{ "letter_id": "11028", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11028", "dominant_topic": 0, "topic_dist": [ 0.057288, 0.056053, 0.046843, 0.053101, 0.051332, 0.044182, 0.049513, 0.051736, 0.044695, 0.050688, 0.049785, 0.050756, 0.044816, 0.051904, 0.050747, 0.047658, 0.050414, 0.047992, 0.051651, 0.048845 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf025", "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", "max_score": 0.690485, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_634", "psc_text": "ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens", "candidate_score": 0.690485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_634", "psc_text": "ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens", "candidate_score": 0.680681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1171", "psc_text": "quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat. In judicium quippe Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUT XVI [ Rec. IX ]. IBID.-- Oculi tui in me, et non subsistam. 31. Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque", "candidate_score": 0.679025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396", "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam", "candidate_score": 0.678064, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1759", "psc_text": "stat. Sequitur: CAPUT XXXV. VERS. 15, 16.-- Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam, et ipse erit salvator meus. 48. Culpis suis nescit parcere, ut Deus parcat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur (I Cor. XI, 31) , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUT XXXVI [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. 49. Hypocrita Dei conspectum fugit, dum humanis oculis placere cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos", "candidate_score": 0.677922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1758", "psc_text": "XXXIV [ Rec. XVII. ] VERS. 15.-- Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo. 47. Justus Deum etiam in adversis laudat. --Nunquam est patientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei (Psal. XLVIII, 19) . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequitur: CAPUT XXXV. VERS. 15, 16.-- Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam, et ipse erit salvator meus. 48. Culpis suis nescit parcere, ut Deus parcat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur (I Cor. XI, 31) , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro", "candidate_score": 0.673958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1072", "psc_text": "rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos maneat attendit, subdens: CAPUT XXXII. IBID.-- Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. 47. Reproborum trepidatio in judicio. --Usque ad sanctam quippe Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prophetam dicitur: Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur (Isai. XXVI, 11.) Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam", "candidate_score": 0.671498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", "candidate_score": 0.671387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1759", "psc_text": "stat. Sequitur: CAPUT XXXV. VERS. 15, 16.-- Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam, et ipse erit salvator meus. 48. Culpis suis nescit parcere, ut Deus parcat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur (I Cor. XI, 31) , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUT XXXVI [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. 49. Hypocrita Dei conspectum fugit, dum humanis oculis placere cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos", "candidate_score": 0.671215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", "candidate_score": 0.671125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1736", "psc_text": "32. Hoc accepto dono non intumuit. --Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit qui se eis inferiorem negat, quorum longe vitam sancte vivendo transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui, sciendo coelestia, eorum terrenas cogitationes per prophetiae quoque spiritum transibat. Sequitur: CAPUT XXII [ Rec. XIII ]. VERS. 3.-- Sed tamen ad Omnipotentem loquar, et disputare cum Deo cupio. 33. Qui Deo in prece nunc familiaris est, cum ipso postmodum judicabit. --Cum Omnipotente loquimur dum ejus misericordiam deprecamur; cum eo vero disputamus dum, nos illius justitiae conjungentes, facta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe 379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) .", "candidate_score": 0.670577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1398", "psc_text": "Juste ergo justum exsequi est in assertionem justitiae eamdem ipsam justitiam quaerere. Saepe recta agimus, et nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus exspectamus; sed tamen mens, in sui fiduciam erecta, his a quibus nihil expetit placere contemnit, eorum judicia despicit, seque male liberam per abrupta elationis rapit; et inde sub vitio pejus obruitur, unde, quasi devictis vitiis, nullis se appetitionibus subjacere gloriatur. 39. A nimia aut nulla nostri discussione nobis est discrimen. --Saepe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia", "candidate_score": 0.670383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_675", "psc_text": "sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. [ Vet. VIII. ] Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset. [ Rec. IX.] 22. Si tot patiantur justi, quae iniquos manent supplicia? --Bene autem subditur: Et", "candidate_score": 0.668785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396", "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam", "candidate_score": 0.668041, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1172", "psc_text": "Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam (Sap. XI, 24) . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.", "candidate_score": 0.667341, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1171", "psc_text": "quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat. In judicium quippe Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUT XVI [ Rec. IX ]. IBID.-- Oculi tui in me, et non subsistam. 31. Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque", "candidate_score": 0.66624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_634", "psc_text": "ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens", "candidate_score": 0.654438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_39_41", "bdc_text": "Lüthis Brief vom 3 . April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", "candidate_score": 0.651197, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_634", "psc_text": "ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens", "candidate_score": 0.650352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_284", "psc_text": "suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subditur: CAPUT XLIII [ Rec. XXV ]. VERS. 11. Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. 68. Electi in tentatione proficiunt. --Plerumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungitur: CAPUT XLIV. VERS. 12.-- Ecce universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam. 69.", "candidate_score": 0.650223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396", "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam", "candidate_score": 0.649905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_193", "psc_text": "Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret. Unde subjungit: CAPUT. X [ Rec. VI ]. VERS. 11.-- Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae", "candidate_score": 0.649246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_284", "psc_text": "suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subditur: CAPUT XLIII [ Rec. XXV ]. VERS. 11. Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. 68. Electi in tentatione proficiunt. --Plerumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungitur: CAPUT XLIV. VERS. 12.-- Ecce universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam. 69.", "candidate_score": 0.648956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_39_41", "bdc_text": "Lüthis Brief vom 3 . April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_634", "psc_text": "ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens", "candidate_score": 0.648627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", "candidate_score": 0.645444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2063", "psc_text": "ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. [ Vet. XIV. ] At contra sancta Ecclesia in omne quod veraciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae perscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria (Prov. XXV, 27) . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Nobiscum vero esse dicitur, quod pro nobis est; et rursum non nobiscum", "candidate_score": 0.643956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396", "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam", "candidate_score": 0.642885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_748", "psc_text": "non conspiciunt, quia caput non in lapide sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus (Thren. I, 7) . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub", "candidate_score": 0.640504, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1091", "psc_text": "(III Reg. I, 23) ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit (Exod. XVIII, 7)? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. [ Vet. XXIV.] 55. Qui alios arguunt, seipsos non palpent. --Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam", "candidate_score": 0.64009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_748", "psc_text": "non conspiciunt, quia caput non in lapide sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus (Thren. I, 7) . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub", "candidate_score": 0.61985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_747", "psc_text": "et virtutes exerceantur. --Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit; quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat, qui intentamente, quae principale est [ Graece, τὸ ἡγεμονικὸν] hominis, imitationem sui redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt; quia caput in lapide tenere contemnunt. [ Vet. XXII. ] Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus", "candidate_score": 0.607918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_748", "psc_text": "non conspiciunt, quia caput non in lapide sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus (Thren. I, 7) . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub", "candidate_score": 0.606747, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf033", "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", "max_score": 0.68986, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_509", "psc_text": "etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta formam Cluniacensium, part. III, cap. 24, ab Haefteno citatus: « Habet autem eleemosynarius, praeter ea quae propria sunt eleemosynariae, decimum panem de omnibus qui coquuntur in furno monasterii; decimam amam vini provenientis in vineis ecclesiae; et similiter de agnis aliisque pecoribus; nec non et de caseis, qui fiunt per curtes, decimam ipse levat. » Verum primam hujusce piae consuetudinis originem non concilio Aquisgranensi debemus, quam potius confirmasse credendum est, non instituisse; nam longo ante tempore S. Filibertus abbas Gemmeticensis Saec. II Bened., pag. 822 monasterii sui « studebat omnes species decimare . . . . . ipsam igitur decimam in", "candidate_score": 0.68986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2248", "psc_text": "etiam variasse mensuras ac pondera: id quod probat tum ex praecepto Caroli Calvi pro stipendiis clericorum Sancti Petri, qui sanctimonialibus Suessionici Beatae Mariae Parthenonis subjecti sunt, quo singulis sacerdotibus per singulos dies heminam, id est tres libras vini tribuit; tum ex vetustissimo auctore, quem in Rhemensi Sancti Remigii archimonasterio saeculo IX describebat Bertigarius monachus; qui auctor vetustissimus in tractatu de Ponderibus et Mensuris de hemina sic loquitur: « Apud quosdam cyathi novem heminam facere videntur, quod sunt drachmae nonaginta. Apud quosdam vero acetabula quatuor, quod sunt drachmae quadraginta octo. Hemina autem juxta quosdam appendit libram unam; apud quosdam vero libram et dimidiam. » Deinde quibusdam aliis de sextario, de choenice, et de congio interjectis, addit: « Sed has mensuras ad votum principum vel judicum esse deprehendimus. » Quod confirmat concilium Aquisgranense anni 816, cap. 122. Ex his concludit, 1º incertum esse an permanserit Romae adusque sancti Benedicti tempora antiquae mensurae", "candidate_score": 0.686514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.683239, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", "candidate_score": 0.681793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2189", "psc_text": "annis minus a libra panis in die sufficiat. » Certe puerorum libram panis paulo leviorem fuisse colligi posse videtur ex Hildemaro ad cap. 30, ubi agens de jejuniis pueris delinquentibus injungendis, « libra, inquit, viginti duos solidos habet quando crudus est panis, ut cum coctus fuerit habeat solummodo viginti, » hoc est uncias duodecim, cum libra aliorum ex concilio Aquisgranensi esset solidorum triginta ante panis coctionem. Ad hunc locum pertinet quod in Vita S. Hugonis scribit Hildebertus Cenomanensis (In ejus Vita n. 12, apud Boll. 29 April.) : « Quantae autem discretionis et misericordiae fuerit, junioribus coenobitis impensa demonstrat benignitas; quibus cum minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur, ipse tamen parem eis dare constituit, aequum judicans, ut quos idem diei pondus affligebat et aestus, idem quasi jam denarius solveretur.] Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. ] 523 Qui tamen ex mss.", "candidate_score": 0.68006, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", "candidate_score": 0.679503, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.678916, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1966", "psc_text": "aliis quibus licet loquantur de necessitate sua. » Idem fere habet Udalricus lib. 3, cap. 27. Nimirum aeque strictum pene servabant silentium ac caeteri in conventu. Qua in re severiores omnino exstiterunt olim Cistercienses, quorum liber Usuum (Cap. 92) haec scribit: « Infirmi de infirmitorio possunt loqui cum infirmario; sed non nisi in certo loco ad hoc determinato, et hoc silenter, et tantum de necessariis. In quem qui ingredi voluerit, signo ab infirmario licentia postulata et accepta ingrediatur. Ubi quandiu unus aliquis cum infirmario fuerit, alius ingrediendi non habeat licentiam. Qui autem ita infirmus fuerit ut continue jaceat, aut subita infirmitate gravatus, utpote febrium, aut aliqua alia gravi lecto jacere compellitur, interim ibi cum infirmario, et infirmarius cum eo, si opus fuerit, loqui poterunt: at ubi melioratus huc et illuc deambulare poterit, silentium more solito teneat, nisi forte alicui adhuc magna infirmitate detento abbas loqui ad lectum amplius judicaverit expedire.", "candidate_score": 0.677431, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", "candidate_score": 0.676472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377", "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum", "candidate_score": 0.675894, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2189", "psc_text": "annis minus a libra panis in die sufficiat. » Certe puerorum libram panis paulo leviorem fuisse colligi posse videtur ex Hildemaro ad cap. 30, ubi agens de jejuniis pueris delinquentibus injungendis, « libra, inquit, viginti duos solidos habet quando crudus est panis, ut cum coctus fuerit habeat solummodo viginti, » hoc est uncias duodecim, cum libra aliorum ex concilio Aquisgranensi esset solidorum triginta ante panis coctionem. Ad hunc locum pertinet quod in Vita S. Hugonis scribit Hildebertus Cenomanensis (In ejus Vita n. 12, apud Boll. 29 April.) : « Quantae autem discretionis et misericordiae fuerit, junioribus coenobitis impensa demonstrat benignitas; quibus cum minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur, ipse tamen parem eis dare constituit, aequum judicans, ut quos idem diei pondus affligebat et aestus, idem quasi jam denarius solveretur.] Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. ] 523 Qui tamen ex mss.", "candidate_score": 0.673014, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", "candidate_score": 0.671836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2237", "psc_text": "carnibus causa rationabilis afferri nulla queat, manifestum est nec abbatem cum monachis circa esum carnium dispensare posse, nisi forte in certis quibusdam casibus extraordinariis, qui vix intra mille annos semel evenient. Caeterum necdum nobis reperire licuit summorum pontificum bullas monachis Benedictinis ter in hebdomada carnes edendi licentiam facientes; aut si quae sunt, certis quibusdam monasteriis pro causa rationabili, et hoc forte ad tempus, non vero omnibus et pro semper datae fuerunt. Imo non pauca occurrunt conciliorum decreta quibus intermissa in coenobiis a carnibus abstinentia restituatur. CAPUT XL. De mensura potus. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio", "candidate_score": 0.671396, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_513", "psc_text": "praescribit Obtinuit et haec in omnibus fere ordinis nostri monasteriis consuetudo. Certe nostri Divionenses S. Benigni ex mss. Consuetudine, c. 45, et Cluniacenses ex Udalrico lib. II, c. 23, quidquid panis et vini mensae redundabat, et de aliis cibis medietatem pauperibus dispensabant. Pietatem suam in omnibus omnino alimentis extendit postea Petrus Venerabilis, edito hoc statuto: « Quidquid de mensa quotidiana a fratribus superest, eleemosyna communis accipiat. » Stat. 33. Idem statutum anno 1200, sub Hugone V abbate renovatum est, et anno 1444 in capitulo provinciali Anglorum monachorum Northamptoniae celebrato sancitum. Idem etiam sub gravissimis poenis reperimus in concilio Oxoniensi anno 1222, apud Spelmannum Tom. II Conc. Angl. p. 189 his verbis: « Omnia victualia religiosis apponenda sine subtractione aliqua eis apponantur, tam in conventu quam alibi, ubi reficiuntur; et de omnibus appositis totum residuum sine diminutione ita cedat in eleemosynam, per eleemosynarium egentibus fideliter erogandum; ita quod nec abbas, nec", "candidate_score": 0.671349, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", "candidate_score": 0.671144, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_757", "psc_text": "Apostolus: Neque murmuraveritis sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore; » quibus concinit S. Joannes Chrysostomus his verbis Homil. 8, in epist. ad Phil. : « Melius fuerit nihil operari, quam operari cum murmuratione: saepe malumus ministerio privari, quam murmurantem sustinere; gravis enim, gravis, inquam, est murmurator, et vicinus blasphemiae. » CAPUT VI. De Taciturnitate. Faciamus quod ait propheta: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea: posui ori meo custodiam: obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis Psal. XXXVIII . Hic ostendit propheta, si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere; quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! Ergo quamvis de bonis et sanctis et aedificationum eloquiis, perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem, rara loquendi concedatur licentia, quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum (Prov. X) . Et alibi: Mors et vita in manibus linguae Prov. XIV . Nam loqui et docere,", "candidate_score": 0.670546, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1967", "psc_text": "infirmitate gravatus, utpote febrium, aut aliqua alia gravi lecto jacere compellitur, interim ibi cum infirmario, et infirmarius cum eo, si opus fuerit, loqui poterunt: at ubi melioratus huc et illuc deambulare poterit, silentium more solito teneat, nisi forte alicui adhuc magna infirmitate detento abbas loqui ad lectum amplius judicaverit expedire. » In Caeremoniali etiam Bursfeldensium (Dist. 3, c. 30) sic legitur: « Non putent infirmi liberam se habere facultatem loquendi ubi, quando, quibus, et de quibus voluerint, maxime ii qui non sunt continue discumbentes in lectis, sed huc illucque deambulant. In infirmitorio enim cum infirmario de necessariis et consolatoriis duntaxat loqui permittuntur. Aliorum autem quispiam non sine licentiae obtentu loqui audeat cuiquam eorum, nisi forsan decumbenti et gravi infirmitate laboranti. Quae tamen locutio nocturnis horis, et quando opus Dei agitur in ecclesia, temperanda est cum eisdem; cum caeteris vero omnino diffugienda, casu necessitatis excepto. Non clamose, sed silenter debent loqui.", "candidate_score": 0.669641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_509", "psc_text": "etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta formam Cluniacensium, part. III, cap. 24, ab Haefteno citatus: « Habet autem eleemosynarius, praeter ea quae propria sunt eleemosynariae, decimum panem de omnibus qui coquuntur in furno monasterii; decimam amam vini provenientis in vineis ecclesiae; et similiter de agnis aliisque pecoribus; nec non et de caseis, qui fiunt per curtes, decimam ipse levat. » Verum primam hujusce piae consuetudinis originem non concilio Aquisgranensi debemus, quam potius confirmasse credendum est, non instituisse; nam longo ante tempore S. Filibertus abbas Gemmeticensis Saec. II Bened., pag. 822 monasterii sui « studebat omnes species decimare . . . . . ipsam igitur decimam in", "candidate_score": 0.669624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2743", "psc_text": "in Vita S. Kentigerni, cap. 3 (Saec. II Ben., Bolland. 13 Januar.), idque de S. Aethelvoldo narrat Willelmus Malmesburiensis lib. IV de Pontif. Angl., in fine. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae. ] Quod ait ad solitum pensum duobus modis intelligi potest. 1º Ad solitam aliorum temporum vivendi rationem; « superius enim definierat, inquit Hildemarus, quantum panem, quanta pulmenta, vel quantum dormire. Nunc vero, ut augeamus ad istum pensum, hoc est mensuram aliquid suadet. » Quam explicationem confirmare possunt praecedentia verba, quibus hortatur aliorum temporum negligentias his sanctis diebus diluere. 2º Ad solitum pensum, id est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro", "candidate_score": 0.66937, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2288", "psc_text": "hoc est octodecim in qualibet. Atque ita concilii Aquisgranensis canonem intellexisse videtur, qui nostris temporibus strictiorem ordinis Cisterciensis observantiam in suo monasterio restituit (Abbas B. M. de Trappa); nam cum vinum ea in regione non crescat, duplicem suis fratribus sicerae heminam ministrari curat, hoc est uncias circiter octodecim vel viginti ad prandium, et tantumdem ad coenam. Cujus exemplum minus apte protulit in medium dissertator, cum ipsi omnino non faveat. At, inquiet (Resp. n. 5), hemina apud omnes monasticae sobrietatis studiosos, pro vasculo et quidem parvissimo reputata est, ut probat locus ex Vita sancti Hermelandi abbatis (Saec. III Ben.), ubi minor parvissimo etiam vasculo appellatur. Addere potuisset dissertator heminam apud Cluniacenses unico scypho comprehensam fuisse: nam apud Udalricum (Lib. II, c. 4) reperimus signum scyphi, qui capit quotidianam vini mensuram. Verum hisce exemplis aliud opponimus Hildemari longe ad persuadendum efficacius, ut pote qui perspectam omnino habebat genuinam sancti Benedicti heminam. Hic", "candidate_score": 0.669332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2282", "psc_text": "postulet, vinum bibat. Et sic cum sex in nostra hemina habeamus cyathos vini, tres ad prandium, inquit, et totidem ad coenam, si tantumdem aquae vino admisceamus, duodecim liquoris uncias ad quamlibet refectionem propinamus, ut scilicet quatuor ad singulos haustus absorbeantur, quod satis superque sufficere debet homini sobrio ad quotidianum potum. Praetereo hic silentio quod duas pondo uncias cyatho tribuat dissertator, cum tamen ex constanti veterum scriptorum auctoritate non constet nisi decem drachmis, id est una uncia cum quarta parte unciae (uncia enim drachmas octo continet), aut ad summum duabus unciis mensuralibus, quae ponderalibus aliquanto leviores sunt. At quod ait, sufficere homini sobrio uncias potus duodecim ad refectionem perfectam, an discretionis legibus quadret, aliis judicandum relinquo. Et quidem id sufficere puerulo aliquando posset, imo quibusdam abstinentiae gratia a Deo donatis; sed universam congregationem his legibus 545 constringere nullae discretionis ac prudentiae leges permittunt. Neque vero existimandum antiquos illos auctores, qui ternum", "candidate_score": 0.669157, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3669", "psc_text": "S. Basilium (Num. 37): « Si quis egressus fuerit ad ostiarium sive janitorem, si non permissum fuerit ipsi a designatis praefectis, careat benedictione. Si vero egressus fuerit ad munitionis prospectum, excommunicetur. » Vide Regulam SS. Pauli et Stephani, cap. 26, et lib. de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 17 CAPUT LXVIII. Si fratri impossibilia injungantur. 880 Si cui fratri aliqua forte gravia aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei, obediat. COMMENTARIUS. Si cui fratri aliqua forte gravia aut impossibilia injunguntur. ] Duo hic distinguit S. Benedictus, gravia et impossibilia; in quibus hoc intercedit discriminis, quod gravia", "candidate_score": 0.668722, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2291", "psc_text": "uncias ad prandium unicuique concedas, certe omnes ita vinum diluere cogentur, ut vini speciem amittat; et sic quod singulare quibusdam laudatur in sanctis, omnibus monachis commune evadet. Sed de hemina satis. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. ] Quem locum ita explicat Petrus Damiani (Opusc. 13, cap. 7): « Ac si promulgator sanctae Regulae suis auditoribus dicat: Suscipientes quidem quod indulgeo, non peccatis, sed non suscipientes mercedem habetis; admissa siquidem misericordia, non incurritis poenam; sed propter Deum dimissa 547, pertingitis ad coronam; addit tamen; Et haec quidem speciali crimine non depressi; alioquin quisquis se meminit illicita perpetrasse, versa nunc vice debet a licitis abstinere; et qui commisit superbe prohibita, debet nunc humiliter abdicare concessa. Plerique enim molliter suaviterque viventes, si aliquando suadentur ut quantumlibet vel parum saltem arctioris viae arripiant institutum, mox ratiocinium sibi defensionis obtendunt, dum quispiam eorum sic ait: « Vivo, inquit, ut", "candidate_score": 0.668627, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", "candidate_score": 0.668502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1596", "psc_text": "sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgarum, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam (quod majus est) suam et omnium fratrum pro eo orationem: ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abcissionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis (I Cor. V) . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat: ne una ovis morbida omnem gregem contaminet (I Cor. VII) . COMMENTARIUS. Si quis frater frequenter correptus. ] Hoc est bis secrete monitus, et tertio publice objurgatus, ut exponunt Hildemarus, Bernardus Cass. et Boherius. Licet ex Nicolao de Fractura, frequentia in duabus vicibus consistere videtur. Pro qualibet culpa. ] Minori scilicet vel majori, ut loquuntur Bern. Cass., Richardus de S. Angelo, et Boherius. Levis enim culpa, ut ait Bernardus, per contemptum", "candidate_score": 0.66742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", "candidate_score": 0.667031, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2248", "psc_text": "etiam variasse mensuras ac pondera: id quod probat tum ex praecepto Caroli Calvi pro stipendiis clericorum Sancti Petri, qui sanctimonialibus Suessionici Beatae Mariae Parthenonis subjecti sunt, quo singulis sacerdotibus per singulos dies heminam, id est tres libras vini tribuit; tum ex vetustissimo auctore, quem in Rhemensi Sancti Remigii archimonasterio saeculo IX describebat Bertigarius monachus; qui auctor vetustissimus in tractatu de Ponderibus et Mensuris de hemina sic loquitur: « Apud quosdam cyathi novem heminam facere videntur, quod sunt drachmae nonaginta. Apud quosdam vero acetabula quatuor, quod sunt drachmae quadraginta octo. Hemina autem juxta quosdam appendit libram unam; apud quosdam vero libram et dimidiam. » Deinde quibusdam aliis de sextario, de choenice, et de congio interjectis, addit: « Sed has mensuras ad votum principum vel judicum esse deprehendimus. » Quod confirmat concilium Aquisgranense anni 816, cap. 122. Ex his concludit, 1º incertum esse an permanserit Romae adusque sancti Benedicti tempora antiquae mensurae", "candidate_score": 0.667024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_756", "psc_text": "processisse deprehenderint, exuentes eum monasterii quibus indutus fuerat vestimentis, et antiquis revestitum, quae fuerant sequestrata, depellunt. » S. Basilius Reg. fus. c. 29 murmurantium opus ab aliorum laboribus seponi gravissimis imperat verbis, vetatque illud in communem fratrum usum converti. Similiter S. Columbanus Reg. c. 3: « Si quis, inquit, murmuraverit, et ipse tanquam non ex voto obediens, inobediens putandus est; idcirco opus ejus abjiciatur, donec bona illius voluntas agnoscatur. » Et octava synodus 177 hic a Boherio citata: « Alienus sit ab unitate fratrum, qui murmuraverit; et opus ejus abjiciatur, qui murmurans exstiterit, ne poenam murmurantium incurrat, de qua ait Apostolus: Neque murmuraveritis sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore; » quibus concinit S. Joannes Chrysostomus his verbis Homil. 8, in epist. ad Phil. : « Melius fuerit nihil operari, quam operari cum murmuratione: saepe malumus ministerio privari, quam murmurantem sustinere; gravis enim, gravis, inquam, est murmurator, et vicinus blasphemiae.", "candidate_score": 0.666889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2504", "psc_text": "« Id est in domo cujuslibet artis, » inquit Boherius. Quamvis Paulus Augustinus a Janua, Theobaldus Artaldus, et quaedam versiones Gallicae hunc textum intelligant de mensae ministerio. In pistrino. ] Pistrinum Boherio « est locus ubi farina deponitur, et fit panis. Et haec quidem parare, inquit, monachorum est. » Nimirum per vices olim in quibusdam saltem monasteriis fratres id praestabant, ut patet ex Vita S. Samsonis (Num. 16, saec. I Ben.): « Frater autem ejusdem presbyteri vicissentibus se per ordinem caeteris monachis hujus monasterii pistor effectus est. » Et in Vita S. Austrebertae (Saec. III Ben.): « Erat consuetudo ut vicissim a sororibus coquerentur panes. » 599 Aut fregerit quidpiam. ] Quanta severitate veteres monachi eos plecterent qui aliquid fregissent docet Cassianus his verbis (Lib. IV, cap. 16): « Si quis gillonem fictilem, quem baucalem nuncupant, casu aliquo fregerit, non aliter negligentiam suam quam publica diluet poenitentia; cunctisque in synaxi", "candidate_score": 0.666874, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2238", "psc_text": "sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio prioris consistat, considerans in omnibus, ne subrepat satietas aut ebrietas: licet legamus, vinum omnino monachorum non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius: quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem loci necessitas exposcit, ut nec supra scripta mensura inveniri possit, sed multo minus, aut ex toto nihil; benedicant Deum qui ibi habitant, et non murmurent. Hoc ante omnia admonentes ut absque murmurationibus sint. COMMENTARIUS. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. ] Ex hoc Apostoli effato regulam victus aliorum S.", "candidate_score": 0.666863, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_513", "psc_text": "praescribit Obtinuit et haec in omnibus fere ordinis nostri monasteriis consuetudo. Certe nostri Divionenses S. Benigni ex mss. Consuetudine, c. 45, et Cluniacenses ex Udalrico lib. II, c. 23, quidquid panis et vini mensae redundabat, et de aliis cibis medietatem pauperibus dispensabant. Pietatem suam in omnibus omnino alimentis extendit postea Petrus Venerabilis, edito hoc statuto: « Quidquid de mensa quotidiana a fratribus superest, eleemosyna communis accipiat. » Stat. 33. Idem statutum anno 1200, sub Hugone V abbate renovatum est, et anno 1444 in capitulo provinciali Anglorum monachorum Northamptoniae celebrato sancitum. Idem etiam sub gravissimis poenis reperimus in concilio Oxoniensi anno 1222, apud Spelmannum Tom. II Conc. Angl. p. 189 his verbis: « Omnia victualia religiosis apponenda sine subtractione aliqua eis apponantur, tam in conventu quam alibi, ubi reficiuntur; et de omnibus appositis totum residuum sine diminutione ita cedat in eleemosynam, per eleemosynarium egentibus fideliter erogandum; ita quod nec abbas, nec", "candidate_score": 0.666632, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1943", "psc_text": "debilitat, jejunare cerebrum turbat, vigilare desiccat. Nunquid inveniuntur istae differentiae in Evangelio aut Prophetis? Certe non habet hoc institutio B. Benedicti; sed miseris hoc revelat caro et sanguis. » Hactenus Petrus Blesensis. Quid vero de his diceret, qui nullo affecti morbo, praeservativa, ut aiunt, medicamenta sumunt? Haud dubium cum S. Bernardo exclamaret (Bernardus Apol. ad Guill., c. 8): « Delicata nimis medicina est prius alligari quam vulnerari; membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhibere ubi caesura non est. » Octavo denique superfluis accensendi sunt qui sanitatis gratia ad domum paternam transfugiunt: quibus aliud nihil opponam quam istud regulae tertiae SS. Patrum decretum (Cap. 12): « Id etiam pro custodienda fama specialiter statuimus ut nullus monachus in infirmitate positus, relicto monasterio, parentum suorum studio commendetur; quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut auditu pollui censemus, quam ab aegritudine posse purgari. »", "candidate_score": 0.666505, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", "candidate_score": 0.6648, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2743", "psc_text": "in Vita S. Kentigerni, cap. 3 (Saec. II Ben., Bolland. 13 Januar.), idque de S. Aethelvoldo narrat Willelmus Malmesburiensis lib. IV de Pontif. Angl., in fine. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae. ] Quod ait ad solitum pensum duobus modis intelligi potest. 1º Ad solitam aliorum temporum vivendi rationem; « superius enim definierat, inquit Hildemarus, quantum panem, quanta pulmenta, vel quantum dormire. Nunc vero, ut augeamus ad istum pensum, hoc est mensuram aliquid suadet. » Quam explicationem confirmare possunt praecedentia verba, quibus hortatur aliorum temporum negligentias his sanctis diebus diluere. 2º Ad solitum pensum, id est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro", "candidate_score": 0.664706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.6645, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_294", "psc_text": "inquit, opera sermonem tuum, ne cum in ecclesia loqueris, tacitus quisque respondeat: Cur haec quae dicis ipse non facis? » Concinit Cassianus in libro de Spiritu irae Lib. VIII Instit., cap. 5, ubi sic loquitur. « Oportet illum qui alterius vulneri mederi cupit, omni languoris morbo alienum sanumque subsistere, ne illud evangelicum dicatur ei: Medice, prius cura teipsum, ac videns festucam in oculo fratris sui, trabem in oculo suo non videat. » Et S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales Cap. 7 « Abstinentiam, quam lingua praedicat, proximae fauces, vel vicinus stomachus sentiat, ne forsitan subditae audientes tacitis cogitationibus dicant: O quam pulchre abstinentiam praedicat plenus venter! » Denique S. Bernardus ad Balduinum abbatem scribens Epist. 201, postquam illum hortatus est ut quod aliis onus portandum imponit, prior ipse portet, rationem reddens ait: « Alioquin subsannabit te sapiens, ut pote pigrum illum cui labor sit manum porrigere ad os: arguet te", "candidate_score": 0.663942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2024", "psc_text": "cum aliis licet in minori ciborum quantitate reficiebantur. De hac refectiuncula ita Udalricus (Lib. III, c. 8): Pueri « post majorem missam accipiunt mixtum; aut si est dies jejunii, vel in hieme, talisque dies, in quo nonnisi semel comedatur, tunc post tertiam. A calendis Octobris usque ad Quadragesimam, si, ut dixi, semel comeditur, non est illorum prandium de solo pane, sed etiam qualecunque sit apponitur eis. » Additque: « Per totam aestatem in diebus dominicis ad coenam impenditur illis misericordia de lacte. Si quis eorum adeo est parvus, ut opus habeat, in ipso claustro, ubi sedet, summo diluculo apportatur ei panis et vinum. » CAPUT XXXVIII. De hebdomadario lectore. 484 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet; nec fortuito casu qui arripuerit codicem legere audeat ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum", "candidate_score": 0.663462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2574", "psc_text": "Sexto, quia vulgo noxius censetur somnus meridianus; quinque, ne sanitati noceat, conditiones requirit Haeftenus (Lib. XII, tract. 2, disq. 6): 1º fiat ex consuetudine, 2º non statim post sumptum cibum, 3º non depresso, sed erecto capite, 4º non sit nimius, 5º ne tumultuosa et subita, sed lenis et modesta fiat expergefactio. Verum secunda tertiaque conditio repugnant Regulae, quae vult ut surgentes a mensa pausent in lectis suis. Et tamen S. Wolphelmus abbas Bruvillerensis tempore meridiano non jacendo, sed sedendo dormiebat, ut scribit Conradus in ejus Vita num. 40 (Bolland. 22 April.). Cum omni silentio. ] Quantum esse debeat illud silentium eleganter describit S. Adalardus in Statutis (Lib. II, c. 6, Spicil. tom. IV): « Quando vero dormiendi tempus fuerit, sive in die, sive in nocte, sicut silentium funditus in ore, ita in incessu, ut nullus injuriam patiatur, summa cautela esse debet. Nemo vestimenta sua excutere, nemo incaute ascendere vel descendere", "candidate_score": 0.663357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", "candidate_score": 0.662905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1966", "psc_text": "aliis quibus licet loquantur de necessitate sua. » Idem fere habet Udalricus lib. 3, cap. 27. Nimirum aeque strictum pene servabant silentium ac caeteri in conventu. Qua in re severiores omnino exstiterunt olim Cistercienses, quorum liber Usuum (Cap. 92) haec scribit: « Infirmi de infirmitorio possunt loqui cum infirmario; sed non nisi in certo loco ad hoc determinato, et hoc silenter, et tantum de necessariis. In quem qui ingredi voluerit, signo ab infirmario licentia postulata et accepta ingrediatur. Ubi quandiu unus aliquis cum infirmario fuerit, alius ingrediendi non habeat licentiam. Qui autem ita infirmus fuerit ut continue jaceat, aut subita infirmitate gravatus, utpote febrium, aut aliqua alia gravi lecto jacere compellitur, interim ibi cum infirmario, et infirmarius cum eo, si opus fuerit, loqui poterunt: at ubi melioratus huc et illuc deambulare poterit, silentium more solito teneat, nisi forte alicui adhuc magna infirmitate detento abbas loqui ad lectum amplius judicaverit expedire.", "candidate_score": 0.662799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2189", "psc_text": "annis minus a libra panis in die sufficiat. » Certe puerorum libram panis paulo leviorem fuisse colligi posse videtur ex Hildemaro ad cap. 30, ubi agens de jejuniis pueris delinquentibus injungendis, « libra, inquit, viginti duos solidos habet quando crudus est panis, ut cum coctus fuerit habeat solummodo viginti, » hoc est uncias duodecim, cum libra aliorum ex concilio Aquisgranensi esset solidorum triginta ante panis coctionem. Ad hunc locum pertinet quod in Vita S. Hugonis scribit Hildebertus Cenomanensis (In ejus Vita n. 12, apud Boll. 29 April.) : « Quantae autem discretionis et misericordiae fuerit, junioribus coenobitis impensa demonstrat benignitas; quibus cum minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur, ipse tamen parem eis dare constituit, aequum judicans, ut quos idem diei pondus affligebat et aestus, idem quasi jam denarius solveretur.] Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. ] 523 Qui tamen ex mss.", "candidate_score": 0.662699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1739", "psc_text": "cellerario et praeposito. » Ejusdem etiam officium descriptum habes in mss. Consuetudinibus Sancti Benigni c. 43; in Statutis Lanfranci c. 7, et apud Udalricum l. III, c. 11. Ex quo etiam discimus ad eum quoque pertinuisse monasterii pecunias servare: id quod confirmat Hildemarus, cum explicans illud sancti Benedicti, Ne dissimulans aut parvipendens salutem animarum, haec scribit (Comm. in Regul. S. B. cap. 2): « Abbas habet vestiarium plenum divitiis, et videt fratrem necessitatem habentem: iste talis timens ne suum vestiarium minoretur, non succurrit fratri patienti necessitatem, aut cellas infirmorum non restaurat propter avaritiam; hic talis manifestat se plus studere rebus terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde", "candidate_score": 0.662682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1414", "psc_text": "recedant. » Idem habet Regula S. Macarii c. 15, et Regula S. Pachomii (Art. 11 in cod. Regul.): « Quando in collecta orant fratres, nemo egredietur absque jussione majorum. » Sed hujusmodi leges non magni pendebat negligens ille monachus, S. Mederici abbatis discipulus (In ejus Vita, n. 7, saec. III Bened., part. I), qui « statim ut synaxeos oratio consueta finienda esset, et antequam genua flecteret, ab ecclesia exiret; » cujus ille morbum pane benedicto sanavit. Denique Benedictus Haeftenus (Catechism. monast., part. I, disq. 6, § 2) hunc locum intelligit de oratione mentali et secreta, quae expleto opere Dei fieret in conventu, nixus maxime S. Gregorii testimonio, quod modo retulimus, et explicuimus; eamque una hora integra perdurasse existimat in suo ad Vitam S. Benedicti commentario, c. 4, quod an sit orationem breviare, judicare quilibet potest. Ejus sententia hoc argumento stabiliri potest, quod S. Benedictus superiori capite egisse videatur de toto", "candidate_score": 0.661944, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2237", "psc_text": "carnibus causa rationabilis afferri nulla queat, manifestum est nec abbatem cum monachis circa esum carnium dispensare posse, nisi forte in certis quibusdam casibus extraordinariis, qui vix intra mille annos semel evenient. Caeterum necdum nobis reperire licuit summorum pontificum bullas monachis Benedictinis ter in hebdomada carnes edendi licentiam facientes; aut si quae sunt, certis quibusdam monasteriis pro causa rationabili, et hoc forte ad tempus, non vero omnibus et pro semper datae fuerunt. Imo non pauca occurrunt conciliorum decreta quibus intermissa in coenobiis a carnibus abstinentia restituatur. CAPUT XL. De mensura potus. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio", "candidate_score": 0.661498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", "candidate_score": 0.660671, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3698", "psc_text": "sanetur illa commotio. Quod si quis contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat; aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. COMMENTARIUS. Obedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres. ] Eamdem doctrinam tradit abbas Isaias in Regula sua his verbis (Cap. 30): « Si habitaveris cum aliquo fratre, esto cum illo ut peregrinus, nec praecipias illi quidquam, nec te superiorem illi facias, nec praefidenter agas cum illo; et si praeceperit tibi aliquid quod nolles, abscinde voluntatem tuam, et ne contristes illum, ne abscindatur pax a vobis, et scias quod obediens est major. » Idem etiam docent S. Basilius in Regul. brev., interr. 115; S. Dorotheus doctr. 19; Regula Cujusdam ad monachos, cap. 3, et S. Bernardus sermone II, in Cant. Scientes se per hanc obedientiae viam ituros ad Deum. ] Praeclara sane, et digna S. Benedicto sententia, quae multos, si quibus excitari possimus", "candidate_score": 0.660241, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_477", "psc_text": "tertia SS. Patrum Cap. 12: « Pro custodienda fama specialiter statuimus ut nullus monachus in infirmitate positus, relicto monasterio, parentum studio commendetur; quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut auditu pollui censemus, quam ab aegritudine posse purgari. » Eodem modo abbas Poemen in Apophthegmatis Patrum Tom. I Monum. Eccl. Graec., pag. 637: « Ne propter necessitates abieris ad domum paternam. » Et Evagrius in Monachicis, n. 5: « Ne corripiaris curis parentalibus, aut cognatorum amicitiis; quinimo et assiduos cum eis congressus vita, ne forte a cellae quiete te auferant, et ad sua traducant negotia. » Sed omnium maxime S. Basilius pluribus in locis, praesertim vero in Constitutionibus monasticis Cap. 21, ubi inter alia haec habet: « A cognatis sane, amicis ac parentibus tantum affectu separatum esse convenit, quantum mortuis videmus cum vivis nihil esse commercii; » et alibi Reg. fus. c. 32: « Quibus semel in consortio fratrum locus datus", "candidate_score": 0.660236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2024", "psc_text": "cum aliis licet in minori ciborum quantitate reficiebantur. De hac refectiuncula ita Udalricus (Lib. III, c. 8): Pueri « post majorem missam accipiunt mixtum; aut si est dies jejunii, vel in hieme, talisque dies, in quo nonnisi semel comedatur, tunc post tertiam. A calendis Octobris usque ad Quadragesimam, si, ut dixi, semel comeditur, non est illorum prandium de solo pane, sed etiam qualecunque sit apponitur eis. » Additque: « Per totam aestatem in diebus dominicis ad coenam impenditur illis misericordia de lacte. Si quis eorum adeo est parvus, ut opus habeat, in ipso claustro, ubi sedet, summo diluculo apportatur ei panis et vinum. » CAPUT XXXVIII. De hebdomadario lectore. 484 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet; nec fortuito casu qui arripuerit codicem legere audeat ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum", "candidate_score": 0.660099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1842", "psc_text": "quasi generaliter dixerat jam solita S. Pater discretione temperat, a coquinae officio aegrotos, et gravioribus utilitatibus occupatos eximens. Et certe inhumanum 442 foret infirmos huic officio deputare. Sed quaeret aliquis quaenam sit meritoque dici debeat causa gravis utilitatis? Respondet Hildemarus eam esse, quam agnoscentes fratres, dimissa concordia, haud murmurant; quod propter eam talis frater excusetur a coquina: quapropter « haec utilitas grandis sive magna ex Bernardo Cassinensi debet esse abbati manifesta, et fratribus non incognita, ne forte possit esse alicujus discordiae causa, videlicet quod hic excusaretur, alio laborante. » An vero inter hujusmodi gravioribus utilitatibus occupatos abbas recenseri debeat, forte dubitabit aliquis: at mihi nullus videtur dubii locus, si vel minimum ad S. Benedicti mentem attendatur: quis enim in monasterio gravioribus causis occupetur illo, qui rerum omnium curam suscepit? Et certe si cellerarius solis temporalibus curis detentus excusetur, quidni excusabitur et abbas, ad quem et temporalium et spiritalium sollicitudo respicit?", "candidate_score": 0.660088, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1951", "psc_text": "quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec fratrum se coetui jungere licebat, nisi prius in capitulo solemniter fuissent reconciliati. Secundo ex Bernardo Cassinensi curam gerere debet abbas ut infirmi officium regulare audiant: nam, ut dicit Hildemarus, ante infirmos semper omnia officia canenda sunt. Atque ita olim communis ordinis nostri usus obtinebat ut infinitis prope testimoniis et statutis comprobari posset. Insigne nobis suppeditat Victor papa III, in lib. II Dialogorum, ubi haec scribit: « Quidam frater Joannes dicebatur, qui aetate et aegritudine pressus, extremum vitae spiritum trahebat. Cum igitur quadam die aliqui ex fratribus more solito decantaturi matutinas laudes ad eum venissent, ille eos voce qua potuit compescuit", "candidate_score": 0.659744, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1763", "psc_text": "auctoris apud S. Basilium (Art. 58. Idem habetur in Reg. Orient c. 9): « Si quis permutet aliquid cum aliquo, aut quid largiatur praeter voluntatem archimandritae, careat benedictione. « In Regula Tarnatensi: « Nihil de his quae perceperit ei sit licitum commutare, nec pro abjectiore viliora, nec pro commodo meliora; sed qualiacunque fuerint attributa, cum gratiarum actione suo tantum usui vindicabit. » In Regula S. Isidori: « Cum alio quoque fratre quippiam commutare, nisi abbas vel praepositus jusserit, nulli licebit. » Et in Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 17): « Ea quae sibi fuerint ab abbatissa commendata, id est necessitatem praesentem, aut in vestimento, aut in qualibet re, nihil exinde aut dare aut commodare cuiquam praesumat, nisi tantum ab abbatissa illi fuerit ordinatum. » In rebus tamen minoris momenti possunt fratres sibi invicem commodare, verbi gratia, acum, cultellum, tabulas, etc. hujusmodi, quemadmodum docet Hildemarus. Secundo, prohibet S. Pater quidquam accipere", "candidate_score": 0.659615, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2556", "psc_text": "ab antiquis Patribus sancita sententia, operantem monachum uno daemone pulsari, otiosum vero innumeris spiritibus devastari (Cassian. lib. X, c. 23) . Adversus pestiferum hoc virus, cujus varia referunt incommoda cardinalis de Turrecremata in hunc locum, et Haeftenus lib. IX, tract. 1, disq. 1, tria potissimum remedia adhibuerunt patres nostri: orationem, lectionem et laborem, ut videre est in Vita S. Marculfi abbatis num. 11, in Vita S. Wallarici et in Regula Solitariorum cap. 32. Iisdem quoque remediis hoc capite utitur S. Benedictus; unde subjungit: Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum; certis iterum horis in 612 lectione divina. ] Occupari debent, inquit: si debent, ergo legitime non excusantur ab opere manuum quotidiano. Ita censet Petrus Boherius in secundo commentario hunc ad locum sic scribens: « Debent, id est tenentur, quoniam monachis necessitatem importat, ut dicetur infra. Sed nonne enim qui sub Regula Pachomii, Basilii, Augustini, et Francisci militant,", "candidate_score": 0.65915, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_31_33", "bdc_text": "genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1821", "psc_text": "8), quae infirmitatis obtentu meretur aliquid lenius, sit prae caeteris humilis; doleatque se non posse quae aliae possunt, et abstinentiam tempore laxatam non reputet virtuti, sed infirmitati. » Et S. Fulgentius Ruspensis episcopus (In ejus Vita, apud Boll., 1 Januar.): « Quibuscunque plus caeteris consulebat, eos humilitatem custodire amplius admonebat, dicens eis: De substantia communi quisquis aliis plus accipit, omnium sit debitor, quorum est illa substantia: debitorem porro sola juvat humilitas. » Et certe qui non humilietur, considerans ac perpendens istud Hippocratis verbum? « Tanto quis plus elongatur a Deo, qui nullo indiget, quanto plus indiget? » Et non extollatur pro misericordia. ] Quae sibi impenditur, quasi proprio merito illam meritus esset accipere. Recte omnino Bernardus Cassin.: « Fatuus est, inquit, qui superbit ex eo quod pellis ovina est sibi necessaria contra frigus. » Et ita omnia membra erunt in pace. ] Et ita, id est, si et abbas sine", "candidate_score": 0.659035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_15_17", "bdc_text": "-2 . Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 . April 1537 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1149", "psc_text": "22 Januar.) ad conversionem veniens, cuidam fratri traditus legitur, « qui docuit eum litteras, simul et placitam Dei doctrinam, simul cum psalterio. » De nostris patet ex dictis cap. superiori, et in lib. I de Antiquis monach. Ritibus c. 6. Sed quid quod ab ipsis presbyteris et episcopis exigeretur ut Psalterium discerent? Certe S. Gregorius (Lib. XII Regist., ep. 6) Rusticum diaconum electum in episcopum, eo quod psalmos ignoraret, noluit ordinari, nisi prius diligenter inquisitum esset quantos psalmos minus teneret. Idem S. doctor (Lib. IV, ep. 45) Andreae Scholastico ita scribit: « Sed nec Joannem presbyterum psalmorum nescium praesumpsimus ordinare; haec enim res minus sui profectus habere studium demonstrabat. » Unde mirari subit quod scribit Walfridus Strabus (Lib. de Reb. eccl., cap. 25), psalmodiae memoriter exercendae ante sua tempora usum rariorem fuisse, « ut de novissimis pene Romanorum praesulibus, inquit, et qui nec ducentis annis nostra tempora praecesserunt, quasi memorabile", "candidate_score": 0.657971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", "candidate_score": 0.657906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", "candidate_score": 0.656721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1590", "psc_text": "sic: Frater, ego multum compatior tibi, et multum desiderarem salutem animae tuae, et diligo te in Christo Jesu; et ideo compatiendo tibi ego obtinui a domno abbate quod liceat me loqui tibi. Haec autem quae dicturus sum dico ex me, et rogo te quod si tu aliquando loquaris abbati reconciliatus, sibi non dicas quod tibi dixerim verba ista; et tunc incipiat suas consolationes et alia verba ad animam lucrandam apta. » Hanc autem sollicitudinem cellerario, si prudens sit, committi posse asserit Hildemarus, in cujus monasterio illius erat excommunicatis cibum ministrare. Et consolentur eum, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur. ] Ne sic desperans in aeternum pereat. Sed, sicut ait Apostolus, confirmetur in eo charitas. ] Quod Bernardus Cassinensis exponit eum charitate firmare. Similiter Haeftenus (Lib. VIII, tract. 4, disq. 5): « Ita, inquit, in charitate confirmetur, ut non vacillet circa statum suum immutandum, aut a bono proposito deficiat, et praefracte rebellis", "candidate_score": 0.6566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1596", "psc_text": "sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgarum, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam (quod majus est) suam et omnium fratrum pro eo orationem: ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abcissionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis (I Cor. V) . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat: ne una ovis morbida omnem gregem contaminet (I Cor. VII) . COMMENTARIUS. Si quis frater frequenter correptus. ] Hoc est bis secrete monitus, et tertio publice objurgatus, ut exponunt Hildemarus, Bernardus Cass. et Boherius. Licet ex Nicolao de Fractura, frequentia in duabus vicibus consistere videtur. Pro qualibet culpa. ] Minori scilicet vel majori, ut loquuntur Bern. Cass., Richardus de S. Angelo, et Boherius. Levis enim culpa, ut ait Bernardus, per contemptum", "candidate_score": 0.654087, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3337", "psc_text": "Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit in monasterio habitare, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit. ] Solebant enim veteres monachi hospitem monachum post duos tresve dies ad communem congregationis vivendi rationem redigere. Nitrienses permittebant (Pall., Laus. cap. 7), « una hebdomada manere in otio; aliis autem diebus deinceps occupabant eum in operibus, aut in pistrino, aut in coquina. Quod si quispiam fuisset cujus habenda esset ratio, dabant ei librum legendum, non permittentes ei ut cum ullo colloqueretur usque ad horam sextam. » In Regula tamen S. Pachomio ab angelo tradita praescriptum lego (In ejus Vita, apud Boll., 14 Maii), ut « peregrinus alterius monasterii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. » Et non forte superfluitate sua perturbat monasterium. ] Hildemarus superfluitatem intelligit in cibo, aut potu, vel in aliquo opere; Bernardus", "candidate_score": 0.654072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16_18", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 . April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1906", "psc_text": "mandamus quod tam sanctum et antiquum religionis institutum servetur in singulis nostrae congregationis monasteriis; nisi forte ob reverentiam alicujus festi solemnis differatur, aut praeveniatur hujusmodi communio. » In antiquis vero declarationibus ita legebatur: « Ostenditur quod quolibet dominico die fratres communicabant, quod ut fiat hortamur, praesertim tempore quadragesimali et Adventus Domini, et in festis praecipuis; non tamen astringimus praeterquam in prima dominica mensis cujuslibet juxta Clementinam Ne in agro, nisi forte ob reverentiam alicujus festi solemnis differatur, aut praeveniatur hujusmodi communio juxta concessionem domini Eugenii papae IV. » De ritu et modo accedendi ad sacram communionem diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib. Obiter hic observabo veteres monachos non genuflexos, sed propter reverentiam diei dominicae, quae genuflexiones haut permittebat, erectos communicasse, ut patet ex Regula Magistri (Cap. 21), quae de modo disserens, quo debent hebdomadarii coquinae et cellerarius communicare, « post modicam, inquit, orationem erecti communicent, et confirment. »", "candidate_score": 0.65385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2032", "psc_text": "in refectorio semper usque ad finem mensae, sed ante debet finiri lectio. Si vero fratres in labore sunt, et ibi manent, debet pleniter sicut in refectorio illis legi lectio. Si autem non fuerit generalitas, et non manserint, debet parum legi. Similiter si tantum manserint . . . parum legendum est. Similiter si hospes ante horam in refectorio manducaverit: si autem tales et tanti hospites fuerint, id est duo vel tres, parum legendum est, id est leviter; si autem plures, tantum usque prior innuat lectori finem facere. » Hujus rei aliqua ex parte praxim videre est apud Hariulfum in Chron. Centul. lib. IV, cap. 26, ubi de Gervino abbate piissimo scribit, quod in itinere constitutus (Spicil. tom. IV), « coena apparata, si accubuisset pransurus, lectionis auditione vel divinae legis meditatione implicari studebat. » His accedit quod de decanis villarum provisoribus extra monasterium suis in decaniis comedentibus habet Udalricus (Lib. III, c.", "candidate_score": 0.653444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1967", "psc_text": "infirmitate gravatus, utpote febrium, aut aliqua alia gravi lecto jacere compellitur, interim ibi cum infirmario, et infirmarius cum eo, si opus fuerit, loqui poterunt: at ubi melioratus huc et illuc deambulare poterit, silentium more solito teneat, nisi forte alicui adhuc magna infirmitate detento abbas loqui ad lectum amplius judicaverit expedire. » In Caeremoniali etiam Bursfeldensium (Dist. 3, c. 30) sic legitur: « Non putent infirmi liberam se habere facultatem loquendi ubi, quando, quibus, et de quibus voluerint, maxime ii qui non sunt continue discumbentes in lectis, sed huc illucque deambulant. In infirmitorio enim cum infirmario de necessariis et consolatoriis duntaxat loqui permittuntur. Aliorum autem quispiam non sine licentiae obtentu loqui audeat cuiquam eorum, nisi forsan decumbenti et gravi infirmitate laboranti. Quae tamen locutio nocturnis horis, et quando opus Dei agitur in ecclesia, temperanda est cum eisdem; cum caeteris vero omnino diffugienda, casu necessitatis excepto. Non clamose, sed silenter debent loqui.", "candidate_score": 0.653072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2383", "psc_text": "nam ante decimam horam, ad quam usque ex cap. 48 labori manuum vacare debent, et post quam satis probabiliter vesperas decantabant, nihil cibi percipere debent. S. Gerasimus nec discipulos suos ad lucernam legere permittebat ex Vita S. Euthymii, num. 91 (Tom. II Monum. Eccles. Graec.). Sed et omni tempore, sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia. ] Hic non parum laborant aliqui in explicanda ratione qua hiemis tempore, cum solvitur relaxaturque jejunium, cum luce fiant omnia. Menardus existimat « S. P. Benedictum maxime huic constitutioni astringere eos qui in Italia similibusque regionibus habitant, ubi circa solstitium brumale dies non sunt ita breves ac in regionibus borealibus, ut in Anglia, Scotia, Dania, extrema Belgia, et similibus, in quibus ob brevitatem dierum haec observari non potest institutio. » Verum, uti observat Haeftenus (Lib. X, tract. 1, disq. 3), et patet ex Cassinensium Declarationibus, etiam in Italia sine", "candidate_score": 0.652938, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_294", "psc_text": "inquit, opera sermonem tuum, ne cum in ecclesia loqueris, tacitus quisque respondeat: Cur haec quae dicis ipse non facis? » Concinit Cassianus in libro de Spiritu irae Lib. VIII Instit., cap. 5, ubi sic loquitur. « Oportet illum qui alterius vulneri mederi cupit, omni languoris morbo alienum sanumque subsistere, ne illud evangelicum dicatur ei: Medice, prius cura teipsum, ac videns festucam in oculo fratris sui, trabem in oculo suo non videat. » Et S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales Cap. 7 « Abstinentiam, quam lingua praedicat, proximae fauces, vel vicinus stomachus sentiat, ne forsitan subditae audientes tacitis cogitationibus dicant: O quam pulchre abstinentiam praedicat plenus venter! » Denique S. Bernardus ad Balduinum abbatem scribens Epist. 201, postquam illum hortatus est ut quod aliis onus portandum imponit, prior ipse portet, rationem reddens ait: « Alioquin subsannabit te sapiens, ut pote pigrum illum cui labor sit manum porrigere ad os: arguet te", "candidate_score": 0.652321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_757", "psc_text": "Apostolus: Neque murmuraveritis sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore; » quibus concinit S. Joannes Chrysostomus his verbis Homil. 8, in epist. ad Phil. : « Melius fuerit nihil operari, quam operari cum murmuratione: saepe malumus ministerio privari, quam murmurantem sustinere; gravis enim, gravis, inquam, est murmurator, et vicinus blasphemiae. » CAPUT VI. De Taciturnitate. Faciamus quod ait propheta: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea: posui ori meo custodiam: obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis Psal. XXXVIII . Hic ostendit propheta, si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere; quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! Ergo quamvis de bonis et sanctis et aedificationum eloquiis, perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem, rara loquendi concedatur licentia, quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum (Prov. X) . Et alibi: Mors et vita in manibus linguae Prov. XIV . Nam loqui et docere,", "candidate_score": 0.652226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_509", "psc_text": "etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta formam Cluniacensium, part. III, cap. 24, ab Haefteno citatus: « Habet autem eleemosynarius, praeter ea quae propria sunt eleemosynariae, decimum panem de omnibus qui coquuntur in furno monasterii; decimam amam vini provenientis in vineis ecclesiae; et similiter de agnis aliisque pecoribus; nec non et de caseis, qui fiunt per curtes, decimam ipse levat. » Verum primam hujusce piae consuetudinis originem non concilio Aquisgranensi debemus, quam potius confirmasse credendum est, non instituisse; nam longo ante tempore S. Filibertus abbas Gemmeticensis Saec. II Bened., pag. 822 monasterii sui « studebat omnes species decimare . . . . . ipsam igitur decimam in", "candidate_score": 0.650808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1842", "psc_text": "quasi generaliter dixerat jam solita S. Pater discretione temperat, a coquinae officio aegrotos, et gravioribus utilitatibus occupatos eximens. Et certe inhumanum 442 foret infirmos huic officio deputare. Sed quaeret aliquis quaenam sit meritoque dici debeat causa gravis utilitatis? Respondet Hildemarus eam esse, quam agnoscentes fratres, dimissa concordia, haud murmurant; quod propter eam talis frater excusetur a coquina: quapropter « haec utilitas grandis sive magna ex Bernardo Cassinensi debet esse abbati manifesta, et fratribus non incognita, ne forte possit esse alicujus discordiae causa, videlicet quod hic excusaretur, alio laborante. » An vero inter hujusmodi gravioribus utilitatibus occupatos abbas recenseri debeat, forte dubitabit aliquis: at mihi nullus videtur dubii locus, si vel minimum ad S. Benedicti mentem attendatur: quis enim in monasterio gravioribus causis occupetur illo, qui rerum omnium curam suscepit? Et certe si cellerarius solis temporalibus curis detentus excusetur, quidni excusabitur et abbas, ad quem et temporalium et spiritalium sollicitudo respicit?", "candidate_score": 0.650115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3581", "psc_text": "25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum Frotmundo priore pro causis sui monasterii ad urbanum papam II missus fuit. Sed his missis ad Regulae textum veniamus. Ad portam monasterii. ] Ex primo hujus capitis vocabulo Haeftenus (Lib. III, tract. 