", "psc_text": "hypocritas fidei gehennae ignibus concremandos; sanctos vero qui appellantur triticum, horreis, id est, mansionibus coelestibus suscipi. (Vers. 43.) Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum [Al. sui]. Qui habet aures audiendi, audiat. In praesenti saeculo fulget lux sanctorum coram hominibus; post consummationem autem mundi ipsi justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui. (Vers. 44.) Simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro, quem qui invenit homo abscondit: et prae gaudio illius vadit, et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Crebris parabolarum obscuritatibus retardati, commaticam interpretationem excedimus, ut prope de alio interpretationis genere ad aliud transisse videamur. Thesaurus iste in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, aut Deus Verbum est, qui in carne Christi videtur absconditus (Coloss. II), aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris: quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius mundi emolumenta contemnere, ut illum possit habere quem", "candidate_score": 0.629237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_43", "bdc_text": "Multo minus sunt opes illę privatorum hominum aut etiam ministrorum ecclesiae sunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_154", "psc_text": "Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile est. (Vers. 36.) Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis suis. Vexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. (Vers. 37, 38.) Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt operarii, de quibus loquitur Psalmista, dicens: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 7, 8) . Et ut apertius loquar, messis multa, omnis turba credentium est. Operarii autem pauci, et apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. (Cap. X.--Vers. 1.) Et convocatis", "candidate_score": 0.625324, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_88", "bdc_text": "Alioqui non vetat ablata forma idoli in bonos usus converti potest .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_234", "psc_text": "Neque enim fieri potest, ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur malum. Quod autem sequitur: (Vers. 34.) Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Ostendit illos arborem malam, et tales afferre fructus blasphemiae redundantes [ Al. redundantis], qualia habeant semina diaboli. (Vers. 35.) Bonus homo de bono thesauro profert bona. Et malus homo de malo thesauro profert mala. Vel ipsos Judaeos Dominum blasphemantes ostendit de quali thesauro blasphemias proferant, vel cum superiori quaestione haeret sententia, quod quomodo non possit bonus homo proferre mala, nec malus bona: sic non possit Christus mala, et diabolus bona opera facere. (Vers. 36, 37.) Dico autem vobis, quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hoc quoque haeret cum superioribus. Et est sensus: Si otiosum verbum, quod nequaquam aedificat", "candidate_score": 0.618352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_462", "psc_text": "Verbi gratia, frixi [ Al. fricti] ciceris, uvarumque passarum, et poma diversi generis. Igitur quia usuras accipere non poterant Collybistae, qui pecuniam fenerati erant, pro usuris accipiebant varias species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae nummis coemuntur, quasi non hoc ipsum Ezechiel praedicaverit, dicens: Usuram et superabundantiam non accipietis (Ezech. XXII, 12) . Istiusmodi Dominus cernens in domo Patris negotiationem seu latrocinium, ardore spiritus concitatus (juxta quod scriptum est in sexagesimo octavo psalmo (Vers. 10): Zelus domus tuae comedit me ), fecit sibi flagellum de funiculis, et tantam hominum multitudinem ejecit de templo, dicens: Scriptum est: Domus mea, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Latro enim est, et templum Dei in latronum convertit specum, qui lucra de religione sectatur, cultusque ejus non tam cultus Dei quam negotiationis occasio est. Hoc juxta historiam: caeterum secundum mysticos intellectus, quotidie Jesus ingreditur templum Patris, et", "candidate_score": 0.609951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_380", "psc_text": "Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, an ab alienis? Et ille dixit: Ab alienis. Dixit illi Jesus: Ergo liberi sunt filii. Dominus 136 noster, et secundum carnem, et secundum spiritum filius regis erat, vel ex David stirpe generatus, vel omnipotentis Verbum Patris. Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus", "candidate_score": 0.607234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_42", "bdc_text": "Non enim sunt opes regum vel magistratuum , Hic illi sua tributa et vectigalia .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_381", "psc_text": "Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus immunes sumus. (Vers. 26.) Ut autem non scandalizemus eos: vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolle. Et aperto ore ejus, invenies staterem: illum sumens, da eis pro me et te. Quid primum mirer in hoc loco, nescio, utrum praescientiam, an magnitudinem Salvatoris. Praescientiam quod noverat piscem habere in ore staterem, et quod primus ipse capiendus esset. Magnitudinem atque virtutem, si ad verbum ejus statim stater in ore piscis creatus est, et quod futurum erat, ipse loquendo fecerit. Videtur autem mihi secundum mysticos intellectus, iste esse piscis qui primus captus est, qui in profundo maris", "candidate_score": 0.596886, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf020", "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas", "max_score": 0.706699, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_100", "psc_text": "ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses, ad omnes gentium Ecclesias, ut praepararent munus hoc per se vel per alios qui eis placuissent, Jerosolymam deferendum. Unde nunc confidenter dicit, quod etiam sollicitus fui facere hoc ipsum. Possunt autem et alio genere pauperes accipi, de quibus in Evangelio dicitur: Beati pauperes spiritu: quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth. V, 3) . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pauperes, de quibus in Salomone scribitur: Redemptio viri animae, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . 406 Pauper vero non sustinet comminationem. Non enim potest futurum [ Al. futurarum] poenarum audire terrorem, pauper in fide, pauper in gratia,", "candidate_score": 0.706699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_59_61", "bdc_text": "exempla . Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_99", "psc_text": "nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra sint corporis. Dederunt itaque Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras Paulo et Barnabae, societatis; sed Tito qui cum eis erat, dextras non dederunt. Necdum quippe ad eam mensuram pervenerat, ut possent [ Al. possint] ei Christi mercimonia ex aequo cum majoribus credi, et eumdem tenere negotiationis locum quem Barnabas tenebat, et Paulus. (Vers. 10.) Tantum ut pauperum memores essemus, quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Sancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et Barnabae cura mandatur, hi sunt, qui ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses,", "candidate_score": 0.702536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60_62", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_99", "psc_text": "nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra sint corporis. Dederunt itaque Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras Paulo et Barnabae, societatis; sed Tito qui cum eis erat, dextras non dederunt. Necdum quippe ad eam mensuram pervenerat, ut possent [ Al. possint] ei Christi mercimonia ex aequo cum majoribus credi, et eumdem tenere negotiationis locum quem Barnabas tenebat, et Paulus. (Vers. 10.) Tantum ut pauperum memores essemus, quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Sancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et Barnabae cura mandatur, hi sunt, qui ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses,", "candidate_score": 0.691662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97", "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse", "candidate_score": 0.691506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_104", "psc_text": "itaque vidisset apostolus Paulus periclitari gratiam Christi, nova bellator vetus usus est arte pugnandi, ut dispensationem 407 Petri, qua Judaeos salvari cupiebat, nova ipse contradictionis dispensatione corrigeret, et resisteret ei in faciem: non arguens propositum; sed quasi in publico contradicens, ut ex eo quod Paulus eum arguens, resistebat, hi qui crediderant ex gentibus, servarentur. Quod si putat aliquis, vere Paulum Petro apostolo restitisse, et pro veritate Evangelii intrepide fecisse injuriam praecessori, non ei stabit illud quod et ipse Paulus Judaeis Judaeus factus est, ut Judaeos lucrifaceret, et ejusdem simulationis tenebitur reus, quando caput totondit in Ceneris, et facto calvitio, oblationem obtulit in Jerusalem (Actor. XVIII), et Timotheum circumcidit (Ibid., XVI), et nudipedalia exercuit, quae utique manifestissime de caeremoniis Judaeorum sunt. Si itaque ipse qui ad praedicationem gentium missus erat, non putavit abs re dicere: Sine offendiculo estote Judaeis et Ecclesiae Dei (I Cor. XIII, 31) ; quomodo et ego omnibus", "candidate_score": 0.690063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_285", "psc_text": "cum penitus in vobis patiar egestatem: ita ut in Jeremiae possim vocem prorumpere: Non profui, neque profuit mihi quisquam (Jerem. XXIII, 23) . Potest et aliter locus iste interpretari: 468 Paulus apostolus qui factus fuerat Judaeis Judaeus, ut Judaeos lucrifaceret (I Cor. IX), et his qui erant sub Lege, quasi ipse esset sub Lege, et infirmis infirmus, ut infirmos lucrifaceret: pro qualitate eorum quos salvare cupiebat, mutabat vocem suam, et in histrionum similitudinem (factus siquidem est theatrum mundo, et angelis, et hominibus [I Cor. IV] habitum in diversas figuras vertebat et voces. Non quod id esset, quod se esse simulabat; sed quod id tantum videretur esse, quod caeteris proderat. Cernit Galatas alia indigere doctrina, alia via debere salvari, non illa qua primum ad Christi fidem fuerant de gentilitate transducti: et compellitur dicere: Vellem nunc esse apud vos, et mutare vocem meam, quoniam confundor in vobis. Non, inquit, video me prodesse,", "candidate_score": 0.690038, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3_5", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant . etenim non peccant , cum hoc faciunt , peccavit autem , quando hoc non faciant . Secunda a te proposita quęstio est , an eos oporteat sacris initiari , qui cupiunt bonis frui ecclesiasticis , quando canonibus pontificis sit , cautum , ne ollis nisi consecratis id concedatur ?", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_121", "psc_text": "et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 20) . Congregandum [ Al. considerandum] hoc in loco quanta in Lege praecepta sint, quae explere nullus queat. Et econtrario dicendum, quaedam Legis etiam ab his fieri qui ignorent eam. Sed ideo non justificari operatores ejus, quia absque fide Christi fiant: verbi gratia, non dormire cum viro dormitatione mulieris, non adulterari, non rapere, sed magis honorare patrem et matrem, et caetera, quae imperata sunt, facere. Quod si de sanctis viris nobis exempla protulerint: quod in Lege versati, ea quae Legis fuerant, perpetrarint, dicemus: Quia justo Lex non est posita, sed iniquis et non subditis, impiis et peccatoribus, contaminatis et immundis (I Tim. I). Qui autem a Deo doctus sit, non habere eum necesse, ut vel de charitate doceatur, Paulo dicente: De charitate autem non necesse habeo scribere vobis: ipsi enim vos a Deo docti estis, ut diligatis invicem (IV Thess. IV,", "candidate_score": 0.686811, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_99", "bdc_text": "Sed et S. Paulus facultates gentilium ad Christum conversorum usurpavit ad subsidium pauperum fidelium Hierosolymitanorum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_101", "psc_text": "V, 3) . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pauperes, de quibus in Salomone scribitur: Redemptio viri animae, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . 406 Pauper vero non sustinet comminationem. Non enim potest futurum [ Al. futurarum] poenarum audire terrorem, pauper in fide, pauper in gratia, non habens divitias spirituales, nec scientiam Scripturarum, quae auro et argento, et pretioso lapidi comparantur. Quoniam igitur non egent sani medico, sed hi qui male habent, propterea et apostolis in dexterarum communicatione convenit, ne spernerent pauperes, ne despicerent peccatores; sed semper meminissent eorum, sicut Paulus Corinthii illius meminit, quem cum in priore Epistola contristasset ad tempus, ut corpore per poenitentiam laborante, spiritu salvus fieret (I Cor. V): in secunda, ne majori tristitia absorberetur, revocat ad Ecclesiam. Petitque cunctos, ut confirment in eum charitatem, et donent fratri sicut ipse unicuique eorum in facie Christi donaverit, implens pactum quod Jerosolymis fecerat, ut", "candidate_score": 0.683166, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_134_136", "bdc_text": "Gregorii Romani episcopi eius nominis primi , adhuc saeculo , bona ecclesiae distribui solebant in partes quatuor ? Una cedebat episcopo et eius , scilicet secunda Clero , tertia pauperibus , quarta vero reparandis aedificiis sacris . Unde in antiquis collegiis ecclesiisque extat adhuc titulus Fabricae , et Ausegisus abbas , qui vixit sub Ludovico pio , Caroli magni factum tradit in legibus Regum , bona ecclesiae ita fuisse partita , ut si ditiores essent ecclesię , in pauperum usui partes duae , si tenuiores aequis partibus inter clerum et pauperes dividerentur .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112", "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed", "candidate_score": 0.679448, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_44_46", "bdc_text": "Quaecunque enim sunt oblat , quondam et semper deo et in usus solius ecclesiae sunt oblata . Sic enim testantur utriusque test scripturae satis illustria testimonia . Sed et leges in studice , de sacrosancta ecclesia , quod lubemus , item in authenticis , de non alienandis aut permutandis , quod et lubemus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_325", "psc_text": "XXXV, 7) . Homines rationabiles quosque et spirituales viros, animalia vero, eos qui tardioris ingenii sunt, et a spiritualibus ad agenda Domini sabbata erudiuntur. Nec contrarium esse id quod supra dictum est: Si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest: Et quod sequitur: Testificor omnem hominem circumcidentem se, quoniam debitor est universae Legis faciendae, huic quod infertur a nobis. Neque enim auditores Legis sunt justi apud Deum: sed factores Legis justificabuntur. Quia factor ille sit Legis, qui potest dicere: Non sumus circumcisio; et, In occulto Judaeus: et, scimus quia Lex spiritualis est. Qui autem concisionem et interfectricem sequatur litteram, eum non Legis esse factorem, sed vere legis inimicum, 481 maxime post Salvatoris adventum, qui ad se convertentibus tollat velamen de corde, ut omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, transfiguremur de vetustate litterae in novitatem spiritus. (Vers. 4.) Evacuati estis a Christo: qui in Lege justificamini, a gratia excidistis. Quomodo nemo potest duobus", "candidate_score": 0.673713, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_6_8", "bdc_text": "Caeterum cum canones pontificis aliud nihil sint quam leges , ut ait legum consultissimus Marsilius Patavinus , oligarchus ex constitutiones hominum iniquissimae , sed et consecratio papistica sit et superstitione et coniuratione apud omnes pios infamis , quis pro harum ullam habeat rationem ? Scriptura sancta unice a piis omnibus sequenda sic pronunciat . An nescitis , quod hi , qui sacris inserviunt , ex vivunt ?", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_122", "psc_text": "et non subditis, impiis et peccatoribus, contaminatis et immundis (I Tim. I). Qui autem a Deo doctus sit, non habere eum necesse, ut vel de charitate doceatur, Paulo dicente: De charitate autem non necesse habeo scribere vobis: ipsi enim vos a Deo docti estis, ut diligatis invicem (IV Thess. IV, 9) . (Vers. 17, 18.) Propter quod ex operibus Legis non justificabitur omnis caro. Quod si quaerentes justificari in Christo, inventi sumus et ipsi peccatores: numquid Christus peccati minister est? Absit. Si enim quae destruxi, haec iterum reaedifico, praevaricatorem me constituo. Non justificabitur [ Al. justificatur] ex operibus Legis caro illa, de qua scribitur: Omnis caro fenum; et omnis gloria ejus, quasi flos agri (Isai. XL, 6) . Justificatur autem ex fide Jesu Christi caro illa, de qua in resurrectionis dicitur sacramento: Omnis caro videbit salutare Dei (Luc. III, 6) . Sed et juxta humiliorem intellectum, justificabatur quondam ex Lege", "candidate_score": 0.669825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_99", "psc_text": "nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra sint corporis. Dederunt itaque Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras Paulo et Barnabae, societatis; sed Tito qui cum eis erat, dextras non dederunt. Necdum quippe ad eam mensuram pervenerat, ut possent [ Al. possint] ei Christi mercimonia ex aequo cum majoribus credi, et eumdem tenere negotiationis locum quem Barnabas tenebat, et Paulus. (Vers. 10.) Tantum ut pauperum memores essemus, quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Sancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et Barnabae cura mandatur, hi sunt, qui ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses,", "candidate_score": 0.668795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_100", "psc_text": "ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses, ad omnes gentium Ecclesias, ut praepararent munus hoc per se vel per alios qui eis placuissent, Jerosolymam deferendum. Unde nunc confidenter dicit, quod etiam sollicitus fui facere hoc ipsum. Possunt autem et alio genere pauperes accipi, de quibus in Evangelio dicitur: Beati pauperes spiritu: quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth. V, 3) . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pauperes, de quibus in Salomone scribitur: Redemptio viri animae, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . 406 Pauper vero non sustinet comminationem. Non enim potest futurum [ Al. futurarum] poenarum audire terrorem, pauper in fide, pauper in gratia,", "candidate_score": 0.659568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_101", "psc_text": "V, 3) . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pauperes, de quibus in Salomone scribitur: Redemptio viri animae, propriae divitiae (Prov. XIII, 8) . 406 Pauper vero non sustinet comminationem. Non enim potest futurum [ Al. futurarum] poenarum audire terrorem, pauper in fide, pauper in gratia, non habens divitias spirituales, nec scientiam Scripturarum, quae auro et argento, et pretioso lapidi comparantur. Quoniam igitur non egent sani medico, sed hi qui male habent, propterea et apostolis in dexterarum communicatione convenit, ne spernerent pauperes, ne despicerent peccatores; sed semper meminissent eorum, sicut Paulus Corinthii illius meminit, quem cum in priore Epistola contristasset ad tempus, ut corpore per poenitentiam laborante, spiritu salvus fieret (I Cor. V): in secunda, ne majori tristitia absorberetur, revocat ad Ecclesiam. Petitque cunctos, ut confirment in eum charitatem, et donent fratri sicut ipse unicuique eorum in facie Christi donaverit, implens pactum quod Jerosolymis fecerat, ut", "candidate_score": 0.657145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191_193", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla . Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent . Nullis ergo ab usum .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_121", "psc_text": "et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 20) . Congregandum [ Al. considerandum] hoc in loco quanta in Lege praecepta sint, quae explere nullus queat. Et econtrario dicendum, quaedam Legis etiam ab his fieri qui ignorent eam. Sed ideo non justificari operatores ejus, quia absque fide Christi fiant: verbi gratia, non dormire cum viro dormitatione mulieris, non adulterari, non rapere, sed magis honorare patrem et matrem, et caetera, quae imperata sunt, facere. Quod si de sanctis viris nobis exempla protulerint: quod in Lege versati, ea quae Legis fuerant, perpetrarint, dicemus: Quia justo Lex non est posita, sed iniquis et non subditis, impiis et peccatoribus, contaminatis et immundis (I Tim. I). Qui autem a Deo doctus sit, non habere eum necesse, ut vel de charitate doceatur, Paulo dicente: De charitate autem non necesse habeo scribere vobis: ipsi enim vos a Deo docti estis, ut diligatis invicem (IV Thess. IV,", "candidate_score": 0.656819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_163_165", "bdc_text": "Modus autem improbandus est : Sucquerat hic errori magistratus sancta correctione . Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_120", "psc_text": "se credunt. Sanctos autem, qui antiquitus fuerint, ex fide Christi justificatos. Siquidem Abraham vidit diem Christi, et laetatus est. Et Moyses majores divitias aestimavit thesauro Aegyptiorum, improperium Christi. Aspiciebat enim in remunerationem. Et Isaias vidit gloriam Christi (Isai. VI), ut Joannes evangelista commemorat, et Judas de omnibus generaliter: Commonere, inquit, vos volo, 413 scientes semel omnia: quoniam Jesus populum de terra Aegypti salvans: secundo eos qui non crediderunt, perdidit (Jud. V) . Unde non tam Legis opera damnantur, quam hi qui tantum ex operibus justificari se posse confidunt, Salvatore quoque ad discipulos loquente, Nisi superabundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 20) . Congregandum [ Al. considerandum] hoc in loco quanta in Lege praecepta sint, quae explere nullus queat. Et econtrario dicendum, quaedam Legis etiam ab his fieri qui ignorent eam. Sed ideo non justificari operatores ejus, quia absque fide Christi fiant:", "candidate_score": 0.652677, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_3", "bdc_text": "Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_121", "psc_text": "et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 20) . Congregandum [ Al. considerandum] hoc in loco quanta in Lege praecepta sint, quae explere nullus queat. Et econtrario dicendum, quaedam Legis etiam ab his fieri qui ignorent eam. Sed ideo non justificari operatores ejus, quia absque fide Christi fiant: verbi gratia, non dormire cum viro dormitatione mulieris, non adulterari, non rapere, sed magis honorare patrem et matrem, et caetera, quae imperata sunt, facere. Quod si de sanctis viris nobis exempla protulerint: quod in Lege versati, ea quae Legis fuerant, perpetrarint, dicemus: Quia justo Lex non est posita, sed iniquis et non subditis, impiis et peccatoribus, contaminatis et immundis (I Tim. I). Qui autem a Deo doctus sit, non habere eum necesse, ut vel de charitate doceatur, Paulo dicente: De charitate autem non necesse habeo scribere vobis: ipsi enim vos a Deo docti estis, ut diligatis invicem (IV Thess. IV,", "candidate_score": 0.652344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_64_66", "bdc_text": "Timoth. 3 . interseritur his alia quaestio , an sit aliquis bonus usus opus ecclesiae collectarium ex idololatria ? An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_398", "psc_text": "membra meretricis: qui credit et fornicatur, Christi membra facit membra meretricis. Econtrario infidelis in fornicatione sua utrum violet, an aedificet templum idolo, nescio. Per vitia quippe vel maxime daemones coluntur. Hoc unum scio: quod qui post fidem Christi fornicatur, violat templum Dei. Secundum opus carnis, immunditia nuncupatur, et eam comes luxuria sequitur. Quomodo enim in veteri Lege de nefandis criminibus, quae in occulto 506 fiunt, et ea nominare turpissimum est (ne et dicentis os et aures audientium polluerentur) generaliter Scriptura complexa est, dicens: Verecundos, vel reverentes facite filios Israel ab omni immunditia (Levit. XV, 31) : sic in hoc loco caeteras extraordinarias voluptates, ipsarum quoque opera nuptiarum, si non verecunde, et cum honestate, quasi sub oculis Dei fiant, ut tantum liberis serviatur, immunditiam et luxuriam nominavit. Quartum, in catalogo operum carnis, idololatria locum tenet. Qui enim semel se luxuriae voluptatique permiserit, non respicit Creatorem. Alias autem omnis idololatria, festivitate, gula,", "candidate_score": 0.651362, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_165", "bdc_text": "Fundator donando spectamus gloriam dei , quam promovere munere suo contendit .