7, disq. 5) colligit ex mente S. legislatoris non plures in monasterio, sed unicam duntaxat januam esse constituendam; id quod etiam statuit Justinianus imperator in novella 133: « Et primum quidem ne monasterium multos habeat aditus, sed unum tantum, aut duos forte. » Ponatur senex sapiens. ] « Notandum, inquit Smaragdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi", "candidate_score": 0.650087, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2420", "psc_text": "auctores sobrie S. Regulae textum esse intelligendum, ut scilicet audito signo, quaelibet fuerint in manibus relinquantur 578 quae sine periculo aut gravi damno relinqui possunt. Nam si quis, verbi gratia, serviret infirmis, ministraret hospitibus, praepararet coquinam, exhauriret vinum, hic non debet, relicto opere, statim occurrere. Secus qui scriberet librum, aptaret calceum, coleret hortum. Quamvis non defuerint etiam qui praefata opera obedientiae gratia dimitterent imperfecta, quorum obedientiam aliquando miraculis illustratam legimus: sed ad intentionem, non ad factum Deum respexisse credimus. Ergo nihil operi Dei praeponatur. ] Hoc attendant qui pro levibus, vanis, et inanibus rebus ab opere Dei se dispensant; qui cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore", "candidate_score": 0.649661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", "candidate_score": 0.649011, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2015", "psc_text": "ab octavo calendas Octobris manducent per singulos dies quatuor vices; ab octavo calendas Octobris usque ad calendas Decembris tres vices; a calendis Decembribus usque ad S. Pascha in potestate sit ipsius cellerarii. » Denique Regula Magistri (Cap. 28): « Infantuli quarta, sexta, et sabbato in diebus tamen minoribus, hoc est in hiemis tempore jejunent, aliis vero diebus ad sextam reficiant horam. In aestatis vero diebus quarta, sexta, et sabbato infantuli sexta hora reficiant; aliis vero diebus tertia recreentur. » De qualitate ciborum audiendus est iterum S. Fructuosus in Regula monastica communi (Cap. 8): « Eos vero senes quos quietos, simplices, humiles et obedientes, in oratione frequentes . . . . agnoscimus, pia miseratione sicut infantulos foveri, sicut patres honorari mandamus; ita 482 ut a pistrino, et coquinarum vice excusentur, et ab agro et duro labore quieti vacent, excepto quod aliqua leviora opera eis injungantur, ne fessa aetas ante tempus frangatur:", "candidate_score": 0.648996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2316", "psc_text": "praxis, ex eorum regulis aliisque scriptis, priusquam ejus textum attingamus, ante referre duximus alicujus operae pretium. 553 Imprimis Regula sancti Antonii haec habet (Num. 2): « Jejuna usque ad nonam singulis diebus, excepto sabbato et dominico die. Adveniente vero nona, ne adeas cellam cujusquam fratrum, et cum sederis ad comedendum, ora prius, tum comede. » Regula sanctorum Patrum Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 9): « Debet ergo iste ordo teneri, fratres, ut nullo die nisi hora nona reficiant fratres in monasterio, excepta dominica die et quinquagesima die Pentecostes. » Paulo severior erat monachorum sub sancto Eusebio abbate montis Coryphes in Syria saeculo IV, viventium continentia: hic enim, ut legimus in ejus Vita, num. 7 (Bolland., 23 Januar.), « cibum capiebat tertio et quarto quoque die. Iis autem qui secum habitabant, jubebat vesci alternis diebus. » Austerior adhuc monachorum in monte Sina de quibus S. Nilus (Histor. caedis SS.", "candidate_score": 0.648198, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29_31", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", "candidate_score": 0.647954, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32_34", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem . Vale idque salubriter . ConiugemAnna , geb. Adlischwyler. tuam , matremAnna , geb. Wiederkehr .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_805", "psc_text": "pro monialibus B. Mariae Sopwell in Anglia, a Michaele S. Albani abbate ante annos trecentos renovata: Pur ceo que vous estes tenus par la reule de Seint Beneyt à la silence tenir en l' Eglise, en l' encloistre, en le refeytour, et en le dortour: vous commendoms que la silence soit tenuë en les lieux avant dits: Et si nulle enfreigne la silence, preigne sa veyne en chapitle, et preigne discipline regulere, reconnoissuante sa coulpe. Et si tiele que enfreyne silence ne voille de gree prendre sa veyne, soit clame par gardeyne del ordre, et mise à plus rude penaunce. Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica", "candidate_score": 0.647713, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1213", "psc_text": "numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio per cujus evenerit neglectum. ] Qualis 286 esse debeat illa satisfactio subticuit S. Benedictus, sed eam aperiunt aliquo modo commentatores: « Postquam completum fuerit matutinum, inquit Hildemarus, et postquam exierint, sive intraverint hebdomadarii coquinae, ille per cujus evenerit neglectum tandiu debet stare in curvum ante altare quoadusque fratres exeant foras. » Et Boherius: « Erit ibi prostratus in terram tandiu, donec arbitrio abbatis fuerit satisfactum; vel non imponet in choro utique psalmum et antiphonam, donec, etc.; vel erit forsan haec oratorii punitio, quia non stabit in ordine suo in choro, sed in loco in quo aspici valeat ab omnibus", "candidate_score": 0.64734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", "candidate_score": 0.647331, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", "candidate_score": 0.647208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_803", "psc_text": "49, cap. 10. Caeterum extra hujusmodi colloquia, de quibus hactenus fuse disseruimus, quaeque erant rara, perpetuum monachi silentium servabant, 188 gravissimis etiam subjicientes poenis illud temere violantes. De his poenis adversus silentii infractores Regula Cujusdam ad Monachos ita decernit Cap. 16: « In omnibus nihil loquendum, nisi quod necessitas poposcerit. Si quis praeter hanc disciplinam, cum clamore et acerbiore sermone responderit, notetur usquequo corrigatur. Si autem hoc vitio curari non poterit, ejiciatur ab unitate fratrum. » Poenae incerti auctoris apud S. Basilium, n. 15: « Si quis vesper post Pater noster inveniatur colloquens, excommunicetur. » Liber Antiquarum Definitionum ordin. Cisterciensis Dist. 7, c. 5: « Qui scienter de silentio infra abbatiam intus vel foris rupto se recognoverit, et culpabilis inventus fuerit, uno die sit in pane et aqua, et in capitulo verberetur; qui vero passim et ex consuetudine illud fregerint, si saepius correpti non emendaverint, omni sexta feria sint in", "candidate_score": 0.646952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3698", "psc_text": "sanetur illa commotio. Quod si quis contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat; aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. COMMENTARIUS. Obedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres. ] Eamdem doctrinam tradit abbas Isaias in Regula sua his verbis (Cap. 30): « Si habitaveris cum aliquo fratre, esto cum illo ut peregrinus, nec praecipias illi quidquam, nec te superiorem illi facias, nec praefidenter agas cum illo; et si praeceperit tibi aliquid quod nolles, abscinde voluntatem tuam, et ne contristes illum, ne abscindatur pax a vobis, et scias quod obediens est major. » Idem etiam docent S. Basilius in Regul. brev., interr. 115; S. Dorotheus doctr. 19; Regula Cujusdam ad monachos, cap. 3, et S. Bernardus sermone II, in Cant. Scientes se per hanc obedientiae viam ituros ad Deum. ] Praeclara sane, et digna S. Benedicto sententia, quae multos, si quibus excitari possimus", "candidate_score": 0.64693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2137", "psc_text": "» Idem de primis sancti Benedicti abbatis Anianensis discipulis narrat Ardo in ejus Vita num. 12 (Saec. IV Ben. part. I): « Pellebatur aliquoties eorum esuries lacte delato a vicinis mulieribus, quoniam ariditate tabuerant corpora eorum, solo viventes pane et aqua. » Sanctus Ansegisus abbas Fontanellensis in constitutione de victu et vestitu suorum monachorum assignat fabas, pisa, mel, caseum, ova, porcos saginatos ad adipem et lardum, insuper in Nativitate Domini et Paschate aucipastas, pullipastas, et pullos. Ad potum vero vinum et siceram. Ad infirmorum curam, mel et pigmenta. Cluniacenses sua pulmenta quotidie conficiebant unum ex fabis, 511 alterum ex oleribus; quibus adjiciebant pittantiam vel generale ex caseo, ovis; sola dominica et feria quinta ex piscibus; idque si tamen aequo pretio inveniri poterant. Quid vero sit pittantia, quid generale, docet Udalricus his verbis (Lib. II, cap. 35, et lib. III, c. 18): « Generale appellamus quod singulis in singulis datur scutellis.", "candidate_score": 0.646918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", "candidate_score": 0.646886, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_509", "psc_text": "etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta formam Cluniacensium, part. III, cap. 24, ab Haefteno citatus: « Habet autem eleemosynarius, praeter ea quae propria sunt eleemosynariae, decimum panem de omnibus qui coquuntur in furno monasterii; decimam amam vini provenientis in vineis ecclesiae; et similiter de agnis aliisque pecoribus; nec non et de caseis, qui fiunt per curtes, decimam ipse levat. » Verum primam hujusce piae consuetudinis originem non concilio Aquisgranensi debemus, quam potius confirmasse credendum est, non instituisse; nam longo ante tempore S. Filibertus abbas Gemmeticensis Saec. II Bened., pag. 822 monasterii sui « studebat omnes species decimare . . . . . ipsam igitur decimam in", "candidate_score": 0.646302, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", "candidate_score": 0.646058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16_18", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 . April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3455", "psc_text": "non enim dicit priores juniores fratres nominent, sed juniores suos, id est sibi inferiores in ordine professionis: unde contingere potest ut unus et idem monachus frater et nonnus vocetur, frater ab antiquiore, nonnus ab inferiore. Certe saeculo XII Joannes sacerdos et monachus frater Joannes appellatus legitur in Vita S. Aiberti num. 7 (Bolland., 7 Aprilis). Alius tamen usus viguit apud Cluniacenses, in quorum antiquis Consuetudinibus reperio (Lib. II, c. 20): « Si quem fratrem appellat, nunquam puro nomine appellat, nisi domnus adjungat; et pueros fratres nominat. Item proprium nomen dicturus, semper frater praemittit. » Quare autem juniores S. Benedictus appellari voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III,", "candidate_score": 0.645998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2177", "psc_text": "conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » in mss. etiam Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, et in Benignianis, cap. 40, memorantur panis duo genera, quorum optimus fratribus ministraretur. Isto tamen optimo erat adhuc melior infirmis tribuendus. 520 Antequam vero hinc discedamus, observandum Benedictinam libram debere esse propensam, quod nonnulli explicant praeponderatam, sive ante pensatam. Ita Smaragdus, Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Boherius et alii, juxta veterum monachorum morem, qui ante panem librabant quam mensae apponerent; cujus rei exemplum profert Theodoretus de Publio quodam monachorum patre (Lib. IX de Vit. Patr., cap. 9), qui accedens ad trutinam, panis mensuram diligenter perpendebat, et si quando invenisset plus quam esset definitum, aegre ferebat, et eos qui ita facerent helluones appellabat. Atque hunc fuisse ordinis nostri usum probant varia, quae etiam supersunt, librarum pondera. Verum propensa hoc sensu non est vox Latina, quare alii libram propensam", "candidate_score": 0.645991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16_18", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 . April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1904", "psc_text": "95): « Communicare debent fratres clerici et conversi in Natali Domini, Epiphania, Pascha, Pentecoste. De Consec. dist. 2, cap. Et si non frequentius, et cap. A quibusdam, et cap. Saeculares. Et ex institutione Grandimontensis ordinis fratres in festo Ascensionis Domini, Assumptionis beatae Mariae, et omnium SS., et prima dominica cujuslibet mensis, et in omnibus diebus dominicis diaconatum et subdiaconatum facientes. » Similem 456 fere observantiam de Cassinensibus suis refert Bernardus Cassinensis, cum nunc Regulae locum exponens, sic loquitur: « Religiosi vero tenentur ad minus prima die mensis communicare secundum Statuta domini Gregorii papae IX; et confessionem facere generalem. Consuetudo tamen nostra est certis festivitatibus generaliter communicare, quae plures sunt quam sint menses in anno, ut servetur Statutum; et ultra hoc singulis diebus dominicis communicant ministri altaris; et quoties abbas celebrat in conventu ministri de consuetudine communicare debent, secundum quod etiam fit in Ecclesia Romana, quando scilicet habet summus pontifex celebrare.", "candidate_score": 0.645803, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2248", "psc_text": "etiam variasse mensuras ac pondera: id quod probat tum ex praecepto Caroli Calvi pro stipendiis clericorum Sancti Petri, qui sanctimonialibus Suessionici Beatae Mariae Parthenonis subjecti sunt, quo singulis sacerdotibus per singulos dies heminam, id est tres libras vini tribuit; tum ex vetustissimo auctore, quem in Rhemensi Sancti Remigii archimonasterio saeculo IX describebat Bertigarius monachus; qui auctor vetustissimus in tractatu de Ponderibus et Mensuris de hemina sic loquitur: « Apud quosdam cyathi novem heminam facere videntur, quod sunt drachmae nonaginta. Apud quosdam vero acetabula quatuor, quod sunt drachmae quadraginta octo. Hemina autem juxta quosdam appendit libram unam; apud quosdam vero libram et dimidiam. » Deinde quibusdam aliis de sextario, de choenice, et de congio interjectis, addit: « Sed has mensuras ad votum principum vel judicum esse deprehendimus. » Quod confirmat concilium Aquisgranense anni 816, cap. 122. Ex his concludit, 1º incertum esse an permanserit Romae adusque sancti Benedicti tempora antiquae mensurae", "candidate_score": 0.645721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1143", "psc_text": "magnis Galliae coenobiis advertisse dum psalmi explentur fratres sedere; interdum fratrum medietatem in uno psalmo sedisse, aliam alternatim in alio. Quod de Sublacensi Boherius, hoc de Cassinensi asserit Bernardus Cassinensis: « Usque hodie, inquit, in psalmis canendis non sedent fratres in monte Cassinensi, licet alibi videam sedentes alternatim per vices, quod et ego non vitupero: istud tamen ut pote magis consonum intentioni P. N. Benedicti magis laudo. » 269 Inter magna illa Galliae monasteria, in quibus fratres sedentes in choro vidisse se Boherius affirmat, recenseri merito posset Cluniacense, in quo si quis « sedere voluerit inter psalmodiam, infit Udalricus, observat ne sedeat juxta alium sedentem, sed ita ut unus stet, et sedeat alter, et invicem exhibere debent occasionem sedendi; » Divionense S. Benigni cujus antiquae Consuetudines mss. eamdem cum Udalrico praescribunt, hoc solum addito, quod unus per duos psalmos sedeat, et alter stet; et Cisterciense in cujus libro Usuum decernitur", "candidate_score": 0.645141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_32", "bdc_text": "Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1925", "psc_text": "ita loquar, superfluitate infirmos contristare posse servientes sibi fratres. Primo superfluitate moestitiae, cum infirmitatis pondere gravati, nimium se morosos exhibent, ac de infirmitate plus aequo tristantur, longe ab illo venerabili sene dissiti, qui « cum frequenter infirmaretur corpore, et langueret, contigit ut uno anno nulla eum valetudo contingeret, et propterea flebat, et graviter ferebat dicens: Reliquisti me, Domine, et noluisti me praesenti hoc anno visitare (Ruff. lib. III de Vit. Pat., num. 158) . » Tales salutari alterius senis monito sunt conveniendi. Hic, ut scribit Ruffinus (Ibid., n. 157), « infirmanti discipulo suo dixit: Non contristeris, fili, ex infirmitate, vel plaga corporis tui; summa enim religio est ut in infirmitate quis agat Deo gratias. Si ferrum es, aeruginem amittis: si vero aurum es, per ignem probatus a magnis ad majora procedis. Ne anxieris ergo, frater; si enim Deus te vult in corpore torqueri, tu qui sis, qui moleste feras? Sustine", "candidate_score": 0.644953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16_18", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 . April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3462", "psc_text": "versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque domini et domni titulum respuerint, patres simpliciter appellati. Ita Hilboldus Heriensis abbas ab Ermentario in Translatione S. Filiberti, cap. 1, vocatur pater Hilboldus. Ita Geilo abbas Heriensis in Chronico Trenorchiensi pater Geilo appellatur. Ita Usuardus monachus S. Germani a Pratis ab Aimoino in Histor. Translat. SS. Georgii et Aurelii, num. 6, Usuardus pater 830 dicitur. Denique in Vita S. Anscharii, quem primo nonnum Witmarum appellatum legimus, postea pater Witmarus nuncupatur. Caeterum in subscriptione nominum non solum simplices monachi, sed ipsi etiam abbates proprii nomini frater praemittere solebant. In Chronico Centulensi, lib. IV, Gervinus chartam quamdam ita incipit: Ego frater Gervinus", "candidate_score": 0.644888, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2291", "psc_text": "uncias ad prandium unicuique concedas, certe omnes ita vinum diluere cogentur, ut vini speciem amittat; et sic quod singulare quibusdam laudatur in sanctis, omnibus monachis commune evadet. Sed de hemina satis. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. ] Quem locum ita explicat Petrus Damiani (Opusc. 13, cap. 7): « Ac si promulgator sanctae Regulae suis auditoribus dicat: Suscipientes quidem quod indulgeo, non peccatis, sed non suscipientes mercedem habetis; admissa siquidem misericordia, non incurritis poenam; sed propter Deum dimissa 547, pertingitis ad coronam; addit tamen; Et haec quidem speciali crimine non depressi; alioquin quisquis se meminit illicita perpetrasse, versa nunc vice debet a licitis abstinere; et qui commisit superbe prohibita, debet nunc humiliter abdicare concessa. Plerique enim molliter suaviterque viventes, si aliquando suadentur ut quantumlibet vel parum saltem arctioris viae arripiant institutum, mox ratiocinium sibi defensionis obtendunt, dum quispiam eorum sic ait: « Vivo, inquit, ut", "candidate_score": 0.644263, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3581", "psc_text": "25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum Frotmundo priore pro causis sui monasterii ad urbanum papam II missus fuit. Sed his missis ad Regulae textum veniamus. Ad portam monasterii. ] Ex primo hujus capitis vocabulo Haeftenus (Lib. III, tract. 7, disq. 5) colligit ex mente S. legislatoris non plures in monasterio, sed unicam duntaxat januam esse constituendam; id quod etiam statuit Justinianus imperator in novella 133: « Et primum quidem ne monasterium multos habeat aditus, sed unum tantum, aut duos forte. » Ponatur senex sapiens. ] « Notandum, inquit Smaragdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi", "candidate_score": 0.642727, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", "candidate_score": 0.642544, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2287", "psc_text": "uncias vini habentes, heminam unciarum octodecim in epistola Theodemari reperiemus. Quapropter concilium Aquisgranense, quod hanc heminae mensuram in omnibus restituit monasteriis, statuit (Can. 22) ut « ubi vinum non est, unde hemina detur, duplicem mensuram de cervisia bona habeant monachi. » Quae duae simul mensurae cervisiae, quae mixtionem aquae non admittit, tres ad minus calices et quidem amplissimos continere debebant: nam cervisia 546 multo largius ac profusius vino propinari solet, adeo ut duodecim cervisiae uncias in unoquoque calice admittere necesse sit, cum multi quindecim et eo amplius uno haustu exhauriant. Et sic in duabus cervisiae heminis reperiemus uncias triginta sex, hoc est octodecim in qualibet. Atque ita concilii Aquisgranensis canonem intellexisse videtur, qui nostris temporibus strictiorem ordinis Cisterciensis observantiam in suo monasterio restituit (Abbas B. M. de Trappa); nam cum vinum ea in regione non crescat, duplicem suis fratribus sicerae heminam ministrari curat, hoc est uncias circiter octodecim vel viginti", "candidate_score": 0.642512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2504", "psc_text": "« Id est in domo cujuslibet artis, » inquit Boherius. Quamvis Paulus Augustinus a Janua, Theobaldus Artaldus, et quaedam versiones Gallicae hunc textum intelligant de mensae ministerio. In pistrino. ] Pistrinum Boherio « est locus ubi farina deponitur, et fit panis. Et haec quidem parare, inquit, monachorum est. » Nimirum per vices olim in quibusdam saltem monasteriis fratres id praestabant, ut patet ex Vita S. Samsonis (Num. 16, saec. I Ben.): « Frater autem ejusdem presbyteri vicissentibus se per ordinem caeteris monachis hujus monasterii pistor effectus est. » Et in Vita S. Austrebertae (Saec. III Ben.): « Erat consuetudo ut vicissim a sororibus coquerentur panes. » 599 Aut fregerit quidpiam. ] Quanta severitate veteres monachi eos plecterent qui aliquid fregissent docet Cassianus his verbis (Lib. IV, cap. 16): « Si quis gillonem fictilem, quem baucalem nuncupant, casu aliquo fregerit, non aliter negligentiam suam quam publica diluet poenitentia; cunctisque in synaxi", "candidate_score": 0.641388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1868", "psc_text": "tutentur. Mox enim cum in hebdomadam, ut diximus, prima die post primam dictam intraverint, primum opus servitii sui munditias oratorii exhibeant, et mattas oratorii pavimento retendant; quod in totis septem diebus hebdomadae suae post matutinos dominicos hoc opus primum servitii sui oratorio exhibeant. » Vide Udal. lib. II, cap. 35; lib. Usuum Cist., cap. 108; Caeremon. Bursfeld. dist. 2, cap. 15. 448 Lintea cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. ] Hic particula aut sumitur copulative pro, et. Pedes vero tam ipse qui egreditur quam ille qui intraturus est, omnibus lavent. ] Ita nimirum ut ille qui egreditur pedes lavet, qui vero ingreditur tergat, ex Hildemaro, Bernardo Cassinensi, Turrecremata, lib. II Consuetud. Clun. cap. 35, Consuetud. S. Benigni cap. 35, et Caeremoniali Bursfeldensium dist. 3, cap. 21. De hoc ritu est capitulum 10 monachorum ad Augiam directorum: « Ut in sabbato quando munditias facere solent, pedes cum silentio", "candidate_score": 0.640731, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", "candidate_score": 0.640316, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3007", "psc_text": "Si quis lavat aut alterius, aut suam vestem praeter voluntatem archimandritae, careat benedictione. » Regula S. Augustini (Cap. 11): « Indumenta vestra secundum arbitrium praepositae laventur, sive a vobis, sive a fullonibus. » Regula SS. Pauli et Stephani (Cap. 28): « Vestimenta vel lectualia nullus sibi lavare audeat absque oratione et permissione superioris. » Denique Regula Tarnatensis (Cap. 19): « Observandum est etiam ne interioris animae sordes contrahat vestis mundae nimius appetitus. Quapropter secundum praepositi ordinationem sunt lavandae. » His accedunt acta S. Salabergae abbatissae Laudunensis, n. 20 (Saec. II Ben.). « Soror quaedam lavando vestimentorum sordes, ut mos est, ad cellam, qua haec agi solitum erat, veniens, etc. » De disciplina et ritu quem hoc in exercitio observarent, audiendus est iterum S. Pachomius in Regula, prout excusa est in codice Regularum: « Levitonarium, inquit, et quidquid in veste est monachorum 718, nemo lavet in die Dominica, praeter nautas et", "candidate_score": 0.639202, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2282", "psc_text": "postulet, vinum bibat. Et sic cum sex in nostra hemina habeamus cyathos vini, tres ad prandium, inquit, et totidem ad coenam, si tantumdem aquae vino admisceamus, duodecim liquoris uncias ad quamlibet refectionem propinamus, ut scilicet quatuor ad singulos haustus absorbeantur, quod satis superque sufficere debet homini sobrio ad quotidianum potum. Praetereo hic silentio quod duas pondo uncias cyatho tribuat dissertator, cum tamen ex constanti veterum scriptorum auctoritate non constet nisi decem drachmis, id est una uncia cum quarta parte unciae (uncia enim drachmas octo continet), aut ad summum duabus unciis mensuralibus, quae ponderalibus aliquanto leviores sunt. At quod ait, sufficere homini sobrio uncias potus duodecim ad refectionem perfectam, an discretionis legibus quadret, aliis judicandum relinquo. Et quidem id sufficere puerulo aliquando posset, imo quibusdam abstinentiae gratia a Deo donatis; sed universam congregationem his legibus 545 constringere nullae discretionis ac prudentiae leges permittunt. Neque vero existimandum antiquos illos auctores, qui ternum", "candidate_score": 0.637886, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1210", "psc_text": "videre est in lib. I de Ecclesiastica Cura Caroli Magni, in cujus cap. 7 haec leguntur: « Finem vero lectionis sono gutturis designavit (Carolus imperator), ad quem universi ita intente suspensi erant, ut sive finita sententia, sive in media distinctione, sive subdistinctione significaret, nullus sequens superius aut inferius inciperet quantumcunque incongruum initium vel finis videretur. » In plurimis tamen monasteriis usus obtinuerat ut pridie lectiones terminarentur ab uno aliquo cui haec cura demandata erat, qui singulis indicabat lectoribus quid quantumque quis legere deberet. Hic erat ut plurimum cantor sive armarius: « Lectiones ab armario pridie ante sint terminatae et correctae, » inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in", "candidate_score": 0.637415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1846", "psc_text": "» Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus fratribus ipse aliquando collaborare, aliquando autem eorum ad vescendum decoquere victum, librumque 443 etiam pariter circa coquinam occupatus scribere satagebat; lignamina vero saepe propter penuriam boum humeris propriis cum discipulis deferebat. » De Eigili etiam, Fuldensi abbate, ita scribit Candidus in ejus Vita, n. 24 (Saec. IV Ben., part. I): « Hic quoque, sicut semper facere consueverat, cum consilio et consensu fratrum suorum constituit atque decrevit, ut fratres qui extra monasterium ministeria praevidere noscuntur, fratribus infra monasterium commanentibus per singulas anni septimanas juxta ordinationem praepositi vel decanorum in cibo, et potu, atque aliis quibuslibet commodis monasticae vitae congruentibus, super indictam", "candidate_score": 0.637083, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3531", "psc_text": "quae corpori tantum exhibentur, non animae, id est arare, fodere, metere, et omnia similia corporis opera. » Opera quae injungit, discernat atque temperet. ] Discernat, nimirum an facienda sint necne, ut loquitur Hildemarus; et si facienda sint, temperet, hoc est non plus quam oportet debet imperare, sed sicut habet Regula S. Pachomio ab angelo tradita (In ejus Vita apud Rosv.): « Validioribus quidem et comedentibus validiora opera; leviora vero infirmioribus et abstinentibus » imponat. Cogitans discretionem S. Jacob dicentis: « Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die. » ] Hinc tantas in Fuldensi coenobio turbas excitavit Ratgarius, ut etiam proprias oves alium sibi pastorem quaerere coegerit, cum addictis duro operi monachis, nec concederet spatium feriatis diebus sacra faciendi: quinimo festos dies propria auctoritate rescinderet; libros studiaque interdiceret; infirmis remedia, omnibus vestimenta necessaria denegaret, uti conqueruntur Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum. Haec ergo aliaque", "candidate_score": 0.637053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2237", "psc_text": "carnibus causa rationabilis afferri nulla queat, manifestum est nec abbatem cum monachis circa esum carnium dispensare posse, nisi forte in certis quibusdam casibus extraordinariis, qui vix intra mille annos semel evenient. Caeterum necdum nobis reperire licuit summorum pontificum bullas monachis Benedictinis ter in hebdomada carnes edendi licentiam facientes; aut si quae sunt, certis quibusdam monasteriis pro causa rationabili, et hoc forte ad tempus, non vero omnibus et pro semper datae fuerunt. Imo non pauca occurrunt conciliorum decreta quibus intermissa in coenobiis a carnibus abstinentia restituatur. CAPUT XL. De mensura potus. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio", "candidate_score": 0.636704, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1864", "psc_text": "fratres tam ad prandium quam ad coenam semel ad minus invisere. » Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. ] 447 Quid per munditias hic intelligat S. P. Benedictus varie exponunt commentatores. Hildemarus omnium fere antiquissimus mentem suam ita exprimit: « Intentio S. Benedicti fuit, ut omnia in ipsa hebdomada faciat; sed nunc quia labor grandis est, eo quod non possunt in coquina servire, et iterum porticus scopare, et caeteras munditias facere, idcirco dividitur isto modo; id est in die sabbati scopatur coquina, et lavantur lapidea, et scutella, sive etiam scamna. In altera vero sequenti hebdomada scopant totos porticus, id est ante coquinam et ante refectorium. Capitulum vero et dormitorium ante vestiarium debet camerarius scopare, et ante basilicam basilicanus. Refectorium vero cellerarius debet scopare; si labor illi fuerit, debet petere adjutorem a decano. » Hildemarus igitur munditias in verrendo monasterio et abluendis coquinae vasculis reponit. Sed Bernardus Cassinensis munditias in tribus", "candidate_score": 0.635999, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1878", "psc_text": "in mss. Cons. S. Benigni cap. 35. Obiter hic notandum ad eos, qui ex coquinae exercitio exibant, pertinuisse sequenti hebdomada communem focum hiemis tempore praeparare, ut discimus ex his Hildemari verbis (Comm. in cap. 6): « Abbas debet locum deputatum habere, ubi se calefaciant, et illi debent facere focum, qui hebdomadam coquinae dimiserunt. » Et ex Udalrico (Lib. I, cap. 41): « Quod si tanta est hiemis asperitas, est officina in qua grandis focus ab ipsis fratribus qui fuerunt coqui prioris septimanae praeparatur; et illuc omnes tam majores quam minores licenter accedunt, cum summa tamen gravitate, sicut dignum est in tali hora. » Apud Cistercienses tamen huic muneri deputabatur infirmarius, ad quem pertinebat « ignem in calefactorio per hiemem post vigilias, vel post matutinas, vel primam facere (Lib. Usuum Cisterc., cap. 116). » In Corbeiensi monasterio fratres vice sua hiemalem calefaciebant domum, ex Vita Walae abbatis lib. I, cap. 11", "candidate_score": 0.635357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2076", "psc_text": "extra de pe. et re. cap. Omnis. Sed haec expositio non videtur bona, quia corpus Christi postquam sumptum est statim incorporatur, et projici non potest, nec in secessum diffundi, ut de Cons. dist. 2. Tribus gradibus. Sed ut salvemus opinionem eorum qui hoc dicunt, dicamus quod hoc faciebant ob reverentiam corporis Christi sumpti, seu ad majorem securitatem, ne posset projici; quia scriptum est: tene certum et dimitte incertum. » Tertiam addit Turrecremata: « Propter communionem, scilicet servandam benevolentiae et amoris, quam servare non videtur, qui cum murmure servit fratribus suis. » Similiter Gallicus dissertator de hemina vini et libra panis in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo", "candidate_score": 0.635209, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3123", "psc_text": "4): « Qui renuntians saeculo ad monasterium venerit, non statim in coetum delegandus est monachorum; vitam enim uniuscujusque in hospitalis servitio tribus mensibus considerari oportet. » Regula S. Fructuosi (Cap. 21): « Hospitibus sive peregrinis stramina comportabit, aquam calefaciens pedibus, et omnia humiliter ministeria exercebit; fascemque lignorum suo quotidie 746 dorso ferens hebdomadariis tribuit. » Regula Magistri (Cap. 87): « In quibus duobus mensibus sub cura illorum fratrum qui peregrinos custodiunt, et ipsi similiter ex improviso custodiantur; et in cella peregrinorum dormiant, ut ingressus illorum vel exitus in monasterio custodum praesentia videatur. » Eodem forte etiam respexerit S. Basilius (Apud Ruff. cap. 6) cum scripsit: « Priusquam corpori fraternitatis inseratur, oportet ei injungi quaedam laboriosa opera, et quae videantur opprobrio haberi a saecularibus; et observare oportet si libenter haec et libere ac fideliter expleat, nec confusionem eorum graviter ferat, vel etiamsi in labore impiger inveniatur, et promptus. » Denique Hildemarus:", "candidate_score": 0.634088, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2203", "psc_text": "21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis aucam exhibuisse dicitur; apud Arnulfum S. Emerammi Ratisponensis monachum de primis Ratisponensibus scribentem, quod communiter pauperem annonam habebant, volatilia manducabant (Lib. II Dialog) . Et hanc fuisse non singularem quorumdam monasteriorum 526 praxim, sed communem omnium fere consuetudinem, probant ex Regula Magistri, quae non diu post S. Mauri obitum scripta fuit, hoc est saeculo VII, et magna ex parte constat ex Benedictina; nam loquens de gyrovagis monachis, et rationem reddens quare omni vitae suae tempore ternis quaternisve diebus per diversorum cellas et monasteria hospitantur, dicit (Cap. 1) quod « pro hospitum adventu a diversis volunt quotidie noviter suscipi; et pro", "candidate_score": 0.634053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1744", "psc_text": "Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva; nihilo plus reluctatur. Sic hospitibus, sic, si ita contigit, infirmis, sic quibusque aliis imperatis summa cum alacritate morae nescius ministravit; » ex Vita sancti Guidonis abbatis Pomposiani (Boll. 31 Mart.), quem Guillelmus abbas « per omnia officia monasterii, per series temporum constituit, » uti scribit anonymus in secunda illius Vita n. 5 (Spicil. tom. VI); ex Fulcuino de gestis abbatum Laubiensium cap. 19, ubi obedientiarum commutationem annuam aliquid regulare esse asserit; ex Ekkehardo in lib. de Casibus sancti Galli cap. 15, ubi haec scribit: « Quot annis more Romano officia apud nos mutari solent. » Denique ex Hildemaro, qui fratres", "candidate_score": 0.633468, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2366", "psc_text": "legatur, bibant. » Vide Udalricum, lib. I, cap. 41; lib. Usuum Cisterc., cap. 80, de bibere post vesperas, et lib. I de Antiq. monach. Ritibus, cap. 2. Et quod faciunt fratres absque justa murmuratione faciant. ] Justa murmuratio ex Smaragdo illa dicitur quam non voluntarie, aut non sine causa, sed inviti et coacti monachi faciunt. Ab idibus autem Septembris, etc.] Hic non parum torquentur commentatorum ingenia in conciliendo hoc loco cum cap. 48, ubi S. P. Benedictus praescribit ut a Pascha usque ad calendas Octobris . . . . post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis. Nonnulli, ut refert Hildemarus, existimaverunt hunc a S. P. Benedicto locum scriptum esse pro non laborantibus in agris, qui ab idibus Septembris inchoare debent jejunia; caput vero 48 pro laborantibus in agris, quibus sanctus Pater permisit usque ad calendas Octobris perinde ac tota aestate reficere ad sextam. Ita inter alios Smaragdus: «", "candidate_score": 0.632896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3337", "psc_text": "Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit in monasterio habitare, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit. ] Solebant enim veteres monachi hospitem monachum post duos tresve dies ad communem congregationis vivendi rationem redigere. Nitrienses permittebant (Pall., Laus. cap. 7), « una hebdomada manere in otio; aliis autem diebus deinceps occupabant eum in operibus, aut in pistrino, aut in coquina. Quod si quispiam fuisset cujus habenda esset ratio, dabant ei librum legendum, non permittentes ei ut cum ullo colloqueretur usque ad horam sextam. » In Regula tamen S. Pachomio ab angelo tradita praescriptum lego (In ejus Vita, apud Boll., 14 Maii), ut « peregrinus alterius monasterii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. » Et non forte superfluitate sua perturbat monasterium. ] Hildemarus superfluitatem intelligit in cibo, aut potu, vel in aliquo opere; Bernardus", "candidate_score": 0.632806, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", "candidate_score": 0.632463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", "candidate_score": 0.63226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", "candidate_score": 0.631456, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1871", "psc_text": "percurrentes caeteros in dextra parte. Et ne hic ordo perturbetur, si duo abbates fuerint, minor abbas in dextra parte sedeat. Qui citius percurrerint, in alteram partem transeuntes alios adjuvent, qui quotiens ante eum qui collationem tenet, transeunt, reverenter inclinant. Qui pedes lavat, et cui lavantur, post ablutionem invicem se inclinent. Similiter qui tergit, et cui terguntur. Porro nemo se discalciet donec abbas se discalciet: discalceati vero observent quantum possunt ne pedes nudi appareant, sed sub cuculla recondantur. Nec sedentibus manicae defluant, sed apte eas ante se componant. Ante lectionem omnes sint recalceati. Ex dictis hactenus tria sunt observanda. 1º Hanc pedum lotionem quam mandatum vocant aliquibus in locis factam fuisse sub silentio; ut ex cap. Monachorum ad Augiam directorum apparet; in aliis cum cantu, ut ex conc. Aquis. et ex lib. Usuum Cist. colligitur. 2º Factam fuisse ante completorium ex cap. Monachorum ad Augiam directorum, idque post coenam ex conc.", "candidate_score": 0.629601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3602", "psc_text": "et distribuere petentibus. » Hinc etiam Hildemarus ad hunc locum: Ostiarius, « si pauper fuerit, innuit illi ut ad hospitalem vadat. » Qui scilicet 864 prope monasterium ad receptionem pauperum constructus erat. Praeterea Regula Magistri ostiariis animalium curam committit: « Annonam canum a cellerario ipsi incipiant, et eis cum aqua vel culinae remanente juscello ministrent. Animalium intra monasterium curas, adjuncto in septimana illorum hebdomadariorum solatio, ipsi impleant, et regiae munditias exerceant. » Denique in Resbacensi monasterio sub S. Agilo abbate (Saec. II Ben.), « consuetudo talis erat, quod janitor, ut signum pulsabatur ad completam, confestim portas monasterii firmans ei claves deferebat. » Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. ] In quem locum Richardus de S. Angelo: « Per hoc patet quod ostiarius debet esse monachus, licet in aliquibus monasteriis contrarium observetur; et male, quia conversatio nostra debet esse secreta, et a laicorum actibus remota. » Porro junioris istius", "candidate_score": 0.627798, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_958", "psc_text": "in saeculo; quodque magis perversum est, plerique in domo Dei non patiuntur esse contemptui, qui in sua non nisi contemptibiles esse potuerunt: ut quia videlicet, ubi a pluribus honores appetuntur, ipsi locum habere non meruerunt, saltem ibi honorabiles videantur, ubi ab omnibus honores contemnuntur. » Ad opus, ut abjectissimas artes et obedientias, verbi gratia, in coquina servitoribus ministrare, sordidos pannos lavare, cloacam purgare, non modo non refugiat, sed et libens amplectatur, attendens ad illam S. Basilii sententiam (In Const. monast. c. 24): Decet religiosum etiam viliora opera cum multa diligentia et animi promptitudine amplecti, scientem non esse exigui, sed magni momenti, et spiritale, coeloque dignum, et coelestem nobis mercedem afferre, quidquid propter Deum geritur. Proinde etiamsi sequenda sint jumenta oneraria, communi necessitati servientia, contradicere non debet, si cogitet quam alacriter Domino obedierint apostoli pullum adducere jubenti; ac reputet fratres esse Domini, quorum gratia nos curam jumentorum suscipimus . . .", "candidate_score": 0.625781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1684", "psc_text": "Regula Orientali quae decernit (Cap. 25), ut cellerarius « omnia utensilia, quae in monasterio sunt, id est vestem, vas, ferramentum, et quidquid usibus quotidianis necessarium est, custodiat, et unamquamque rem proferens cum fuerit necessarium, ab eo iterum ad reponendum cui utendo consignaverit recepturus. Ad victum vero fratrum proferat et tradat septimanariis, ad condiendos cibos det necessaria secundum quotidianae expensae consuetudinem, neque profuse, neque avare; ne vitio ipsius vel monasterii substantia gravetur, et fratres patiantur injuriam. Sed et necessitatem infirmorum fratrum ac laborem considerans, nihil aegrotantium desideriis neget ex his quae habuerit, quantum illis necesse fuerit: advenientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, et praecipue de his quae proprio intellectu non potuit adimplere. » Quae postrema verba hunc sanctae Regulae locum illustrant, ut scilicet in his quae dubia sunt, nec proprio potest adimplere intellectu, sive, ut loquitur Lanfrancus (Stat,", "candidate_score": 0.62342, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3601", "psc_text": "» Et infra: Portarius « cum servitoribus solet comedere, et solatium ejus interim portam servare, et eleemosynam transeuntibus dare: qui solet etiam vasa sua ad colligendas reliquias ciborum in coquinam deterre, et pulmenta defunctorum, et caetera quae cellerarius dederit in ipsis recipere: qui postquam a refectione surrexit, debet ad portam pauperibus distribuere: quam distributionem non debet propter subsequens opus Dei dimittere; sed paucis utens verbis et moderatis, citius quod inceperat perficere. » Et in Caeremoniali Bursfeldensium (Dist. 2, c. 11): « Ad officium portarii pertinet eleemosynas mendicantibus erogare: unde et reliquias de relectione fratrum, et hospitum et coquinae colligere debet, et distribuere petentibus. » Hinc etiam Hildemarus ad hunc locum: Ostiarius, « si pauper fuerit, innuit illi ut ad hospitalem vadat. » Qui scilicet 864 prope monasterium ad receptionem pauperum constructus erat. Praeterea Regula Magistri ostiariis animalium curam committit: « Annonam canum a cellerario ipsi incipiant, et eis cum aqua", "candidate_score": 0.622794, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3600", "psc_text": "S. Benedictus non declarat, quapropter ea aliunde repetere oportet. Primum erat hospitum cura, eisque praeparandi cibos, ut docet Hildemarus ad hunc locum his verbis: « Antiquitus qui coquinam abbatis faciebant, ipsi etiam erant portarii; quia tunc non erat multitudo hospitum venientium ad monasterium; et ideo illi poterant hoc facere. » Coquina vero abbatis et hospitum ex Regula eadem erat. Sed clarius S. Isidorus (Cap. 19): « Ad janitorem pertinebat cura hospitum, custodia exterorum claustrorum. » Alterum erat eleemosynarum distributio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 120): « Portarius vero debet habere panes in cella sua ad distribuendum transeuntibus. » Et infra: Portarius « cum servitoribus solet comedere, et solatium ejus interim portam servare, et eleemosynam transeuntibus dare: qui solet etiam vasa sua ad colligendas reliquias ciborum in coquinam deterre, et pulmenta defunctorum, et caetera quae cellerarius dederit in ipsis recipere: qui postquam a refectione surrexit, debet ad portam", "candidate_score": 0.622045, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2202", "psc_text": "Eccles. Graec., pag. 428), ad quem aliquando in prandio S. Epiphanius avem apposuit; quam ille recusavit dicens: Ignosce mihi, pater, quia ex qua accepi istum habitum, non manducavi quidquam necisum: non dixit quia hoc monachis vetitum est. Et certe S. Epiphanium non latebant monachorum vivendi leges, ut eas a viro sanctissimo violari vellet. Jam vero post S. Benedictum innumera proferunt monasteriorum bene ordinatorum exempla, in quibus volatilium esus erat in usu: unde si praxis optima sit legum interpres, concludunt permissas a S. Benedicto volatilium carnes. Hujuscemodi exempla habemus in Vita S. Bertulfi abbatis Bobiensis auctore Jona monacho ejus discipulo, num. 21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis", "candidate_score": 0.621878, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3652", "psc_text": "Dirigendi fratres in viam, omnium fratrum, vel abbatis orationi se commendent: et semper ad orationem ultimam operis Dei, commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocunque ire, vel quidpiam quamvis parvum sine abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et", "candidate_score": 0.620377, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2995", "psc_text": "10): « Vestes vestras in uno loco habete, sub una custode, vel duabus, vel quot sufficere potuerint, ad eas excutiendas, ne a tinea laedantur, et sicut 715 pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno vestiario. » S. Isidorus vestiarii custodem constituit eum, quem et sacrarii. Ejus officium ex Farfensis monasterii Consuetudinibus supra descripsimus ad caput 32. Praecipuum ejus munus erat, necessaria singulis indumenta ministrare; in quibus distribuendis non exspectabat ut usu et contritione omnino essent consumpta, sed certis statis temporibus sua singulis praebebat. In Croylandensi monasterio Egelricus, qui obiit anno 992, « induit omni anno totum conventum cum secta sua de tunicis, omni altero anno de cucullis, et omni tertio anno de froccis, » ut auctor est Ingulfus in sua Croylandensi Historia. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. III, cap. 11): « Cuilibet autem fratri unoquoque datur anno froccus novus et nova cuculla, ita ut ambo habeat parata et", "candidate_score": 0.619931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1739", "psc_text": "cellerario et praeposito. » Ejusdem etiam officium descriptum habes in mss. Consuetudinibus Sancti Benigni c. 43; in Statutis Lanfranci c. 7, et apud Udalricum l. III, c. 11. Ex quo etiam discimus ad eum quoque pertinuisse monasterii pecunias servare: id quod confirmat Hildemarus, cum explicans illud sancti Benedicti, Ne dissimulans aut parvipendens salutem animarum, haec scribit (Comm. in Regul. S. B. cap. 2): « Abbas habet vestiarium plenum divitiis, et videt fratrem necessitatem habentem: iste talis timens ne suum vestiarium minoretur, non succurrit fratri patienti necessitatem, aut cellas infirmorum non restaurat propter avaritiam; hic talis manifestat se plus studere rebus terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde", "candidate_score": 0.618819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_10_12", "bdc_text": "Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt . Zürich) ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3605", "psc_text": "monasterio S. Adalardus, teste Paschasio; in Laudunensi Lantredus ex Vita S. Salabergae, et in Rotonensi Condelucus ex libro de Gestis SS. Rotonensium. Vide Udalricum, lib. III, c. 20. Pistrinum. ] De quo Hildemarus: « Pistrinum quasi pilitrinum, quia pilo antea tundebant granum: unde et apud veteres non molitores, sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsandis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo findebant: unde et Virgilius: Nunc torrete fruges flamma, nunc franxite saxo. Ubi pistrinum a molendino distinguere videtur. Et certe: « Antiquitus ipsum molendinum vocabatur pistrinum, eo quod frumenta non molebantur, sed tundebantur, » inquit Paulus Augustinus a Janua, qui etiam scribit in nullo Cassinensi codice ms. reperiri pistrinum. Praeterea S. Isidorus artem pistoriam a confectione massae et panis distinguit in Regula (Cap. 19), ubi illam laicis, istam fratribus committit: « Ars pistoria ad laicos pertinebit; ipsi enim triticum purgent, ipsi ex more 865 molant. Massam", "candidate_score": 0.617566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3653", "psc_text": "abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et certe eam fuisse veterum monachorum disciplinam, patet ex Regula S. Antonii, n. 12; ex Regula tertia SS. Patrum, cap. 8; S. Macarii, c. 22; S. Pachomii, art. 34; Orientali, c. 22; S. Basilii fus., c. 39; incerti auctoris, c. 3; S. Augustini, c. 12; Tarnatensi, c. 2; S. Isidori, c. 22; ex Vita S. Benedicti, passim; ex Vita S. Samsonis, S. Eparchii, S. Gregorii papae, auctore Joanne Diacono, l. I, c. 1l, et ex Vita S. Cuthberti, c. 11. Hic tamen aliquando cum uno comite puero egressus fuisse dicitur in ejusdem Vitae c. 12. Hanc disciplinam singulari canone renovavit concilium", "candidate_score": 0.612714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1864", "psc_text": "fratres tam ad prandium quam ad coenam semel ad minus invisere. » Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. ] 447 Quid per munditias hic intelligat S. P. Benedictus varie exponunt commentatores. Hildemarus omnium fere antiquissimus mentem suam ita exprimit: « Intentio S. Benedicti fuit, ut omnia in ipsa hebdomada faciat; sed nunc quia labor grandis est, eo quod non possunt in coquina servire, et iterum porticus scopare, et caeteras munditias facere, idcirco dividitur isto modo; id est in die sabbati scopatur coquina, et lavantur lapidea, et scutella, sive etiam scamna. In altera vero sequenti hebdomada scopant totos porticus, id est ante coquinam et ante refectorium. Capitulum vero et dormitorium ante vestiarium debet camerarius scopare, et ante basilicam basilicanus. Refectorium vero cellerarius debet scopare; si labor illi fuerit, debet petere adjutorem a decano. » Hildemarus igitur munditias in verrendo monasterio et abluendis coquinae vasculis reponit. Sed Bernardus Cassinensis munditias in tribus", "candidate_score": 0.60318, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3123", "psc_text": "4): « Qui renuntians saeculo ad monasterium venerit, non statim in coetum delegandus est monachorum; vitam enim uniuscujusque in hospitalis servitio tribus mensibus considerari oportet. » Regula S. Fructuosi (Cap. 21): « Hospitibus sive peregrinis stramina comportabit, aquam calefaciens pedibus, et omnia humiliter ministeria exercebit; fascemque lignorum suo quotidie 746 dorso ferens hebdomadariis tribuit. » Regula Magistri (Cap. 87): « In quibus duobus mensibus sub cura illorum fratrum qui peregrinos custodiunt, et ipsi similiter ex improviso custodiantur; et in cella peregrinorum dormiant, ut ingressus illorum vel exitus in monasterio custodum praesentia videatur. » Eodem forte etiam respexerit S. Basilius (Apud Ruff. cap. 6) cum scripsit: « Priusquam corpori fraternitatis inseratur, oportet ei injungi quaedam laboriosa opera, et quae videantur opprobrio haberi a saecularibus; et observare oportet si libenter haec et libere ac fideliter expleat, nec confusionem eorum graviter ferat, vel etiamsi in labore impiger inveniatur, et promptus. » Denique Hildemarus:", "candidate_score": 0.601421, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1867", "psc_text": "Regula Magistri his verbis (Cap. 19): « In eadem hebdomada servitium ad mensas ipsi adimpleant, omnem diligentiam monasterii ipsi exerceant: ipsi omnes fratres in hebdomada ipsa discalceent, adjunctis in solatio de decada sua fratribus, cum quibus et discalceent, et ipsa calcearia faciant, et facto mane sedentibus ad ordinem fratribus ipsi consignent. Simul et in eadem hebdomada munditias monasterii exerceant, refrigeria lavent, ligna conscindant, aquam faciei tradant, ad communionem intrantibus fratribus aquam manibus ipsi ministrent. Mappas, et sabana, et facitergia, vel res sordidas fratrum ipsi lavent illis horis in quibus non coquent. Candelas monasterii a cellerario factas, quotidie ipsi incendant et tutentur. Mox enim cum in hebdomadam, ut diximus, prima die post primam dictam intraverint, primum opus servitii sui munditias oratorii exhibeant, et mattas oratorii pavimento retendant; quod in totis septem diebus hebdomadae suae post matutinos dominicos hoc opus primum servitii sui oratorio exhibeant. » Vide Udal. lib. II, cap. 35;", "candidate_score": 0.599519, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", "max_score": 0.689461, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.689461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.672667, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.665961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_36_38", "bdc_text": "charissimis meis verbis plurimum salvere iubebis . Atque FloriJohannes Blum . nostri memineris , qui quidem tanto hoc episcopatuZu Blums Empfehlung für das Pfarramt Oberwinterthur vgl.", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", "candidate_score": 0.653184, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_255", "psc_text": "vestram gloriosam, quam in persecutione tenuistis, perpetua firmitate servetis, et si qui, circumveniente adversario, lapsi estis, in secunda hac tentatione spei et paci vestrae fideliter consulatis; et ut vobis Dominus ignoscat, a sacerdotibus Domini non recedatis, cum scriptum sit: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur 55 homo ille (Deut. XVII, 12) . Persecutionis istius novissima haec est et extrema tentatio, quae et ipsa cito, Domino protegente, transibit, ut repraesenter vobis post Paschae diem cum collegis meis; quibus praesentibus, secundum arbitrium quoque vestrum et omnium nostrum commune consilium, sicut semel placuit, ea quae agenda sunt disponere pariter et limare poterimus. Si quis autem, poenitentiam agere et Deo satisfacere detrectans, ad Felicissimi et satellitum ejus partes concesserit, et se haereticae factioni conjunxerit, sciat se postea ad Ecclesiam redire et cum episcopis et plebe Christi communicare non posse. Opto vos, fratres", "candidate_score": 0.642425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_44_46", "bdc_text": "H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Spectate eruditionis viro d. Heinricho Bullingero , apud Thigurinos a sacris concionibus , fratri suo pre cetteris suspiciendo .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_279", "psc_text": "contra se calumnias non audiat, nec minis eorum terreatur, sed forti sit animo, sicuti Dei sacerdotem contra haereticos decet; utpote qui pro more haereticis usitato, haeresin suam et schismata incoeperint ex contemptu unius in ecclesia episcopi; obiter etiam indicans unde oriri soleant haereses et schismata, ut merito a Morelio inscribatur CONTRA HAERETICOS. (Vid. not. ad Ep. praeced.) 90 EPISTOLA LVI.(Erasm., IV, 6. Pamel., Rigalt., Baluz., LVI. Paris., LV. Oxon., Lips., LVIII.) AD THIBARITANOS, DE EXHORTATIONE MARTYRII. ARGUMENTUM.-- Excusat primum se Cyprianus Thibaritanis quod illos non visisset, et de persecutione imminente admonet; tum stimulos subdit ad martyrium alacriter subeundum.--Hinc proponuntur exempla piorum a mundi initio qui martyrium passi. In primis quae omnia exempla superat Domini nostri passio.--Quid, quod stadii et theatri agones fortiter et alacriter tolerati incitamento sint ad martyrii passiones?--Demum consideretur futura merces, quae jam superque ad omnia sustinenda animat et accendit. I. Cyprianus plebi Thibari consistenti salutem. Cogitaveram quidem,", "candidate_score": 0.636605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_3", "bdc_text": "cupis Ein entsprechendes Begehren Bullingers , als Reaktion auf Lüthis Brief vom 3 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_196", "psc_text": "is pro quo petitur condignus est ut quod petitur impetretur. IV. Quod autem pertinet ad Privatum Lambesitanum, pro tuo more fecisti, qui rem nobis tamquam sollicitam nuntiare voluisti; omnes enim nos decet pro corpore totius Ecclesiae, cujus per varias quasque provincias membra digesta sunt, excubare. Sed nos etiam ante litteras tuas fraus callidi hominis latere non potuit: nam, cum antehac quidam ex ipsius nequitiae cohorte venisset vexillarius Privati Futurus, et fraudulenter litteras a nobis elicere curaret, nec quis esset latuit, nec litteras quas volebat accepit. Optamus te in Domino bene valere. 42 EPISTOLA XXXI.(Erasm., II, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXI. Paris., XXX, Oxon., Lips., XXX; Novatian. opp. edit. Jackson. p. 277. Galland., Biblioth. Vett. PP. III, p. 291.) CLERI ROMANI AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Quod paucis epistola praecedenti, nunc latius et solide tractat Clerus Romanus, respondens alteri quoque epistolae Cypriani, e qua verba aliquot citat, quae exstare non putatur, obiter etiam", "candidate_score": 0.627224, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", "max_score": 0.688724, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2709", "psc_text": "prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet. Et fit plerumque ut is qui misericors fuerat juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut et perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae", "candidate_score": 0.688724, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2709", "psc_text": "prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet. Et fit plerumque ut is qui misericors fuerat juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut et perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae", "candidate_score": 0.682134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", "candidate_score": 0.67361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2001", "psc_text": "sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos alliciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam ex ipsa sua largitate pugnamus. 39. Ad contemplationem anhelanti Daniel imitandus. Sapor carnalium reprimendus. Exteriorum evagationem cohibenti, secessus interior aperitur.---Alius internae scientiae dulcedinem quaerens, nec tamen secreta ejus contingere praevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicit, et desideratum scientiae culmen apprehendit. Ille quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur (Dan. X, 11) , prius in aula regia carnis in", "candidate_score": 0.669882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_548", "psc_text": "clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. [Vet. XIV]. 34. Multi virtutis praemium, non virtutem quaerunt.---Possunt quoque per herbas atque arborum cortices non solum; ut praedictum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et", "candidate_score": 0.669774, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_548", "psc_text": "clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. [Vet. XIV]. 34. Multi virtutis praemium, non virtutem quaerunt.---Possunt quoque per herbas atque arborum cortices non solum; ut praedictum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et", "candidate_score": 0.669543, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_133", "psc_text": "a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat (Rom. VIII, 24) ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VIII. VERS. 9.---Nunquid clamorem ejus audiet Deus, cum venerit super illum angustia? 15. Qui Deum non audit in lege loquentem, orans in extremis a Deo non audietur.---Clamorem ejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit.", "candidate_score": 0.669367, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2710", "psc_text": "patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae pretium credimus si in his virtutem superni ordinis subtilius perpendamus [Vet. X.] 30. Deus occulta quorumdam mala tolerat, ut quae in aperto faciunt bona, electis prosint.---Saepe enim omnipotens Deus occulta quorumdam mala tolerat, ut aperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos qui perseveraturi sunt accendunt. Unde plerumque contingit ut ipsum hoc quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi,", "candidate_score": 0.668223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1699", "psc_text": "studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur. Qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussione interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilius temperatur [Vet. XIII.] 30. Cavendum ne discretionis nomine, propriis commodis serviatur.---Sed cum parumper ab opere zeli fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat;", "candidate_score": 0.667053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_911", "psc_text": "his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. Scit enim, quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem se esse sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit; et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat; et tamen ut sanctam Ecclesiam defendat, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque", "candidate_score": 0.665646, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", "candidate_score": 0.664016, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2001", "psc_text": "sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos alliciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam ex ipsa sua largitate pugnamus. 39. Ad contemplationem anhelanti Daniel imitandus. Sapor carnalium reprimendus. Exteriorum evagationem cohibenti, secessus interior aperitur.---Alius internae scientiae dulcedinem quaerens, nec tamen secreta ejus contingere praevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicit, et desideratum scientiae culmen apprehendit. Ille quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur (Dan. X, 11) , prius in aula regia carnis in", "candidate_score": 0.656933, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2709", "psc_text": "prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet. Et fit plerumque ut is qui misericors fuerat juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut et perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae", "candidate_score": 0.656814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_548", "psc_text": "clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. [Vet. XIV]. 34. Multi virtutis praemium, non virtutem quaerunt.---Possunt quoque per herbas atque arborum cortices non solum; ut praedictum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et", "candidate_score": 0.65668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6_8", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit . Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", "candidate_score": 0.653423, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2710", "psc_text": "patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae pretium credimus si in his virtutem superni ordinis subtilius perpendamus [Vet. X.] 30. Deus occulta quorumdam mala tolerat, ut quae in aperto faciunt bona, electis prosint.---Saepe enim omnipotens Deus occulta quorumdam mala tolerat, ut aperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos qui perseveraturi sunt accendunt. Unde plerumque contingit ut ipsum hoc quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi,", "candidate_score": 0.652732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2001", "psc_text": "sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos alliciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam ex ipsa sua largitate pugnamus. 39. Ad contemplationem anhelanti Daniel imitandus. Sapor carnalium reprimendus. Exteriorum evagationem cohibenti, secessus interior aperitur.---Alius internae scientiae dulcedinem quaerens, nec tamen secreta ejus contingere praevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicit, et desideratum scientiae culmen apprehendit. Ille quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur (Dan. X, 11) , prius in aula regia carnis in", "candidate_score": 0.65204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2272", "psc_text": "trepidat, in fervore suo positus clangorem tubae minime formidat. Saepe autem dum prosperari se virtutibus conspicit, ne ipsa illum virtutum prosperitas elevet, pulsari se tentationibus gaudet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XLIII. VERS. 25.---Ubi audierit buccinam, dicit Vah. 84. Quia multos diuturna pax inertes reddit, sancti tentari gaudent.---Multos enim pejus sua felicitas stravit, multos diuturna pax inertes reddidit; eoque illos inopinatus hostis gravius perculit, quo longo quietis usu negligentes invenit. Unde sancti viri cum multa se proficere virtutum prosperitate considerant, quodam dispensationis supernae moderamine exerceri se etiam tentationibus exsultant, quia tanto robustius acceptam virtutum gloriam custodiunt, quanto tentationis impulsu concussi infirmitatem suam humilius agnoscunt. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia videlicet praeliator Dei, cum vim tentationis incumbere conspicit, utilitatem supernae dispensationis considerans, ex ipsa validius adversitate confidit. Cujus adversitatis certamina idcirco illum non superant, quia nunquam improvisa tentant. Longe quippe praenotat ex unaquaque re, cujus vitii pugna succrescat. Unde", "candidate_score": 0.651925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_547", "psc_text": "vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. [Vet. XIV]. 34. Multi virtutis praemium, non virtutem quaerunt.---Possunt quoque per herbas atque arborum cortices non solum; ut praedictum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat,", "candidate_score": 0.649728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1697", "psc_text": "temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis, imminent, necessario nos virtutum augmenta seponimus, ne infirmioribus proximis fidei detrimenta generemus, ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. 29. Discretionis hujus exemplum in sancto Paulo.---Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tetendit, qui et gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit (Act. XV, 2) , et tamen Lystris atque Iconium transiens, ipse Timotheum, qui gentili patre editus fucrat, circumcidit (Act. XVI, 3). Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in eos qui sibi tunc comites aderant excitaret, assertionis suae vim postposuit, et sine damno", "candidate_score": 0.649481, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", "candidate_score": 0.646052, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21_23", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) . hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1707", "psc_text": "Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti", "candidate_score": 0.642054, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1707", "psc_text": "Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti", "candidate_score": 0.64127, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_911", "psc_text": "his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. Scit enim, quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem se esse sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit; et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat; et tamen ut sanctam Ecclesiam defendat, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque", "candidate_score": 0.640317, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_261", "psc_text": "Deo soli vacare cupiendum est, et curis externis ex Dei voluntate serviendum.