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_430", "psc_text": "gloriam, vitium est: si a Deo, virtus est, qui et ad veram nos gloriam cohortatur, dicens: Eos autem qui me glorificant, glorificabo. Significat et aliud in Scripturis divinis gloria, cum augustius aliquid, et divinius hominum se praebet obtutibus. Visa est in tabernaculo gloria Domini, et in templo quod a Salomone constructum est, gloria erat (I Reg. VIII), et in facie Moysi, quando nesciebat quod glorificatus esset vultus ejus (Exod. XL), de qua vultus gloria, puto et Apostolum dicere: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in gloriam, sicut a Dei spiritu (II Cor. III, 18) . Et ipse Salvator, splendor gloriae et figura substantiae Dei dictus est (Hebr. I). Vidit et Stephanus gloriam Dei, et Jesum stantem a dextris ejus (Act. VII). Ut autem et nos nobis fingendorum nominum licentiam praesumamus, rebus quippe novis (ut ait quidam) nova fingenda sunt nomina: quia hic", "candidate_score": 0.651053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_32", "bdc_text": "Huc pertinent apostoli Pauli collectati et vetustissimis scriptores ecclesiae , iustinus et Tertullianus , attestantur , ecclesiarum ex fidelium larga contributione opes habuisse non mediocres .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_99", "psc_text": "nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra sint corporis. Dederunt itaque Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras Paulo et Barnabae, societatis; sed Tito qui cum eis erat, dextras non dederunt. Necdum quippe ad eam mensuram pervenerat, ut possent [ Al. possint] ei Christi mercimonia ex aequo cum majoribus credi, et eumdem tenere negotiationis locum quem Barnabas tenebat, et Paulus. (Vers. 10.) Tantum ut pauperum memores essemus, quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Sancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et Barnabae cura mandatur, hi sunt, qui ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses,", "candidate_score": 0.650741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_149", "bdc_text": "Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_473", "psc_text": "apprime nostris temporibus eruditus, miror quomodo rem ridiculam locutus sit. Paulus, inquit, Hebraeus erat, et Graecas litteras nesciebat. Et quia necessitas expetebat, ut manu sua epistolam subscriberet, contra consuetudinem curvos tramites litterarum, vix magnis apicibus exprimebat: etiam in hoc suae ad Galatas indicia charitatis ostendens, quod propter illos id quoque quod non poterat, facere conaretur. Grandibus ergo Paulus litteris scripsit epistolam, quia sensus erat grandis in litteris, et spiritu Dei vivi, non atramento, nec calamo fuerat exaratus. Quod autem apposuit, mea manu, opera intelligamus in manibus. Quam ob causam crebro et in prophetis scribitur: Sermo Dei qui factus est in manu Jeremiae, sive Aggaei, ut per hanc quoque similitudinem in manu Pauli sciamus factum Dei esse sermonem. Grandes Paulus litteras non solum tunc ad Galatas, sed etiam hodie scribit ad cunctos, et quamvis parvi sint apices quibus ejus Epistolae conscribuntur, tamen magnae sunt litterae, quia in litteris magnus est sensus.", "candidate_score": 0.647141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_67", "bdc_text": "Alii , qui hoc ipsum sentiunt , quod ille his utuntur rationibus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_142", "psc_text": "autem per verbum Dei. Ad quod qui simplici responsione contentus est, dicit, non eum generaliter dixisse, fides omnium ex auditu est; sed fides ex auditu, quod et in parte, et in toto accipi potest: eorum scilicet fides ex auditu, qui audiunt, qui credunt. Qui autem huic scrupulo satisfacere conatur, prius illud tentabit asserere, quod nutibus 420 quoque et quotidiana conversatione, et ut ita dixerim, totius corporis loquente gestu, surdi possunt Evangelium discere: deinde etiam hoc, quod Dei sermo cui nihil surdum est, ad eas magis loquatur aures, de quibus et ipse ait in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Et in Apocalypsi: Qui habet aurem, audiat quid spiritus dicat Ecclesiis (Apoc. II, 11) . Et Isaias: Dominus addidit mihi auriculam (Isai. VI, 33 et 35) . Iste est alius homo, cui Deus loquitur in occulto, qui clamat in corde credentis: Abba, Pater (Rom. VIII, 15) :", "candidate_score": 0.62485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_13", "bdc_text": "Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_139", "psc_text": "Quod si negari non potest, Spiritum sanctum et virtutes, quae in principio fidei acceptum Spiritum sequebantur, non ex operibus Legis, sed ex fide Christi datas, manifestum est, vos a melioribus exorsos [ Al. exosos], in pejora corruere. Consideremus autem diligenter, quia non dixerit: Volo a vobis discere utrum ex operibus Spiritum accepistis; sed adjecerit, ex 419 operibus Legis. Sciebat enim et Cornelium centurionem Spiritum ex operibus accepisse (Actor. X); sed non ex operibus Legis, quam nesciebat. Si autem econtrario dicitur: ergo et sine auditione fidei accipi Spiritus potest. Nos respondebimus, accepisse quidem eum Spiritum, sed ex auditu fidei, et naturali lege, quae loquitur in cordibus nostris, bona quaeque facienda, et vitanda mala: per quam dudum quoque Abraham, Moysen, et caeteros sanctos justificatos retulimus, quam augere deinceps potest operum observatio, Legisque [ Al. Legis quoque] justitia: non tamen carnalis legis, quae praeteriit, sed spiritualis, quia Lex spiritualis est. Neque vero, quia", "candidate_score": 0.622216, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_191", "bdc_text": "Officia vero etiam solita et legibus papisticis praescripta , faciunt nulla .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_121", "psc_text": "et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. V, 20) . Congregandum [ Al. considerandum] hoc in loco quanta in Lege praecepta sint, quae explere nullus queat. Et econtrario dicendum, quaedam Legis etiam ab his fieri qui ignorent eam. Sed ideo non justificari operatores ejus, quia absque fide Christi fiant: verbi gratia, non dormire cum viro dormitatione mulieris, non adulterari, non rapere, sed magis honorare patrem et matrem, et caetera, quae imperata sunt, facere. Quod si de sanctis viris nobis exempla protulerint: quod in Lege versati, ea quae Legis fuerant, perpetrarint, dicemus: Quia justo Lex non est posita, sed iniquis et non subditis, impiis et peccatoribus, contaminatis et immundis (I Tim. I). Qui autem a Deo doctus sit, non habere eum necesse, ut vel de charitate doceatur, Paulo dicente: De charitate autem non necesse habeo scribere vobis: ipsi enim vos a Deo docti estis, ut diligatis invicem (IV Thess. IV,", "candidate_score": 0.616422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_66", "bdc_text": "An ecclesia ea usurpet , quae idolorum et idololatriarum , fuerint videtur Lutherus , pro sua vehementia , id omnino negare in libello suo queant scripsit , huius Wormensibus , sed nulla profert argumenta .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_398", "psc_text": "membra meretricis: qui credit et fornicatur, Christi membra facit membra meretricis. Econtrario infidelis in fornicatione sua utrum violet, an aedificet templum idolo, nescio. Per vitia quippe vel maxime daemones coluntur. Hoc unum scio: quod qui post fidem Christi fornicatur, violat templum Dei. Secundum opus carnis, immunditia nuncupatur, et eam comes luxuria sequitur. Quomodo enim in veteri Lege de nefandis criminibus, quae in occulto 506 fiunt, et ea nominare turpissimum est (ne et dicentis os et aures audientium polluerentur) generaliter Scriptura complexa est, dicens: Verecundos, vel reverentes facite filios Israel ab omni immunditia (Levit. XV, 31) : sic in hoc loco caeteras extraordinarias voluptates, ipsarum quoque opera nuptiarum, si non verecunde, et cum honestate, quasi sub oculis Dei fiant, ut tantum liberis serviatur, immunditiam et luxuriam nominavit. Quartum, in catalogo operum carnis, idololatria locum tenet. Qui enim semel se luxuriae voluptatique permiserit, non respicit Creatorem. Alias autem omnis idololatria, festivitate, gula,", "candidate_score": 0.610635, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf016", "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum", "max_score": 0.706208, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_60_62", "bdc_text": "Cum Paulus legatur argumentatus a sacrificiis et levitis ad ministros ecclesiae novi testamentus . Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_215", "psc_text": "Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei (Psal. XV, 5) . Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro dixit de statere in ore piscis reperto: Dabis eis pro me et pro te (Matth. XVII, 26) . Unde et Apostolus cum episcopum dixisset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura (I Tim. III, 8) . Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 66 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. Decet enim actuum operumque nostrorum testem esse publicam existimationem, ne", "candidate_score": 0.706208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_81_83", "bdc_text": "At si forma ab idolis cum abusu tollatur , neminem illaqueant aut in idololatriam coniiciunt . Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_446", "psc_text": "illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut restaurari in Judea templum, et legitimos reparari Hierosolymis ritus juberet. Cujus gratia muneris Neemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum deduxit sacerdotum illorum nepotes, qui profecturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. Venientes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam", "candidate_score": 0.685072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61_63", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis . Debet ergo sanctus magistratus aut si hoc destituitur ecclesia , ipsa ecclesiam sancte curare bona ecclesiae . Deligat autem idoneos oeconomos sive dispensatores , sicut fecerunt Ioannes , Ezechias et Quales autem hi oeconomi et dispensatores esse debeant , describitur ab apostolo , 1 .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_215", "psc_text": "Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei (Psal. XV, 5) . Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro dixit de statere in ore piscis reperto: Dabis eis pro me et pro te (Matth. XVII, 26) . Unde et Apostolus cum episcopum dixisset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura (I Tim. III, 8) . Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 66 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. Decet enim actuum operumque nostrorum testem esse publicam existimationem, ne", "candidate_score": 0.681773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196_198", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum . Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", "candidate_score": 0.675196, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83_85", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_345", "psc_text": "pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit?", "candidate_score": 0.674759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_61", "bdc_text": "Quid quod ipse dominus Iesus delegit sibi oeconomum , sicuti et apostoli diaconos , in actis apostolicis .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_215", "psc_text": "Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei (Psal. XV, 5) . Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro dixit de statere in ore piscis reperto: Dabis eis pro me et pro te (Matth. XVII, 26) . Unde et Apostolus cum episcopum dixisset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura (I Tim. III, 8) . Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 66 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. Decet enim actuum operumque nostrorum testem esse publicam existimationem, ne", "candidate_score": 0.674569, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_82_84", "bdc_text": "Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias . Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum . Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_446", "psc_text": "illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut restaurari in Judea templum, et legitimos reparari Hierosolymis ritus juberet. Cujus gratia muneris Neemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum deduxit sacerdotum illorum nepotes, qui profecturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. Venientes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam", "candidate_score": 0.674059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12_14", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ? Hoc vero si non licet , non licebit utique in ullis malis commertiis , ullas accipere pecunias , quas fere in artibus conquisitas , ii , qui accipiunt , ignorare non possunt . Atqui hac ratione e rebus humanis , tolleris commentia ad dominum omnia neque subsisterent ullę respublica .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", "candidate_score": 0.67058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_83", "bdc_text": "Vectorum ut Anglorum bene usus est auro Aegyptio , et Iosias reservavit templum .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_345", "psc_text": "pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit?", "candidate_score": 0.669859, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_69_71", "bdc_text": "iubet deus et idola et idolorum omnia comburi , sicut Moses Vitulum combussit et idola omnia contrivit , atque cremavit Iosias . Quod exemplum Scoti et Angli dicuntur esse secuti . Sed et precium ineretricis in templum non recipitur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_448", "psc_text": "absconditus, et postea reperta est aqua, templum fieri mandavit, cui 133 inferebantur dona plurima. Appellaverunt autem illud qui erant cum sancto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet purificationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae, quod jusserit accipere de igne eos qui postea essent futuri. Hic est ignis qui cecidit super sacrificium Moysi, et consumpsit illud, sicut scriptum est: Quia exivit ignis a Domino, et consumpsit universa quae erant super altare holocausta (Levit. IX, 24) . Hoc igne oportebat sanctificari sacrificium; ideoque et in filios Aaron qui alienum ignem inferre voluerunt, exivit iterum ignis a Domino et consumpsit eos, ita ut mortui extra castra projicerentur (Levit. X, 1 et seq.). 101*. Veniens autem Hieremias in locum, invenit domum in modum speluncae, et tabernaculum et arcam, et altare incensi intulit illuc, et obstruxit ostium: quod cum hi qui simul venerant, curiosius perscrutarentur, ut notarent sibi locum; nequaquam comprehendere atque", "candidate_score": 0.666008, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_197_199", "bdc_text": "Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_47", "psc_text": "meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique Evangelista testatur dicens: Sciebat enim Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . 54. Quorum non poterit satis movere opinio, si facta eorum consideremus. Nolunt supra se esse judicem, quem nihil fallat: nolunt ei dare occultorum scientiam, qui metuunt occulta sua prodi. Sed etiam Dominus sciens opera eorum, tradidit eos in tenebras. In nocte, inquit, erit fur. Et oculus adulteri servabit tenebras, dicens: Non considerabit me oculus: et latibulum personae posuit suae (Job XXIV, 14, 15) . 16 Omnis enim qui lucem fugit, diligit tenebras, studens latere, cum Deum latere non possit, qui intra profundum abyssi, et intra hominum mentes non", "candidate_score": 0.665901, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198_200", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_34", "psc_text": "seminas, et recipis spiritalia. Miraris judicium Domini de sancto Job? Mirare virtutem ejus, qui poterat dicere: 12 Oculus eram caecorum, pes claudorum. Ego eram infirmorum pater, velleribus agnorum meorum calefacti sunt humeri eorum. Foris non habitabat peregrinus: ostium autem meum omni venienti patebat (Job XXIX, 15, 16) . Beatus plane, de cujus domo numquam vacuo sinu pauper exivit; neque enim quisquam magis beatus, quam qui intelligit super pauperis necessitatem et infirmi atque inopis aerumnam. In die judicii habebit salutem a Domino, quem habebit suae debitorem misericordiae. CAPUT XII. Ne quis ab exercenda misericordia revocetur, ostenditur Deum curare actus hominum, et quemlibet improbum in ipsa opum affluentia miserum esse Jobi auctoritate demonstratur. 40. Sed plerique revocantur ab officio dispensatricis misericordiae, dum putant hominis actus non curare Dominum, aut nescire eum quid in occultis geramus, quid teneat nostra conscientia: aut judicium ejus nequaquam justum videri, quando peccatores divitiis abundare vident, gaudere honoribus,", "candidate_score": 0.665231, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_187_189", "bdc_text": "ministeriumque Vicet autem multa sibi sacerdotia Canonici contrahant comparentque Simonice , legitimum Quo tamen manus viris illorum plus abligit et alea perdit , inque scorta pro fundit , quam integro anno accipiat , tametsi opulentissimorum sacerdotiorum fructu percipiat ; finito enim anno dissipata sunt omnia , et debet praeterea creditoribus suis vel animam . Alii vero avari , saccis domi indormiunti et stabiliendam .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_399", "psc_text": "XII, 17, 18) ; 119 cum scire non posset, utrum sequenti nocte anima sua ab eo reposceretur. Nesciebat quid faceret: quasi ei alimenta deessent, haerebat ambiguo. Non capiebant horrea annonam, et ille se egere credebat. 44. Recte igitur Salomon: Qui continet, inquit, frumentum, relinquet illud nationibus (Prov. XI, 26) , non haeredibus, quoniam avaritiae emolumentum ad successorum jura non pervenit. Quod non legitime acquiritur, quasi ventis quibusdam, ita extraneis diripientibus dissipatur. Et addidit: Captans annonam maledictus in plebe est: benedictio autem ejus qui participat (Ibid.) . Vides ergo quod largitorem frumenti esse deceat, non pretii captatorem. Non est igitur ista utilitas, in qua plus honestati detrahitur, quam utilitati adjungitur. CAPUT VII. Peregrinos tempore famis ex urbe neutiquam expellendos. Egregium hac in re christiani senis consilium refertur: cui opponitur indignum facinus Romae admissum; nec non utroque inter se comparato, primum cum honestate atque utilitate conjunctum fuisse ostenditur, secus vero secundum. 45.", "candidate_score": 0.663828, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38_40", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione . Disputatione autem consequenter . Quorum sint facultates ecclesiae ?", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_125", "psc_text": "enim omnium, Christus: Ecclesia autem quaedam forma justitiae est. Commune jus omnium: in commune orat, in commune operatur, in commune tentatur. Denique qui se ipsum sibi abnegat; ipse justus, ipse dignus Christo est. Ideo et Paulus fundamentum posuit Christum (I Cor. III, 11), ut supra eum opera justitiae locaremus; quia fides fundamentum est: in operibus autem aut malis iniquitas, aut bonis justitia est. CAPUT XXX. De beneficentia et ejus partibus benevolentia et liberalitate: quomodo illae simul jungendae sint; quaenamve adjuncta, ut liberalitatem cum laude ac merito quis exerceat, requirantur? 143. Sed jam de beneficentia loquamur, quae dividitur etiam ipsa in benevolentiam et liberalitatem. Ex his igitur duobus constat beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle (Dist. 86, c. Non satis), sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est, bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus (II Cor.", "candidate_score": 0.663162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_176_178", "bdc_text": "dictu , quod ab ecclesia Christi sancta sumunt , quę in scorta , ne quid horridum magis dicam ac in sanguiones lenonesque profundunt . Olim ministri humiles et tenues fuerunt episcopi , non magnifici domini , multo minus principes . Legatus S. Hieronymus in Epitaphum , nepotiani et in epistolam ad Heliodorum , legatur qui dico nunc Bernardus de consules , etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_353", "psc_text": "His dictis, non comparuerunt. Heliodorus itaque recepto spiritu, hostiam Domino obtulit, Oniae sacerdoti gratias egit, et cum exercitu ad regem revertitur dicens: Si quem habes hostem, aut aliquem insidiatorem rerum tuarum, illuc illum dirige, et flagellatum recipies eum. 149. Servanda est igitur, filii, depositis fides, adhibenda diligentia. Egregie hinc vestrum enitescit ministerium, si suscepta impressio potentis, quam vel vidua vel orphani tolerare non queant, Ecclesiae subsidio cohibeatur: si ostendatis plus apud vos mandatum Domini, quam divitis valere gratiam. 150. Meministis ipsi quoties adversus regales impetus pro viduarum, immo omnium depositis certamen subierimus. Commune hoc vobiscum mihi. Recens exemplum Ecclesiae Ticinensis proferam, quae viduae depositum, quod susceperat, amittere periclitabatur. Interpellante enim eo qui sibi illud imperiali rescripto vindicare cupiebat, clerici non tenebant auctoritatem: honorati quoque et intercessores dati non posse praeceptis imperatoris obviari ferebant. Legebatur rescripti forma directior, magistri officiorum statuta, agens in rebus imminebat. Quid plura? Traditum erat. 151. Tamen", "candidate_score": 0.658772, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_192", "bdc_text": "Quid diligentiores esse videntur , omnia obeunt , per conductos mercenarios sive vicarios , quos maligne alunt et fere ad exerendum imposturas relegant , quibus dictum cautiorem sibi parent .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_311", "psc_text": "quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. CAPUT XX. Omnibus multum prodesse bonorum familiaritatem, maxime vero adolescentibus: hoc Jesu Nave ac Moysi, aliisque exemplis probari: quibus subjicitur qui aetate sint dispares, virtute interdum pares esse, ut Petrus ac Joannes patefaciunt. 97. Plurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam (Exod. XXIV, 13). Denique", "candidate_score": 0.6563, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_344", "psc_text": "habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares, quam metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui operatur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior", "candidate_score": 0.655733, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_345", "psc_text": "pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit?", "candidate_score": 0.652358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_12", "bdc_text": "Tertia quaestio a te proponitur , an minister evangelicus sana conscientia participare possit de iis ecclesias facultatibus , quas novit malis artibus papisticis esse collectas ?", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", "candidate_score": 0.650774, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_129", "bdc_text": "Etenim sustentandi etiam sunt ex bonis ecclesiae etiam pauperes .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_241", "psc_text": "minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat (Exod. XVI, 13 et seq.). 14. Eliae quoque sancto panis ad victum deerat, si quaereretur (III Reg. XVII, 6): sed non videbatur deesse, quia non quaerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad vesperam deferebatur. Numquid ideo minus beatus, quia pauper erat sibi? Minime. Immo eo magis beatus, quia erat Deo dives. Aliis enim quam sibi divitem esse praestat, ut iste erat, qui tempore famis cibum a vidua petebat, largiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficeret ac ministraret (Ibid., 14). Merito ibi volebat Petrus esse, ubi istos videbat (Matth. XVII, 4). Merito in monte cum Christo", "candidate_score": 0.644469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_82", "bdc_text": "Nos est quidem combussit ritulum , ut et idola Iosias .