---Sic itaque aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis", "candidate_score": 0.637189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2019", "psc_text": ". Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo praeveniunt, ut eis adhuc in hac vita durantibus ipsi jam martyrio consummentur, apte sequitur: CAPUT XIV [Rec. XI]. VERS. 4.---Separantur filii earum, et pergunt ad pastum; egrediuntur, et non revertuntur ad eas. 49. Eorum filii ad sacrae Scripturae pastum pergunt. Eos Verbum ex natura divinitatis illustrat.---Pastum Scriptura sacra illud viriditatis aeternae pabulum vocat, ubi jam nostra refectio nullius defectus ariditate marcescet. De quo pastu per Psalmistam dicitur: Dominus regit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit (Psal. XXII, 2) . Et rursum: Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus (Psal. XCIV, 7) .", "candidate_score": 0.635361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1237", "psc_text": "aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione venerari, atque ait: CAPUT XIV [Rec. XIII]. VERS. 29.---Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? 32. Cur unus vocetur et trahatur, alter repellatur, nemo discutiat.---Nemo ergo discutiat cur, stante Judaico populo, dudum in infidelitate gentilitas jacuit; et cur, ad finem gentilitate surgente, judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo", "candidate_score": 0.618228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1707", "psc_text": "Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti", "candidate_score": 0.609532, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf020", "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", "max_score": 0.68847, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1762", "psc_text": "reddat novissimum quadrantem (Matth. V, 26), hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas (Luc. XIX): et in alia parabola inter servos talenta divisa: et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta (Matth. XXV): et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios (Luc. VII): et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit (Matth. XX, Luc. XV). Quae omnia quem sensum habeant, non est hujus temporis disserere. (Vers. 13, 14). « Et hae sunt primitiae quas tolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae de gomor tritici, et sextam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles sunt", "candidate_score": 0.68847, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_127", "psc_text": "CHASAMIM ( ): Septuaginta Theodotioque posuerunt ὄλυραν, quam alii avenam, alii sigalam putant. Aquilae autem prima editio et Symmachus ζέας, sive ζείας interpretati sunt: quas nos vel far, vel gentili Italiae Pannoniaeque sermone, spicam, speltam que dicimus. In vase quoque Septuaginta addidere fictili, jubetur autem propheta famem futuram, et inopiam populi Israel opere demonstrare. Sicut enim in rerum omnium penuria, non quaeruntur ciborum diversitates et deliciae; sed quomodo venter impleatur: sic nunc propheta frumentum, et hordeum, fabam, lentem, et milium, avenamque mittit in unum vas, facitque trecentos nonaginta panes, quos per singulos dies comedat: qui panes habent vicenos siclos, id est, stateres. Siclus autem, id est, stater, habet drachmas quatuor. Drachmae autem octo, Latinam unciam faciunt: ita ut unus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima quam sustentatur. Sterilitatem cibi, aquae auget sterilitas. Sextam enim partem mensurae Hebraicae, quae appellatur HIN, jubetur per singulos dies bibere. Porro HIN", "candidate_score": 0.675931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_650", "psc_text": "dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere (Luc. VI, 35) . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini, et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, abundantiae: verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam. Qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem, et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium, qui satus fecit decem modios. Nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate, novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur (Galat. VI, 7). Respondeat enim nobis breviter fenerator", "candidate_score": 0.674804, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1229", "psc_text": "timore discriminis, vel desperatione peccantis: dum reus est sanguinis ejus qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel tacere, vel loqui, et in auditoris arbitrio vel audire, et facere atque salvari, vel contemnere, et proprio perire contemptu. Nec statim sequitur: ut quia propheta praedicit, veniat quod praedixit. Non enim praedicit ut veniat, sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam cui minatur, et non fiat quod futurum est si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere: ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram, terra Judaea sit, vel juxta spiritualem intelligentiam, Ecclesia, quae saepe de novissimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet, quem et Apostolus scribens ad Corinthios assumit judicem (I Cor. XV), vel certe anima credentis, quae mentem atque", "candidate_score": 0.673801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1762", "psc_text": "reddat novissimum quadrantem (Matth. V, 26), hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas (Luc. XIX): et in alia parabola inter servos talenta divisa: et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta (Matth. XXV): et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios (Luc. VII): et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit (Matth. XX, Luc. XV). Quae omnia quem sensum habeant, non est hujus temporis disserere. (Vers. 13, 14). « Et hae sunt primitiae quas tolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae de gomor tritici, et sextam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles sunt", "candidate_score": 0.670672, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6_8", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit . Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_650", "psc_text": "dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere (Luc. VI, 35) . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini, et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, abundantiae: verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam. Qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem, et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium, qui satus fecit decem modios. Nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate, novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur (Galat. VI, 7). Respondeat enim nobis breviter fenerator", "candidate_score": 0.661576, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_128", "psc_text": "est, stateres. Siclus autem, id est, stater, habet drachmas quatuor. Drachmae autem octo, Latinam unciam faciunt: ita ut unus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima quam sustentatur. Sterilitatem cibi, aquae auget sterilitas. Sextam enim partem mensurae Hebraicae, quae appellatur HIN, jubetur per singulos dies bibere. Porro HIN duos χόας Atticos facit: 44 quos nos appellare possumus duos sextarios Italicos, ita ut HIN mensura sit Judaici sextarii, nostrique castrensis, cujus sexta pars facit tertiam partem sextarii Italici. Qui cibus et potus juxta inclytum Oratorem non vires tribuit, sed mortem prohibet. Quod autem dicit: A tempore usque ad tempus comedes, vel bibes, illud, a vespere usque ad vesperam significat: licet quidam male ab anno usque ad annum intelligi putent. Ipsique panes instar hordeacii panis subcinericii fiunt. Diciturque ei, ut humano stercore operiat eos, non ignorantibus his qui comessuri sunt (solet quippe inscitia miserias temperare) sed videntibus, et in oculis", "candidate_score": 0.649927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1762", "psc_text": "reddat novissimum quadrantem (Matth. V, 26), hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas (Luc. XIX): et in alia parabola inter servos talenta divisa: et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta (Matth. XXV): et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios (Luc. VII): et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit (Matth. XX, Luc. XV). Quae omnia quem sensum habeant, non est hujus temporis disserere. (Vers. 13, 14). « Et hae sunt primitiae quas tolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae de gomor tritici, et sextam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles sunt", "candidate_score": 0.646861, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_650", "psc_text": "dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere (Luc. VI, 35) . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini, et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, abundantiae: verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam. Qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem, et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium, qui satus fecit decem modios. Nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate, novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur (Galat. VI, 7). Respondeat enim nobis breviter fenerator", "candidate_score": 0.643106, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1769", "psc_text": "est, illo oleo quod absque faece mundissimum, ad lucernam Domini praeparatur. Quod qui praeparaverit, exhilaratur facies ejus in oleo; oleo exsultationis, quo unctus est Christus prae participibus suis; et effectus oliva, cum propheta cantabit; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei (Ps. LI, 10). Et illo vino, quod de vera vite redundat in torcularibus Salvatoris, dicente Domino: Ego sum vitis, vos autem propagines, Pater meus agricola (Joan. XV, 5). De his torcularibus tres psalmos legimus, octavum, et octogesimum, et octogesimum tertium, qui omnes ad Ecclesiae sacramenta referuntur. Et in veteri quidem lege, absque mensura erant, et numero primitiae: non enim ad mensuram Deus spiritum dabat. 567 In secunda autem aedificatione templi quod Ezechielis prophetia continet, certa mensura est, id est, sexagenarius numerus, quo mundus expletur, ut dicitur nobis: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis (Matt. VII, 2). (Vers. 15 seqq.) Et arietem unum de grege ducentorum, de his", "candidate_score": 0.642079, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1759", "psc_text": "speciebus tantum liquidis, vini et olei, et istiusmodi. Corus triginta habet modios, et in utraque mensura, hoc est, tam aridarum quam liquentium tenet principium. Decima pars cori in his, quae modio mensurantur, appellatur epha, id est, tres modii: et decima pars cori in speciebus liquidis, vocatur Batus sive Vadus: ut ejusdem mensurae sit epha et batus. Porro siclus, qui Graece dicitur στατὴρ, viginti habet obolos. Mina vero quae appellatur mna, habet siclos sexaginta: qui faciunt obolos mille ducentos. Quod autem dicitur, viginti sicli, et viginti quinque sicli, et quindecim sicli minam faciunt, lectorem turbare non debet. Idcirco enim difficultas in numeris ponitur, ut 564 intentum animum faciat auditoris. Unde et multa dicuntur in parabolis et aenigmatibus, ut qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII). Omnisque prophetia in obscuritate continet veritatem, ut discipuli intrinsecus audiant: vulgus ignobile, et foris positum, nesciat quid dicatur. Praecipit ergo Scriptura divina, ut justa sint pondera,", "candidate_score": 0.6388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1442", "psc_text": "sacerdotum, terraeque sanctae divisione et flumine egrediente de templo, et de arboribus ex utraque ripa semper virentibus, et per singulos menses afferentibus fructum, et reliquis quae usque ad finem prophetico volumine continentur, aperte imperitiam confitemur: melius arbitrantes interim nihil, quam parum dicere. LIBER DUODECIMUS. Trepidationem meam in explanatione templi Ezechiel, immo tacendi perseverantiam, tuae, filia Eustochium, preces et Domini promissa superarunt, dicentis: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis, pulsate, et aperietur vobis (Matt. VII, 7). Et qua nos excusatione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis diceremus, melius est nihil, quam parum dicere; tu eam vertisti in contrarium, ut referre putes saltem parum, quam nihil dicere: quia in altero voluntas prompta, in altero totius operis desperatio est: naturamque hujuscemodi hominum esse commemoras, ut non tantam gratiam habeant pro his quae tribueris, quantum dolorem super his, quae negaveris. Minore enim studio virtutes laudamus, quam vitia reprehendimus: et quamvis pulchra sint corpora,", "candidate_score": 0.623125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_4", "bdc_text": "April ( vgl . oben Nr. 985 ) , ist nicht nachzuweisen. , paucis sic accipe. Primum , Vulfflingensem Wülflingen ( Winterthur ) .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1778", "psc_text": "transtulerunt, et super quatuor angulos templi, et super altare. Et ubi nos diximus, pro unoquoque qui ignoravit, et errore deceptus est: illi posuerunt, pro ignorante, et pro parvulo. In eo quoque ubi nos diximus, et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi: illorum editio tenet: et sacrificium, et coctionem vitulo, et coctionem arieti dabis, et olei hin coctionis. In extremo quoque versiculo, ubi nos diximus: in sacrificio et in oleo: illi dixerunt, sicut in manaa, sicut in oleo: In primo, inquit, mense et prima die mensis (haud dubium, quin Nisan significet) sumes vitulum de armento: non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc est, de grege et numero plurimorum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima, in lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et", "candidate_score": 0.608858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_4", "bdc_text": "April ( vgl . oben Nr. 985 ) , ist nicht nachzuweisen. , paucis sic accipe. Primum , Vulfflingensem Wülflingen ( Winterthur ) .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1779", "psc_text": "vitulum de armento: non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc est, de grege et numero plurimorum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima, in lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et Moyses praecepit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam vero solemnitatem, de qua dicit: septimo mense quintadecima die mensis in solemnitate (Exod. XII), et caetera, videtur mihi 570 significare scenopegiam, quam hic sine nomine posuit. Curramus ergo ad singula, et quid nobis videatur, breviter disseramus. Esse solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum (Coloss. II, 16). Et sic per Isaiam loquitur Deus: Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio: jejunium, et ferias, et neomenias, et solemnitates vestras odit", "candidate_score": 0.605751, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_43_45", "bdc_text": "Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1098", "psc_text": "postea septimo mense ejusdem anni, qui vicinus est sabbato, et vicesima septima die ejusdem mensis septimi, aquas cessasse diluvii, et sedisse arcam Noe super montes Ararat, qui interpretantur Armeniae. Ex quo intelligimus, medium esse numerum et ad utrumque posse conferri, quando in hoc et ira Dei incipit a diluvio, et clementia ejus septimo mense in eodem dierum numero demonstratur. Et quia apud Hebraeos mensis, qui apud nos Kalendis et Nonis Idibusque devolvitur, secundum lunae cursum supputatur: unde et Graeco vocabulo μήνη, id est, luna, a mense nomen accepit, hoc dictum est in vicesimo septimo lunae die parum quid luminis remansisse, ne penitus ira ejus absque misericordia sit. Quando autem totus lunae orbis impletur, tunc et pascha celebratur, et omnes maximae solemnitates. Quod strictim posuimus, ut sciamus in hoc numero, et bona et mala pariter contineri. Bona Nabuchodonosor, cujus labori merces redditur; mala 354 Aegyptiis, quorum vastitas nuntiatur. (CAP. XXX) (Cap.", "candidate_score": 0.596249, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf012", "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", "max_score": 0.685722, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1869", "psc_text": "V 18 ad terram VR aspicies CpE in terra r et faoies VCpE 15 sed cum miseratione respiciat in marg. add. p om. R respiciat supr. scr. C respiciat neque cum miseratione add. M. 2 V 19 est om. V a om. V in nos respiciat E 20 isac Ix isabao C qualiter in ante ioseph om. R et m. 3 supr. scr. & 21 iosef V in moyse VR 22 dfio V 28 in terra V 24 et ex ex V solueret E 25 respexit (om. et) RCpE. secundum ergo hoc iudicium timentium dominum orat, ut deus super se aspiciat et misereatur: ut, si ieiunantem uidet, si miserantem contuetur, si pium ac religiosum in omni opere conspiciet, tunc secundum iudicium eorum, qui diligunt nomen suum, ipse quoque dei miseratione sit dignus. § 8 Dehinc sequitur: gressus meos dirige secundum eloquiumtuum, etnedominetur mei omnis iniustitia. incedit quidem propheta ex uoluntate", "candidate_score": 0.685722, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1342", "psc_text": "dei ordinem. religiosus in. dominum, si oderit sacerdotem, quam iustificationis obseruantiam in religione dei explebit, odia in ipsa ministeria diuinsediuinae iustificationis exercens? iam uero in ipsa fidei ueritate, id est de dei patris et domini intellegentia, pł'r quam maxime iustificatio nobis erit prompta, quanta opus est nobis dei gratia, ut recta sapiamus, ut ex propheticis atque euangelicis auctoritatibus nnum idemque teneamus, nN in uno aut altero opinio nostra et sermo dissideat, sed uniuersas dei iustificationes aequa ac pari operum ac doctrinae obseruantia dirigamus! § 13 Quod cum consequemur, tum dicere id. quod consequenti uersnuersu continetur, licebit: tunc nonconfundar, cumrespicio in omnia mandata tua. nisi enim attenti in omnibus mandatis eius erimus ac deuersabimur, eruntque alia praeterita, 1 diuersae ex dimerse m. 2 V 2 quorum ex quodrum corr. m. 1 V infirmi = (i in ras., postea eras. s) R infirmi Ce 3 nostram om. ('p(A) 4 eiusdem p(A) dirigendique", "candidate_score": 0.676754, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1634", "psc_text": "Ergo ambiguitatem hic non admittit propheta, quin sciat iusta dei esse iudicia, id est humiliationis suse et tribulationis et contemptus et iniuriae et doloris. ita enim ait: cognoui, domine, quia sequitas iudicia tua, et uere humiliasti me. non sine causa se scilicet esse tribulationibus subditum, non sine causa passionibus permissum, non sine causa per iniurias humiliatum, sed ad humanorum uitiorum expianda peccata ex iustis se ac ueris dei iudiciis humiliatiooi esse subiectum. § 14 Sed quia in his passionibus ex sequitateaequitate diuini iudicii uersetur, exhortationem praesentium humiliationum ex misericordia dei deprecatur, quia humana infirmitas inpar sit tolerantiae passionum: fiat misericordia tua, ut exhortetur me secundum eloquium tuum seruo tuo. sed meminit bonum sibi esse humiliari, bonum sibi esse passionibus subdi, et ea omnia, quibus uexatur, purgationem sibi terrenorum esse 8 ut per hoc probabilis V 6 cognita V 8 diferre et posteriore C 9 primo Cpb fort. recte sequentS C", "candidate_score": 0.675397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_785", "psc_text": "domino. in semel itaque loquente deo baec duo audiuntur: quia potestas dei est, et tibi, domine, misericordia. ab ipso enim salutare eius est; et filius omnia accepit a patre: et idcirco in eo dei potestas oeluel accepta uel nata est. pater enim non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. retributor ergo uniuscuiusque est ille, qui iudex est. sed potestas eius est, a quo unigenitus deus est natus in iudicem; et potestas eius a deo est, qui iudicium accepit a patre: atque ita nec caret potestate qui iudex est, nec miseratione qui deus est. certe necesse est aeterni iudicii reus maneat in uno utrumque non eonfitensconfitens, cum tamen non unus intellegendus sit esse, qui uterque sit, dicens: pater in me et ego in patre, dominus noster Ieaus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. 4 Ioh. XVII, 6. 10 I Cor. 8, 6. 16 Ioh. V, 28. 28 Ioh.", "candidate_score": 0.673742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1878", "psc_text": "me iustificationes tuas. — uultus domini quidem est super facientes mala, ut expugnet de terra memoriam eorum, sed sicut deus respicit ad pcenam, respicit et ad misericordiam; ita et uultum suum ad utrumque deflectit. sed hanc faciem domini ad inluminationem suam propheta orat. ex maiestate enim et uultu dignantis nos dei lumen accipimus, et deflexus in nos misericordisBmisericordiae suae uultus ad gratiam spiritalis uirtutis inradiat. uel certe cum iudicii die aderit, cum uisibilis nobis in gloria paternae maiestatis adsistet, tunc nos faciei susesuae lumine inluminabit. ut enim quaedam metalla atque gemmae naturae suae fulgorem in ea, quae sibi proxima erunt, refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se", "candidate_score": 0.672983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9_11", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J . war von 1528 bis 1546 Schaffner des Johanniterhauses Wädenswil ( Kt .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", "candidate_score": 0.653605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_24_26", "bdc_text": "suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1430", "psc_text": "quia ex terra instituti conformatique snmussumus, anima, quae alterius originis est, terreeterrae corporis adhaesisse creditur, maximum ipsa certamen suscipiens, ut se, manens in eo, ab eius societate diuellat, ut tamquam peregrina incolatu eius utatur. § 2 Non ignarus est autem propheta, licet anterior aetate, apostolici tamen dicti, quia, qui adhaerent domino, inunospiritu suntuno. scit etiam a se prsedicatumpraedicatum: adhpesitadhaesit post te anima mea. quin etiam legit in lege: post dominum deum tuum ambulabis et adhaerebis ipsi. adhserereadhaerere igitur huic magis quam illi concupiscit. sed quia meminit ex consortio eius nonnullam se labem contraxisse peccati, orat, ut per uerbum dei, quamuis admixta terrenae mortalique naturae anima eius sit, ipse tamen in uitam uitseuitae caelestis animetur. scit enim 5 Phil. III, 21. 6 Ps. XLIII, 25. 7 Ps. XXI, 16. 15 I Cor. 6, 17. 16 Ps. LXII, 9. 17 Deut. XIII, 4. 1 necessario VR nunc enim R adhaesi pauimento sed", "candidate_score": 0.645697, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2412", "psc_text": "ante inmensum supr. scr. P in sctm saeculfl acti P. 42* sperandum est: per spem praesentis saeculi spem futuri sfficali consequentes in domino nostro Iesu Christo, qui est benedictus in saecula sa'culorum. amen. PSALMUS CXXXI. Memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius. sicut iurauit domino, uotum uouit deolacob. § 1 Omnes quidem anteriores psalmi graduum in profectum nos spei celsioris extollunt et per doctrinam fidei, spei, confessionis, humilitatis, orationis in sublime gradibus suis pronehunt. sed hic praecipue psalmus nos ad cognitionem filii dei edocet et sacramento adsumptseadsumptae ab eo carnis instituit. coepit enim ita: memento, domine, Dauid et omnis mansnetudinismansuetudinis eius. audent Iudaei aduentum domini nostri, quoinquo corpore salutem humano generi reddidit, abnegantes hunc psalmum ad Dauid referre, ut in passione domini impii, ita et in prophetiseprophetiae scientia inperiti; legentes et non intellegentes, habentes et nescientes, uenerantes et non obcedientesoboedientes. qua enim religionis simulatione prophetarum libros uenerentorueherentur, multis cognitum est.", "candidate_score": 0.645471, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_785", "psc_text": "domino. in semel itaque loquente deo baec duo audiuntur: quia potestas dei est, et tibi, domine, misericordia. ab ipso enim salutare eius est; et filius omnia accepit a patre: et idcirco in eo dei potestas oeluel accepta uel nata est. pater enim non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. retributor ergo uniuscuiusque est ille, qui iudex est. sed potestas eius est, a quo unigenitus deus est natus in iudicem; et potestas eius a deo est, qui iudicium accepit a patre: atque ita nec caret potestate qui iudex est, nec miseratione qui deus est. certe necesse est aeterni iudicii reus maneat in uno utrumque non eonfitensconfitens, cum tamen non unus intellegendus sit esse, qui uterque sit, dicens: pater in me et ego in patre, dominus noster Ieaus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. 4 Ioh. XVII, 6. 10 I Cor. 8, 6. 16 Ioh. V, 28. 28 Ioh.", "candidate_score": 0.643105, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", "candidate_score": 0.64139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1020", "psc_text": "detentus excesserit. huic autem nomen est dominus, qui se ex forma dei exinaniens et formam serui suscipiens oboedientem se usque ad mortem crucis egit. propter quod eum exaltauit deus nomenque ei super omne nomen donauit, ut in eius nomine genu caelestia et terrestria flecterent et inferna, linguaque omnis confiteretur dominum Iesum in gloria dei patris. ascendit ergo super occasum, cui nomen est dominus, idque, quo occidunt uniuersa, transgrediens legem mortis ex mortuis aeternus egressus est. huic itaque iter parandum est secundum illud: parate uias domini, rectas facite semitas eius. omnis uallis inplebitur et omnis collis humiliabitur, ut parato 16 Phil. II, 9 sq. 23 Eaai. XL, 3 sq.; Lnc. III, 4. 1 propositae V sit ia supr. acr. m. 1 R ac uia R 8 eius supr. ncr. m. 1 R 4 cui d5 (om. et) V estet V 5 adhibita sed cognitio per sup. lin. add. m. 2 V", "candidate_score": 0.640277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1812", "psc_text": "deinceps frequenter meminimus per hsechaec singularum litterarum quaedamquasdam quasi elementa discendi doctrina nos pietatis, continentise, intellegentiseintellegentiae, fidei et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim ex persona sua uniuersos docet, quid uelle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit, quid etiam metui, quid caueri, quid emundari oporteat. beatus idem prophetspropheta, qui per misericordiam dei ipse sibi et uniuersis doctor et prospector et emundator et iudex est! certe dignitati eius 1 AOHAUCON et KAO#A(JCO# r KAOHA UCONET KASHAUCON R id Px in m. 2 Y xua?jio>aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera", "candidate_score": 0.63788, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1297", "psc_text": "cum ex uiginti duabus litteris omnis hebraeus sermo conueniat et octonos uersus litterae singulae explicent, numerus iste uersuum octonis partibus multiplicatus expletur. hanc igitur extitisse caosamcausam existimo, ut per litteras totius istius psalmi ordo decurrat: ut, sicut paruuli et inperiti et ad legendum inbuendi haec primum, per quae sibi uerba contexta sunt, litterarum elementa cognoscerent, ita et humana ignoratio ad mores, ad disciplinam, ad cognitionem dei per hanc singularum litterarum octonarium uiimerum ipsis uelut infantilis doctrinae initiis erudiretur. § 2 Arduum enim et difficillimum homini est, per se ipsum uel per saeculi doctores rationem praeceptorum caelestium consequi; nec naturae nostrae recipit infirmitas diuinis institutis, nisi per eius gratiam, qui haec ipsa dederit, erudiri. namque qui simpliciter ea, quae inter manus sibi inciderint, legunt, 3 n Tim. 3, 14 sq. 1 ad er ab corr. m. 2 V 2 Timothaeum R fide istudi (stud. å. ras.) i-aque (eraa, d?) R 4", "candidate_score": 0.636221, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3163", "psc_text": "reges ungebantur, sed oleo laetitiae unctus est. denique post hanc unctionem Aaron secundum legem Christus est nuncupatus. ut igitur hoc unguentum immundos cordium spiritus, quocumque infusum fuerit, extingnitextinguit, ita et per unctionem caritatis, concordiam, deo iam quod est suaue spiramus apostolo dicente: Christi bonus odor sumus. ut ergo placitum hoc in primo deo est Aaron sacerdote unguentum, ita bonum et iucundum est habitare fratres in unum. descendit autem unctio a capite in barbam. barba autem uirilis aetatis ornatus est. neque enim nos paruulos esse in Christo oportet, nisi ad id tantum, quod dictum est, ut simus paruutiparuuli malitia, non sensu. infideles autem omnes apostolus paruulos esse dicit, quod infirmi sint ad cibum firmum, adhuc lacte egeant apostolo dicente: lacte uos potaui, non cibo; nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis. de se autem ita dicit: cum factus sum uir, dereliqui qusequae sunt paruuli. unguentum ergo hoc descendit a capite in", "candidate_score": 0.635287, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1263", "psc_text": "orr. m. 2 V 27 superiorib. ex superi m. 2 V. necessaria est, id est sabbati diei; quia ita psalmus inscribitur: psalmus cantici in die sabbati, ut cumper scripturarum caelestium auctoritatem, quae ratio in sabbati requie contineatur, cognouerimus, parem ceterarum quoque rerum, quae in lege sunt, efficientiam sentiamus. § 2 Et de otio quidem diei huius multa prseceptapraecepta sunt. nam et in ea dominus perfecta mundi huius soliditate requieuit; scriptum est enim: et requieuit deus in die septima ab omnibus operibus suis, quae inchoauit facere. et rursum haec eadem sanctificatur in lege ab eo, ut omne opus agi uetitum sit, sicut scribitur in Exodo: in mente habete diem sabbatorum sanctificare eum: seisex diebus operaberis et facies omnia opera tua; septimo autem die sabbata domini dei tui: non facies in illo die ullum opus. ergo sabbato et quies dei est et hominum otium. sed quid hoc proficiet ad psalmum, in quo", "candidate_score": 0.634483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2514", "psc_text": "fidei et innocentiae odorem praebens, ita bonum et iucundum est habitare fratres in unum, per quod unanimitas uoluntatis eiusdem primis et maximis sacramentis bonorum caelestium conparatur. § 5 Descendit autem unguentum a capite in barbam. barba uirilis aetatis ornatus est. neque enim nos paruulos esse in 18 II Cor. 2, 16 sq. 1 deus tuus Pe cf. Sabatier //, 92 deus deus tuus Tb 2 de (mi. T 3 ut reges ungebantur Vr oleo laetitiae Vr ungitur E unguitur T ungetur P unctus est Vr 6 myrro Ta 7 unguitur T ungaL P 9 aro V hic desin. cod. V 12 mirum P myrrum Ta unguentum r 17 speram' P 20 et = = istis P 26 gratum PT et gratum e 27 praebens T praeba P praebet e. * . Christo oportet nisi ad id tantum, quod dictum est: paruuli malitia, non sensu. infideles autem omnes idem apostolus paruulos", "candidate_score": 0.634399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1271", "psc_text": "de domino tradidit: qui est imago dei, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates: omnia in ipso et per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant. protrahit ergo nos doctor gentium de cognoscibili materia in inuisibilium intellegentiam et nos ad cognoscendos principatus et potestates et thronos et dominationes de terrenis atque humilibus educit. uerum haec ex nutu dei patris et in caelis et in terra manent atque extiterunt, et licet per filium omnia, tamen a deo omnia. ipse est etenim caput ac principium uniuersorum, et in ipso uniueroauniuersa sunt condita, licet postea de thensauris in se conditis secundum arbitrium potestatis aeternae singula quaeque pro:ulerit. uerum cum in omnibus Christus operetur, eius tamen opus est, qui operatur in Christo; et ideo. pater meus, ait, cotidie operatur, et ego", "candidate_score": 0.631695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1264", "psc_text": "sicut scribitur in Exodo: in mente habete diem sabbatorum sanctificare eum: seisex diebus operaberis et facies omnia opera tua; septimo autem die sabbata domini dei tui: non facies in illo die ullum opus. ergo sabbato et quies dei est et hominum otium. sed quid hoc proficiet ad psalmum, in quo in factura dei gaudium est, et profundae cogitationes eius. et exurendus peccator ut fenum, et iustus ut palma florescens et multiplicandus ut cedrus? nulla hic diei septimi requies, nullum humanorum operamoperum otium decantatur. ergo quia nihil in psalmo de requie huius sabbati continetur, proprietas requietionis et sabbati, quod in lege praescribitur, requirenda est in psalmis. legimus itaque de impiis dictum: sicut iuraui in ira mea, si intrabunt in requiem meam. densdeus in sacramenti religione confirmat, non adituros requiem suam; non, ut opinor, huius sabbati requiem significat, in qua post mundi redificationemaedificationem scribitur quienissequieuisse. nam sollemnitatem ac laetitiam diei huius omnes", "candidate_score": 0.631294, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136", "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G", "candidate_score": 0.628737, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3164", "psc_text": "infideles autem omnes apostolus paruulos esse dicit, quod infirmi sint ad cibum firmum, adhuc lacte egeant apostolo dicente: lacte uos potaui, non cibo; nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis. de se autem ita dicit: cum factus sum uir, dereliqui qusequae sunt paruuli. unguentum ergo hoc descendit a capite in barbam Aaron, in consummatae fidei uirum. caput autem uiri secundum apostolum Christus. Moyses unguentum hoc composuit et confudit, sed conponendum et confundendum deus docuit. de capite ergo, id est de Christo 1 de V in r in barbam aaron r in barba aron V 2 in orS V in ora r 3 conpositil V compositum r odorib. V hodoribus ez odoribus m. 2 r 4 unde r unde unde V ungueitur corr. m. 1 r ungitur r in sacerdotS ex in aacerdo m. 2 V in sacerdotem ex sacerdotem m. 1 r hao consecratione r 5 suo d5 esse conplacuit", "candidate_score": 0.622054, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_636", "psc_text": "7' prophete (profete V prophetae a) et VPa prophetat et (rpphetat supr. tcrtat in ras. R) R ed. Balfil. 