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_450", "psc_text": "et eodem etiam Moysis et Eliae sacrificium, atque historiam Noe referri. 102. Congregationem populi tenemus, propitiationem Domini Dei nostri agnoscimus, quam propitiator in sua operatus est passione. Arbitror quod nec ignem istum possimus ignorare, cum legerimus quia baptizat Dominus Jesus in Spiritu sancto et igni, sicut in Evangelio dixit Joannes (Joan. I, 33). Merito consumebatur sacrificium, quoniam pro peccato erat. Ille autem ignis typus Spiritus sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium: qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. Unde ait Hieremias accepto Spiritu: Et factum est in corde meo ut ignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre non possum (Jer. XX, 9) . Sed etiam in Actibus apostolorum cum descendisset super apostolos Spiritus, et plerosque, qui exspectabant promissa Domini, tamquam ignem dispersas esse linguas legimus. Denique sic vaporabatur singulorum animus, ut musto repleti esse aestimarentur, qui acceperant linguarum", "candidate_score": 0.640181, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_344", "psc_text": "habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares, quam metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui operatur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior", "candidate_score": 0.639976, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_196", "bdc_text": "cultu enim Matthai , a deo damnato , deum irritant , sed et operam et impensam perdunt pronunciantes domino , frustra me colunt , docentes doctrinas hominum .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", "candidate_score": 0.638346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_145", "bdc_text": "Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_345", "psc_text": "pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit?", "candidate_score": 0.638085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_115", "psc_text": "Dicunt enim illi eam primam esse justitiae formam, ut nemini quis noceat, nisi lacessitus injuria: quod Evangelii auctoritate vacuatur (Luc. IX, 56); vult enim Scriptura, ut sit in nobis spiritus Filii hominis, qui venit conferre gratiam, non inferre injuriam. 132. Deinde formam justitiae putaverunt, ut quis communia, id est, publica pro publicis habeat, privata pro suis. Ne hoc quidem secundum naturam, natura enim omnia omnibus in commune profudit. Sic enim Deus generari jussit omnia ut pastus omnibus communis esset, et terra foret omnium quaedam communis possessio. Natura igitur jus commune generavit, usurpatio jus fecit privatum. Quo in loco aiunt placuisse Stoicis, quae in terris gignantur, omnia ad usus hominum creari: homines autem hominum causa esse generatos; ut ipsi inter se aliis alii prodesse possint. 133. Unde hoc, nisi de nostris Scripturis dicendum assumpserunt? Moyses enim scripsit, quia dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem nostram et secundum similitudinem, et habeat potestatem", "candidate_score": 0.636764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_240", "psc_text": "bonae suavitatem exhibeat conscientiae; et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. De quibus pulchre Apostolus ait: Quae mihi lucra fuerunt, haec duxi propter Christum detrimenta esse (Phil. III, 7, 8) . Et addidit: Propter quem omnia damna duxi, et aestimo ut stercora, ut Christum lucrifaciam (Hebr. XI, 26) . 13. Denique Moyses damnum suum credidit thesauros esse Aegyptiorum, et opprobrium Dominicae crucis praetulit: nec tunc dives cum abundaret pecunia, nec postea pauper cum egeret alimento; nisi forte tunc alicui minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat (Exod. XVI, 13 et seq.). 14. Eliae quoque sancto", "candidate_score": 0.636385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_38", "bdc_text": "Proinde ecclesia opes habet ex ordinatione domini lesiamque vigore , item ex principum fideliumque in ecclesia donatione liberalique collatione .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_125", "psc_text": "enim omnium, Christus: Ecclesia autem quaedam forma justitiae est. Commune jus omnium: in commune orat, in commune operatur, in commune tentatur. Denique qui se ipsum sibi abnegat; ipse justus, ipse dignus Christo est. Ideo et Paulus fundamentum posuit Christum (I Cor. III, 11), ut supra eum opera justitiae locaremus; quia fides fundamentum est: in operibus autem aut malis iniquitas, aut bonis justitia est. CAPUT XXX. De beneficentia et ejus partibus benevolentia et liberalitate: quomodo illae simul jungendae sint; quaenamve adjuncta, ut liberalitatem cum laude ac merito quis exerceat, requirantur? 143. Sed jam de beneficentia loquamur, quae dividitur etiam ipsa in benevolentiam et liberalitatem. Ex his igitur duobus constat beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle (Dist. 86, c. Non satis), sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est, bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus (II Cor.", "candidate_score": 0.632404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_137", "bdc_text": "Quodsi quid post distributionem hanc supererat , id necessitati cedebat publicae .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_131", "psc_text": "est, quia novit omnia. Nos autem omnibus quidem debemus misericordiam: sed quia plerique fraude eam quaerunt, et affingunt aerumnam; 40 ideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet profundere misericordia. Non enim avarus Dominus est, ut plurimum quaerat. Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: sed et ille beatus est, qui quod habet, ex affectu facit. Denique duo aera viduae illius divitum muneribus praetulit (Luc. XXI, 3); quia totum illa quod habuit, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari (Dist. 86, c. Dominus non vult): nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit (III Reg. XIX, 21); ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas (Dist. 86, c.", "candidate_score": 0.584717, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", "max_score": 0.70615, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_242", "psc_text": "ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21 Luc. 1, 26, Matth. 1, 20; 2, 13, Luc. 2, 8 1 inquit] itaque X eum A ml aBCG puerum A m2 cet. 8 alio P 4 expers (8 in u. ult. add. m3) P scilicet (sci eras.) P sensum a deum om. X 5 pro] in A interficitur X praelibauimus (prae s. u. m2) 0 6 clareret (re pr. s. u. m3) A clareat BC infantiae (e a. u.) A a 8. u. A, om. B a diuinitatis ex adunitatis P minime] non PL 7 uacauisse EO T ignaua (1 ra 8. ua) 0 ignara (r ex u m2)", "candidate_score": 0.70615, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_241", "psc_text": "deus erat qui diuinitatis operibus exercebat carnis aetatem, qui etiam B 2,8 pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes nigiliasuigilias noctis supra gregem suum. § 50 uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, C pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam 2,9 angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21", "candidate_score": 0.697869, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_805", "psc_text": "pauperes euaogelizantur. § 100 plenum sane testimonium, quo dominum propheta cognosceret; de ipso enim, non de alio fuerat prophetatum quia dominus dat escam esurientibus, dominus erigit adlisos, dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos, dominus diligit iustos, dominus custodit aduenas, orfanum et uiduam suscipiet et uiam peccatorum exterminabit. qui ista D inquit faciet regnabit dominus in aeternum. ergo non humanae ista, sed diuinae uirtutis insignia sunt, caecis perpetuae tenebras noctis aperire defossorumque oculorum uulnera infusa luce sanare, auditum in aures insinuare surdorum, laxatis soluta membra reformare conpagibus, in lucem quoque refuso uigore uiuendi reuocare defunctos. § 101 haec ante euangelium uel rara uel nulla. receperit Tobias oculos: unus est in exemplo, et tamen angeli fuit illa medicina, non hominis. Helias E mortuum suscitauerit: ille tamen rogauit et fleuit, hic iussit. Helisaeus leprosum mundari fecerit: non tamen illic ualuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. non defecerit ad escam uiduae esurientis propheticis se", "candidate_score": 0.697446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_242", "psc_text": "ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21 Luc. 1, 26, Matth. 1, 20; 2, 13, Luc. 2, 8 1 inquit] itaque X eum A ml aBCG puerum A m2 cet. 8 alio P 4 expers (8 in u. ult. add. m3) P scilicet (sci eras.) P sensum a deum om. X 5 pro] in A interficitur X praelibauimus (prae s. u. m2) 0 6 clareret (re pr. s. u. m3) A clareat BC infantiae (e a. u.) A a 8. u. A, om. B a diuinitatis ex adunitatis P minime] non PL 7 uacauisse EO T ignaua (1 ra 8. ua) 0 ignara (r ex u m2)", "candidate_score": 0.691928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1605", "psc_text": "quia dirigendi erant qui dominum Iesum in finibus gentium praedicarent. § 8 Illi ergo directi cum soluerent pullum, numquid suis uerbis 19,34 usi sunt? minime, sed dixerunt, sicut dixerat illis Iesus, ut agnoscas quod non suo sermone, sed dei uerbo nec proprio, sed Christi nomine fidem populis infudere gentilibus atque aduersariae potestates, quae sibi nationum obsequia uindicabant, mandato cessere diuino. § 9 unde et apostoli propria Christo D 19,35 uestimenta substernunt siue quo facti gloriam euangelica praedicatione praeferrent; in scripturis enim diuinis plerumque uestimenta uirtutes sunt, quae gentium duritiam in aliquantulum prcpriapropria quoque uirtute mollirent, ut inoffensa uecturae felicis obsequia sedulis adfectibus exhiberent. non enim mundi dominum forensi specie gestari dorso asinae delectauit, sed ut latente mysterio penetralia nostrae mentis insterneret et in E secretis animorum interiore consessu mysticus uector insideret 3 Act. 10, 24 sq.; 13, 2 6 Act. 8, 26 sqq. 8 Marc. 11, 3 2 dona] iura", "candidate_score": 0.689985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1605", "psc_text": "quia dirigendi erant qui dominum Iesum in finibus gentium praedicarent. § 8 Illi ergo directi cum soluerent pullum, numquid suis uerbis 19,34 usi sunt? minime, sed dixerunt, sicut dixerat illis Iesus, ut agnoscas quod non suo sermone, sed dei uerbo nec proprio, sed Christi nomine fidem populis infudere gentilibus atque aduersariae potestates, quae sibi nationum obsequia uindicabant, mandato cessere diuino. § 9 unde et apostoli propria Christo D 19,35 uestimenta substernunt siue quo facti gloriam euangelica praedicatione praeferrent; in scripturis enim diuinis plerumque uestimenta uirtutes sunt, quae gentium duritiam in aliquantulum prcpriapropria quoque uirtute mollirent, ut inoffensa uecturae felicis obsequia sedulis adfectibus exhiberent. non enim mundi dominum forensi specie gestari dorso asinae delectauit, sed ut latente mysterio penetralia nostrae mentis insterneret et in E secretis animorum interiore consessu mysticus uector insideret 3 Act. 10, 24 sq.; 13, 2 6 Act. 8, 26 sqq. 8 Marc. 11, 3 2 dona] iura", "candidate_score": 0.689874, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_25_27", "bdc_text": "Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_245", "psc_text": "inpleta igitur prophetia est. laudatur de caelis dominus et uidetur in terris, de quo sanctus Marcus ait quia cum bestiis erat et angeli ministrabant ei, ut in altero misericordiae insigne, in altero diuinae indicium potestatis agnoscas. tuum est quod bestias patitur, suum quod 2,15 sq. ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum F quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes. § 53 uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores fcngeloangelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, 1299 A apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret momenta uerborum. Cfestinantfestinant' inquit 'uerbum uidere*. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non mediocre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior 1 Matth. 18, 16, Dent. 19, 5 5 Ios. 5, 14 7 Psalm. 148, 1 sq. 11 Marc. 1,", "candidate_score": 0.689487, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_28_30", "bdc_text": "Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat . Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta est prae praeterea dominus instituit , quicquid et impes dictum est , ut qui annunciarent , ut , qui annunciarent , qui non evangelium , viverent de evangelio .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1105", "psc_text": "deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. § 55 non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae c exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille glonaturgloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet D domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. § 56 sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare 3 Matth.", "candidate_score": 0.687895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_167_169", "bdc_text": "Quia vero per inscitiam peccatum est in modo et fine , corrigat hoc magistratus sanctus et dirigat , iam omnia istius fundatoris , ut voluit ad gloriam dei , tollat autem et immutet , quod facit contra dei gloriam . Constat autem gloriam dei promoveri ministerio sacro et pauperum subventione , eandem vero obscurari idololatria . Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", "candidate_score": 0.686626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_23_25", "bdc_text": "amplissima . Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_241", "psc_text": "deus erat qui diuinitatis operibus exercebat carnis aetatem, qui etiam B 2,8 pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes nigiliasuigilias noctis supra gregem suum. § 50 uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, C pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam 2,9 angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21", "candidate_score": 0.682734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_24_26", "bdc_text": "Idem fecerunt ethnici quoque principes , Cyrus et Arraxer , versarum reges . Quid quid Christus dominus , cum publicis et ecclesiae facultatibus frui non posset , quod eas avare occupassent , viribus et plerant , se iurati Christi , hostes Nec quicquam vel domino vel discipulis , qui assercederent , ipse tamen , opes haberet et insuper quę morem aerarium , qui asservabat et dispersabat , quae consere , fideles , ad iustentationem apud ducam in caputis et Augustinus in evangelio gelio legitur apud Ioannem habuit , inquit , loculos dominus , cui angel ministrorum tractatur . in Ioannes 50 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_241", "psc_text": "deus erat qui diuinitatis operibus exercebat carnis aetatem, qui etiam B 2,8 pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes nigiliasuigilias noctis supra gregem suum. § 50 uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, C pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam 2,9 angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21", "candidate_score": 0.680972, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_242", "psc_text": "ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21 Luc. 1, 26, Matth. 1, 20; 2, 13, Luc. 2, 8 1 inquit] itaque X eum A ml aBCG puerum A m2 cet. 8 alio P 4 expers (8 in u. ult. add. m3) P scilicet (sci eras.) P sensum a deum om. X 5 pro] in A interficitur X praelibauimus (prae s. u. m2) 0 6 clareret (re pr. s. u. m3) A clareat BC infantiae (e a. u.) A a 8. u. A, om. B a diuinitatis ex adunitatis P minime] non PL 7 uacauisse EO T ignaua (1 ra 8. ua) 0 ignara (r ex u m2)", "candidate_score": 0.678953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_172_174", "bdc_text": "Tam enim hic non probo principum evangelicorum peccata , imo scola et sacrilegia in hac causa , quam constanter ditupero , sacrificum et monachorum abusus et sacrilegia . episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_819", "psc_text": "4. 15 per terram uerrunt uestigiis usuque faciunt ut amictus oneri sit. sed tamen alia uidetur hic indumenta signare et, nisi fallor, humana corpora, quibus anima nostra uestitur. denique et Ioseph tunica ad speciem dominici corporis cruentata est et apostolicum illud: exuens se carnem principatus et potestates omnes traduxit quid aliud ostendit nisi uice indumenti corpus fuisse, quo se ita exspoliauit dominus in passione, ut diuinitas libera inmunisque maneret iniuriae? totus D igitur hic locus exemplo nos prophetico ad uirtutem subeundae passionis hortatur. § 108 denique addidit: ecce qui in ueste 7,25 pretiosa sunt in domibus regum sunt. sunt etiam mollia indumenta deliciosi actus et mores, propter quod nos hortatur apostolus ut exspoliantes ueterem hominem cum actibus eius E induamus nouum, in quo non dulcis inlecebra sit ludusque lasciuiae, sed usus laboris et fructus, eo quod tenera corporis cura luxuque et lasciuiarum cupiditate mollitos nequaquam caelestis aula suscipiat, ad quam", "candidate_score": 0.676128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_183_185", "bdc_text": "Iul his saginantur lupi et vete , ociosi . Pastores interim ecclesiarum ministri , ab istis sunt spoliati . Relegantur et militum vero ad rapinas , ut vel in ipso domini templo oviculas ipsis creditas imposturis corient vel , si hoc facere nolunt , inopia laborent et esuriant .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1101", "psc_text": "praetendere uidentur E humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et ideo eos lupos esse non dubium est iuxta domini Iesu diuinam sententiam, qui ait: adtendite uobis a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, tactafacta praedonis: tons outsouis, intus lupus est ququi modum non F habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gehigelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? § 53 ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui non confi tetur dominum Iesum aeternae praesulem uitae. audiuimus 1423 A eius ululatus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat", "candidate_score": 0.67519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27_29", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_241", "psc_text": "deus erat qui diuinitatis operibus exercebat carnis aetatem, qui etiam B 2,8 pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes nigiliasuigilias noctis supra gregem suum. § 50 uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, C pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam 2,9 angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21", "candidate_score": 0.675113, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_114_116", "bdc_text": "Christus in evangelio promunciavit operarium sua mercede esse reliquum . Et Paulus hoc argumentum fuse tractat in 1 . ad Corinthios 9 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1003", "psc_text": "Christus ambulauit gradiendum est uia. haec eius agnitio, 1408 A haec eius imitatio per ignobilitatem et bonam famam, ut glorieris in cruce, sicut ipse est gloriatus. sic ambulauit Paulus et ideo gloriatur dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini nostri Iesu Christi. § 101 sed uideamus cur secundum Matthaeum repperiamus admonitos discipulos, 9,21 ne cui dicerent quod ipse sit Christus, hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui haec dicerent. quod esset multa passurus et resurrecturus. uidetis quod in uno Christi nomine B omnia sint. ipse est enim Christus qui natus ex uirgine est, ipse est qui mirabilia fecit in populo, ipse qui mortuus est pro peccatis nostris et resurrexit a mortuis. unum horum si 1 II Cor. 12, 20, Galat. 5, 20 15 II Cor. 6, 8 17 Galat. 6, 14 18 Matth. J 6, 20 1 praeualebit PL et dissensiones y 4 et increpat X increpat", "candidate_score": 0.673968, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27_29", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_242", "psc_text": "ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21 Luc. 1, 26, Matth. 1, 20; 2, 13, Luc. 2, 8 1 inquit] itaque X eum A ml aBCG puerum A m2 cet. 8 alio P 4 expers (8 in u. ult. add. m3) P scilicet (sci eras.) P sensum a deum om. X 5 pro] in A interficitur X praelibauimus (prae s. u. m2) 0 6 clareret (re pr. s. u. m3) A clareat BC infantiae (e a. u.) A a 8. u. A, om. B a diuinitatis ex adunitatis P minime] non PL 7 uacauisse EO T ignaua (1 ra 8. ua) 0 ignara (r ex u m2)", "candidate_score": 0.672312, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27_29", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_805", "psc_text": "pauperes euaogelizantur. § 100 plenum sane testimonium, quo dominum propheta cognosceret; de ipso enim, non de alio fuerat prophetatum quia dominus dat escam esurientibus, dominus erigit adlisos, dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos, dominus diligit iustos, dominus custodit aduenas, orfanum et uiduam suscipiet et uiam peccatorum exterminabit. qui ista D inquit faciet regnabit dominus in aeternum. ergo non humanae ista, sed diuinae uirtutis insignia sunt, caecis perpetuae tenebras noctis aperire defossorumque oculorum uulnera infusa luce sanare, auditum in aures insinuare surdorum, laxatis soluta membra reformare conpagibus, in lucem quoque refuso uigore uiuendi reuocare defunctos. § 101 haec ante euangelium uel rara uel nulla. receperit Tobias oculos: unus est in exemplo, et tamen angeli fuit illa medicina, non hominis. Helias E mortuum suscitauerit: ille tamen rogauit et fleuit, hic iussit. Helisaeus leprosum mundari fecerit: non tamen illic ualuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. non defecerit ad escam uiduae esurientis propheticis se", "candidate_score": 0.671194, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_245", "psc_text": "inpleta igitur prophetia est. laudatur de caelis dominus et uidetur in terris, de quo sanctus Marcus ait quia cum bestiis erat et angeli ministrabant ei, ut in altero misericordiae insigne, in altero diuinae indicium potestatis agnoscas. tuum est quod bestias patitur, suum quod 2,15 sq. ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum F quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes. § 53 uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores fcngeloangelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, 1299 A apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret momenta uerborum. Cfestinantfestinant' inquit 'uerbum uidere*. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non mediocre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior 1 Matth. 18, 16, Dent. 19, 5 5 Ios. 5, 14 7 Psalm. 148, 1 sq. 11 Marc. 1,", "candidate_score": 0.671024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_160_162", "bdc_text": "Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", "candidate_score": 0.670794, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_26_28", "bdc_text": "in Ioannes 50 . Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_241", "psc_text": "deus erat qui diuinitatis operibus exercebat carnis aetatem, qui etiam B 2,8 pastores in illa faciebat regione uigilare custodientes nigiliasuigilias noctis supra gregem suum. § 50 uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, C pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam 2,9 angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. § 51 uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21", "candidate_score": 0.667702, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_805", "psc_text": "pauperes euaogelizantur. § 100 plenum sane testimonium, quo dominum propheta cognosceret; de ipso enim, non de alio fuerat prophetatum quia dominus dat escam esurientibus, dominus erigit adlisos, dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos, dominus diligit iustos, dominus custodit aduenas, orfanum et uiduam suscipiet et uiam peccatorum exterminabit. qui ista D inquit faciet regnabit dominus in aeternum. ergo non humanae ista, sed diuinae uirtutis insignia sunt, caecis perpetuae tenebras noctis aperire defossorumque oculorum uulnera infusa luce sanare, auditum in aures insinuare surdorum, laxatis soluta membra reformare conpagibus, in lucem quoque refuso uigore uiuendi reuocare defunctos. § 101 haec ante euangelium uel rara uel nulla. receperit Tobias oculos: unus est in exemplo, et tamen angeli fuit illa medicina, non hominis. Helias E mortuum suscitauerit: ille tamen rogauit et fleuit, hic iussit. Helisaeus leprosum mundari fecerit: non tamen illic ualuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. non defecerit ad escam uiduae esurientis propheticis se", "candidate_score": 0.665525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_198_200", "bdc_text": "Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile . Pilitati ministro si et administrationem et possessionem bonorum ecclesiae eripit ex manibus militibus etc. sacrificum et monachorum , qui iis tam abiutuntur turpiter , et convertat in usum deus Placentem .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1272", "psc_text": "E) qai a quid E (s s. d m2) r magistratus nisi penes quem omnia potestas est et qui pleni et perfecti temporis sublimem sibi uindicat dignitatem, ad quem bonorum operum fretus conscientia non timens aduersarium sanctus propheta festinat dicens: sitiuit aBimaanima mea ad deum uiuum, quando ueniam, et parebo ante faciem dei? hic enim magistratus tradet reum iudici, ei scilicet, cui uiuorum et mortuorum tribuit potestatem et tribuit per natu- ram, non per grai; non enim quam non DaDeoat accepiaccepit, 1448 A sed quam ex substantia patris, cum generaretur, adsumsit. hunc magistratum tibi et iudicem monstrat, qui monstrauit accusatorem, et ostendit quando sitreuetandus. in die, inquit, qua indicabit deus occulta hominum secundumeuangelium meum per Iesum Christum dominum nostrum. hic igitur est iudexindex Iesus Christus, per quem occulta redarguuntur et inprobi operis poena mandatur. § 155 uis scire Chhstum esse iudicem, qui exactori tradit et in carcerem mittit? B ipsum", "candidate_score": 0.664973, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_51_53", "bdc_text": "Porro , ad quos pertineat dispensatio bonorum ecclesiae acriter quidem ad quos in saeculo non propter ecclesiae salutem , sed propter commodum privatium . Omnes enim hic , quę sua quaerunt , ut ex opibus ecclesiae praeditescant . Re vera tamen non quorumlibet est ista dispensatio , sed sancti magistratus .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_292", "psc_text": "adferant in futurum. bonus ille cultor agri interueniet pro nobis infecundis, pro nobis infructuosis, ut detur E spatium, patientia deferatur, ne forte et nos aliquem fructum deo ferre possimus. § 77 singulis quoque generibus hominum 3,11-14 conueniens tribuit sanctus Baptista responsum, unum omnibus, ita publicanis, ne ultra praescriptum exigant, militibus, ne calumniam faciant, praedam requirant, docens idcirco stipendia constituta militiae, ne dum sumtus quaeritur, praedo grassetur. sed haec et alia officiorum praecepta propria singulorum, F misericordia conmunis est usus, ideo conmune praeceptum, omnibus officiis, omnibus aetatibus necessaria et ab omnibus deferenda. non publicanus, non miles excipitur, non agricola uel urbanus, diues et pauper, omnes in conmune admonentur, ut conferant non habenti; misericordia enim plenitudo uirtutum est. et ideo omnibus est proposita perfectae forma uirtutis, ne uestimentis alimentisque suis parcant. misericordiae tamen ipsius pro possibilitate condicionis humanae mensura 1307 A seruatur, ut non sibi unusquisque totum eripiat, sed quod habet cum", "candidate_score": 0.664426, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_159_161", "bdc_text": "Voluntas autem haec errans in modo et fine defendi non debet , neque a eo magistratu neque a quoquam fidelium . Quin imo magistratus officium est omnem ei medio tollere idololatriam , privatorum quoque est constanter improbare idololare adeoque abusus omnes . Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", "candidate_score": 0.664373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_16", "bdc_text": "Pius enim ab eo accipit pecuniam , cum quo contrahit aut negociatur nihil de eo solicitus , quo ea pecunia vel ab ipso vel ab aliis sit acquisita , hoc autem curat imprimis , ne ipse eas conditione iniqua aut contra leges vel accipiant vel Quodsi hoc ipsum respiciat et sequatur , qui bonis utitur ecclesiae , non video , quid peccet .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_884", "psc_text": "quis P (s s. u.) B/ ut (t ex d) A 16* accepit a patre, immo quia ipse uerbum est, possit tantam altitudinem capere mysterii? et discipuli ex parte intellegunt, etsi non totum intellegunt. unde et quidam putant dixisse discipulos unguenti pretio emi fidem gentium debuisse, quae 1391 A sanguinis dominici tantum pretio debebatur, quod uidetur ueri simile. denique Iohannes euangelista inducit sermonem Iudae Iscarioth aestimatum trecentis denariis illud unguentum, sicut habes: potuit enim uenundari trecentis denariis et dari pauperibus. trecentorum autem aera crucis insigne declarat; sed dominus non perfunctoriam mysterii praescientiam quaerit, sed consepeliri in se fidem credentium mauult. § 31 id tamen de B ceterorum apostolorum uocibus intellegimus, Iudasludas autem condemnatur auaritiae, qui pecuniam dominicae praetulit sepulturae, qui etiamsi de passione sensit, errauit tam cara auctione. uili se uult aestimari Christus, ut ab omnibus ematur, ne quis pauper deterreatur. gratis inquit accepistis, gratis date. pecuniam non quaerit diuitiarum", "candidate_score": 0.663692, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_195", "bdc_text": "Qui hac sanctissimi ex his optimi sunt et plane religiosi videntur , missant , legunt , orant et cardinales Scilicet , ea faciunt peccando , a quibus rectius abstinerentur ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_669", "psc_text": "spectant surgentem increduli, mirantur abeuntem et diuini operis miracula malunt timere quam credere. nam si credidissent, non timuissent utique, sed dilexissent; perfecta enim dilectio timorem excludit foras. et ideo isti, quia non diligebant, 5,22 calumniabantur. calumniantibus autem dicit: quid cogitatis mala in cordibus uestris? quis hoc dicit? sacerdos 5 Ioh. 11, 25 8 Ps. 6, 7 11 Ps. 4, 5 15 II Cor. 5. 2 23 I Ioh. 4, 18 26 Hebr. 10, 21 2 peccata potest ET peccata (a alt. s. u.) A, orn. P dimittere peccata L 5 ipse om. C 8 ut... hic est add. PL, inclusi 10 hic est add. i 11 cruciata (u 8. a alt.) A 13 quietas P etenim A (et add. m3) Px 14 uoluntatis APax 16 ea est P (ea in ras.) E (a in ras.) ecce est T 18 ueneratur L et (ur eras.) F, (exp.) st 20 eipectant PLV", "candidate_score": 0.663666, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_148_150", "bdc_text": "gravissime affligitur ab angelis ob destinatum sacrilegium . Grave est enim incidere , ut apostolus ait , in manus viventis dei . De his atque aliis huius generis scripsi aliquando , forte copiosius et diligentius in eo libro , quem vulgavi de functione ne operum cap. 9 ad Heinricum Angliae regem .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_588", "psc_text": "Heliae dies fuerunt, sed in quibus Helias operatus est aut quia dies faciebat illis qui in eius operibus lucem uidebant gratiae spiritalis et B conuertebantur ad dominum, et ideo aperiebatur caelum uidentibus aeterna et diuina mysteria, claudebatur quando fames erat, quia nulla erat cognoscendae diuinitatis ubertas. § 49 sed de hoc4,25 plenius scripsimus, cum de uiduis scriberemus. e t multi leprosi erant temporibus Helisaei prophetae, et 4,27 nemo eorum mundatuamundatus est nisi Neman Syrus. euidenter hic sermo nos domini salutaris informat et ad studium c uenerandae diuinitatis hortatur, quod nemo sanatus ostenditur et maculosi morbo corporis absolutus nisi qui religioso officio studuit sanitati; non enim dormientibus diuina beneficia, sed obseruantibus deferuntur. et bene apto conparationis exemplo adrogantia ciuium retunditur inuidorum dominicumque factum scripturis docetur ueteribus conuenire, quod in libris quoque Regnorum legimus gentilem uirum Neman prophetico oraculo D 2 I Cor. 13,4 13 loh. 1,51; cr. Gen. 28, 12; Reg.", "candidate_score": 0.663082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_78_80", "bdc_text": "Caeterum Lexilla deut 7 . populariter ad eam pertinuit gentem , quam deus penitus iussit extirpare . Quod hodie nemo contra idololaturas dixerit , usurpandum additur praeterea in lego illa , ne te illaqueant .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1539", "psc_text": "errore uersatur, naturae quidem uinculis adligatus, ut uerbum emolat, deum quaerat, sed opertae mentis caecitate suffusus, ut uultum animi erigere ad deum, oculos cordis aperire non nouerit? et ideo sine ulla cursus alacritate uestigiis in se saepe redeuntibus inuitus usui laborat alieno. tamen qui molam uoluit F consummandi aliquando finem operis habet et exuendae spem gerit caecitatis; cui uero mola ad collum suspenditur? portat lapidem, qui portare iugum domini recusauit. asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adoret eum, quem non uidet nec agnoscit; deus enim non in manufactis t habitat nec in saxo agnoscitur, sed in spiritu. § 64 uterque igitur populus et gentilis et Iudaeus pompa quadam sermonis huius exponitur, sed uehemeutioruehementior in Iudaeos poena decernitur. gentilium enim memoria saeculi istius fluctibus obruetur et caeno 1487 A mundi huius abolebitur, qui inter ea quae non sunt esse uoluerunt et alienati a scientia dei tamquam", "candidate_score": 0.661479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_84_86", "bdc_text": "Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis . Vetuit sane apostolus idololytis , nesci ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_274", "psc_text": "peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatuvsequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequatur. lexautem et prophetae usque ad Iohannem, Iohannes autem praenuntius Christi. ita lex ecclesiae praenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut Iohannem declararet prophetam dicens factum esse super eum dei uerbum. alia non adderet; nullus enim eget indicio sui F qui uerbo dei abundat. unum itaque dixit et omnia declarauit. § 69 at uero sanctus Matthaeus et Marcus et uestitu et cinctu et cibo prophetam declarare uoluerunt, eo quod uestitum de pilis camellorum habuit et zonam pelliciam super lumbos suos, 1304 A lucustas autem et melmei siluestre edebat. praenuntius enim Christi non patiebatur inmundarum perire exuuias bestiarum ipso quoque uestitus indicio designans Christum esse uenturum, qui beluina inluuieque contexta pro nostrorum deformitate meritorum gentilitatis inmundae peccata suscipiens in illo tropaeo crucis", "candidate_score": 0.661185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_169", "bdc_text": "Ergo si magistratus rapiat ex manibus idololatrarum facultates ecclesiae , quas etiam appellant fundationes , ne amplius in ignominiam dei exerceantur et accommodet ipsibus sanctis , ut dictum est , sane nec voluntatem fundatorum primariam irritam facit neque sacrilegium admittit .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", "candidate_score": 0.661164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_143_145", "bdc_text": "Abominandi fuere sacrilegi semper . Non autem fures tantum , sed sacrilegi sunt , qui bonis ecclesiae abutuntur . Notum est proverbium , aurum Tolusanum , et nota est , qui scripta sumpta a Crasso , qui spoliarat templum domini .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_602", "psc_text": "male quaesita mercede non tam patrimonium facultatum quam thesaurum criminum congregarunt aeterno supplicio et breui fructu. nam cum diuitiae sint caducae, poena perpetua est, quia neque auarus neque ebriosus neque idolis seruiens B regnum dei possidebit. 4,28 sq]. Et repleti sunt ira omnes in synagoga haec audientes et surrexerunt et eiecerunt illum extra ciuitaciuitat temem. § 55 sacrilegia Iudaeorum, quae multo ante dominus praenuntiauerat per prophetam et psalmi uersiculo declarauerat quae passurus esset in corpore constitutus dicens: retribuebant mihi mala pro bonis, in euangelio docet esse c conpleta. nam cum ipse per populos beneficia diffunderet, illi iniurias inrogabant. nec mirum ai perdiderunt salutem, qui eiecerunt de suis finibus salutarem; moralis enim dominus et qui docuerit exemplo sui apostolos suos omnibus omnia fieri nec uolentes repudiat nec inuitos alligat nec eicientibus 2 Tit. 3, 5 4 Rom. 9, 8, Galat. 4, 28 6 loll. 8, 44 12 I Cor. 6, 9", "candidate_score": 0.660413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_85_87", "bdc_text": "Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis . Vetuit sane apostolus idololytis , nesci ; sed si quis moneat idolis esse oblatum .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_885", "psc_text": "§ 31 id tamen de B ceterorum apostolorum uocibus intellegimus, Iudasludas autem condemnatur auaritiae, qui pecuniam dominicae praetulit sepulturae, qui etiamsi de passione sensit, errauit tam cara auctione. uili se uult aestimari Christus, ut ab omnibus ematur, ne quis pauper deterreatur. gratis inquit accepistis, gratis date. pecuniam non quaerit diuitiarum altitudo, sed gratiam. ipse nos pretioso sanguine emit, non uendidit. de quo plenius diceremus, nisi a nobis ipsis tractatum alibi recordaremur. C § 32 ergo secundum dicta domini, in quo sunt thesauri sapientiae absconditi, quos nemo potuit praeuidere, operari me oportet in sepultura eius, ut caro eius requieuisse, non 1 Ioh. 1, 1 8 Ioh. 12, 5 11 Rom. 6, 4 16 Matth. 10, 8 18 I Petr. 1, 19, cf. de spiritu sancto III 125 sqq. 20 Coloss. 2, 3 22 Ps. 15, 10 1 accipit A accepi X qui Maurini 2 mysterio (i s. 0 m2) A et", "candidate_score": 0.659568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_173_175", "bdc_text": "episcopi vestiose splendere , mensarum auliciis , palatiorum magnificentia omnique luxus genere inter se certant adeoque et opulentissimos quosque principes omnis superant . Quae conscribis , commoveret venatissimos et lusum aleae ? Quis enunciperet perfis , pendia quae militibus aulicis et inutilibus persolvuntur hominibus ?", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_819", "psc_text": "4. 15 per terram uerrunt uestigiis usuque faciunt ut amictus oneri sit. sed tamen alia uidetur hic indumenta signare et, nisi fallor, humana corpora, quibus anima nostra uestitur. denique et Ioseph tunica ad speciem dominici corporis cruentata est et apostolicum illud: exuens se carnem principatus et potestates omnes traduxit quid aliud ostendit nisi uice indumenti corpus fuisse, quo se ita exspoliauit dominus in passione, ut diuinitas libera inmunisque maneret iniuriae? totus D igitur hic locus exemplo nos prophetico ad uirtutem subeundae passionis hortatur. § 108 denique addidit: ecce qui in ueste 7,25 pretiosa sunt in domibus regum sunt. sunt etiam mollia indumenta deliciosi actus et mores, propter quod nos hortatur apostolus ut exspoliantes ueterem hominem cum actibus eius E induamus nouum, in quo non dulcis inlecebra sit ludusque lasciuiae, sed usus laboris et fructus, eo quod tenera corporis cura luxuque et lasciuiarum cupiditate mollitos nequaquam caelestis aula suscipiat, ad quam", "candidate_score": 0.65939, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_161_163", "bdc_text": "Magistratus est male instituta in bonum convertere Errarunt , qui bona sua contulerunt ad idololatriam exercendam , augendam et conservandam . Interim , quod fecerunt , principali suo instituto , ut gloriam dei facere voluerunt , id quod improbandum non est . Modus autem improbandus est :", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", "candidate_score": 0.658921, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_197_199", "bdc_text": "Et quis haec requi , sceleratissimus sivit ex manibus vestris ? Imo dominus tuae illis occlamant , quod praetextus prolixarum ipsum devorant , domos viduarum etc. Haec cum ita habeant . neque ab illo cordato negari possint , nihil peccat magistratus nullumque admittit , facile .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1799", "psc_text": "23,11 reum non pronuntiant, alienae tamen erudelitatiscrudelitatis studiis obsequuntur. lauit quidem manus Pilatus, sed facta non diluit; iudex enim nec inuidiae cedere debuit nec timori, ut sanguinem innocentis addiceret. monebat uxor, lucebat in nocte gratia, diuinitas eminebat: nec sic a sacrilega sententia temperauit. § 101 similiter in hoc typum omnium iudicum arbitror esse praemissum, qui damnaturi essent eos quos innoxios aestimarent. tolerabiliores tamen gentiles esse quam Iudaeos coniuncta Pilato persona demonstrat et magis eos posse diuinis ad fidem operibus admoneri. quales autem illi qui dominum maiestatis crucifixerunt! § 102 nec inmerito homicidae absolutionem petunt, 1526 A 23,18 sq. qui flagitabant innocentis exitium. tales leges iniquitas habet, 9 lob. 5, 46 sq. 15 Matth. 27, 24 17 Matth. 27, 19 23 I Cor. 2, 8 1 uideretur PBCL uidere a uideare GX uideatur Εγ T non om. Εγ T se deCendi X 3 credetis BCFOV 5 diceret X 6 possent P", "candidate_score": 0.658845, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_29", "bdc_text": "ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1536", "psc_text": "ipsi uirtutum meritis infirmi sint, angelorum tamen patrociniis C euehuntur. nemo ergo inrideat pauperem, quia exacerbat illum qui fecit eum; nemo temtet inualidum, ne angelos laedat; nemo praecipitet infirmum, ne soluat beneficium redemtolis. § 62 et ideo dixit: uae huic mundo ab scandalis, quia crucem domini plerique scandalum iudicarunt, cum dominicae humilitas passionis nostrae sit sacramentum salutis, ut adonamur uirtutis officium, sumamus humilitatis exemplum. uae D igitur ei qui in crucem domini non crediderit, qua scandalizantur infirmi; expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris. § 63 in diuinis quidem scripturis non uerborum seriem, sed rerum pondus examinare debemus; plus enim proficit ad reprimenda peccata inauditi generis atque deformis beluina quaedam pompa supplicii. tamen ne cui hinc quoque scandalum generetur infirmo, non otiose simul positam putamus molam E asinariam, collum hominis, profundum maris. etenim cum asini 3 Matth. 18, 6 10 Prouerb. 17, 5", "candidate_score": 0.65882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_84_86", "bdc_text": "Scotorum et Anglorum exemplis oppono praeterantibus Gallorum et Germanorum exempla veterum quoque imperatorum exempla et rerum perientia . Lex vero precium scorti repudiens , nunditiam commendat et est caereretas , monialis . Vetuit sane apostolus idololytis , nesci ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_709", "psc_text": "P arguet (i s. e) P uere exemplum propheticum, quo primum non inania legis, sed solida utilitatis nobis sequenda produntur, deinde quia Dauid cum sociis fugiens a facie regis Saul hic praefiguratus in lege Christus est, qui cum apostolis principem mundi lateret. § 33 quomodo autem ille obseruator legis atque defensor panes et ipse manducauit et dedit his qui secum erant, quos non licebat manducare nisi tantummodo sacerdotibus, nisi ut per illam B demonstraret figuram sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, siue quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerdotes sunt? unguimur enim in sacerdotium sanctum offerentes nosmet ipsos deo hostias spiritales. § 34 legi igitur iam superfluit doctrina Christi nec legem soluit, sed inplet, quia nec sabbatum soluit. si enim sabbatum propter hominem tactumfactum est, utilitas autem c hominis postulabat esurientem hominem, qui diu fuerat terrae fructibus abdicatus, ueteris famis uitare ieiunia, non utique", "candidate_score": 0.658299, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_27_29", "bdc_text": "Quare habuit , inquit , hoculos deus , cui angeli ministrarunt , nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat ? Quare vero furem admisit ? ut ecclesia eius pares pacientes coleretur et suorum incitat , sed habebatur dominus loculos et oblatit a Fidelibus conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_245", "psc_text": "inpleta igitur prophetia est. laudatur de caelis dominus et uidetur in terris, de quo sanctus Marcus ait quia cum bestiis erat et angeli ministrabant ei, ut in altero misericordiae insigne, in altero diuinae indicium potestatis agnoscas. tuum est quod bestias patitur, suum quod 2,15 sq. ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum F quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes. § 53 uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores fcngeloangelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, 1299 A apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret momenta uerborum. Cfestinantfestinant' inquit 'uerbum uidere*. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non mediocre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior 1 Matth. 18, 16, Dent. 19, 5 5 Ios. 5, 14 7 Psalm. 148, 1 sq. 11 Marc. 1,", "candidate_score": 0.658216, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1_3", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_249", "psc_text": "cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? disce personae uitium esse, non seius; sexus enim sanctus. denique Maria praeceptum non accepit, exemplum edidit. § 55 Circumciditur itaque puer. quis ille puer nisi ille de quo D 2,21 dictum est: puer natus est nobis, filius datus est nobis? factus est enim sub lege, ut eos qui sub lege essent lucrifaceret. § 56 quid sit autem in Hierusalem sisti domino dicerem, 2,22 nisi in Esaiae conmentis ante dixissem; circumcisus enim uitiis dominico dignus iudicabatur optutu, quia oculi domini 18 Esai. 9, 6 19 I Cor. 9, 20 22 Ps. 33, 16 1 sapientiam P (v s. a alt. m3) L sapientia B et (ia in ras. m2) F, sapientem FOR sapientum 7 2 dne (s. m3 dns) P fallere A et et P fugare P (c 8. g m3) L fustare C 4 putas BK uilia uerba ed. Rom.", "candidate_score": 0.657813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_11", "bdc_text": "His enim conceditur a deo usus fructus bonorum ecclesiae , ut ex his vivere possint , non concessione raucidorum canonum , sed potestate , ut apostolus ait , divina .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1547", "psc_text": "cum in deo filius persona alter, potestate unus sit — unus enim deus, ex quo omnia, et unus dominus, per quem omnia — deus autem et dominus non duo dii, sed unus deus sit, quia dominus deus tuus dominus unus est, utique cum secundum maiestatem deus unus in F utraque persona sit, et bonus unus in utroque est. nam quomodo non bonus ex bono natus? arbor enim bona bonos fructus facit. quomodo non bonus, cum bonitatis substantia adsumta ex patre non degenerarit in filio, quae non degenerauit in spiritu? et ideo spiritus tuus bonus deducet me in uiam rectam. quodsi bonus spiritus, qui accepit ex filio, bonus utique et ille qui tradidit. et cum bonus pater, utique et ille bonus qui omnia habet quae pater habet, aut si negatis filium habere bonitatem, negatis et patrem. § 67 Ratio euidens exemplis non eget, tamen uel auctoritatem 1488 A sequimini scripturarum; scriptum", "candidate_score": 0.657408, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "9212_sent_1_3", "bdc_text": "quaestio a te , domine summa observantia colende mihi proposita , an liceat piis S. Bona ecclesiastica in meliorem convertere partem atque usum , facilime quidem mihi dissolvi posse videtur . Nam qui vere sunt pii , norunt sibi non tantum licere , sed ab ipsis quoque lege divina requiri , ut , quod est corruptum et ad usus pravos abstractum ad usum saniorem reducant .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1238", "psc_text": "sunt aestimantur. ut iusta de iusto, sancta de sancto bonorum 1443 A suorum bonum testentur auctorem. § 135 ergo dominum illum, qui simul diuinitatis reuerentiam et pietatis gratiam suadere conplexus est dicens: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, ita nunc mutatum esse opiaabimur, ut aboleret necessitudinum nomina, conlideret pietatis affectus? carissimorum pignorum discidia mandasse credamus? et quomodo ipse est pax nostra, qui fecit utraque 22Luc.lO,27 26 Ephes. 2, 14 I anxietatis PL coacerbatio (v a. b m2) P 4 cnim] autem y 5 diuisit P (t er