1550, Par. 1512 sed VPTE sic (io in ras.) R increpatio in impios et om. R et denuntiatio PTb est denuntiatio (ati sup. lin. a m.1 ) V est et denunciatio e 15 di ern peooatorea T' 16 et et fractus ex et ceteros ius m. 2 V homini R hominis V omnia PTt 17 depellendae RTV* depellenda V1Pe 19 talit' PTe totae V om. RPTe (sed in R post talem 4-6 litt. eras.) ipse se profert m marg. add. P ipse se proferet R 30 iustitiam RPTE reota R fili V 21 iniquitatis V1 23 conpleotentur R. iustitise sermo communis est; sed sequi iudicii studium et consuetudo paucorum est. sed plane tum uere quis loqui iustitiam existimandus est, cum iudicium retineat ueritatis, deo ob id non eloquia humana, sed cordis", "candidate_score": 0.621955, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1351", "psc_text": "lit. prima. Beth (Beht p) lit. secunda Cp(A) 16 In quo corrigit — dicens um. Cp(A) corriget R auam add. m. 2 (deinde haec uerba secuntur: et reliqua litterae octo uersuum) V 17 consequentium ex consequentiaum m. 1 V 19 corriget R suam add. m. 2 V pronentis V 20 dicta sunt E 21 subdicitur C 23 adque VR timor R. XXII. Hilar. Plet. pars 1. 24 his elementis litterarum contineri, quibus quasi ad usum confessionis dei per ipsa infantiae rudimenta formamur. ergo intellegendus est propheta non otiose locutus esse: in quo corrigit adulescens uiam suam? omnem quidem aetatem optabile est ex his corporis sui uitiis ad innocentiae studium transferri, quia sera licet emendatio utilis sit obliuione uitiorum. sed placiturum deo uirum propheta conformans non expectat post longam ac diuturnam criminum consuetudinem doctrina dei et praeceptis timoris institui, sed rudes a peccatis annos et aetatem adhuc criminum nesciam uult non", "candidate_score": 0.620947, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1260", "psc_text": "domino et psallere nomini too, altissime, et reliqua. post legis tempora et cognitionem ueritatis conuenit corpus ipsum potius quam umbram corporis contueri. lex enim eorum, quaquae* in domino nostro Iesu Christo inplenda erant, speciem conplectitur; non ipsa ueritas, sed in ea meditatio ueritatis, utilis fide potius quam effectu, imitatione quam genere. ea enim, quae obserunriobseruari praecepta sunt, non uirtute efttcientifeefficientia ipsius utilia erant, sed obseruantium fide salutaria, ut sacrificionimsacrificiorum diuersitates et holocaustomatum religiones et circumcisionis cura et sabbati otium. hsec enim omnia et praetermissa culpam habebant et gesta sub futurorum fide proderant, sicut ait beatus apostolus: prius autem, quam ueniret fides, sub lege conclusi eustodiebamurcustodiebamur in ea fide, quae incipiebat. reuelari. itaque lex psedagoga nostra facta est in Christo, uti ex fide iustificemur. at ubi uenit fides, iam non sumus sub psedagogo; omnes enim filii estis fidei. ergo quotienscumque aliquid ex lege relegitur, in opere praesentium mandatorum speculum futurorum est", "candidate_score": 0.620415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_990", "psc_text": "et hunc esse uiam, ipse ille conexus sibi psalmi sermo testatur. quse in terra, id est uel ex terra ortis uel terram inhabitantibus cognoscibilis et nota praestanda est. ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Iesum salutarem dici ipse ille proprietatis sermo loquitur. nam quod nobiscum salutare est, id apud HebrseumHebraeum Iesus est. confirmat autem istud angelus ad Ioseph de Maria loquens: pariet autem filium, et uocabis nomen eius Iesum: quia ipse saluum fac/ietfaciet populum suum a peccatis. Iesum itaque ostendit angelus idcirco. quia salutaris esset populo, nuncupandum. tantae ergo praedicationi se inpares esse, nisi inluminentur, ostendunt, nisi quodam uultus domini splendore lucescant. sunt enim et ipsi secundum euangelium lumen mundi — dominus autem ipse lux uera est — a luce inluminati, ut lumen essent apostoli et propbetae. ceterum superfluum est ideo inluminari se uelle, ut cognoscant ea, de quibus quasi cognitis praedicabant. 7 Ioh. XIV,", "candidate_score": 0.619991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", "candidate_score": 0.61962, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1842", "psc_text": "docemur. ait enim: ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion. quod ait: ideo, ad id rettulit, quod dixerat: tempus faciendi domino, quia sciret tempus faciendi domino esse, cum legem dissipassent. ideo autem mandata dilexit, quia in his tempus 16 Esai. XLIX, 8. 19 II Cor. 6, 2. 1 interdum diabolus sub pb 2 mentibuainsinuatpfc profeta - inanis intellegentia in marg. infer. add. m. 2 V 8 gentium qualis iudaeorum qualis add. m. 2 V 4 ob id ex et ob id m. 2 V dei om. p 6 in aduentum (in aduentH Ce) FACe ob quae V ob q; C 7 testato VRC (— ab eo qui testatus est) testandum pE fastidita esse pb fastidium V uindicatur V indicabuntur R 10 iniqui om. RCpE 11 tunc C cum V 12 contingebantur C populicitus V 14 homines V qui add. m. 2 V dei om. V 16 eseiS V 17", "candidate_score": 0.619213, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2015", "psc_text": "mendacio occultatis aliter omnia tradere et docere quam scripta sunt. ab his igitur per dei misericordiam orantes Jiberamurliberamur et inter eorum tribulationes clamantes ad deum exaudiemur. § 11 Sed sequitur: quid detur tibiettibi quid adponatur tibi ad linguam dolosam? bene ad id, quod dictum est: ad te, domine, cum tribularer clamaui, etexaudisti me: domine, libera animam meam a labiis iniquis etalingua dolosa, subicitur: quid detur tibi, et quid adponatur tibi ad linguam dolosam? utperprophetam impleretur, quod a domino dictum est: ecce adsum tibi, tamquam in ipso puncto imprecationis hgec domini uox refertur: quid detur tibi et quid adponatur tibi ad linguam dolosam? frequenter autem interrogantis domini sermonem legimus et in nouo et in ueteri testamento, ut ad Adam: ubi es Adam? ut ad Cain: ubi est frater tuus? ut ad turbas, cum mulier fimbriam attigisset: quis metetigit? 22 Gen. III, 9. Ibid. IV, 9. 23 Marc. V, 30; Luc. VIII,", "candidate_score": 0.619096, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1844", "psc_text": "lex enim omnis adaentumaduentum domini testata est, ipso dicente: si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit. mandata igitur dei ob id propheta dilexit, quia in his aduentum dominicae corporationis intellegit. in eo autem, quod diligit, plus nescio quid significat. facere autem aliquid minus est quam diligere, quia plerumque id, quod agimus, necessitatis est, dilectio uero propriae uoluntatis adfectio est. § 16 Sed dilectio ea demum perfecta est, qua? maxima est et quae nulli alii conparatione similium coaequatur. diligit autem mandata dei super aurum et topazion. humanus error pretiosius nihil auro et gemmis opinatur, et haec santsunt, qusequae hominum cupiditates dominatui pretii sui et honoris subdiderunt. auro ius, honestas, pudicitia uenalis est; per gemmas uero humani corporis praestantior, ut putant, species ad naturae contumeliam expetitur. et idcirco nihil habet sexus uterque pretiosius, dum uiri posse omnia auro uolunt, mulieres uero per gemmas fieri se existimant pulchriores.", "candidate_score": 0.618326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2233", "psc_text": "adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi peccati confessio est, ibi et iustificatio a deo est, quod in publicano et ' pharisaeo dominus testatus est, cum pharisseuspharisaeus iustum se gloriatus 18 Prov. XVIII, 17. 19 Esai. XLIII, 26. 20 Matth. Y, 5. 3 in his oris V exultatione linguae G VRPT linguae exultatione E 5 laetabimur G ao ex hac R 6 ablutoa GR absolutos V nunc ablutos PTE 9 scribturae G V 10 praecem G V 12 consulatus T 13 oaptiuitas G om. VRPT 15 id praeterito G nuntiantis RP*T(G ?) nuntiantes Pl nuntians V de auertendie VRT neo auertendia (?) G = — auertendis P", "candidate_score": 0.617715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_817", "psc_text": "his significatas esse nequitias non dubium est, quibus cum principe eorum praeparatus ignis gehennsegehennae est. § 12 Sed inter lisechaec laetitiam eius, qui ob humanae salutis gaodiumgaudium frequenter ad patrem exuitauitexultauit, ostendit: rex autem Isetabiturlaetabitur in domino, laudabitur omnis, qui inratiurat in eo: quoniam obstructum est os loquentium iniqua. causam, cur rex looteturlaetetur, significat, quia, quisque in eo iurabit, in deo sacramenti huius religione laudabitur: qui sciat 5 Matth. X, 28. 1 dei om. PT 3 tradentur — gladii om. V 5 quaesierunt PTE 6 perimit m h mi in ras.) RP uita R uita corr. m. 2 Vuita P uitas E 7 ic corr. m. 1R hinc V 8 quae a ohao PT inuio ex inuia m. 2 Vinuio fio add. m. 3, o in NU.) R a scis et V scl; sA: (lineola supr. i in ras.) R 9 tradentur a tradnntur m. 1 R potestatem V 10", "candidate_score": 0.617659, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . QueQue über der Zeile nachgetragen . abs me literis tibi significariin der Vorlage signifari .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2851", "psc_text": "dictum sit: eripe me, domine, ab homine malo et: custodi me de manu peccatoris, domine, nunc rursum securus de omnibus dicat: obumbrasti super caput meum in die belli? et cum superius ex metu fuerit oratio, nunc sit gratulatio ex securitate? hoc autem totum dici ab eo ex ratione poterit, qui gerens hominis deique naturam habebat 15 Ps. XV, 10. 1 inaurire Rb in hau**** G inauri (in hauri a) e 3 ac dtYl G et u deum RE dicit G dicit ex dioet (t in ras.) R 5 sequitr G 8 praen cemur GR et sic in seqq. in quiba G 12 sed ei GRb sed et e 18 corpus dominos in se gerebat R corpus dni********* G per corpus quod dominus in ee gerebat E 18 infirmis Rb infirmae e 19 solum GR solam E 20 quia u ait R 21 capud R 23 domine ante ab om. R", "candidate_score": 0.617604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2912", "psc_text": "commemorata personis hominum essent naturisque communia, psalmi potius de eo prophetia ea, quae proprie ex persona eius dicerentur, ostenderet; ut illud nunc: considerabam ad dexteram et uidebam. quia non est, qui cognoscat me. perit fuga a me: et non est, qui requirat animam meam. Dauid enim, licet fugeret, non 2 orantio praecantis R 5 credetur R 17 & ipsa = spiritalis (eras. s) R 20 laqueum E 22 ut om. Gf 24 quotiensq R quotiescumque E ef. Acad. p. 29 26 ao ex hac R communes esse R 27 passioni. hominum (?) G 28 prophetiam ea R propriae R 29 ostenderent R 31 perit G cf. Neue Formenl. II, 523; Georges Wortf. 508 periit RE. XXn. Hllar. Plet. para I. 51 tamen incognitus erat; nequieneque solum ad dexteram contuebatur. sed etiam ad sinistram ei conspectus patebat. iliud autem quomodo personsepersonae eius aptabitur: perit fuga a me, dehinc illud: etnonest, qui", "candidate_score": 0.616734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_327", "psc_text": "domine, quod non sum, sicut ceteri homines; adulteri, auari, sicut et hic publicanus. erat autem publicanus in secreto orans: domine, miserere mihi peccatori. huic orationi eius scriptura subiecit: quia magis iustificatus egressus est publicanus quam pharisseuspharisaeus. misericordiam dei peccati confessionconfessione e promeruit publicanus: pharisaeus uero honorem eorum, quae de se praeferebat, per insolentiam obprobrii amisit. § 12 Sed forte iam dignum se quis, si hsechaec uniuersa adeptus sit, promissionibus dei credit: cum se post innocentiam, post bonitatem, post prudentia1 modum etiam humilitate moderatus sit. sed plura adhuc restant. nam ut significauit in eo mendaoiomendacio esse peccatum, si alteri malum mentientis falsitas conpararet, ita nunc, ubi obprobria aduersus proximos non sumenda decernit, habendam tamen rationem ipsius humilitatis adiecit. quae autem haec ratio sit. cohaeret in uersu: et obprobrium 11 Luo. XVIII, 11; 13. 1 innocentes R 2 exprobrent ex exprobent m. 2 V 3 penitentiae J. paenitenciae R 4 sed si", "candidate_score": 0.614951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1247", "psc_text": "conpetit V incedere P i 4 expetat PTb 6 in anteriorem V 8 pro nobis don V 9 consistit ex constitit m. 2 V 10 psalmus saluificatae sion PT 11 iudae PTb conclusus est add. m. 2 V 12 in ea VBP rememoratione in T' et retributionis om. V 18 in sanctos ex in sancto R in sfo V sed in illum dauid om. V 14 in fine VRPT 15 nominis (is in ras. 3-4 litt.) R proprietatem V1 narrationem R 16 fine ex sine m. 2 V 19 hic num VP 20 auxili V auxilii ex auxilio m. 1 R sola m. 3 in ras. R potest ut qui Ve, an potest eum qui ? 21 positus sit- in quod om. V 28 ineat scribtum est 1* adiutorium meum super VRe sed cf. Abh. IV, 84 24 et exaltaui RPTE 25 et ne aliquid seruum in illud V. illum", "candidate_score": 0.613616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232", "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi", "candidate_score": 0.612683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2233", "psc_text": "adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi peccati confessio est, ibi et iustificatio a deo est, quod in publicano et ' pharisaeo dominus testatus est, cum pharisseuspharisaeus iustum se gloriatus 18 Prov. XVIII, 17. 19 Esai. XLIII, 26. 20 Matth. Y, 5. 3 in his oris V exultatione linguae G VRPT linguae exultatione E 5 laetabimur G ao ex hac R 6 ablutoa GR absolutos V nunc ablutos PTE 9 scribturae G V 10 praecem G V 12 consulatus T 13 oaptiuitas G om. VRPT 15 id praeterito G nuntiantis RP*T(G ?) nuntiantes Pl nuntians V de auertendie VRT neo auertendia (?) G = — auertendis P", "candidate_score": 0.612546, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_875", "psc_text": ": audite, populi omnes, et adtendat terra et omnes habitantes in ea. et erit nobisuobis dominus deus in testimonium, dominus deus de domo sancta sua. propter quod ecce dominus descendet de loco suo et descendet super excelsa terrae et conteret montes subtus se, et 20 Mich. 1, 2 sqq. 1 competit (com mpr. scr. m. 3) R 2 haec spes enim P 3 quaeumque ex quaecumque R 6 atque externi om. P 8 presumptam ex presemptam corr. m. 1 R 12 in potentia V1 (cf. Sabatier II, 126 b δvαστείḁ, LXX) potentia VRPE et contnrbans V (d συvταρàσωv)', qui conturbas RPE fundum (fundum = R) VRP profundum e 13 moDi. tiam R 14 firmati aut sunt P non praeparati ex praeparati R h 15 de inc R 17 resquae P ea eras. R 18 non (erag. n 1) R 'do 29 in testimonio V dms d? de V dominus de", "candidate_score": 0.610823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1263", "psc_text": "orr. m. 2 V 27 superiorib. ex superi m. 2 V. necessaria est, id est sabbati diei; quia ita psalmus inscribitur: psalmus cantici in die sabbati, ut cumper scripturarum caelestium auctoritatem, quae ratio in sabbati requie contineatur, cognouerimus, parem ceterarum quoque rerum, quae in lege sunt, efficientiam sentiamus. § 2 Et de otio quidem diei huius multa prseceptapraecepta sunt. nam et in ea dominus perfecta mundi huius soliditate requieuit; scriptum est enim: et requieuit deus in die septima ab omnibus operibus suis, quae inchoauit facere. et rursum haec eadem sanctificatur in lege ab eo, ut omne opus agi uetitum sit, sicut scribitur in Exodo: in mente habete diem sabbatorum sanctificare eum: seisex diebus operaberis et facies omnia opera tua; septimo autem die sabbata domini dei tui: non facies in illo die ullum opus. ergo sabbato et quies dei est et hominum otium. sed quid hoc proficiet ad psalmum, in quo", "candidate_score": 0.610703, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_636", "psc_text": "7' prophete (profete V prophetae a) et VPa prophetat et (rpphetat supr. tcrtat in ras. R) R ed. Balfil. 1550, Par. 1512 sed VPTE sic (io in ras.) R increpatio in impios et om. R et denuntiatio PTb est denuntiatio (ati sup. lin. a m.1 ) V est et denunciatio e 15 di ern peooatorea T' 16 et et fractus ex et ceteros ius m. 2 V homini R hominis V omnia PTt 17 depellendae RTV* depellenda V1Pe 19 talit' PTe totae V om. RPTe (sed in R post talem 4-6 litt. eras.) ipse se profert m marg. add. P ipse se proferet R 30 iustitiam RPTE reota R fili V 21 iniquitatis V1 23 conpleotentur R. iustitise sermo communis est; sed sequi iudicii studium et consuetudo paucorum est. sed plane tum uere quis loqui iustitiam existimandus est, cum iudicium retineat ueritatis, deo ob id non eloquia humana, sed cordis", "candidate_score": 0.60998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1264", "psc_text": "sicut scribitur in Exodo: in mente habete diem sabbatorum sanctificare eum: seisex diebus operaberis et facies omnia opera tua; septimo autem die sabbata domini dei tui: non facies in illo die ullum opus. ergo sabbato et quies dei est et hominum otium. sed quid hoc proficiet ad psalmum, in quo in factura dei gaudium est, et profundae cogitationes eius. et exurendus peccator ut fenum, et iustus ut palma florescens et multiplicandus ut cedrus? nulla hic diei septimi requies, nullum humanorum operamoperum otium decantatur. ergo quia nihil in psalmo de requie huius sabbati continetur, proprietas requietionis et sabbati, quod in lege praescribitur, requirenda est in psalmis. legimus itaque de impiis dictum: sicut iuraui in ira mea, si intrabunt in requiem meam. densdeus in sacramenti religione confirmat, non adituros requiem suam; non, ut opinor, huius sabbati requiem significat, in qua post mundi redificationemaedificationem scribitur quienissequieuisse. nam sollemnitatem ac laetitiam diei huius omnes", "candidate_score": 0.609164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_60", "psc_text": "salutis spatium uacuum 7-8 litter. R. 2* et in eo, in quo filius loqui docetur, ipse se ex his, qusequae eommemoratcommemorat, dictorum suorum profitetur auctorem. dicens: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. dum enim et pater dicit: ipse inuocabit me et filius ait: populus seruiuit mihi, ipsos se esse, qui de se loquantur, ostendunt. at uero nunc cum dicitur: sedinsed lege domini fuit uoluntas eius, nulla domini persona de se loquentis ostenditur. sed alterius potius, beatitudinem eius scilicet uiri, cuius in lege domini, uoluntas sit, praedicantis. persona itaque prophefcrpropheta, cuius ore spiritus sanctus loquatur, nunc esse noscenda est officio oris eius ad cognitionem nos sacramenti spiritalis erudiens. § 2 Et cum hfechaec loquatur, quaerendum est, de quo uiro eum loqui intellegere debeamus. ait enim: beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit uoluntas", "candidate_score": 0.608112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_326", "psc_text": "m. 2 V 25 aeguisse R. plures etiam per praesumptionem uitae diu innocentis ad crimina deuolutos et, cum delicta aliis exprobrarent, ipsos uix ad psenitentisepaenitentiae ueniam pertinere? non est igitur obprobrium aduersus proximos ineundum, sed, si quid in illis incuriosum; si quid neglegens, si quid petulans, si quid incontinens deprehenditur, sine exprobrationis amaritudine blandimento emendationis est corrigendum. hoc humilitas, hoc sui per metum diffidentia, qusequae ualidissima fiducisefiduciae custos est, curat, ne sit admonitio contumelia, ne sit emendatio obprobrium, ne sit doctrina conuicium. sic fiduciam orantis pharisaei dominus in euangeliis damnauit, tum cum in medio consistens ita sermocinaretur: gratias tibi ago, domine, quod non sum, sicut ceteri homines; adulteri, auari, sicut et hic publicanus. erat autem publicanus in secreto orans: domine, miserere mihi peccatori. huic orationi eius scriptura subiecit: quia magis iustificatus egressus est publicanus quam pharisseuspharisaeus. misericordiam dei peccati confessionconfessione e promeruit publicanus: pharisaeus uero honorem eorum, quae de se", "candidate_score": 0.607574, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2610", "psc_text": "indefessa confessio. docet autem spiritus sanctus semper confitendum, cum ait per prophetam: iustus ipse sibi accusator est in primo sermone suo. iustus non se ex praesentibus, sed ex praeteritis accusat; cui enim adest praesentium accusatio, iusti nomen aufertur. et audiamus se apostolum Paulum ex praeteritis arguentem, cum 22 Prov. XVIII, 17. 1 ab eo indulgenda GRE om. PT 2 quia bonus G quia bonus est RPTE et in cuius G 8 utrumque GR utrumque enim PTe conueniens GR conueniens est PT eum om. G 4 cognitione G et si qui G 5 peccata confiteamur R 6 a deo P ignoret RP ignorat T inter ignoret et ea PT add.: sed proprie hominis est gesseris ex gesseri(T I 7 prof**** G rPfessioDe R confessione PTE 8 aditu P aditu R 9 relioum G reliqum R inreliqutl P locum R 10 ei scilioet P ignoratur RPT 11 iudicio P 19 sententia G", "candidate_score": 0.607154, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf021", "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-quaestionibus-Dulcitii", "max_score": 0.685708, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-quaestionibus-Dulcitii_window_45", "psc_text": "QUAEST. III.--1. Utrum in adventu Domini mox futurum sit judicium, anve illi morituri sint, qui rapientur in nubibus obviam Domino. Symbolum regula fidei. 1. Tertia tua quaestio est, « Utrum statim in adventu Domini credendum sit futurum esse judicium, an spatio interposito temporis. In cujus diebus adventus, quoniam legimus, inquis, quod qui superabunt, rapientur in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino futuri sunt; nosse desidero, utrum mox judicium comitetur adventum; et ii qui rapientur in nubes, an solvantur in mortem: nisi forte ad vicem mortis ipsam immutationem debeamus accipere. » 2. Huic interrogationi tuae, qua quaeris utrum in adventu Domini mox credendum sit futurum esse judicium, puto quod sufficiat fides Symboli, qua confitemur Christum a Patris dextera esse venturum ad vivos et mortuos judicandos. Cum ergo ipsa sit ei causa veniendi, quid aliud acturus est mox ut venerit, nisi propter quod veniet? De illis autem qui", "candidate_score": 0.685708, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-quaestionibus-Dulcitii_window_56", "psc_text": "15) . Qui autem judicat nos, Dominus est: nec ante tempus judicare debemus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 4, 5). Viderit ergo ille quantum quisque proficiat in mandatis ejus: tamen volet nimis qui pacem illius coaedificationis adamaverit; nec jam desperare debet, quoniam in mandatis ejus volet nimis, et pax in terra hominibus bonae veluntatis (Luc. II, 14). 3. « Inde, Potens in terra erit semen ejus. Semen futurae messis, opera esse misericordiae Apostolus testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus (Galat. VI, 9) : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet (II Cor. IX, 6) . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum (Luc. XIX, 8), sed et vidua duobus minutis (Marc. XII, 42), et tantumdem", "candidate_score": 0.683961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-quaestionibus-Dulcitii_window_56", "psc_text": "15) . Qui autem judicat nos, Dominus est: nec ante tempus judicare debemus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 4, 5). Viderit ergo ille quantum quisque proficiat in mandatis ejus: tamen volet nimis qui pacem illius coaedificationis adamaverit; nec jam desperare debet, quoniam in mandatis ejus volet nimis, et pax in terra hominibus bonae veluntatis (Luc. II, 14). 3. « Inde, Potens in terra erit semen ejus. Semen futurae messis, opera esse misericordiae Apostolus testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus (Galat. VI, 9) : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet (II Cor. IX, 6) . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum (Luc. XIX, 8), sed et vidua duobus minutis (Marc. XII, 42), et tantumdem", "candidate_score": 0.668916, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1", "max_score": 0.6852, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_624", "psc_text": "s. l. m. 2) C, PVTEug essem corde compunctus. deinde addidit: peccatum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in baptismo remissionem peccatorum acciperent, dixi, inquit, pronuntiabo aduersus me delictum meum domino, et tu remisisti inpietatem cordis mei. Hanc autem prophetiam potius fuisse quam locutus est dominus ad Moysen satis res ipsa indicat, quandoquidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posterionimposteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Moysen, cum ipse dominus utique etiam illa, quae supra sunt, loqueretur. atque inde contexit quid deinceps dominus dicat: excide tibi duas tabulas lapideas sicut et primas et cetera. cap. 155 Quid est quod dictum est de domino: et reum non purificabit, nisi: non eum dicet innocentem? cap. 156 Deus in monte duas", "candidate_score": 0.6852, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_624", "psc_text": "s. l. m. 2) C, PVTEug essem corde compunctus. deinde addidit: peccatum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in baptismo remissionem peccatorum acciperent, dixi, inquit, pronuntiabo aduersus me delictum meum domino, et tu remisisti inpietatem cordis mei. Hanc autem prophetiam potius fuisse quam locutus est dominus ad Moysen satis res ipsa indicat, quandoquidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posterionimposteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Moysen, cum ipse dominus utique etiam illa, quae supra sunt, loqueretur. atque inde contexit quid deinceps dominus dicat: excide tibi duas tabulas lapideas sicut et primas et cetera. cap. 155 Quid est quod dictum est de domino: et reum non purificabit, nisi: non eum dicet innocentem? cap. 156 Deus in monte duas", "candidate_score": 0.677325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_608", "psc_text": "dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in itinere futurus esset, et ideo ait: si non tu ipse simul ueneris nobiscum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum quod dixisti faciam. quomodo ergo, cumdixisseteiMoyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul futurus uidetur dicere: ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? ille quippe intellegitur loqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes", "candidate_score": 0.675643, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6_8", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit . Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1340", "psc_text": "et ipse Dauid non solum in psalmo uerumueram etiam cum eum deus argueret per prophetam non sine spe propitiationis domini respondit: peccaui domino. medico enim uulneratus uidetur quodam modo. qui ut sanetur se subdit manibus medici, ut in eo medicinae opus inpleatur. in hoc autem cantico praeuidebat propheta futuros quosdam, qui sic fuerint peccaturi deum offendendo magnis iniquitatibus suis, ut nec paenitentiam agere uellent et ad deum redire, ut sanarentur. de quibus etiam alibi dicitur: quoniam caro sunt et spiritus ambulans et non reuertens. potest etiam sic intellegi: peccauerunt non ei, secundum id quod tioii ei nocuerunt peccato suo, sed sibi. cap. 56 Et haec benedictio quam benedixit Moyses homo dei filios Israhel, priusquam defungeretur. et 1 Ioh. 14, 30, 31 15 cf. Ezech. 33, 11 18 II Eeg. 12. 13 24 Ps. 77, 39 28 Deut. 33, 1-5 1 huius mundi N 2 id est quidquam om. S 6", "candidate_score": 0.657152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1232", "psc_text": "diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba, satis manifestat eundem Moysen in tabulis haec decem uerba scripsisse, non deum. nisi forte uiolenter quidem sed certa necessitate conpellimur, ubi dictum est: et scripsit in tabulis' uerba testamenti, decem uerba, non Moysen subaudire, sed dominum — supra enim positum est: et erat ibi Moyses in conspectu domini — ut a domino, in cuius conspectu erat Moyses quadraginta diebus et quadraginta noctibus panem non manducans et aquam non bibens, scripta intellegantur haec decem uerba in tabulis, sicut ante promiserat. Quod si ita est, non quidem illa differentia duorum testamentorum, quae nobis uisa est, in his uerbis commendari potest, quando et priores et secundas tabulas scripsit non homo sed deus, uerum tamen illa certe distantia non habet dubitationem, quod priores tabulas et deus fecit et deus scripsit. non enim tunc dictum est", "candidate_score": 0.620513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_610", "psc_text": "1 26 cf. Col. 1, 18 4 Cum autem VT st4ov |xoi rf;v asaotou o av cod. Alex ed Lag 5 ei] et T 6 (JVr)p.lZtt *opto»j cod. A lex 8 praestabo] praesto pIS ra 9 antecedate (& sup. e.rp. en) V 10 sic uideturj sicut detur N 11 populoque] populo qui PSVbd populoquae N populo... T 12 itencre C simul ipse T 13 uenires V nobiscum] P.is-' *jfj.u>v cod. Alex et Lag 14 ei hoc PSVTbd 15 ergo om. S ei om. Eug (ed. Knoellp. 394) 20 ut—Iesus om. N transiret IesusJ transireis (m. 2 ex re fec. ra) C Iesus om. Eug. 23 transit P'S' Vbd Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec audiret typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocatur dominus Christus in omnibus gentibus.", "candidate_score": 0.613236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_651", "psc_text": "de monte, opera commendantur tabernaculi construendi et uestis sacerdotalis: de quibus faciendis antequam aliquid praeciperet, locutus est ad populum de sabbati obseruatione. ubi non inmerito mouet, cum decem uerba legis acceperit in tabulis lapideis iterum, quas ipse excidit, ipse conscnpsitconscripsit, quare de solo sabbato, posteaquam descendit, populum admonuit. si enim propterea decem praecepta legis superfluum fuit, ut populus iterum audiret, cur non fuit superfluum, ut de sabbato audiret, cum et hoc in eisdem praeceptis decem legatur? an et hoc simile est uelamento, quo faciem obtexit. quia splendorem uultus eius filii Israhel non poterant intueri? nam ex decem prae. ceptis hoc solum populo praecepit, quod figurate ibi dictum est; alia quippe ibi nouem sicut praecepta sunt etiam in 7 cf. Ex. 36, 4, 5 15 cf. Ex. 35, 11 sqq. 25 cf. Fx. 34, 34. 35 1 nec 5 3 coimuerantur C 6 et sponte PVbd 8 affectores N 10 ex", "candidate_score": 0.608505, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18_20", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo . Atqui Schlaterus per me remoratur , quo minus pacto stare poterit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1387", "psc_text": "9 crederint P iura uerunt N 10 menti SJ 12 interfectis om. PSNV 13 liabitantibus om. PSN longa V 14 postea uero quam VT 16 oportebant Pl 18 iurationis causa bd 19 sed v taniquam] tantum bd 21 sicut N 22 (et 26) succensuit Tbd 23 eum] eos N 27 ut] adeo ut Sbd et N 28 uindicauit PSI V sicut Regnorum ostendit historia. et quoniam iuratio sic seruata est quamuis in hominibus qui mentiti sunt, ut ad clementiam sententia flecteretur, non displicuit deo. nam si e contrario iurassent aliquos se interfecturos, quos Gabaouitas in terra promissionis esse putauissent et postea didicissent eos esse ab illa terra extraneos et de longinquo ad se uenisse, nullo modo arbitrandum est, quod eos essent debellaturi causa iurationis inplendae, cum propter ipsam parcendi clementiam sanctus Dauid etiam post uerba quibus se Nabal interfecturum esse iurauerat utique sciens quem fuerat interfecturus parcere maluit nec in", "candidate_score": 0.607988, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf021", "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", "max_score": 0.683922, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3202", "psc_text": "Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei (Luc. IX, 62) . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus (Philipp. III, 13) . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur (Rom. III, 22). Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait?] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. [vers. 19.] Propterea exaudivit me Deus. Quia iniquitatem non conspexi in corde meo. Et intendit voci orationis meae. 24. [vers. 20.] Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Tenet sensum ab eo loco, ubi ait, Venite, audite, et narrabo", "candidate_score": 0.683922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", "candidate_score": 0.675228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", "candidate_score": 0.674278, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3202", "psc_text": "Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei (Luc. IX, 62) . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus (Philipp. III, 13) . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur (Rom. III, 22). Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait?] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. [vers. 19.] Propterea exaudivit me Deus. Quia iniquitatem non conspexi in corde meo. Et intendit voci orationis meae. 24. [vers. 20.] Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Tenet sensum ab eo loco, ubi ait, Venite, audite, et narrabo", "candidate_score": 0.668007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", "candidate_score": 0.664223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", "candidate_score": 0.662928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29_31", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", "candidate_score": 0.662684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_29_31", "bdc_text": "sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in :", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1344", "psc_text": "episcopus subscripsi. --Ex ipsis condemnatoribus subscripsit et Praetextatus Assuritanus, et Felicianus Mustitanus.-- Praetextatus Assuritanus episcopus subscripsi. Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo, subscripsi. Donatus Cebresutanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi. Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi. Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jacondianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Creso Conjustiacensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus subscripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis", "candidate_score": 0.655998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1344", "psc_text": "episcopus subscripsi. --Ex ipsis condemnatoribus subscripsit et Praetextatus Assuritanus, et Felicianus Mustitanus.-- Praetextatus Assuritanus episcopus subscripsi. Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo, subscripsi. Donatus Cebresutanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi. Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi. Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jacondianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Creso Conjustiacensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus subscripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis", "candidate_score": 0.650675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_514", "psc_text": "unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra (Ephes. IV, 25) . 2. Ne autem quisquam vestrum ita cogitet, fratres, cum christiano loquendam veritatem et cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquere. Proximus tuus ille est, qui tecum natus est ex Adam et Eva. Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliter fratres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putare omnem hominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui", "candidate_score": 0.649519, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_35_37", "bdc_text": "cum liberis Siehe HBBW VI [Nr. 744 ] , S. 124 , Anm. 34 . charissimis meis verbis plurimum salvere iubebis . Atque FloriJohannes Blum .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2582", "psc_text": "dictum est, Ego sum via et veritas et vita (Joan. XIV. 6) : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALMUM LVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Audivimus in Evangelio modo, fratres, quantum nos diligat Dominus et Salvator noster Jesus Christus, Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus (Joan. XIII, 34). Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis (Id. XV, 12) . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli", "candidate_score": 0.640064, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_5", "bdc_text": "ecclesiam circiter trecentorum hominum celebrem esse puto , aut forte eo amplius , quatinus ex coniecturis quibusdam colligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1603", "psc_text": "coelestem Jerusalem. Novit enim Dominus, qui sunt ejus (II Tim. II, 19), christianos timentes, christianos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambulantes, a peccatis abstinentes, si ceciderint confitentes: ipsi ad numerum pertinent. Sed numquid soli sunt? Sunt et super numerum. Nam etsi modo pauci sunt, pauci in comparatione multitudinis majorum frequentiarum: quantis turbis implentur ecclesiae, stipantur parietes, pressuris se urgent, prope se suffocant multitudine. Rursus ab eis ipsis, si munus est, curritur ad amphitheatrum: isti super numerum sunt. Sed ideo ista dicimus, ut in numero sint: quia non adsunt, non audiunt a nobis; sed cum exieritis, audiant a vobis. Annuntiavi, inquit, et locutus sum. Christus dicit: annuntiavit ipse ex capite nostro, ipse annuntiavit ex membris suis, ipse misit annuntiatores, ipse misit Apostolos: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5). Quanti fideles agglomerantur, quantae turbae concurrunt, multi vere conversi, multi falso conversi;", "candidate_score": 0.636286, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_5", "bdc_text": "ecclesiam circiter trecentorum hominum celebrem esse puto , aut forte eo amplius , quatinus ex coniecturis quibusdam colligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_735", "psc_text": "paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus suis in latitudine charitatis. Unde ergo et ista existit tribulatio, nisi forte ex illo quod Dominus dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum (Matth. XXIV, 12) ? Primo enim commendata paucitate sanctorum, tanquam missis retibus, multiplicata est Ecclesia, et capti sunt innumerabiles, de quibus praedictum erat. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum (Psal. XXXIX, 6) ; qui etiam navigia premerent, et retia rumperent, sicut est positum in illa prima piscatione (Luc. V, 6) ante passionem Domini. Ex his igitur multitudinibus exaggerati sunt, quibus per Pascha sic referciuntur ecclesiae, ut turbas ipsorum parietum recuset angustia. Quomodo autem non tribuletur iste de hac multitudine, quando videt ipsos implere theatra et amphitheatra, qui paulo ante ecclesias impleverunt? ipsos in nequitiis, qui paulo ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, qui respondebant, Amen Deo? Permaneat, duret,", "candidate_score": 0.632751, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_5", "bdc_text": "ecclesiam circiter trecentorum hominum celebrem esse puto , aut forte eo amplius , quatinus ex coniecturis quibusdam colligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2902", "psc_text": "annuntiasti, locutus es, multiplicati sunt super numerum (Psal. XXXIX, 6), impletae sunt nuptiae recumbentium; projectus est inde solus unus, et dicis, Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Cur non potius: Omnes vocati, multi electi, unus projectus? Si diceret, Multi enim sunt vocati, et plures electi, pauci vero reprobi; in paucis forte verisimilius intelligeremus unum illum. Nunc vero dicit quod unus inde projectus est, et subdit: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Qui sunt electi, nisi qui remanserunt? Projecto uno, electi remanserunt. Quomodo, projecto uno de multis, pauci electi, nisi quia in illo uno multi? Omnes qui terrena sapiunt, omnes qui felicitatem terrenam Deo praeferunt, omnes qui sua quaerunt, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21), ad unam illam civitatem pertinent, quae dicitur Babylonia mystice, et habet regem diabolum. Omnes autem qui ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant,", "candidate_score": 0.630253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_5", "bdc_text": "ecclesiam circiter trecentorum hominum celebrem esse puto , aut forte eo amplius , quatinus ex coniecturis quibusdam colligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_150", "psc_text": "congregationem generis humani, qua Ecclesiae refertae sunt, in altum regredere, id est, rursus desine intelligi. Quid est ergo, Et propter hanc, nisi quia et ista te offensura est; ita ut verissime praenunties, dicens: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super terram (Luc. XVIII, 8) ? item dicit de pseudoprophetis, qui intelliguntur haeretici: Propter eorum iniquitatem refrigescet charitas multorum (Matth. XXIV, 12) . Cum ergo et in Ecclesiis, hoc est in illa congregatione populorum atque gentium, ubi nomen christianum latissime pervagatum est, tanta erit abundantia peccatorum quae jam ex magna parte sentitur, nonne illa hic praedicitur, quae per alium quoque prophetam denuntiata est, fames verbi (Amos VIII, 11)? Nonne et propter hanc congregationem peccatis suis a se lumen veritatis abalienantem, Deus in altum regreditur, id est, ut aut non, aut a perpaucis, de quibus dictum est, Beatus qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22) , teneatur", "candidate_score": 0.629849, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3306", "psc_text": "clerorum diceretur; quod in nullo interpretum legi: propterea credo quia tantumdem valet quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit; nam pro eo quod est in latino, inter me et vos, graecus habet, inter medium meum et vestrum. Sic et de signo circumcisionis cum loquitur Deus ad Abraham, dicit, Erit testamentum inter me et te, et omne semen tuum (Gen. XVII, 2, 7) : quod Graecus habet, inter medium meum et tuum, et inter medium seminis tui. Item cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad signum constituendum (Id. IX, 12), hoc verbum saepissime repetit: et quod habent latini codices, inter me et vos, vel inter me et omnem animam vivam, et si qua ibi talia dicuntur; inter medium", "candidate_score": 0.624211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3655", "psc_text": "pacem iis qui prope (Ephes. II, 14-17) . Ipse in Evangelio dicit: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27) . Et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit et quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem (Isai. LVII, 19, sec. LXX) ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, ubi ait: Domine, Deus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis (Isai. XXVI, 12, sec. LXX) . Pax erit plane illa perfecta, quando novissima inimica destruetur mors. Et in quo erit hoc, nisi in pacifico illo reconciliatore nostro? Sicut enim in Adam omnes moriuntur; sic et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 26, 22) . Quoniam ergo invenimus", "candidate_score": 0.622696, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3654", "psc_text": "Domino autem Christo aptissime possunt. Unde intelligitur etiam ipsum vocabulum Salomonis ad figuratam significationem adhibitum, ut in eo Christus accipiatur. Salomon quippe interpretatur Pacificus; ac per hoc, tale vocabulum illi verissime atque optime congruit, per quem mediatorem ex inimicis, accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus (Rom. V, 10) . Idem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua; legem mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem: et veniens evangelizavit pacem iis qui longe, et pacem iis qui prope (Ephes. II, 14-17) . Ipse in Evangelio dicit: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27) . Et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit et quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo", "candidate_score": 0.619465, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_848", "psc_text": "ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. Pharisaeus ergo ille dicebat, Gratias tibi ago. Sed unde superbus? Quia spernebat caeteros. Unde probas? In ipsis verbis. Quomodo? Pharisaeus, inquit, ille contempsit de longe stantem, cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum de longinquo non stabat? Quare Deus ab illo de longinquo non stabat? Quia alio loco dicitur: Prope est Dominus his qui obtriverunt cor (Psal. XXXIII, 19) . Videte si Publicanus iste obtriverat cor, et ibi videbitis quia prope est Dominus his qui obtriverunt cor. Publicanus autem de longinquo stabat, et neque volebat ad coelum oculos suos levare, sed percutiebat pectus suum. Tunsio pectoris, obtritio cordis. Quid dicebat tundens pectus? Deus propitius", "candidate_score": 0.61932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3198", "psc_text": "clamabam: quando clamavi ad Dominum, quod ipse donavit, quod ipse inspiravit, ad ipsum ore meo clamavi, et exaltavi sub lingua mea. Quid est, clamavi ore meo, et exaltavi sub lingua mea. Ipsum publice praedicavi, ipsum in secreto confessus sum. Parum est Deum exaltare lingua; sed et sub lingua, ut quod certus loqueris, hoc tacitus cogites. Ad ipsum ore meo clamavi, et exaltavi sub lingua mea. Vide quam in secreto vult esse integer qui offert holocausta medullata. Hoc agite, fratres, hoc imitamini, ut dicatis, Venite, audite quanta fecit animae meae. Omnia enim quae enarrat, ipsius gratia fiunt in anima nostra. Videte alia quae dicat. 22. [vers. 18.] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. Considerate modo fratres, quam facile, quam quotidie homines erubescentes in hominibus iniquitates accusant: Male fecit, perdite fecit, sceleratus homo est: hoc forte propter homines dicit. Vide si non in corde tuo conspicis iniquitatem; ne forte", "candidate_score": 0.613313, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf016", "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron", "max_score": 0.682978, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_521", "psc_text": "Nisi forte illud miraris, quod abundant auro, argento, pecunia: quantis abundant vides, quantis egeant non vides. Sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas; et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi thoros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suavis est somnus, quem ille aurea compositus sponda, tota pervigil nocte quaerit, et non capit. O quanto te ille beatiorem judicat vigilans quiescentem! Illud praetereo, quod multo est praestantius: quoniam justus qui hic eguerit, illic abundabit; et qui hic laborem toleraverit, illic consolationem habebit: qui autem hic receperit bona, illic mercedem eorum sperare non poterit. Paupertas enim mercedem suam reservat, census absumit. 53. Attende ergo tibi, pauper, attende, dives; quia et in paupertate et divitiis tentamenta sunt. Ideoque Sapiens dicit: Divitias et paupertatem ne dederis mihi (Prov. XXX, 8) . Et qua ratione petierit hoc dicit; satis est enim homini habere quod sibi sufficit. Quia divitiae ut epulis ventrem, ita animum curis sollicitudinibusque", "candidate_score": 0.682978, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_521", "psc_text": "Nisi forte illud miraris, quod abundant auro, argento, pecunia: quantis abundant vides, quantis egeant non vides. Sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas; et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi thoros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suavis est somnus, quem ille aurea compositus sponda, tota pervigil nocte quaerit, et non capit. O quanto te ille beatiorem judicat vigilans quiescentem! Illud praetereo, quod multo est praestantius: quoniam justus qui hic eguerit, illic abundabit; et qui hic laborem toleraverit, illic consolationem habebit: qui autem hic receperit bona, illic mercedem eorum sperare non poterit. Paupertas enim mercedem suam reservat, census absumit. 53. Attende ergo tibi, pauper, attende, dives; quia et in paupertate et divitiis tentamenta sunt. Ideoque Sapiens dicit: Divitias et paupertatem ne dederis mihi (Prov. XXX, 8) . Et qua ratione petierit hoc dicit; satis est enim homini habere quod sibi sufficit. Quia divitiae ut epulis ventrem, ita animum curis sollicitudinibusque", "candidate_score": 0.668833, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_521", "psc_text": "Nisi forte illud miraris, quod abundant auro, argento, pecunia: quantis abundant vides, quantis egeant non vides. Sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas; et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi thoros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suavis est somnus, quem ille aurea compositus sponda, tota pervigil nocte quaerit, et non capit. O quanto te ille beatiorem judicat vigilans quiescentem! Illud praetereo, quod multo est praestantius: quoniam justus qui hic eguerit, illic abundabit; et qui hic laborem toleraverit, illic consolationem habebit: qui autem hic receperit bona, illic mercedem eorum sperare non poterit. Paupertas enim mercedem suam reservat, census absumit. 53. Attende ergo tibi, pauper, attende, dives; quia et in paupertate et divitiis tentamenta sunt. Ideoque Sapiens dicit: Divitias et paupertatem ne dederis mihi (Prov. XXX, 8) . Et qua ratione petierit hoc dicit; satis est enim homini habere quod sibi sufficit. Quia divitiae ut epulis ventrem, ita animum curis sollicitudinibusque", "candidate_score": 0.654655, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_39_41", "bdc_text": "Lüthis Brief vom 3 . April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_521", "psc_text": "Nisi forte illud miraris, quod abundant auro, argento, pecunia: quantis abundant vides, quantis egeant non vides. Sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas; et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi thoros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suavis est somnus, quem ille aurea compositus sponda, tota pervigil nocte quaerit, et non capit. O quanto te ille beatiorem judicat vigilans quiescentem! Illud praetereo, quod multo est praestantius: quoniam justus qui hic eguerit, illic abundabit; et qui hic laborem toleraverit, illic consolationem habebit: qui autem hic receperit bona, illic mercedem eorum sperare non poterit. Paupertas enim mercedem suam reservat, census absumit. 53. Attende ergo tibi, pauper, attende, dives; quia et in paupertate et divitiis tentamenta sunt. Ideoque Sapiens dicit: Divitias et paupertatem ne dederis mihi (Prov. XXX, 8) . Et qua ratione petierit hoc dicit; satis est enim homini habere quod sibi sufficit. Quia divitiae ut epulis ventrem, ita animum curis sollicitudinibusque", "candidate_score": 0.647302, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf016", "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", "max_score": 0.68188, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_891", "psc_text": "Jesu justi pietate servitii mancipati sint. Et quia reges sui corporis in semetipsis vim non mediocris laboris experti (neque enim facile atque mediocre est animum vincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciviam, averruncare luxuriam, quae repugnabat et Paulo, ut captivum sibi peccati lege constringeret) sicut gratiam in iis qui virtute processerant, mirabantur: ita etiam ne quis relaberetur in vitia, de superiore virtutum dejectus fastigio, commovebantur. Proclivis enim et mutabilis in utrumque est humana conditio; ut quocumque intenderit, eo 940 propendeat et vergat vel ad studia virtutum, vel ad illecebram delictorum. 9. Et ideo non mediocri quatiebantur affectu; ita ut ex formidine tremor apprehenderet eos, considerantes illud quod scriptum est: Quia in locis impiorum ingemiscent justi (Prov. XXVIII, 28) . Denique vide mihi Petrum amarissime flentem, quod ei error obrepserit; et virtutem suae mentis prolapsione corporeae fragilitatis inflexerit: meritoque a Christo supra esse reprehensum, quod ausus sit usurpare constantiam, nec obnoxiam considerare", "candidate_score": 0.68188, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_482", "psc_text": "judicio contentus est: meritorum autem suorum judicium Christo reservat. Ideoque addidit: Qui dijudicat me, Dominus est (Ibid., 4) . Pulcherrime eum judicem elegit, qui nulla fraude fallatur; ut eum nec occulta praetereant, nec infirmae conditionis lapsus offendat: qui fragilitati norit ignoscere. Ad omnia igitur utile silentium. Si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis, tace securus de innocentia. Non possunt aliena verba, crimen affigere, quod propria non recepit conscientia. 14. Sequitur: Et dolor meus renovatus est. Adhuc in inferiore virtutis gradu positus haec verba depromit, quod dolor sibi peccatorum veterum objectione renovatus sit, quae deleta jam obduxisse videbatur oblivio, vel bonorum operum texerat compensatio. Denique in posterioribus quasi fortior dicit: Viderunt me, et moverunt capita sua (Psal. CVIII, 25) ; eo quod minarentur, et nocere non possent. Et addidit: Maledicent illi, et tu benedices (Ibid. 28) . Et quod quasi validior loquitur, negligens injuriae, vel pudoris, cui benedictio", "candidate_score": 0.672338, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_891", "psc_text": "Jesu justi pietate servitii mancipati sint. Et quia reges sui corporis in semetipsis vim non mediocris laboris experti (neque enim facile atque mediocre est animum vincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciviam, averruncare luxuriam, quae repugnabat et Paulo, ut captivum sibi peccati lege constringeret) sicut gratiam in iis qui virtute processerant, mirabantur: ita etiam ne quis relaberetur in vitia, de superiore virtutum dejectus fastigio, commovebantur. Proclivis enim et mutabilis in utrumque est humana conditio; ut quocumque intenderit, eo 940 propendeat et vergat vel ad studia virtutum, vel ad illecebram delictorum. 9. Et ideo non mediocri quatiebantur affectu; ita ut ex formidine tremor apprehenderet eos, considerantes illud quod scriptum est: Quia in locis impiorum ingemiscent justi (Prov. XXVIII, 28) . Denique vide mihi Petrum amarissime flentem, quod ei error obrepserit; et virtutem suae mentis prolapsione corporeae fragilitatis inflexerit: meritoque a Christo supra esse reprehensum, quod ausus sit usurpare constantiam, nec obnoxiam considerare", "candidate_score": 0.671948, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_30_32", "bdc_text": "Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 ) genannten Hans Wirz d. J. ( vgl. Hans Georg Wirz , Zürcher Familienschicksale im Zeitalter Zwinglis , in : Zwa VI/10 , 1938 , S. 553). , hyposcribe , obnuntiari cures , per alium quendam , si tibi grave fuerit aut per occupaciones non liceat , quo fratrem suum mutati consilii reddat certiorem .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_120", "psc_text": "divitem dixisti: quomodo idem dives et pauper est? Audiamus testimonium Pauli. Scitis, inquit, gratiam Domini nostri Jesu Christi; quia propter vos pauper factus est, cum dives esset; ut vos ejus inopia ditaremini (II Cor. VIII, 9) . Veni et tu, Esaia, interpretare nobis quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores vulnerum sanare consuevit. Medicus venit, ut curaret aegros: quid ipse habuit quod doleret? Audiamus etiam Esaiae testimonium. Pro nobis, inquit, dolet: et nos aestimavimus eum esse in doloribus (Esai. LIII, 4) . Expressit medici affectum, qui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio", "candidate_score": 0.660914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_42_44", "bdc_text": "at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus . H. Lutius tuus .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_891", "psc_text": "Jesu justi pietate servitii mancipati sint. Et quia reges sui corporis in semetipsis vim non mediocris laboris experti (neque enim facile atque mediocre est animum vincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciviam, averruncare luxuriam, quae repugnabat et Paulo, ut captivum sibi peccati lege constringeret) sicut gratiam in iis qui virtute processerant, mirabantur: ita etiam ne quis relaberetur in vitia, de superiore virtutum dejectus fastigio, commovebantur. Proclivis enim et mutabilis in utrumque est humana conditio; ut quocumque intenderit, eo 940 propendeat et vergat vel ad studia virtutum, vel ad illecebram delictorum. 9. Et ideo non mediocri quatiebantur affectu; ita ut ex formidine tremor apprehenderet eos, considerantes illud quod scriptum est: Quia in locis impiorum ingemiscent justi (Prov. XXVIII, 28) . Denique vide mihi Petrum amarissime flentem, quod ei error obrepserit; et virtutem suae mentis prolapsione corporeae fragilitatis inflexerit: meritoque a Christo supra esse reprehensum, quod ausus sit usurpare constantiam, nec obnoxiam considerare", "candidate_score": 0.653107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_891", "psc_text": "Jesu justi pietate servitii mancipati sint. Et quia reges sui corporis in semetipsis vim non mediocris laboris experti (neque enim facile atque mediocre est animum vincere, resecare cupiditates, edomare carnis lasciviam, averruncare luxuriam, quae repugnabat et Paulo, ut captivum sibi peccati lege constringeret) sicut gratiam in iis qui virtute processerant, mirabantur: ita etiam ne quis relaberetur in vitia, de superiore virtutum dejectus fastigio, commovebantur. Proclivis enim et mutabilis in utrumque est humana conditio; ut quocumque intenderit, eo 940 propendeat et vergat vel ad studia virtutum, vel ad illecebram delictorum. 9. Et ideo non mediocri quatiebantur affectu; ita ut ex formidine tremor apprehenderet eos, considerantes illud quod scriptum est: Quia in locis impiorum ingemiscent justi (Prov. XXVIII, 28) . Denique vide mihi Petrum amarissime flentem, quod ei error obrepserit; et virtutem suae mentis prolapsione corporeae fragilitatis inflexerit: meritoque a Christo supra esse reprehensum, quod ausus sit usurpare constantiam, nec obnoxiam considerare", "candidate_score": 0.63889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_340", "psc_text": "Apostolus ait: Ore confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . Sed forte moveat, quia non dixit peccatorum commemorationem; sed diei sabbati, aut (sicut alius habet) sabbatorum (Exod. XX, 8 et seq.) . Quid est autem sabbatum, nisi requies futurorum, levamen praesentium, quo Lex jubet hominum opera feriari, onera deponi? Quae sunt graviora onera, nisi nostra peccata? Haec deponantur in sabbatorum diebus, hoc est, in hoc vitae istius tempore. Septem enim diebus hebdomas omnis concluditur, sex diebus mundus ille formatus est, septimo die requievit Dominus ab opere suo, qui in nostra mansuetudine requiescit, 816 sicut ipse dixit: Super quem requiescam, nisi supra humilem et mansuetum (Esai. LXVI, 2) ? Absolve te ergo omni sabbato, et alleva pondus errorum; ut securus ad illius futuri sabbati requiem pervenire merearis. Nam si hinc peccata gravia portaveris, illic requiem non habebis. Exonera igitur tuam mentem, rejice omnia quibus conscientia gravatur et premitur, ne fiat", "candidate_score": 0.618477, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_22_24", "bdc_text": "hacin der Vorlage hoc . hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_340", "psc_text": "Apostolus ait: Ore confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . Sed forte moveat, quia non dixit peccatorum commemorationem; sed diei sabbati, aut (sicut alius habet) sabbatorum (Exod. XX, 8 et seq.) . Quid est autem sabbatum, nisi requies futurorum, levamen praesentium, quo Lex jubet hominum opera feriari, onera deponi? Quae sunt graviora onera, nisi nostra peccata? Haec deponantur in sabbatorum diebus, hoc est, in hoc vitae istius tempore. Septem enim diebus hebdomas omnis concluditur, sex diebus mundus ille formatus est, septimo die requievit Dominus ab opere suo, qui in nostra mansuetudine requiescit, 816 sicut ipse dixit: Super quem requiescam, nisi supra humilem et mansuetum (Esai. LXVI, 2) ? Absolve te ergo omni sabbato, et alleva pondus errorum; ut securus ad illius futuri sabbati requiem pervenire merearis. Nam si hinc peccata gravia portaveris, illic requiem non habebis. Exonera igitur tuam mentem, rejice omnia quibus conscientia gravatur et premitur, ne fiat", "candidate_score": 0.615631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_752", "psc_text": "28) ; hoc est, ut aperiatur tibi ostium verbi, et refulgeat vitae aeternae salubre mysterium. 908 52. Ergo qui vicinus est, exeat, et Christum videre desideret, et in oratione clamet; sicut ista Chananaea exivit de finibus suis, et Christum vidit, et jugi voce clamavit, ut ejus misericordiam reportaret. Credentibus itaque Chananaeis Judaeus in opprobrio sit, quia ipse non credidit: et illudi sibi doleat, et derideri se ab iis qui in circuitu sunt, ingemiscat. 53. Et videtur prophetia haec esse de nationibus credituris; maxime cum sequentia istud ostendant, quia ait: Posuisti nos in similitudinem gentibus, commotionem capitis in populis; quia Judaeorum delicto salus gentibus: et quae illis in figura gesta sunt, ad cognitionem nostram profecisse, Apostolo auctore (I Cor. X, 11), cognovimus. Et vere in opprobrium positi sunt gentibus; quia gentes opprobrium crucis Dominicae omnibus divitiis saecularibus praetulerunt. Qui autem crucem illam putavit opprobrium, et quasi opprobrium refugit, is vere in", "candidate_score": 0.614143, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf016", "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", "max_score": 0.681826, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_326", "psc_text": "quaerentis affectus. Quod si is qui Deum quaerit, propter fragilitatem carnis, et mentis angustias saepe tentatur; quanto magis qui saeculum quaerit obnoxius est! Atque hoc ipso perniciosior ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum; et saepe quos vitia nulla delectant, quos nulla potuit movere luxuria, nulla avaritia subvertere, facit ambitio criminosos. Habet enim forensem gratiam, domesticum scelus: et ut dominetur aliis, prius servit. Curvatur obsequio, ut honore donetur: et dum vult esse sublimior simulata humilitate, fit vilior, et fit remissior; cum in ipsa potestate, quod praecellit, alienum sit; legibus enim imperat, sibi servit. 32. Dicet fortasse aliquis, quia solus qui malum fecerit, timet; tamen qui mare navigat, plus timet. Et contra in immobili terrarum statione 1343 consistens, non solet timere naufragium: at si mobile conscendat elementum, frequentioribus obnoxius fit periculis. Fuge ergo saeculi mare, et naufragium non timebis. Et si frequenter arborum vertices spirantium verberent flabra ventorum; solidatis tamen radicibus", "candidate_score": 0.681826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6_8", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit . Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_682", "psc_text": "nos aut sacerdotii aut ministerii munus extollat! Quomodo reddes, Domine Jesu? Promisisti quidem in coelo bonis copiosam esse mercedem (Matth. V, 12). Reddes tamen et cum dicis: Euge, bone serve, quoniam super pauca fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21) . 84. Ergo quoniam nemo magis proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi dominum, diligamus eum quasi proximum, nihil enim tam proximum, quam caput membris: diligamus etiam eum qui imitator est Christi: diligamus eum qui inopiae alterius corporis unitate compatitur. Non enim cognatio facit proximum, sed misericordia: quia misericordia secundum naturam; nihil enim tam secundum naturam, quam juvare consortem naturae. 85. (Vers. 38, 42.) Dictum est igitur de misericordia, sed non una est forma virtutis. Subjicitur Marthae exemplo et Mariae: alterius operibus actuosa devotio, alterius religiosa mentis intentio Dei verbo, quae si cum fide congruat, etiam ipsis operibus antefertur, juxta quod", "candidate_score": 0.65448, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6_8", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit . Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_579", "psc_text": "vini natura quam nati; quia in arbitrio Creatoris est, et quos usus velit assignare naturis, et quas naturas impartire gignendis. Vide quantis operibus opus astruat: dum aquam minister infundit, odor transfusus inebriat, color mutatus informat, fidem quoque sapor haustus accumulat. 88. Conferant gentiles, si placet, cum Christi beneficiis deorum suorum non facta, sed ficta. 1405 Ferunt certe eorum fabulae fuisse regem quemdam qui quidquid tangebat, aurum fiebat. Sed etiam convivia ipsa feralia; nam et ipsa mantilia digitis apprehensa riguerunt: et cibus in ore crepitabat, ferens non alimenta, sed vulnera: et in gutture potus haerebat, nec penetrare facilis, nec redire. Digna beneficia votis, digna tanto munera precatore, digna liberalitas conferente! Talia sunt idolorum beneficia, ut cum videntur prodesse, plus noceant: at vero Christi munera parva videntur, et maxima sunt. Denique non uni collata, sed populis; nam et cibus edentium in ore crescebat, et videbatur esse corporalis alimoniae, sed sumebatur salutis aeternae.", "candidate_score": 0.653791, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_16", "bdc_text": "Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_671", "psc_text": "coelis est (Matth. XVI, 17) . 1427 . 69. (Vers. 25.) Adhaeret his lectio, qua exponuntur hi qui sibi legisperiti videntur, qui verba Legis tenent, vim Legis ignorant: et ex ipso primo Legis capitulo docet esse Legis ignaros, probans quod in principio statim Lex et Patrem et Filium praedicaverit, incarnationis quoque Dominicae annuntiaverit sacramentum, dicens: Diliges Dominum Deum tuum . . . . Et diliges proximum tuum sicut te ipsum (Deut. VI, 5) . 70. (Vers. 28.) Unde Dominus ait ad legisperitum: Hoc fac, et vives. At ille qui nesciret proximum suum; quia non credebat in Christum, respondit: Quis est meus proximus? Itaque qui Christum nescit, nescit et Legem. Quomodo enim potest scire Legem, cum veritatem ignoret, cum Lex annuntiet veritatem? (Vers 30.) Homo quidam ex Hierusalem descendebat in Hiericho, et incidit in latrones. . 71. Ut eum locum qui propositus est nobis, planius possimus absolvere, veterem civitatis Hiericho repetamus", "candidate_score": 0.645943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_326", "psc_text": "quaerentis affectus. Quod si is qui Deum quaerit, propter fragilitatem carnis, et mentis angustias saepe tentatur; quanto magis qui saeculum quaerit obnoxius est! Atque hoc ipso perniciosior ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum; et saepe quos vitia nulla delectant, quos nulla potuit movere luxuria, nulla avaritia subvertere, facit ambitio criminosos. Habet enim forensem gratiam, domesticum scelus: et ut dominetur aliis, prius servit. Curvatur obsequio, ut honore donetur: et dum vult esse sublimior simulata humilitate, fit vilior, et fit remissior; cum in ipsa potestate, quod praecellit, alienum sit; legibus enim imperat, sibi servit. 32. Dicet fortasse aliquis, quia solus qui malum fecerit, timet; tamen qui mare navigat, plus timet. Et contra in immobili terrarum statione 1343 consistens, non solet timere naufragium: at si mobile conscendat elementum, frequentioribus obnoxius fit periculis. Fuge ergo saeculi mare, et naufragium non timebis. Et si frequenter arborum vertices spirantium verberent flabra ventorum; solidatis tamen radicibus", "candidate_score": 0.642239, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf026", "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Quaestiones-in-Veterum-Testamentum", "max_score": 0.68053, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Quaestiones-in-Veterum-Testamentum_window_333", "psc_text": "Judaeorum in Christum postea credituri. Ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Dominus in montem, quando apparuit Moyses colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. 5. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea; quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditate Dominus: Super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam (Matth. XVI) . CAPUT XLIII. De glorificatione Moysis. 1. Quod vero, descendente denuo Moyse", "candidate_score": 0.68053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_27_29", "bdc_text": "Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Quaestiones-in-Veterum-Testamentum_window_333", "psc_text": "Judaeorum in Christum postea credituri. Ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Dominus in montem, quando apparuit Moyses colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. 5. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea; quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditate Dominus: Super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam (Matth. XVI) . CAPUT XLIII. De glorificatione Moysis. 1. Quod vero, descendente denuo Moyse", "candidate_score": 0.677263, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf009", "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem", "max_score": 0.680442, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_252", "psc_text": "in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis (prope quippe est Pascha) azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sabbato lavantes se, et iterum revertentes ad egena, et infirma", "candidate_score": 0.680442, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_251", "psc_text": "mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae (Jer. XIII, 17) . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loquimur sapientiam Dei in mysterio absconsam: quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram (II Cor. II, 7) . Et rursum alibi dicitur, quia plura operum Dei sunt in absconsis (Eccl. XVI, 22) . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor.", "candidate_score": 0.642595, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1", "max_score": 0.680063, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41_43", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat . Anno 1537 , nonis aprilibus .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_112", "psc_text": "in E luxuria atque lasciuia non perseuerauerit. ipsum quoque in lege domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabit frnctumfructum in tempore suo. superiora merita sunt praemiorum, hoc meritorum praemium. § 3 Quid horum quae ad meritorum beatitudinis spectant defuit sancto Iacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis populus nomen acciperet Istrahel dictus, quod deum mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae F omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii 1 Gen. 29, 18 sqq. 3 Gen. 32, 13 sqq. 9 Psalm. 11 15 Psalm. I 2 16 Psalm. I 2 sq. 21 Gen. 32, 28 6 fuisset A (s. m2 se) P (t eras.) 9 habiit APV 12 uel a scripst tela libri perfidiorum A et (i alt. exp.) P temperauit 91 tempe- ■rauerit (s. m2 declinauerit) V declinauerit T haec est P 13 alluctorê A 14 si uel (si a.", "candidate_score": 0.680063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_40_42", "bdc_text": "April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ; at interim morum elegantia aliarumque virtutum accessione pulchre mereri studet , ut sibi aliquando bonorum favorebonorum favore am Rande nachgetragen. prosperior fortuna affulgeat .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_112", "psc_text": "in E luxuria atque lasciuia non perseuerauerit. ipsum quoque in lege domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabit frnctumfructum in tempore suo. superiora merita sunt praemiorum, hoc meritorum praemium. § 3 Quid horum quae ad meritorum beatitudinis spectant defuit sancto Iacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis populus nomen acciperet Istrahel dictus, quod deum mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae F omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii 1 Gen. 29, 18 sqq. 3 Gen. 32, 13 sqq. 9 Psalm. 11 15 Psalm. I 2 16 Psalm. I 2 sq. 21 Gen. 32, 28 6 fuisset A (s. m2 se) P (t eras.) 9 habiit APV 12 uel a scripst tela libri perfidiorum A et (i alt. exp.) P temperauit 91 tempe- ■rauerit (s. m2 declinauerit) V declinauerit T haec est P 13 alluctorê A 14 si uel (si a.", "candidate_score": 0.679671, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_39_41", "bdc_text": "Lüthis Brief vom 3 . April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_112", "psc_text": "in E luxuria atque lasciuia non perseuerauerit. ipsum quoque in lege domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabit frnctumfructum in tempore suo. superiora merita sunt praemiorum, hoc meritorum praemium. § 3 Quid horum quae ad meritorum beatitudinis spectant defuit sancto Iacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis populus nomen acciperet Istrahel dictus, quod deum mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae F omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii 1 Gen. 29, 18 sqq. 3 Gen. 32, 13 sqq. 9 Psalm. 11 15 Psalm. I 2 16 Psalm. I 2 sq. 21 Gen. 32, 28 6 fuisset A (s. m2 se) P (t eras.) 9 habiit APV 12 uel a scripst tela libri perfidiorum A et (i alt. exp.) P temperauit 91 tempe- ■rauerit (s. m2 declinauerit) V declinauerit T haec est P 13 alluctorê A 14 si uel (si a.", "candidate_score": 0.652663, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_39_41", "bdc_text": "Lüthis Brief vom 3 . April , oben Nr. 985 , 10-21 . celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_211", "psc_text": "pretiosa est creatura istiusmodi, uindicaris, cum eo quod sit pulcherrimum defraudamur. abstinentia autem nostra disciplina est castimoniae. discimus enim resecare luxuriam, cupiditates uincere, excludere concupiscentiam, delectationibus corporis obuiare. fortitudinis quoque exercitium est poenis pro lege non cedere, iustitiae quoque insigne atque prudentiae, ut quod sequendum elegimus timore dei morte F 1 de Macc. 396, 51 6 de Macc. 397, 3 9 de Macc. 397, 12 12 de Macc. 397, 23 16 de Maec. 397, 30 1 sacerdotum P et (corr. m1) T 2 iuuandus A (us ex is) genus A (m2 genere) P (m2 gentis) 31' ml gens 31 genere 31' m2 31 xET 8 anthiocho P anthioco 31' 5 cepit A 8 aepulis P putas scripri putes libri 10 tibi ex cibi Am2 neç A ne* 31' 12 anthioche (h alt. s. « ) A 13 a suilla ex UBU illa m2 A praecipit 31' (i pr. ex e", "candidate_score": 0.643996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_41", "bdc_text": "celeberrimo ac nimis frequenti dignior esse iudicatur , quanto a crimine ambitionis videtur esse remotior , maius siquidem utiliusve hoc , quod possidet , haud appetit , que sua est modestia ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_112", "psc_text": "in E luxuria atque lasciuia non perseuerauerit. ipsum quoque in lege domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabit frnctumfructum in tempore suo. superiora merita sunt praemiorum, hoc meritorum praemium. § 3 Quid horum quae ad meritorum beatitudinis spectant defuit sancto Iacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis populus nomen acciperet Istrahel dictus, quod deum mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae F omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii 1 Gen. 29, 18 sqq. 3 Gen. 32, 13 sqq. 9 Psalm. 11 15 Psalm. I 2 16 Psalm. I 2 sq. 21 Gen. 32, 28 6 fuisset A (s. m2 se) P (t eras.) 9 habiit APV 12 uel a scripst tela libri perfidiorum A et (i alt. exp.) P temperauit 91 tempe- ■rauerit (s. m2 declinauerit) V declinauerit T haec est P 13 alluctorê A 14 si uel (si a.", "candidate_score": 0.643933, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_35_37", "bdc_text": "cum liberis Siehe HBBW VI [Nr. 744 ] , S. 124 , Anm. 34 . charissimis meis verbis plurimum salvere iubebis . Atque FloriJohannes Blum .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_34", "psc_text": "m2) 24 quam nullus A (s. m2 f ]a) P (nullins m2) quam nulla T (s. t nullius) uincla PVT 26 addicunt P m2 UU' m2 addicant T (u s. a) N' m1 cet. § 12 Disce humilitatem, homo, apostolici uim cognosce magisterii. si seruum te dicas, libertus es: si liberum te iactes, seruus es. nam et ille qui quasi seruus redemptus est libertatem habet et iste qui quasi liber uocatus est bonum D est illi ut seruum Christi se esse cognoscat, sub quo seruitus tuta est et libertas secura. quis quasi idiotam Paulum uel in ipso iure adserit? sciuit discernere inter libertum et liberum et ideo non perfunctorie, sed proprie dixit: qui enim uocatus est in dominos sernus, libertus est domini; simiIiter qui liber uocatus est seruus es=test Christi. reuera enim omnes Christi liberti sumus, nemo liber; omnes enim in seruitute generati. quid seruili condicioni adrogantiam libertatis E adsumis?", "candidate_score": 0.633912, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_105", "psc_text": "cum illo bono semper est, de quo ait propheta: replebimur in bonis domus tuae? quando abiectasabiectus, cuius conuersatio in caelo? quando non decorus, qui ad illius decori et solius boni se conformat similitudinem, qui etiamsi membris solutus sit, tamen mente se erigat? et tamquam ille qui cithara canere solitus, si eam dissipatam E resolutis neruis et confractam uiderit et usum eius interruptum. abiciat eam atque eius numeros non requirat, sed uoce ipse 18 Psalm. LXIIII 5 19 Philipp. 3, 20 1 tectibus P (corr. m2) 21 (corr. m3) 8' (corr. na. aut.) V 4 haud (A)T et (m2 ex aut; V aut P haut N 5 sibi om. (A)D, a. u. T 6 Bociumque (A)P et (eorr. m2) Y (corr. m3) Sl et (Q ex il) T 9 omni (8. non m2) V 10 non om. VNT 11 relinquit VNf reliquit cet. 13 enim A (8. m2 i etiam) P", "candidate_score": 0.60992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_6", "bdc_text": "Deinde , eius beneficii conferendi ius senatui nostro Vitudurano competit .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa034.opp-lat1_window_67", "psc_text": "quod negari nobis posse uereamur, nihil est in quo de munificentiae diuinae diffidere perseuerantia debeamus, cuius fuit tam diuturna et iugis ubertas, ut primo praedestinaret, deinde C! uocaret et quos uocaret hos et iustificaret et quos iustificaret hos et clarificaret. poterit deserere quos tantis beneficiis suis usque ad praemia prosecutus est? inter tot beneficia dei num metuendae sunt aliquae accusatoris insidiae ? sed quis audeat 3 Rora. 8, 32 7 ColosB. 2, 9 14 et 17 Rom. 8, 32 21 Rom. 8, 30 1 anfructna (corr. m2) AP 2 ausilium A dni A m2 T tantum A (a 8. u m2) ..dignationem (in era.s.) AP 3 uero A (a. m2 J uerbo) 4 scriptura* A 5 obtulit filium ... reliquit om. VN, in quibus pro te totum; post morti add. pro te totum obtulit T, in quo om. obtulit filium... totum pro te obtulit, sed add. haec in mg. 6", "candidate_score": 0.606749, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf021", "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", "max_score": 0.67945, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2509", "psc_text": "nunc est, pertinere possimus. Ad hanc enim primam non pertinent, nisi qui beati erunt in aeternum: ad secundam vero, de qua mox locuturus est, et beatos pertinere docebit, et miseros. Ista est misericordiae, illa judicii. Propter quod in Psalmo scriptum est: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine (Psal. C, 1) . 2. De quo judicio consequenter adjunxit, atque ait: Et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est. Hic ostendit, quod in ea carne veniet judicaturus, in qua venerat judicandus. Ad hoc enim ait, quoniam Filius hominis est. Ac deinde subjungens unde agimus: Nolite, inquit, mirari hoc, quia veniet hora, in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus; et procedent qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 27-29) . Hoc est illud judicium, quod paulo ante, sicut nunc, pro damnatione posuerat, dicens, Qui verbum meum audit, et credit ei", "candidate_score": 0.67945, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2664", "psc_text": "gratia mea, ego non mutor. Testem vero se dicit futurum, quia in judicio suo non indiget testibus: eumque velocem, sive quia repente venturus est, eritque judicium ipso inopinato ejus adventu celerrimum, quod tardissimum videbatur; sive quia ipsas convincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit (Sap. I, 9) . Et Apostolus, Cogitationibus, inquit, accusantibus, vel etiam excusantibus in die qua judicabit Deus occulta hominum, secundum Evangelium meum per Jesum Christum (Rom. II, 15, 16) . Etiam sic ergo Dominus futurus testis intelligendus est velox, cum sine mora revocaturus est in memoriam, unde convincat puniatque conscientiam. CAPUT XXVII.-- De separatione bonorum et malorum, per quam novissimi judicii discretio declaratur. Illud etiam, quod aliud agens in octavo decimo libro ex isto propheta posui ( capite 35, fine ), ad judicium novissimum pertinet, ubi ait: Erunt mihi, dicit Dominus omnipotens, in die qua ego facio in", "candidate_score": 0.669103, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_26_28", "bdc_text": "visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 . April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ;", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2674", "psc_text": "noster. Hoc ergo faciet Elias. Ne forte, inquit, veniam, et percutiam terram penitus. Terra sunt enim, qui terrena sapiunt; sicut Judaei carnales usque nunc: ex quo vitio contra Deum murmura illa venerunt, Quia mali ei placent; et, Vanus est qui servit Deo (Malach. II, 17; III, 14) . CAPUT XXX.-- Quod in libris Veteris Testamenti cum Deus legitur judicaturus, non evidenter Christi persona monstretur: sed ex quibusdam testimoniis, ubi Dominus Deus loquitur, appareat non dubie quod ipse sit Christus. 1. Multa alia sunt Scripturarum testimonia divinarum de novissimo judicio Dei; quae si omnia colligam, nimis longum erit. Satis ergo sit, quod et novis et veteribus Litteris sacris hoc praenuntiatum esse probavimus. Sed veteribus per Christum futurum esse judicium, id est, judicem Christum de coelo esse venturum, non tam, quam novis, evidenter expressum est: propterea quia cum ibi dicit Dominus Deus se esse venturum, vel Dominum Deum dicitur esse venturum, non", "candidate_score": 0.667307, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_5", "bdc_text": "ecclesiam circiter trecentorum hominum celebrem esse puto , aut forte eo amplius , quatinus ex coniecturis quibusdam colligo .", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2295", "psc_text": "I, 4) . Ipse quippe architectus, qui dixit, Multi vocati, pauci autem electi (Matth. XXII, 14) , non de his qui vocati sic venerunt, ut de convivio projicerentur, sed de electis demonstraturus est aedificatam domum, quae nullam deinceps formidabit ruinam. Nunc autem, quando et hi replent ecclesias, quos tanquam in area ventilatio separabit, non apparet tanta gloria domus hujus, quanta tunc apparebit, quando quisquis ibi erit, semper erit. CAPUT XLIX.-- De indiscreta multiplicatione Ecclesiae, qua in hoc saeculo multi reprobi miscentur electis. In hoc ergo maligno saeculo, in his diebus malis, ubi per humilitatem praesentem futuram comparat Ecclesia celsitudinem, et timorum stimulis, dolorum tormentis, laborum molestiis, tentationum periculis eruditur, sola spe gaudens, quando sanum gaudet, multi reprobi miscentur bonis; et utrique tanquam in sagenam evangelicam colliguntur (Id. XIII, 47); et in hoc mundo, tanquam in mari, utrique inclusi retibus indiscrete natant, donec perveniatur ad littus, ubi mali segregentur a bonis,", "candidate_score": 0.636525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2471", "psc_text": "pace Babylonis: ex qua ita per fidem populus Dei liberatur, ut apud hanc interim peregrinetur. Propter quod et Apostolus admonuit Ecclesiam, ut oraret pro regibus ejus atque sublimibus, addens et dicens, ut quietam et tranquillam vitam agamus cum omni pietate et charitate (I Tim. II, 2) . Et propheta Jeremias cum populo Dei veteri venturam praenuntiaret captivitatem, et divinitus imperaret ut obedienter in Babyloniam irent, Deo suo etiam ista patientia servientes, monuit et ipse ut oraretur pro illa, dicens, quia in ejus est pace pax vestra (Jerem. XXIX, 7) , utique interim temporalis, quae bonis malisque communis est. CAPUT XXVII.-- De pace servientium Deo, cujus perfecta tranquillitas in hac temporali vita non potest apprehendi. Pax autem nostra propria, et hic est cum Deo per fidem, et in aeternum erit cum illo per speciem. Sed hic sive illa communis, sive nostra propria, talis est pax, ut solatium miseriae sit potius quam", "candidate_score": 0.615456, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf020", "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam", "max_score": 0.678238, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_94", "psc_text": "Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus (Dan. II). (Vers. 10.) Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa dicit Dominus exercituum, vocabit vir amicum suum, subter vineam, et subter ficum. LXX: Ecce ego fodiam foveam, dicit Dominus omnipotens, et contrectabo omnem iniquitatem terrae illius in die uno. In die illo, dicit Dominus omnipotens, vocabit unusquisque proximum suum subter vitem et subter ficum. Supra dixerat: ecce lapis quem dedi coram Jesu, super lapidem unum septem oculi sunt. Nunc consequenter μεταφοράν servat a lapide,", "candidate_score": 0.678238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_14_16", "bdc_text": "Teil , Wädenswil [ 1930 ] . -2 . Njbl. der Lesegesellschaft Wädenswil für 1931 , S. 65f mit Anm. 185 und 187. , ut vulgo vocatur , cognatus meusÜber den Verwandtschaftsgrad ist nichts bekannt. , Schlaterum novum suum episcopum expectat dominica die proxima8 .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_456", "psc_text": "usque ad proximum, hoc significat, juncta quidem sibi esse duo Instrumenta Legis et Evangelii; sed ita juncta ut magis vicina sint quam unita: multa enim veteris Legis amisimus, et novae gratiae suscepimus. Cum autem hoc fuerit ratione perfectum: tunc veniet, inquit, Dominus Deus meus, omnesque sancti cum eo. Sin autem voluerimus pro eo quod nos diximus, fugietis, sequi illud quod alii Interpretes transtulerunt, obturabitur, sive replebitur vallis montium eorum: hoc dicemus, quod adventus Domini Salvatoris, duobus inter se populis separatis, obturet et re pleat eam voraginem quae duos populos dividebat, ut plana via ad se mutuo gradiantur. (Vers. 6, 7.) Et erit in die illa, non erit lux, sed frigus et gelu. Et erit dies una, quae nota est Domino, non dies neque nox, et in tempore vesperi erit lux. LXX: In die illa non erit lux, sed frigus et gelu erit una die, et dies illa nota erit Domino:", "candidate_score": 0.66106, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_83", "psc_text": "Isaiam: Lavamini, mundi estote (Isai. I, 16) . Et de ipsa prophetatur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata (Cant. III, 6) ? Ποδήρην autem, incarnationem ejus accipe, quae de terra est, et significatur in pedibus. Cidarim mundam super caput illius, splendorem divinae majestatis intellige, ut unus atque idem secundum hominem ποδἠρη, secundum Deum cidari ornatus esse videatur. (Vers. 6, 7.) Et angelus Domini stabat, et contestabatur angelus Domini Jesum, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Si in viis meis ambulaveris, et custodiam meam custodieris, tu quoque judicabis domum meam, et custodies atria mea, et dabo tibi ambulantes de his qui nunc hic assistunt. LXX: Et angelus Domini stabat: et contestabatur angelus Domini ad Jesum, dicens: Haec dicit Dominus omnipotens: Si in viis meis ambulaveris, et praecepta mea custodieris, et tu judicabis domum meam; et si custodieris atrium meum, dabo tibi qui conversentur in medio stantium istorum. Hebraei coeptae", "candidate_score": 0.62543, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf029", "work_id": "012_Julius-Firmicus-Maternus_De-errore-profanarum-religionum", "max_score": 0.677546, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_28_30", "bdc_text": "April 1537. , sue ecclesie novus episcopus concionabitur me auscultante ; sic enim stat sententia omnino , nisi domino aliter visum fuerit . Proinde oro te per Christum , idipsum BurcardoBur khard Wirz , Unterschreiber der Stadt Zürich , war der Bruder des oben ( Anm. 5 )", "psc_chunk_id": "012_Julius-Firmicus-Maternus_De-errore-profanarum-religionum_window_87", "psc_text": "septem oculi sunt (Zach. III, 8, 9) . Sed ut manifestius constet, antiquiora venerandarum lectionum secreta pandamus. In Deuteronomio ita comprehensum est: Et scribes super lapidem omnem legem hanc (Deut. XXVII, 8) . Jesus etiam Nave jussu divinitatis hoc specialiter comprehendit; ait enim: Et accepit lapidem magnum, et statuit eum contra Dominum. Et ait Jesus ad populum: Ecce lapis iste erit mihi in testimonium, quia iste audivit omnia quae dicta sunt a Domino, quando locutus est ad vos. Et erit iste nobis in testimonium in novissimo dierum, quando recesseritis a Domino vestro (Josue XXIV, 26, 27) . Quod autem per hunc lapidem, id est, per Dominum nostrum Jesum Christum, et dii isti casuri sint et multitudo templorum, aperte Daniel venerandis oraculis explicavit; ait enim, cum interpretaretur somnium regis: Et ecce imago, imago nimis magna, et contemplatio ipsius imaginis metuenda, elata stabat contra te, cujus caput fuit ex auro bono, pectus", "candidate_score": 0.677546, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf010", "work_id": "003_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-1", "max_score": 0.677426, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_7_9", "bdc_text": "Postremo , e penu nostri xenodochiides Spitals . merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "003_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-1_window_7", "psc_text": "eas de ore eorum, et pascam eas cum judicio (Ezech. XXXIV, 4) . Cum ergo pastoribus talibus, per quos Dominicae oves negliguntur et pereunt, sic Dominus comminetur; quid nos aliud facere oportet, frater charissime, quam colligendis et refovendis Christi ovibus exhibere diligentiam plenam, et curandis lapsorum vulneribus paternae pietatis adhibere medicinam, quando Dominus in Evangelio moneat et dicat: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus (Matth. IX, 12) ? Nam et si pastores multi sumus, unum tamen gregem pascimus, et oves universas, quas Christus sanguine suo et passione quaesivit, colligere et fovere debemus, nec pati supplices et dolentes fratres nostros crudeliter despici, et superba quorumdam praesumptione calcari, cum scriptum sit: Ille autem, qui contumax est, vir sui jactans, nihil omnino perficiet: qui dilatavit tamquam inferi animam suam (Habacuc II, V): et ejusmodi homines Dominus in Evanglio suo culpet et damnet dicens: Vos estis qui justificatis vos in conspectu hominum.", "candidate_score": 0.677426, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8_10", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ; accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur . Porro oeconimus de WädischvilHans Wirz d. J .", "psc_chunk_id": "003_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-1_window_7", "psc_text": "eas de ore eorum, et pascam eas cum judicio (Ezech. XXXIV, 4) . Cum ergo pastoribus talibus, per quos Dominicae oves negliguntur et pereunt, sic Dominus comminetur; quid nos aliud facere oportet, frater charissime, quam colligendis et refovendis Christi ovibus exhibere diligentiam plenam, et curandis lapsorum vulneribus paternae pietatis adhibere medicinam, quando Dominus in Evangelio moneat et dicat: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus (Matth. IX, 12) ? Nam et si pastores multi sumus, unum tamen gregem pascimus, et oves universas, quas Christus sanguine suo et passione quaesivit, colligere et fovere debemus, nec pati supplices et dolentes fratres nostros crudeliter despici, et superba quorumdam praesumptione calcari, cum scriptum sit: Ille autem, qui contumax est, vir sui jactans, nihil omnino perficiet: qui dilatavit tamquam inferi animam suam (Habacuc II, V): et ejusmodi homines Dominus in Evanglio suo culpet et damnet dicens: Vos estis qui justificatis vos in conspectu hominum.", "candidate_score": 0.668195, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.677225, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11028_sent_25_27", "bdc_text": "Idipsum quoque praefectum velle intelligo ; visuri , an de competentia me arbitro convenire possint . Verumtamen dominica mox sequutura , que erit misericordia15 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", "candidate_score": 0.677225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_8", "bdc_text": "merces , qui episcopo debetur , singulis annis depromitur 40 modii tritici , 10 malter avene , 8 soini viniÜber die Maßeinheiten Mütt und Malter vgl. oben Nr. 972 , Anm. 5f , über das Saum vgl. Paul Kläui , Ortsgeschichte , 2. , überarb. Aufl. , Zürich 1956 , S. 123. ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_682", "psc_text": "Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit qui perveniat ad mercedem. 6. Quomodo ergo quadragenario numero perficitur opus? Fortasse ideo, quia Lex in decem praeceptis data est, et per totum mundum praedicanda erat Lex: qui totus mundus quatuor partibus commendatur, Oriente et Occidente, Meridie et Aquilone, unde denarius per quatuor multiplicatus, ad quadragenarium pervenit. Vel quia per Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae", "candidate_score": 0.641321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23_25", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem . suscipiendi itineris adiungere animum induxit . Idipsum quoque praefectum velle intelligo ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_805", "psc_text": "ego operor (Id. V, 8, 17) . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum (Exod. XX, 8-11), quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato (quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit", "candidate_score": 0.636292, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_21", "bdc_text": "Cui ne unguem latum Adagia , 1 , 5 , 6 ( LB II 184f ) .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1865", "psc_text": "fieret ignorabat; sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis mihi, inquit, pedes in aeternum. Quid est, in aeternum? Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam: hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem, de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est, Si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur; quomodo dici assolet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore perturbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, quam usque ad suos pedes humiliari: Domine, ait, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanda tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. 3. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non habet opus", "candidate_score": 0.623042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2428", "psc_text": "nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Id. XV, 15) : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio", "candidate_score": 0.620601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2388", "psc_text": "Unde ait Apostolus, Gratias Deo, qui dat nobis victoriam; continuoque subjecit, per Dominum nostrum Jesum Christum (I Cor. XV, 57) : qui dixerat suis, Confidite, ego vici mundum. TRACTATUS CIV. In id quod sequitur, Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius clarificet te. Cap. XVII, V\\. 1. 1. Ante ista quae nunc sumus adjuvante Domino tractaturi, dixerat Jesus, Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille", "candidate_score": 0.620546, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_9", "bdc_text": "accedunt his minores decime , ac pastus hybernalis unius atque alterius vacce , deinde paucula quedam ac tenuiora , quam ut literis prodi mereantur .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_983", "psc_text": "quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jussa sunt, ne perirent; et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. 5. Breviter ut curramus, quinque panes intelliguntur quinque libri Moysi: merito non triticei, sed hordeacei; quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveniatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quaeramus quis fuerit puer iste, forte populus Israel erat: sensu puerili portabat, nec manducabat. Illa enim quae portabat, clausa onerabant, aperta pascebant. Duo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento sublimes personas, quae ungebantur ad populum", "candidate_score": 0.618415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2079", "psc_text": "aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae (Rom. VII, 22 et 23). Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus et talem; sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur, Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis: ut quod dixerat, pacem, hoc repetierit dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit dicens, do vobis. Ut volet quisque accipiat: me", "candidate_score": 0.618328, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_17_19", "bdc_text": "April 1537 . apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ; sic enim nuper inter se pactum esse intelligo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2451", "psc_text": "Ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum; propter quod locutum se dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo, propter quam consequendam temperanter et juste et pie vivendum est in hoc saeculo. TRACTATUS CVIII. De eo quod ait Jesus, Ego dedi eis sermonem tuum; usque ad id, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. (Cap. XVII, V\\. 14-19). 1. Loquens adhuc Dominus ad Patrem, et orans pro discipulis suis, dicit: Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos oderit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est: nam generatione de mundo erant, propter quod", "candidate_score": 0.617281, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2428", "psc_text": "nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Id. XV, 15) : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio", "candidate_score": 0.614599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_18", "bdc_text": "apud se fore atque istic declamaturum pro publica contione ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", "candidate_score": 0.612336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11028_sent_23", "bdc_text": "hebdomade extra urbem discedere liceat per occupationes , quibus propemodum obruor , quem tamen omnino sibi comitemin der Vorlage commitem .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_805", "psc_text": "ego operor (Id. V, 8, 17) . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum (Exod. XX, 8-11), quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato (quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit", "candidate_score": 0.608582, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }