{
  "letter_id": "11032",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11032",
  "dominant_topic": 1,
  "topic_dist": [
    0.055318,
    0.065524,
    0.047829,
    0.055779,
    0.051943,
    0.042348,
    0.044664,
    0.054099,
    0.046128,
    0.045885,
    0.043541,
    0.045195,
    0.041713,
    0.046588,
    0.048064,
    0.051286,
    0.04985,
    0.052412,
    0.063745,
    0.048088
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2",
      "max_score": 0.739327,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3991",
          "psc_text": "Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» inquit Apostolus, «Unum corpus sumus in Christo» (Rom. XII, 5) : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit (I Cor. X, 17) . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus",
          "candidate_score": 0.739327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3991",
          "psc_text": "Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» inquit Apostolus, «Unum corpus sumus in Christo» (Rom. XII, 5) : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit (I Cor. X, 17) . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus",
          "candidate_score": 0.718242,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3991",
          "psc_text": "Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» inquit Apostolus, «Unum corpus sumus in Christo» (Rom. XII, 5) : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit (I Cor. X, 17) . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus",
          "candidate_score": 0.712111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483",
          "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis",
          "candidate_score": 0.710949,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3991",
          "psc_text": "Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» inquit Apostolus, «Unum corpus sumus in Christo» (Rom. XII, 5) : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit (I Cor. X, 17) . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus",
          "candidate_score": 0.69559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106_108",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3520",
          "psc_text": "Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed ecce jam et ipsam frenasti: quanquam quis tantus ut hoc omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed",
          "candidate_score": 0.693671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483",
          "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis",
          "candidate_score": 0.690522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_974",
          "psc_text": "unde videas; est enim oculus unde illa pulchritudo videatur. Nam quomodo est oculus carnis, unde lux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius est, sordidatus est, turbatus est ab ira, ab avaritia, a cupiditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in Domino, illi confitemini; quia nisi vellet, non in illo gauderemus. Ait enim ipse Dominus: «Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram» (Joan. XVI, 33) . Si christiani estis, pressuras in isto mundo sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse",
          "candidate_score": 0.689752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_614",
          "psc_text": "21) . IN PSALMUM XCI ENARRATIO. SERMO. 1. Attendite ad Psalmum: det nobis Dominus aperire mysteria quae hic continentur; cum propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» (Rom. VIII,",
          "candidate_score": 0.688428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2083",
          "psc_text": "in viis ejus ambulaverunt.» Sed elaborandum est, opitulante Deo, in cujus manu sunt et nos et sermones nostri (Sap. VII, 16) , ne recte dictum, non recte intellectum, lectorem auditoremve perturbet. Cavendum est enim, ne omnes sancti, quorum illa vox est, «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est;» aut non putentur ambulare in viis Domini, quoniam «peccatum iniquitas est» (I Joan. III, 4) , et qui operantur iniquitatem, non utique in viis ejus ambulaverunt; aut quia dubium non est eos ambulare in viis Domini, non credantur habere peccatum, quod procul dubio falsum est. Neque enim propter arrogantiam superbiamque vitandam scriptum est, «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus.» Alioquin non adderetur, «Et veritas in nobis non est;» sed diceretur, Humilitas in nobis non est: praesertim quia sequitur unde iste sensus clarius illustretur, omnesque auferat dubitatione ambages. Cum enim hoc beatus",
          "candidate_score": 0.688107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3971",
          "psc_text": "Crescant zizania, decrescat frumentum; utrumque crevit. Quare non apparet modo Spiritus sanctus in linguis omnibus? Imo vero apparet in linguis omnibus: tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousque crevit! Tenete nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corpore Christi sum, in Ecclesia Christi sum: si corpus Christi jam omnium linguis loquitur, et ego in omnibus linguis sum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, quia in unitate sum omnium gentium. 20. Ergo, fratres, coepit Ecclesia ab Jerusalem; iit per omnes gentes: quid evidentius hoc testimonio Legis, Prophetarum, ipsius Domini? Apostolorum ubique personant voces, reddentes",
          "candidate_score": 0.687575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_183",
          "psc_text": "visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione",
          "candidate_score": 0.677853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_139_141",
          "bdc_text": "Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique . Oremus dominum , ne concordia faciat discordiam . Vale et diligens esto in domino .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3116",
          "psc_text": "benedictionem, ibi benedicunt Dominum qui habitant concorditer. Nam in discordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant» (Psal. LXI, 5) . Numquid verba nostra sunt? Significati sunt quidam. Benedicis Dominum, cum oras; et sequeris in prece tua, et maledicis inimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista vita, nisi pro commodis saecularibus? Ubi te angustavit inimicus tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surdus audire,",
          "candidate_score": 0.671296,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3874",
          "psc_text": "pulses: voluit, ut exercereris in pulsando; voluit, ut pulsanti aperiret (Matth. VII, 7) . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, copies quod donatur. Ergo noli indignari quod clausum est; mitis esto, mansuetus esto. Noli recalcitrare adversus obscura, et dicere: Melius diceretur, si sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dei; mansuetus esto, ut suscipiat te. Si autem resistis, audi quod sequitur: «Humilians autem peccatores usque ad terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians autem peccatores usque ad terram;» quos peccatores, nisi contrarios mansuetis? Ex eo quippe quod ait, «Suscipiens mansuetos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» speciem quamdam peccatorum ex praedicta mansuetudine voluit intelligi. Peccatores ergo hoc loco immites, et eos qui",
          "candidate_score": 0.670216,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_100_102",
          "bdc_text": "Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3604",
          "psc_text": "pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi, in carne mea» (Coloss. I, 24) . «Ut suppleam,» inquit, «quae desunt pressurarum,» non mearum, sed «Christi; in carne,» non jam Christi, sed «mea.» Patitur, inquit, adhuc Christus pressuram; non in carne sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne mea: «Vivo enim non jam ego, vivit vero in me Christus» (Galat. II, 20) . Nisi enim Christus et in membris suis, hoc est fidelibus suis, pressuram ipse pateretur, Saulus in terra Christum in coelo sedentem non persequeretur. Denique aperte hoc exponens quodam loco: «Sicut enim corpus unum est,» inquit, «et membra multa habet; omnia autem",
          "candidate_score": 0.665737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_56_58",
          "bdc_text": "Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ; 1Thess 5 , 15 ; 1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1769",
          "psc_text": "facillime possunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; reddere bona pro bonis, reddere mala pro malis; non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis. Horum duo prima, bonorum sunt, et eorum duorum prius melius; postrema duo malorum, et eorum posterius deterius; duo media quodammodo mediorum, sed eorum prius propinquum bonis, posterius propinquum malis. Haec in Scripturis sanctis oportet attendere. Reddit bona pro malis ipse Dominus, «qui justificat impium» (Rom. IV, 5) , et pendens in cruce dixit: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» (Luc. XXIII, 34) . Cujus vestigia secutus sanctus Stephanus, fixo genu oravit pro lapidantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» (Act. VII, 59) . Ad quam rem praeceptum pertinet, «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos persequuntur» (Matth. V, 44) . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo",
          "candidate_score": 0.660686,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_975",
          "psc_text": "locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram» (Joan. XVI, 33) . Si christiani estis, pressuras in isto mundo sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Refrigescet,» inquit, «charitas multorum» (Matth. XXIV, 3-13) . Qui ergo perseveranter spiritu ferbuerit, secundum Apostolum, qui ait, «Spiritu ferventes» (Rom. XII, 11) , ejus charitas non refrigescet; quia ipsa charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Nemo sibi ergo promittat quod Evangelium non promittit. Ecce venient laetiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non",
          "candidate_score": 0.658772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1657",
          "psc_text": "pro bona voluntate» (Philipp. II, 13) . Ideo cum posset dicere, Omnia mandata ejus, vel, omnia opera mandatorum ejus; maluit dicere, «laudes ejus:» quia, ut dictum est, in quantum fiunt, ipse laudandus est. Quas tamen laudes, quisnam sufficit auditas facere? id est, cum auditae fuerint, facere omnes quis est idoneus? 4. [«vers. 3.] Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore:» utique ex quo incipiunt et vivunt in tempore. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22) . Potest autem videri ejusdem sententiae repetitio, ut hoc sit facere justitiam, quod est custodire judicium: ut etiam in superiore versu subaudiatur, «in omni tempore;» sicut in posteriore subauditur, «beati;» et redditis quae subaudiuntur, ita dicatur, «Beati qui custodiunt judicium» in omni tempore, beati qui «faciunt justitiam in omni tempore.» Sed nisi aliquid interesset inter judicium et justitiam, non in alio psalmo diceretur, «Quousque justitia convertatur in",
          "candidate_score": 0.657953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_100_102",
          "bdc_text": "Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli :",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_778",
          "psc_text": "Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» (Philipp. I, 23 et 24) . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 7 et 8) .",
          "candidate_score": 0.657681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_26_28",
          "bdc_text": "Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2075",
          "psc_text": "in toto corde exquirunt eum.» Non mihi videtur aliud his verbis commemoratum beatorum genus, quam illud quod ante dictum est. Nam scrutari testimonia Domini, et eum in toto corde exquirere, hoc est immaculatum in via, in lege Domini ambulare. Denique sequitur et dicit: «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt.» Si ergo ambulantes in via, id est in lege Domini, ipsi sunt scrutantes testimonia ejus, et in toto corde exquirentes eum; profecto qui operantur iniquitatem, non scrutantur testimonia ejus. Et tamen novimus operarios iniquitatis ad hoc scrutari testimonia Domini, quia malunt docti esse quam justi: novimus et alios ad hoc scrutari testimonia Domini, non quod jam recte vivant, sed ut sciant quemadmodum vivere debeant. Tales ergo nondum immaculati ambulant in lege Domini, ac per hoc nondum beati. Quomodo ergo intelligendum est, «Beati qui scrutantur testimonia ejus;» cum videamus homines ejus scrutari testimonia non beatos, quia non immaculatos? Nam",
          "candidate_score": 0.654882,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2121",
          "psc_text": "omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Rom. V, 12) ? Sed indebita Dei misericordia sanatur debita nostra miseria. Nam iste qui loquitur et dicit, «In toto corde meo exquisivi te;» et hoc unde posset, nisi eum aversum ad se ipse converteret, cui dicitur, «Deus, tu convertens vivificabis» «nos» (Psal. LXXXIV, 7) , et ille perditum quaereret, et errantem ille revocaret, qui dicit, «Quod perierat requiram, et quod erraverat revocabo» (Ezech. XXXIV, 16) ? 4. [«vers.» 11, 12.] Inde est quod et corrigit viam suam in custodiendo verba Dei, illo regente, illo faciente: neque enim per se ipse posset, cum Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non",
          "candidate_score": 0.654298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_183",
          "psc_text": "visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione",
          "candidate_score": 0.650388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_182",
          "psc_text": "habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus, nondum apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» (I Joan. III, 2) . Sed hoc de Patre dixit, de Filio autem Domino Jesu Christo non dixit: et forte videndo Patrem, non Filium, crimus beati? Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Audi expressius quia ipsius Filii visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed",
          "candidate_score": 0.650082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27_29",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3937",
          "psc_text": "Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur (Philipp. III, 13) ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 9) ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam» (Jacobi",
          "candidate_score": 0.649562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716",
          "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus",
          "candidate_score": 0.64942,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_975",
          "psc_text": "locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram» (Joan. XVI, 33) . Si christiani estis, pressuras in isto mundo sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Refrigescet,» inquit, «charitas multorum» (Matth. XXIV, 3-13) . Qui ergo perseveranter spiritu ferbuerit, secundum Apostolum, qui ait, «Spiritu ferventes» (Rom. XII, 11) , ejus charitas non refrigescet; quia ipsa charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Nemo sibi ergo promittat quod Evangelium non promittit. Ecce venient laetiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non",
          "candidate_score": 0.649367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2104",
          "psc_text": "Quodlibet horum intelligamus, contra illam memorabilem nobilemque sententiam hoc dictum videtur, quam Graeci laudant in sapientibus suis, et Latini laudando consentiunt: «Ne quid nimis» (Terent. Andr. Act. I, sc. 1) . Si enim hoc verum est, ut ne quid nimis fiat; quomodo verum est quod hic dicitur, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis?» quando Deus aliquid vel nimis praeciperet, vel nimis custodiri vellet, si omne nimium reprehensione dignum esset? Diceremus ergo nos nulla graecorum sapientium auctoritate teneri, intuentes quod scriptum est, «Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi» (I Cor. I, 20) ? et potius istam sententiam falsam esse crederemus, qua dictum est, «Ne quid nimis», quam divinum eloquium, ubi legimus atque cantamus, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis;» nisi nos non graeca elatio, sed vera ratio revocaret. Nimis quippe dicitur, quidquid plus fuerit quam oportet. Nam parum et nimium duo sunt inter se contraria. Parum est quod minus est",
          "candidate_score": 0.649191,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_56",
          "bdc_text": "Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1769",
          "psc_text": "facillime possunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; reddere bona pro bonis, reddere mala pro malis; non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis. Horum duo prima, bonorum sunt, et eorum duorum prius melius; postrema duo malorum, et eorum posterius deterius; duo media quodammodo mediorum, sed eorum prius propinquum bonis, posterius propinquum malis. Haec in Scripturis sanctis oportet attendere. Reddit bona pro malis ipse Dominus, «qui justificat impium» (Rom. IV, 5) , et pendens in cruce dixit: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» (Luc. XXIII, 34) . Cujus vestigia secutus sanctus Stephanus, fixo genu oravit pro lapidantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» (Act. VII, 59) . Ad quam rem praeceptum pertinet, «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos persequuntur» (Matth. V, 44) . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo",
          "candidate_score": 0.648705,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_127_129",
          "bdc_text": "Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2785",
          "psc_text": "non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem» (Matth. XV, 1-20; et Marc. VII, 5-23) . Illa ergo, fratres mei, quomodo exeunt de ore, nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse Dominus dicit? Non enim quando illa loquimur, tunc nos maculant. Ne quis dicat: Quando loquimur, de ore nostro exeunt, quia verba et voces de ore nostro exeunt; et quando mala loquimur, immundi efficimur. Quid si aliquis non loquatur, et tantum cogitet mala, mundus est, quia de ore ipsius corporis nihil processit? Sed de ore cordis jam Deus audivit. Ecce, fratres mei, attendite quae dico. Nomino furtum: modo nominavi furtum; numquid quia nominavi furtum, contaminavit me furtum? Ecce de ore meo exiit, et non me fecit immundum. Fur autem surgit in nocte, et nihil dicit ore, et faciendo fit immundus. Non solum non dicit, sed et premit facinus toto silentio; et usque adeo vocem suam timet audiri, ut nec vestigia",
          "candidate_score": 0.648277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1295",
          "psc_text": "Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum. Dictum est: «Diligite inimicos vestros» (Matth. V, 7, 44) . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te misericordia. Plena misericordia ipsa est perfecta misercordia; ipsa est quae amat, quae diligit etiam habentem se odio. Nam quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat. Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o",
          "candidate_score": 0.647532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1825",
          "psc_text": "An ideo laudat in medio multorum, quia cum Ecclesia sua est hic usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) ; ut quod ait, «in medio multorum,» hoc accipiamus quod ab eisdem multis honoratur? In medio quippe esse dicitur, cui honor praecipuus exhibetur. Si autem cor est tanquam hominis medium; nihil melius intelligitur dictum, quam in cordibus multorum laudabo eum. Habitat enim Christus per fidem in cordibus nostris (Ephes. III, 17) : et ideo ait, «in ore meo,» id est in ore corporis mei, quod est Ecclesia. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . 33. [«vers. 31.] Quia astitit a dextris pauperis.» De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a dextris pauperis,» non ut ei multiplicaret annos vitae",
          "candidate_score": 0.645694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_54_56",
          "bdc_text": "Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ? Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1769",
          "psc_text": "facillime possunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; reddere bona pro bonis, reddere mala pro malis; non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis. Horum duo prima, bonorum sunt, et eorum duorum prius melius; postrema duo malorum, et eorum posterius deterius; duo media quodammodo mediorum, sed eorum prius propinquum bonis, posterius propinquum malis. Haec in Scripturis sanctis oportet attendere. Reddit bona pro malis ipse Dominus, «qui justificat impium» (Rom. IV, 5) , et pendens in cruce dixit: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» (Luc. XXIII, 34) . Cujus vestigia secutus sanctus Stephanus, fixo genu oravit pro lapidantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» (Act. VII, 59) . Ad quam rem praeceptum pertinet, «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos persequuntur» (Matth. V, 44) . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo",
          "candidate_score": 0.639402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1657",
          "psc_text": "pro bona voluntate» (Philipp. II, 13) . Ideo cum posset dicere, Omnia mandata ejus, vel, omnia opera mandatorum ejus; maluit dicere, «laudes ejus:» quia, ut dictum est, in quantum fiunt, ipse laudandus est. Quas tamen laudes, quisnam sufficit auditas facere? id est, cum auditae fuerint, facere omnes quis est idoneus? 4. [«vers. 3.] Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore:» utique ex quo incipiunt et vivunt in tempore. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22) . Potest autem videri ejusdem sententiae repetitio, ut hoc sit facere justitiam, quod est custodire judicium: ut etiam in superiore versu subaudiatur, «in omni tempore;» sicut in posteriore subauditur, «beati;» et redditis quae subaudiuntur, ita dicatur, «Beati qui custodiunt judicium» in omni tempore, beati qui «faciunt justitiam in omni tempore.» Sed nisi aliquid interesset inter judicium et justitiam, non in alio psalmo diceretur, «Quousque justitia convertatur in",
          "candidate_score": 0.639311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2420",
          "psc_text": "11) . Topazion quippe lapidem multum perhibent esse pretiosum. In testamento autem veteri latentem gratiam, tanquam velo interposito, non intelligentes, quod significabatur quando in faciem Moysi intendere non valebant (Exod. XXXIV, 33-35; II Cor. III, 13-16) , propter mercedem terrenam atque carnalem Dei mandata facere conabantur, neque faciebant; quia non ipsa, sed aliud diligebant. Unde illa non erant opera volentium, sed onera potius invitorum. Cum vero ipsa mandata diliguntur super aurum et lapidem pretiosum multum, omnis prae ipsis mandatis terrena vilis est merces; nec ulla ex parte comparantur quaecumque alia hominis bona, his bonis quibus ipse homo fit bonus. 9. [«vers. 128.] Propterea,» inquit, «ad omnia mandata tua corrigebar.» Utique corrigebar, quia diligebam; atque illis rectis ut etiam ipse rectus fierem, dilectione cohaerebam. Jam illud quod adjungit, consequens erat: «Omnem,» inquit, «viam iniquam odio habui.» Unde enim fieri poterat, ut iniquam viam non odisset diligens rectam? Nam sicut aurum et",
          "candidate_score": 0.639066,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2131",
          "psc_text": "15) , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto (ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas) nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est populus acquisitionis, et veraciter dicat, «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui;» id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi. Hoc enim mihi videtur significare voluisse, quod non ait, omnia judicia tua; sed, «omnia judicia oris tui,» id est, quae mihi dixisti: ut per os ejus eloquium ejus intelligamus, quod fecit ad nos in revelationibus sanctorum pluribus, et Testamentis duobus; quae omnia judicia usquequaque in labiis suis enuntiare non cessat Ecclesia. 3. [«vers.» 14.] Deinde subjungit et dicit, «In via testimoniorum tuorum jucundatus sum, quasi in omnibus divitiis.» Viam testimoniorum Dei nihil citius,",
          "candidate_score": 0.639029,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2624",
          "psc_text": "sedes est.» Qui sunt isti, nisi justi? qui sunt coeli, nisi justi? Qui coelum, ipsi coeli: quia quae Ecclesia, ipsae Ecclesiae; sic sunt multae, ut una sit: sic ergo et justi; ita sunt justi coelum, ut coeli sint. In ipsis autem sedet Deus, et de ipsis judicat Deus. Et non sine causa dictum est, «Coeli enarrant gloriam Dei.» Apostoli enim facti sunt coelum. Unde facti sunt coelum? Quia justificati. Quomodo peccator factus est terra, cui dictum est, «Terra es, et in terram ibis» (Gen. III, 19) ; sic justificati facti sunt coelum. Portaverunt Deum, et de ipsis Deus coruscabat miracula, tonabat terrores, pluebat consolationes. Erant ergo, erant illi coelum, et enarrabant gloriam Dei. Nam ut noveritis ipsos dictos coelum, ibi ait in ipso psalmo: «In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» (Psal. XVIII, 2, 5) . Quaeris, quorum; et invenies, coelorum. Si ergo coelum",
          "candidate_score": 0.638954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2366",
          "psc_text": "ista susceptio: de nullo enim sanctorum dici divinitus potuit, aut dici ullo modo fas est; «Verbum caro factum est» (Joan. I, 14) , nisi de uno Mediatore Dei et hominum (I Tim. II, 5) . Cum igitur lumen dicatur unigenitum Verbum aequale gignenti, lumen dicatur et homo ab illo Verbo illuminatus, qui dicitur et lucerna, sicut Joannes, sicut Apostoli, nec ullus eorum homo sit Verbum, et illud Verbum a quo illuminati sunt lucerna non sit; quid est hoc verbum, quod ita lumen dicitur, ut lucerna sit (ait enim, «Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis»), nisi verbum intelligamus quod factum est ad Prophetas, vel quod praedicatum est per Apostolos? Non verbum Christum, sed verbum Christi, de quo scriptum est, «Fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi» (Rom. X, 17) . Nam et verbum propheticum lucernae comparans apostolus Petrus: «Habemus,» inquit, «certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes, velut",
          "candidate_score": 0.638499,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3937",
          "psc_text": "Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur (Philipp. III, 13) ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 9) ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam» (Jacobi",
          "candidate_score": 0.63765,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2550",
          "psc_text": "Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo custodem non dormientem neque dormitantem? «Ecce non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel:» Christus enim custodit Israel. Esto ergo Israel. Quid est, Israel? Israel interpretatur Videns Deum. Et quomodo videtur Deus? Primo per fidem, postea per speciem. Si per speciem nondum potes, per fidem vide. Si faciem ejus videre non potes, quoniam ibi species; posteriora ejus vide. Hoc dictum est Moysi a Domino: «Non potes videre faciem meam, posteriora mea videbis, cum transiero» (Exod. XXXIII, 20, 23) . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» (Joan. XIII, 1) . Dominus noster Jesus Christus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum:",
          "candidate_score": 0.637548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2862",
          "psc_text": "Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo",
          "candidate_score": 0.633394,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_125_127",
          "bdc_text": "Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2131",
          "psc_text": "15) , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto (ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas) nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est populus acquisitionis, et veraciter dicat, «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui;» id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi. Hoc enim mihi videtur significare voluisse, quod non ait, omnia judicia tua; sed, «omnia judicia oris tui,» id est, quae mihi dixisti: ut per os ejus eloquium ejus intelligamus, quod fecit ad nos in revelationibus sanctorum pluribus, et Testamentis duobus; quae omnia judicia usquequaque in labiis suis enuntiare non cessat Ecclesia. 3. [«vers.» 14.] Deinde subjungit et dicit, «In via testimoniorum tuorum jucundatus sum, quasi in omnibus divitiis.» Viam testimoniorum Dei nihil citius,",
          "candidate_score": 0.632551,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1613",
          "psc_text": "verbum ejus.» Compedes quidem accepisse Joseph, non legimus; sed factum esse, minime dubitandum est. Aliqua enim praetermitti potuerunt in illa historia, quae tamen Spiritum sanctum non laterent, qui in his loquitur Psalmis. Ferrum autem quod dicit pertransisse animam ejus, tribulationem durae necessitatis accipimus: non enim corpus, sed «animam» dixit. Talis enim locutio est quaedam in Evangelio, ubi Simeon dixit ad Mariam: «Ecce positus est hic in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur; et tuam ipsius animam pertransiet gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes (Luc. II, 34, 35) . Passio quippe Domini, quae multis ruina fuit, et in qua multorum cordium occulta patuerunt, quoniam expressum est quid de Domino sentiebant, et ipsam ejus matrem graviter carnali orbitate percussam sine dubio contristavit. In illa vero tribulatione fuit Joseph, «donec veniret verbum ejus,» quo fuerat interpretatus veraciter somnia: unde commendatus est regi, ut etiam illi de",
          "candidate_score": 0.632327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2633",
          "psc_text": "pauperibus (Luc. XIX, 8) . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt ad pacem Jerusalem. Et quomodo interrogant? Tanquam sedes Dei. Deus interrogat. Si Deum latet aliquid, et illas sedes aliquid interrogantes fugere potest. «Interrogate quae sunt ad pacem Jerusalem.» Sed quae sunt ad pacem Jerusalem? «Et abundantia,» inquit, «his qui diligunt te.» Ad",
          "candidate_score": 0.631636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1900",
          "psc_text": "suae conquassavit reges. Judicabit in gentibus.» Quomodo? Audi quod sequitur: «Replebit ruinas.» Modo sic judicat in gentibus, ut repleat ruinas: nam quando in fine judicaverit, damnabit ruinas. «Replebit ruinas:» quas ruinas? Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in gentibus, replebit ruinas.» Quisquis contumax es in Christum, casuram turrem in altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieris, quando non aedificaberis. Etenim de talibus dicit in alio loco Scriptura, «Destrue eos, et non aedificabis eos» (Psal. XXVII, 5) . Procul dubio non diceret de quibusdam, «Destrue eos, et non aedificabis eos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificaret. Quod fit hoc tempore, cum Christus in gentibus ita judicat, ut repleat ruinas. «Conquassabit capita super terram multa.» Hic, «super terram,» in",
          "candidate_score": 0.630548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1614",
          "psc_text": "ruina fuit, et in qua multorum cordium occulta patuerunt, quoniam expressum est quid de Domino sentiebant, et ipsam ejus matrem graviter carnali orbitate percussam sine dubio contristavit. In illa vero tribulatione fuit Joseph, «donec veniret verbum ejus,» quo fuerat interpretatus veraciter somnia: unde commendatus est regi, ut etiam illi de somniis ejus futura praediceret (Gen. XLI) . Sed quoniam dixit, «donec veniret verbum ejus,» ne omni modo «ejus» sic intelligeremus, ut quisquam rem tantam homini tribuendam putaret; continuo subjecit, «Eloquium Domini inflammavit eum:» vel, quod magis de graeco expressum alii codices habent, «Eloquium Domini ignivit eum;» ut etiam ipse inter eos computaretur, quibus dictum est, «Laudamini in nomine sancto ejus. Eloquium Domini ignivit eum.» Merito Spiritus sanctus quando a Domino missus est, visae sunt illis linguae divisae velut ignis (Act. II, 3) : et Apostolus dicit, «Spiritu ferventes» (Rom. XII, 11) . A quo igne discedunt, de quibus dicitur: «Refrigescet",
          "candidate_score": 0.627964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3520",
          "psc_text": "Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed ecce jam et ipsam frenasti: quanquam quis tantus ut hoc omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed",
          "candidate_score": 0.62411,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3720",
          "psc_text": "qui non sit, perit confessio» (Eccli. XVII, 26) ; non illi de quibus ait, «Qui credit in me, licet moriatur vivet» (Joan. XI, 25) : quia «Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob, non est Deus mortuorum, sed vivorum» (Matth. XXII, 32) . Si enim nunquam nisi ipsius eris, nunquam a laude ipsius tacebis. Timere poteris, ne, dum hic vivis, ipsius sis; et cum mortuus fueris, non ipsius sis? Audi Apostolum promittentem tibi securitatem: «Sive vivimus, Domino vivimus; sive morimur, Domino morimur: sive ergo vivimus, sive morimur, Domini sumus.» Et unde factum est ut ejus sis et mortuus? Quia pretio sui sanguinis te redemit et mortuus. Quomodo perdit servum mortuum, cujus mors est pretium tuum? Ideo cum dixisset, «Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus;» ut ostenderet ipsum pretium, «Ad hoc enim,» inquit, «Christus mortuus est et rexurrexit, ut et vivorum et mortuorum dominetur» (Rom. XIV, 8, 9) . 6.",
          "candidate_score": 0.622688,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_59",
          "bdc_text": "Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3898",
          "psc_text": "infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentiat Deus: sed quid dicit? «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nec in tabernaculis viri bene sentiet.» 20. [«vers.» 11.] Sed quid adjungit? «Bene sentiet Dominus in timentibus eum, et in his qui sperant in misericordia ejus.» Bene sentit Dominus in timentibus eum: sed numquid sic timetur Deus, quomodo et latro? Nam et latro timetur, et bestia timetur, et homo injustus et potens multum timetur. «Bene sentiet Dominus in timentibus eum:» sed quomodo timentibus eum? «Et in his qui sperant in misericordia ejus.» Ecce timuit eum Judas traditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus",
          "candidate_score": 0.622457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2867",
          "psc_text": "quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, «Timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi» (Psal. XVIII, 10) . Alius ergo timor permanet, alius excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» (Marc. IX, 43) . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum",
          "candidate_score": 0.612389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1932",
          "psc_text": "misero subvenitur, interest tamen ubi non impendis nec sumptum pecuniae, nec corporalis laboris industriam, sed ignoscendo quod in te quisque peccavit, et tuorum gratis comparas veniam peccatorum. Haec duo benignitatis officia, ignoscendorum peccatorum et beneficiorum erogandorum, sicut in Evangelio quod commemoravimus, «Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis;» sic in isto versu arbitror esse distincta, «Suavis vir qui miseretur et commodat.» Ne pigri ad haec simus, fratres. Gloriam quaerit qui desiderat vindicari se; sed attende quod scriptum est: «Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem» (Prov. XVI, 32) . Divitias quaerit qui non vult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habebis thesaurum in coelo» (Matth. XIX, 21) . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille superior, «Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in",
          "candidate_score": 0.602622,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore",
      "max_score": 0.728543,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.728543,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048",
          "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat",
          "candidate_score": 0.724536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.719241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048",
          "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat",
          "candidate_score": 0.707263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.706254,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.699313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048",
          "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat",
          "candidate_score": 0.698283,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048",
          "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat",
          "candidate_score": 0.687364,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_535",
          "psc_text": "Cum legeretur audistis. Illi autem turbati sunt: existimabant enim se spiritum videre. Hoc est quod putant, qui eum veram carnem habere non credunt: Manichaei sunt, Priscillianistae sunt, et aliae quaecumque nec nominandae pestes. Non enim putant Christum nihil esse, hoc non putant: sed spiritum putant esse, carnem non habuisse. Quid tu, Catholica? quid tu, sponsa, non adultera? Ergo quid tu, nisi quod ab eo didicisti? Non enim alium meliorem de illo quam ipsum testem invenire potuisti. Ergo quid tu? Et Verbum et spiritum hominis et carnem hominis Christum esse didicisti. Quid didicisti de Verbo? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum (Joan. I, 1, 2) . Quid didicisti de spiritu hominis? Et inclinato capite tradidit spiritum (Id. XIX, 30) . Quid didicisti de carne? Modo audi. Ignosce illis qui hoc putant, quod prius errantes discipuli putaverunt. Sed illi",
          "candidate_score": 0.687221,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_653",
          "psc_text": "nos non deserit: et orare docet, ut magister; et cum Patre exaudit, ut Filius. SERMO CCXLVI. In diebus Paschalibus, XVII. De eadem lectione Evangelii Joannis, cap. XX, V\\. 1-18. 1. Evangelistarum sine falsitate varietas. Multis modis Dominus Jesus post resurrectionem apparuit fidelibus suis: habuerunt unde scriberent omnes Evangelistae, sicut eis subministrabat spiritus recordationis rerum quas scriberent. Alius aliud dixit, alius aliud. Praetermittere aliquis potuit aliquid verum, non dicere aliquid falsum. Omnia ista computate unum dixisse: vere enim unus dixit, quia unus Spiritus in omnibus fuit. Hodie quid audivimus? Illud, quod non credebant discipuli resurrexisse Jesum. Et non ei crediderunt, hoc ipsum ante praenuntianti. Res manifesta est, et propterea scripta est, ut Deo magnas gratias agamus, quia in eum credidimus, quem in terra non vidimus: illorum oculis et manibus vix persuasum est, quod nos credimus. 2. Discipuli credunt ablatum corpus Domini. Audistis quia intravit in monumentum discipulus ejus, et vidit linteamina",
          "candidate_score": 0.685754,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1045",
          "psc_text": "agite laeti, celebrate securi. Hoc enim in vobis impletur, quod illis diebus quando venit Spiritus sanctus, praesignabatur. Quia sicut tunc qui Spiritum sanctum percipiebat, etiam unus homo linguis omnibus loquebatur: sic et nunc per omnes gentes omnibus linguis ipsa unitas loquitur, in qua constituti Spiritum sanctum habetis; qui a Christi Ecclesia loquente omnibus linguis, nullo schismate dissidetis. SERMO CCLXXII. In die Pentecostes postremus. Ad Infantes, de Sacramento. Hoc quod videtis in altari Dei, etiam transacta nocte vidistis: sed quid esset, quid sibi vellet, quam magnae rei sacramentum contineret, nondum audistis. Quod ergo videtis, panis est et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus,",
          "candidate_score": 0.685285,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1007",
          "psc_text": "facite; quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 3) . Omnes haereses, quas utique etiam vos improbatis, dicunt, Dominus Jesus. Nec utique segregaturus est de regno coelorum eos, quos invenerit in Spiritu sancto; et tamen ait: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum. Sed Nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto: nemo plane, sed eo modo quo dictum est, id est factis. Unde secutus adjunxit: Sed is qui facit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum (Id. VII, 21) . Dicit enim et de quibusdam idem apostolus, Confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Quemadmodum negatur factis, sic dicitur factis. Hoc modo dicendi nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto. Si ergo unitati non accesseritis, segregantes vosmetipsos, animales eritis, Spiritum non habentes. Si autem ficte accesseritis, Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum (Sap. I, 5) .",
          "candidate_score": 0.677391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046",
          "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia",
          "candidate_score": 0.677209,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_824",
          "psc_text": "Dixit quidam in ecstasi sua, sicut legistis, sicut audistis: Omnis homo mendax. Inde fuit qui non credebat, nisi tetigisset corpus Domini. Mendacium ei videbatur, quod condiscipuli ejus verum loquebantur: et parum illi erat veritatem audire, volebat et tangere. Exhibuit autem illi hoc Dominus in his quae sequuntur in Evangelio postea recitanda (Joan. XX, 25-27). Quicumque autem audit, Omnis homo mendax, non se debet figerere in mendacio, et nolle inde surgere, tanquam ratiocinari apud se rationem inaniter, tanquam homo mendax, et dicere sibi: Quando non ero homo? Si autem quamdiu hic sum homo, ero mendax; melius ego mendax ero, quam mentiatur Scriptura quae dicit, Omnis homo mendax. Si enim ego verax, Scriptura mendax erit. Sed quia Scriptura mendax esse non potest, ego mendax ero. Haec ibi garriens requiescere sibi securus videtur, tanquam in portu mendacii, ubi faciat naufragium. Bene tibi requiescere, quasi in isto portu, cupiebas; audi scopulum, in quem incurras:",
          "candidate_score": 0.67616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_869",
          "psc_text": "Et ne verba contemneres ex consuetudine locutionis humanae, audisti, Deus erat Verbum. Adhuc quaeris qualis Deus? Omnia per ipsum facta sunt. Ama illum: quidquid amas, ab illo est. Non amemus creaturam, neglecto Creatore: sed attendamus creaturam, et laudemus Creatorem. Non tibi possum ostendere Deum meum: ostendo quae fecit, recolo quae fecit. Omnia per ipsum facta sunt. Fecit nova non novus; fecit temporalia sempiternus; fecit mutabilia, qui nescit mutari. Facta inspice, lauda factorem: crede, ut munderis. Videre enim vis? Bonam rem, magnam rem vis: hortor, ut velis. Videre vis? Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Prius ergo cogita de corde mundando: hoc habeto negotium, ad hoc te advoca, insta huic operi. Quod vis videre mundum est, immundum est unde vis videre. Cogitas Deum quasi aliquam istorum oculorum immensam vel multiplicem lucem, auges tibi spatia quanta vis: non ponis finem ubi non vis, ponis ubi vis. Phantasmata",
          "candidate_score": 0.674351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_599",
          "psc_text": "coelo. Audistis quod de Evangelio modo recens sonuit in auribus nostris: Elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est, dum benediceret eis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum (Luc. XXIV, 50 et 51) . Qui ferebatur in coelum? Dominus Christus. Qui Dominus Christus? Dominus Jesus. Quid enim, separaturus es hominem a Deo, et facturus es aliam personam Dei, aliam hominis, u jam non sit Trinitas, sed quaternitas? Quomodo tu homo anima es et corpus; sic Dominus Christus Verbum, anima et corpus. Sed Verbum non recessit a Patre: et ad nos venit, et Patrem non deseruit; et in utero carnem accepit, et mundum rexit. Quid ergo levatum est in coelum, nisi quod sumptum est de terra? id est, caro illa, corpus illud, de quo loquens ad discipulos ait: Palpate, et videte, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me videtis habere. Credamus hoc, fratres: et si argumenta philosophorum difficile",
          "candidate_score": 0.672872,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_591",
          "psc_text": "et aures et corda in crastinum praeparate. SERMO CCXLII. In diebus Paschalibus, XIII. De Resurrectione corporum, contra Gentiles. CAPUT PRIMUM. 1. Resurrectionis fides manifesto probata, imprudenter ab hominibus impugnatur. Diebus his sanctis resurrectioni Domini dedicatis, quantum donante ipso possumus, de carnis resurrectione tractemus. Haec enim fides est nostra, hoc donum in Domini nostri Jesu Christi nobis carne promissum est, et in ipso praecessit exemplum. Voluit enim nobis quod promisit in fine, non solum praenuntiare, sed etiam demonstrare. Illi quidem qui tunc fuerunt cum illo, viderunt, et cum expavescerent, et spiritum se videre crederent, soliditatem corporis tenuerunt. Locutus est enim non solum verbis ad aures eorum, sed etiam specie ad oculos eorum: parumque erat se praebere cernendum, nisi etiam offerret pertractandum atque palpandum. Ait enim: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Putaverunt enim se spiritum videre. « Quid turbati estis, inquit, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte",
          "candidate_score": 0.669281,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_591",
          "psc_text": "et aures et corda in crastinum praeparate. SERMO CCXLII. In diebus Paschalibus, XIII. De Resurrectione corporum, contra Gentiles. CAPUT PRIMUM. 1. Resurrectionis fides manifesto probata, imprudenter ab hominibus impugnatur. Diebus his sanctis resurrectioni Domini dedicatis, quantum donante ipso possumus, de carnis resurrectione tractemus. Haec enim fides est nostra, hoc donum in Domini nostri Jesu Christi nobis carne promissum est, et in ipso praecessit exemplum. Voluit enim nobis quod promisit in fine, non solum praenuntiare, sed etiam demonstrare. Illi quidem qui tunc fuerunt cum illo, viderunt, et cum expavescerent, et spiritum se videre crederent, soliditatem corporis tenuerunt. Locutus est enim non solum verbis ad aures eorum, sed etiam specie ad oculos eorum: parumque erat se praebere cernendum, nisi etiam offerret pertractandum atque palpandum. Ait enim: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Putaverunt enim se spiritum videre. « Quid turbati estis, inquit, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte",
          "candidate_score": 0.668608,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85_87",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit . Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_557",
          "psc_text": "quatuor, neque de passione, neque de resurrectione ejus tacere potuerunt. Nam quia multa fecit Dominus Jesus, non omnes omnia conscripserunt: sed alius ista, alius illa; summa tamen concordia veritatis. Multa etiam commemorat Joannes evangelista facta esse a Domino Jesu Christo, quae a nullo eorum conscripta sunt. Tanta facta sunt, quanta tunc fieri debuerunt: tanta scripta sunt, quanta nunc legi debuerunt. Ut autem ostendantur Evangelistae omnes quatuor, in eo quod simul omnes dicunt et non praetermittunt, id est, vel de passione, vel de resurrectione Christi, non inter se dixisse contraria, valde operosus est labor. Nonnulli enim putaverunt eos inter se esse contrarios, cum ipsi essent contrarii animae suae. Et ideo data est opera ab eis qui potuerunt, adjuvante Domino, ut ostenderentur inter se non esse contrarii. Sed, sicut dixi, si hoc vobis ostendam, et in populo velim ista tractare, multitudo audientium prius obruitur taedio, quam reveletur scientia veritatis Sed scio fidem",
          "candidate_score": 0.667179,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_803",
          "psc_text": "Dominum videbat in carne, et Dominum audiebat per carnem, sicut audistis, cum Epistola ad Hebraeos legeretur, quasi per velum (Hebr. X, 20). Nullum erit velum, quando videbimus facie ad faciem. Maria ergo sedebat, hoc est vacabat, et audiebat, et laudabat: Martha vero circa plurimum ministerium occupata erat. Et dicit ei Dominus, Martha, Martha, circa multa es occupata: porro unum est necessarium (Luc. X, 38, 42) . Unum verum: multa non erunt necessaria. Antequam perveniamus ad unum, multis indigemus. Unum nos extendat, ne multa distendant et abrumpant ab uno. Ipsum unum dixit apostolus Paulus, quia nondum perceperat. Ego, inquit, non me arbitror apprehendisse. Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus. Non distentus, sed extentus. Unum enim extendit, non distendit. Multa distendunt, unum extendit. Et quamdiu extendit? Quamdiu hic sumus. Cum venerimus, colligit, non extendit. Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem.",
          "candidate_score": 0.660417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_13",
          "psc_text": "in se, sed in Domino glorietur. Hinc enim et nato ex Virgine Domino, cujus diem Natalem hodie celebramus, praeconium vocis angelicae factum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . In terra enim pax unde, nisi quia Veritas de terra orta est, id est, Christus de carne natus est? Et ipse est pax nostra qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) : ut essemus homines bonae voluntatis, suaviter connexi vinculis unitatis. In hac igitur gratia gaudeamus, ut sit gloria nostra testimonium conscientiae nostrae (II Cor. I, 12): ubi non in nobis, sed in Domino gloriemur. Hinc enim dictum est, Gloria mea, et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Nam quae major gratia Dei nobis potuit illucescere, quam ut habens unigenitum Filium, faceret eum hominis filium, atque ita vicissim hominis filium, faceret Dei Filium? Quaere meritum, quaere causam, quaere justitiam; et vide",
          "candidate_score": 0.654781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_13",
          "psc_text": "in se, sed in Domino glorietur. Hinc enim et nato ex Virgine Domino, cujus diem Natalem hodie celebramus, praeconium vocis angelicae factum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . In terra enim pax unde, nisi quia Veritas de terra orta est, id est, Christus de carne natus est? Et ipse est pax nostra qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) : ut essemus homines bonae voluntatis, suaviter connexi vinculis unitatis. In hac igitur gratia gaudeamus, ut sit gloria nostra testimonium conscientiae nostrae (II Cor. I, 12): ubi non in nobis, sed in Domino gloriemur. Hinc enim dictum est, Gloria mea, et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Nam quae major gratia Dei nobis potuit illucescere, quam ut habens unigenitum Filium, faceret eum hominis filium, atque ita vicissim hominis filium, faceret Dei Filium? Quaere meritum, quaere causam, quaere justitiam; et vide",
          "candidate_score": 0.652983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.652826,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24_26",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ? Verum inquis :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_449",
          "psc_text": "Pater mortis peccatum est. Si enim nunquam peccaretur, nemo moreretur. Legem Dei, hoc est, praeceptum Dei cum conditione homo primus accepit; ut si servaret, viveret; si corrumperet, moreretur. Non se se credendo moriturum, fecit unde moreretur; et invenit verum fuisse quod dixerat qui legem dederat. Inde mors, inde mortalis, inde labor, inde miseria, inde etiam post mortem primam mors secunda, id est, post mortem temporalem mors sempiterna. Huic ergo traditioni mortis, his legibus inferni obstrictus nascitur omnis homo: sed praeter illum hominem, qui homo factus est, ne periret homo. Non enim legibus mortis venit obstrictus: ideo dicitur in Psalmo, Inter mortuos liber (Psal. LXXXVII, 6) . Quem sine concupiscentia virgo concepit quem et virgo peperit, et virgo permansit. Qui vixit sine culpa, qui non est mortuus propter culpam: communicans nobiscum poenam, non communicans culpam. Poena culpae mors: Dominus Jesus Christus mori venit, peccare non venit: communicando nobiscum sine culpa poenam,",
          "candidate_score": 0.648643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24_26",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ? Verum inquis :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_450",
          "psc_text": "mortuos liber (Psal. LXXXVII, 6) . Quem sine concupiscentia virgo concepit quem et virgo peperit, et virgo permansit. Qui vixit sine culpa, qui non est mortuus propter culpam: communicans nobiscum poenam, non communicans culpam. Poena culpae mors: Dominus Jesus Christus mori venit, peccare non venit: communicando nobiscum sine culpa poenam, et culpam solvit et poenam. Quam poenam solvit? Quae nobis debebatur post istam vitam. Ergo crucifixus est, ut in cruce ostenderet veteris hominis nostri occasum: et resurrexit, ut in sua vita ostenderet nostrae vitae novitatem. Sic enim doctrina docet apostolica: Traditus est, inquit, propter peccata nostra. et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Hujus rei signum circumcisio data erat Patribus, ut octavo die circumcideretur omnis masculus (Gen. XVII, 12). Circumcisio fiebat in cultellis petrinis (Josue V, 2): quia petra erat Christus (I Cor. X, 4). In ista circumcisione significabatur exspoliatio carnalis vitae octavo die per Christi resurrectionem. Septimus",
          "candidate_score": 0.647523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_127_129",
          "bdc_text": "Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_937",
          "psc_text": "sunt ad dexteram positi: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Quando dicturus est etiam sinistris: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus (Id. XXV, 34, 41) . Terribilis vox, tremenda vox: sed, In memoria aeterna erit justus: ab auditu malo non timebit (Psal. CXI, 7) . Istis hoc, illis illud: in utroque verax, quia in utroque justus. CAPUT III. 4. Responsum Christi. Sed quod quaerebant, si audierunt, audiamus: si non audierunt, quod audierunt teneamus; et quod venturum est, non timeamus. Domine, si hoc tempore praesentaberis? Et nos aestimantes nos praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse",
          "candidate_score": 0.647448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_12",
          "psc_text": "et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei (Rom. V, 1, 2) . His, fratres, quae mecum recognoscitis, paucis apostolicis verbis, pauca verba psalmi hujus admiscere delectat, et consonantiam reperire. Justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum: quia justitia et pax osculatae sunt invicem. Per Dominum nostrum Jesum Christum: quia Veritas de terra orta est. Per quem et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei. Non ait, Gloriae nostrae; sed, gloriae Dei: quia justitia non de nobis processit, sed de coelo prospexit. Ergo qui gloriatur, non in se, sed in Domino glorietur. Hinc enim et nato ex Virgine Domino, cujus diem Natalem hodie celebramus, praeconium vocis angelicae factum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . In terra enim pax unde, nisi quia Veritas de terra orta est,",
          "candidate_score": 0.64368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_72",
          "psc_text": "Ne vero quisquam contemneret veritatem, quia de terra orta est, cum sicut sponsus processit de thalamo suo, id est, de utero virginali, ubi Verbum Dei creaturae humanae quodam ineffabili conjugio copulatum est: ne hoc ergo quisquam contemneret, et quamvis mirabiliter natum, et dictis factisque mirabilem, tamen propter similitudinem carnis peccati nihil amplius Christum quam hominem crederet: cum dictum esset, Tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; continuo subjunctum est, A summo coelo egressio ejus (Psal. XVIII, 6, 7) . Quod ergo audis, Veritas de terra orta est, dignatio est, non conditio; misericordia est, non miseria. Veritas ut de terra oriretur, de coelo descendit: sponsus ut de thalamo suo procederet, a summo coelo egressio ejus. Inde est quod hodie natus est, quo die minor dies nullus in terris, a quo tamen incrementa dies sumunt. Qui ergo inclinatus est, et nos erexit, minimum elegit diem, sed unde",
          "candidate_score": 0.640105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_506",
          "psc_text": "via. Quid ergo ista lectio contulit nobis? Magnum aliquid, si intelligamus. Apparuit Jesus: videbatur oculis, et non agnoscebatur. Magister ambulabat cum illis in via, et ipse erat via: et nondum illi ambulabant in via; sed invenit eos exorbitasse de via. Quando enim cum illis fuerat ante passionem, omnia praedixerat, passurum se fuisse, moriturum, tertio die resurrecturum (Matth. XX, 18, 19): omnia praedixerat; sed mors illius, illorum oblivio fuit. Sic perturbati sunt, quando eum viderunt in ligno pendentem, ut obliviscerent docentem, non exspectarent resurgentem, nec renerent promittentem. CAPUT II. Nos, inquiunt, sperabamus quia ipse erat redempturus Israel. O discipuli, sperabatis; ergo jam non speratis? Ecce Christus vivit, et spes mortua est in vobis! Prorsus vivit Christus. Vivens Christus mortua discipulorum corda invenit: quorum oculis et apparuit et non apparuit; et videbatur et abscondebatur. Nam si non videbatur, quomodo illum interrogantem audiebant, interroganti respondebant? In via cum illis tanquam comes ambulabat, et",
          "candidate_score": 0.623966,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_414",
          "psc_text": "dixit: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum (Joan. VIII, 57, 58) . Ergo erat, sed homo nondum erat. Ne forte aliquis dicat, Angelus erat; sanctum Evangelium dixit vobis quia Christus erat. Et quaeritis quid erat? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Ecce quod erat, In principio erat Verbum. Non est in principio factum Verbum, sed erat Verbum. De isto autem mundo audi quid dicit Scriptura: In principio fecit Deus coelum et terram (Gen. I, 1) . Quaeritis per quod fecit? In principio erat Verbum, per quod fieret coelum et terra. Non est factum, sed erat Verbum. Jam restat quaerere quale Verbum: quia verba dicuntur et nostra. Nostra quidem verba cogitatione concipiuntur, voce pariuntur; et tamen cogitata et prolata transeunt. Illud autem quid? Et Verbum erat apud Deum. Dic ubi erat, dic quid erat. Jam dixi. Sanctum Evangelium dixit tibi: In principio erat Verbum. Dic",
          "candidate_score": 0.622043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_60",
          "bdc_text": "Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_164",
          "psc_text": "Non inveni, inquit, tantam fidem in Israel. Illa etiam Chananaea ex Gentibus erat, quae cum se a Domino audisset canem, et cui panis filiorum mitteretur indignam, micas tanquam canis exegit: et ideo non esse meruit, quia id quod fuerat non negavit. Nam et ipsa audivit a Domino, O mulier, magna est fides tua (Id. XV, 21-28) . Humilitas in ea fecerat fidem magnam; quia se ipsam fecerat parvam. CAPUT III. 3. Gentium omnium salus figurata. Veniunt ergo pastores de proximo videre, et Magi de longinquo veniunt adorare. Haec est humilitas qua inseri meruit oleaster in olivam, et olivam dare contra naturam (Rom. XI, 17); quia naturam meruit mutare per gratiam. Nam cum hoc oleastro totus silvesceret et amaresceret mundus, per insertionis gratiam pinguefactus enituit. Veniunt enim ab extremo terrae, secundum Jeremiam, dicentes: Vere mendacia coluerunt patres nostri (Jerem. XVI, 19) . Et veniunt, non ab una orbis parte, sed sicut",
          "candidate_score": 0.606637,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf036",
      "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae",
      "max_score": 0.723629,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat",
          "candidate_score": 0.723629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_364",
          "psc_text": "seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per Jesum Christum (I Petr. II, 5) . Unde beatus Paulus cum quodam loco dixisset: Calix benedictionis cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panes quos frangimus, nonne participatio corporis Domini est (I Cor. X, 16) ? Ut nos esse ipsum verum panem verumque corpus ostenderet, continuo subjunxit: Quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput",
          "candidate_score": 0.717187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat",
          "candidate_score": 0.71269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_364",
          "psc_text": "seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per Jesum Christum (I Petr. II, 5) . Unde beatus Paulus cum quodam loco dixisset: Calix benedictionis cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panes quos frangimus, nonne participatio corporis Domini est (I Cor. X, 16) ? Ut nos esse ipsum verum panem verumque corpus ostenderet, continuo subjunxit: Quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput",
          "candidate_score": 0.710806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_364",
          "psc_text": "seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per Jesum Christum (I Petr. II, 5) . Unde beatus Paulus cum quodam loco dixisset: Calix benedictionis cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panes quos frangimus, nonne participatio corporis Domini est (I Cor. X, 16) ? Ut nos esse ipsum verum panem verumque corpus ostenderet, continuo subjunxit: Quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput",
          "candidate_score": 0.697608,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368",
          "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,",
          "candidate_score": 0.695883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_365",
          "psc_text": "panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus. Ex quo totum corpus compactum et concretum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate (Ibid., 15) . Nam et carnem Domini nos esse confirmans, ait: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam: quoniam membra sumus corporis ejus, et de ossibus ejus (Ephes. V, 29) . Quocirca quoniam unus panis et unum corpus multi sumus, tunc incipit unusquisque particeps esse illius unius panis, quando coeperit membrum esse illius unius corporis, quod in singulis membris, quando in baptismo capiti Christo subjungitur,",
          "candidate_score": 0.692751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_364",
          "psc_text": "seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per Jesum Christum (I Petr. II, 5) . Unde beatus Paulus cum quodam loco dixisset: Calix benedictionis cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panes quos frangimus, nonne participatio corporis Domini est (I Cor. X, 16) ? Ut nos esse ipsum verum panem verumque corpus ostenderet, continuo subjunxit: Quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput",
          "candidate_score": 0.692549,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376",
          "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.",
          "candidate_score": 0.692043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat",
          "candidate_score": 0.690858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_365",
          "psc_text": "panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus. Ex quo totum corpus compactum et concretum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate (Ibid., 15) . Nam et carnem Domini nos esse confirmans, ait: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam: quoniam membra sumus corporis ejus, et de ossibus ejus (Ephes. V, 29) . Quocirca quoniam unus panis et unum corpus multi sumus, tunc incipit unusquisque particeps esse illius unius panis, quando coeperit membrum esse illius unius corporis, quod in singulis membris, quando in baptismo capiti Christo subjungitur,",
          "candidate_score": 0.687148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_530",
          "psc_text": "ait: Sumite, Hoc est corpus meum. Et accepto calice, gratias agens, dedit eis, et biberunt ex illo omnes. Et ait eis: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur [al. effundetur ] (Marc. IV, 22). Lucae vero, quem secundo certum est calicem nominasse, his invenitur verbis ordinata atque explicata narratio: Et accepto calice gratias egit, et dixit: Accipite et dividite inter vos. Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis donec regnum Dei veniat. Et accepto pane gratias egit, et fregit, et dedit eis, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic",
          "candidate_score": 0.685422,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat",
          "candidate_score": 0.685011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_530",
          "psc_text": "ait: Sumite, Hoc est corpus meum. Et accepto calice, gratias agens, dedit eis, et biberunt ex illo omnes. Et ait eis: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur [al. effundetur ] (Marc. IV, 22). Lucae vero, quem secundo certum est calicem nominasse, his invenitur verbis ordinata atque explicata narratio: Et accepto calice gratias egit, et dixit: Accipite et dividite inter vos. Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis donec regnum Dei veniat. Et accepto pane gratias egit, et fregit, et dedit eis, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic",
          "candidate_score": 0.684948,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_531",
          "psc_text": "commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic dicit: Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit: Hoc est corpus meum pro vobis: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine: hoc facite, quotiescunque bibetis [al. bibitis ], in meam commemorationem (I Cor. XI, 23) . 41. Hac igitur evangelicorum atque apostolicorum attestatione dictorum in calicis nomine, isto duntaxat loco, non aliud quam divinum permittimur accipere Testamentum. Neque enim dubium est aliis locis a Domino nomine calicis significatam gratiam passionis. Quod",
          "candidate_score": 0.684319,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376",
          "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.",
          "candidate_score": 0.683987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_789",
          "psc_text": "fidei misericorditer donet, cum tamen eamdem gratiam fidei non infidelibus Deus misericors donet, sed illis procul dubio de quibus ad Moysen dicit: Miserebor cui misereor, et misericordiam 321 praestabo cujus miserebor (Exod. XXXIII, 19) . Gratiam igitur voluntariae donationis ostendit, sicut Dominus suis dignatus est loqui discipulis: Vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non est datum (Matth. XIII, 11) ; item dicit: Qui potest capere capiat (Matth. XIX, 13) . Sed ( al. sic) ut ipsam capacitatem divina doceret largitate concedi, alio loco ait: Non omnes capiunt hoc verbum, sed quibus datum est (Ibid., 11) . 64. Hi sunt ergo omnes quorum Deus miseretur, quia misericordia ipsius praeveniuntur, ut credant et gratis salvi fiant per fidem. Eorum namque credulitas non ex humana voluntate sumit initium, sed ipsi voluntati fides gratuita Dei miserantis largitate donatur. Hanc omnium discretionem, quam fidelis debet intellectus omnino servare, beatus Paulus uno Epistolae",
          "candidate_score": 0.680795,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368",
          "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,",
          "candidate_score": 0.680701,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_365",
          "psc_text": "panis, unum corpus multi sumus, omnes qui de uno pane participamus (Ibid., 17) . Unde alio loco dicit: Unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae (Ephes. IV, 4) . Et iterum: Veritatem autem facientes in caritate, crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus. Ex quo totum corpus compactum et concretum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate (Ibid., 15) . Nam et carnem Domini nos esse confirmans, ait: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam: quoniam membra sumus corporis ejus, et de ossibus ejus (Ephes. V, 29) . Quocirca quoniam unus panis et unum corpus multi sumus, tunc incipit unusquisque particeps esse illius unius panis, quando coeperit membrum esse illius unius corporis, quod in singulis membris, quando in baptismo capiti Christo subjungitur,",
          "candidate_score": 0.68065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541",
          "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus",
          "candidate_score": 0.68017,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376",
          "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.",
          "candidate_score": 0.678577,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_531",
          "psc_text": "commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic dicit: Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit: Hoc est corpus meum pro vobis: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine: hoc facite, quotiescunque bibetis [al. bibitis ], in meam commemorationem (I Cor. XI, 23) . 41. Hac igitur evangelicorum atque apostolicorum attestatione dictorum in calicis nomine, isto duntaxat loco, non aliud quam divinum permittimur accipere Testamentum. Neque enim dubium est aliis locis a Domino nomine calicis significatam gratiam passionis. Quod",
          "candidate_score": 0.677702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376",
          "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.",
          "candidate_score": 0.677644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_530",
          "psc_text": "ait: Sumite, Hoc est corpus meum. Et accepto calice, gratias agens, dedit eis, et biberunt ex illo omnes. Et ait eis: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effunditur [al. effundetur ] (Marc. IV, 22). Lucae vero, quem secundo certum est calicem nominasse, his invenitur verbis ordinata atque explicata narratio: Et accepto calice gratias egit, et dixit: Accipite et dividite inter vos. Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis donec regnum Dei veniat. Et accepto pane gratias egit, et fregit, et dedit eis, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic",
          "candidate_score": 0.677006,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_531",
          "psc_text": "commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur [al. fundetur ] (Luc. XXII, 17). Hinc est quod etiam beatus Paulus commemorans sacratissimum illius coenae mysterium, non aliud calicem quam Novum a Domino nuncupatum insinuat Testamentum. Inter alia namque sic dicit: Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit: Hoc est corpus meum pro vobis: hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine: hoc facite, quotiescunque bibetis [al. bibitis ], in meam commemorationem (I Cor. XI, 23) . 41. Hac igitur evangelicorum atque apostolicorum attestatione dictorum in calicis nomine, isto duntaxat loco, non aliud quam divinum permittimur accipere Testamentum. Neque enim dubium est aliis locis a Domino nomine calicis significatam gratiam passionis. Quod",
          "candidate_score": 0.674327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_135",
          "psc_text": "noli considerare quid aliae minus habeant quam tu habes, sed quid tu minus habeas quam habere jam debes; nec ideo te putes virtutibus perfectam, si quamlibet alium videas criminibus deditam; nec propterea tibi aliquid velocitatis assignes, si quaslibet, aut retro redeuntes, aut segniter videas ambulantes. Neque enim idcirco sanos oculos habere pronuntiandus est lippus, quia videtur caecus a lumine penitus alienus; nec ideo sanus dicendus est, qui gravi jacet vulnere semivivus, si alius graviore vulnere reperiatur occisus; nec sibi debet tanquam victor vindicare gloriam, quisquis, licet ab hoste non sit occisus, tenetur tamen ab hoste captivus. CAP. XX. Non aliis, sed sibi ipsi debet se homo comparare. Adjutorium divinae gratiae semper poscendum. --32. Noli ergo aliis te comparare, sed tibi. Audi Apostolum hoc facientem, et ut hoc faciamus salubriter admonentem. Ad Corinthios quippe scribens, dicit: Non enim audemus inserere aut comparare nos quibusdam qui seipsos commendant, sed ipsi in nobis",
          "candidate_score": 0.669722,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_589",
          "psc_text": "20. Speramus autem in Domino, quoniam gratiae suae ita subsidium largietur, ut et bene sentientibus sanctae scientiae tribuat augmentum, et aliter quam oportet credentibus donet veritatis agnoscendae subsidium. Ipse enim facit gratiae suae participes quos praedestinavit ad vitam, ut in omnibus bonis suis humanae arbitrium voluntatis gratiae Dei subjiciant; et ab ipso sibi cognoscant descendere omne datum optimum, et omne donum perfectum; sciant etiam ab ipso exspectandum semper auxilium, qui praedestinatis suis et gratiam et perseverantiam donat, ut gratiam pro gratia, donum vitae perennis accipiant. 277 EPISTOLA XVI, SEU LIBER PETRI DIACONI ET ALIORUM QUI IN CAUSA FIDEI A GRAECIS EX ORIENTE ROMAM MISSI FUERUNT. De Incarnatione et Gratia Domini nostri Jesu Christi ad Fulgentium et alios episcopos Africae. Dominis sanctissimis et cum omni veneratione nominandis, DATIANO, FORTUNATO, ALBANO, ORONTIO, BOETO, FULGENTIO, JANUARIO et caeteris episcopis et in Christi confessione decoratis, exigui PETRUS diaconus, JOANNES, LEONTIUS, alius JOANNES, et caeteri",
          "candidate_score": 0.66724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_254",
          "psc_text": "sanctus Moyses ait: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est (Deut. VI, 4) . Et quia ( al. et quod) ipse Deus sibi soli praecipiens tantummodo serviendum, seque jubens a fidelibus adorandum, prorsus interdixit ne quis auderet ( al. audeat) creaturam adorare, creaturaeque servire; propterea 201 in fine illius primi praecepti, de omnibus quae creavit ita loquitur: Non adorabis ea, nec servies eis: ego enim sum Dominus Deus tuus (Exod. XX, 5) . 10. Quod utique sciens beatus Apostolus, iram Dei revelari pronuntiat super omnem impietatem et injustitiam eorum qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula (Rom. I, 18, 25) . Veritatem Dei tenere est unum Deum colere; veritatem Dei in mendacium convertere est creaturae servire. Vera enim religio in unius constat veri Dei servitio. Ipsa namque veritas unus est Deus; et sicut excepta una",
          "candidate_score": 0.660521,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_59_61",
          "bdc_text": "Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ; nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ?",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_716",
          "psc_text": "imo si sic est, nos priores Deo voluntatem damus, atque ita gratiam non miseratione tribuentis, sed aequitate Dei retribuentis accipimus. Verumtamen, Quis prior dedit illi, et retribuetur ei (Rom. XI, 35) ? Nemo utique, quia Non potest homo accipere quidquam, nisi ei datum fuerit de coelo (Joan. III, 27) . Quid enim habet quod non accepit? si autem accepit, quid gloriatur, quasi non acceperit (I Cor. IV, 7)? Non autem misericordia Dei aliquando praevenit hominem, si nunquam bonam facit ( al. fecit), sed exspectat ut inveniat voluntatem. Et ubi est quod David dicit: Deus meus, misericordia ejus praeveniet me (Psal. LVIII, 11) . In quo autem Dei nos misericordia praeveniat, vel praeveniens quales inveniat, non in quolibet alio, sed in seipso nobis gentium magister ostendit, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Quomodo ergo",
          "candidate_score": 0.656887,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_121_123",
          "bdc_text": "Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_254",
          "psc_text": "sanctus Moyses ait: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est (Deut. VI, 4) . Et quia ( al. et quod) ipse Deus sibi soli praecipiens tantummodo serviendum, seque jubens a fidelibus adorandum, prorsus interdixit ne quis auderet ( al. audeat) creaturam adorare, creaturaeque servire; propterea 201 in fine illius primi praecepti, de omnibus quae creavit ita loquitur: Non adorabis ea, nec servies eis: ego enim sum Dominus Deus tuus (Exod. XX, 5) . 10. Quod utique sciens beatus Apostolus, iram Dei revelari pronuntiat super omnem impietatem et injustitiam eorum qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula (Rom. I, 18, 25) . Veritatem Dei tenere est unum Deum colere; veritatem Dei in mendacium convertere est creaturae servire. Vera enim religio in unius constat veri Dei servitio. Ipsa namque veritas unus est Deus; et sicut excepta una",
          "candidate_score": 0.648263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_762",
          "psc_text": "justificavit, illos et glorificavit (Rom. VIII, 30) : Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt (Rom. III, 22) ; aut quis honor incredulis dabitur, cum hunc non nisi credentibus tribui beatus Petrus edoceat, dicens: Vobis igitur honor credentibus (I Petr. II, 7) ? Vel quomodo erit pax ei QUI NON EST REDEMPTUS sanguine Jesu Christi, in quo Deus pacificavit, sive quae in terris sunt (Ephes. I, 10) , sive quae in coelis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Haec autem pax sine caritate et fide Christi non potest possideri, quia justificati ex fide pacem habemus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratia ista, in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei (Rom. V, 1, 2) . Quae spes ideo non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus",
          "candidate_score": 0.645002,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_247",
          "psc_text": "David dicit: Quis Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32) ? Sanctus quoque Jacobus apostolus, istum unum Deum praedicans, ait, Tu credis quia unus est Deus, bene facis; et daemones credunt, et contremiscunt (Jac. II, 19) . 5. Verumtamen non ignoramus ista testimonia, et si qua similia in divinis reperiuntur eloquiis, quibus unus et solus asseritur Deus, non ipsi sanctae Trinitati, sed uni tantum personae, id est soli Deo Patri, ab haereticis assignari. Proinde illorum quae proposuimus testimoniorum, id est illius quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est; et alterius, quo legitur Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies; in quantum, ipso Domino Deo donante, possumus, intelligentiam requiramus. Primum quippe nos testimonium posuisse meminimus illud quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus, Deus (al. Dominus) unus est. Hoc itaque sic utrique fatemur esse firmissimum, ut ab hoc testimonio nullus",
          "candidate_score": 0.633431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_247",
          "psc_text": "David dicit: Quis Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32) ? Sanctus quoque Jacobus apostolus, istum unum Deum praedicans, ait, Tu credis quia unus est Deus, bene facis; et daemones credunt, et contremiscunt (Jac. II, 19) . 5. Verumtamen non ignoramus ista testimonia, et si qua similia in divinis reperiuntur eloquiis, quibus unus et solus asseritur Deus, non ipsi sanctae Trinitati, sed uni tantum personae, id est soli Deo Patri, ab haereticis assignari. Proinde illorum quae proposuimus testimoniorum, id est illius quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est; et alterius, quo legitur Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies; in quantum, ipso Domino Deo donante, possumus, intelligentiam requiramus. Primum quippe nos testimonium posuisse meminimus illud quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus, Deus (al. Dominus) unus est. Hoc itaque sic utrique fatemur esse firmissimum, ut ab hoc testimonio nullus",
          "candidate_score": 0.629276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_376",
          "psc_text": "consuevit Ecclesia? Tanquam solus Filius cum Patre possideat regnum; in unitate, scilicet Spiritus sancti, aut ( al. ut) regnantes adunare, non simul regnare Spiritus sanctus intimetur. Responde ad haec, rogo, celeriter, et inculto eloquio de rebus ignotis consulentem, suavissimo melle coelestis 229 pasce sermonis. Illud etiam dilucidans, quid sit quod Lucas evangelista coenam Domini narraturus, prius eum dicit calicem accepisse, et discipulis dividendum inter se continuo tradidisse; et tum deinde accepto pane dixisse: Hoc est corpus meum; et accepto similiter postquam coenavit calice, tunc dixisse: Hic calix novum Testamentum est in sanguine meo, qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17 et seq.) . Nunquid unus calix secundo est datus, an alius prius, alius postea? Et si ita est, ad cujus rei pertinet sacramentum illud de quo maxime caeteri qui scripserunt Evangelia, tacuerunt? Noli, quaeso, differre responsum, nec paratum animum longa exspectatione suspendas. Occupationum quippe vestrarum debemus mereri vel partem. 3.",
          "candidate_score": 0.615901,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.722995,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.722995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_842",
          "psc_text": "(Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est intelligens, aut requirens Deum: et si ab angelis nobis deputatis quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos (Psal. LII), aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui (Psal. XLIX) . Secundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere: sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus",
          "candidate_score": 0.697973,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_332",
          "psc_text": "Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere possint subditi; non minus tenentur et ipsi ea exspectare tempora quibus eam utiliter queant inferre, ut nunquam perturbato adhuc animo peccantes puniant, ne forte plus vindictae quam rationi et justitiae tribuere videantur: « Sane quia mox ut infertur injuria [egregium B. Petri Damiani monitum Opusc. 18, dissertat. 3, cap. 4 ], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod",
          "candidate_score": 0.691307,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_332",
          "psc_text": "Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere possint subditi; non minus tenentur et ipsi ea exspectare tempora quibus eam utiliter queant inferre, ut nunquam perturbato adhuc animo peccantes puniant, ne forte plus vindictae quam rationi et justitiae tribuere videantur: « Sane quia mox ut infertur injuria [egregium B. Petri Damiani monitum Opusc. 18, dissertat. 3, cap. 4 ], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod",
          "candidate_score": 0.689149,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_17_19",
          "bdc_text": "WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3689",
          "psc_text": "coram omnibus emendanda: unde et hanc periodum cum hac interpunctione scribit: Peccantes coram omnibus, arguantur, supple: coram omnibus. Ita quoque S. Augustinus hunc Apostoli locum: Peccantes coram omnibus arguantur, conciliat cum illa Matthaei sententia: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum (Serm. 82, de Script.) . « Ipsa, inquit, corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus. Ipsa corripienda sunt secrete, quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et concordat Scriptura. » Hunc etiam Regulae locum de peccatis publicis interpretantur Smaragdus, Richardus de S. Angelo, Boherius, Turrecremata, Matthias Lambertus. Atque ita in Regula Tarnatensi decernitur (Cap. 8), ut « quaecunque absque testibus admittuntur, si ad abbatis notitiam pervenerit, secretius emendetur; si omnibus innotuerit, coram omnibus est reus admissi criminis arguendus. » 886 Ejus rei praxim videre est in antiquis Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, auctore Udalrico, ubi haec leguntur: « Sunt adhuc apud nos alia genera correctionis, quae",
          "candidate_score": 0.688956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377",
          "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum",
          "candidate_score": 0.685971,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_38_40",
          "bdc_text": "Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_336",
          "psc_text": "Id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, etc.] Clara prorsus et perspicua apostolicae sententiae expositio, cui proinde nihil superaddendum videtur: obiter tantum hic notabo Hildemarum, quem sub Petri diaconi Bernardus Cassinensis, sub nomine Pauli diaconi Boherius hunc ad locum citant, observare, indisciplinatos esse tribus modis: 1º Alii nec intelligunt nec verecundantur disciplinam, et in peccatum labuntur; 2º alii intelligunt et verecundantur excommunicationem, sed consuetudine et cupidine peccati illud committunt; 3º alii, qui sive intelligant, sive non, dicunt se nolle disciplinam suscipere: quasi diceret: Alii sunt indisciplinati ex ignorantia, alii ex negligentia, alii ex contemptu. Neque dissimulet peccata delinquentium. ] Aliquando abbas delinquentium peccata dissimulat, ne forte suis videatur 81 minus mansuetus aut dulcis; at in hoc maxime crudelem se demonstrat. « Crudelis est, inquit S. Basilius Reg. brev. interr. 4, qui tacet, et non arguit, quemadmodum qui venenum sineret in eo qui morsus est a venenata bestia, nec illud",
          "candidate_score": 0.683261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1662",
          "psc_text": "nam etsi pueris mens sit immaturior, sunt tamen nonnulli grandiores, aut durae cervicis, aut imbecillioris intellectus, quos virga agere solet, non ratio, nec excommunicationis vis. Proprias debet habere mensuras. ] « Id est judicii disciplina non uniformiter est omnibus exhibenda, sed secundum uniuscujusque aetatem vel intellectum cum magno est moderamine inferenda. Aliter enim parvuli, aliter adolescentes et juvenes, aliter senes, aliter vero in decrepita positi debent judicari aetate, » inquit Smaragdus. Ideoque quotiens pueri. ] Pueritia a septimo anno incipit, et decimo quarto completo desinit. Vel adolescentiores aetate. ] Adolescentia ab anno decimo quarto ad vigesimum octavum peragitur. Porro acute notat hic Bernardus Cassinensis S. P. Benedictum duas hic aetates comprehendisse, integram unam, scilicet pueritiam, inceptam alteram, nempe adolescentiam; nec simpliciter dixisse adolescentes, sed adolescentiores, quia aetas pueritiae proxima de pueritiae levitate magis retiret. Aut qui minus intelligere possunt quanta poena sit excommunicationis. ] « Ille, inquit Hildemarus, non intelligit",
          "candidate_score": 0.682329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106_108",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377",
          "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum",
          "candidate_score": 0.673642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84_86",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum . Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.673461,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_17_19",
          "bdc_text": "WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3690",
          "psc_text": "8), ut « quaecunque absque testibus admittuntur, si ad abbatis notitiam pervenerit, secretius emendetur; si omnibus innotuerit, coram omnibus est reus admissi criminis arguendus. » 886 Ejus rei praxim videre est in antiquis Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, auctore Udalrico, ubi haec leguntur: « Sunt adhuc apud nos alia genera correctionis, quae non solum domnus abbas facit, sed etiam, si opus fuerit, prior. Nam et inde audivi quam verissime domnus abbas dixerit (Lib. III, cap. 3) nullam monachorum ecclesiam dehonestari propter quod tale quid committur ab aliquo fratre; sed hoc esse quod plane faciat ad ignominiam nostram, si quid nequiter committitur, et absque digna emendatione dimittitur. Idcirco si quis de aliquo flagitio divulgatur in populo, in praesentia quoque populi solet emendari; ut qui ejus excessum cognoverint, cognoscant et emendationem. Cunctis enim qui videre voluerint videntibus, et maxime in media platea nudatur, ligatur, et verberatur. Et si culpa non est de gravioribus malis,",
          "candidate_score": 0.671147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2076",
          "psc_text": "extra de pe. et re. cap. Omnis. Sed haec expositio non videtur bona, quia corpus Christi postquam sumptum est statim incorporatur, et projici non potest, nec in secessum diffundi, ut de Cons. dist. 2. Tribus gradibus. Sed ut salvemus opinionem eorum qui hoc dicunt, dicamus quod hoc faciebant ob reverentiam corporis Christi sumpti, seu ad majorem securitatem, ne posset projici; quia scriptum est: tene certum et dimitte incertum. » Tertiam addit Turrecremata: « Propter communionem, scilicet servandam benevolentiae et amoris, quam servare non videtur, qui cum murmure servit fratribus suis. » Similiter Gallicus dissertator de hemina vini et libra panis in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo",
          "candidate_score": 0.671105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376",
          "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum",
          "candidate_score": 0.670851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3520",
          "psc_text": "(Lib. IX, epist. 8): « Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est, ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. » Vide S. Dorothei doctrinam 6. Suamque fragilitatem semper suspectus sit. ] Egregie in hanc rem S. Gregorius papa (Lib. XXIII Moral., c. 8): « Consideremus quia aut tales sumus, quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi divina gratia operante non sumus, ut tanto temperatius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus, nec fuimus, quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus: quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos meritis nullis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere,",
          "candidate_score": 0.670116,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_17_19",
          "bdc_text": "WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_388",
          "psc_text": "Convocatis fratribus, abbas rem cujus causa congregavit eos, exponit; quia, ut ait Plato ( In Phaedro ), « in omni re consulendi principium, nosse id de quo consilium institutum; aut tota via aberrare necessum est. » Antequam vero tractandum negotium exponat, ex Hildemaro, « oculis corporeis fixis in terra, et oculo cordis in Deum, rogare debet Deum dicens: Domine, rogo clementiam tuam, ut per quem vis manifestare, dignare indicare. » Divino implorato auxilio, negotium explicet, allatis utrinque rationibus, sic tamen ut suam ipse non aperiat sententiam, ut omnis tollatur adulationi aut assentationi occasio, ut libera et integra etiam timidioribus quid sentiant exponendi licentia detur, et ne forte inveniatur male feriatus aliquis, maligno discordiae spiritu agitatus, qui ut aliquam procreet abbati molestiam, cognito ejus desiderio, in contrariam abeat sententiam. Cui plane incommodo obviant Constitutiones congregationis Montis Oliveti, decernentes Part. II, c. 3, ut « caveat tam generalis quam particularis abbas, ne",
          "candidate_score": 0.66987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622",
          "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi",
          "candidate_score": 0.669403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85_87",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit . Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.66934,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_256",
          "psc_text": "IV) , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare; negligentes autem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium: sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo I Reg. II. Et honestiores quidem atque intelligibiles animos, prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, vel in obedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte Prov. XXIII . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur, et scire quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit regere animas et multorum servire moribus.",
          "candidate_score": 0.667593,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3519",
          "psc_text": "praecipue in Urbico abbate redarguit S. Gregorius papa (Lib. IX, epist. 42): « Vehementer ingemisco, inquit, quia aliter esse monasterium vestrum, quam putabam, invenio: quod ex nulla re alia evenire valuit, nisi quia tua dilectio in regimine suo inordinata est, nec cum gravitate aliquid valet disponere, sed modo studet precantibus leniter blandiri, modo inordinate extra modum nimie irasci. » Porro licet S. legislator ad utrumque respexerit, et nimiam severitatem cum indiscreta remissione ex aequo damnaverit, primam tamen praesertim intendisse sequentia verba demonstrant Nedum nimis cupit eradere aeruginem, frangatur vas. ] Alia similitudine utitur S. Gregorius Bononi abbati Lerinensi ita scribens (Lib. IX, epist. 8): « Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est, ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. » Vide S. Dorothei doctrinam 6. Suamque fragilitatem semper suspectus sit. ] Egregie in hanc rem S. Gregorius papa (Lib. XXIII",
          "candidate_score": 0.666612,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2076",
          "psc_text": "extra de pe. et re. cap. Omnis. Sed haec expositio non videtur bona, quia corpus Christi postquam sumptum est statim incorporatur, et projici non potest, nec in secessum diffundi, ut de Cons. dist. 2. Tribus gradibus. Sed ut salvemus opinionem eorum qui hoc dicunt, dicamus quod hoc faciebant ob reverentiam corporis Christi sumpti, seu ad majorem securitatem, ne posset projici; quia scriptum est: tene certum et dimitte incertum. » Tertiam addit Turrecremata: « Propter communionem, scilicet servandam benevolentiae et amoris, quam servare non videtur, qui cum murmure servit fratribus suis. » Similiter Gallicus dissertator de hemina vini et libra panis in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo",
          "candidate_score": 0.665694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104_106",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377",
          "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum",
          "candidate_score": 0.665443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_83_85",
          "bdc_text": "Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit . Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum . Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.665179,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3520",
          "psc_text": "(Lib. IX, epist. 8): « Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est, ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. » Vide S. Dorothei doctrinam 6. Suamque fragilitatem semper suspectus sit. ] Egregie in hanc rem S. Gregorius papa (Lib. XXIII Moral., c. 8): « Consideremus quia aut tales sumus, quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi divina gratia operante non sumus, ut tanto temperatius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus, nec fuimus, quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus: quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos meritis nullis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere,",
          "candidate_score": 0.664403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_331",
          "psc_text": "Collat., n. 44: « Sane qui propterea non objurgat, quia vel aptius tempus exspectat, vel metuit ne increpati deteriores fiant, et invalidos pejus noceant, hoc non est negligentia, vel cupiditatis occasio, sed consilium charitatis: nam, ut in XX Moralium libro dicitur. Sancti viri cum vident quosdam sua verba despicere, dum eos intelligunt divinitus deseri, gementes conticescunt; unde est illud: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? scriptum est: Noli arguere derisorem, ne oderit te. Tacent ergo sancti viri, non ut eorum odium timeatur, sed ne illi odiendo pejores fiant. » His concinit S. Bernardus, seu quilibet auctor tractatus de Passione Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere",
          "candidate_score": 0.664247,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_417",
          "psc_text": "Boll. 4 Mart.: « Ante altare eum ducens, regulari disciplinae subdidit, atque tam acriter verberare coepit, ut inter dolores exclamaret. » Certe disciplinam in Regula S. Benedicti pro corporali aliqua vindicta sumi patet ex ejusdem Regulae cap. 65, ubi vitiosum praepositum verbis admoneri praecipit usque quater, et si non emendaverit, addit, adhibeatur ei correptio disciplinae regularis. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat. ] Primo cum timore Dei, quia, ut dicit citatus a Boherio Cassiodorus, « semper bene geritur, si coelestis metus humanis moribus apponatur. » Deinde cum observatione regulae, ut ostenderet non minus abbatem quam monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero",
          "candidate_score": 0.663708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.662953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1605",
          "psc_text": "Qui ad obediendum mandatis Dei segniter est affectus, principio tanquam infirmo membro condolendum est ab omnibus, et a praeposito tentandum an suis ipsum laudibus ab ea infirmitate restituere valeat; perdurantem vero in ea inobedientia emendationemque respuentem severius coram omnibus fratribus arguere oportet, et cum omni adhortatione ut medelam suscipiat inducere. Quod si post multam correptionem nec pudorem induerit, nec seipsum curaverit, tanquam (ut in proverbio est) sui ipsius corruptorem, et veluti corruptum, ac prorsus inutile membrum multis cum lacrymis ac lamentis ad exemplum medicorum a communi corpore amputetur; etenim illi si 384 quod membrum incurabili morbo corruptum invenerint, ne ad ulteriora malum illius proserpat, propter vicinitatem proxima quaeque corrumpens, incisionibus illud et ustionibus auferre solent; quod et nobis erga eos necessario faciendum est, qui inimico animo praediti, ut impedimento sint mandatis Domini, juxta mandatum Domini dicentis: Si oculus dexter tibi obstaculo fuerit, erue cum et projice abs te. » Ut",
          "candidate_score": 0.662026,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468",
          "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob",
          "candidate_score": 0.661147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.661089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_808",
          "psc_text": "his verbis (Lib. III contra Cresc. cap. 1): « Multiloquium 189 est superflua locutio, vitium scilicet loquendi amore contractum. Plerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt quid loquantur, vel quomodo loquantur. » Et alibi (Lib. I Retract., in prol.): « Absit ut multiloquium deputem, quando necessaria dicuntur, quantalibet sermonum prolixitate dicantur. » Ostendens cum solum multiloquii vitio laborare, qui multa sine necessitate; non eum qui justa ex causa, ratione sui officii, aut alterius necessitatis loquitur multa. Et alibi: Mors et vita in manibus linguae. ] Potest enim occidere, aut vivificare, et eum qui loquitur, et eum cui loquitur, et eum de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc",
          "candidate_score": 0.660787,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_4",
          "psc_text": "et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, ac dicentem: Qui ingreditur sine macula et operatur justitiam, qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua, qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum Psal. CXXXVI . Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi, cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et illisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona 3 observantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona, non a se posse, sed a Domino fieri existimantes, operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam Psal. CXIII . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum id quod sum I Cor.XV . Et iterum ipse dicit: Qui gloriatur, in Domino glorietur II Cor.",
          "candidate_score": 0.660524,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.660207,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.65963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_140_142",
          "bdc_text": "Oremus dominum , ne concordia faciat discordiam . Vale et diligens esto in domino . Basileę , 11 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_716",
          "psc_text": "Cum discordante ante solis occasum in pacem redire. ] Hic S. Pater alludit ad illud Apostoli ad Ephes. IV: Sol non occidat super iracundiam vestram. Quem locum tribus modis interpretari 167 possumus. 1º Litteraliter, ut ante materialis solis occasum cum discordantibus in pacem redeamus, ne forte interveniente nocte diabolus, aptum tempus nactus, ea quae contigerunt magis ac magis inflammet. Atque ita Apostoli locum exponunt S. Ambrosius in psalm. IV; S. Isidorus Pelusiota lib. II, epist. 189; Evagrius in tom. III Monum. Eccl. Graecae, pag. 72. 2º Allegorice, per solem intelligendo Christum Dominum verum justitiae Solem, qui tunc nobis occidere dicitur, cum gratiae suae radios in poenam discordiae subtrahit. Ita Cassianus lib. VIII de Ira, cap. 9. 3º Tropice, solem sumendo pro ratione, « quae pro eo quod omnes cordis cogitationes discretionesque perlustret, sol merito nuncupatur, ut loquitur Cassianus loco citato. Irae ergo vitio non exstinguatur, ne, ea occidente, perturbationum tenebrae",
          "candidate_score": 0.65805,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.657906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2513",
          "psc_text": "abbatem vel congregationem. ] Particula vel, juxta Boherium, hic sumitur copulative pro et. Quod autem S. Pater ait ante abbatem vel congregationem, ita Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius intelligunt, ut in minoribus et levioribus culpis ante abbatem; in gravioribus, unde fratres possent scandalizari, ante congregationem delinquens confiteatur culpam; quibus fere concinit Hildemarus, asserens culpas omnes primum abbati esse deferendas; tum, si judicaverit ille, congregationi. Verum, salvo saniori judicio, tam minores quam majores culpas ante abbatem et congregationem esse prodendas existimaverim; nullum enim hujus distinctionis 601 vestigium in Regula apparet: quod tamen non sic capiendum velim, quasi continuo, ut quid aliquis fregerit, aut perdiderit, etc., statim convocanda sit congregatio; sed statim abbati, deinde in proximo capitulo congregationi revelanda. Ita Cassinenses (Declarat. Cassin. in cap. 46) declarant « hoc esse servandum quando abbas ibi adesset, aut in loco propinquo, et hoc delinquens scierit; alias satisfaciat ante congregationem in sequenti capitulo.",
          "candidate_score": 0.656224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_289",
          "psc_text": "etiamsi ipse taceat, operum exemplum quovis sermone potentius ad doctrinam fratrum sit expositum. » Talem se exhibuit Christus Dominus, de quo legimus quia coepit facere et docere; talem se exhibuit et Apostolus, qui dicebat: Imitatores mei estote; tales requirebat praelatos, cum ad Timotheum scribebat: In omnibus teipsum praebe exemplum bonorum operum in doctrina, in integritate, in gravitate. Ut capacibus discipulis. ] Id est « memoriosis, accommodatis, intelligibilibus, qui ea quae a magistris audiunt, velociter capiunt, et memoriter retinent, et operibus complent, » inquit Smaragdus. Mandata Domini verbis proponat. ] Talibus enim, qui suapte ad Deum feruntur, verba sufficiunt. Duris vero corde. ] Id est « contumacibus, rigidis, et incorrigibilibus, » ut exponit iterum Smaragdus. Et simplicioribus. ] Id est « illitteratis, et pene nullam in Scripturis divinis vel memoriam, vel intelligentiam habentibus, » uti prosequitur idem Smaragdus. Factis suis divina praecepta demonstret. ] Praecepta hic documenta seu consilia intelligit, «",
          "candidate_score": 0.655906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146",
          "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):",
          "candidate_score": 0.655559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.655436,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_143_145",
          "bdc_text": "aprilis anno 37. Os . Myconius tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_301",
          "psc_text": "avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit Bernardus Cassinensis, ante oculos mentis frequenter habemus, juxta illud: Ubi amor, ibi oculus; quod vero odimus, libenter a nobis projicimus. » Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in 73 tuo trabem non vidisti. ] Id est, qui minima in fratre videbas, et increpabas peccata, in te crimina non solum non puniebas, sed nec ab aliis videri patiebaris, cum potius in alios benignus, in te rigidus esse debuisses. Audi salutare S. Joannis Chrysostomi monitum Homil. 43 in Matth.: « Circa vitam tuam esto austerus, circa alios benignus; audiant te homines parva mandantem, et magna facientem. » Non ab eo",
          "candidate_score": 0.655284,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_256",
          "psc_text": "IV) , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare; negligentes autem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium: sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo I Reg. II. Et honestiores quidem atque intelligibiles animos, prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, vel in obedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte Prov. XXIII . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur, et scire quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit regere animas et multorum servire moribus.",
          "candidate_score": 0.655148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_127_129",
          "bdc_text": "Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_806",
          "psc_text": "Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica proxime sequenti . . . . Si assuetus fuerit in frangendo, vino privetur, aut ad terram comedat, vel alia poena arbitrio prioris puniatur. » Et alibi (Cap. 8, n. 5): « Dicentes autem culpas suas de fractione silentii debent exprimere locum, vices et qualitates personarum; et tenentur disciplinas cum virgis a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per",
          "candidate_score": 0.654907,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468",
          "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob",
          "candidate_score": 0.654709,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016",
          "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino",
          "candidate_score": 0.654669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3447",
          "psc_text": "hora, non diversis, vota pronuntiare experientia docuerit: quod confirmat auctoritate Petri Walnen, et Walloncapellii, qui idem sentiunt. Et certe ita observatum fuisse olim apud nostros Dionysianos a majoribus accepi. In Institutionibus etiam ordinis Cisterciensis haec lego (Dist. 10, cap. 2, et Antiq. Definit. dist. 11, c. 2): « Novitiorum autem qui primus ingreditur capitulum, si perseveraverit, prior habeatur, etiamsi benedicatur posterior ante ipsum. » Et in Statutis Guigonis (Cap. 26): « Ordinem autem sive in refectorio, sive ubicunque, eum cuncti tenemus, quem singulis suus dedit adventus: » a quo derogant antiqua Statuta Carthusiensium dum scribunt (Part. II, cap. 24), ut « quando novitii duo ad aliquam domum veniunt, qui posterior venit, si prius professionem lecerit, primus deinceps remaneat. » Sed in his omnibus laudabili cujusque congregationis consuetudini insistendum existimo: neque vero ita ad litteram accipiendum esse exemplum a S. Benedicto propositum, quod forte duntaxat proposuit, ut clarius doceret eum qui",
          "candidate_score": 0.654287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_102",
          "psc_text": "nihil sibi Paulus de praedicatione sua imputavit; nam etsi apostolus sim, inquit, Apostolus quidem per voluntatem Dei I Cor. I , sive, ut dicit alibi, Apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et Deum Patrem, et si plus omnibus laboravi, non ego autem, sed gratia Dei mecum Gal. I ; denique si tantum Domino populum acquisisse videor, Ego quidem plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit (I Cor. XV) , et sic gratia Dei sum id quod sum. Et iterum ipse dicit: Qui gloriatur in Domino glorietur. ] Gloriari in Domino est omnem boni operis gloriam ei attribuere, ut cum Paphnutio abbate apud Cassianum Collat. III, c. 15, bona nostra demirantibus, atque inde laude nos efferentibus dicere possimus: « Non liberum arbitrium, sed Dominus solvit compeditos; non nostra virtus, sed Dominus erigit elisos; non lectionis industria, sed Dominus illuminat caecos, quod Graece dicitur Κύριος σοφοῖ τυφλούς,",
          "candidate_score": 0.653713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1424",
          "psc_text": "non excedant, sicuti praescribitur in brevi Pauli V dato die 21 Martii anno 1608. Notat insuper Haeftenus (Lib. III, tract. 6, disq. 4) pro decanorum nomine alia subintroducta vocabula; nam « apud alios usus obtinuit ut decani dicantur priores ordinis. Primus dicitur absolute prior, secundus subprior, alii deinceps priores, prior tertius, prior quartus. » Et certe in antiqua versione Gallica Regulae S. Benedicti, quae est monasterii S. Petri de Conchis, principium hujus capitis ita vertitur: Se il est en monstier grant congregation de moignes, soient esleux aucun d' eulx, qui soient de bonne conscience et de sainte conversation, et soient establis doyens, c' est à dire prieurs. Hos Regula Magistri, cap. 11, vocat praepositos; S. Benedictus, sequenti cap. 22, se iores. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit major congregatio diximus cap. 17. Eligantur. ] Ab abbate simul et conventu, inquit Boherius; quia cum per decanos ordinetur omnis utilitas monasterii,",
          "candidate_score": 0.653014,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3049",
          "psc_text": "Haeftenus (Haeft. lib. III, tract. 6, disq. 2) alibi fatetur prioris vocem in Regula pro abbate saepius usurpari, ut cap. 6, 7, 13, 40, 53: quidni etiam in isto de quo agitur loco? Certe antiquiores monachi ideo maxime nolebant abbatem a communi fratrum mensa abesse, ut posset eis post cibum aedificationis verba proferre, et spiritali sermone eos imbuere, ut habet supra citata Regula SS. Patrum; refectione enim transacta, spiritalis apud eos collatio agitabatur, ut probat idem Haeftenus lib. X, tract. 5, disq. 4, quod S. Benedictum neglexisse non est prorsus qui credat, multo minus qui existimet eum voluisse aut permisisse ut abbas vices suas in exhortationibus faciendis alteri committeret, cum nusquam plus valeant exhortationes quam in ore abbatis et superioris. Adde quod Regula Magistri (Cap. 24), quae hoc statutum a S. Benedicto mutuavit, clare 728 et distincte praescribit, ut de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est ABBAS interroget;",
          "candidate_score": 0.652727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_4",
          "psc_text": "et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, ac dicentem: Qui ingreditur sine macula et operatur justitiam, qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua, qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum Psal. CXXXVI . Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi, cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et illisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona 3 observantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona, non a se posse, sed a Domino fieri existimantes, operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam Psal. CXIII . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum id quod sum I Cor.XV . Et iterum ipse dicit: Qui gloriatur, in Domino glorietur II Cor.",
          "candidate_score": 0.652195,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_980",
          "psc_text": "acquiescentes: nunc autem quia consilium hoc posuit tenebras latibulum suum, et sermo absconditus est a nobis, ita ut nemo sciat si dignus sit amore an odio, justius tutiusque profecto, juxta ipsius Veritatis consilium, novissimum nobis locum eligimus, de quo postmodum cum honore superius educamur, quam praesumimus altiorem, unde cedere mox oporteat cum rubore. Non est ergo periculum quantumcunque te humilies, quantumcunque reputes minorem quam sis, hoc est quam te veritas habeat. Est autem grande malum horrendumque periculum, si vel modice plus vero te extollas, si vel uni videlicet in tua cogitatione te praeferas, quem forte parem tibi veritas judicat, aut etiam superiorem. Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare (ut ad intelligentiam loquar) nimium bassum sit, non nocet quantumcunque te inclinaveris; nocet autem si vel transversi digiti spatio plusquam ostii patitur mensura erexeris, ita ut impingas, et capite quassato collidaris; sic in anima non est plane timenda quantalibet huminatio;",
          "candidate_score": 0.651758,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468",
          "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob",
          "candidate_score": 0.651321,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727",
          "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi",
          "candidate_score": 0.651221,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988",
          "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad",
          "candidate_score": 0.650956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3475",
          "psc_text": "Contrarium tamen supra docuerunt Boherius, et Haeftenus, l. IV, tr. 1, disq. 6, ubi ex hoc Regulae textu recte omnino intulit pueros olim in ordine nostro seorsim ab aliis monachis institutos fuisse, quia, infit, « dum ait ordines suos, aperte significat eos non commiscendos ordinibus seniorum, sed habere particularem inter se ordinem. Unde Bernardus Cassinensis ait: Hic fit mentio de pueris qui sua loca specialia, suosque specialis habent magistros, nec sedent nec stant cum aliis majoris aetatis. » Atque hanc fuisse communem ordinis consuetudinem probant ea quae diximus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 5. Eamque S. Benedictus potuit accipere a S. Basilio in Regul. fus., c. 15, ubi pueros a senioribus ita separandos constituit, ut tamen communes sint omnibus preces. Foris autem vel ubi ubi. ] « Hoc est in omni loco: nam cum 833 dicit ubi, nullum locum praetermittit, » inquit Hildemarus. Custodiam habeant, et disciplinam,",
          "candidate_score": 0.649995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1690",
          "psc_text": "Fratres non contristet. ] Quod ita exponit Hildemarus: « Nulli debet acrius responsum dare, sed eis bonum sermonem in omnibus tribuere; » sive, ut ait Bernardus, « Nihil faciat vel dicat per quod possint rationabiliter contristari: » verbi gratia, « In denegando quae debet dare, vel in dando tardius quam debeat, » ut loquitur Boherius. Si quis autem frater ab eo forte aliquid irrationabiliter postulet, non spernendo eum contristet, etc.] Ita S. Benedictus, in monasterio S. Sequani cellerarius, et postea abba Anianensis (In ejus Vita, n. 9, saec. IV), « juxta praeceptum Regulae totis viribus sese componere, ac licita petentibus sine mora studebat largiri; male petentibus denegare, impossibilia exquirentibus blande excusare. » Et ante eum sanctus Leobinus factus cellerarius (Saec. I Bened.), « ita se reddidit providum, ut nec superpetenti daret aliquid superfluum, nec indigenti congruum subtraheret alimentum. » Quid autem sive petendo, sive distribuendo observari deceat, docent sequentes versiculi",
          "candidate_score": 0.64963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80_82",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.648962,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799",
          "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur",
          "candidate_score": 0.648882,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_20",
          "psc_text": "faciendum didiceris; non enim auditores legis justi erunt, sed factores legis justificabuntur; » et S. Benedictus: efficaciter comple. At forte movebit aliquem quod omnes hic S. P. Benedictus alloquens, qui exstiterunt Regulae sanctae profitentes, quasi tamen ad unum duntaxat sermonem dirigeret, dicit: Ausculta, o fili, praecepta magistri, etc. Sed individuam hac loquendi ratione sanctos inter monachos commendat unitatem, quorum cor unum et anima una, quorum, inquam, etsi multa sint corpora, non tamen multa sunt corda; et de quibus, ut dicit S. Augustinus In Psal. CXXXII, egregie Psaltes regius cecinit: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum! et S. Basilius Const. monast. cap. 19 : « Homines ex variis generibus et locis moti ad tantam similitudinis perfectionem conglutinati sunt, ut anima una in multis corporibus consideretur, et multa corpora unius animi organa spectanda exhibeantur. » Atque hanc nobis expositionem subministrat S. Odo Cluniacensis abbas, cujus haec verba (",
          "candidate_score": 0.64841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_851",
          "psc_text": "Donatus et Magister suis in Regulis illud integrum inseruerint; quod venerabilis Benedictus Clusensis S. Michaelis monasterii saeculo XI abbas illud « ut unusquisque memoriae commendaret persuaderet, dicens ibidem virtutum summam constare, unde quis facile queat ad celsitudinem coelestem scandere, » teste Willelmo ejus discipulo; quod in pleno concilio Carisiaco anno 838, praesentibus S. Carilefi monachis lectum sit, ut ad meliorem frugem reducerentur; denique quod Grimlaicus postquam multa de humilitate in solitariorum Regula disseruit, sic tandem concluserit: « Si cui de humilitate altius libuerit perscrutari, ad Regulam S. Benedicti percurrat, ibique duodecim humilitatis gradus satis luculenter expositos inveniet. » Est autem humilitas virtus, qua quis verissima sui cognitione sibi ipsi vilescit, sive, ut citatus a Boherio S. Augustinus ait: « Virtus, per quam animus in nullo se efferens, nihilque boni sibi ascribens, exterius etiam dejecti praefert habitum. » Clamat nobis divina Scriptura, fratres. ] Clamat, non simpliciter admonet; surdos enim noverat",
          "candidate_score": 0.648141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623",
          "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque",
          "candidate_score": 0.648004,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79_81",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f; 16 , 128-132 ) . .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3411",
          "psc_text": "monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum, postulantes (Num. 2) ut « illi ad sacrum ordinem eligantur qui eruditi sunt verbo et sancta conversatione probati, et nec fures, nec scelerati, et qui sacerdotii juris penitus sunt ignari. » Ad aetatem vero quod spectat, exstat Petri Venerabilis statutum (Statut. 43), « ut nullus nostrorum ad sacerdotium promoveatur, usque ad triginta vel saltem viginti quinque annos. » Optobit fortean aliquis antiquum rescire ordinem quo majores nostri suos ad sacerdotii gradum promoverent. Rem ex antiquissimo Regulae commentatore discere est operae pretium. Ut ergo abbas aliquis unum ex suis sacerdotali honore volebat insignire, eum cui frater ille peccata confiteri soleret conveniens, suam ei de promovendo illo monacho ad sacerdotium voluntatem aperiebat, consiliumque ejus rogabat: poterat enim latens aliquod in illo existere impedimentum abbati ipsi ignotum. Cumque ab eo abbas responsum accepisset, aliquam praetendebat occasionem qua solus ordinandus in capitulum non veniret: « Et",
          "candidate_score": 0.647445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78_80",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1245",
          "psc_text": "editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecipit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. » Duabus porro de causis orationem dominicam alta voce decantari voluisse S. Benedictum post Hildemarum docet Durandus (Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent.",
          "candidate_score": 0.647409,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77_79",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3516",
          "psc_text": "autem circa singulos ita mansuetus fuit, et communis, et facilis, ut neminem fratrum puro nomine clamitaret, neque cum typho saecularis dominationis aliquibus quamvis parvulis imperaret. » In ipsa autem correptione prudenter agat. ] Qualiter fieri debeat correptio, alio juvat ex ore audire: « In his, qui plerumque contingere solent, lapsibus et erroribus, inquit S. Dorotheus monasteriorum praefectos alloquens (Doctr. 17), ne nimium indigneris; sed absque animi perturbatione illius erroris aut delicti deformitatem et damnum ostende. Increpa quidem, si opus fuerit, servata tamen utriusque personae qualitate, et dignitate, et tempore opportuno. Noli vero in parvis erratis minimisque delictis nimius exactor et severus indagator existere, tanquam et tu nimium fueris justus, et perfectus juris interpres. Noli etiam frequenter et assidue increpare et arguere; 843 hoc enim grave admodum est, et durum, et ex assiduitate vilescit, minimeque sentitur. Neque superbe et cum imperio praesis et imperes; sed cum animi humilitate et mansuetudine consulta",
          "candidate_score": 0.645672,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3475",
          "psc_text": "Contrarium tamen supra docuerunt Boherius, et Haeftenus, l. IV, tr. 1, disq. 6, ubi ex hoc Regulae textu recte omnino intulit pueros olim in ordine nostro seorsim ab aliis monachis institutos fuisse, quia, infit, « dum ait ordines suos, aperte significat eos non commiscendos ordinibus seniorum, sed habere particularem inter se ordinem. Unde Bernardus Cassinensis ait: Hic fit mentio de pueris qui sua loca specialia, suosque specialis habent magistros, nec sedent nec stant cum aliis majoris aetatis. » Atque hanc fuisse communem ordinis consuetudinem probant ea quae diximus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 5. Eamque S. Benedictus potuit accipere a S. Basilio in Regul. fus., c. 15, ubi pueros a senioribus ita separandos constituit, ut tamen communes sint omnibus preces. Foris autem vel ubi ubi. ] « Hoc est in omni loco: nam cum 833 dicit ubi, nullum locum praetermittit, » inquit Hildemarus. Custodiam habeant, et disciplinam,",
          "candidate_score": 0.645636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016",
          "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino",
          "candidate_score": 0.645373,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2513",
          "psc_text": "abbatem vel congregationem. ] Particula vel, juxta Boherium, hic sumitur copulative pro et. Quod autem S. Pater ait ante abbatem vel congregationem, ita Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius intelligunt, ut in minoribus et levioribus culpis ante abbatem; in gravioribus, unde fratres possent scandalizari, ante congregationem delinquens confiteatur culpam; quibus fere concinit Hildemarus, asserens culpas omnes primum abbati esse deferendas; tum, si judicaverit ille, congregationi. Verum, salvo saniori judicio, tam minores quam majores culpas ante abbatem et congregationem esse prodendas existimaverim; nullum enim hujus distinctionis 601 vestigium in Regula apparet: quod tamen non sic capiendum velim, quasi continuo, ut quid aliquis fregerit, aut perdiderit, etc., statim convocanda sit congregatio; sed statim abbati, deinde in proximo capitulo congregationi revelanda. Ita Cassinenses (Declarat. Cassin. in cap. 46) declarant « hoc esse servandum quando abbas ibi adesset, aut in loco propinquo, et hoc delinquens scierit; alias satisfaciat ante congregationem in sequenti capitulo.",
          "candidate_score": 0.644887,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1424",
          "psc_text": "non excedant, sicuti praescribitur in brevi Pauli V dato die 21 Martii anno 1608. Notat insuper Haeftenus (Lib. III, tract. 6, disq. 4) pro decanorum nomine alia subintroducta vocabula; nam « apud alios usus obtinuit ut decani dicantur priores ordinis. Primus dicitur absolute prior, secundus subprior, alii deinceps priores, prior tertius, prior quartus. » Et certe in antiqua versione Gallica Regulae S. Benedicti, quae est monasterii S. Petri de Conchis, principium hujus capitis ita vertitur: Se il est en monstier grant congregation de moignes, soient esleux aucun d' eulx, qui soient de bonne conscience et de sainte conversation, et soient establis doyens, c' est à dire prieurs. Hos Regula Magistri, cap. 11, vocat praepositos; S. Benedictus, sequenti cap. 22, se iores. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit major congregatio diximus cap. 17. Eligantur. ] Ab abbate simul et conventu, inquit Boherius; quia cum per decanos ordinetur omnis utilitas monasterii,",
          "candidate_score": 0.644661,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_759",
          "psc_text": "permittimus. 178 COMMENTARIUS. Faciamus quod ait propheta. ] Acute observat hic Hildemarus, et post eum Bernardus Cassinensis et Nicolaus de Fractura S. Benedictum suos discipulos alioquentem non simpliciter dixisse faciatis, sed faciamus; nimirum miscet se fratribus suis, nec aliud ab ipsis requirit, quod ipse primus ante alios non paratus sit exsequi. Dixi, Custodiam vias meas. ] Id est omnes vitae actus, de quorum custodia diximus cap. 4. Ut non delinquam in lingua mea. ] Difficile ergo membrum hominis lingua, quae ne delinquat tali indiget custodia; difficile prorsus: « quis enim, ut S. Bernardi verbis utar Serm. 17, de divers., numeret quantas modicum linguae membrum contrahat sordes, quam multiplex in labiis incircumcisis immunditia coaguletur? quanta sit pernicies oris incircumscripti? Est enim lingua dissoluta in sermonibus otiosis, est lingua impudica, est et magniloqua; quarum prima lasciviae, sequens arrogantiae famulatur. Est etiam lingua dolosa, et item lingua maledica; quarum altera in falsiloquam et",
          "candidate_score": 0.644661,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_19",
          "psc_text": "Ut ergo verbum Domini non redeat ad se vacuum, bonis operibus illud implere satagamus: « Non revertetur ad me vacuum, inquit S. Bernardus Serm. 71 in Cant., n. 13 , vel jejunum, sed quasi prospere in omnibus agens, saturabitur bonis actibus eorum qui in dilectione acquiescent illi. Denique usu loquendi sermo impletus tunc dicitur, cum fuerit mancipatus effectui, quod videlicet tandiu inanis, et macer, ac quodammodo famelicus sit donec onere compleatur. » Merito ergo S. Hieronymus Ep. 14 ad Celant.: « Nec sufficere tibi putes mandata Dei memoria tenere, et operibus oblivisci, sed ideo illa cognosce, ut facias quidquid 7 faciendum didiceris; non enim auditores legis justi erunt, sed factores legis justificabuntur; » et S. Benedictus: efficaciter comple. At forte movebit aliquem quod omnes hic S. P. Benedictus alloquens, qui exstiterunt Regulae sanctae profitentes, quasi tamen ad unum duntaxat sermonem dirigeret, dicit: Ausculta, o fili, praecepta magistri, etc. Sed individuam",
          "candidate_score": 0.643707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844",
          "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,",
          "candidate_score": 0.643198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662",
          "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non",
          "candidate_score": 0.643161,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623",
          "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque",
          "candidate_score": 0.643088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3447",
          "psc_text": "hora, non diversis, vota pronuntiare experientia docuerit: quod confirmat auctoritate Petri Walnen, et Walloncapellii, qui idem sentiunt. Et certe ita observatum fuisse olim apud nostros Dionysianos a majoribus accepi. In Institutionibus etiam ordinis Cisterciensis haec lego (Dist. 10, cap. 2, et Antiq. Definit. dist. 11, c. 2): « Novitiorum autem qui primus ingreditur capitulum, si perseveraverit, prior habeatur, etiamsi benedicatur posterior ante ipsum. » Et in Statutis Guigonis (Cap. 26): « Ordinem autem sive in refectorio, sive ubicunque, eum cuncti tenemus, quem singulis suus dedit adventus: » a quo derogant antiqua Statuta Carthusiensium dum scribunt (Part. II, cap. 24), ut « quando novitii duo ad aliquam domum veniunt, qui posterior venit, si prius professionem lecerit, primus deinceps remaneat. » Sed in his omnibus laudabili cujusque congregationis consuetudini insistendum existimo: neque vero ita ad litteram accipiendum esse exemplum a S. Benedicto propositum, quod forte duntaxat proposuit, ut clarius doceret eum qui",
          "candidate_score": 0.642661,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78_80",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.642124,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1299",
          "psc_text": "apud Tertull., l. III cont. Marc., proba pro probatione: apud Cyprianum, remissa pro remissione. Ex illis sex missae significationibus controversia hic tantum esse potest de duabus postremis. Nam: 1º certum est hic missam non sumi pro sacrificio eucharistico, ut voluit aliquando vir quidam doctus, quem merito refellit Menardus hunc in locum; neque enim, saltem ex consuetudine, missa post completorium dicebatur. 2º Certum est etiam non sumi pro festo, nam dies festi neque quotidie, neque ad horas singulas eveniunt. 3º Neque pro integra hora canonica, alioquin peracto divino officio, S. Benedictus jam celebratum iterum celebrari praeciperet. 4º Neque pro lectione, nam cap. 48, post primam et post nonam non lectioni, sed operi manuum vacandum esse instituit. 309 Tota ergo difficultas versatur circa duas postremas missae acceptiones, an scilicet orationes dicendas S. Benedictus his verbis praeceperit, an absolutionem seu dimissionem faciendam; utraque enim sententia suos assertores habuit, ut discimus ex Hildemaro: «",
          "candidate_score": 0.641621,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1017",
          "psc_text": "hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino dicitur (In psal. CXXXIX) ille qui sine justa loquitur necessitate : « Necessitas sit in locutione tua, et non eris vir linguosus ne non dirigaris, » inquit S. doctor. Non dirigitur. ] Id est, non prosperabitur. Super terram. ] Videlicet viventium, nam in terra morientium mali saepius prosperantur. De decimo humilitatis gradu. Decimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac promptus in risu. ] Cum levitas manifestum sit superbiae signum, risumque ex inani gloria nasci doceat S. Joannes Climacus (Grad. 26); merito inter humilitatis gradus S. P. Benedictus reponit, ut non sit facilis ac promptus in risu monachus. Ubi",
          "candidate_score": 0.641603,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2717",
          "psc_text": "15. In hoc pene solo differunt, quod Lanfrancus, Udalricus, et Consuetudines Floriacenses libros distribuant feria secunda post dominicam primam Quadragesimae, quae consuetudo obtinebat apud Cassinenses tempore Bernardi abbatis; Usus Cistercienses dominica ipsa. Sed Boherius feria quarta Cinerum dandos esse asserit, quod nec improbat Bernardus Cassinensis: aitque nonnullis in monasteriis ita suo tempore observatum fuisse. Porro acceptos libros cum aliis mutare nemini licitum erat, statuente concilio Aquisgranensi (Can. 19), « ut in Quadragesima libris de bibliotheca secundum prioris dispositionem acceptis, alios, nisi prior decreverit expedire, non accipiant. » Ante omnia sane. ] Quod Richardus de S. Angelo explicat antequam 649 libri assignentur. Et tamen Cistercienses (Lib. Usuum Cisterc., cap. 15) statim post praedictorum librorum distributionem fratres in capitulo designant, qui juxta Regulam circumeant monasterium. Deputentur unus aut duo seniores. ] Non tam aetate quam virtute et sapientia. Qui circumeant. ] Unde et in Concordia Dunstani, c. 7, circae dicuntur; in Statutis",
          "candidate_score": 0.641507,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_301",
          "psc_text": "avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit Bernardus Cassinensis, ante oculos mentis frequenter habemus, juxta illud: Ubi amor, ibi oculus; quod vero odimus, libenter a nobis projicimus. » Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in 73 tuo trabem non vidisti. ] Id est, qui minima in fratre videbas, et increpabas peccata, in te crimina non solum non puniebas, sed nec ab aliis videri patiebaris, cum potius in alios benignus, in te rigidus esse debuisses. Audi salutare S. Joannis Chrysostomi monitum Homil. 43 in Matth.: « Circa vitam tuam esto austerus, circa alios benignus; audiant te homines parva mandantem, et magna facientem. » Non ab eo",
          "candidate_score": 0.640817,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1158",
          "psc_text": "cum septuaginta episcopis, quod probant ex Gratiani decreto dist. 15, cap. Sancta Romana Ecclesia. Ea tamen quae hac de re habentur in dicto Gratiani decreto, in ejus mss. haud reperiuntur; scribitque Theodemarus ante Gregorium papam in Ecclesia Romana Scripturas non esse lectas. Sed et expositiones earum quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis Patribus factae sunt. ] « Non dixit a nominatis, inquit Hildemarus, sed a nominatissimis; quia fuerunt multi nominati, et tamen in eorum libris inventus est error; et ideo dixit a nominatissimis, ac si diceret, illorum doctorum legant expositiones quorum in libris non invenitur error, sicut est Augustinus, et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc.",
          "candidate_score": 0.639565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152",
          "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,",
          "candidate_score": 0.639473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649",
          "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit",
          "candidate_score": 0.639469,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_80",
          "bdc_text": "ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.639182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_332",
          "psc_text": "Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere possint subditi; non minus tenentur et ipsi ea exspectare tempora quibus eam utiliter queant inferre, ut nunquam perturbato adhuc animo peccantes puniant, ne forte plus vindictae quam rationi et justitiae tribuere videantur: « Sane quia mox ut infertur injuria [egregium B. Petri Damiani monitum Opusc. 18, dissertat. 3, cap. 4 ], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod",
          "candidate_score": 0.63821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649",
          "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit",
          "candidate_score": 0.636222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366",
          "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,",
          "candidate_score": 0.634863,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461",
          "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque",
          "candidate_score": 0.634105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_11_13",
          "bdc_text": "Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse . Nam actionis veritatem ubique recte testatus est et Lutherum omni modo conatus est nobisnobis über der Zeile nachgetragen.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_74",
          "psc_text": "Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbis nostris. ] Demonstrata via vitae, quid adhuc haeremus immoti, aut quid superest, nisi ut alacriter ambulemus in ea? quod ut expediti praestemus, recte omnino S. Benedictus ait: Succinctis ergo fide vel observantia bonorum operum lumbis vestris, alludens ad illud Apostoli ad Ephesios: State succincti lumbos vestros in veritate, etc. Sed quia ad spiritalem hic cursum nos invitat, ita et ad spiritalem lumborum praecinctionem: et quoniam ex eo quod ex lumbis carnales delectationes prodeunt, SS. Patribus luxuriam lumbi saepissime significant, per lumborum praecinctionem carnalium voluptatum mortificationem, ipsamque virginitatem vulgo intelligunt, juxta illud S. Gregorii Homil. 13 in Evang.: « Lumbos praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. » Sed quia, ut idem S. pontifex loquitur Lib. XXVIII Mor., cap. 4, « alia est luxuria carnis, qua castitatem corrumpimus; alia vero luxuria cordis est, qua de castitate gloriamur, » ideo duplici nos cingulo praecingi",
          "candidate_score": 0.633388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342",
          "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.",
          "candidate_score": 0.632642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_332",
          "psc_text": "Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere possint subditi; non minus tenentur et ipsi ea exspectare tempora quibus eam utiliter queant inferre, ut nunquam perturbato adhuc animo peccantes puniant, ne forte plus vindictae quam rationi et justitiae tribuere videantur: « Sane quia mox ut infertur injuria [egregium B. Petri Damiani monitum Opusc. 18, dissertat. 3, cap. 4 ], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod",
          "candidate_score": 0.630513,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377",
          "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum",
          "candidate_score": 0.63042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_289",
          "psc_text": "etiamsi ipse taceat, operum exemplum quovis sermone potentius ad doctrinam fratrum sit expositum. » Talem se exhibuit Christus Dominus, de quo legimus quia coepit facere et docere; talem se exhibuit et Apostolus, qui dicebat: Imitatores mei estote; tales requirebat praelatos, cum ad Timotheum scribebat: In omnibus teipsum praebe exemplum bonorum operum in doctrina, in integritate, in gravitate. Ut capacibus discipulis. ] Id est « memoriosis, accommodatis, intelligibilibus, qui ea quae a magistris audiunt, velociter capiunt, et memoriter retinent, et operibus complent, » inquit Smaragdus. Mandata Domini verbis proponat. ] Talibus enim, qui suapte ad Deum feruntur, verba sufficiunt. Duris vero corde. ] Id est « contumacibus, rigidis, et incorrigibilibus, » ut exponit iterum Smaragdus. Et simplicioribus. ] Id est « illitteratis, et pene nullam in Scripturis divinis vel memoriam, vel intelligentiam habentibus, » uti prosequitur idem Smaragdus. Factis suis divina praecepta demonstret. ] Praecepta hic documenta seu consilia intelligit, «",
          "candidate_score": 0.630362,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_894",
          "psc_text": "Odo abbas Cluniac., explicans illud Scripturae (Lib. I Collat., n. 33): Quasi pullum onagri liberum se putat: « Onager, inquit, dicitur asinus agrestis; agrestia autem animalia libertatem amant, et ire quo volunt, et quiescere quando volunt: qui ergo implere mala quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, pullo onagri similis esse concupiscit; talis videlicet, quia ad aliud non reservatur, sub disciplina quasi agrestis bestia non restringitur. » Porro ad odium propriae voluntatis triplici nos stimulo excitat S. P. Benedictus: exemplo Christi, comminatione poenae propriam voluntatem sequentis, et corona quam illius abnegandae felix parit necessitas. Sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me. ] « Idcirco enim, ut ait apud Cassianum (Coll. 24, c. ultimo) Abbas Abraham, Dominus noster ac Salvator, ut nobis amputandarum voluntatum nostrarum formam traderet. Non veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; et iterum: Non",
          "candidate_score": 0.629068,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1377",
          "psc_text": "Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum ejus speculatio est infallibilis, et plenissimae scientiae ipsius cognitio. » Speculari bonos et malos. ] Bonos ut corrigantur, ait iterum Hildemarus, sicut respexit Petrum; malos ut puniantur, et condemnentur, sicut respexisse legitur castra Aegyptiorum, solis adinstar, qui et ceram liquefacit et lutum indurat. Maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus. ] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum",
          "candidate_score": 0.629044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_333",
          "psc_text": "], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod perturbata nequiverat, mens quieta suspendat. » Et recte quidem; nam, ut ait S. Basilius Reg. fus. c. 50, « qui animo commoto et iracundo fratrem arguit, non illum peccato liberat, sed seipsum delictis involvit. » Aliam etiam hujus loci expositionem tradit Boherius: miscens temporibus tempora, id est habens rationem temporum, quibus committuntur culpae: aliter enim abbas corrigere debet aestatis tempore, aliter Quadragesimae: nam negligentiae quadragesimales durius emendari debent. Terroribus blandimenta. ] Recte B. Petrus Damiani Opusc. 51, cap. 14: « Si pectus tuum arca Dei est, sicut profecto dignum est, non in eo sola sit virga, quae feriat; sed et",
          "candidate_score": 0.628131,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376",
          "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro",
          "candidate_score": 0.625461,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_332",
          "psc_text": "Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere possint subditi; non minus tenentur et ipsi ea exspectare tempora quibus eam utiliter queant inferre, ut nunquam perturbato adhuc animo peccantes puniant, ne forte plus vindictae quam rationi et justitiae tribuere videantur: « Sane quia mox ut infertur injuria [egregium B. Petri Damiani monitum Opusc. 18, dissertat. 3, cap. 4 ], perturbatur animus, vix rectum 80 illico valet promulgare judicium: sicut enim intuentis visum aqua dum quiescit admittit, si turbatur obtundit; sic humanus animus in ipso perturbationis articulo inoffensam recti judicii regulam et lineam non attendit, unde necesse est ut in posterum sententia differatur, quatenus aequata justitiae lance, judicium quod",
          "candidate_score": 0.624844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2090",
          "psc_text": "Bernardus Cassin. cum exponens haec verba addatur et tertium, sic loquitur: Non intelligit autem quod debeant dari plumenta cocta nisi duo, sed quod tertium sit crudum. Et hoc illo tempore dicunt expositores fieri debere, quando conventus comedit semel tantum; quando enim comedit bis, tertium quod est crudum secundum expositores reservatur ad coenam. » Istud Bernardi Cassinensis, quod in suo item commentario transcribit Boherius, testimonium haud obiter est transcurrendum: ex eo quippe patet non hanc fuisse singularem illorum opinionem, sed constantem aliorum expositorum sententiam. Eadem fuit mens Nicolai de Fractura, qui paulo post Bernardum scripsit suum commentarium. Hic enim explicans haec verba addatur et tertium, sic loquitur: « Per hoc non dicitur quod dari debeant pulmentaria cocta nisi duo; tertium vero, si fuerit, addatur crudum, maxime illo tempore quando conventus semel in die comedit; quia si bis in die comederet, tertium quod est crudum reservaretur ad coenam. » Idem etiam longe",
          "candidate_score": 0.621975,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2099",
          "psc_text": "cocta cum uno crudo ad prandium, totidemque ad coenam concessisse. Respondeo S. Benedictum satis superque diversorum infirmitati providisse, duo ad prandium pulmentaria cocta concedendo, et tertium ad coenam ex pomis aut herbis crudis, quae vix deficiunt in monasteriis ad ejus mentem aedificatis, hoc est, in quibus nihil deesse debet, in quibus spatiosi horti, monachorum manibus excolendi, contineri debent. Ac si deficerent, satis fuisse addictis poenitentiae monachis in solo coenare pane. Nec de S. Benedicti mente judicandum esse ex usu et remissione nostrorum temporum; sed ex districtione et austeritate veterum monachorum, quibus pro magnis erat deliciis ad panem aliquid addidisse. Certe Cluniacenses toto anni tempore, una excepta Quinquagesimae dominica, in solo pane coenasse, aut ad maximum fructus crudos ad panem adhibuisse, colligi potest ex Udalrico (Lib. I, cap. 49); « In Quinquagesima, inquit, quia de caetero nec caseum, nec ova comedimus, post vesperas ad coenam de ipsis ovis coctis in pipere",
          "candidate_score": 0.619901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2385",
          "psc_text": "fuisse exempta . . . . Sin autem, quod dominicis prohibitum esset jejunare, velimus coenasse, dicendum tam modicam fuisse hanc coenam, ut grave inde non formidarent incommodum. » Ita ille, nihil definiens. Difficultatem vero facile solvet qui observaverit jejunium relaxari posse tribus modis: 1º bis in die reficiendo; 2º Lautius aliquid solito comedendo; nam et sanctus Petrus Damiani illos jejunare dicebat « qui panem cum sale et aqua percipiunt; ubi praeter haec aliud quid additur, inquit, in eremo jejunium non vocatur. » 3º Solitam refectionis horam praeveniendo. Sic Cabilonense concilium eos in Quadragesima non jejunare asserit, qui ad nonam ederent, ut videre est apud Gratianum, de Consec. dist. 1, cap. Solent. Atque postremo hoc modo veteres monachi jejunium solvere solebant, ut patet ex dictis, maxime ex sancti Hieronymi testimonio ad Eustochium scribentis, quod apud eos « a Pascha ad Pentecosten coenae mutantur in prandia, quo et traditioni Ecclesiae satis fiat,",
          "candidate_score": 0.617634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_806",
          "psc_text": "Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica proxime sequenti . . . . Si assuetus fuerit in frangendo, vino privetur, aut ad terram comedat, vel alia poena arbitrio prioris puniatur. » Et alibi (Cap. 8, n. 5): « Dicentes autem culpas suas de fractione silentii debent exprimere locum, vices et qualitates personarum; et tenentur disciplinas cum virgis a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per",
          "candidate_score": 0.614203,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2386",
          "psc_text": "ut videre est apud Gratianum, de Consec. dist. 1, cap. Solent. Atque postremo hoc modo veteres monachi jejunium solvere solebant, ut patet ex dictis, maxime ex sancti Hieronymi testimonio ad Eustochium scribentis, quod apud eos « a Pascha ad Pentecosten coenae mutantur in prandia, quo et traditioni Ecclesiae satis fiat, et ventrem cibo non onerent duplicato. » Vide Regulam Magistri, cap. 53. His praenotatis explicatu non est difficile quomodo luce adhuc diei omnia consummarent, etiam hieme, cum non jejunarent. Nam, 1º cum 569 sanctus Pater ad coenam non indulgere videatur nisi tertiam librae panis partem cum aliquibus ad summum fructibus, hanc absque ullo corporis incommodo et sanitatis periculo consummare poterant ante horam decimam, id est ante nostram horam post meridiem quartam, etiam ad sextam prandentes. 2º Jejunium hora solita reficientes solvere poterant, aliquid solito lautius edendo, verbi gratia, pisces cum aliis diebus in solis leguminibus coenam acciperent. 3º Ad sextam",
          "candidate_score": 0.610266,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_234",
          "psc_text": "periculosa, minus secura, minusque utilis, vitae communi, quae in monasterio exercetur, postponenda est. Atque ita docere solent omnes SS. doctores, multis quidem fulti rationibus, quas hic in gratiam coenobitarum deducere non erit fortassis otiosum. Primo. Quia dominicum illud de nihil cogitando de crastino praeceptum in coenobio facillime, in solitudine vero nunquam adimpletur; imo ad necessaria corporis exquirenda et praeparanda vix sibi sufficit anachoreta: « Nemo quod corporis quidem necessitatem attinet sibi ipsi sufficiens est, inquit S. Basilius Reg. fus. c. 7, sed ad necessariorum subministrationem alii aliorum opera indigent. » Secundo. Propriam coenobita non sequitur voluntatem, sed ad illius exemplum qui pro nobis factus est obediens usque ad mortem, humiliter abbati subjectus in omnibus obtemperat: at vero eremita cum supra se neminem habeat cui subjiciatur, neminem imperantem cui obsequatur, obedientiae merito privatur. Quas quidem duas rationes tanti faciebat abbas Joannes, ut eas omnibus deserti utilitatibus anteferret, uti ipse testatur apud",
          "candidate_score": 0.607914,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3667",
          "psc_text": "concedenda autem ista licentia abbas non nimis facilem exhibere se debet; sed ad solam monasterii necessitatem aut piam aliquam utilitatem attendere. Et tunc tam egredientes quam revertentes abbatis benedictionem excipiant juxta veterum monachorum morem, quem videre est in sexta synodo, can. 46; in Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, n. 1; in Regula S. Fructuosi, cap. 8; in lib. II Dialogorum S. Gregorii papae, cap. 7 et 12, et apud S. Joannem Climacum, grad. 4. Hanc autem benedictionem edito super egredientes crucis signo dabant, ut patet tum Poenitentiali S. Columbani, tum ex Ardone in Vita S. Benedicti Anianensis, n. 23. Quod vero S. Benedictus addit vel quocunque ire, Menardus id intelligit « de his qui in via diriguntur, ut tantum ad locum ad quem missi sunt, nec declinando ad dextram vel ad sinistram recta se conferant. » Sed omnes Cassinenses commentatores id interpretantur de discursu intra claustra monasterii, ut nec",
          "candidate_score": 0.607738,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae",
      "max_score": 0.718578,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1173",
          "psc_text": "VII, 8; Luc. XI, 12) . Hac itaque fulti certitudine, de ejusdem Redemptoris nostri misericordia nihil ambigere, sed spe debemus indubitata praesumere. Nec enim muneris sui largitate frustrabitur, sed vires obtinendi prorsus indulget, qui velle concessit. Nam jam hoc ipsum desideranter appetere donum est. Quia tamen ita de gratia debemus superna praesumere, ut non simus negligentes in oratione vel opere, voce ejusdem Veritatis exprimitur: Oportet semper orare, et non deficere (Luc. XVIII, 1) . Petamus igitur orando, quaeramus legendo, pulsemus operando. Sit igitur mens vigilans, sit undique suspecta, sit ubique sollicita, ut insidiantis possit semper laqueos praecavere. Sed quia quanto hostis noster cautum contra se unumquemque cognoscit, tanto corda sibi resistentium subtili molitur arte subvertere, omnipotentem Dommum assiduis lacrymis et deprecatione poscamus, ut nos veneni ejus non sinat infectione corrumpi; sed contra certamina et latentes suggestiones quas ingerit potentiae suae nos scuto circumtegat; in quo jacula illius illisa frangantur, et",
          "candidate_score": 0.718578,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1173",
          "psc_text": "VII, 8; Luc. XI, 12) . Hac itaque fulti certitudine, de ejusdem Redemptoris nostri misericordia nihil ambigere, sed spe debemus indubitata praesumere. Nec enim muneris sui largitate frustrabitur, sed vires obtinendi prorsus indulget, qui velle concessit. Nam jam hoc ipsum desideranter appetere donum est. Quia tamen ita de gratia debemus superna praesumere, ut non simus negligentes in oratione vel opere, voce ejusdem Veritatis exprimitur: Oportet semper orare, et non deficere (Luc. XVIII, 1) . Petamus igitur orando, quaeramus legendo, pulsemus operando. Sit igitur mens vigilans, sit undique suspecta, sit ubique sollicita, ut insidiantis possit semper laqueos praecavere. Sed quia quanto hostis noster cautum contra se unumquemque cognoscit, tanto corda sibi resistentium subtili molitur arte subvertere, omnipotentem Dommum assiduis lacrymis et deprecatione poscamus, ut nos veneni ejus non sinat infectione corrumpi; sed contra certamina et latentes suggestiones quas ingerit potentiae suae nos scuto circumtegat; in quo jacula illius illisa frangantur, et",
          "candidate_score": 0.712208,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2000",
          "psc_text": "Sed ut ad aures Dei viam precibus faciatis, vigilantius studendum est ut voces actibus adjuventur; nam inanis fit oratio, ubi prava est actio. Quia igitur quanto immane cernitis imminere periculum, tanto simul omnes in fletu debetis et gemitu occupari, filios vestros a saeculari perversitate, sacerdotali quamprimum adhortatione compescite. Discant injusta contemnere, et quae Deo placita sunt amare, ut illos possitis habere ad impetrandam divinae misericordiae gratiam adjutores, ne si neglexeritis, actio eorum preces orationum superet, et saevientis inimici gladius, quod absit, resecet quos monentis verba non corrigunt. Deus autem noster justus et pius est, et sicut perseverantibus in pravitate districtus est, ita conversis misericors. Ad ipsum ergo 1139 tota mente contriti cordis ejulatione curramus, ab ipso ereptionis nostrae solatia postulemus. Qui quoniam benignus et mitis est, si nos a malis nostris emendatos sua viderit mandata diligere, et hic nos potens est ab hoste defendere, et in futuro aeterna nobis gaudia",
          "candidate_score": 0.703707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2417",
          "psc_text": "Patrum nostrorum teneamus, nihil videlicet per contentionem agentes, sed, ad omne studium bonae devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus auxiliante Domino pareamus, (Vide. l. XI, ep. 64.) O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat (Coloss. III), quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas ita charitas ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. His rite perpensis, charitative jam dictis indulsi, nec praeceptum dedi, sed consilium; nec regulam in his posteris ullis tenendam tradidi, sed de duobus periculis quod facilius sit vitandum ostendi. Si igitur in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere? Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Quapropter",
          "candidate_score": 0.697063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2000",
          "psc_text": "Sed ut ad aures Dei viam precibus faciatis, vigilantius studendum est ut voces actibus adjuventur; nam inanis fit oratio, ubi prava est actio. Quia igitur quanto immane cernitis imminere periculum, tanto simul omnes in fletu debetis et gemitu occupari, filios vestros a saeculari perversitate, sacerdotali quamprimum adhortatione compescite. Discant injusta contemnere, et quae Deo placita sunt amare, ut illos possitis habere ad impetrandam divinae misericordiae gratiam adjutores, ne si neglexeritis, actio eorum preces orationum superet, et saevientis inimici gladius, quod absit, resecet quos monentis verba non corrigunt. Deus autem noster justus et pius est, et sicut perseverantibus in pravitate districtus est, ita conversis misericors. Ad ipsum ergo 1139 tota mente contriti cordis ejulatione curramus, ab ipso ereptionis nostrae solatia postulemus. Qui quoniam benignus et mitis est, si nos a malis nostris emendatos sua viderit mandata diligere, et hic nos potens est ab hoste defendere, et in futuro aeterna nobis gaudia",
          "candidate_score": 0.685806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1173",
          "psc_text": "VII, 8; Luc. XI, 12) . Hac itaque fulti certitudine, de ejusdem Redemptoris nostri misericordia nihil ambigere, sed spe debemus indubitata praesumere. Nec enim muneris sui largitate frustrabitur, sed vires obtinendi prorsus indulget, qui velle concessit. Nam jam hoc ipsum desideranter appetere donum est. Quia tamen ita de gratia debemus superna praesumere, ut non simus negligentes in oratione vel opere, voce ejusdem Veritatis exprimitur: Oportet semper orare, et non deficere (Luc. XVIII, 1) . Petamus igitur orando, quaeramus legendo, pulsemus operando. Sit igitur mens vigilans, sit undique suspecta, sit ubique sollicita, ut insidiantis possit semper laqueos praecavere. Sed quia quanto hostis noster cautum contra se unumquemque cognoscit, tanto corda sibi resistentium subtili molitur arte subvertere, omnipotentem Dommum assiduis lacrymis et deprecatione poscamus, ut nos veneni ejus non sinat infectione corrumpi; sed contra certamina et latentes suggestiones quas ingerit potentiae suae nos scuto circumtegat; in quo jacula illius illisa frangantur, et",
          "candidate_score": 0.683024,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1904",
          "psc_text": "Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . (Cf. Joan. Diac. l. II, c. 40.). EPISTOLA XXIX. AD BERTHAM ANGLORUM REGINAM. De Anglorum conversione gratulatur. Ne regis animum ad perfectam Christianae fidei dilectionem succendere diutius negligat, hortatur impense. Gregorius Berthae reginae Anglorum. Qui post terrenam potestatem regni coelestis gloriam cupit acquirere, ad faciendum lucrum 1113 Creatori suo debet enixius laborare, ut ad ea quae desiderat operationis suae gradibus possit ascendere, sicut vos fecisse gaudemus. Remeantes igitur dilectissimus filius noster Laurentius presbyter et Petrus monachus, qualis erga reverendissimum fratrem et coepiscopum nostrum Augustinum gloria vestra exstiterit, quantaque illi solatia vel qualem charitatem impenderit, retulerunt. Et omnipotentem Deum benediximus, qui conversionem gentis Anglorum mercedi vestrae dignatus est propitius reservare. Nam sicut per recordandae memoriae Helenam, matrem piissimi Constantini imperatoris, ad Christianam fidem corda Romanorum accendit, ita et per gloriae vestrae studium in Anglorum gente ejus",
          "candidate_score": 0.666541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_63",
          "psc_text": "audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos (Marc. IX, 49) . Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Hinc in sacerdotis veste juxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur (Exod. XXVIII, 33). Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico una exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Tunc ergo tintinnabulis mala punica jungimus, cum per omne quod dicimus unitatem fidei custodimus. Rursum, cum me ad considerandum confero qualis rector in compassione, qualisque esse debeat in contemplatione, perpendo ut et singulis compassione sit proximus,",
          "candidate_score": 0.662148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_21",
          "psc_text": "affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me (Psal. LXVIII, 3) . Periclitanti igitur mihi orationis vestrae manum tendite, vos qui in virtutum littore statis, Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accidit, ut, cum vindicari in me iniquitas debuit, laudes pro vindicta recipiam. Quibus autem hoc in loco terrenarum rerum tumultibus premor, explere verbis nequeo; quod tamen colligere ex brevitate epistolae potestis, in qua ei minus loquor, quem plus omnibus diligo. Praeterea indico quia a serenissimis dominis quantis 495 valui precibus postulavi, ut vos honore restituto, ad sancti Petri apostolorum principis limina venire; et, quousque ita Deo placuerit, hic mecum vivere concedant; quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis nostrae taedium de aeterna patria invicem loquendo relevemus. (Cf. Joan. Diac. l. I, c. 25; l. IV, c. 25.) EPISTOLA VIII. AD BACAUDAM FORMIENSEM",
          "candidate_score": 0.662036,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_137",
          "bdc_text": "Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1068",
          "psc_text": "AD STEPHANUM EPISCOPUM. Invitum laudanti laudes rependit pro assidua illius praedicatione, qua Maria patricia aliive multi ad Ecclesiam revocati. Hortandum Constantinum praefectum ut Dei judicium semper ante oculos habeat. Gregorius Stephano episcopo. Scripta vestrae sanctitatis medullata mihi charitatis verba locuta sunt, ita ut per calamum sic in epistolas animus transiret, ac si mihi per semetipsam mens ipsa loqueretur. Qua de re magnas omnipotenti Deo gratias refero, quia et divisis corporibus nobisque a vobis recedentibus longe charitas inter nos permanet indivisa. Et quidem multum mihi, et ultra quam indignus audire debui, favorem in epistolis demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quandiu vivit (Eccli. XI, 30) . Tamen et si audire talia dignus non fui orationibus vestris peto, ut dignus efficiar, ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. 856 De gloriosa autem Maria patricia valde laetatus sum, quia in sancto Dei ovili aggregata est:",
          "candidate_score": 0.66074,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_23_25",
          "bdc_text": "vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ?",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_903",
          "psc_text": "morte moriemini (Genes. II, 17) . Cum ergo comedit de ligno vetito Adam, quia in corpore mortuus non est novimus, quia post hoc filios genuit atque annis multis vixit. Si itaque in anima mortuus non est, quod dici nefas est, ipse mentitus est qui hunc praedixit die qua peccasset moriturum. Sed sciendum est quia mors duobus accidit modis, aut absentia vivendi, aut a qualitate vivendi. In hoc ergo quod comedendo vetitum ejus anima dicitur mortua, non absentia vivendi, sed a qualitate vivendi, ut postmodum viveret in poena qui ad hoc creatus fuerat ut beate viveret in laetitia, Hunc ergo locum qui in eo Codice qui mihi a fratre meo Joanne episcopo transmissus est annotavit haereticum, Pelagianus est, quia sententia ista evidenter Pelagii est. Quam Paulus apostolus aperte in suis Epistolis destruit. Quae loca Epistolarum ejus singula dicere praetermitto, quia scienti loquor. Pelagius vero qui in Ephesina synodo damnatus est, ea",
          "candidate_score": 0.660265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_19_21",
          "bdc_text": "Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . . Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2417",
          "psc_text": "Patrum nostrorum teneamus, nihil videlicet per contentionem agentes, sed, ad omne studium bonae devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus auxiliante Domino pareamus, (Vide. l. XI, ep. 64.) O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat (Coloss. III), quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas ita charitas ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. His rite perpensis, charitative jam dictis indulsi, nec praeceptum dedi, sed consilium; nec regulam in his posteris ullis tenendam tradidi, sed de duobus periculis quod facilius sit vitandum ostendi. Si igitur in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere? Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Quapropter",
          "candidate_score": 0.658649,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1050",
          "psc_text": "dubio debeatis pacem cordium prudentius custodire, propter hoc quod Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos (Marc. IX, 49) . Et Paulus apostolus admonet, dicens: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes. IV, 3) . Qui rursus ait: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum (Hebr. XII, 14) . Quam videlicet pacem tunc nobiscum veraciter habebitis, si profani nominis superbiam declinetis, juxta quod idem magister gentium dicit: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates (I Tim. VI, 20) . Nimis quippe iniquum est, si hi qui praedicatores humilitatis facti sunt, de vani nominis elatione glorientur, cum verus praedicator dicat: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Gal. VI, 14) . Ille ergo vere gloriosus est, qui non de temporali potentia, sed pro Christi nomine de sua passione gloriatur. In hoc itaque vos medullitus amplectimur, in hoc",
          "candidate_score": 0.657041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_334",
          "psc_text": "Augusti, indictione decima. EPISTOLA XLIX. AD JANUARIUM ARCHIEPISCOPUM. Auditis de Januario episcopo querelis, Joannem notarium mittit qui partes ad judicium compellat, et quae judicata fuerint exsequatur. Januarium ob id maxime increpat, quod nulla, nisi propriae injuriae causa, Isidorum excommunicaverit. Gregorius Januario archiepiscopo Caralitano. Si sacerdotale quod administramus officium mentis integritate pensemus, sic nos cum filiis nostris individuae charitatis debet unire concordia, ut sicut patres in nomine, ita affectu probemur in opere. Dum ergo tales nos esse quales praefati sumus oporteat, miramur cur adversus fraternitatem tuam tanta querimoniarum moles exorta sit. Quod quidem nos adhuc credere dubitamus. Sed ut veritatem valeamus agnoscere, Joannem sedis nostrae notarium nostra illic praeceptione suffultum direximus, qui partes in electorum compellat adesse judicio, et sua ad effectum exsecutione, quae fuerint judicata perducat. Quocirca fraternitatem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut causarum apud se ante debeat merita pertractare. Et si qua se injuste tulisse vel habere cognoscit, ante",
          "candidate_score": 0.654145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_137",
          "bdc_text": "Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_272",
          "psc_text": "faciat gloria vestra, ut neque sit aliquid unde possimus ab adversariis reprehendi, neque in quo utilitas reipublicae exigit, quod avertat Dominus, negligatur. Praeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, nostem collectum habet, et Narina dicitur residere; et si huc cursum Deo sibi irato mittere voluerit, vos loca ipsius, quantum vos Dominus juverit, depraedamini, aut certe sculcas quos mittitis, sollicite requirant, ne dolens factum ad nos discurrat. EPISTOLA XXXI. AD CUNCTOS MILITES NEAPOLITANOS. De obedientia Constantio tribuno exhibenda. Gregorius universis militibus Neapolitanis. Summa militiae laus inter alia bona merita haec est, obedientiam sanctae reipublicae utilitatibus exhibere, quodque sibi utiliter imperatum 592 fuerit, obtemperare; sicut et nunc devotionem vestram fecisse didicimus, quae epistolis nostris, quibus magnificum virum Constantium tribunum custodiae civitatis deputavimus praeesse, paruit, et congruam militaris devotionis obedientiam demonstravit. Unde scriptis vos praesentibus curavimus admonendos, uti praedicto viro magnifico tribuno, sicut et fecistis, omnem debeatis pro serenissimorum dominorum utilitate vel",
          "candidate_score": 0.653392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77_79",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1797",
          "psc_text": "ipsi a majoribus vestris injuriari libertatem vestram non vultis, subjectorum vestrorum honorando libertatem custodite. Scimus enim qui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt (Matth. XXIV, 35) . Cujus quia verba non transeunt, sed per omnia implentur, metuamus quod iterum dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea metietur vobis (Matth. VII, 2) . Quid autem gloria vestra existimat quia si superbe, si crudeliter agimus, despecto Deo nobis hominem placamus? Nullo modo. Nam ipse qui despicitur eum contra nos quem despecto Deo placare volumus irritat. Curemus ergo per omnia placere Deo qui potens est etiam iratos homines ad mansuetudinem reducere. Nam, sicut dixi, etiam mansueti homines indignante Deo ad iracundiam provocantur. Si autem dicitur quia sine verberibus atque terroribus fraudes publicae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiociniorum causa domnus Leontius non venisset. Nam verum est quia illi solent manibus excedere, qui in sensu et",
          "candidate_score": 0.651412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1728",
          "psc_text": "exquisita 1060 diligentius veritate, ita quidquid tibi aequitatis ordo suaserit, mora postposita definito, ut et rationabiliter causa finem accipiat, et partes apud te nulla fatiget in observatione dilatio. Si autem donationes, de quibus dictum est, Ecclesiae suae esse onerosas existimat, et reddere eas donatoribus fortasse voluerit, si qui ex eis qui eas recipiunt clerici sunt, a te similiter moneantur ut aut secundum portiones suas quae erant soliti dare persolvant, aut certe si causari voluerint, contentiones partium tua necesse est cognitione distingui, ut nulla se pars inaudita queratur praejudicium sustinere. Alias vero causas quas cum memorato reverendissimo viro fratre nostro suprascriptus portitor habere praesentes se asserit, tuo similiter volumus, mediis sacris Evangeliis, judicio definiri. EPISTOLA XXIX. AD CONSTANTIUM MEDIOLANENS. EPISCOPUM. Dubiam adhuc Pompeii episcopi causam certa sententia finiri nondum posse. Gregorius Constantio episcopo Mediolanensi. Relectis epistolis vestris, quas ad nos per Marianum latorem praesentium transmisistis, gratam nobis sollicitudinem vestram fuisse rescripsimus,",
          "candidate_score": 0.650719,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1062",
          "psc_text": "Nam in hac vita adhuc quisque positus quantalibet virtute polleat, quomodo sicut sol fulget, in qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15); in qua videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivos nos ducentem in lege peccati, quae est in membris nostris (Rom. VII, 23); in qua et in nobismetipsis responsum mortis habemus, ut non simus fidentes in nobis (II Cor. I, 9); in qua etiam Propheta clamat: Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae (Psal. LIV, 6) ? Nam et scriptum est: Sapiens ut sol permanet, fatuus ut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; non ad claritatis fulgorem, sed ad perseverantiam boni operis comparatio est solis deducta. Bonum vero ordinationis ejus initium necdum a vobis potuit de perseverantia laudari. Quod autem Haec dies quam fecit Dominus clamasse vos dicitis, de quo hoc dictum",
          "candidate_score": 0.650255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_23_25",
          "bdc_text": "vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ?",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1166",
          "psc_text": "illic continebatur de Adae anima, quia in peccato mortua non fuerit, eo quod diabolus in cor hominis non ingrediatur; et si quis hoc dixisset, anathema esset. Quae cum mihi relecta fuissent, valde contristatus sum. Si enim Adae, qui primus peccavit, anima in peccato mortua non est, quomodo de ligno vetito ei dictum est: In quacunque die comederitis ex eo. morte moriemini (Genes. II, 17) ? Et certe comedit Adam et Eva de ligno vetito, et tamen in carne sua ultra nongentos annos postmodum vixerunt. Constat itaque quia in carne non est mortuus. Si ergo in anima mortuus non est, quod dici nefas est, falsam sententiam de illo protulit Deus, qui dixit quia qua die comederet moreretur. Sed absit hic error, absit a vera fide. Nos enim primum hominem qua die peccavit, anima mortuum dicimus, atque per hunc omne genus humanum in hac mortis et corruptionis poena damnatum. Per secundum vero",
          "candidate_score": 0.648064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_720",
          "psc_text": "746 Ego itaque per responsales meos semel et bis verbis humilibus hoc quod in tota Ecclesia peccatur, corripere studui, nunc per meipsum scribo. Quidquid facere humiliter debui, non omisi. Sed si in mea correptione despicior, restat ut Ecclesiam debeam adhibere. Haec itaque dicens, omnipotens Deus fraternitati vestrae indicet quanto circa vos amore constringor, quantumque in hac causa non contra vos, sed pro vobis lugeo. In qua tamen praeceptis evangelicis, institutionibus canonum, utilitatibus fratrum personam praeponere non possum, nec ejus quem multum amo. Scripta autem sanctitatis vestrae dulcissima atque suavissima de causa presbyterorum Joannis et Athanasii suscepi, de qua vobis in subsequentibus Domino adjuvante respondebo, quia sub tantis tribulationibus circumfusus barbarorum gladiis premor, ut non dico multa tractare, sed mihi respirare vix liceat. Data Kalendis Januarii, indictione 13. (Cf. Joan. Diac. l. III, n. 54.) EPISTOLA XIX. AD SABINIANUM DIACONUM. Epistolam superiorem, ob reverentiam imperatoris, suavitate respersam, det Joanni episcopo. Principi",
          "candidate_score": 0.647905,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1727",
          "psc_text": "convenisse, ut in Ecclesia ejus certae portiones substantiae suae donatione conscriberentur, et hoc in se onus susciperet, atque, securis eis redditis, ipse de Ecclesia quidquid esset necessarium, erogaret. Se vero per tertiam decimam et primam indictiones, quibus praedictae civitati defensoris officium tenuit, absente episcopo, de proprio expendisse quod de Ecclesia poterat erogari. Et quia sibi quod expendit postulat debere restitui, idcirco experientiae tuae praecipimus ut reverendissimo fratri et coepiscopo nostro Decio studeat imminere, quatenus aut pacifica, si ita est, cum eo ordinatione decidat; aut certe si qua se ratione a restitutione expensarum credit defendere posse, in judicio tuo assistat. Et exquisita 1060 diligentius veritate, ita quidquid tibi aequitatis ordo suaserit, mora postposita definito, ut et rationabiliter causa finem accipiat, et partes apud te nulla fatiget in observatione dilatio. Si autem donationes, de quibus dictum est, Ecclesiae suae esse onerosas existimat, et reddere eas donatoribus fortasse voluerit, si qui ex eis",
          "candidate_score": 0.643887,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1561",
          "psc_text": "sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu, etiam qui se sufficere existimat, accedat. Ab re autem non facimus si ad argumentum rationabilium usum rerum irrationabilium colligamus. Apta namque aedificationibus de silvis ligna succiduntur, nec tamen adhuc viridibus aedificii pondus imponitur, nisi eorum viriditatem multorum dierum mora siccaverit, et apta ad necessarium usum effecerit. Quae observantia si forte negligitur, citius superimposita mole franguntur, et gignit ruinam ad auxilium res provisa. Hinc etenim et medici, qui curam gerunt de corpore, quaedam adjutoria recenti adhuc confectione formata indigenti non offerunt, sed maceranda temporibus derelinquunt. Nam si immature quis dederit, dubium non est quia fit causa periculi, res salutis. Discant itaque, discant in officio suo sacerdotes, quibus animarum credita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti",
          "candidate_score": 0.642385,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1199",
          "psc_text": "quo iret, quia, pro ipsa quam dixi caligine, ad plenum causas non intellexi. Hoc tamen sanctissimos vos semper, sicut et facitis, reducere ad mentem decet quod praedicator gentium dicit: In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, cupidi, elati (I Tim. IV, 1) , et caetera, quae mihi labor est dicere, et vobis non est necessarium audire. Ecce in sancta senectute beatitudo vestra multis tribulationibus laborat, sed perpendat cujus sedem sedeat. Nunquid non illius cui voce Veritatis dictum est: Cum senueris, 895 alius te cinget, et ducet quo tu non vis (Joan. XXI, 18) ? Sed haec dicens recolo quod sanctitas vestra in multis adversitatibus etiam a juventute desudavit. Cum bono ergo rege dicat: Recogitabo omnes annos meos in amaritudine animae meae (Isa. XXXVIII, 15) . Sunt autem multi qui delectationem suam, sicut scribitis, de nostris sibi vulneribus faciunt; sed scimus qui dixit: Plorabitis, et flebitis vos;",
          "candidate_score": 0.64237,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1279",
          "psc_text": "papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit; ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum. Proinde debitum salutationis alloquium solvens peto, ut in sanctis orationibus vestris mei memores esse dignemini, quatenus a peccatorum meorum nexibus, quia meis meritis non valeo, vestris intercessionibus me Dominus absolvat. (Cf. Joan. Diac. l. III, c. 69.) 920 EPISTOLA XXXI. AD SECUNDINUM. Ne patiatur Monasterium in laicae personae potestatem venire. Gregorius Secundino episcopo Tauromenitano. Querimoniam monachorum monasterii Castelliensis oblata ab eis petitio quae tenetur in subditis patefecit. Proinde fraternitas vestra haec quae asserunt, sollicita perscrutari cura studeat. Et si ea invenerit veritate subsistere, tuitionem illis impendat,",
          "candidate_score": 0.640521,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1062",
          "psc_text": "Nam in hac vita adhuc quisque positus quantalibet virtute polleat, quomodo sicut sol fulget, in qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15); in qua videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivos nos ducentem in lege peccati, quae est in membris nostris (Rom. VII, 23); in qua et in nobismetipsis responsum mortis habemus, ut non simus fidentes in nobis (II Cor. I, 9); in qua etiam Propheta clamat: Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae (Psal. LIV, 6) ? Nam et scriptum est: Sapiens ut sol permanet, fatuus ut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; non ad claritatis fulgorem, sed ad perseverantiam boni operis comparatio est solis deducta. Bonum vero ordinationis ejus initium necdum a vobis potuit de perseverantia laudari. Quod autem Haec dies quam fecit Dominus clamasse vos dicitis, de quo hoc dictum",
          "candidate_score": 0.638583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_680",
          "psc_text": "Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea ante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pretiis",
          "candidate_score": 0.636238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2142",
          "psc_text": "cognoscat, et in substantia illius aliquid fraudis committat, ad locum in quo res ejus sunt reconditae sine mora curabis accedere, et cum omni sollicitudine ac diligentia studii tui sit, praesente Consentio puero, qui rerum ipsarum esse custos asseritur, adhibitis testibus, solemniter ac subtiliter facere, easque res in loco tutissimo, ut utile praevideris, collocare, quatenus apto tempore huc cum eodem puero, Deo auxiliante, valeant transmitti. Sed et caetera, in quibuslibet rebus sive corporibus quae de substantia ipsius esse didiceris, cum omni strenuitate in unum congregare et constituere festina, ut nihil de ejus possit qualibet occasione deperire substantia. Haec igitur omnia ita sollicita et subtili stude cura peragere, ut te illic posito ne dispendium in rebus ipsis eveniat, et cujuslibet fraudis sub qualibet occasione sive exquisitione locus aliquis patere non valeat. Summa vero redituum ejus quae sit nobis pariter tuis scriptis indicare festina. EPISTOLA XIV. AD AZIMARCHUM SCRIBONEM. E maris periculo ereptum",
          "candidate_score": 0.634676,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1424",
          "psc_text": "hoc quod scriptum est: Ex operibus eorum cognoscetis eos (Matth. VII, 16) . Vitam eorum tua charitas attendat, et meritum intentionis aspiciat. Ut enim dilectioni tuae de eadem re breviter loquar, sancta Chalcedonensis synodus usque ad definitionem fidei, et prolationem canonum, de generalibus causis locuta est. Nam post prolationem canonum specialia episcoporum certamina sopire curavit. 968 Epistolam vero quam in ea reverendissimus Ibas denegat suam, quod in extrema parte synodi jaceat, agnoscis. Quae videlicet epistola Nestorium in auditum et inquisitione non facta damnatum asserit; Cyrillum vero in Apollinaris dogma cecidisse suspicatur. Et si totus superior textus praedictae synodi legitur, quantum haec epistola eidem synodo adversetur invenitur, quia scilicet sancta synodus et Nestorium, sicut est, haereticum denuntiat, et beatum Cyrillum patrem catholicum veneratur. Epistola ergo quae illum defendit qui a synodo damnatus est, et eum accusat qui a synodo veneratus, procul dubio definitioni sanctae synodi probatur adversa. Sed quia ejus defensores",
          "candidate_score": 0.633808,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_3",
          "psc_text": "subrepere comperi, vehementissime constristatus sum. Nunc vero quia et vos administrationis cura, et me studium hujus regiminis occupat, in tantum nos recte diligere specialiter possumus, in quantum generalitati minime nocemus. Unde per omnipotentem Dominum rogo, in cujus tremendo judicio nostrorum actuum posituri rationes sumus, ut ejus respectum semper gloria vestra ante oculos habeat, et nunquam quodlibet ex quo inter vos vel parva dissensio proveniat admittat. Nulla vos lucra ad injustitiam pertrahant, nullius vel minae, vel amicitiae, ab itinere rectitudinis deflectant. Quam sit vita brevis aspicite; ad quem quandoque ituri estis judicem, qui judiciariam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta lucra hic relinquimus, et solas 488 dispendiosorum lucrorum causas nobiscum ad judicium deportamus. Illa ergo sunt nobis commoda quaerenda, quae nequaquam mors adimat, sed mansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat. De frumentis autem quae scribitis, longe aliter vir magnificus Citonatus asserit, quia solummodo tanta transmissa sunt quae",
          "candidate_score": 0.631392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1198",
          "psc_text": "amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit. Laudato mutuae charitatis vinculo, et commemoratis amici muneribus, diuturnam illi precatur vitam. Gregorius Anastasio patriarchae Antiocheno. Suscepi epistolas suavissimae beatitudinis vestrae, quae pro verbis lacrymas fluebant. Vidi namque in eis nubem more suo in altum volantem, sed quamdam caliginem tristitiae ferentem, nec penetrare in ipso exordio facile valui unde et quo iret, quia, pro ipsa quam dixi caligine, ad plenum causas non intellexi. Hoc tamen sanctissimos vos semper, sicut et facitis, reducere ad mentem decet quod praedicator gentium dicit: In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, cupidi, elati (I Tim. IV, 1) , et caetera, quae",
          "candidate_score": 0.630943,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1840",
          "psc_text": "conspicias, quia cum Domino dictum fuisset: Scis quia Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt (Ibid. XV, 12) ? Respondit: sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum (Ibid., 14) ? Paulus quoque apostolus admonet, dicens: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes (Rom. XII, 18) . Dicturus quippe ut cum omnibus pacem habeamus quia prospexit hoc esse difficile, praemisit: Si fieri potest. Sed tamen adjunxit quod possit fieri, cum dixit: Quod ex vobis est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, etsi illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio habemus. In omnibus ergo, fili dilectissime, cor custodi, sicut scriptum est: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Haec breviter pro charitatis commemoratione rescripsi. Sed peto ut pro me orare debeas, quatenus omnipotens Deus et a malis me spiritibus, et a perversis hominibus",
          "candidate_score": 0.629674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1198",
          "psc_text": "amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit. Laudato mutuae charitatis vinculo, et commemoratis amici muneribus, diuturnam illi precatur vitam. Gregorius Anastasio patriarchae Antiocheno. Suscepi epistolas suavissimae beatitudinis vestrae, quae pro verbis lacrymas fluebant. Vidi namque in eis nubem more suo in altum volantem, sed quamdam caliginem tristitiae ferentem, nec penetrare in ipso exordio facile valui unde et quo iret, quia, pro ipsa quam dixi caligine, ad plenum causas non intellexi. Hoc tamen sanctissimos vos semper, sicut et facitis, reducere ad mentem decet quod praedicator gentium dicit: In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, cupidi, elati (I Tim. IV, 1) , et caetera, quae",
          "candidate_score": 0.629522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1425",
          "psc_text": "haec epistola eidem synodo adversetur invenitur, quia scilicet sancta synodus et Nestorium, sicut est, haereticum denuntiat, et beatum Cyrillum patrem catholicum veneratur. Epistola ergo quae illum defendit qui a synodo damnatus est, et eum accusat qui a synodo veneratus, procul dubio definitioni sanctae synodi probatur adversa. Sed quia ejus defensores solent dicere quod hanc Ibas eo tempore scripsit quo adhuc Cyrillus propter duodecim capitula, quae necdum exposuerat, dubius habebatur, in ipsa hac epistola perpende quia legitur quod inter Orientales episcopos et beatum Cyrillum pax fuerit celebrata. Si ergo post concordiam pacis, post satisfactionem amotae dubitationis, haec eadem epistola scripta est, constat quia non est catholica, quae patrem catholicum, atque in toto synodi volumine laudatum, haereticum appellat. Haec paucis dixi, quia ex quibus praecipue causis hac in re dubitationem tua charitas habet, in epistolis non inveni . Et quia tua sanctitas (Grat. dist. 50, c. 16) hoc a nobis requisivit, ut",
          "candidate_score": 0.626287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_124_126",
          "bdc_text": "Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1800",
          "psc_text": "serenissimi principis utilitatem cum omni sollicitudine impleas. Nam et in ejus actione, a quo tibi commissa est, esse negligentem non sine peccato existimo. Sed quia, omnipotente Deo largiente, idonea est vestra sapientia, et rationes vigilanter ac subtiliter exquirere, et Creatoris vobis judicium per mansuetudinem placare, quoties ira animum invadit, mentem edoma, vince te ipsum. Differ tempus furoris, et cum tranquilla mens fuerit, quod placet judica. Ira enim in vindictam malorum sequi debet rationem animi, non praeire, ut quasi ancilla justitiae post tergum veniat, et non lasciva ante faciem prorumpat. Aliquando vero ostendenda est, et non exhibenda; aliquando exhibenda est, sed nunquam sequenda. Quando enim in exsecutione justitiae placata mente irascimur, iracundiam et non sequimur, et exhibemus. Ira enim quae animum perturbat, quanta consideratione cavenda est monstratur. De qua scriptum est: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram. Ira enim viri justitiam Dei non",
          "candidate_score": 0.625808,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_64",
          "bdc_text": "\"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1867",
          "psc_text": "ut a te reciperetur, atque adhuc haberetur gratus, suaserit, non solum hunc longius a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur. Et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus exsecrabile, et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende; et ita agere stude, ut et pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate filiorum tuorum animis non inducas. (Cf. Joan. Diac. l. III, cc. 30 et 45.) 1102 EPISTOLA XIV. AD ASCLEPIODOTUM. Gallicanum Romanae",
          "candidate_score": 0.624209,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1759",
          "psc_text": "Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque incolumitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, quae ex percepta luce veritatis, et eamdem Ecclesiam praedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente,",
          "candidate_score": 0.623437,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_92_94",
          "bdc_text": "by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III : The Evangelical Protestant Creeds , with Translations , 6 . Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_366",
          "psc_text": "sed hoc salubriori consilio statuisse, ut in librorum ductu eas transponeres. Habemus sane libellos sex sancti Hilarii episcopi Pictaviensis, quos de Graeco Origenis in Latinum vertit; sed non omnia secundum ordinem libri sancti Job exposuit. Et satis miror hominem doctissimum et sanctum, ut de stellis naenias Origenis transferret; mihi, sanctissime Pater, nullo pacto suaderi potest ut credam astra coeli Spiritus rationales, quae neque cum angelis neque cum hominibus facta esse Scriptura sancta declarat. Dignetur ergo beatitudo vestra opus ipsum de libro sancti Job; sed et alios libros morales quos fecisse te memoras in hoc libro Regularum, exiguitati [ Deest forte meae] transmittere. Tui enim sumus, tua legere delectamur. Optabile namque est mihi [ Deest forte et] praeclarum, sicut tuus Gregorius ait, usque ad ultimam discere senectutem. Incolumem coronam vestram ad erudiendam Ecclesiam suam sancta Trinitas Deus conservare dignetur, sicut optamus, beatissime Pater. LIBER TERTIUS. Mense Septembri indictione XI. 623 EPISTOLA",
          "candidate_score": 0.621602,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2062",
          "psc_text": "non est tamen tunc approbabile quod in eo animus perturbatur. Contra quippe vitia delinquentium iratus fuerat qui dicebat: Turbatus est prae ira oculus meus (Psal. VI, 8) . Quia enim non valet nisi tranquilla mens in contemplationis lucem se suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat, quia dum male acta deorsum insequitur, confundi tamen atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se reatum aliquem incurrisse aestimabat. Oportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis ergo 1161 sua conjuge non cupidine voluptatis captus, sed solummodo liberorum creandorum gratia utitur, iste profecto de ingressu ecclesiae, seu de sumendo corporis dominici sanguinisque mysterio, suo est relinquendus judicio, quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero non amor procreandae sobolis, sed",
          "candidate_score": 0.618159,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_15",
          "bdc_text": "Dum enim causas recenset , quur tam sero sit responsum , et vere mihi et amice recensere videtur .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1109",
          "psc_text": "Et si revera ita est, atque manifesta tibi veritate constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in eis dederis, tuis sine dubio rationibus imputabitur. Mense Junio, indictione 15. (Cf. Joan. Diac. l. VI, n. 44.) EPISTOLA XXV. AD GREGORIAM. Peccata sua confessam, at de illorum remissione anxiam, consolatur, allato peccatricis, quam Marthae sororem putat, exemplo. Divinam veniae revelationem frustra postulari ostendit. Gregorius Gregoriae cubiculariae Augustae. Desiderata dulcedinis vestrae scripta suscepi, in quibus vos omnino de peccatorum multitudine studuistis accusare; sed scio quia omnipotentem 869 Dominum ferventer diligitis, atque in ejus misericordia confido quia illa de vobis sententia ex ore Veritatis procedit, quae de quadam sancta muliere dicta est: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum (Luc. VII, 47) . Quomodo autem fuerint dimissa, in hoc etiam monstratum est quod postmodum est secutum, quia ad pedes Domini sedebat,",
          "candidate_score": 0.598114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1903",
          "psc_text": "de quolibet reatu in posterum, qui de multorum conversione gaudium conaris facere in coelo. Idem vero Conditor et Redemptor noster, cum de poenitentia hominis loqueretur, ait: Ita dico vobis, majus gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonaginta novem justis quibus non opus est poenitentia (Luc. XV, 7) . Et si de uno poenitente grande sit gaudium in coelo, quale gaudium factum credimus de tanto populo a suo errore converso, qui, ad fidem veniens, mala quae egit poenitendo damnavit? In hoc itaque coeli et angelorum gaudio repetamus ipsas quas praediximus voces angelorum: Dicamus igitur, dicamus omnes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . (Cf. Joan. Diac. l. II, c. 40.). EPISTOLA XXIX. AD BERTHAM ANGLORUM REGINAM. De Anglorum conversione gratulatur. Ne regis animum ad perfectam Christianae fidei dilectionem succendere diutius negligat, hortatur impense. Gregorius Berthae reginae Anglorum. Qui",
          "candidate_score": 0.591228,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten",
      "max_score": 0.717043,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.717043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.699612,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31_33",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.68502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_139",
          "psc_text": "avarus eget. et nobilis historici, quod avaritia, neque inopia, neque copia minuatur. Nihil ergo, inquit Ecclesiastes, prosunt divitiae possidenti, nisi hoc solum ut videat quae possidet. Quanto enim major fuerit substantia, tanto plures ministros habebit, qui opes devorent congregatas. Ille autem videat tantum, quod habet, et plus quam unius hominis cibum capere non possit. Dulcis somnus operanti, sive paululum, sive plus comederit. Et saturitas divitis non sinit eum dormire. Adhuc de divite et avaro sermo est, et comparatur operanti, et absque sollicitudine dormienti, sive parum, sive multum comederit, quod ille labore operis et sudore qualemvis cibum digerat, et dulci somno perfruatur. Dives vero distentus dapidus, et cogitationibus 431 in diversa laceratus, dormire non valeat, redundante crapula, et incocto cibo in stomachi angustiis aestuante. Porro, quia somnus, et communis de hac vita exitus appellatur, melior erit requies ejus qui operatur in praesenti, et secundum vires suas in bonis operibus conversatur, quam",
          "candidate_score": 0.682363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_139",
          "psc_text": "avarus eget. et nobilis historici, quod avaritia, neque inopia, neque copia minuatur. Nihil ergo, inquit Ecclesiastes, prosunt divitiae possidenti, nisi hoc solum ut videat quae possidet. Quanto enim major fuerit substantia, tanto plures ministros habebit, qui opes devorent congregatas. Ille autem videat tantum, quod habet, et plus quam unius hominis cibum capere non possit. Dulcis somnus operanti, sive paululum, sive plus comederit. Et saturitas divitis non sinit eum dormire. Adhuc de divite et avaro sermo est, et comparatur operanti, et absque sollicitudine dormienti, sive parum, sive multum comederit, quod ille labore operis et sudore qualemvis cibum digerat, et dulci somno perfruatur. Dives vero distentus dapidus, et cogitationibus 431 in diversa laceratus, dormire non valeat, redundante crapula, et incocto cibo in stomachi angustiis aestuante. Porro, quia somnus, et communis de hac vita exitus appellatur, melior erit requies ejus qui operatur in praesenti, et secundum vires suas in bonis operibus conversatur, quam",
          "candidate_score": 0.678908,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_139",
          "psc_text": "avarus eget. et nobilis historici, quod avaritia, neque inopia, neque copia minuatur. Nihil ergo, inquit Ecclesiastes, prosunt divitiae possidenti, nisi hoc solum ut videat quae possidet. Quanto enim major fuerit substantia, tanto plures ministros habebit, qui opes devorent congregatas. Ille autem videat tantum, quod habet, et plus quam unius hominis cibum capere non possit. Dulcis somnus operanti, sive paululum, sive plus comederit. Et saturitas divitis non sinit eum dormire. Adhuc de divite et avaro sermo est, et comparatur operanti, et absque sollicitudine dormienti, sive parum, sive multum comederit, quod ille labore operis et sudore qualemvis cibum digerat, et dulci somno perfruatur. Dives vero distentus dapidus, et cogitationibus 431 in diversa laceratus, dormire non valeat, redundante crapula, et incocto cibo in stomachi angustiis aestuante. Porro, quia somnus, et communis de hac vita exitus appellatur, melior erit requies ejus qui operatur in praesenti, et secundum vires suas in bonis operibus conversatur, quam",
          "candidate_score": 0.677381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_302",
          "psc_text": "adolescentiam senectute commutet: quidquid delectabile vel jucundum, tam cordi, quam oculis apparuerit, eo, dum in promptu est, abutatur: ita tamen ut se noverit in omnibus judicandum: et tam cogitationes malas, quam libidines fugiat, sciens stultitiam adolescentiae copulatam: recordeturque semper Creatoris sui, antequam dies Babyloniae ac Romanae captivitatis adveniant, in quibus non poterit habere voluntatem. Et totum hunc locum ab eo quod ait: Antequam tenebrescat sol, et luna, et stellae, usque ad eum locum, in quo Scriptura commemorat: Et convertetur pulvis in terram suam sicut erat, et spiritus revertetur ad Dominum, qui dedit illum: super statu suae conditionis explanant. Quae quia, ut supra diximus, laciniosa sunt, et prolixa, strictim a nobis breviterque tangentur. Laetare ergo in juventute 485 tua, o Israel, et fac illa vel illa, de quibus jam dictum est, antequam captivitas adveniat, et a te tuus honor recedat et gloria: et judices, et sancti tui (quos in sole, et",
          "candidate_score": 0.671303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_51_53",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 956 , 7-9 mit Anm. 5. , de praefatione TheodoriGemeint ist die Vorrede Theodor Biblianders zur erwähnten Briefausgabe ; s. HBBW VI [Nr. 876 ] , S. 387 , 8-11 mit Anm. 6 . et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO. 381-382 Memini me ante hoc ferme quinquennium, cum adhuc Romae essem, et Ecclesiasten sanctae Blesillae legerem, ut eam ad contemptum istius saeculi provocarem, et omne quod in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam in procinctu nostri operis subita morte subtracta est, et non meruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis me Septuaginta Interpretum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer. COMMENTARIUS. 383 (Caput",
          "candidate_score": 0.660032,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.65834,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_28_30",
          "bdc_text": "alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.650547,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_111",
          "psc_text": "et livore distillat. Aliter: Manus crebro pro operibus accipiuntur, sicut ibi: Verbum Domini quod factum est in manu Aggaei (Aggaei I, 1), sive illius, vel hujus prophetae, quod talia opera gesserit, ut dignus existeret, in cujus opere fieret sermo Domini. Huic congruit et illud David: Qui docet manus meas ad praelium (Psal. CXLIII, 1) . Stultus igitur complexus est manus suas, id est, contraxit, et extendere noluit, unde non comedit labores manuum suarum 421 quos nec habet; sed carnes suas, vivens juxta sapientiam carnis, et carnis operibus vescitans. Melior est plenus pugillus cum requie, quam plenitudo manuum laboris et praesumptionis spiritus. Melius est modicum habere justum, quam divitias peccatorum multas. Et in Proverbiis: Melior est parva acceptio cum justitia, quam multa genimina cum iniquitate (Prov. XVI, 8) . Eleganter justitia requiem habet, iniquitas laborem. Et quia singularis numerus in bono semper accipitur, duplex in malo: propterea unus pugillus habet requiem,",
          "candidate_score": 0.648815,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_334",
          "psc_text": "Salvator: Laboravi clamans (Psal. LXVIII, 4) . Finis sermonis verbi universi auditu perfacilis est: Deum time, et mandata ejus custodi. Hoc est enim omnis homo, quia omne factum Deus adducet in judicium de omni abscondito, sive bonum, sive malum sit. Aiunt Hebraei cum inter caetera scripta Salomonis quae antiquata sunt, nec in memoria duraverunt, et hic liber oblitterandus videretur, eo quod vanas Dei assereret creaturas, et totum putaret esse pro nihilo, et cibum, et potum, et delicias transeuntes praeferret omnibus, ex hoc uno capitulo meruisse auctoritatem, ut in divinorum Voluminum numero poneretur, quod totam disputationem suam, et omnem catalogum hac quasi ἀνακεφαλαιώσει ( recapitulatione ) coarctaverit, et dixerit finem sermonum suorum auditu esse promptissimum, nec aliquid in se habere difficile, ut scilicet Deum timeamus, et ejus praecepta faciamus. Ad hoc enim natum esse hominem, ut creatorem suum intelligens, veneretur eum [ Al. cum] metu, et honore, et opere mandatorum. Siquidem",
          "candidate_score": 0.641093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_60",
          "psc_text": "communi finiantur interitu, cur eaedem plagae, idem eventus, eadem mors, pares utrumque angustiae premant. Et dixi ego in corde meo, sicut eventus stulti, ita et mihi eveniet, et ut quid sapiens factus sum? Et locutus sum in corde meo, quoniam hoc quoque vanitas. Non enim erit memoria sapientis cum stulto in aeternum, eo quod ecce diebus qui supervenient, universa oblivio cooperiet: et quomodo morietur sapiens cum stulto? Dixi, sapiens et stultus, justus et impius, aequali sorte morientur, et omnia in hoc saeculo mala eventu simili sustinebunt; quid ergo mihi prodest, quod secutus sum sapientiam, 404 et plus caeteris laboravi? Rursum cogitans et diligenter mecum mente pertractans, sententiam meam vanam esse deprehendi. Non enim similiter sapiens et insipiens habebunt in futuro memoriam, quando consummatio veniet universitatis: et nequaquam pari exitu tenebuntur, quia hic ad refrigeria, ille perget ad poenam. Apertius in hoc loco sensum Hebraicum Septuaginta interpretes transtulerunt, licet verborum ordinem",
          "candidate_score": 0.631654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178",
          "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui",
          "candidate_score": 0.628389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_163",
          "psc_text": "19) . Melius est novissimum sermonis, quam principium ejus. Meliores sunt in dicendo epilogi, quam exordium. In his enim dicentis sollicitudo finitur, in illo incipit. Vel certe sic: Qui incipit audire sermonem, et ad praeceptorem vadit, in principio est; qui vero extrema audit, consummatus est atque perfectus. Sed et hoc modo intelligi potest: Dum in isto saeculo sumus, quod scimus, omne principium est: cum autem venerit, quod perfectum est, in novissimis et consummatis erimus. Hebraeus ita hunc locum cum sequenti versiculo disseruit: Melius est te finem considerare negotii, quam principium, et patientem esse, quam impatientiae furore raptari. Discimus 439 quoque ex hac sententiola, nullam in hominibus esse sapientiam, cum melius sit tacere, quam proloqui; et quia cum finita fuerit oratio, intra semetipsum recogitat auditor, quid sit dictum: cum autem coeperimus loqui, necdum quid utilitatis accepit. Melior est patiens super excelsum spiritu. Quia superius iram concesserat, dicens: Melior est ira, quam",
          "candidate_score": 0.603401,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV",
      "max_score": 0.716818,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066",
          "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage",
          "candidate_score": 0.716818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067",
          "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,",
          "candidate_score": 0.696272,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066",
          "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage",
          "candidate_score": 0.694088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.691388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272",
          "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea",
          "candidate_score": 0.691106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066",
          "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage",
          "candidate_score": 0.689452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.685967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066",
          "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage",
          "candidate_score": 0.68578,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272",
          "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea",
          "candidate_score": 0.685733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067",
          "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,",
          "candidate_score": 0.6857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338",
          "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe",
          "candidate_score": 0.685456,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2514",
          "psc_text": "claritatem Domini (Isai. XXVI, 10); quam, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8): nec mundicordes sunt impii, propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum; sic enim tolletur impius ne videat claritatem Domini: justi autem ibunt in vitam aeternam (Id. XXV, 46). Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, inquit, te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) : non utique sicut eum cognoverunt qui licet non mundicordes, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus, cum Patre et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque",
          "candidate_score": 0.683632,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1275",
          "psc_text": "iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus est absens. Sic et Sapientia Dei, Verbum Dei, Dominus Jesus Christus ubique praesens est; quia ubique est veritas, ubique est sapientia. Intelligit quis in oriente justitiam; intelligit alius in occidente justitiam: numquid alia est justitia quam ille intelligit, alia quam iste? Separati sunt corpore, et in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a me carne sejunctus, et in illius justitiae luce conjunctus. Ergo testimonium sibi perhibet lux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illis sed quibus eam videant, oculos non habent cordis.",
          "candidate_score": 0.683403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.682983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079",
          "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.",
          "candidate_score": 0.681751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2278",
          "psc_text": "modo, si nunc ea vellet interior magister dicere, id est, nostrae menti aperire atque monstrare; humana infirmitas portare non posset. Unde me vestra Dilectio meminit jam locutum, cum sancti Evangelii verba tractaremus, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Non ut in his Domini verbis nescio quae secreta nimis abdita suspicemur, quae cum dici a docente possint, portari a discente non possint: sed ea ipsa quae in doctrina religionis in quorumlibet hominum notitia legimus et scribimus, audimus et dicimus, si vellet eo modo nobis Christus dicere, sicut ea dicit Angelis sanctis in seipso unigenito Patris Verbo, Patrique coaeterno; quinam portare homines possent, etiam si jam essent spirituales, quales adhuc Apostoli non fuerunt, quando ista eis Dominus loquebatur, qualesque postea veniente sancto Spiritu facti sunt? Nam utique quidquid de creatura sciri potest, minus est ipso Creatore, qui summus et verus et immutabilis est Deus. Et",
          "candidate_score": 0.680743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2044",
          "psc_text": "dicit quo Apostolus intelligi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto; et nemo sic dicit, nisi qui diligit. Jam itaque Apostoli dicebant, Dominus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent, profecto diligere et mandata servare non possent. 2. Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant",
          "candidate_score": 0.680423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1636",
          "psc_text": "dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum meministis, et meminisse debetis, contra haereticos Photinianos, qui solum hominem Christum sine Deo esse dixerunt; contra Manichaeos, qui solum sine homine Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos et contra Apollinaristas, qui dicunt Dominum nostrum Jesum Christum non habuisse animam",
          "candidate_score": 0.678276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1274",
          "psc_text": "Dominus. Respondit Jesus, et dixit eis: Etsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut videas ardentem lucernam? Lucerna quippe ardens idonea est et alia quae tenebris operiebantur nudare, et seipsam tuis oculis demonstrare. Sic et Dominus Christus et inter fideles suos, et inimicos Judaeos, tanquam inter lucem et tenebras distinguebat; tanquam inter illos quos radio fidei perfundebat, et illos quorum clausos oculos circumfundebat. Nam etiam sol iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus est absens. Sic et Sapientia Dei, Verbum Dei, Dominus Jesus Christus ubique praesens",
          "candidate_score": 0.678139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2514",
          "psc_text": "claritatem Domini (Isai. XXVI, 10); quam, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8): nec mundicordes sunt impii, propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum; sic enim tolletur impius ne videat claritatem Domini: justi autem ibunt in vitam aeternam (Id. XXV, 46). Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, inquit, te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) : non utique sicut eum cognoverunt qui licet non mundicordes, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus, cum Patre et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque",
          "candidate_score": 0.677744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272",
          "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea",
          "candidate_score": 0.677444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36_38",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930",
          "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,",
          "candidate_score": 0.676622,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1878",
          "psc_text": "29) . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore",
          "candidate_score": 0.675503,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1466",
          "psc_text": "Hoc apud Abraham nunquam viderunt. Dominus autem Patrem Deum vult intelligi cum dicit, Quae vidi apud Patrem meum, loquor. Veritatem vidi, veritatem loquor, quia Veritas sum. Si enim Dominus veritatem loquitur quam vidit apud Patrem; se vidit, se loquitur: quia ipse est Veritas Patris, quam vidit apud Patrem; ipse est enim Verbum, quod Verbum erat apud Deum. Isti ergo malum quod faciunt, quod Dominus objurgat et corripit, ubi viderunt? Apud patrem suum. Cum audierimus in consequentibus apertius dictum quis sit eorum pater, tunc intelligemus qualia viderint apud talem patrem: adhuc enim non nominat patrem ipsorum. Paulo superius Abraham commemoravit, sed carnis origine, non vitae similitudine: dicturus est alterum patrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit ut homines essent; sed tamen filii erant ejus in quantum mali erant, non in quantum homines erant; in quo imitati, non quod creati. 3. Responderunt, et dixerunt ei: Pater noster Abraham est: quasi, Quid",
          "candidate_score": 0.675203,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_725",
          "psc_text": "explica quomodo videat. Si hoc tu explicare non potes, nec ego illud: si hoc tu percipere nondum es idoneus, nec ego illud. Uterque ergo nostrum quaerat, uterque pulset, ut uterque accipere mereatur. Quid quasi doctus calumniaris indocto? Ego ad faciendum, tu ad videndum, ambo indocti a magistro quaeramus, non in schola ejus pueriliter litigemus. Tamen simul jam didicimus quia omnia per ipsum facta sunt. Ergo manifestum est quia non alia opera facit Pater, quae videat Filius, ut ipse faciat similia: sed eadem opera facit Pater per Filium, quia omnia per Verbum facta sunt. Jam quomodo faciat Deus quis novit? Non dico quomodo fecerit mundum, sed quomodo fecerit oculum tuum, cui carnaliter inhaerens, visibilia invisibilibus comparas. Talia enim de Deo cogitas, qualia his oculis videre consuesti. Si autem istis oculis videri posset Deus, non diceret, Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Ergo habes oculum corporis ad",
          "candidate_score": 0.674683,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1541",
          "psc_text": "animo habuerit. Praedicat, et nescit quem praedicat. 9. « Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos ejus. Iterum ergo interrogabant eum Pharisaei quomodo vidisset. Ille autem dixit eis: Lutum posuit mihi super oculos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. » Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spirituale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis (Levit. XXIII, 8) . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile (Tract. 20, n. 2); et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) . Sed isti nec",
          "candidate_score": 0.673371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2350",
          "psc_text": "Domini verba ubi ait, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur nescire. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem, Quid est hoc quod dicit nobis, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, et quia vado ad Patrem? Dicebant ergo, Quid est hoc quod dicit, Modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat, Modicum, sed dixerat, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me (Joan. XVI, 10) ; tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesierunt. Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam",
          "candidate_score": 0.672125,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_25_27",
          "bdc_text": "Numquid hic peccavit ? Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1530",
          "psc_text": "hujus caeci sine peccato erant? Numquid ipse vel sine originali peccato natus erat, vel vivendo nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime vigilabant? Quanta mala committunt caeci! A quo malo abstinet mens mala, etiam clausis oculis? Non poterat videre, sed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod caecus non posset implere, sed in corde judicari a cordis perscrutatore. Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit peccatum; quare Dominus dixit, Neque hic peccavit, neque parentes ejus: nisi ad rem de qua interrogatus est, ut caecus nasceretur? Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non ipso peccato factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato factum est parentum ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem: quaerit credentem, ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit quare ille caecus sit natus: Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei in illo. 4. Deinde",
          "candidate_score": 0.67157,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36_38",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2262",
          "psc_text": "caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister Deus ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint ista quae ipse non dixit, temerarium est velle praesumere ac dicere. Nam et mori pro Christo nondum erant idonei tunc Apostoli, quibus dicebat, Non potestis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat (Joan. XIII, 36-38): et tamen postea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis",
          "candidate_score": 0.669847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58_60",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus . Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1285",
          "psc_text": "13) . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis propheticum sermonem. Praevidens enim Dominus Jesus Christus impios quosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui",
          "candidate_score": 0.669702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2406",
          "psc_text": "Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait apostolus Petrus, Christus passus est pro nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea (Psal. XXI, 17, 18) ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Joan.",
          "candidate_score": 0.667821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85_87",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit . Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2525",
          "psc_text": "nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus: sed ad hoc valeat quod dictum est, Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum, quam illa verba finiret.",
          "candidate_score": 0.667448,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85_87",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit . Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081",
          "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid",
          "candidate_score": 0.667277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_33_35",
          "bdc_text": "ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2181",
          "psc_text": "usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum",
          "candidate_score": 0.666416,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.666174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1103",
          "psc_text": "eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua",
          "candidate_score": 0.666002,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121",
          "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio",
          "candidate_score": 0.665322,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_131_133",
          "bdc_text": "Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2528",
          "psc_text": "malis et discernendos bonos a malis. 3. « Jesus itaque, » sicut Evangelista secutus adjungit, « sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dicit eis: Quem quaeritis? Responderunt ei: Jesum Nazarenum. Dicit eis Jesus: Ego sum. Stabat autem et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis, Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. » Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis, Ego sum, tantam turbam odiis ferocem armisque terribilem, sine telo ullo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne; et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit; et impios dejicit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc potuit? Et nunc ubique per Evangelium, Ego sum, dicit Christus; et a Judaeis exspectatur Antichristus, ut retro redeant, et",
          "candidate_score": 0.663244,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1878",
          "psc_text": "29) . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore",
          "candidate_score": 0.662537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2572",
          "psc_text": "Collabora Evangelio secundum virtutem Dei, salvos nos facientis et vocantis vocatione sua sancta; non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam (II Tim. I, 8, 9) . Nam si naturam cogitemus in qua creati sumus, cum omnes veritas creaverit, quis non est ex veritate? Sed non omnes sunt quibus ut audiant veritatem, hoc est ut obaudiant veritati, et credant in veritatem, ex ipsa veritate praestatur; nullis procul dubio praecedentibus meritis, ne gratia non sit gratia. Si enim dixisset, Omnis qui audit meam vocem, ex veritate est; ideo dictus ex veritate putaretur, quia obtemperat veritati: non autem hoc ait; sed ait, Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Ac per hoc non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem; sed ideo audit, quia ex veritate est, id est, quia hoc illi donum ex veritate collatum est. Quod quid est aliud, quam donante Christo credit in Christum? 5.",
          "candidate_score": 0.661601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_620",
          "psc_text": "Forte quomodo ait Apostolus de mulieribus, Si quid autem volunt discere, domi viros suos interrogent? Sed ibi dicitur, domi viros suos interrogent, ubi non est Jesus qui doceat: denique dicitur mulieribus quas prohibebat Apostolus loqui in Ecclesia (I Cor. XIV, 35, 34). Cum vero ipse Dominus aderat, et praesens praesenti loquebatur? quid opus erat ut per virum ejus ei loqueretur? Numquid per virum suum loquebatur Mariae sedenti ad pedes suos, et excipienti verbum suum, quando Martha circa multum ministerium etiam de sororis suae felicitate occupatissima murmurabat? (Luc. X, 39, 40). Ergo, fratres mei, audiamus et intelligamus quod ait Dominus, Voca virum tuum, mulieri. Forte enim et animae nostrae dicit, Voca virum tuum. Quaeramus et de viro animae. Cur jam non ipse Jesus vir animae verus est? Adsit intellectus, quoniam quod dicturi sumus, vix capitur nisi ab intentis: adsit ergo intellectus ut capiatur, et ipse intellectus erit fortasse vir animae. 19.",
          "candidate_score": 0.661479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_818",
          "psc_text": "facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas (Eccli. V, 13) . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Turbatus his verbis quaero abs te, qui jam tibi videris intellexisse: Novimus in Evangelio Filium ambulasse super mare (Matth. XIV, 25); ubi Patrem vidit ambulasse super mare? Hic jam ille turbatur. Pone ergo quod intellexeras, et simul quaeramus. Quid ergo facimus? Verba Domini audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe",
          "candidate_score": 0.660573,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_895",
          "psc_text": "Utquid hoc? Audi quod sequitur: Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 17-19) . Si debent sibi thesaurizare fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam; profecto ista in qua erant, falsa vita est. Nam utquid velis apprehendere veram, si jam tenes veram? Apprehendenda est vera? migrandum est a falsa. Et qua migrandum? quo? Audi, crede; et transitum facis a morte ad vitam, et in judicium non venis. 4. Quid est hoc, Et in judicium non venis? Et quis melior erit Paulo apostolo, qui ait: Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum (II Cor. V, 10) ? Paulus dicit, Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi; et tu tibi audes promittere quia in judicium non venies, Absit, inquis, ut ego mihi hoc promittere audeam: sed credo promittenti. Salvator loquitur, Veritas pollicetur, ipse",
          "candidate_score": 0.660392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_94_96",
          "bdc_text": "Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck : Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.659263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_620",
          "psc_text": "Forte quomodo ait Apostolus de mulieribus, Si quid autem volunt discere, domi viros suos interrogent? Sed ibi dicitur, domi viros suos interrogent, ubi non est Jesus qui doceat: denique dicitur mulieribus quas prohibebat Apostolus loqui in Ecclesia (I Cor. XIV, 35, 34). Cum vero ipse Dominus aderat, et praesens praesenti loquebatur? quid opus erat ut per virum ejus ei loqueretur? Numquid per virum suum loquebatur Mariae sedenti ad pedes suos, et excipienti verbum suum, quando Martha circa multum ministerium etiam de sororis suae felicitate occupatissima murmurabat? (Luc. X, 39, 40). Ergo, fratres mei, audiamus et intelligamus quod ait Dominus, Voca virum tuum, mulieri. Forte enim et animae nostrae dicit, Voca virum tuum. Quaeramus et de viro animae. Cur jam non ipse Jesus vir animae verus est? Adsit intellectus, quoniam quod dicturi sumus, vix capitur nisi ab intentis: adsit ergo intellectus ut capiatur, et ipse intellectus erit fortasse vir animae. 19.",
          "candidate_score": 0.65903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1421",
          "psc_text": "mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21) . Quem qui audiebant, utique jam videbant; eis tamen, si diligebant, videndum se promittebat. Sic et hic, Cognoscetis veritatem. Quid enim? quod dixisti non est veritas? Veritas est, sed adhuc creditur, nondum videtur. Si maneatur in eo quod creditur, pervenitur ad id quod videatur. Inde Joannes ipse sanctus evangelista in Epistola sua: Dilectissimi, inquit, filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus. Jam sumus, et aliquid erimus. Quid plus erimus quam sumus? Audi: Nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus. Unde? Quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Magna promissio; sed merces est fidei. Quaeris mercedem, opus praecedat. Si credis, mercedem exige fidei; si autem non credis, fidei mercedem qua fronte quaeris? Si ergo manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis:",
          "candidate_score": 0.653953,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.653393,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_94_96",
          "bdc_text": "Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck : Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.651734,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_979",
          "psc_text": "qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quoniam commoneris et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas,",
          "candidate_score": 0.651669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928",
          "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.",
          "candidate_score": 0.651541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_895",
          "psc_text": "Utquid hoc? Audi quod sequitur: Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 17-19) . Si debent sibi thesaurizare fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam; profecto ista in qua erant, falsa vita est. Nam utquid velis apprehendere veram, si jam tenes veram? Apprehendenda est vera? migrandum est a falsa. Et qua migrandum? quo? Audi, crede; et transitum facis a morte ad vitam, et in judicium non venis. 4. Quid est hoc, Et in judicium non venis? Et quis melior erit Paulo apostolo, qui ait: Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum (II Cor. V, 10) ? Paulus dicit, Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi; et tu tibi audes promittere quia in judicium non venies, Absit, inquis, ut ego mihi hoc promittere audeam: sed credo promittenti. Salvator loquitur, Veritas pollicetur, ipse",
          "candidate_score": 0.651412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1878",
          "psc_text": "29) . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore",
          "candidate_score": 0.650588,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.649793,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2166",
          "psc_text": "caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Joan. III, 16) . Et in Epistola sua Joannes ait: Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum, et ipse propitiator est",
          "candidate_score": 0.64945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2192",
          "psc_text": "non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipiunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, quanto certius interiore",
          "candidate_score": 0.648681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079",
          "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.",
          "candidate_score": 0.648428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1992",
          "psc_text": "Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad",
          "candidate_score": 0.647795,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1325",
          "psc_text": "sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis hodie (Matth. VI, 11) . TRACTATUS XXXVII. Ab eo quod scriptum est, Dicebant ergo. Ubi est pater tuus? usque ad id. Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Cap. VIII, V\\. 19, 20. 1. Quod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum",
          "candidate_score": 0.647781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_54_56",
          "bdc_text": "Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ? Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927",
          "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum",
          "candidate_score": 0.647576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_980",
          "psc_text": "3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare:",
          "candidate_score": 0.647248,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.646365,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2652",
          "psc_text": "vide manus meas: quid aliud ait quam, Tange et vide? Nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo, Quia vidisti me, inquit, credidisti. Quamvis dici possit non ausum fuisse discipulum tangere, cum se offerret ille tangendum: non enim scriptum est, Et tetigit Thomas. Sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit et crediderit, illud quod sequitur, magis gentium fidem praedicat atque commendat, Beati qui non viderunt, et crediderunt. Praeteriti temporis usus est verbis, tanquam ille qui quod erat futurum, in sua noverat praedestinatione jam factum. Sed jam sermo iste a prolixitate cohibendus est: donabit Dominus ut de his quae restant alias disputemus. TRACTATUS CXXII. De eo quod sequitur, Multa quidem et alia signa fecit Jesus; usque ad id, Et cum tanti essent, non est scissum rete. Cap. XX, V\\ V\\. 30, 31, et cap. XXI, V\\. 1-11. 1. Post narrationem rei gestae, in qua Thomas",
          "candidate_score": 0.644986,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12_14",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse . Nam actionis veritatem ubique recte testatus est et Lutherum omni modo conatus est nobisnobis über der Zeile nachgetragen. conciliareconciliare vom Schreiber korrigiert aus reconciliare. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_693",
          "psc_text": "grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes. IV, 2, 3) . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo grabatum tuum. Sed cum tuleris, noli remanere, ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum",
          "candidate_score": 0.64335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_94_96",
          "bdc_text": "Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck : Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.642032,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_211",
          "psc_text": "simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens et fervens spiritu, tanquam in inimicos impetum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum",
          "candidate_score": 0.641962,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2651",
          "psc_text": "Videbat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat neque tangebat; sed per hoc quod videbat atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait, tetigisti me; sed, vidisti me: quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet: velut cum dicimus, Audi et vide quam bene sonet, olfac et vide quam bene oleat, gusta et vide quam bene sapiat, tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit, Vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus, Infer, inquit, digitum tuum huc, et vide manus meas: quid aliud ait quam, Tange et vide? Nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo, Quia vidisti me, inquit, credidisti. Quamvis dici possit non ausum fuisse discipulum tangere, cum se offerret ille tangendum: non enim scriptum est, Et tetigit Thomas. Sed sive",
          "candidate_score": 0.641921,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989",
          "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,",
          "candidate_score": 0.641705,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_735",
          "psc_text": "audit, aliunde videt; et auris ejus non potest quod oculus, et oculus non potest quod potest auris? An totus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus praevaricatores, quibus dictum est, Redite, praevaricatores, ad cor (Isai. XLVI, 8) . Redite ad cor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Cito est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a",
          "candidate_score": 0.641525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12_14",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse . Nam actionis veritatem ubique recte testatus est et Lutherum omni modo conatus est nobisnobis über der Zeile nachgetragen. conciliareconciliare vom Schreiber korrigiert aus reconciliare. .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_675",
          "psc_text": "Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo data est Lex? Sequitur, et dicit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Quid evidentius? Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabant? Quia conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post",
          "candidate_score": 0.640474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_126_128",
          "bdc_text": "quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.639638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1717",
          "psc_text": "dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes (Joan. VII, 20) , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transgressoris etiam sancti Evangelii, contemptoris poenarum aeternarum, fremat Christus, increpet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis fremere quodammodo",
          "candidate_score": 0.638678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916",
          "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;",
          "candidate_score": 0.638298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1325",
          "psc_text": "sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis hodie (Matth. VI, 11) . TRACTATUS XXXVII. Ab eo quod scriptum est, Dicebant ergo. Ubi est pater tuus? usque ad id. Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Cap. VIII, V\\. 19, 20. 1. Quod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum",
          "candidate_score": 0.637578,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2165",
          "psc_text": "continentia (Galat. V, 22) . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos",
          "candidate_score": 0.636539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_569",
          "psc_text": "Qui enim male crescit, juste minuitur. Crescat ergo Deus qui semper perfectus est, crescat in te. Quanto enim magis intelligis Deum, et quanto magis capis, videtur in te crescere Deus: in se autem non crescit, sed semper perfectus est. Intelligebas heri modicum, intelligis hodie amplius, intelliges cras multo amplius: lumen ipsum Dei crescit in te; ita velut Deus crescit, qui semper perfectus manet. Quemadmodum si curarentur alicujus oculi ex pristina caecitate, et inciperet videre paululum lucis, et alia die plus videret, et tertia die amplius, videretur illi lux crescere: lux tamen perfecta est, sive ipse videat, sive non videat. Sic est et interior homo: proficit quidem in Deo, et Deus in illo videtur crescere; ipse tamen minuitur, ut a gloria sua decidat, et in gloriam Dei surgat. 6. Et distincte jam et manifeste apparet quod modo audivimus. Qui de sursum venit, supra omnes est. Vide quid dicat de Christo. Quid",
          "candidate_score": 0.632955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_522",
          "psc_text": "Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Videamus si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen (Psal. XXXV, 10) . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus. Omnia enim haec visibilia sunt,",
          "candidate_score": 0.63272,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1960",
          "psc_text": "Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam,",
          "candidate_score": 0.631907,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53_55",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ?",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_289",
          "psc_text": "multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 8, 9) . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus",
          "candidate_score": 0.631509,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_909",
          "psc_text": "Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso? Sufficeret ut diceret, Sicut enim Pater habet vitam, sic dedit et Filio habere vitam. Addidit, in semetipso: habet enim in semetipso Pater vitam, habet et Filius in semetipso. Aliquid intelligere nos voluit, in eo quod ait, in semetipso. Et hic secretum in verbo hoc clausum est: pulsetur, ut aperiatur. O Domine, quid est quod dixisti? In semetipso, quare addidisti? Etenim Paulus apostolus quem vivere fecisti, non habebat vitam? Habebat, inquit. Quantum homines mortui ut reviviscant, et ad verbum tuum credendo transeant: cum transierint, non in te habebunt vitam? Habebunt; nam et ego paulo ante dixi, Qui audit verba mea, et",
          "candidate_score": 0.631271,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120",
          "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione",
          "candidate_score": 0.630515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_14",
          "psc_text": "Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8). 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud",
          "candidate_score": 0.629023,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1155",
          "psc_text": "eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis servatum, et propter nos recitatum, et recitabitur etiam propter posteros nostros, et donec saeculum finiatur. Sursum est Dominus: sed etiam hic est veritas Dominus. Corpus enim Domini in quo resurrexit, uno loco esse potest: veritas ejus ubique diffusa est. Dominum ergo audiamus, et quod ipse donaverit de verbis ejus, et nos dicamus. 2. Nonne Moyses, inquit, dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? Quid me quaeritis interficere? Ideo enim quaeritis me interficere, quia nemo ex vobis facit Legem: nam si Legem faceretis, in ipsis litteris Christum agnosceretis, et praesentem non occideretis. Et illi responderunt: Respondit ei turba. Respondit",
          "candidate_score": 0.628329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1412",
          "psc_text": "sit, et addis: Verum dixit. Tunc alius qui non intellexit: Quid dixit, inquit, aut quid est quod laudas? Ambo me audierunt, ambobus ego dixi; sed uni ipsorum Deus dixit. Si parva magnis comparare conceditur, quoniam nos ad eum quid sumus? tamen nescio quid incorporaliter et spiritualiter facit in nobis Deus, quod nec sonus est qui aurem percutiat, nec color qui oculis discernatur, nec odor est qui naribus capiatur, nec sapor qui faucibus judicetur, nec durum et molle quod tangendo sentiatur: tamen aliquid est quod sentire facile est, explicare impossibile est. Si ergo Deus, ut dicere coeperam, loquitur in cordibus nostris sine sono, quomodo loquitur Filio suo? Sic ergo, fratres, sic cogitate, quantum potestis, ut dixi, si licet parva magnis modo aliquo comparare; sic cogitate. Incorporaliter Pater locutus est Filio, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit quasi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod est scientem genuisse;",
          "candidate_score": 0.627665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915",
          "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis",
          "candidate_score": 0.626479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326",
          "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia",
          "candidate_score": 0.626188,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_767",
          "psc_text": "omnia, certe dispensationis gratia assumpta carne natus ex Virgine, infans in carne, juvenis in carne, patiens in carne, moriens in carne, resurgens in carne, ascendens in carne, promittens resurrectionem carni, promittens resurrectionem menti, menti ante carnem, carni post mentem. Qui audit et obaudit, vivet: qui audit et non obaudit, id est, audit et contemnit, audit et non credit, non vivet. Quare non vivet? Quia non audit. Quid est, non audit? Non obaudit. Ergo qui audierint, vivent. 11. Attende nunc quod dixeramus differendum, ut nunc, si fieri potuerit, aperiatur. Subjecit continuo de hac ipsa resurrectione, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunde, non alienum est: non quasi mutuatur vitam, nec quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quod ipse;",
          "candidate_score": 0.624778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1421",
          "psc_text": "mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21) . Quem qui audiebant, utique jam videbant; eis tamen, si diligebant, videndum se promittebat. Sic et hic, Cognoscetis veritatem. Quid enim? quod dixisti non est veritas? Veritas est, sed adhuc creditur, nondum videtur. Si maneatur in eo quod creditur, pervenitur ad id quod videatur. Inde Joannes ipse sanctus evangelista in Epistola sua: Dilectissimi, inquit, filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus. Jam sumus, et aliquid erimus. Quid plus erimus quam sumus? Audi: Nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus. Unde? Quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Magna promissio; sed merces est fidei. Quaeris mercedem, opus praecedat. Si credis, mercedem exige fidei; si autem non credis, fidei mercedem qua fronte quaeris? Si ergo manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis:",
          "candidate_score": 0.623122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1146",
          "psc_text": "intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim obedientiam credendi, et dixerim Dominum Jesum Christum hoc ipsum adjunxisse in consequenti sententia, invenimus eum dixisse, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina. Quid est, cognoscet? Hoc est intelliget. Quod est autem, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc est credere. Sed quia cognoscet, hoc est intelliget, omnes intelligunt: quia vero quod ait, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere, ut diligentius intelligatur, opus est nobis ipso Domino nostro expositore, ut indicet nobis utrum revera ad credere pertineat facere voluntatem Patris ejus. Quis nesciat hoc esse facere voluntatem Dei, operari opus ejus, id est, quod illi placet? Ipse autem Dominus aperte alio loco dicit: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit",
          "candidate_score": 0.619963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1429",
          "psc_text": "credentes estis, manendo videntes eritis. Ideo sequitur, Et cognoscetis veritatem. Veritas incommutabilis est. Veritas panis est, mentes reficit nec deficit: mutat vescentem, non ipsa in vescentem mutatur. Ipsa est veritas Verbum Dei, Deus apud Deum unigenitus Filius. Haec Veritas carne induta est propter nos, ut de Maria virgine nasceretur, et impleretur prophetia, Veritas de terra orta est (Psal. LXXXIV, 12) . Haec ergo Veritas cum Judaeis loqueretur, latebat in carne: latebat autem non ut negaretur, sed ut differretur; differretur, ut in carne pateretur; in carne autem pateretur, ut caro peccati redimeretur. Stans itaque conspicuus secundum infirmitatem carnis Dominus noster Jesus Christus, et secundum majestatem divinitatis occultus, dixit ad eos qui ei, eum haec loqueretur, crediderant, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22). Et cognoscetis veritatem, quae modo vos latet, et loquitur vobis. Et veritas liberabit vos.",
          "candidate_score": 0.616336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2543",
          "psc_text": "non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur; cum scriptum sit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum (Deut. XIX, 15) : praesertim si hoc loquitur paucis, quod per eos velit innotescere multis; sicut ipse Dominus ait illis, quos adhuc paucos habebat, Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) ? Ergo et hoc ipsum quod ab ipso dici videbatur occulte, quodammodo non dicebatur in occulto: quia non ita dicebatur, ut ab eis quibus dictum fuerat, taceretur; sed ita potius, ut usquequaque praedicaretur. Sic ergo dici potest aliquid et palam simul et non palam, vel in occulto simul et non in occulto, quomodo dictum est, Ut videntes videant, et non videant (Marc. IV, 12) . Quomodo enim videant, nisi",
          "candidate_score": 0.595555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2261",
          "psc_text": "meo, nota feci vobis (Joan. XV, 15) : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister",
          "candidate_score": 0.593293,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf009",
      "work_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae",
      "max_score": 0.716189,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108",
          "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,",
          "candidate_score": 0.716189,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108",
          "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,",
          "candidate_score": 0.704162,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37_39",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_107",
          "psc_text": "enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non",
          "candidate_score": 0.695599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108",
          "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,",
          "candidate_score": 0.676051,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_141",
          "psc_text": "Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 tenuitatem cordis ejusmodi, isti Deum videbunt (Exod. XXIV). Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes",
          "candidate_score": 0.675162,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_137_139",
          "bdc_text": "Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant . Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140",
          "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.",
          "candidate_score": 0.668459,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86",
          "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:",
          "candidate_score": 0.665975,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_137_139",
          "bdc_text": "Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant . Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_141",
          "psc_text": "Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 tenuitatem cordis ejusmodi, isti Deum videbunt (Exod. XXIV). Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes",
          "candidate_score": 0.659346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104_106",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108",
          "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,",
          "candidate_score": 0.654418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_100",
          "bdc_text": "Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_21",
          "psc_text": "dat Dominus Deus in profundum et in excelsum. Si quis autem est qui sciat, et rationabili contemplatione cognoscat hoc quod dictum est, in profundum et in excelsum, non disjunctive esse dictum, significat enim hoc quod utrumque possit. Pete tibi 1108 signum a Domino in profundum et in excelsum. Et in promissione autem dixit Apostolus: Ut cognoscamus quid sit profundum, et excelsum, et longitudo, et latitudo (Ephes. III) . Et dixit Achaz, non petam. Incredulus fuit. Dixit enim: Pete tibi ipsi. Populus autem usque hodie non petit signum, propterea non habet illum, et praebet Domino certamen populus qui non recipit Dominum meum Jesum Christum. Deinde alia sequitur quaestio. Isto enim dicente: Non petam, neque tentabo Dominum, et aestimante tentationem esse, si peteret signum, ait: Audite nunc, domus David. Numquid vobis modicum est praestare certamen hominibus, et quomodo Domino praestatis certamen? non praestat autem certamen Domino, neque hominibus eum arbitror praestare certamen,",
          "candidate_score": 0.653142,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_107",
          "psc_text": "enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non",
          "candidate_score": 0.645955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104_106",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_107",
          "psc_text": "enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non",
          "candidate_score": 0.642997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_87",
          "bdc_text": "Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_59",
          "psc_text": "Tangat ergo labia mentis et animae nostrae sermo corripiens, ut et nos dicamus: et tetigit os meum. Si mundavero os meum, ut nihil otiosum, nihil fatuum, nihil turpe, nihil scurrile (ut omnia semel nominem), nihil eorum, quae interdicta sunt, loquar, tunc possumus dicere: tetigit os meum. Porro quamdiu immunda labia habeo, et 1120 immundas res gero propter verba peccati, non tangit os meum ignis de altari, neque mittitur ad me unus de Seraphim. VI. Et dixit: Ecce tetigi labia tua, et abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Mordeat nos sermo divinus, exurat animas nostras. Dicamus audientes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis? ut auferantur iniquitates nostrae, atque peccata, et mundi effecti mundo ore, mundoque corde, et munda tota conscientia, gratias agamus omnipotenti Deo in Christo Jesu, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA QUINTA. De eo, quod scriptum est: Quis elevavit ab Oriente justitiam, et",
          "candidate_score": 0.631697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86",
          "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:",
          "candidate_score": 0.590892,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.715918,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762",
          "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque",
          "candidate_score": 0.715918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762",
          "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque",
          "candidate_score": 0.709842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762",
          "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque",
          "candidate_score": 0.706046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2878",
          "psc_text": "necessario consequitur, ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem, quod Dominus et discipulos monuit (Matth. XXVI, 41), et posuit in oratione quam docuit (Id. VI, 13); aut ne deficiat fides nostra, quod pro apostolo Petro se rogasse ipse testatus est (Luc. XXII, 32). Si enim haec possibilitate naturae, et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta; quis non ea videat a Domino inaniter peti, et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae nostrae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur? nec debuisse dicere Dominum Jesum, Vigilate et orate; sed tantummodo, Vigilate, ne intretis in tentationem? nec beatissimo Petro primo Apostolorum, Rogavi pro te, sed, moneo te, vel impero ac praecipio ne deficiat fides tua? 5. Contradicitur etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere videamur quidquid eis a Domino precamur, ut recte ac pie vivendo illi placeant; vel illa quae pro fidelibus precatur Apostolus, dicens: Flecto genua mea ad",
          "candidate_score": 0.70457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3198",
          "psc_text": "XII, 4, 11). Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipse unus atque idem. Illae vero divisiones dictae sunt, sicut membrorum in corpore; quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis concorditer distributa: quae tamen cum sani sumus, una, neque diversa, nec alibi majore, alibi minore, sed cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. Hujus corporis caput est Christus, hujus corporis unitas nostro sacrificio commendatur: quod breviter significavit Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Per caput nostrum reconciliamur Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum, et ideo non christianorum, ac per hoc nec vere sapientium. Illorum etiam dico sapientium qui cognoverunt Deum; quia cognoscentes Deum, sicut dicit Apostolus, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt (Rom. I, 21).",
          "candidate_score": 0.701046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228",
          "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli",
          "candidate_score": 0.700444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762",
          "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque",
          "candidate_score": 0.699929,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2878",
          "psc_text": "necessario consequitur, ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem, quod Dominus et discipulos monuit (Matth. XXVI, 41), et posuit in oratione quam docuit (Id. VI, 13); aut ne deficiat fides nostra, quod pro apostolo Petro se rogasse ipse testatus est (Luc. XXII, 32). Si enim haec possibilitate naturae, et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta; quis non ea videat a Domino inaniter peti, et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae nostrae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur? nec debuisse dicere Dominum Jesum, Vigilate et orate; sed tantummodo, Vigilate, ne intretis in tentationem? nec beatissimo Petro primo Apostolorum, Rogavi pro te, sed, moneo te, vel impero ac praecipio ne deficiat fides tua? 5. Contradicitur etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere videamur quidquid eis a Domino precamur, ut recte ac pie vivendo illi placeant; vel illa quae pro fidelibus precatur Apostolus, dicens: Flecto genua mea ad",
          "candidate_score": 0.694624,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3198",
          "psc_text": "XII, 4, 11). Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipse unus atque idem. Illae vero divisiones dictae sunt, sicut membrorum in corpore; quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis concorditer distributa: quae tamen cum sani sumus, una, neque diversa, nec alibi majore, alibi minore, sed cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. Hujus corporis caput est Christus, hujus corporis unitas nostro sacrificio commendatur: quod breviter significavit Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Per caput nostrum reconciliamur Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum, et ideo non christianorum, ac per hoc nec vere sapientium. Illorum etiam dico sapientium qui cognoverunt Deum; quia cognoscentes Deum, sicut dicit Apostolus, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt (Rom. I, 21).",
          "candidate_score": 0.694503,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1263",
          "psc_text": "unius sacerdotis victima, hoc est, ex effuso Christi sanguine ministratur, et aliud nunc quod huic manifestationi congruum, qui jam declarato nomine christiani appellamur, offerimus, non solum evangelicis, verum etiam propheticis Litteris demonstratur. Mutatio quippe non Dei, non ipsius religionis, sed sacrificiorum et sacramentorum impudenter nunc videretur praedicata, nisi fuisset ante praedicta. Quemadmodum enim unus idemque homo, si Deo mane aliud offerat, aliud vespere, pro congruentia diurni temporis, non Deum mutat, nec religionem, sicut nec salutem qui alio modo mane, alio vespere salutat: ita in universo tractu saeculorum, cum aliud oblatum est ab antiquis sanctis, aliud ab eis qui nunc sunt offertur, non humana praesumptione, sed auctoritate divina, temporibus congrua sacra mysteria celebrantur, non Deus aut religio commutatur. QUAESTIO QUARTA. De eo quod scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis (Matth. VII, 2). 22. Jam nunc deinde videamus quale sit quod de mensura peccati atque supplicii proposuit, sic Evangelio",
          "candidate_score": 0.691378,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_38_40",
          "bdc_text": "Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350",
          "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se",
          "candidate_score": 0.69079,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.689984,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2878",
          "psc_text": "necessario consequitur, ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem, quod Dominus et discipulos monuit (Matth. XXVI, 41), et posuit in oratione quam docuit (Id. VI, 13); aut ne deficiat fides nostra, quod pro apostolo Petro se rogasse ipse testatus est (Luc. XXII, 32). Si enim haec possibilitate naturae, et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta; quis non ea videat a Domino inaniter peti, et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae nostrae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur? nec debuisse dicere Dominum Jesum, Vigilate et orate; sed tantummodo, Vigilate, ne intretis in tentationem? nec beatissimo Petro primo Apostolorum, Rogavi pro te, sed, moneo te, vel impero ac praecipio ne deficiat fides tua? 5. Contradicitur etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere videamur quidquid eis a Domino precamur, ut recte ac pie vivendo illi placeant; vel illa quae pro fidelibus precatur Apostolus, dicens: Flecto genua mea ad",
          "candidate_score": 0.687933,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2314",
          "psc_text": "organo corporis valeat spiritus noster nosse corporalia (neque enim et Deus talia per sensus corporis novit); et multa alia quae in hac quaestione movere possunt, fateor me nondum alicubi legisse, quod mihi sufficere existimarem sive ad discendum sive ad docendum. 17. Ac per hoc si non displicet huic fratri mea qualiscumque cautela, interim propter quod scriptum est, Quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2), quantum possumus, cor mundum ad illam visionem ipso adjuvante praeparemus. De corpore autem spirituali pacatius et diligentius inquiramus, ne forte aliquid certum ac liquidum, si nobis hoc utile esse novit, secundum Scripturas suas Deus dignetur demonstrare. Si enim hoc invenerit inquisitio diligentior, tantam corporis futuram mutationem, ut possit videre invisibilia; non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet visionem, ut exterior homo videre Deum tunc possit, non possit interior: quasi tantum foris sit Deus ad hominem, et intus non sit in homine, cum apertissime",
          "candidate_score": 0.686584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2768",
          "psc_text": "prudentiae, non imprudentia, sed astutia. Nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intelligi et vocari solet; non sicut nostra loqui Scriptura consuevit, quae saepe astutiam in bono ponit: unde, Estote astuti ut serpentes (Matth. X, 16); et illud, Ut et innocentibus det astutiam (Prov. I, 4). Quanquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit, Neque illi tamen ad cavendum dolus, aut astutia deerant (Sallust., de Bello Catilin. ), astutiam ponens in bono: sed apud illos rarissimum, apud nostros frequentissimum est. Itemque in partibus temperantiae, apertissime contraria est effusio parcimoniae: ea vero quae tenacitas dici vulgo solet, vitium quidem est, tamen parcimoniae simile, non natura, sed fallacissima specie. Item dissimilitudine manifesta contraria est injustitia justitiae: solet autem quasi imitari justitiam vindicandi se libido, sed vitium est. Ignavia fortitudini perspicue contraria est: duritia vero distat natura, fallit similitudine. Constantia, pars quaedam virtutis est; ab hac, inconstantia longe abhorret, et indubie",
          "candidate_score": 0.684844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2878",
          "psc_text": "necessario consequitur, ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem, quod Dominus et discipulos monuit (Matth. XXVI, 41), et posuit in oratione quam docuit (Id. VI, 13); aut ne deficiat fides nostra, quod pro apostolo Petro se rogasse ipse testatus est (Luc. XXII, 32). Si enim haec possibilitate naturae, et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta; quis non ea videat a Domino inaniter peti, et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae nostrae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur? nec debuisse dicere Dominum Jesum, Vigilate et orate; sed tantummodo, Vigilate, ne intretis in tentationem? nec beatissimo Petro primo Apostolorum, Rogavi pro te, sed, moneo te, vel impero ac praecipio ne deficiat fides tua? 5. Contradicitur etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere videamur quidquid eis a Domino precamur, ut recte ac pie vivendo illi placeant; vel illa quae pro fidelibus precatur Apostolus, dicens: Flecto genua mea ad",
          "candidate_score": 0.683065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1170",
          "psc_text": "quid sentiam, audi breviter quod, si non satis erit, poterit, si Dominus adjuverit, latius disputari. Firmissime tenendum est, unde Scripturae sanctae verax et clara sententia est, visibilia ista corpora atque terrena quae nunc animalia dicuntur, spiritualia futura in resurrectione fidelium atque justorum. Porro spiritua is corporis qualitas inexperta nobis, quemadmodum vel comprehendi, vel insinuari possit, ignoro. Corruptio ibi certe nulla erit, ac per hoc nec isto quo nunc indigent corruptibili cibo, tunc indigebunt; nec tamen eum capere non poterunt, veraciterque consumere potestate, non necessitate. Alioquin nec Dominus eum post resurrectionem accepisset, qui nobis ita praebuit corporalis resurrectionis exemplum, ut hinc Apostolus dicat: Si mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit (I Cor. XV, 16) Qui cum membris omnibus appareret, eorumque officiis uteretur, loca etiam vulnerum demonstravit. Quas ego cicatrices, non ipsa vulnera semper accepi, et eas ipsas potestate, non necessitate. Cujus potestatis facilitatem tunc maxime ostendit, cum vel in alia forma",
          "candidate_score": 0.681846,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1263",
          "psc_text": "unius sacerdotis victima, hoc est, ex effuso Christi sanguine ministratur, et aliud nunc quod huic manifestationi congruum, qui jam declarato nomine christiani appellamur, offerimus, non solum evangelicis, verum etiam propheticis Litteris demonstratur. Mutatio quippe non Dei, non ipsius religionis, sed sacrificiorum et sacramentorum impudenter nunc videretur praedicata, nisi fuisset ante praedicta. Quemadmodum enim unus idemque homo, si Deo mane aliud offerat, aliud vespere, pro congruentia diurni temporis, non Deum mutat, nec religionem, sicut nec salutem qui alio modo mane, alio vespere salutat: ita in universo tractu saeculorum, cum aliud oblatum est ab antiquis sanctis, aliud ab eis qui nunc sunt offertur, non humana praesumptione, sed auctoritate divina, temporibus congrua sacra mysteria celebrantur, non Deus aut religio commutatur. QUAESTIO QUARTA. De eo quod scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis (Matth. VII, 2). 22. Jam nunc deinde videamus quale sit quod de mensura peccati atque supplicii proposuit, sic Evangelio",
          "candidate_score": 0.679979,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228",
          "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli",
          "candidate_score": 0.679627,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.67886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58_60",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus . Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2949",
          "psc_text": "ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus, Si tu, cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum Gentes cogis judaizare (Galat. II, 14)? Nulla est hic tropica obscuritas, verba sunt propria apertae locutionis. Hoc profecto Doctor Gentium, his quos parturiebat donec Christus formaretur in eis (Id. IV, 19), et quibus sub divina attestatione praedixerat, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior (Id. I, 20), aut verum dixit, aut falsum: si falsum, quod absit, quae sequantur advertis; et ambo ista exhorrescas admonet veritatis indicium, et in apostolo Petro mirabilis humilitatis exemplum. 5. Sed quid hinc diutius? cum de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad",
          "candidate_score": 0.67797,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "damnatis, vel a sociis eorum, quamvis foris in schismate datum, rescindere atque iterare non ausi sunt; satis utique judicarunt ea quae contra nos dicebant, exemplo suo esse damnata: et credendum est quod jam intelligant quam sit indignum, quam intolerabile, ut cum sedeant in cathedris episcopalibus cum istis, et cum ipso simul Primiano damnatores ejus et damnati in causa ejus, ut sit pax in parte Donati, de Caeciliano infametur orbis christianus, ne in pace vivat unitas Christi. 6. Haec omnia fortasse cogitantes, et Dei timore permoti, omnes collationis loco adesse voluerunt, non tumultus dispositione, sed pacis. Quod enim propterea se universos adesse dixerunt, ut eorum numerus appareat, quoniam eos paucos esse adversarii saepe sui mentiti sunt; hoc si aliquando a nostris dictum est, de his locis dici verissime potuit ubi nostrorum coepiscoporum et clericorum atque laicorum longe major est numerus, et maxime in proconsulari provincia: quanquam, excepta Numidia consulari, etiam in",
          "candidate_score": 0.676527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_87_89",
          "bdc_text": "Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ; non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.67604,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.675857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.675848,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1263",
          "psc_text": "unius sacerdotis victima, hoc est, ex effuso Christi sanguine ministratur, et aliud nunc quod huic manifestationi congruum, qui jam declarato nomine christiani appellamur, offerimus, non solum evangelicis, verum etiam propheticis Litteris demonstratur. Mutatio quippe non Dei, non ipsius religionis, sed sacrificiorum et sacramentorum impudenter nunc videretur praedicata, nisi fuisset ante praedicta. Quemadmodum enim unus idemque homo, si Deo mane aliud offerat, aliud vespere, pro congruentia diurni temporis, non Deum mutat, nec religionem, sicut nec salutem qui alio modo mane, alio vespere salutat: ita in universo tractu saeculorum, cum aliud oblatum est ab antiquis sanctis, aliud ab eis qui nunc sunt offertur, non humana praesumptione, sed auctoritate divina, temporibus congrua sacra mysteria celebrantur, non Deus aut religio commutatur. QUAESTIO QUARTA. De eo quod scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis (Matth. VII, 2). 22. Jam nunc deinde videamus quale sit quod de mensura peccati atque supplicii proposuit, sic Evangelio",
          "candidate_score": 0.674987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "damnatis, vel a sociis eorum, quamvis foris in schismate datum, rescindere atque iterare non ausi sunt; satis utique judicarunt ea quae contra nos dicebant, exemplo suo esse damnata: et credendum est quod jam intelligant quam sit indignum, quam intolerabile, ut cum sedeant in cathedris episcopalibus cum istis, et cum ipso simul Primiano damnatores ejus et damnati in causa ejus, ut sit pax in parte Donati, de Caeciliano infametur orbis christianus, ne in pace vivat unitas Christi. 6. Haec omnia fortasse cogitantes, et Dei timore permoti, omnes collationis loco adesse voluerunt, non tumultus dispositione, sed pacis. Quod enim propterea se universos adesse dixerunt, ut eorum numerus appareat, quoniam eos paucos esse adversarii saepe sui mentiti sunt; hoc si aliquando a nostris dictum est, de his locis dici verissime potuit ubi nostrorum coepiscoporum et clericorum atque laicorum longe major est numerus, et maxime in proconsulari provincia: quanquam, excepta Numidia consulari, etiam in",
          "candidate_score": 0.672406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_25_27",
          "bdc_text": "Numquid hic peccavit ? Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3387",
          "psc_text": "Secundum hanc excusationem, inexcusabiles dicit Scriptura divina quoscumque scientes peccare convincit. Dei tamen justum judicium nec illis parcit, qui non audierunt: Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege peribunt (Rom. II, 12). Et quamvis se ipsi excusare videantur, non admittit hanc excusationem, qui scit se fecisse hominem rectum eique obedientiae dedisse praeceptum, nec nisi ejus, quo male usus est, libero voluntatis arbitrio, etiam quod transiret in posteros manasse peccatum. Neque enim damnantur qui non peccaverunt, quandoquidem illud ex uno in omnes pertransiit, in quo ante propria in singulis quibusque peccata omnes communiter peccaverunt (Id. V, 12). Ac per hoc inexcusabilis est omnis peccator, vel reatu originis, vel additamento etiam propriae voluntatis; sive qui novit, sive qui ignorat, sive qui judicat, sive qui non judicat: quia et ipsa ignorantia in eis qui intelligere noluerunt, sine dubitatione peccatum est; in eis autem qui non potuerunt, poena peccati. Ergo in utrisque non est",
          "candidate_score": 0.671029,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_75_77",
          "bdc_text": "Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2556",
          "psc_text": "omnia quae habes, et da pauperibus. Et ne se illa quae multum amabat, hoc modo perdere existimaret: Et habebis, inquit, thesaurum in coelis. Deinde addidit, Et veni, sequere me; ne cuiquam, cum haec fecerit, aliquid prodesse existimetur, si non sequitur Christum. At ille quidem tristis abscessit, qui viderit quemadmodum illa Legis mandata servaverat: puto enim quod se arrogantius quam verius servasse responderat. Verumtamen magister bonus mandata legis ab ista excellentiore perfectione distinxit: ibi enim dixit, Si vis venire ad vitam, serva mandata; hic autem, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, etc. Cur ergo negamus divites, quamvis ab illa perfectione absint, venire tamen ad vitam, si mandata servaverint, et dederint ut detur illis, et dimiserint ut dimittatur illis (Luc. VI, 37, 38)? 26. Credimus enim ministrum Novi Testamenti fuisse apostolum Paulum, cum scribens ad Timotheum diceret, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum,",
          "candidate_score": 0.670814,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_139_141",
          "bdc_text": "Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique . Oremus dominum , ne concordia faciat discordiam . Vale et diligens esto in domino .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3695",
          "psc_text": "ergo non misericorditer praestatur hominibus a Domino Deo, a quo etiam tribulatio beneficium est? Nam res prospera donum est consolantis; res autem adversa donum est admonentis Dei: et si haec praestat, ut dixi, etiam malis, quid praeparat sustinentibus se? quorum in numero vos per illius gratiam congregatos esse gaudete, sustinentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3). Non enim deerit quod in vobis invicem sufferatis, nisi cum vos ita purgaverit Dominus, absorpta morte in victoriam, ut sit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 54, 28). 2. Dissensiones autem nunquam debent amari; sed aliquando tamen aut a charitate nascuntur, aut charitatem probant. Quis enim facile invenitur qui velit reprehendi? et ubi est ille sapiens de quo dictum est, Corripe sapientem, et amabit te? Numquid tamen ideo non debemus reprehendere et corripere fratrem, ne securus tendat in mortem? Solet enim fieri, et frequenter accidit ut",
          "candidate_score": 0.669776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1726",
          "psc_text": "collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et provinciae leguntur, per quas crevit, incipiens ab Jerusalem, ut inde se etiam in Africam non migrando, sed crescendo diffunderet; non autem invenerunt aliquod testimonium divinorum eloquiorum, ubi dictum est eam perituram de caeteris partibus mundi, et in sola Africa Donati parte mansuram; et viderunt quam sit absurdum, pro illa, quae fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4.",
          "candidate_score": 0.669659,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.6692,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1715",
          "psc_text": "isti accusant, peccatorum periisse contagio, et in sola remansisse parte Donati; si hoc, ut dictum est, demonstrare potuerint, nullos apud eos honores episcopalis muneris requiremus, sed eorum sequemur, pro sola aeterna salute, consilium, quibus tanti gratiam beneficii pro cognita veritate debebimus. Si autem nos potius valuerimus ostendere Ecclesiam Christi, omnium non solum Africanarum, verum etiam transmarinarum provinciarum, multarumque gentium spatia feracissima populorum copia jam tenentem, et, sicut scriptum est, toto mundo fructificantem atque crescentem, nullorum hominum sibi commixtorum peccatis perire potuisse: si denique ipsorum, quos tunc accusare voluerunt, potius quam convincere valuerunt, quaestionem demonstraverimus esse finitam, quamvis non in eis Ecclesiae causa consistat; et Caecilianum innocentem, illos autem violentos et calumniosos esse judicatos ab eo imperatore, ad cujus examen criminationes suas ultro accusando miserunt: postremo si quidquid de peccatis quorumlibet hominum dixerint, vel humanis documentis, vel divinis probaverimus, aut eorum innocentiam falsis criminibus appetitam, aut Christi Ecclesiam, cujus communioni cohaeremus,",
          "candidate_score": 0.669145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.668778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1726",
          "psc_text": "collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et provinciae leguntur, per quas crevit, incipiens ab Jerusalem, ut inde se etiam in Africam non migrando, sed crescendo diffunderet; non autem invenerunt aliquod testimonium divinorum eloquiorum, ubi dictum est eam perituram de caeteris partibus mundi, et in sola Africa Donati parte mansuram; et viderunt quam sit absurdum, pro illa, quae fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4.",
          "candidate_score": 0.668495,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123",
          "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum",
          "candidate_score": 0.667139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_16_18",
          "bdc_text": "Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl . WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_516",
          "psc_text": "ex eo numero fuerunt isti, quibus vestrum concilium diem prorogaverat et praefixerat, intra quem nisi ad vestram communionem remeavissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. Probabo, si negaveris: concilium vestrum loquitur; proconsularia Gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. Aliam ergo defensionem para, si potes, ne dum negas quod convincam, moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? Si scelerati, quare sic recepti sunt? Si probaveris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus majoribus vestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est, plenarii concilii ore veridico, in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? Si autem probaveris recte fuisse damnatos, quae restat defensio cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis, ostendas etiam ista pro unitatis",
          "candidate_score": 0.666952,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403",
          "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,",
          "candidate_score": 0.666795,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403",
          "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,",
          "candidate_score": 0.666674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.666354,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_900",
          "psc_text": "Gentilium, sed de cibis et praeputio verum sentiendo ac docendo, tamen tanquam gentilis factus est Gentibus, et non potuit fieri tanquam Judaeus Judaeis, nisi fallaciter suscipiendo sacramenta Judaeorum? Cur oleastro inserto servavit dispensationis veracem fidem; et naturalibus ramis non extra, sed in arbore constitutis, nescio quod dispensatoriae simulationis velamen obtendit? Cur factus tanquam gentilis Gentibus, quod sentit docet, quod ait sentit; factus autem tanquam Judaeus Judaeis, aliud in pectore claudit, aliud promit in verbis, in factis, in scriptis? Sed absit hoc sapere. Utrisque enim debebat charitatem de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta (Id. I, 5). Ac per hoc omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret (I Cor. IX, 19-22), non mentientis astu, sed compatientis affectu; id est, non omnia mala hominum fallaciter agendo, sed aliorum omnium malis omnibus, tanquam si sua essent, misericordis medicinae diligentiam procurando. 28. Cum itaque illa Testamenti Veteris sacramenta etiam sibi agenda",
          "candidate_score": 0.666242,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2556",
          "psc_text": "omnia quae habes, et da pauperibus. Et ne se illa quae multum amabat, hoc modo perdere existimaret: Et habebis, inquit, thesaurum in coelis. Deinde addidit, Et veni, sequere me; ne cuiquam, cum haec fecerit, aliquid prodesse existimetur, si non sequitur Christum. At ille quidem tristis abscessit, qui viderit quemadmodum illa Legis mandata servaverat: puto enim quod se arrogantius quam verius servasse responderat. Verumtamen magister bonus mandata legis ab ista excellentiore perfectione distinxit: ibi enim dixit, Si vis venire ad vitam, serva mandata; hic autem, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, etc. Cur ergo negamus divites, quamvis ab illa perfectione absint, venire tamen ad vitam, si mandata servaverint, et dederint ut detur illis, et dimiserint ut dimittatur illis (Luc. VI, 37, 38)? 26. Credimus enim ministrum Novi Testamenti fuisse apostolum Paulum, cum scribens ad Timotheum diceret, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum,",
          "candidate_score": 0.666028,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_986",
          "psc_text": "furorem perditum minime reprimunt, verum etiam honorem martyrum quaerunt: quasi vero christiani catholici imperatores adversus eorum pertinacissimam iniquitatem aliud sequantur quam Constantini judicium, apud quem ultro Caeciliani accusatores fuerunt, cujus auctoritatem omnibus transmarinis episcopis praetulerunt, ut non ad illos, sed ad illum Ecclesiae causam deferrent; ut ab eo datum in urbe Roma episcopale judicium, in quo primum victi sunt, rursus apud illum accusarent; ut ab altero apud Arelatum dato episcopali judicio ad illum appellarent: apud quem tamen novissime superati, in sua perversitate permanserunt. Puto quod ipse diabolus, si auctoritate judicis quem ultro elegerat, toties vinceretur, non esset tam impudens ut in ea causa persisteret. 4. Sed haec humana judicia deputentur, et circumveniri ac falli, vel etiam corrumpi potuisse dicantur. Cur ergo adhuc accusatur christianus orbis terrarum, et nescio quibus traditorum criminibus infamatur, qui utique nec potuit nec debuit nisi electis judicibus potius quam victis litigatoribus credere? Habent apud Deum illi",
          "candidate_score": 0.665674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3240",
          "psc_text": "licet nos Apostolus non solum opportune, verum etiam importune praedicando verbo instare praecipiat (II Tim. IV, 2); non tamen in eorum hominum numero vos habemus, quibus sermo vel pagina nostra importuna videatur, quando id quod ad sanam doctrinam non pertinet, vos ut vigilanter evitetis alloquimur. Hinc ergo est quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistola tua ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane quod me hortatur Reverentia vestra, ne aures indulgeam his hominibus qui pravis tractatibus venerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni. 3. Quod itaque adjungis et dicis, Sed noverit sacerdotium vestrum, longe me ac domunculam meam ab hujusmodi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deviaverit, nec unquam lapsa sit; non dico in eas sectas quae vix expiantur, sed nec in eas quae parvos habere videntur errores; hoc est quod nos magis magisque compellit non",
          "candidate_score": 0.665551,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868",
          "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus",
          "candidate_score": 0.665346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1079",
          "psc_text": "anathema erit, qui annuntiaverit Christum neque passum esse, neque tertia die resurrexisse; quoniam in veritate evangelica accepimus, Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die (Luc. XXIV, 46): sic erit anathema quisquis annuntiaverit Ecclesiam praeter communionem omnium gentium; quia eadem veritate consequenter accepimus, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem, et inconcusse tenere debemus quisquis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Ibid., 47). CAPUT VIII. 24. Si autem universos Donatistas non audimus se pro Ecclesia Christi supponentes, quia nullum pro se testimonium de divinis Libris proferunt quo id doceant, quanto minus, rogo te, Rogatistas audire debemus, qui nec illud pro se interpretari conabuntur quod scriptum est: Ubi pascis, ubi cubas in meridie (Cant. I, 6)? Si enim hoc loco Scripturarum meridies Africa intelligenda est in parte Donati, quod sub coeli ferventiori plaga est, omnes vos Maximianistae superabunt, quorum schisma in",
          "candidate_score": 0.66522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_537",
          "psc_text": "est episcoporum quos ad urbem Romam miserat, fuisse conquestos; ubi etiam alios episcopos voluit apud Arelatum judicare; ubi isti et ab ipsorum judicio ad eumdem Imperatorem appellaverunt; ubi postremo causam inter partes ipse cognovit; ubi eos vehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. Quae si voluerit, audiet, et tacebit, et desinet insidiari veritati. CAPUT III. 6. Quanquam nos non tam de istis documentis praesumamus, quam de Scripturis sanctis, ubi haereditas Christi usque ad terminos terrae promissa est in omnibus gentibus: unde isti nefario schismate separati, jactant crimina in paleam messis dominicae; quae necesse est usque ad finem permixta toleretur, donec ultimo judicio tota area ventiletur. Unde manifestum est ista crimina seu vera seu falsa non pertinere ad frumenta dominica, quae per totum agrum, id est istum mundum usque in finem seculi oportet crescere, sicut non falsus angelus in hujus errore, sed Dominus in Evangelio loquitur (Matth. XIII, 30). Ideoque in christianos",
          "candidate_score": 0.665129,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3621",
          "psc_text": "non solum Deus et prudentes homines, verum etiam ipsi, cum sint nobis inimicissimi, sentiunt. Cum enim sua pernicie nos terrendos putant, non dubitant nos timere ne pereant. 2. Sed quid faciamus, videntes quod multi, adjuvante Domino, per occasionem vestram viam pacis inveniant? numquid prohibere vos possumus vel debemus ab hac unitatis instantia, dum metuimus ne quidam durissimi, et in seipsos crudelissimi, non nostra, sed propria voluntate se perdant? Optaremus quidem ut omnes qui contra Christum portant signum Christi, et contra Evangelium de ipso Evangelio, quod non intelligunt, gloriantur, a sua perversitate discederent, et nobiscum in ejus unitate gauderent. Sed quomam Deus occulta satis dispositione, sed tamen justa, nonnullos eorum poenis praedestinavit extremis; procul dubio melius, incomparabili numerositate plurimis ab illa pestifera divisione et dispersione redintegratis atque collectis, quidam suis ignibus pereunt, quam pariter universi sempiternis ignibus gehennarum merito sacrilegae dissensionis ardebunt. Sic enim pereuntes istos dolet Ecclesia, quemadmodum rebellem filium",
          "candidate_score": 0.66496,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.664936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2186",
          "psc_text": "sensibus et animi et corporis. Quamvis voluntas ejus a quo audit ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente: quam in seipso idem ipse qui loquitur videt; ille vero qui audit, non eam videt sed credit. Resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi viderunt homines qui tunc fuerunt. Nam qui viderunt viventem Christum quem viderant morientem, ipsam tamen resurrectionem cum fieret non viderunt, sed eam certissime crediderunt, videndo et tangendo vivum quem noverant mortuum. Nos totum credimus, et quod resurrexerit, et quod ab hominibus tunc visus et contrectatus sit, et quod nunc vivat in coelis, nec jam moriatur, et mors illi ultra non dominetur. Res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc coelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa qua hoc credimus. 11. Sed jam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognovisti quid sit videre vel mente vel corpore, et quid",
          "candidate_score": 0.663999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.663868,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387",
          "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti",
          "candidate_score": 0.663848,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.663396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130_132",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_942",
          "psc_text": "dicimus, ut quaestiones infinitas atque superfluas de factis hominum, quae rationem nostram nihil impediunt, auferamus. 4. Sed et vos, nisi hoc sentiatis, tales eritis omnes, qualis Optatus in vestra communione vobis non ignorantibus fuit: quod absit ab Emeriti moribus, aliorumque talium, quales apud vos esse non dubito longe a factis illius alienos. Neque enim vobis objicimus, nisi schismatis crimen, quam etiam haeresim male perseverando fecistis. Quanti autem divino judicio pendatur hoc facinus, lege quod te legisse non ambigo. Invenies Dathan et Abiron hiatu terrae devoratos, caeterosque omnes, qui eis consenserant, igne de medio eorum existente consumptos (Num. XVI, 31-35). Illud ergo scelus ad exemplum devitandi Dominus Deus praesenti supplicio denotavit, ut cum talibus patientissime parcit, quale ultimo judicio reservet, ostenderet. Neque enim reprehendimus rationes vestras, si eo tempore quo vesana potentia furere jactabatur Optatus, cum ejus accusator esset totius Africae gemitus congemiscentibus vobis, si tamen talis es, qualem te praedicat",
          "candidate_score": 0.663152,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4092",
          "psc_text": "asseratur, lege etiam illud quod prolixius conscriptum misi Benignitati tuae. Si autem illud tibi non vacat legere, nec mihi vacat frustra verba jactare. Possum tamen, quantum Dominus dederit facultatis, vel dictanti tibi vel scribenti ego quoque vel dictando vel scribendo ad quod volueris respondere. Huic scripturae a me dictatae et relectae ego Augustinus subscripsi. EPISTOLA CCXL. Pascentius Augustinum contumeliose compellat, urgens ut proferat qui se tribus personis sit unus Deus, ad conflictum sub arbitris provocans. Optaveram te, frater dilectissime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistola quam ad me misisti, clamat. Nam ita est Dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus, si invenerit aquam coenosam et se inde ingurgitaverit; postea, etiamsi limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quandoquidem coeno semel ejus cor et anima obruitur. Denique, quod pace tua dicam, ita est consilium Praestantiae tuae, sicut arbor curva et nodosa,",
          "candidate_score": 0.663133,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.662338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_115_117",
          "bdc_text": "Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202",
          "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos",
          "candidate_score": 0.661949,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_939",
          "psc_text": "haec, ut dixi, alia quaestio est, tunc aggredienda et discutienda, cum opus fuerit. Illud nunc attendat vigilantia mentis tuae, neminem contaminari posse ignotorum ignotis criminibus. Unde manifestum est a communione orbis, cui seu falsa seu vera crimina quae Afris intenditis, prorsus ignota sunt et ignota semper fuerunt, sacrilego schismate vos esse separatos: quanquam et illud non est tacendum, etiam cognitos malos bonis non obesse in Ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio conservandae pacis impediat. Qui sunt enim, qui apud prophetam Ezechielem, et ante vastationem perditorum signari meruerunt, et cum illi vastarentur evadere illaesi (Ezech. IX, 4-6), nisi, ut ibi manifestissime ostenditur, qui moerent et gemunt peccata et iniquitates populi Dei, quae fiunt in medio eorum? quis autem quod ignorat, gemit et moeret? Ex eadem ratione etiam Paulus Apostolus falsos fratres tolerat. Non enim de incognitis ait: Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi",
          "candidate_score": 0.661637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.661473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3198",
          "psc_text": "XII, 4, 11). Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipse unus atque idem. Illae vero divisiones dictae sunt, sicut membrorum in corpore; quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis concorditer distributa: quae tamen cum sani sumus, una, neque diversa, nec alibi majore, alibi minore, sed cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. Hujus corporis caput est Christus, hujus corporis unitas nostro sacrificio commendatur: quod breviter significavit Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Per caput nostrum reconciliamur Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum, et ideo non christianorum, ac per hoc nec vere sapientium. Illorum etiam dico sapientium qui cognoverunt Deum; quia cognoscentes Deum, sicut dicit Apostolus, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt (Rom. I, 21).",
          "candidate_score": 0.660866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2168",
          "psc_text": "Memor debiti quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula Dei Paulina, persolutionis quoque ejus negligens esse non debui. Cum enim petivisses ut de invisibili Deo, utrum per oculos corporeos possit videri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum tuum studium offenderem; sed promissum distuli, sive propter alias occupationes meas, sive quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. Sed cum tanta res esset quae, cogitando non tam quid de ea sentiendum dicendumve esset, quam quonam modo persuadendum iis qui diversa sentirent, fieret difficilior; finem aliquando dilationi adhibendum putavi, sperans divinum adjutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. Quamobrem primum mihi videtur plus valere in hac inquisitione vivendi quam loquendi modum. Nam qui didicerunt a Domino Jesu Christo mites esse et humiles corde (Matth. XXI, 29), plus cogitando et orando proficiunt, quam legendo et audiendo. Nec ideo tamen agere partes suas",
          "candidate_score": 0.660728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128_130",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "damnatis, vel a sociis eorum, quamvis foris in schismate datum, rescindere atque iterare non ausi sunt; satis utique judicarunt ea quae contra nos dicebant, exemplo suo esse damnata: et credendum est quod jam intelligant quam sit indignum, quam intolerabile, ut cum sedeant in cathedris episcopalibus cum istis, et cum ipso simul Primiano damnatores ejus et damnati in causa ejus, ut sit pax in parte Donati, de Caeciliano infametur orbis christianus, ne in pace vivat unitas Christi. 6. Haec omnia fortasse cogitantes, et Dei timore permoti, omnes collationis loco adesse voluerunt, non tumultus dispositione, sed pacis. Quod enim propterea se universos adesse dixerunt, ut eorum numerus appareat, quoniam eos paucos esse adversarii saepe sui mentiti sunt; hoc si aliquando a nostris dictum est, de his locis dici verissime potuit ubi nostrorum coepiscoporum et clericorum atque laicorum longe major est numerus, et maxime in proconsulari provincia: quanquam, excepta Numidia consulari, etiam in",
          "candidate_score": 0.660701,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129_131",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi . Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1715",
          "psc_text": "isti accusant, peccatorum periisse contagio, et in sola remansisse parte Donati; si hoc, ut dictum est, demonstrare potuerint, nullos apud eos honores episcopalis muneris requiremus, sed eorum sequemur, pro sola aeterna salute, consilium, quibus tanti gratiam beneficii pro cognita veritate debebimus. Si autem nos potius valuerimus ostendere Ecclesiam Christi, omnium non solum Africanarum, verum etiam transmarinarum provinciarum, multarumque gentium spatia feracissima populorum copia jam tenentem, et, sicut scriptum est, toto mundo fructificantem atque crescentem, nullorum hominum sibi commixtorum peccatis perire potuisse: si denique ipsorum, quos tunc accusare voluerunt, potius quam convincere valuerunt, quaestionem demonstraverimus esse finitam, quamvis non in eis Ecclesiae causa consistat; et Caecilianum innocentem, illos autem violentos et calumniosos esse judicatos ab eo imperatore, ad cujus examen criminationes suas ultro accusando miserunt: postremo si quidquid de peccatis quorumlibet hominum dixerint, vel humanis documentis, vel divinis probaverimus, aut eorum innocentiam falsis criminibus appetitam, aut Christi Ecclesiam, cujus communioni cohaeremus,",
          "candidate_score": 0.659888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3609",
          "psc_text": "primo homini data est, nescio, Deus scit? Utrum horum vis ut confirmem. Possem, si nossem. Quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod scio. Si autem nescis, sicut ego, ora sicut ego, ut sive per quemlibet servum suum, sive per se ipsum Magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: Ne volitis dici ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8): si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia noverimus, qui novit non solum quid doceat, verum etiam quid nobis dicere expediat. 16. Nam confiteor Dilectioni tuae cupiditatem meam. Cupio quidem et hoc scire, quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur. Desideratus omnibus gentibus, et quando regnum futurum sit sanctorum, quam unde in hanc terram venire coeperim: et tamen illud cum ab illo, qui scit omnia, discipuli sui, nostri Apostoli, quaererent, responsum acceperunt: Non est",
          "candidate_score": 0.659829,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228",
          "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli",
          "candidate_score": 0.659477,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_14_16",
          "bdc_text": "conciliareconciliare vom Schreiber korrigiert aus reconciliare. . Dum enim causas recenset , quur tam sero sit responsum , et vere mihi et amice recensere videtur . Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_516",
          "psc_text": "ex eo numero fuerunt isti, quibus vestrum concilium diem prorogaverat et praefixerat, intra quem nisi ad vestram communionem remeavissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. Probabo, si negaveris: concilium vestrum loquitur; proconsularia Gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. Aliam ergo defensionem para, si potes, ne dum negas quod convincam, moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? Si scelerati, quare sic recepti sunt? Si probaveris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus majoribus vestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est, plenarii concilii ore veridico, in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? Si autem probaveris recte fuisse damnatos, quae restat defensio cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis, ostendas etiam ista pro unitatis",
          "candidate_score": 0.658233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228",
          "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli",
          "candidate_score": 0.657739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1521",
          "psc_text": "ratiocinandi fiduciam: oppugnatos autem esse nomine Epicureorum et Stoicorum a Platonicis eos, qui in corporis vel in animi natura ponerent et finem boni, et causas rerum, et ratiocinandi fiduciam; eo rem successione temporum esse devolutam, ut christianae jam aetatis exordio, cum rerum invisibilium atque aeternarum fides per visibilia miracula salubriter praedicaretur hominibus, qui nec videre nec cogitare aliquid praeter corpora poterant, beato apostolo Paulo, qui eamdem finem Gentibus praeseminabat, iidem ipsi Epicurei et Stoici, in Actibus Apostolorum contradixisse inveniantur. 21. Qua in re satis mihi videtur demonstratum esse errores Gentium, sive de moribus, sive de natura rerum, sive de ratione investigandae veritatis, qui quamvis essent multi atque multiplices, in his tamen maxime duabus sectis eminebant, expugnantibus doctis et tanta disserendi subtilitate atque copia subvertentibus, durasse tamen usque in tempora christiana. Quos jam certe nostra aetate sic obmutuisse conspicimus, ut vix jam in scholis rhetorum commemoretur tantum quae fuerint illorum sententiae:",
          "candidate_score": 0.657692,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123",
          "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum",
          "candidate_score": 0.657561,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.656945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080",
          "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut",
          "candidate_score": 0.65573,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_568",
          "psc_text": "adhuc in nobis ipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri: spe enim salvi facti sumus. In hac spe cum sumus, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Sed vide quid sequitur: Si autem Spiritus ejus, inquit, qui suscitavit Jesum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Rom. VIII, 23, 24, 10, 11). Hoc igitur universa Ecclesia, quae in peregrinatione mortalitatis inventa est, exspectat in fine saeculi quod in Domini nostri Jesu Christi corpore praemonstratum est, qui est ex mortuis primogenitus, quia et corpus ejus cui caput est ipse, non nisi Ecclesia est (Coloss. I, 18). CAPUT III. 4. Nonnulli enim attendentes verba quae assidue dicit Apostolus, quia et mortui sumus cum Christo, et resurreximus cum eo, nec intelligentes quatenus dicantur, arbitrati sunt jam factam esse resurrectionem, nec ullam ulterius in fine",
          "candidate_score": 0.655141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77_79",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983",
          "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.",
          "candidate_score": 0.655022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732",
          "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,",
          "candidate_score": 0.65421,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53_55",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3715",
          "psc_text": "Nec vos judicetis esse malevolas, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eam debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde? Sed antequam aliis demonstretur, per quas convincenda est si negaverit, praepositae debet ostendi, si admonita neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correpta non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendae sunt aliae, ut jam coram omnibus possit, non ab una teste argui, sed a duabus tribusve convinci. Convicta vero, secundum praepositae vel presbyteri arbitrium debet emendatoriam sustinere vindictam: quam si ferre recusaverit, et si ipsa non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimas perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam",
          "candidate_score": 0.654037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3447",
          "psc_text": "occulto; nec littera, sed spiritu; nec carnis, sed cordis circumcisione Judaei. CAPUT IV. 14. Quae cum ita se habeant, non tamen debemus consuetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere, et in rebus discernendis frequentata vocabula perturbata significatione miscere, ut eos qui Christiani sunt et appellatione usitatissima Christiani vocantur, inusitato vocabulo aliquis affectet appellare Judaeos; vel cum sit ipse voceturque Christianus, Israelitae potius nomine delectetur; et quod in mysterio debet semper intelligere, parcius autem ore proferre, hoc in quotidiana loquendi consuetudine magis eligat frequentare inepta insolentia, et, si dici potest, imperita scientia. Numquid enim Apostoli, per quos ea didicimus, ista nesciebant, quomodo nos potius simus semen Abrahae secundum Isaac promissionis haeredes; et Judaei spiritu, non littera; cordis circumcisione, non carnis; et non secundum carnem Israel, sed Israel Dei? Sciebant utique ista multo sapientius certiusque quam nos; et tamen in loquendi consuetudine Judaeos et Israelitas eos appellabant, qui secundum carnem de Abrahae stirpe",
          "candidate_score": 0.653889,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_676",
          "psc_text": "vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo; rescribere autem eis qui mihi scriberent, possem: ultro autem ad plebem scribere, quae dispensationi meae commissa non est, unde possem? 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scripsisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ecclesiam, legendo in populis scripturas quas canon ecclesiasticus non recepit; his enim heretici, et maxime Manichaei, solent imperitas mentes evertere, quos in campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam non recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium veniunt, ut quod statutum est a nobis in concilio",
          "candidate_score": 0.653517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_8",
          "psc_text": "Nonne verum est quod Nebridio placet, beatos nos esse? Non utique; nam stultos adhuc esse, nec ipse audet negare. Quid, si etiam stultis beata vita contingit? Durum quasi vero parva, vel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. Unde ergo illi visum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? Non usque adeo temeraria est laetitia gestiens, praesertim hominis cujus quanti ponderis consideratio sit, bene novimus. Illud igitur est: scripsit quod nobis putavit dulcissimum fore; quia et illi dulce factum est quidquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens, nec curavit quid committendum gaudenti calamo esset. Quid, si Soliloquia legisset? Laetaretur multo exundantius, nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. Cito ergo summum nomen effudit in me, nec sibi aliquid reservavit quod de me laetior asseveret. Vide laetitia quid faciat! 2. Sed ubi est ista beata vita? ubi? ubinam? O si ipsa esset, repelleret",
          "candidate_score": 0.652099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128_130",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403",
          "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,",
          "candidate_score": 0.651557,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029",
          "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur",
          "candidate_score": 0.651095,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_286",
          "psc_text": "codices publicos fecerit. Domino eximio meritoque suscipiendo et dilectissimo fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. 1. Non ego recusanti voluntati tuae judicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortator aut deprecator imposui. Quod quidem etiamsi suadere voluissem, possem fortasse facile ostendere quam valeas judicare inter nos in tam manifesta atque aperta causa, et quale sit illud quod facis, ut non auditis partibus jam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui judicium reformidas; sed hoc, ut dixi, interim omitto. Nihil autem rogaveram aliud honorabilem benignitatem tuam, quod quaeso tandem in hac saltem epistola digneris advertere, nisi ut quaereres a Proculeiano, utrum hoc ipse dixerit Victori presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiavit; an forte qui missi sunt, non quod a Victore audierunt, sed falsum Gestis persecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda videretur. Arbitror autem non judicem fieri eum, qui rogatur ut interroget aliquem, et",
          "candidate_score": 0.650877,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_143_145",
          "bdc_text": "aprilis anno 37. Os . Myconius tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573",
          "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,",
          "candidate_score": 0.650833,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248",
          "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam",
          "candidate_score": 0.650696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_15_17",
          "bdc_text": "Dum enim causas recenset , quur tam sero sit responsum , et vere mihi et amice recensere videtur . Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl . WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_516",
          "psc_text": "ex eo numero fuerunt isti, quibus vestrum concilium diem prorogaverat et praefixerat, intra quem nisi ad vestram communionem remeavissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. Probabo, si negaveris: concilium vestrum loquitur; proconsularia Gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. Aliam ergo defensionem para, si potes, ne dum negas quod convincam, moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? Si scelerati, quare sic recepti sunt? Si probaveris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus majoribus vestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est, plenarii concilii ore veridico, in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? Si autem probaveris recte fuisse damnatos, quae restat defensio cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis, ostendas etiam ista pro unitatis",
          "candidate_score": 0.649294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128_130",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_403",
          "psc_text": "judici dimittamus: aut si aliqui in vobis sunt qui certa istorum crimina ita noverint, ut ea facile valeant edocere, negantesque convincere, et talibus communicare formidant, pergant ad fratres et collegas nostros transmarinarum Ecclesiarum episcopos, et ibi prius de istorum factis et contumacia conquerantur, quod ad judicium collegarum Afrorum male sibi conscii venire noluerunt, ut inde illis denuntietur ut veniant, ibique objectis respondeant. Quod si non fecerint, ibi etiam eorum pravitas et perversitas innotescet, missaque tractatoria super eorum nomine per totum orbem terrarum, quacumque jam Christi Ecclesia dilata est, ab omnibus Ecclesiis eorum communio praecidetur, ne aliquis error in Cathedra Ecclesiae Carthaginis oriatur. Tum demum securi episcopum alium plebi Carthaginis ordinabimus, cum a tota Ecclesia isti fuerint separati: ne forte cum alius modo fuerit ordinatus, non ei communicetur ab Ecclesia transmarina, quia iste ab honore depositus non videbitur, quem jam ordinatum fama celebravit, et ad eum commeare communicatorias litteras fecit; atque",
          "candidate_score": 0.648835,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2556",
          "psc_text": "omnia quae habes, et da pauperibus. Et ne se illa quae multum amabat, hoc modo perdere existimaret: Et habebis, inquit, thesaurum in coelis. Deinde addidit, Et veni, sequere me; ne cuiquam, cum haec fecerit, aliquid prodesse existimetur, si non sequitur Christum. At ille quidem tristis abscessit, qui viderit quemadmodum illa Legis mandata servaverat: puto enim quod se arrogantius quam verius servasse responderat. Verumtamen magister bonus mandata legis ab ista excellentiore perfectione distinxit: ibi enim dixit, Si vis venire ad vitam, serva mandata; hic autem, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, etc. Cur ergo negamus divites, quamvis ab illa perfectione absint, venire tamen ad vitam, si mandata servaverint, et dederint ut detur illis, et dimiserint ut dimittatur illis (Luc. VI, 37, 38)? 26. Credimus enim ministrum Novi Testamenti fuisse apostolum Paulum, cum scribens ad Timotheum diceret, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum,",
          "candidate_score": 0.648562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1110",
          "psc_text": "sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. Ac per hoc si perturbati tanquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, videtis quem illic scopulum vester error offendat; si autem jam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. 40. Porro autem Cyprianus, aut non sensit omnino quod eum sensisse recitatis; aut hoc postea correxit in regula veritatis; aut hunc quasi naevum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere charitatis, dum unitatem Ecclesiae toto orbe crescentis, et copiosissime defendit, et perseverantissime tenuit vinculum pacis: scriptum est enim, Charitas cooperit multitudinem peccatorum (I Petr. IV, 8). Accessit huc etiam, quod tanquam sarmentum fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, purgavit Pater falce passionis: Sarmentum enim, ait Dominus, quod in me dat fructum, purgat illud Pater meus, ut majorem fructum afferat (Joan. XV, 2). Unde, nisi quia haerens in diffusione vitis, radicem non deseruit unitatis? Nam etsi traderet corpus suum ut",
          "candidate_score": 0.6482,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_54_56",
          "bdc_text": "Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ? Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2450",
          "psc_text": "non redditur, non agitur poenitentia, sed fingitur: si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum; sed, ut dixi, cum restitui potest. Plerumque enim qui aufert, amittit; sive alios patiendo malos, sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus dicere, Redde quod abstulisti, nisi cum eum habere credimus et negare. Ubi quidem si aliquos sustinet a repetente cruciatus, dum existimatur habere quod reddat, nulla est iniquitas; quia etsi non est unde luat ablatam pecuniam, merito tamen dum eam per molestias corporales redhibere compellitur, peccati quo male ablata est, poenas luit. Sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere, tanquam pro reis criminum; non ad hoc ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeviat, ille praesertim qui jam remisit culpam, sed quaerit paecuniam, et si fraudari metuit, non expetit vindicari. Denique in talibus causis, si persuadere potuerimus eos pro quibus intervenimus, non",
          "candidate_score": 0.64816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.647739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1549",
          "psc_text": "lumenque rationis in illo uno salutari nomine atque in una ejus Ecclesia, recreando atque reformando humano generi constitutum est. 34. Haec me tibi diutissime in hac epistola locutum, etsi alia forte tu malles, omnino non poenitet. Probabis enim haec magis, quanto magis in veritate proficies; et tunc probabis consilium meum, quod nunc utilitati studiorum tuorum minus obsecutum putas. Quanquam etiam illis ipsis quaestionibus tuis. non solum quibusdam in hac epistola, sed etiam caeteris pene omnibus in ipsis membranis, in quibus eas misisti ut potui breviter annotando responderim. In quibus si me parum, aut aliud quam volebas egisse arbitraris, non recte cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes quaestiones praetermisi. Nescio quis enim nugator mihi esse visus sum, si eas exponendas persequerer. Nam de caeteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas, non de libris Ciceronis, sed per seipsas tractandas dissolvendasque proferret.",
          "candidate_score": 0.647662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3163",
          "psc_text": "caetera quae de hac miseria multa connectis ingemiscendo, exspectans redemptionem corporis tui, et nondum re, sed spe salvum te esse cognoscens (Rom. VIII, 23, 24). 41. Sed fortassis tu alium in te transfigurasti, cum haec diceres, nec aliquas de carne concupiscente adversus spiritum, quamvis ei non consentias, molestias importunas pateris et odiosas: verumtamen et tu, et quisquis haec patitur, et gratiam Christi per quam de corpore mortis hujus liberetur exspectat, nondum quidem evidenter in seipso, sed in illo homine latenter ibi erat, quando cibus vetitus tangebatur, et concipiebatur longe lateque per cunctos itura perditio. De orando autem, et gemitibus flagitando proficiendi ac recte vivendi adjutorio, quae tua non fervet epistola? quid est tui quantumcumque sermonis, ubi non sit sparsum gemebunda pietate quod in oratione dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13). Invicem itaque nos et consolemur in his omnibus, et exhortemur, et quantum dat Dominus adjuvemus. Quae autem,",
          "candidate_score": 0.647314,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.646873,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_829",
          "psc_text": "vestro (Ibid., V, 12, 13). 6. Manifestum est quidem, quia ista in Ecclesia non accidunt sine gravi tristitia sanctorum atque fidelium; verumtamen consoletur nos qui cuncta praedixit, atque ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseveremus, ut salvi esse possimus, admonuit. Nam quantum ad me attinet, si est in me quantulacumque charitas Christi, quis vestrum infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XI, 29)? Nolite itaque augere cruciatus meos, deficiendo vel in suspicionibus falsis, vel in peccatis alienis. Nolite, obsecro vos, ne dicam de vobis: Et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Nam illi qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est, Adversus me insultabant qui sedebant in porta, et in me psallebant qui bibebant vinum (Psal. LXVIII, 27, 13), valde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare, et bonum eis velle didicimus. Ad",
          "candidate_score": 0.646035,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190",
          "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est",
          "candidate_score": 0.646004,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066",
          "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis",
          "candidate_score": 0.645787,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080",
          "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut",
          "candidate_score": 0.645733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4092",
          "psc_text": "asseratur, lege etiam illud quod prolixius conscriptum misi Benignitati tuae. Si autem illud tibi non vacat legere, nec mihi vacat frustra verba jactare. Possum tamen, quantum Dominus dederit facultatis, vel dictanti tibi vel scribenti ego quoque vel dictando vel scribendo ad quod volueris respondere. Huic scripturae a me dictatae et relectae ego Augustinus subscripsi. EPISTOLA CCXL. Pascentius Augustinum contumeliose compellat, urgens ut proferat qui se tribus personis sit unus Deus, ad conflictum sub arbitris provocans. Optaveram te, frater dilectissime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistola quam ad me misisti, clamat. Nam ita est Dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus, si invenerit aquam coenosam et se inde ingurgitaverit; postea, etiamsi limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quandoquidem coeno semel ejus cor et anima obruitur. Denique, quod pace tua dicam, ita est consilium Praestantiae tuae, sicut arbor curva et nodosa,",
          "candidate_score": 0.645728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_81_83",
          "bdc_text": "16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350",
          "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se",
          "candidate_score": 0.644542,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1484",
          "psc_text": "Hoc loco vero exarsi ad rescribendum tibi: hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus, et irrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me Deus adjuvaret, mederi tibi; non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut felicitatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem, et cuidam sedi omnino inconcussae stabilique religarem. Tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto versiculo, sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundentem atque coercentem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? (Persius Satyra 1.) Tot, ut superius dixi, legisti dialogos, tot philosophorum altercationibus cor inseruisti. Dic mihi quis eorum finem actionum suarum constituerit in fama vulgi, aut in lingua hominum vel bonorum atque sapientium. Tu autem, et quod magis pudendum est, jam navigaturus, satis praeclare te in Africa profecisse testaris, cum aliam ob causam te oneri non esse",
          "candidate_score": 0.644099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2599",
          "psc_text": "visi sunt in domibus ita ingredi, ut soliti sunt, aut per diem, aut per noctem a vigilantibus, ab ambulantibus? Non hoc semel audivi, et illud quod dicitur plerumque in qua dam particula noctis, in locis in quibus humata corpora sunt, et maxime in basilicis fieri tumultus et orationes. Non enim ab uno hoc audisse me memini; nam testis est visionis istius vir quidam sanctus presbyter, qui multitudinem talium de baptisterio exeuntium in corporibus lucidis, et postea in medio ipsius ecclesiae orationes adverterit. Haec ergo omnia aut illi nostrae inquisitioni favent, aut si fabulae sunt, mirum: tamen vellem aliquid ex hac re nosse, quia veniunt, et visitant, et videntur exceptis somniis. 9. Ex quibus alia nascitur quaestio. Non enim modo phantasiam ego curo, quam sibi cor ineruditum fingit: visitationes loquor. Quomodo apparuit Joseph per somnium (Matth. I, 20), quomodo plerique visitati sunt. Sic ergo et nostri quos praemisimus aliquando veniunt, ipsi",
          "candidate_score": 0.64406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2486",
          "psc_text": "enim ad verum dicendum illa mea verecundia, quam in tua epistola benigno sermone laudasti, me impedire non debet. Si quaelibet, inquam, administratio tua, illis quas commemoravi instructa virtutibus, hoc intentionis fine determinatur, ut homines secundum carnem nullas iniquas molestias patiantur; nec ad te existimas pertinere, quo istam quietem, quam praestare niteris, referant, id est (ut verbis non ambiam) quomodo Deum verum, ubi est quietae vitae omnis fructus, colant, nihil tibi prodest ad vitam vere beatam tantus labor. 11. Inverecundius hoc dicere videor, et oblitus quodammodo consuetudinem intercessionum mearum. Sed si nihil est verecundia, nisi quidam displicendi metus, ego in hac causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto",
          "candidate_score": 0.643626,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.642109,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1701",
          "psc_text": "suam non haberent, nisi amando inopem reddidissent; nec ei multa conferrent, sed cuncta potius auferrent, ne sibi eam hostis auferret. Nec eorum reprehendo consilium: quis enim nesciat perituram fuisse ipsam, si non ea periissent quae recondita fuerant propter ipsam? quamvis et quidam perdiderint prius illa, mox ipsam; quidam vero licet parati cuncta perdere propter ipsam, prius perdiderint ipsam. Sed hinc admonendi sumus quales aeternae vitae dilectores esse debeamus, ut propter eam contemnamus cuncta superflua, cum pro hac transitoria vita contempta sint quae illi fuerant necessaria. 5. Neque enim amatam nostram, sicut illi suam, ut teneamus, exspoliamus; sed illi aeternae adipiscendae istam temporalem velut famulam expeditiorem servire facimus, si eam nec ornamentorum vanorum vinculis alligemus, nec curarum noxiarum sarcinis oneremus, audiamusque Dominum, qui nobis illam vitam summo ardore desiderandam fidelissime pollicetur, velut in totius mundi concione clamantem: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite",
          "candidate_score": 0.641478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_11_13",
          "bdc_text": "Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse . Nam actionis veritatem ubique recte testatus est et Lutherum omni modo conatus est nobisnobis über der Zeile nachgetragen.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_906",
          "psc_text": "relinquendum in ea culpa, in quam me prolapsum existimasti, quam nec te velles, si eo modo prolapsus esses. Unde agens gratias benevolae menti erga me tuae, simul posco, ut etiam mihi non succenseas, quod cum in opusculis tuis aliqua me moverent, motum meum intimavi tibi: hoc erga me ab omnibus servari volens, quod erga te ipse servavi, ut quidquid improbandum putant in scriptis meis, nec laudent subdolo pectore, nec ita reprehendant apud alios, ut taceant apud me; hinc potius existimans laedi amicitiam et necessitudinis jura violari. Nescio enim, utrum christianae amicitiae putandae sint, in quibus magis valet vulgare proverbium, Obsequium amicos, veritas odium parit (Terentius in Andr., act. 1, scena 1), quam ecclesiasticum, Fideliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici (Prov. XXVII, 6). 32. Proinde charissimos nostros, qui nostris laboribus sincerissime favent, hoc potius quanta possumus instantia doceamus, quo sciant fieri posse ut inter charissimos aliquid alterutro sermone contradicatur,",
          "candidate_score": 0.641208,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78_80",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi : ubi defendit , quarenam dicamus ante quoque nos sic docuisse , exponens , quonam referamus , quod diximus \"ante\"Bucer behauptet , die Schweizer wollten nicht beanspruchen , von Anfang an richtig über die Sakramente gelehrt zu haben ( WA Briefwechsel VIII 15 , 90f;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_979",
          "psc_text": "Si autem et hoc non vultis, saltem cum vestris a quibus talia patimur nos audite. Ostendite nobis veritatem, pro qua vos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos vestrorum tantam crudelitatem. Si enim nos esse in errore conviceritis, forte concedetis nobis ut non rebaptizemur a vobis, justum existimantes ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis quos nullo judicio damnastis, quod praestitistis eis quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizaverant, quando eos per judicum jussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a vobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. Quae omnia Gestis judicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium vestrum allegastis, dum vultis judicibus ostendere quod schismaticos vestros de basilicis pelleretis. Et tamen qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur (Gen. XXII, 18), schisma fecistis, de basilicis pelli non vultis, non per judices, sicut schismaticis vestris vos fecistis,",
          "candidate_score": 0.640553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1550",
          "psc_text": "cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes quaestiones praetermisi. Nescio quis enim nugator mihi esse visus sum, si eas exponendas persequerer. Nam de caeteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas, non de libris Ciceronis, sed per seipsas tractandas dissolvendasque proferret. In illis autem res ipsae nunc nostrae professioni minus congruunt. Haec autem omnia non facerem, nisi me post aegritudinem, in qua eram cum homo tuus venisset, aliquantum ab Hippone removissem. Quibus item diebus perturbatione valetudinis febribusque repetitus sum. Inde factum est ut tardius quam possent tibi haec mitterentur. Quae quomodo acceperis, rescripta flagito. EPISTOLA CXIX. Consentius Augustino proponit quaestiones de Trinitate. Domino sancto ac beatissimo papae AUGUSTINO, CONSENTIUS. 1. Jam quidem sancto, mihique cunctis animi virtutibus admirando, fratri tuo Alypio episcopo genus petitionis meae brevi sermone suggesseram, sperans precum mearum ut apud te esse adjutor dignaretur. Sed quia praesentiam mihi",
          "candidate_score": 0.640392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_446",
          "psc_text": "nostram, quam vobis benevolentius fortasse quam verius narrantibus, se comperisse dicebat, praedicare dignatus est: adjungens se dixisse vobis, nos omnia, quae de nobis insinuaveratis, bene facere potuisse, si in Ecclesia faceremus. Deinde quaerere coepimus quaenam illa esset Ecclesia, ubi vivere sic oporteret; utrum illa quae, sicut sancta tanto ante Scriptura praedixerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa quam pars exigua vel Afrorum vel Africae contineret. Hic primo asserere conatus est, ubique terrarum esse communionem suam. Quaerebam utrum epistolas communicatorias, quas formatas dicimus, posset quo vellem dare, et affirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. Parabam autem, ut si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo jam tempore fuisse fundatas. 4. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis verbis cito inde discessum est; inter quae verba evangelicam illam Domini admonitionem commemoravit, qua dixit: Cavete a pseudoprophetis; multi",
          "candidate_score": 0.64008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_14_16",
          "bdc_text": "conciliareconciliare vom Schreiber korrigiert aus reconciliare. . Dum enim causas recenset , quur tam sero sit responsum , et vere mihi et amice recensere videtur . Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_683",
          "psc_text": "Hoc propter concilium insinuare curavi Venerabilitati tuae, quod etiam ipsi non celavi, sed ei fideliter quid institutum esset aperui: ut si intra annum causam suam, si forte sibi aliquid agendum putat, agere neglexerit, deinceps ejus vocem nemo audiat. Nos autem, beatissime domine et venerabiliter suscipiende pater, si haec indicia malae conversationis clericorum, maxime cum fama non bona eos coeperit comitari, non putaverimus eo modo vindicanda, quo in concilio constitutum est; incipimus cogi ea quae sciri non possunt, velle discutere, et aut incerta damnare, aut vere incognita praeterire. Ego certe presbyterum, et qui die jejunii, quo ejusdem loci etiam Ecclesia jejunabat, valefaciens collegae suo ejusdem loci presbytero, apud famosam mulierem, nullum secum clericum habens, remanere et prandere et coenare ausus est, et in una domo dormire, removendum ab officio presbyterii arbitratus sum, timens ei deinceps Ecclesiam Dei committere. Quod si forte judicibus ecclesiasticis aliud videtur, quia sex episcopis causam presbyteri terminari",
          "candidate_score": 0.640009,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_508",
          "psc_text": "Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses scribit. Joannes etiam scribit ad septem Ecclesias, quas commemorat in illis partibus constitutas, in quibus etiam universam Ecclesiam septenario numero intelligimus commendari, Ephesum, Smyrnam, Sardos, Philadelphiam, Laodiciam, Pergamum, Thiatyram (Apoc. I, 11). Quibus omnibus Ecclesiis nos hodie communicare manifestum est, sicut manifestum est vos istis Ecclesiis non communicare 3. Quaerimus ergo ut nobis respondere non graveris, quam causam forte noveris, qua factum est ut Christus amitteret haereditatem suam per orbem terrarum diffusam, et subito in solis Afris, nec ipsis omnibus remaneret. Etenim Ecclesia catholica est etiam in Africa, quia per omnes terras eam Deus esse voluit",
          "candidate_score": 0.639882,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343",
          "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque",
          "candidate_score": 0.639118,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_82_84",
          "bdc_text": "Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit . Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2755",
          "psc_text": "quem sic credimus, ut si aliqua nobis non aperiat etiam pulsantibus, nullo modo adversus eum murmurare debeamus. Memini prius ipsis Apostolis dictum, Multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12). In his, quantum ad me attinet, etiam hoc deputem: neque qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam convincar indignior. Multa enim alia similiter nescio, quae commemorare vel enumerare non possum: et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem ne aliqua istarum opinionum contra illud quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. Sed antequam sciam quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam quae vera est non adversari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi Ecclesia nec parvulos homines recentissime natos a damnatione credit, nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis Sacramentis commendavit, posse liberari. DE SENTENTIA JACOBI LIBER, SEU EPISTOLA CLXVII . Augustinus Hieronymo, de loco qui est Jacobi II,",
          "candidate_score": 0.63865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_139",
          "bdc_text": "Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1727",
          "psc_text": "fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4. Nam et illud quo in nos solent graviter irritari, quod reges terrae, quos tanto ante praedictum est Christo domino servituros, leges contra haereticos et schismaticos pro catholica pace constituunt, credimus quod aliquando cogitaverint non esse culpandum: quia et antiqui reges non solum gentis Hebraicae, sed etiam alienigenae, ne quisquam contra Deum Israel, hoc est verum Deum, non tantum faceret, sed vel diceret aliquid, omnes regni sui populos praeceptis minacissimis terruerunt; et majores istorum ipsam Caeciliani causam, unde nata est ista dissensio, ad Constantinum imperatorem per Anulinum proconsulem accusando miserunt; quod utique non ob aliud videntur fecisse, nisi ut imperator Constantinus",
          "candidate_score": 0.638612,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1731",
          "psc_text": "damnatis, vel a sociis eorum, quamvis foris in schismate datum, rescindere atque iterare non ausi sunt; satis utique judicarunt ea quae contra nos dicebant, exemplo suo esse damnata: et credendum est quod jam intelligant quam sit indignum, quam intolerabile, ut cum sedeant in cathedris episcopalibus cum istis, et cum ipso simul Primiano damnatores ejus et damnati in causa ejus, ut sit pax in parte Donati, de Caeciliano infametur orbis christianus, ne in pace vivat unitas Christi. 6. Haec omnia fortasse cogitantes, et Dei timore permoti, omnes collationis loco adesse voluerunt, non tumultus dispositione, sed pacis. Quod enim propterea se universos adesse dixerunt, ut eorum numerus appareat, quoniam eos paucos esse adversarii saepe sui mentiti sunt; hoc si aliquando a nostris dictum est, de his locis dici verissime potuit ubi nostrorum coepiscoporum et clericorum atque laicorum longe major est numerus, et maxime in proconsulari provincia: quanquam, excepta Numidia consulari, etiam in",
          "candidate_score": 0.637874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2254",
          "psc_text": "auctoritate divina exclamavi, dolens in illa brevi epistola, et dixi: Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria, « Spiritus est Deus » (Epist. 92, n. 5). Neque enim cujusquam magis quam etiam ipsam meam mentem ab hujusmodi vanitate, illa increpatione compescui. Facilius quippe inclinamur ad solita, et amicum est infirmitati humanae animae corporalem conversationem introrsus vel mittere vel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodammodo aut incumbat aut jaceat. 43. Proinde si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud teipsam vigilanter attende: intuere coelum et terram cogitando, sicut oculis corporeis cernendo consuesti; easque imagines coeli et terrae quae ante oculos cogitationis productae sunt, vide similitudines corporum esse, non corpora. Sic ergo judica contra teipsam pro teipsa, si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abigere; et unde vinceris, inde convince. Neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus",
          "candidate_score": 0.637665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695",
          "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus",
          "candidate_score": 0.637498,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1734",
          "psc_text": "illud optamus, illud cavemus: et ideo ne forte, quod absit, hoc praeparetur potius quod cavemus quam quod optamus, consentimus adesse omnes illos, ut tamen a nobis tantus adsit numerus, quantus tuae Spectabilitati sufficere visus est; ut tumultuosum per turbas si quid emerserit, nonnisi eis recte imputetur, in quorum parte praesens fuerit ad rem, quae a paucis agenda est, omnino superflua multitudo. Si autem quod votis omnibus cupimus, quod ardenter appetimus, quod suppliciter a Domino deprecamur, causa unitatis faciendae illa erit necessaria multitudo, cum voluerint, omnes aderimus, et ad tantum bonum, illo adjuvante qui hoc donat, alacriter convolabimus, dicentes. Fratres nostri estis (Isai. LXVI, 5, sec. LXX), non jam eis qui nos detestantur, sed qui odio finito amplectuntur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate jam nobiscum experientibus, quam bonum sit et jucundum fratres habitantes in unum (Psal. CXXXII, 1). ( Et alia manu ): Optamus te, fili, in",
          "candidate_score": 0.637046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53_55",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3321",
          "psc_text": "oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt. Nonnuli quippe eorum, antequam ista pestilentia manifestissimo etiam Sedis apostolicae judicio damnaretur, vobis innotescere potuerunt, quos nunc repente reticuisse perspicitis; nec utrum sanati sint sciri potest, nisi cum non solum dogmata illa falsa tacuerint, verum etiam illis vera contraria, eo quo illa solent studio defensaverint: qui tamen lenius profecto sunt tractandi. Quid enim eos terreri opus est, quos satis territos ipsa taciturnitas monstrat? Nec ideo tanquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae, quorum vulnus in abdito est. Etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt; et quantum existimo, facilius possunt, dum in eis timor severitatis doctorem adjuvat veritatis, ut opitulante Domino,",
          "candidate_score": 0.636227,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4171",
          "psc_text": "CCLV. Augustinus ad Rusticum, de puella in connubium ejus filio petita. Domino dilectissimo, et merito praedicabili ac suspiciendo filio RUSTICO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quamvis tibi et universae domui tuae omnia bona optem, nec tantum ad felicitatem praesentis saeculi pertinentia, verum etiam ad vitam futuram atque sempiternam, quae tibi nondum credenda persuasa est; tamen quae me moveant, ut de puella quam petis, nihil adhuc audeam polliceri, quantum sufficere visum est, sancto fratri et coepiscopo meo Benenato rescripsi, domine dilectissime et venerabilis fili. Si enim tu, cum certissime noveris, etiamsi nostrae absolutae sit potestatis quamlibet puellam in conjugium tradere, tradi a nobis christianam nisi christiano non posse; nihil tamen mihi tale de filio tuo, quem adhuc paganum audio, promittere voluisti: quanto magis ego, propter illa quae in epistola memorati fratris mei legere poteris, quidquam de illius puellae connubio spondere non debeo, etiamsi quod dixi de filio tuo non tantum promissum tenerem,",
          "candidate_score": 0.636155,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152",
          "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui",
          "candidate_score": 0.635738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3752",
          "psc_text": "meo nomine, sed etiam fratrum qui mecum sunt, et rogo ut pro nobis concorditer atque instanter oretis. Sit vobiscum Dominus. EPISTOLA CCXV. Augustinus Valentine ejusque monachis, de eodem argumento, simul transmittens ipsis librum de Gratia et Libero Arbitrio. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui tecum sunt, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cresconium, Felicem et alium Felicem Dei servos, qui ex vestra congregatione ad nos venerunt, nobiscum egisse Pascha, noverit Charitas vestra. Quos ideo tenuimus aliquanto diutius, ut instructiores ad vos redirent adversus novos haereticos Pelagianos, in quorum errorem cadit qui putat secundum aliqua merita humana dari gratiam Dei, quae sola hominem liberat per Dominum nostrum Jesum Christum. Sed rursum qui putat, quando ad judicium Dominus venerit, non judicari hominem secundum opera sua, qui jam per aetatem uti potuit libero voluntatis arbitrio, nihilominus in errore est. Soli enim parvuli qui nondum habent opera propria vel",
          "candidate_score": 0.635488,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573",
          "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,",
          "candidate_score": 0.63479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4264",
          "psc_text": "meritis tuis: salutem vero meam commendo precibus tuis, poscens et ipse a Deo Domino ut dedicationem tantae fabricae pacis prosperitas prosequatur. EPISTOLA CCLXX. Augustino Anonymus (non enim Hieronymus, uti ex stilo liquet, tametsi in ipsius Epistolis haec edita sit numero 40), significans se moerore gravi affectum quod ipsum cum Severo simul non repererit in urbe Leges, et quanto ipsum amore prosequatur exponens. Cum in urbem Leges anteriori tempore commeassem, nimium sum contristatus quod te totum ibidem minime potui reperire. Inveni enim te medium, et, ut ita dicam, partem animae tuae, Severum charissimum, de quo ex parte gavisus sum. Perfecte enim gauderem, si te totum invenirem: unde ex parte qua te repereram, gratulabar; et propter partem tuam quam nequaquam cernebam, omnibus modis contristabar. Proinde dixi animae meae, Quare tristis es, et quare conturbas me? Spera in Deo (Psal. XLI, 6), et faciet praesentem amicum quem diligis. Unde confido in Domino et",
          "candidate_score": 0.634725,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3325",
          "psc_text": "si recipere non quaeramus: non autem potest esse verus charitatis impensor, nisi fuerit benignus exactor. Quoniam pecunia cum recipitur, accedit cui datur, sed recedit a quo datur: charitas vero non solum apud eum crescit, qui hanc ab eo quem diligit, exigit, etiamsi non recipit; sed etiam ille a quo eam recipit, tunc incipit habere cum reddit. Proinde, domine frater, mutuam tibi charitatem libens reddo, gaudensque recipio: quam recipio, adhuc repeto: quam reddo, adhuc debeo. Unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per ejus Apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8). EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi",
          "candidate_score": 0.63472,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724",
          "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et",
          "candidate_score": 0.634609,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1726",
          "psc_text": "collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et provinciae leguntur, per quas crevit, incipiens ab Jerusalem, ut inde se etiam in Africam non migrando, sed crescendo diffunderet; non autem invenerunt aliquod testimonium divinorum eloquiorum, ubi dictum est eam perituram de caeteris partibus mundi, et in sola Africa Donati parte mansuram; et viderunt quam sit absurdum, pro illa, quae fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4.",
          "candidate_score": 0.634478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_130",
          "bdc_text": "Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403",
          "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,",
          "candidate_score": 0.634055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_536",
          "psc_text": "diaconus iratus Silvano, quod ab eo fuerit excommunicatus, haec omnia judiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium, et recitatione Gestorum et multarum epistolarum, luce clarius constiterunt. 5. Multa sunt alia quae illi recites, si non contentiose agere, sed prudenter audire voluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam inter Afros episcopos dirimendam judices ex Gallia episcopos mitteret. Litteras etiam ejusdem imperatoris, ubi episcopos misit ad urbem Romam. Gesta quoque in urbe Roma, ubi ab episcopis quos ille miserat, causa cognita atque discussa est. Itemque alias litteras, ubi declarat memoratus imperator eos apud se de collegarum suorum judicio, id est episcoporum quos ad urbem Romam miserat, fuisse conquestos; ubi etiam alios episcopos voluit apud Arelatum judicare; ubi isti et ab ipsorum judicio ad eumdem Imperatorem appellaverunt; ubi postremo causam inter partes ipse cognovit; ubi eos vehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. Quae si voluerit, audiet, et tacebit, et desinet",
          "candidate_score": 0.63405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231",
          "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et",
          "candidate_score": 0.633983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4065",
          "psc_text": "est Dominus Deus noster Jesus Christus: et ubi est vox illa tangentis et clamantis, Dominus meus et Deus meus; quam Christus ipse non reprehendit, sed approbavit, dicens, Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 28)? Porro si et Filius Dominus Deus est, et Pater Dominus Deus est, et ambo jam duo domini et duo dii, quomodo erit verum, Dominus Deus tuus Dominus unus est? An forte Pater est unus Dominus, Filius autem non unus Dominus, sed tantum Dominus, sicut sunt dii multi et domini multi, non sicut ille unus de quo scriptum est, Dominus unus est? Quid ergo respondebimus Apostolo dicenti: Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro",
          "candidate_score": 0.633696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868",
          "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus",
          "candidate_score": 0.633635,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_923",
          "psc_text": "utrique nostrum visum sit, cum illis resisteremus: vehementer exhorruit, et nobis hoc visum esse miratus est; nulla re alia permotus, nisi ipsa specie foeda non nostra, sed cujuslibet vita, ac moribus indignissima. 5. Proinde obsecro te ut epistolam quam eis communi nomine scripsi, subscriptam non differas mittere. Et si forte illic illud justum apertissime pervides, non cogantur infirmi modo discere quod ego nondum intelligo, ut hoc circa eos in hac causa servetur quod Dominus ait: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12). Tali quippe infirmitati parcens, etiam illud de tributo solvendo, ait, Ergo liberi sunt filii; sed ne scandalizemus eos, et caetera, quando Petrum misit, ut didrachmas quae tunc exigebantur solverent (Matth. XVII, 26). Noverat enim aliud jus, quo nihil tale debebat; sed eo jure tributum ei ille solvebat, quo jure diximus haeredem presbyteri Honorati successurum fuisse, si antequam rem suam vel donaret, vel",
          "candidate_score": 0.633341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_1",
          "bdc_text": "Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691",
          "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me",
          "candidate_score": 0.633316,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066",
          "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis",
          "candidate_score": 0.633185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228",
          "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli",
          "candidate_score": 0.632398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4092",
          "psc_text": "asseratur, lege etiam illud quod prolixius conscriptum misi Benignitati tuae. Si autem illud tibi non vacat legere, nec mihi vacat frustra verba jactare. Possum tamen, quantum Dominus dederit facultatis, vel dictanti tibi vel scribenti ego quoque vel dictando vel scribendo ad quod volueris respondere. Huic scripturae a me dictatae et relectae ego Augustinus subscripsi. EPISTOLA CCXL. Pascentius Augustinum contumeliose compellat, urgens ut proferat qui se tribus personis sit unus Deus, ad conflictum sub arbitris provocans. Optaveram te, frater dilectissime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistola quam ad me misisti, clamat. Nam ita est Dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus, si invenerit aquam coenosam et se inde ingurgitaverit; postea, etiamsi limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quandoquidem coeno semel ejus cor et anima obruitur. Denique, quod pace tua dicam, ita est consilium Praestantiae tuae, sicut arbor curva et nodosa,",
          "candidate_score": 0.632246,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1565",
          "psc_text": "libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde volui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus, sed potius apud nos legeres, ut ea quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares, atque ex nostra sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. Ejus quippe es facultatis, ut possis ea quae senseris explicare; ejus porro probitatis et humilitatis, ut merearis vera sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia; unde te nuper admonui ut in his quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae fecisti exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me difficilem reperisses. Illud quoque",
          "candidate_score": 0.631382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1504",
          "psc_text": "tuis figat oculum, sua vero sedulo occultet. Nam cognitio veritatis omnia falsa, si modo proferantur, etiam quae prius inaudita erant, et dijudicare et subvertere idonea est. Sed ut non solum aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est cognoscere errores, erige oculos auresque, oro te, et vide atque ausculta utrum aliquis adversus nos de Anaximene et de Anaxagora proferat aliquid; quando jam ne ipsorum quidem multo recentiorum, multumque loquacium Stoicorum aut Epicureorum cineres caleant, unde aliqua contra fidem christianam scintilla excitetur: sed circuli atque conventicula partim fugacia, partim etiam audacter prompta, vel Donatistarum, vel Maximianensium, vel Manichaeorum, vel etiam ad quorum greges turbamque venturus es Arianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, Cataphrygarum, caeterarumque pestium innumerabiliter perstrepant; quorum omnium errores si cognoscere piget, quid nobis est, propter defensionem christianae religionis, quaerere quid senserit Anaximenes, et olim sopitas lites inani curiositate recoquere, cum quorumdam etiam haereticorum, qui nomine christiano gloriari voluerunt, ut Marcionitarum",
          "candidate_score": 0.630816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3609",
          "psc_text": "primo homini data est, nescio, Deus scit? Utrum horum vis ut confirmem. Possem, si nossem. Quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod scio. Si autem nescis, sicut ego, ora sicut ego, ut sive per quemlibet servum suum, sive per se ipsum Magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: Ne volitis dici ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8): si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia noverimus, qui novit non solum quid doceat, verum etiam quid nobis dicere expediat. 16. Nam confiteor Dilectioni tuae cupiditatem meam. Cupio quidem et hoc scire, quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur. Desideratus omnibus gentibus, et quando regnum futurum sit sanctorum, quam unde in hanc terram venire coeperim: et tamen illud cum ab illo, qui scit omnia, discipuli sui, nostri Apostoli, quaererent, responsum acceperunt: Non est",
          "candidate_score": 0.630607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3323",
          "psc_text": "Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem, quae sola, etiam reddita, semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur, debetur autem etiamsi reddita fuerit; quia nullum est tempus quando impendenda jam non sit. Nec cum redditur amittitur, sed potius reddendo multiplicatur: habendo enim redditur, non carendo. Et cum reddi non possit nisi habeatur, nec haberi potest nisi reddatur: imo etiam cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Quomodo autem negetur amicis, quae debetur et inimicis? Sed inimicis cauta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus quippe",
          "candidate_score": 0.630058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_83",
          "bdc_text": "Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350",
          "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se",
          "candidate_score": 0.629954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.629691,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1642",
          "psc_text": "animam pertransivit? Nam neque in illius neque in hujus corpore ferrum transisse cognovimus. Atque ut magis pateat ibi Prophetam ferrum pro verbi gladio posuisse, statim subsequente versiculo ait: « Sermo Domini ignivit illum. » Sermo enim Dei et ignis et gladius est, Verbo ipso Deo utrumque dicente de se: « Ignem » enim, inquit, « veni mittere in terram; et quid volo nisi ut jam accendatur » (Luc. XII, 49)? Item alibi dicit: « Non veni pacem mittere, sed gladium » (Matth. X, 34). Vides eum unam vim doctrinae suae diverso ignis et gladii nomine designasse. Aut quomodo Mariae illata per gladium passio vel tribulatio perstaret? Itaque hoc scire cupio, quid ad Mariam pertineret, ut revelarentur multorum cordium cogitationes; aut ubi apparuit quia ex eo quod animam ejus, sive carnalis in ferro, sive spiritualis gladius in verbo Dei pertransivit, exinde multorum cordium cogitationes revelatae sunt. Expone ergo hanc maxime de",
          "candidate_score": 0.629305,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2775",
          "psc_text": "forte hoc legerint, dico. Nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Jovinianum (Lib. II) etiam hoc de Scripturis sanctis diligenter probasti: ubi etiam ex hac ipsa Epistola, cujus verba sunt quorum nunc intellectum requirimus, posuisti quod scriptum est, In multis enim offendimus omnes (Jacobi III, 2). Non enim ait, Offenditis, sed offendimus, cum Christi loqueretur apostolus: et cum hoc loco dicat, Quicumque autem totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus; ibi non in uno, sed in multis; nec quosdam, sed omnes dicit offendere. 11. Absit autem ut quisquam fidelis existimet tot millia servorum Christi, qui veraciter dicunt se habere peccatum, ne seipsos decipiant, et veritas in eis non sit, nullam habere virtutem, cum virtus magna sit sapientia: dixit autem, ipsa sapientia, homini, Ecce pietas est sapientia (Job XXVIII, 28, sec. LXX). Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines Dei non",
          "candidate_score": 0.629223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_16",
          "bdc_text": "Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_516",
          "psc_text": "ex eo numero fuerunt isti, quibus vestrum concilium diem prorogaverat et praefixerat, intra quem nisi ad vestram communionem remeavissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. Probabo, si negaveris: concilium vestrum loquitur; proconsularia Gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. Aliam ergo defensionem para, si potes, ne dum negas quod convincam, moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? Si scelerati, quare sic recepti sunt? Si probaveris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus majoribus vestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est, plenarii concilii ore veridico, in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? Si autem probaveris recte fuisse damnatos, quae restat defensio cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis, ostendas etiam ista pro unitatis",
          "candidate_score": 0.628687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_138",
          "bdc_text": "Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3461",
          "psc_text": "Evangelio Romanas gentes et plerasque barbaras occupatas, atque ita nonnullas non paulatim, sed subito ad fidem Christi fuisse conversas, ut non sit incredibile paucis annis, etsi non vitae nostrae qui jam senuimus, certe juvenum qui venturi sunt ad senectam, universas omnino residuas gentes Evangelio posse compleri. Sed si ita erit, facilius, cum factum fuerit, probari experiendo, quam legendo, antequam fiat, inveniri potest. 5. Hoc me compulit dicere cujusdam opinio, quem presbyter quoque Hieronymus temeritatis notat, quod ausus fuerit Danielis Hebdomadas de adventu Christi futuro, non de praeterito exponere. Si quid autem pro meritis potioribus, sanctae humilitati cordis tui Dominus melius revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de",
          "candidate_score": 0.628681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.628407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_5_7",
          "bdc_text": "Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67",
          "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud",
          "candidate_score": 0.628401,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_64",
          "bdc_text": "\"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_390",
          "psc_text": "Dixit quidem apostolus Paulus: Haereticum hominem post unam correptionem devita, sciens quia subversus est ejusmodi, et peccat, et est a semetipso damnatus (Tit. III, 10, 11). Sed qui sententiam suam, quamvis falsam atque perversam, nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia praesumptionis suae pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, quaerunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati, cum invenerint; nequaquam sunt inter haereticos deputandi. Tales ergo vos nisi esse crederem, nullas fortasse vobis litteras mitterem. Quanquam et ipsum haereticum quamlibet odiosa superbia tumidum et pervivacia malae contentionis insanum, sicut vitandum monemus, ne infirmos et parvulos fallat; ita non abnuimus, quibuscumque modis possumus corrigendum. Unde factum est ut etiam ad nonnullos Donatistarum primarios scriberemus, non communicatorias litteras, quas jam olim, propter suam perversitatem ab unitate catholica quae toto orbe diffusa est, non accipiunt; sed tales privatas, qualibus nobis uti etiam ad Paganos licet, quas illi etsi aliquando",
          "candidate_score": 0.628056,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 . Januar übermittelt ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691",
          "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me",
          "candidate_score": 0.627418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 . Januar übermittelt ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.627265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2186",
          "psc_text": "sensibus et animi et corporis. Quamvis voluntas ejus a quo audit ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente: quam in seipso idem ipse qui loquitur videt; ille vero qui audit, non eam videt sed credit. Resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi viderunt homines qui tunc fuerunt. Nam qui viderunt viventem Christum quem viderant morientem, ipsam tamen resurrectionem cum fieret non viderunt, sed eam certissime crediderunt, videndo et tangendo vivum quem noverant mortuum. Nos totum credimus, et quod resurrexerit, et quod ab hominibus tunc visus et contrectatus sit, et quod nunc vivat in coelis, nec jam moriatur, et mors illi ultra non dominetur. Res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc coelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa qua hoc credimus. 11. Sed jam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognovisti quid sit videre vel mente vel corpore, et quid",
          "candidate_score": 0.627195,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_125_127",
          "bdc_text": "Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3273",
          "psc_text": "adsunt, per bona opera serventur in coelo. Animum virilem et christianum nec debent, si accedunt, extollere, nec debent frangere, si recedunt. Illud potius cogitemus quod Dominus ait, Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum (Matth. VI, 21); et utique cum audimus ut cor sursum habeamus, non mendaciter respondere debemus, quod nosti quia respondemus. 8. Et in his quidem bene studiosum te esse cognovi, et fama tua multum delector, multumque tibi in Domino gratulor, ita ut haec epistola magis tibi sit speculum ubi qualis sis videas, quam ubi discas qualis esse debeas: verumtamen quidquid sive in ista sive in Scripturis sanctis inveneris, quod tibi ad bonam vitam adhuc minus est, insta ut acquiras et agendo et orando; et ex iis quae habes gratias age Deo tanquam fonti bonitatis unde habes; atque in omnibus bonis actibus tuis illi da claritatem, tibi humilitatem. Sicut enim scriptum est, Omne datum optimum, et",
          "candidate_score": 0.626619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2184",
          "psc_text": "corporalibus deputatur, secundum ea quae supra diximus. Haec duo sunt, testis, et testimonium: quorum ad oculos unum, ad aures alterum pertinet. Sed hunc testem fortasse aliorum testimoniorum auctoritas confirmat, divinarum scilicet Scripturarum, vel quorumlibet aliorum, quibus est motus ad fidem. Scripturae ad visa pertinent corporis oculorum, si eas legit; vel aurium, si audivit. Videt autem animo quidquid figuris litterarum sonisve significari intellexit. Videt ipsam fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet. Videt cogitationem, qua cogitat quid ei possit prodesse quod credit. Videt voluntatem, qua accessit ad suscipiendam religionem. Videt etiam ipsius resurrectionis quamdam imaginem in animo suo factam, sine qua intelligi non potest quidquid factum corporaliter dicitur, sive credatur, sive non credatur. CAPUT IV. Sed, ut puto, distinguis quomodo videat fidem suam qua credit, et quomodo videat illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, videt etiam qui non credit. 10. Haec ergo omnia videt, partim",
          "candidate_score": 0.626465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_64",
          "bdc_text": "\"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320",
          "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.",
          "candidate_score": 0.62548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_54",
          "bdc_text": "Sed infectum , quod factum , reddi non potest .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2450",
          "psc_text": "non redditur, non agitur poenitentia, sed fingitur: si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum; sed, ut dixi, cum restitui potest. Plerumque enim qui aufert, amittit; sive alios patiendo malos, sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus dicere, Redde quod abstulisti, nisi cum eum habere credimus et negare. Ubi quidem si aliquos sustinet a repetente cruciatus, dum existimatur habere quod reddat, nulla est iniquitas; quia etsi non est unde luat ablatam pecuniam, merito tamen dum eam per molestias corporales redhibere compellitur, peccati quo male ablata est, poenas luit. Sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere, tanquam pro reis criminum; non ad hoc ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeviat, ille praesertim qui jam remisit culpam, sed quaerit paecuniam, et si fraudari metuit, non expetit vindicari. Denique in talibus causis, si persuadere potuerimus eos pro quibus intervenimus, non",
          "candidate_score": 0.623786,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1503",
          "psc_text": "facias intentos, nolle discere quod infundatur intentis. Sed si hoc te scire jam dicis, idque ipsum christianam doctrinam esse respondes, quam te omnibus praeponere novimus, et in ea sola esse praesumere spem salutis aeternae, non opus est ei cognitione dialogorum Ciceronis, et collectione emendicatarum discordantium sententiarum alienarum procurari auditores. Moribus tuis intenti fiant, qui abs te aliquid tale accepturi sunt. Nolo prius aliquid doceas quod dediscendum est, ut vera doceas. 12. Nam si alienarum sententiarum dissidentium et repugnantium cognitio aliquid adjuvat insinuatorem christianae veritatis, ut noverit quomodo adversantes destruat falsitates, ad hoc duntaxat, ne quis contra disserens, nonnisi in refellendis tuis figat oculum, sua vero sedulo occultet. Nam cognitio veritatis omnia falsa, si modo proferantur, etiam quae prius inaudita erant, et dijudicare et subvertere idonea est. Sed ut non solum aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est cognoscere errores, erige oculos auresque, oro te, et vide atque",
          "candidate_score": 0.623341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_1",
          "bdc_text": "Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.623022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 . Januar übermittelt ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689",
          "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc",
          "candidate_score": 0.623011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_1",
          "bdc_text": "Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689",
          "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc",
          "candidate_score": 0.621934,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_644",
          "psc_text": "nec opus est, arbitror, plura scribere; cum si volueris, facillime possis, et quid alii curent et caveant in possessionibus tuis, et in re tua quid agatur addiscere. In re tua esse, mihi valde affirmatum est, amicum, cum quo cupio concordare; peto faveas ad hanc rem, ut et inter homines magnam laudem, et apud Deum habeas magnam mercedem: jam enim mihi per quemdam Carum utriusque nostrum medium mandaverat, se nescio quos violentos suos timere ne faceret, quos in re tua et te favente timere non poterit; nec ipse in eo debes diligere non constantiam, sed plane pertinaciam. Turpe est enim mutare sententiam, sed veram et rectam; nam stultam et noxiam, et laudabile et salubre est. Sicut autem constantia non sinit hominem depravari, sic pertinacia non sinit corrigi: proinde sicut illa laudanda, sic ista est emendanda. Presbyter quem misi, reliqua tuae prudentiae planius intimabit. Incolumem felicemque te Dei misericordia tueatur, domine dilectissime",
          "candidate_score": 0.618995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_121",
          "bdc_text": "Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_676",
          "psc_text": "vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo; rescribere autem eis qui mihi scriberent, possem: ultro autem ad plebem scribere, quae dispensationi meae commissa non est, unde possem? 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scripsisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ecclesiam, legendo in populis scripturas quas canon ecclesiasticus non recepit; his enim heretici, et maxime Manichaei, solent imperitas mentes evertere, quos in campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam non recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium veniunt, ut quod statutum est a nobis in concilio",
          "candidate_score": 0.609299,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2961",
          "psc_text": "se aliquibus esse confidunt, nos adjutorium Dei nec debere quaerere, nec eo egere; cum omnes sancti nihil se sine hoc agere posse testentur? 7. Liberum enim arbitrium olim ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praevaricationis profunda demersus est; et nihil quemadmodum exinde surgere posset invenit; suaque in aeternum libertate deceptus hujus ruinae jacuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia relevasset adventus: qui per novae regenerationis purificationem, omne praeteritum vitium sui baptismatis iavacro purgavit, et ejus firmans statum quo rectius stabiliusque procederet, tamen suam gratiam in posterum non negavit. Nam quamvis redemisset hominem a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare, ad reparationem sibi, quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit: quotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus vincere humanos poterimus errores. Necesse est enim ut quo auxiliante vincimus, eo iterum non adjuvante vincamur. Sed possem plura dicere, nisi vos",
          "candidate_score": 0.608144,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1002",
          "psc_text": "Intuere paululum ipsos de Republica libros, unde illum affectum amantissimi civis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus, aut finis bonis. Intuere, obsecro te, et cerne quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur, et erga conjugale vinculum fides, castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet civitas, vere florere dicenda est. Hi autem mores in Ecclesiis toto orbe crescentibus, tanquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur, et maxime pietas qua verus et verax colatur Deus, qui haec omnia, quibus animus numanus divinae societati ad inhabitandam aeternam coelestemque civitatem instruitur et aptatur, non solum jubet aggredienda, verum etiam donat implenda. Inde est quod deorum multorum falsorumque simulacra, et praedixit eversum iri, et praecepit everti. Nihil enim homines tam insociabiles reddit vitae perversitate, quam illorum deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. 4. Denique illi doctissimi viri, qui rempublicam civitatemque terrenam, qualis eis esse debere videbatur, magis domesticis disputationibus requirebant,",
          "candidate_score": 0.607003,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1400",
          "psc_text": "alienis, Ecclesiae deserunt unitatem, ipsos esse potius iniquissimos. Vides foris esse zizania, eos qui noluerunt in unitate agri Domini zizania tolerare. Vides foris esse paleam, eos qui noluerunt in unitate domus magnae talia tolerare. Vides quam veraciter scriptum est, Filius malus ipse se justum dicit; exitum autem suum non abluit (Prov. XXIV, sec. LXX): exitum scilicet quo exit de Ecclesia, non purgat, non excusat, non defendit, non purum et sine crimine ostendit; hoc est enim, non abluit; quia si non seipsum justum diceret, sed vere ac legitime justus esset, non bonos propter malos impiissime desereret, sed malos propter bonos patientissime sustineret, donec ipse Dominus, sive per se, sive per Angelos suos, a tritico zizania, a frumentis paleas, a vasis misericordiae vasa irae, et haedos ab ovibus, pisces malos a bonis in fine saeculi separaret. CAPUT IV. 13. Sed si testimonia illa Scripturarum, quae majores vestri ad dividendum populum Dei, vel",
          "candidate_score": 0.606778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_121",
          "bdc_text": "Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4098",
          "psc_text": "biformem spiritum dici, quando qui adhaeret Domino, unus spiritus est. Quod si tibi non placet, nec ego triformem Deum dixi Patrem et Filium et Spiritum sanctum, sed unum Deum. Si autem in praesentia vis ut colloquamur, gratiam quidem habeo dignationi et benevolentiae tuae. Sed sicut jam mihi aliud quod voluisti rescribere dignatus es; ita dignare rescribere dictaturos nos esse quae dicturi sumus, et non deero voluntati tuae, quantum me adjuverit Dominus. Nam si scribis et scribo non nos aedificat; quomodo nos aedificat dicis et dico, ubi post verborum strepitum non inveniamus quod legendo recenseamus? Augustinus haec dictavi, et relectis subscripsi. Abstineamus nos a conviciis, ne tempus inaniter impendamus; et ad id quod agitur inter nos potius advertamus. EPISTOLA CCXLII. Augustinus Elpidio ariano, probans Filium Dei esse Deo aequalem, genitumque ex ipso, non factum; spondens etiam se ariani cujusdam libello plenius responsurum, si otium et facultas detur. Domino eximio meritoque honorabili",
          "candidate_score": 0.601139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1167",
          "psc_text": "hoc requirendum atque tenendum est, quam illud, quale futurum sit, quo iste fert cursus. Inde ergo interrogavi quid sentias, quasi hujus vitae recta regula retenta atque servata jam securi simus, cum in tam multis, maximeque in his quae breviter, ut potui, commemoravi, periculosissime laborare me sentiam. Sed quia omnis haec ignorantia et difficultas hinc mihi videtur existere, quod in magna varietate morum, et animarum occultissimas voluntates atque infirmitates habentium, rem populi gerimus, non terreni atque Romani, sed Jerosolymitani coelestis, magis me libuit loqui tecum ex illo quod erimus, quam ex isto quod sumus. Ibi enim etsi nescimus quae bona futura sunt, non tamen de parva re certi sumus, quod ista mala ibi non erunt. 6. De agenda ergo ista temporali vita, eo modo, per quem veniendum est ad aeternam, novi concupiscentias carnales esse frenandas; tantumque remittendum in delectationes sensuum corporalium, quantum sustentandae hujusmodi agendaeque vitae satis est, omnesque molestias temporales,",
          "candidate_score": 0.593956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486",
          "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae",
          "candidate_score": 0.592891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3061",
          "psc_text": "in Christi pace laetitias, frequentias, alacritates, et ad hymnos audiendos et canendos, et ad verbum Dei percipiendum celebres hilaresque conventus, multorumque in eis cum dolore magno recordationem praeteriti erroris, et cum gaudio considerationem cognitae veritatis, et cum indignatione et detestatione mendacium magistrorum, quod modo cognoscant de nostris Sacramentis quam falsa jactaverint; multorum etiam in eis confessiones quod olim vellent esse catholici, nec inter homines tanti furoris auderent: horum ergo populorum congregationes per plurimas Africae regiones ab illa perditione liberatorum, si sub uno conspectu videres; tunc diceres nimiae fuisse crudelitatis, si dum timeretur ne homines desperati, et istorum innumerabili multitudini nulla aestimatione comparandi, suis et voluntariis ignibus cremarentur, isti in aeternum perdendi et sempiternis ignibus cruciandi relinquerentur. 33. Si enim duo aliqui in una domo habitarent, quam certissime sciremus esse ruituram, nobisque id praenuntiantibus nollent credere, atque in ea manere persisterent; si eos inde possemus eruere vel invitos, quibus imminentem illam",
          "candidate_score": 0.592845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_78",
          "bdc_text": "Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4186",
          "psc_text": "haec verba ecce senuimus, dum vita ducitur prius finienda quam corrigenda? Vis ut ignoscam exitiabili securitati tuae: quanto satius tu ignoscis, si non amabili, certe miserabili sollicitudini meae? Inimico quidem animo Tullius invehebatur, et longe alia erat terrenam rempublicam gubernantis intentio, et tamen ait: Cupio, Patres conscripti, me esse clementem; cupio in tantis reipublicae periculis non dissolutum videri (Cic. pro S. Rosc.). Quanto justius ego dico, cum ipse noveris quam tibi amicum animum geram, in aeternae civitatis servitio constitutus minister verbi sacramentique divini: cupio, frater Corneli, me esse clementem; cupio in tantis tuis meisque periculis non dissolutum videri? 3. Plebs mulierum excubat lateribus tuis, crescit in dies pellicum numerus; ejusdem autem numeri dominum, imo vero servum insatiabili per tot scorta libidine diffluentem, et laudes defunctae castae conjugis a nobis, velut ad mitigandam moestitiam suam, jure amicitiae flagitantem episcopi patienter audimus? Qui cum esses, non dicam catechumenus, sed in errore nobiscum",
          "candidate_score": 0.58969,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3447",
          "psc_text": "occulto; nec littera, sed spiritu; nec carnis, sed cordis circumcisione Judaei. CAPUT IV. 14. Quae cum ita se habeant, non tamen debemus consuetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere, et in rebus discernendis frequentata vocabula perturbata significatione miscere, ut eos qui Christiani sunt et appellatione usitatissima Christiani vocantur, inusitato vocabulo aliquis affectet appellare Judaeos; vel cum sit ipse voceturque Christianus, Israelitae potius nomine delectetur; et quod in mysterio debet semper intelligere, parcius autem ore proferre, hoc in quotidiana loquendi consuetudine magis eligat frequentare inepta insolentia, et, si dici potest, imperita scientia. Numquid enim Apostoli, per quos ea didicimus, ista nesciebant, quomodo nos potius simus semen Abrahae secundum Isaac promissionis haeredes; et Judaei spiritu, non littera; cordis circumcisione, non carnis; et non secundum carnem Israel, sed Israel Dei? Sciebant utique ista multo sapientius certiusque quam nos; et tamen in loquendi consuetudine Judaeos et Israelitas eos appellabant, qui secundum carnem de Abrahae stirpe",
          "candidate_score": 0.589467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2949",
          "psc_text": "ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus, Si tu, cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum Gentes cogis judaizare (Galat. II, 14)? Nulla est hic tropica obscuritas, verba sunt propria apertae locutionis. Hoc profecto Doctor Gentium, his quos parturiebat donec Christus formaretur in eis (Id. IV, 19), et quibus sub divina attestatione praedixerat, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior (Id. I, 20), aut verum dixit, aut falsum: si falsum, quod absit, quae sequantur advertis; et ambo ista exhorrescas admonet veritatis indicium, et in apostolo Petro mirabilis humilitatis exemplum. 5. Sed quid hinc diutius? cum de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad",
          "candidate_score": 0.589386,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1",
      "max_score": 0.712402,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1385",
          "psc_text": "a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et 17 cf. Act. 12, 7—9 20 Act. 10, 11—14 1 Ii, intelligit P 2 faciant? oculos non habent",
          "candidate_score": 0.712402,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1385",
          "psc_text": "a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et 17 cf. Act. 12, 7—9 20 Act. 10, 11—14 1 Ii, intelligit P 2 faciant? oculos non habent",
          "candidate_score": 0.711941,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1452",
          "psc_text": "in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam 1 putat] putat aliquid bd hac Sl, in mg. hoc 3 post coctum er. est & in R cacabo Rbd 5 tonitruo Rbd 7 succo PSbd 8 annulus bd 9 aut argenteus JRSbd inopinatisqu.e S 10 uideri S 11 aliqua S huiusmodi d uiso] uisione S afficit P affici* R 12 maximae SS 15 similitudinibus (ni 8. l. m. 1) R 17 quid R su.spicione (b er.) R falsaquiie (a exp. m. 1) P 18 contectura P 22 errare om. R 26 mortaet E ammonitionis EPRS 28 qui] qua» (e er.) Rl quae bd se om. b euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente",
          "candidate_score": 0.693148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1452",
          "psc_text": "in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam 1 putat] putat aliquid bd hac Sl, in mg. hoc 3 post coctum er. est & in R cacabo Rbd 5 tonitruo Rbd 7 succo PSbd 8 annulus bd 9 aut argenteus JRSbd inopinatisqu.e S 10 uideri S 11 aliqua S huiusmodi d uiso] uisione S afficit P affici* R 12 maximae SS 15 similitudinibus (ni 8. l. m. 1) R 17 quid R su.spicione (b er.) R falsaquiie (a exp. m. 1) P 18 contectura P 22 errare om. R 26 mortaet E ammonitionis EPRS 28 qui] qua» (e er.) Rl quae bd se om. b euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente",
          "candidate_score": 0.691263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1077",
          "psc_text": "audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodaiquodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per camem non uidentur, dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae.",
          "candidate_score": 0.688306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46_48",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum . Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1452",
          "psc_text": "in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam 1 putat] putat aliquid bd hac Sl, in mg. hoc 3 post coctum er. est & in R cacabo Rbd 5 tonitruo Rbd 7 succo PSbd 8 annulus bd 9 aut argenteus JRSbd inopinatisqu.e S 10 uideri S 11 aliqua S huiusmodi d uiso] uisione S afficit P affici* R 12 maximae SS 15 similitudinibus (ni 8. l. m. 1) R 17 quid R su.spicione (b er.) R falsaquiie (a exp. m. 1) P 18 contectura P 22 errare om. R 26 mortaet E ammonitionis EPRS 28 qui] qua» (e er.) Rl quae bd se om. b euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente",
          "candidate_score": 0.6878,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1042",
          "psc_text": "si quis recte iam certus est, docere dignetur, si quem uero nec diuini eloquii nec perspicuae rationis auctoritas, sed sua praesumtio certum fecerat, dubitare mecum non dedignetur. cap. 4 Ac primum illud firmissime teneamus animae naturam nec in naturam corporis conuerti, ut quae iam fuit anima, fiat corpus, nec in naturam animae inrationalis, ut quae fuit anima hominis, fiat pecoris, nec in naturam dei, ut quae fuit anima, fiat quod est deus, atque ita uicissim nec corpus nec animam inrationalem nec substantiam, qua deus est, conuerti et fieri animam humanam. illud etiam non minus certum esse debet animam non esse nisi creaturam dei. quapropter, si neque de corpore neque de anima inrationali neque de se ipso deus animam fecit hominis, restat, ut aut de nihilo eam faciat aut de aliqua spiritali, tamen rationali creatura. sed de nihilo fieri aliquid consummatis operibus, quibus creauit omnia simul, uiolentum est uelle monstrare et,",
          "candidate_score": 0.685637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1339",
          "psc_text": "in corpore uisum sit; aut sic uisum est, quomodo uidetur mente sapientia sine ullis imaginibus corporum, et nihilominus certum est uideri non potuisse per corpus . aut ergo utrumque certum est aut utrumque incertum aut quomodo certum, quod uisum est, incertum autem, per quod uisum est? manifestum est enim incorpoream naturam ab eo uideri non potuisse per corpus. corpora uero, etiam si non possent uideri sine corpore, non utique sic uidentur per corpus, sed longe ille dispar modus est, si quis est. unde mirum, si posset apostolum 3 corporeis Bbd an (n s. l. m. 1) P 10 non—sciebat a m. 2 in ras. E fcac (h exp. m. 1) S 11 corpos S1 16 cap. VIII E inquid ElB 17 at] ad S et b illud (d sup. exp. m pos. m. 1) B 18 uisum (i 8. l. m. 1) E 21 pr. est om. Pl corpus] iu",
          "candidate_score": 0.683483,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1043",
          "psc_text": "nisi creaturam dei. quapropter, si neque de corpore neque de anima inrationali neque de se ipso deus animam fecit hominis, restat, ut aut de nihilo eam faciat aut de aliqua spiritali, tamen rationali creatura. sed de nihilo fieri aliquid consummatis operibus, quibus creauit omnia simul, uiolentum est uelle monstrare et, utrum perspicuis documentis obtineri possit, ignoro. nec erigendumexigendum est a nobis, quod uel conprehendere homo non ualet uel, si iam ualet, mirum, si persuadere cuiquam potest, nisi tali, qui etiam nullo homine docere conante potest etiam ipse tale aliquid intellegere. 1 dubitare PR 2 sentiam P nonciscamur P 4 ne] non b 5 saltim PR 7 rectam P 8 perspicue EP praespicuae 8 9 praesumptio PRSbd fecerit b 11 flrmissimae R ę.ųimJl.ę animae E 12 natura E fuerat 8 13 inrationabilis 8 14 peccoris 8 15 corpos (sup. fin. 0 m. 1 u superscr.) R 16 inrationabilem S qua] quae",
          "candidate_score": 0.680269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1450",
          "psc_text": "medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretvrexploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae aocaturuocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi gpiritalispiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur.",
          "candidate_score": 0.678489,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1408",
          "psc_text": "talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. cap. 18 Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse",
          "candidate_score": 0.678298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1452",
          "psc_text": "in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam 1 putat] putat aliquid bd hac Sl, in mg. hoc 3 post coctum er. est & in R cacabo Rbd 5 tonitruo Rbd 7 succo PSbd 8 annulus bd 9 aut argenteus JRSbd inopinatisqu.e S 10 uideri S 11 aliqua S huiusmodi d uiso] uisione S afficit P affici* R 12 maximae SS 15 similitudinibus (ni 8. l. m. 1) R 17 quid R su.spicione (b er.) R falsaquiie (a exp. m. 1) P 18 contectura P 22 errare om. R 26 mortaet E ammonitionis EPRS 28 qui] qua» (e er.) Rl quae bd se om. b euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente",
          "candidate_score": 0.677919,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1408",
          "psc_text": "talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. cap. 18 Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse",
          "candidate_score": 0.677559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1451",
          "psc_text": "quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est; aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet. cap. 26 Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam 1 putat] putat aliquid bd hac Sl, in mg. hoc 3 post coctum er. est & in",
          "candidate_score": 0.67733,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1408",
          "psc_text": "talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. cap. 18 Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse",
          "candidate_score": 0.676636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1450",
          "psc_text": "medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretvrexploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae aocaturuocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi gpiritalispiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur.",
          "candidate_score": 0.67646,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106_108",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1077",
          "psc_text": "audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodaiquodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per camem non uidentur, dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae.",
          "candidate_score": 0.674642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104_106",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1077",
          "psc_text": "audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodaiquodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per camem non uidentur, dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae.",
          "candidate_score": 0.657023,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73_75",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1280",
          "psc_text": "quippe dixerunt esse sapientes in abundantia sua et illo auertente faciem stulti facti sunt. quod enim iam ipsos pudebat erga se ipsos, unde sibi et succinctoria 3 Gen. 3, 9 13 Gen. 3, 10 23 cf. Rom. 1, 21. 22 1 scribta P 3 cap. XXXV E dfts om. S Adam in fine om. lib. 4 ignorantes P1 6 priori P1 7 preceptum S 8 fiminam P autem om. S diabulo PR 9 misticis S 10 agente] id agente PltSd illud agente b 17 intentione E 18 nisi] nisi cura d 19 poenale PRl sic (c s. l. m. 1) R 21 de peccati om. P1 paena P earn] cum b uellent b 22 lateri R 23 superue P superbi bd sicut] qui sicut S 24 die P1 26 habundantia R 27 ergasse P1 fecerant, multo uehementius ab illo etiam sic succincti uideri uerebantur, qui tamquam familiari temperamento ad eos.",
          "candidate_score": 0.655879,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_91",
          "psc_text": "r in ras.) E, P1 post delirare add. quilibet infidelia bd audiat (s. I. m. 2 at de) E audeat S1 audiat P1 quemammodum P1 uii possit. et non tam molestum est, quod errans homo deridetur, sed quod auctores nostri ab eis, qui foris sunt, talia sensisse creduntur et cum magno eorum exitio, de quorum salute satagimus, tamquam indocti reprehenduntur atque respuuntur. cum enim quemquam de numero christianorumChristianorum in ea re quam optime norunt errare conprehenderint et uanam sententiam suam de nostris libris adserere, quo pacto illis libris credituri sunt de resurrectione mortuorum et de spe uitae aeternae regnoque caelorum, quando de his rebus, quas iam experiri uel indubitatis numeris percipere potuerunt, fallaciter putauerint esse conscriptos? quid enim molestiae tristitiaeque ingerant prudentibus fratribus temerarii praesumtores, satis dici non potest, quod, si quando de praua et falsa opinatione sua reprehendi et conuinci coeperint ab eis, qui nostrorum librorum auctoritate non tenentur,",
          "candidate_score": 0.654253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77_79",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias . Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_99",
          "psc_text": "philosophiae loquacitate seducamur neque falsae religionis superstitione terreamur. et cum diuinos libros legimus in tanta multitudine uerorum intellectuum, qui de paucis uerbis eruuntur et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum adparuerit eum sensisse, quem legimus; si autem hoc latet, id certe, quod circumstantia scripturae non inpedit et cum sana fide concordat; si autem et scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum scriptor senserit, non dinoscere, aliud autem a regula pietatis errare. si utrumque uitetur, perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruisse sententiam. 10 Col. 2, 3 lcibum snaxiiterPRSbd ciuumEl quod] quoPRbd diciP1 dedici-Ri haerere] herere E habere PRb 2 homini d 3 calumniare 8 adfectant El 4 quid Quid (quid in mg. m. 2) S quidquid Ev 6",
          "candidate_score": 0.649251,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1458",
          "psc_text": "scriptum est: si ergo inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, cum paulo superius legatur: et locutus est dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum. sentiebat ergo, quid uidebat et quod non uidebat desiderabat. nam et paulo post, cum dixisset ei deus: inuenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus, respondit 7 cf. Num.12, 8 11 cf. Eiod. 19,18; 33,9 18 Exod. 83,13.11. 17 1 continendi (i fin. 8. l. m. 1) E continenti P1 sustinendi 94 E aduersitates—resistendi 8. l. m. 1 E post aduersitates del. est m. 1 et subueniendi aduersitates P 2 resistendia*} E 3 sine] sibe P 4 cap. LIII E 5 isaias bd iohannes P1 Ioannes d apocalipsi RS 6 enigmata EPRS ea b mens humana PRbd 7 assumentis (s fin. s. Z. m. 1) R 5s (bis) P deus om. Pl",
          "candidate_score": 0.644654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_338",
          "psc_text": "nisi: omnia in te disposuisti? Magnum est paucisque concessum excedere omnia, quae metiri possunt, ut uideatur mensura sine mensura, excedere omnia, quae numerari possunt, ut uideatur numerus sine numero, excedere omnia, quae pendi possunt, ut uideatur pondus sine pondere. 1 Sap. 11, 21 9 cf. Rom. 11, 36 3 inpertinente Et 5 alicui b 6 natura] creatura PJRSbd (8. I. m. 2 ai creatura) E 8 erat (a m. 1 in ras.) E 9 legemus P post an litura 10 litt. in R 11 ips$S 12 omnia ista b 13 his (s. I. m. 2 ai eia) E eis PBSbd 14 his El eis PJRSbd (bis) adpendimus E1 15 uero El 16 omnis S 17 stabilem S 18 iste S 19 dictum aliud S 20 per (8. l. m. 2 at et) E potuit] dici potuit b 21 disposuisti* (s er.) E 23 omniaque R 24 me.tiri (n er.) E",
          "candidate_score": 0.643653,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_88",
          "psc_text": "ueritate certissima refellatur. quod si factum fuerit. non hoc habebat scriptura diuina, sed hoc senserat humana ignorantia. si autem hoc uerum esse certa ratio demonstrauerit, adhuc incertum erit, utrum hoc in illis uerbis sanctorum librorum scriptor sentiri uoluerit, an aliud aliquid non minus uerum. quodsi cetera contextio sermonis non hoc eum uoluisse probauerit, non ideo falsum erit aliud, quod ipse intellegi uoluit, sed et uerum et quod utilius cognoscatur. si autem contextio scripturae hoc uoluisse intellegi scriptorem non repugnauerit, adhuc restabit quaerere, utrum et aliud non potuit. quodsi et aliud potuisse inuenerimus, incertum erit, quidnam eorum ille uoluerit; et utrumque sentiri uoluisse non inconuenienter creditur, si utrique sententiae cetera circumstantia subfragantur. Plerumque enim accidit, ut aliquid de terra, de caelo, de ceteris mundi huius elementis, de motu et conuersione uel etiam magnitudine et interuallis siderum, de certis defectibus solis ac lunae, de circuitibus annorum et temporum, de naturis animalium, fruticum,",
          "candidate_score": 0.641677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_336",
          "psc_text": "alio loco scripturaramscripturarum ei dicitur: omnia in menauramensura et numero et pondere disposuisti, atque ita cogitet anima, quae potest. inuocato in auxilium deo et inpertiente atque. inspirante uires, utrum haec tria, mensura, numerus, pondus, in quibus deum disposuisse omnia scriptum est, erant alicubi, antequam crearetur uniuersa natura, an etiam ipsa creata sunt. et, si erant antea, ubi erant. neque enim ante creaturam erat aliquid nisi creator. in ipso ergo erant. sed quomodo? nam et ista. quae creata sunt, in ipso esse legimus . an illa sicut ipse, ista uero sicut in illo, a quo reguntur et guber-_ nantur? et quomodo illa ipse? neque enim deus mensura est aut numerus aut pondus aut ista omnia. an secundum id, quod nouimus mensuram in his, quae metimur, et numerum in his, quae numeramus, et pondus in his, quae adpendimus, non est deus ista? secundum id uero, quod mensura omni rei modum praefigit et",
          "candidate_score": 0.639576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_5_7",
          "bdc_text": "Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_748",
          "psc_text": "nuntiis sentiendi et ministris mouendi, tamquam non habens cur adsit abscedit. si autem non ita deficiunt, ut in morte adsolet, turbatur eius intentio, tamquam conantis redintegrare labentia nec ualentis. et in quibus rebus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut, si potuerit, medicina succurrat. cap. 20 Namque aliud esse ipsam, aliud haec eius corporalia ministeria, uel uasa uel organa uel si quid aptius dici possunt, hinc euidenter elucet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperandi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; si autem non tanta est cogitationis intentio, ut figat ambulantem loco, sed tamen tanta est, ut partem illam cerebri mediam nuntiantem corporis motus non uacet. aduertere, 1 eaque S 4 adflictiones Et corporum S 5 regendo] -regendo (ge eras. et ge 8.",
          "candidate_score": 0.634336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_937",
          "psc_text": "an forte in mente ipsius hominis hoc dixit deus, sicut loquitur quibusdam semis suis in ipsis seruis suis? ex quo genere seruorum eius erat etiam ille, qui dixit in psalmo: audiam, quid loquetur in me dominus deus. an aliqua de hac re ipsi homini in ipso homine per angelum est facta reuelatio in similitudinibus uocum corporalium, quamuis tacuerit scriptura, utrum in somnis an in extasi? ita enim fieri haec solent. an aliquo alio modo sicut reuelatur prophetis? unde illud est: et dixit mihi angelus, qui loquebatur in me. an per corporalem creaturam uox ipsa sonuerit sicut de nube: hic est filius meus? quid ergo ex his omnibus factum sit, ad liquidum conprehendere non ualeamus; uerum tamen certissime teneamus et dixisse hoc deum et, si corporali uoce uel temporaliter expressa similitudine corporis dixit, non eum per suam substantiam, sed per aliquam imperio suo subditam dixisse creaturam, sicut in libro praecedente tractauimus.",
          "candidate_score": 0.633329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_748",
          "psc_text": "nuntiis sentiendi et ministris mouendi, tamquam non habens cur adsit abscedit. si autem non ita deficiunt, ut in morte adsolet, turbatur eius intentio, tamquam conantis redintegrare labentia nec ualentis. et in quibus rebus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut, si potuerit, medicina succurrat. cap. 20 Namque aliud esse ipsam, aliud haec eius corporalia ministeria, uel uasa uel organa uel si quid aptius dici possunt, hinc euidenter elucet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperandi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; si autem non tanta est cogitationis intentio, ut figat ambulantem loco, sed tamen tanta est, ut partem illam cerebri mediam nuntiantem corporis motus non uacet. aduertere, 1 eaque S 4 adflictiones Et corporum S 5 regendo] -regendo (ge eras. et ge 8.",
          "candidate_score": 0.62061,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_892",
          "psc_text": "pluraliter praeceptum terminat dicens: qua die autem ederitis ab eo, morte moriemini. an sciens, quod ei facturus erat mulierem, ita praecepit ordinatissime, ut per uirum praeceptum domini ad feminam perueniret? quam disciplinam in ecclesia seruat apostolus dicens: si quid autem discere uolunt, domi uiros suos interrogent. cap. 18 Item quaeri potest, quomodo nunc deus locutus sit ad hominem, quem fecit, iam certe sensu ac mente praeditum, ut audire et intellegere loquentem ualeret. neque enim aliter praeceptum posset accipere, quo transgressor eius esset, nisi hoc acceptum intellegeret. quomodo ergo illi locutus est deus? utrum iatusintus in mente secundum intellectum, id est ut sapienter intellegeret uoluntatem ac praeceptum dei sine ullis corporalibus sonis uel corporalium similitudinibus rerum? sed non sic existimo primo homini locutum deum. talia quippe 6 Gen. 2, 16. 17 16 I Cor. 14, 35 1 queritur R 2 faeminae P sed-femina in mg. m. 1 add. R 3 quemammodum",
          "candidate_score": 0.620269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_52",
          "bdc_text": "s. HBBW VI [Nr. 876 ] , S. 387 , 8-11 mit Anm. 6 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_693",
          "psc_text": "1 S adiuberit El 21 Expt liber sextus incipiunt capitula fol. 98 E Explicuit liber sei tus do gratias amen (litt. maio color.) fol. 156b P Explicit liber sextus do gratias 1. Incipit lib septimus fol. 127b R Explicit liber sextus (litt. maio atr.) Incipit liber septimus (litt. maio rubr.) pag. 169b S fol. 52 b C 22 Explicuerunt capitula incipit liber septimus iol. 99 E Incipit liber VII (litt. maio rubr.) fol. 157x P 24 est orn. C animam uiuentem. haec uerba scripturae nobis etinet principio superioris libri consideranda proposueramus et de ipso homine facto maximeque de eius corpore, quantum satis duiimusduximus, quod secundum scripturas uisum est, disseruimus. sed quia de anima humana non parua quaestio est, ad hunc eam librum differendam putauimus nescientes, quantum nos dominus adiuturus esset recte loqui cupidos, illud tamen scientes, nisi, quantum ipse adiuuaret, recte nos non esse locuturos. recte autem est ueraciter atque",
          "candidate_score": 0.619967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_60",
          "bdc_text": "Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_204",
          "psc_text": "enim aliud diceret, falsum profecto diceret; si autem hoc diceret, uerum quidem, sed non secundum suorum librorum ineptas cantiunculas diceret. quodsi huic historiae, quia de nostris profertur, nolunt credere, numquid et naturam rerum delere possunt? cum ergo se minime falli dicant, si horam conceptionis inuenerint, saltem sicut homines non dedignentur conceptum considerare geminorum. Ideoque fatendum est, quando ab istis uera dicuntur, instinctu quodam occultissimo dici, quem nescientes humanae mentes patiuntur. quod cum ad decipiendos homines fit, spirituum seductorum operatio est: quibus quaedam uera de temporalibus rebus nosse permittitur partim subtilioris sensus acumine, quia corporibus subtilioribus uigent, partim experientia callidiore propter tam magnam longitudinem uitae, partim sanctis angelis, quod ipsi ab omnipotente deo discunt, etiam iussu eius sibi reuelantibus, qui merita humana occultissimae iustitiae sinceritate distribuit. aliquando autem idem nefandi spiritus etiam quae ipsi facturi sunt uelut diuinando praedicunt. quapropter 1 conpraehendi ER posset b 2 nascerentur (n fin. s. I.",
          "candidate_score": 0.605779,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1204",
          "psc_text": "I. m. 1) E quoaequantur PR cQęquantur b 25 non s. I. m. 1 S coequetur E quoaequetur JR superuiendo P igitur in ras. m. 1 E quisque S cap. 15 Merito initium omnis peccati superbiam scriptura definiuit dicens: initium omnis peccati superbia. cui testimonio non inconuenienter aptatur etiam illud, quod apostolus ait: radix omnium malorum est auaritia, si auaritiam generalem intellegamus, qua quisque adpetit aliquid amplius quam oportet propter excellentiam suam et quendam propriae rei amorem . cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellauit priuatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias egestatemque contruditur. cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. specialis est autem auaritia, quae usitatius appellatur amor pecuniae. cuius nomine apostolus per speciem genus significans uniuersalem auaritiam uolebat intellegi dicendo: radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cedidit,",
          "candidate_score": 0.60548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_129",
          "bdc_text": "A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_871",
          "psc_text": "prohibuit hominem deus, eius ipsius mali natura uenenatus uideretur ad mortem. quia uero ligna omnia in paradiso bona plantauerat, qui fecit omnia bona ualde, nec ulla ibi natura mali erat, quia nusquam est mali ulla natura — quod diligentius, si dominus uoluerit, disseremus, cum de illo serpente dicere coeperimus —, ab eo ligno, quod malum non erat, prohibitus est, ut ipsa per se praecepti conseruatio bonum illi esset et transgressio malum. Nec potuit melius et diligentius demonstrari, quantum malum sit sola inoboedientia, cum ideo reus iniquitatis factus est homo, quia eam rem tetigit contra prohibitionem, quam si non prohibitus tetigisset, non utique peccasset. nam qui dicit uerbi gratia: .,noli tangere hanc herbam* — si forte uenenosa est mortemque praenuntiat, si tetigerit — sequetur quidem mors contemtorem praecepti; sed etiam, si nemo prohibuisset atque ille tetigisset, nihilominus utique moreretur. illa quippe res congrua saluti uitaeque eius non esset, siue inde uetaretur",
          "candidate_score": 0.600383,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae",
      "max_score": 0.709434,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_90",
          "psc_text": "dite in Deum, et in me credite: et propter perseverandum, Oportet semper orare, et non deficere (Luc. XVIII, 1) . Audiunt enim haec et faciunt, quibus datum est: non autem faciunt, sive audiant, sive non audiant, quibus non datum est. Quia vobis, inquit, datum est nosse mysterium regni coelorum; illis autem non est datum (Matth. XIII, 11) . Quorum alterum ad misericordiam, alterum ad judicium pertinet illius, cui dicit anima nostra, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine (Psal. C, 1) . 36. Nec praedestinationis igitur praedicatione impedienda est praedicatio fidei perseverantis et proficientis, ut quod oportet audiant, quibus datum est ut obediant: quomodo enim audient sine praedicante (Rom. X, 14)? Nec rursus, praedicatione fidei proficientis et usque ad ultimum permanentis, impedienda est praedicatio praedestinationis, ut qui fideliter et obedienter vivit, non de ipsa obedientia tanquam de suo non accepto bono extollatur: sed qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I,",
          "candidate_score": 0.709434,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_90",
          "psc_text": "dite in Deum, et in me credite: et propter perseverandum, Oportet semper orare, et non deficere (Luc. XVIII, 1) . Audiunt enim haec et faciunt, quibus datum est: non autem faciunt, sive audiant, sive non audiant, quibus non datum est. Quia vobis, inquit, datum est nosse mysterium regni coelorum; illis autem non est datum (Matth. XIII, 11) . Quorum alterum ad misericordiam, alterum ad judicium pertinet illius, cui dicit anima nostra, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine (Psal. C, 1) . 36. Nec praedestinationis igitur praedicatione impedienda est praedicatio fidei perseverantis et proficientis, ut quod oportet audiant, quibus datum est ut obediant: quomodo enim audient sine praedicante (Rom. X, 14)? Nec rursus, praedicatione fidei proficientis et usque ad ultimum permanentis, impedienda est praedicatio praedestinationis, ut qui fideliter et obedienter vivit, non de ipsa obedientia tanquam de suo non accepto bono extollatur: sed qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I,",
          "candidate_score": 0.691951,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_30",
          "psc_text": "totum Deo damus; non autem nos illi ex parte, et nobis ex parte committimus: quod vidit iste venerabilis martyr. Nam cum eumdem locum Orationis exponeret, ait post caetera: « Quando autem rogamus, ne in tentationem veniamus; admonemur infirmitatis et imbecillitatis nostrae, dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe et arroganter aliquid assumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat: cum Dominus ipse humilitatem docens, dixerit, Vigilate et orate, ne veniatis in tentationem; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma (Matth. XXVI, 41) : ut dum praecedit humilis et submissa confessio, et datur totum Deo, quidquid suppliciter cum timore Dei petitur, ipsius pietate praestetur. » CAPUT VII. 13. Si ergo alia documenta non essent, haec dominica oratio nobis ad causam gratiae, quam defendimus, sola sufficeret: quia nihil nobis reliquit, in quo tanquam in nostro gloriemur. Siquidem et ut non discedamus a Deo, non ostendit",
          "candidate_score": 0.686866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_101",
          "psc_text": "vel neganda sunt vel tacenda; tunc scilicet, quando si non dicantur, in alios itur errores? CAPUT XVI. 39. Sunt etiam qui propterea vel non orant, vel frigide orant, quoniam Domino dicente didicerunt, scire Deum quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 8). Num propter tales hujus sententiae veritas deserenda, aut ex Evangelio delenda putabitur? Imo cum constet alia Deum, danda etiam non orantibus, sicut initium fidei; alia nonnisi orantibus praeparasse, sicut usque in finem perseverantiam: profecto qui ex se ipso hanc se habere putat, non orat ut habeat. Cavendum est igitur, ne dum timemus ne tepescat hortatio, exstinguatur oratio, accendatur elatio. 40. Dicatur ergo verum, maxime ubi aliqua quaestio ut dicatur impellit; et capiant qui possunt: ne forte cum tacetur propter eos qui capere non possunt, non solum veritate fraudentur, verum etiam falsitate capiantur, qui verum capere, quo caveatur falsitas, possunt. Facile est enim, imo et utile,",
          "candidate_score": 0.681706,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_29",
          "psc_text": "Ne forte tentaverit vos qui tentat, et inanis sit labor noster (I Thess. III, 5) , Deus, ut dixi, neminem tentat, hoc est, neminem infert vel inducit in tentationem. Nam tentari et in tentationem non inferri, non est malum, imo etiam bonum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos inferri sinas? Unde sic orant nonnulli, et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit beatissimus Cyprianus: Ne patiaris nos induci in tentationem. In Evangelio tamen graeco nusquam inveni, nisi, Ne nos inferas in tentationem. Tutiores igitur vivimus, si totum Deo damus; non autem nos illi ex parte, et nobis ex parte committimus: quod vidit iste venerabilis martyr. Nam cum eumdem locum Orationis exponeret, ait post caetera: « Quando autem rogamus, ne in tentationem veniamus; admonemur infirmitatis et imbecillitatis nostrae, dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne",
          "candidate_score": 0.647333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_24",
          "psc_text": "datam usque in finem, nisi cum ipse venerit finis, et perseverasse, cui data est, repertus fuerit usque in finem. Dicimus quippe castum quem novimus castum, sive sit, sive non sit in eadem castitate mansurus; et si quid aliud divini muneris habeat, quod teneri et amitti potest, dicimus eum habere quamdiucumque habet; et si amiserit, dicimus habuisse: perseverantiam vero usque in finem, quoniam non habet quisquam, nisi qui perseverat usque in finem; multi eam possunt habere, nullus amittere. Neque enim metuendum est, ne forte cum perseveraverit homo usque in finem, aliqua in eo mala voluntas oriatur, ne perseveret usque in finem. Hoc ergo Dei donum suppliciter emereri potest: sed cum datum fuerit, amitti contumaciter non potest. Cum enim perseveraverit quisque usque in finem, neque hoc donum potest amittere, nec alia quae poterat ante finem. Quomodo igitur potest amitti, per quod fit ut non amittatur etiam quod posset amitti? 11. Sed ne",
          "candidate_score": 0.641917,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_25",
          "psc_text": "Hoc ergo Dei donum suppliciter emereri potest: sed cum datum fuerit, amitti contumaciter non potest. Cum enim perseveraverit quisque usque in finem, neque hoc donum potest amittere, nec alia quae poterat ante finem. Quomodo igitur potest amitti, per quod fit ut non amittatur etiam quod posset amitti? 11. Sed ne forte dicatur, usque in finem perseverantiam non amitti quidem, cum data fuerit, id est, cum perseveratum fuerit usque in finem: sed tunc amitti quodam modo, quando agit homo per contumaciam, ut ad eam pervenire non possit: sicut dicimus hominem, qui non perseveraverit usque in finem, amisisse vitam aeternam, vel regnum Dei; non quod jam acceperat et habebat, sed quod acciperet et haberet, si perseverasset: verborum controversias auferamus, et nonnulla etiam quae non habentur, sed habenda sperantur, posse dicamus amitti. Dicat mihi quisquis audet, utrum Deus dare non possit, quod a se posci imperavit. Hoc certe qui sapit, non dico desipit,",
          "candidate_score": 0.635688,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_60",
          "bdc_text": "Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_De-dono-perseverantiae_window_112",
          "psc_text": "43. Quod ut apertius propter tardiusculos explicemus, remorationem meam ferant, quibus ingenio praevolare donatum est. Dicit apostolus Jacobus, Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei (Jacobi I, 5) . Scriptum est et in Proverbiis Salomonis, Quoniam Dominus dat sapientiam (Prov. II, 6) . Et de continentia legitur in libro Sapientiae, cujus auctoritate usi sunt magni et docti viri, qui longe ante nos eloquia divina tractarunt: ibi ergo legitur, Cum scirem quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum (Sap. VIII, 21) . Haec ergo Dei dona sunt, id est, ut de aliis taceam, sapientia et continentia. Acquiescunt et isti: neque enim Pelagiani sunt, ut adversus istam perspicuam veritatem dura et haeretica perversitate contendant. « Sed haec, » inquiunt, « ut a Deo dentur nobis, fides impetrat, quae incipit a",
          "candidate_score": 0.60471,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae",
      "max_score": 0.708864,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085",
          "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris",
          "candidate_score": 0.708864,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2844",
          "psc_text": "non imprudentia, sed astutia. Nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intelligi et vocari solet; non sicut nostra loqui Scriptura consuevit, quae saepe astutiam in bono ponit. Unde, estote astuti, ut serpentes (Matth. 10. 16); et illud Ut et innocentibus det astutiam (Prov. 1. 4). Quanquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: Neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutia deerant; astutiam ponens in bono, sed apud illos rarissimum, apud nostros frequentissimum est. Itemque in partibus temperantiae, apertissimae contraria est effusio parcimoniae. Ea vero quae tenacitas dici vulgo solet, vitium 1018 quidem est, tamen parcimoniae simile, non natura, sed fallacissima specie. Item dissimilitudine manifesta contraria est injustitia justitiae. Solet autem quasi imitari justitiam vindicandi se libido, sed vitium est. Ignavia fortitudini perspicue contraria est: duritia vero distat natura, fallit similitudine. Constantia pars quaedam virtutis est, ab hac inconstantia longe abhorret, et indubie contrasistit: pertinacia vero constantia dici",
          "candidate_score": 0.700053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129",
          "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in",
          "candidate_score": 0.686909,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2444",
          "psc_text": "18. 19) , et reliqua. Illud quod crebro diximus: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (2. Cor. 11. 6) , nequaquam Paulum de humilitate, 879 sed de conscientiae veritate dixisse etiam nunc approbamus. Profundos enim et reconditos sensus lingua non explicat. Et cum ipse sentiat quid loquatur, in alienas aures puro non potest transferre sermone. Quem cum in vernacula lingua habeat disertissimum (quippe Hebraeus ex Hebraeis, et eruditus ad pedes Gamalielis, viri in Lege doctissimi) seipsum interpretari cupiens, involvitur. Si autem in Graeca lingua hoc ei accidit, quam nutritus in Tarso Ciliciae a parva aetate imbiberat, quid de Latinis dicendum est, qui verbum de verbo exprimere conantes, obscuriores faciunt ejus sententias: et veluti herbis crescentibus, frugum strangulant ubertatem? Conabimur itaque παραφραστικῶς sensus evolvere, et tricas implicati eloquii, suo ordini reddere atque juncturae; ut simplici stamine verborum fila decurrant: puroque subtegmine, Apostolici sermonis textura succrescat. Nemo vos superet, id est,",
          "candidate_score": 0.685288,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271",
          "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est",
          "candidate_score": 0.685007,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.684291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991",
          "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.",
          "candidate_score": 0.684189,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129",
          "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in",
          "candidate_score": 0.683138,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1626",
          "psc_text": "in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli. Si enim anima Salvatoris, antequam ille humanum corpus assumeret, in coelorum regionibus morabatur, et necdum erat anima illius: impiissimum est dicere, ante corpus eam fuisse Domini, agentem aliquid et vigentem, et postea in animam illius commutatam. Aliud est, si possunt de Scripturis docere, antequam nasceretur ex Maria, habuisse hanc animam Deum Verbum, et ante carnis assumptionem animam illius nuncupatam. Quod si et auctoritate Scripturarum, et ipsa suscipere ratione coguntur, Christum non habuisse animam, antequam de Maria nasceretur (in assumptione enim hominis et anima ejus assumpta est) perspicue convincuntur eamdem animam et illius, et non illius fuisse dicere. Sed cessent illi",
          "candidate_score": 0.679082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129",
          "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in",
          "candidate_score": 0.67839,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,",
          "candidate_score": 0.67818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_987",
          "psc_text": "victimis, et de his quae offeruntur in altari: et quae sacerdotibus dantur a Domino. 2. Caeterum et alia tria, exceptis primitiis hostiarum, et de privato, et de macello publico, ubi non religio, sed victus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur, brachium, maxilla, et venter. De brachio jam diximus. Maxilla eloquentem eruditumque significat, ut quod pectore concipimus, ore promamus. Venter receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione confossus (Num. 25), universos 356 hominum labores, et momentanea blandimenta gulae, stercoris fine condemnat: et ostendit mentibus consecratis Deo, totum quod curamus, quod voramus, in secessum projici. Unde et Apostolus: « Esca, inquit, ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet » (1. Cor. 6. 13): Et e contrario de luxuriosis: « Quorum Deus venter est: et gloria in confusione eorum » (Philip. 3. 19). Vituli pulverem quem adoraverat Israel, in contemptum superstitionis in potum accepit populus, ut discat contemnere quod in",
          "candidate_score": 0.677449,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.676515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1658",
          "psc_text": "Ut erroris tenebras, frigusque ignorantiae relinquentes, ad ortum solis justitiae, juncti magorum studiis convertantur, et inhabitantes calidissimam plagam coeli, quae in Scripturarum fervore sentitur, 603 pastores ecclesiasticos, spreta Origenis amentia, sciscitentur, et dicant: Ubi est qui natus est rex Judaeorum (Matth. 2. 2) ? Cum illum invenerint jacentem in praesepi, humili videlicet eloquio Scripturarum, offerant [al. offerunt ] ei aurum, et thus, et myrrham: id est, fidem probatam, et omni veritatis splendore fulgentem, conversationisque beneolentis fragrantiam, et continentiam, luxum voluptatis, et fluitantia carnis incentiva siccantem. Qui enim post crebras commonitiones, ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore detinentur, nequitia, et imperitia, et in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis",
          "candidate_score": 0.676417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085",
          "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris",
          "candidate_score": 0.67523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.674988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_25_27",
          "bdc_text": "Numquid hic peccavit ? Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2493",
          "psc_text": "a peccato meo munda me. Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum contra me est semper. Tibi soli peccavi (rex enim eram, alium non timebam [al. erat et timebat]) et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas, cum judicaris. Conclusit enim Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur (Rom. 11. 32). Tantumque profecit, ut dudum peccator et poenitens transierit in magistrum, et dicat: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur (Psal. 50) . Confessio enim et pulchritudo coram eo, ut qui sua confessus fuerit peccata, et dixerit: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. 37. 6) , foeditatem vulnerum in sanitatis decorem commutet. Qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur (Prov. 28) . Achab, rex impiissimus, vineam Nabuthae cruore possedit (3. Reg. 21): et cum Jezabel non tam conjugio sibi, quam crudelitate conjuncta, Eliae increpatione corripitur: Haec dicit Dominus:",
          "candidate_score": 0.67455,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_901",
          "psc_text": "gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Habes adversus Jovinianum libros de contemptu ventris et gutturis plenius disserentes. Semper in manu tua sacra sit lectio. 324 Frequenter orandum, et flexo corpore, mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae: et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores, quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Rara est in hominibus fides. Non credis verum esse quod dico? Cogita Judae loculos. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium, et maxime potentium consortia devita. Quid tibi necesse est ea videre crebrius, quorum comtemptu Monachus esse coepisti? Soror praecipue tua matronarum declinet colloquia [al. consortia ]; nec inter sericas vestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam, aut doleat, aut miretur: QUIA ALTERUM propositi poenitentiam, alterum jactantiae seminarium est. Cave ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator, alienam pecuniam distribuendam accipias. Intelligis quid loquar; dedit enim tibi",
          "candidate_score": 0.67395,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_25_27",
          "bdc_text": "Numquid hic peccavit ? Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2877",
          "psc_text": "corpore pulcherrimo nevos quosdam et maculas demonstrare: quod plerique Nostrorum simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis Scripturarum possint Haereticorum, et per eos Philosophorum argumenta convinci. Quid enim dicit vas electionis? Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur (Rom. 11. 32) . Et in alio loco, Omnes enim peccaverunt, et indigent gloria Dei (Ibid. 3. 23) . Ecclesiastes quoque, per quem se cecinit ipsa sapientia, libere protestatur, et dicit: Non est enim homo justus super terram, qui faciat bonum et non peccet (Eccles. 7. 21) . Et iterum: Si peccaverit populus tuus, non est enim homo qui non peccet (Ibidem). Et: quis gloriabitur castum se habere cor? (Prov. 20. 9) . Et: non est mundus a sorde, nec si unius diei fuerit super terram vita ejus. Unde et David dicit: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea (Ps. 50. 7) . Et in alio Psalmo:",
          "candidate_score": 0.672392,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1554",
          "psc_text": "Ne forte in vacuum curreret, aut cucurrisset (Gal. 2. 2) : ignorans quod daemoniaci spiritus esset instinctus, sophismata humanarum mentium sequi, et aliquid extra Scripturarum auctoritatem putare divinum. Quiescant ergo aliquando, qui regni Christi finem somniantes, verbositatis Origenis cupiunt esse parasiti, nec cum fidelibus ambulantes, fidem quam non habent, simulent. Quin potius discant, quod omnis dolus, et fraudulentia, aliud sit et aliud ostendat: ut sub virtutis specie vitia celare nitatur. Etenim cum in crucis ignominia, quam pro nobis passus est, non amiserit Christus esse Dominus gloriae, juxta beatum Apostolum, clamantibus contra Judaeis: Qui destruis templum, et in triduo aedificas, salvum teipsum fac: si filius Dei es, descende de cruce (Matth. 27) ; et in carne patiens, pendensque in patibulo, fortitudinem propriae majestatis ostendit, solem de cursu quiescere faciens, et signorum magnitudine plenam fidei vocem latroni extorquens: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum (Luc. 23) . Nunquam post resurrectionis",
          "candidate_score": 0.671391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2960",
          "psc_text": "Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis, et erroribus, sive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore vitia committantur. Quodque intulit: in illuminatione, sive in luce vultus tui, hunc habet sensum. Nihil te nostrorum latuit peccatorum: secreta quoque nostra tuus oculus inspexit: juxta illud quod scriptum est: Tenebrae non abscondentur [al. obscurabuntur] a te (Psal. 138. 12) . Et, Scrutans corda et renes Deus (Psal. 7. 10) . Et iterum: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus (Psal. 138. 12) . Homo enim videt in facie, Deus autem in corde. 12. Omnes enim dies nostri transierunt, et in furore tuo consumpsimus",
          "candidate_score": 0.670413,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_833",
          "psc_text": "te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episcopus, tunc vero jam Episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum, magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam: et ante reditum cum te ille ibi videbat, et ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nectimur: deinde illius ex ore jam diligis, nequaquam impudenter, quasi aliquis ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de",
          "candidate_score": 0.668707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.668005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1244",
          "psc_text": "falso rumore concelebrat. Unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae, et amore sancti Presbyteri Eusebii: nec dubito quin me publice praedicetis, sed tacitum vestrae prudentiae judicium pertimesco. Itaque obsecro, ut magis memineritis mei, et dignum vestra laude faciatis. Quod primus ad officium provocasti, et mihi secundae in rescribendo (al. scribendo ) partes datae sunt, non venit de incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum. 2. Interpretatio judicii Salomonis super jurgio duarum mulierum meretricum (3. Reg. 3), quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est: quod puer annorum duodecim contra aetatis suae mensuram de intimo humanae naturae judicarit affectu. Unde et admiratus est, et pertimuit illum omnis Israel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. Quantum autem ad typicos pertinet intellectus, dicente Apostolo: Haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem de nobis, in quos fines saeculorum decurrerunt",
          "candidate_score": 0.666386,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2959",
          "psc_text": ". . . . Rhoebe diu (res si qua diu mortalibus ulla est) Viximus. (Aeneid. 10.) 11. Posuisti iniquitates nostras coram te: negligentias nostras in luce vultus tui. Septuaginta: Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo, saeculum nostrum in illuminatione vultus tui. Ubi nos juxta Hebraicum et Symmachum posuimus, negligentias nostras, pro quo Septuaginta, saeculum nostrum transtulerunt, in Hebraico scriptum est ALOMENU, quod quinta Editio interpretatur, adolescentiam; Aquila παροράσεις, et nos in linguam nostram vertere possumus, errores, sive ignorantias. Unde dixit in alio loco: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris (Ps. 24. 7) . Et iterum: Delicta quis intelligit? Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis,",
          "candidate_score": 0.666379,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728",
          "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,",
          "candidate_score": 0.66608,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.665834,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433",
          "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas",
          "candidate_score": 0.665526,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45_47",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum . Sed inquis :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.665341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2005",
          "psc_text": "abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam volumus, quanta possumus tolerantia sustinemus. Unde recurro ad illa verba epistolae tuae dulcissima, sanctique desiderii tui plenissima, et ea facio vicissim mea: Utique mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus: si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem. 8. « In his autem verbis, non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et",
          "candidate_score": 0.664203,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906",
          "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet",
          "candidate_score": 0.664055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2489",
          "psc_text": "non habetur: Et tu reliquisti me, tamen convertere, et suscipiam te, dicit Dominus. Isaias quoque in eumdem sensum iisdem pene loquitur sermonibus: Convertimini qui profundum consilium cogitatis, et iniquum, filii Israel: revertere ad me, et redimam te. Ego Deus et non est alius praeter me, justus et salvator non est absque me. Revertimini ad me, et salvi eritis, qui estis in extremis terrae. Recordamini horum, et ingemiscite et agite poenitentiam qui erratis. Convertimini corde, et mementote priorum a saeculo: quoniam ego sum Deus, et non est alius absque me (Isai. 21 et 31. et 45) . Scribit et Joel: Convertimini ad me ex toto corde vestro, in jejunio, et lacrymis, et planctu: scindite corda vestra, et non vestimenta vestra. Misericors enim et miserator est Dominus, et agens poenitentiam super malitiis (Joel. 2) . Quantae autem sit misericordiae, et quam (ut ita loquar) nimiae ineffabilisque clementiae, Osee Propheta nos doceat, per",
          "candidate_score": 0.66379,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993",
          "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc",
          "candidate_score": 0.663567,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1501",
          "psc_text": "ferre non sustinet. Equidem super hac re, et antequam scriberes, ad Occidentem Epistolas miseram, ex parte haereticorum strophas, meae linguae hominibus indicans. Ex dispensatione Dei factum puto, ut eodem tempore tu quoque ad Anastasium Papam scriberes, et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. Verum a te nunc admoniti, magis studium accommodabimus, ut hic et procul simplices ab errore revocemus. Nec timeamus subire odia quorumdam; nec enim debemus hominibus placere, sed Deo: quanquam ardentius ab illis defendatur haeresis, quam a nobis oppugnetur. Simulque obsecro: ut si qua Synodica habes, ad me dirigas: quo possim tanti Pontificis auctoritate firmatus, liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Vincentius Presbyter ante biduum, quam hanc Epistolam darem, de Urbe venit, et suppliciter te salutat, crebroque sermone concelebrat, Romam et totam pene Italiam tuis post Christum Epistolis liberatam. Adnitere ergo, Papa amantissime atque beatissime, et per omnem occasionem ad Occidentales Episcopos scribe, ut mala germina, acuta, ut",
          "candidate_score": 0.663564,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43_45",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907",
          "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,",
          "candidate_score": 0.663445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.662787,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906",
          "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet",
          "candidate_score": 0.662658,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_33_35",
          "bdc_text": "ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2900",
          "psc_text": "ea impleverint: aut difficilia, et temere dixisti esse facile, quod difficile est. 8. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata, et recte a Deo data: aut impossibilia, et non in his esse culpam qui accipere mandata, sed in eo qui dedit impossibilia. Numquid praecepit mihi Deus, ut essem quod Deus est: ut nihil inter me esset et Dominum Creatorem: ut major essem Angelorum fastigio, ut haberem quod Angeli non habent? De illo scriptum est quasi proprium: Qui peccatum 1036 non fecit, nec dolus inventus in ore ejus (Isai. 53. 9) . Si hoc et mihi cum Christo commune est, quid ille habuit proprium? alioqui per se tua sententia destruetur. Asseris posse hominem esse sine peccato, si velit: et post gravissimum somnum ad decipiendas rudes animas frustra conaris adjungere. Non absque Dei gratia. Si enim semel homo per se potest esse sine peccato, quid necessaria est Dei gratia? Sin autem",
          "candidate_score": 0.662584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2002",
          "psc_text": "rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor multum dolui, inter tam caras familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum exstitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore; quid de me illa facerent, quae in te ille scripsit, si in manus meas forte venissent? Vae mundo ab scandalis (Matth. 18. 7) . Ecce fit, ecce prorsus impletur quod",
          "candidate_score": 0.661996,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_3_5",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993",
          "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc",
          "candidate_score": 0.661756,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920",
          "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos",
          "candidate_score": 0.661592,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.661456,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126",
          "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque",
          "candidate_score": 0.660957,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10_12",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920",
          "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos",
          "candidate_score": 0.660676,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_131_133",
          "bdc_text": "Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2470",
          "psc_text": "omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam putant) vel in Ecclesia [ut verius arbitramur] sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus praecesserit) Christus non veniet: qui ideo ita venturus est, ut Antichristum destruat. Meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per Epistolam, cum apud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum",
          "candidate_score": 0.660089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_8_10",
          "bdc_text": "Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.658998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,",
          "candidate_score": 0.658887,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.658804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1669",
          "psc_text": "si aliter non possunt curari, nisi nostra humilitate, ultro eis satisfaciamus; nihil eis intulimus injuriae, nihil nocuimus, tametsi indignantur, et saeviunt contra Ecclesiae medicamina, quibus vulneratis sanitas redditur. Nos quae scimus, loquimur, et quae didicimus, praedicamus: orantes, ut qui ecclesiasticas despiciunt regulas, normam recipiant veritatis, nec propter hominum confusionem, per quam difficulter errantes corrigi solent, perdant utilitatem poenitentiae. Et nunc dicimus, et ante praediximus, et idem frequenter ingerimus, vagari eos nolumus, nec per alienas errare provincias, sed ad extorres et furibundos cum Propheta clamamus, et loquimur: Salvamini de terra, et revertimini, et nolite stare: recordamini qui procul estis a Domino, et Jerusalem ascendat super cor vestrum (Jer. 51. 50) . 24. Forsitan haec audientes, ecclesiasticae congregationis amor subeat, et recordentur fraternae in commune laetitiae, et hymnorum, quibus cum caeteris Dominum concinebant, frigusque odiorum dilectionis calore commutent, et intelligant nos medicos, non inimicos, indulgentissimos patres, non hostili tumentes superbia. Neque enim",
          "candidate_score": 0.658268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_51_53",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 956 , 7-9 mit Anm. 5. , de praefatione TheodoriGemeint ist die Vorrede Theodor Biblianders zur erwähnten Briefausgabe ; s. HBBW VI [Nr. 876 ] , S. 387 , 8-11 mit Anm. 6 . et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125",
          "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam",
          "candidate_score": 0.658173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126",
          "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque",
          "candidate_score": 0.657947,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1254",
          "psc_text": "ut possideat, sed ut interficiat. ECCLESIA QUEM scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vivat saltem apud adversariam: ne inter Legem divisus et Gratiam, Salvatoris mucrone feriatur. Unde dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quod si Legem observatis, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5) . 6. Haec sub allegoriae nubilo dicta sint. Caeterum optime novit prudentia tua, non easdem esse regulas in Tropologiae umbris, quae in historiae veritate. 451 Quod sicubi pedem offendimus, et sapienti lectori frivolum videatur esse quod scripsimus, culpam in auctorem referat. Nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes, longaque aegrotatione confecti, vix notario celeriter scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus,",
          "candidate_score": 0.656749,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.656463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_901",
          "psc_text": "gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Habes adversus Jovinianum libros de contemptu ventris et gutturis plenius disserentes. Semper in manu tua sacra sit lectio. 324 Frequenter orandum, et flexo corpore, mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae: et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores, quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Rara est in hominibus fides. Non credis verum esse quod dico? Cogita Judae loculos. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium, et maxime potentium consortia devita. Quid tibi necesse est ea videre crebrius, quorum comtemptu Monachus esse coepisti? Soror praecipue tua matronarum declinet colloquia [al. consortia ]; nec inter sericas vestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam, aut doleat, aut miretur: QUIA ALTERUM propositi poenitentiam, alterum jactantiae seminarium est. Cave ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator, alienam pecuniam distribuendam accipias. Intelligis quid loquar; dedit enim tibi",
          "candidate_score": 0.655996,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_9_11",
          "bdc_text": "Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico . Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus . Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433",
          "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas",
          "candidate_score": 0.654541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4_6",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis . Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_570",
          "psc_text": "quaesivit anima mea: tenebo eum: et non dimittam illum » (Cant. 3. 4). 210 EPISTOLA XLVII AD DESIDERIUM. Desiderium et Serenillam sororem, a quibus litteras acceperat, ex nominum etymologia ducto initio, commendat; et ut ad sancta loca, suum implentes propositum, accedant, hortatur, et cur suorum operum interea nihil illis mittat, rationem reddit. 1. Lecto sermone Dignationis tuae, quem mihi nec opinanti tua benevolentia tribuit, gavisus quidem sum testimonio honesti et eloquentis viri: sed in memet reversus, satis dolui, indignum tantis laudibus atque praeconio opprimi me potius quam levari. Scis enim dogma nostrum, humilitatis tenere vexillum, et per ima gradientes, ad summa nos scandere. Quotus igitur ego, vel quantus sum, ut eruditae vocis merear testimonium; ut mihi ab eo palma eloquentiae deferatur, qui scribendo disertissime, deterruit ne scriberem? Verumtamen audendum est, ut caritas, quae non quaerit quae sua sunt, sed quae proximi, reddat salutationis officia, quoniam locum implere non valet praeceptoris.",
          "candidate_score": 0.65351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2960",
          "psc_text": "Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis, et erroribus, sive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore vitia committantur. Quodque intulit: in illuminatione, sive in luce vultus tui, hunc habet sensum. Nihil te nostrorum latuit peccatorum: secreta quoque nostra tuus oculus inspexit: juxta illud quod scriptum est: Tenebrae non abscondentur [al. obscurabuntur] a te (Psal. 138. 12) . Et, Scrutans corda et renes Deus (Psal. 7. 10) . Et iterum: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus (Psal. 138. 12) . Homo enim videt in facie, Deus autem in corde. 12. Omnes enim dies nostri transierunt, et in furore tuo consumpsimus",
          "candidate_score": 0.653389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.652139,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.651827,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ?",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_685",
          "psc_text": "Virtutes contrarias, id est, daemones? Et quomodo legimus, in diluvio apertas cataractas coeli, et aquas inundasse diluvii? unde aperti sunt fontes abyssi, et totus mundus opertus est aquis (Genes. 7). 6. O furor hominum junctus stultitiae, qui reliquerunt illud quod in Proverbiis dicitur: « Audi fili sermonem patris tui, et ne abjicias legem matris tuae » (Prov. 6. 20), et conversi sunt ad errorem, et dicunt stulto, ut princeps sui sit; nec contemnunt res fatuatas, quae dicuntur a fatuo, sicut Scriptura testatur: « Fatuus autem fatua loquitur, et cor ejus vana intelligit » (Isai. 32. 6). Unde obsecro te, dilectissime, et quasi membris meis parcens, propter caritatem quam in te habeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod dicitur: « Nonne odientes te, Domine, odivi, et super inimicos tuos tabescebam? » (Psal. 138. 21.) Inimica et digna odio Origenis verba sunt, et Deo repugnantia, et sanctis ejus, et non",
          "candidate_score": 0.651782,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_94_96",
          "bdc_text": "Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck : Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_901",
          "psc_text": "gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Habes adversus Jovinianum libros de contemptu ventris et gutturis plenius disserentes. Semper in manu tua sacra sit lectio. 324 Frequenter orandum, et flexo corpore, mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae: et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores, quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Rara est in hominibus fides. Non credis verum esse quod dico? Cogita Judae loculos. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium, et maxime potentium consortia devita. Quid tibi necesse est ea videre crebrius, quorum comtemptu Monachus esse coepisti? Soror praecipue tua matronarum declinet colloquia [al. consortia ]; nec inter sericas vestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam, aut doleat, aut miretur: QUIA ALTERUM propositi poenitentiam, alterum jactantiae seminarium est. Cave ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator, alienam pecuniam distribuendam accipias. Intelligis quid loquar; dedit enim tibi",
          "candidate_score": 0.651703,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987",
          "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me",
          "candidate_score": 0.651019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_2_4",
          "bdc_text": "Januar übermittelt ; s. oben Nr. 988 , 11f mit Anm. 3 . ; ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993",
          "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc",
          "candidate_score": 0.650028,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_51",
          "bdc_text": "s. oben Nr. 956 , 7-9 mit Anm. 5. , de praefatione TheodoriGemeint ist die Vorrede Theodor Biblianders zur erwähnten Briefausgabe ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1460",
          "psc_text": "ad excusationem Auctoris, multa de libris ejus esse subtracta, quae apertam impietatem ejusdem monstrare potuissent, quaesumus 522 Praestantiam tuam, ut in hoc specialiter, non tam nobis, quam universis qui in Urbe habitant, profuturum opus digneris impendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quemadmodum ab ipso Auctore editus est, tuo sermone manifestes; et quae a defensore ejus interpolata sunt, prodas. Et quae etiam in his schedulis, quas ad Sanctitatem tuam direximus, vel contra catholicam regulam vel imperite edita sunt, redarguas atque convincas. Sane subtiliter in Praefatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus ipse compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum",
          "candidate_score": 0.649568,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24_26",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ? Verum inquis :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3084",
          "psc_text": "enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum pateretur, non comminabatur. Tradebat autem judicanti se injuste. Qui peccata nostra, ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus (1. Petr. 2. 21. et seqq.) . 15. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solatia. Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum",
          "candidate_score": 0.648967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_127_129",
          "bdc_text": "Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2634",
          "psc_text": "25. 23) . Sicut enim sagitta si mittatur contra duram materiam, nonnunquam in mittentem revertitur, et vulnerat vulnerantem; illudque completur: Facti sunt mihi in arcum pravum (Ps. 77. 57) . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput ejus (Eccl. 27. 28) : ita detractor cum tristem faciem viderit audientis, imo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat judicium sanguinis, illico conticescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repente veniet perditio eorum et ruinam utriusque quis novit (Prov. 24. 21) : tam scilicet ejus qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. VERITAS ANGULOS non amat, nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: Adversum presbyterum accusationem cito non receperis. Peccantem autem, coram omnibus argue, ut et caeteri metum habeant (1. Tim. 5. 19. et 20) . Non est facile de provecta aetate credendum, quam et vita praeterita defendit, et",
          "candidate_score": 0.646606,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_81_83",
          "bdc_text": "16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907",
          "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,",
          "candidate_score": 0.646253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1669",
          "psc_text": "si aliter non possunt curari, nisi nostra humilitate, ultro eis satisfaciamus; nihil eis intulimus injuriae, nihil nocuimus, tametsi indignantur, et saeviunt contra Ecclesiae medicamina, quibus vulneratis sanitas redditur. Nos quae scimus, loquimur, et quae didicimus, praedicamus: orantes, ut qui ecclesiasticas despiciunt regulas, normam recipiant veritatis, nec propter hominum confusionem, per quam difficulter errantes corrigi solent, perdant utilitatem poenitentiae. Et nunc dicimus, et ante praediximus, et idem frequenter ingerimus, vagari eos nolumus, nec per alienas errare provincias, sed ad extorres et furibundos cum Propheta clamamus, et loquimur: Salvamini de terra, et revertimini, et nolite stare: recordamini qui procul estis a Domino, et Jerusalem ascendat super cor vestrum (Jer. 51. 50) . 24. Forsitan haec audientes, ecclesiasticae congregationis amor subeat, et recordentur fraternae in commune laetitiae, et hymnorum, quibus cum caeteris Dominum concinebant, frigusque odiorum dilectionis calore commutent, et intelligant nos medicos, non inimicos, indulgentissimos patres, non hostili tumentes superbia. Neque enim",
          "candidate_score": 0.64539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1554",
          "psc_text": "Ne forte in vacuum curreret, aut cucurrisset (Gal. 2. 2) : ignorans quod daemoniaci spiritus esset instinctus, sophismata humanarum mentium sequi, et aliquid extra Scripturarum auctoritatem putare divinum. Quiescant ergo aliquando, qui regni Christi finem somniantes, verbositatis Origenis cupiunt esse parasiti, nec cum fidelibus ambulantes, fidem quam non habent, simulent. Quin potius discant, quod omnis dolus, et fraudulentia, aliud sit et aliud ostendat: ut sub virtutis specie vitia celare nitatur. Etenim cum in crucis ignominia, quam pro nobis passus est, non amiserit Christus esse Dominus gloriae, juxta beatum Apostolum, clamantibus contra Judaeis: Qui destruis templum, et in triduo aedificas, salvum teipsum fac: si filius Dei es, descende de cruce (Matth. 27) ; et in carne patiens, pendensque in patibulo, fortitudinem propriae majestatis ostendit, solem de cursu quiescere faciens, et signorum magnitudine plenam fidei vocem latroni extorquens: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum (Luc. 23) . Nunquam post resurrectionis",
          "candidate_score": 0.645255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_4",
          "bdc_text": "ideo autem invito , quod sciam te non misisse tuas ad illum , ut ego rescriberem , sed ut ipsiusmet sententiam audires ac iudicium et de Bucero et de literis eius , tum quod is non sim , qui queam res tantas expendere pro dignitate , minus etiam ut necesse respondere , praesertim animis sic perturbatis .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993",
          "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc",
          "candidate_score": 0.645238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1548",
          "psc_text": "vester Christus (Matth. 23. 8) . Neque enim cum haec apostolis diceret, a corpore, quod patebat aspectui, divinitatis excellentiam separabat. Nec quando unum se Christum Dei filium testabatur, animam dividebat et carnem: non alter et alter, sed unus atque idem utrumque subsistens, Deus et homo, dum servus videtur, et dominus adoratur: siquidem in humani corporis vilitate ineffabilem celabat Deum, et rursum fragilitatem carnis divinis operibus excedebat: et ne unus quilibet sanctorum, ut a plerisque aestimatum est, crederetur: sed ille quem et Paulus ostendere volens, scribit: Unus Deus, unus et mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus: Et iterum, Mediator autem unius non est, Deus autem unius est (1. Tim. 2) ; quia unus Filius Patris nostrique mediator, nec aequalitatem ejus amisit, nec a nostro consortio separatus est, invisibilis Deus, et visibilis homo: forma servi absconditus est, et dominus gloriae confessione credentium comprobatur. 4. Neque enim privavit eum Pater naturae suae",
          "candidate_score": 0.645145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104_106",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.644998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_94_96",
          "bdc_text": "Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck : Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_987",
          "psc_text": "victimis, et de his quae offeruntur in altari: et quae sacerdotibus dantur a Domino. 2. Caeterum et alia tria, exceptis primitiis hostiarum, et de privato, et de macello publico, ubi non religio, sed victus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur, brachium, maxilla, et venter. De brachio jam diximus. Maxilla eloquentem eruditumque significat, ut quod pectore concipimus, ore promamus. Venter receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione confossus (Num. 25), universos 356 hominum labores, et momentanea blandimenta gulae, stercoris fine condemnat: et ostendit mentibus consecratis Deo, totum quod curamus, quod voramus, in secessum projici. Unde et Apostolus: « Esca, inquit, ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet » (1. Cor. 6. 13): Et e contrario de luxuriosis: « Quorum Deus venter est: et gloria in confusione eorum » (Philip. 3. 19). Vituli pulverem quem adoraverat Israel, in contemptum superstitionis in potum accepit populus, ut discat contemnere quod in",
          "candidate_score": 0.644427,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_10",
          "bdc_text": "Hocipsum igitur magis a scribendo deterruit utpote videntem , quod diversis oculis scriptionem illius nos intueremur , necnon timentem , ne forte , quod scriberem , aliter atque ego facerem , esses accepturus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1146",
          "psc_text": "Scripturis sanctis habebant, cum ejus admiraretur ingenium, et acumen animi collaudaret, sciscitans ait: Num tristis es, quod oculis carnis careas? Cum ille pudore reticeret; secundo tertioque interrogans, tandem elicuit, ut moerorem animi simpliciter fateretur. Cui Antonius: Miror, ait, prudentem virum ejus rei dolere damno, quam formicae et muscae et culices habent, et non laetari illius possessione, quam sancti soli et Apostoli meruerunt. Ex quo pervides, quod multo melius sit spiritu videre quam carne: et illos oculos possidere, in quos peccati 411 festuca (Luc. 6) non possit incidere. Nos [al. Ad nos ], licet hoc anno non veneris, tamen non desperamus adventum tuum. Quod si sanctus Diaconus portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit irretitus, et illo comitante, huc veneris, libenter suscipiam, dispensationis moram magnitudine foenoris duplicari. EPISTOLA LXIX. AD OCEANUM. Carterii Hispani Episcopi, qui unam ante baptismum, alteram, ea mortua, post baptismum uxorem duxerat, ordinationem defendit, ne bigamus censeatur, contra quam",
          "candidate_score": 0.644399,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2222",
          "psc_text": "fias: quasi caprea de vinculis, et quasi avis de laqueis, iste non dormiet. Cum igitur quidam non dormiant, qui semper in Christo vivunt, et vigilant, sequitur ut nequaquam omnes dormiant, et e contrario omnes immutentur; non immutatione gloriae, quae proprie debetur Sanctis, sed ea immutatione, qua corruptivum hoc incorruptivum efficitur; ut vel poenas vel praemia recipiat sempiterna. Quod et si dormierit aliquis in Christo, et negligentiae somno obdormierit, debet audire quod scriptum est. Numquid qui dormit, non resurget? (Ps. 40. 9) Qui vero non dormit, sed vigilat, et semper vivit in Christo, de vita ad vitam transiet, sive rapietur in nubibus, ut semper cum Domino sit. De istiusmodi dormientibus Lazarus erat, de quo Dominus ait, Lazarus amicus noster dormit. Et de hoc dormiente dicebat ad Martham, Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit, et credit in me, non morietur in aeternum (Joan. 11. 11. 25.",
          "candidate_score": 0.643452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128_130",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura . Dabimus ansam confoederatis Gemeint sind die katholischen Orte der Eidgenossenschaft. amplius sęviendi .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1455",
          "psc_text": "ab Haereticis separant. Monachus, proh dolor, Monachis et minatur et impetrat [al. importat ] exilium, et hoc Monachus, Apostolicam Cathedram habere se jactans. Non novit terrori natio ista succumbere, et impendenti gladio magis cervices, quam manus subjicit. QUIS ENIM Monachorum exul patriae, non exul est mundi? Quid opus est auctoritate publica; et Rescripti impendiis, et toto orbe discursibus? Tangat saltem digitulo, et ultro exibimus. Domini est terra, et plenitudo ejus (Ps. 23. 1) . CHRISTUS loco non tenetur inclusus. 11. Praeterea, quod scribit nos per te, et Romanam Ecclesiam communicare ei, a qua videmur communione separati: non necesse est ire tam longe, et hic in Palaestina eodem modo ei jungimur. Et ne hoc quod procul sit, in viculo Bethleem Presbyteris ejus, quantum in nobis est, communione sociamur. Ex quo perspicuum est, dolorem proprium causam Ecclesiae non putandum: nec stomachum unius hominis, imo per illum aliorum, generali Ecclesiae vocabulo nuncupandum. Quapropter",
          "candidate_score": 0.642332,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_77",
          "bdc_text": "Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_831",
          "psc_text": "ut sit Pater omnia in omnibus; » sed « ut sit Deus: » quod proprium nomen est Trinitatis, et tam ad Patrem, quam ad Filium et Spiritum Sanctum referri potest, ut humanitas subjiciatur divinitati. Humanitatem hoc loco dicimus, non mansuetudinem et clementiam, quam Graeci φιλανθρωπίαν vocant, sed omne hominum genus. Porro quod ait, « ut sit Deus omnia in omnibus, » hoc sensu accipiendum est: Dominus atque Salvator noster nunc omnia non est in omnibus, sed pars in singulis. Verbi gratia, in Salomone sapientia, in David bonitas, in Job patientia, in Daniele cognitio futurorum, in Petro fides, in Phinees et Paulo zelus, in Joanne virginitas, in caeteris caetera. Cum autem rerum omnium finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli Sanctorum omnes virtutes habeant, ut sit Christus totus in cunctis. EPISTOLA LVI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Augustinus Hieronymo de nova post LXX. veteris Testamenti versione, deque Petro reprehenso a Paulo",
          "candidate_score": 0.641726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907",
          "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,",
          "candidate_score": 0.641665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643",
          "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,",
          "candidate_score": 0.64099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_11_13",
          "bdc_text": "Verumtamen , quod receperam , putavi praestandum . Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse . Nam actionis veritatem ubique recte testatus est et Lutherum omni modo conatus est nobisnobis über der Zeile nachgetragen.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.64018,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083",
          "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est",
          "candidate_score": 0.640003,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.639959,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3094",
          "psc_text": "17. Adulatorum quoque assentationes, et noxia blandimenta fallaciae, velut quasdam pestes animae fuge. Nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli vulnere animum feriat. Unde et quidam sapiens ait: Verba adulatorum mollia, feriunt autem interiora ventris (Prov. 26. 22) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum dissipant (Isai. 3. 12. sec. LXX) . In multis, isto maxime tempore, regnat hoc vitium quodque est gravissimum, humilitatis ac benevolentiae loco ducitur. Eo fit, ut qui adulari nescit, aut invidus, aut superbus putetur. Est sane grande et subtile artificium, laudare alterum in commendationem sui, et decipiendo, animum sibi obligare decepti: quodque hoc maxime vitio agi solet, fictas laudes, certo pretio vendere. Quae haec tanta est levitas animi, quae tanta vanitas, relicta propria conscientia, alienam opinionem sequi: et quidem fictam atque simulatam? 1106 Rapi vento falsae laudationis, gaudere",
          "candidate_score": 0.639606,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_82_84",
          "bdc_text": "Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit . Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429",
          "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,",
          "candidate_score": 0.638539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3093",
          "psc_text": "sequi. Hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia injusta nascuntur. Hoc est quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem, sed credulas animas, maliloqua lingua dissociat. At contra, magna quies animi, magnaque est morum gravitas, non temere de quoquam sinistri aliquid audire. Beatusque est qui ita se contra hoc vitium armavit, ut apud eum detrahere nemo audeat. Quod si haec in nobis esset diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, jam omnes detrahere timerent: ne non tam alios, quam seipsos viles detrahendo facerent. Sed hoc ideo malum celebre est, idcirco in multis fervet hoc vitium, quia pene ab omnibus libenter auditur. 17. Adulatorum quoque assentationes, et noxia blandimenta fallaciae, velut quasdam pestes animae fuge. Nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli vulnere animum feriat. Unde et quidam sapiens ait: Verba adulatorum mollia, feriunt autem interiora ventris (Prov. 26. 22) . Et Dominus loquitur per",
          "candidate_score": 0.638487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.638317,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_124_126",
          "bdc_text": "Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3094",
          "psc_text": "17. Adulatorum quoque assentationes, et noxia blandimenta fallaciae, velut quasdam pestes animae fuge. Nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli vulnere animum feriat. Unde et quidam sapiens ait: Verba adulatorum mollia, feriunt autem interiora ventris (Prov. 26. 22) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum dissipant (Isai. 3. 12. sec. LXX) . In multis, isto maxime tempore, regnat hoc vitium quodque est gravissimum, humilitatis ac benevolentiae loco ducitur. Eo fit, ut qui adulari nescit, aut invidus, aut superbus putetur. Est sane grande et subtile artificium, laudare alterum in commendationem sui, et decipiendo, animum sibi obligare decepti: quodque hoc maxime vitio agi solet, fictas laudes, certo pretio vendere. Quae haec tanta est levitas animi, quae tanta vanitas, relicta propria conscientia, alienam opinionem sequi: et quidem fictam atque simulatam? 1106 Rapi vento falsae laudationis, gaudere",
          "candidate_score": 0.638108,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.637959,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.637902,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1602",
          "psc_text": "similiter depravatos; ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. Verum haec adversum haereticos dicta sint, qui injusto contra nos odio saevientes, mentis [al. mente ] fatentur arcanum, et venena pectoris irremediabili dolore testantur. 3. Vos Christiani Senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno Epistolam, ne rursum haeretici mentiantur a nobis pleraque vel addita, vel mutata: in qua laborasse me fateor, ut verborum elegantiam pari interpretationis venustate servarem; et intra definitas lineas currens, 583 nec in quoquam excedens loco, eloquentiae ejus fluenta non perderem, easdemque res eodem sermone transferrem. Quod utrum consecutus sim necne, vestro judicio relinquo. Quam sciatis in quatuor partes esse divisam. In primo credentes hortatur ad Dominicum Pascha celebrandum: in secundo et tertio loco Apollinarium et Origenem jugulat: in quarto, id est, extremo, haereticos ad poenitentiam cohortatur. Si quid autem hic minus adversus Origenem dictum est, et in praeteriti anni Epistola continetur, et",
          "candidate_score": 0.637854,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_82_84",
          "bdc_text": "Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit . Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991",
          "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.",
          "candidate_score": 0.637469,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492",
          "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo",
          "candidate_score": 0.635412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_124_126",
          "bdc_text": "Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3093",
          "psc_text": "sequi. Hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia injusta nascuntur. Hoc est quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem, sed credulas animas, maliloqua lingua dissociat. At contra, magna quies animi, magnaque est morum gravitas, non temere de quoquam sinistri aliquid audire. Beatusque est qui ita se contra hoc vitium armavit, ut apud eum detrahere nemo audeat. Quod si haec in nobis esset diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, jam omnes detrahere timerent: ne non tam alios, quam seipsos viles detrahendo facerent. Sed hoc ideo malum celebre est, idcirco in multis fervet hoc vitium, quia pene ab omnibus libenter auditur. 17. Adulatorum quoque assentationes, et noxia blandimenta fallaciae, velut quasdam pestes animae fuge. Nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli vulnere animum feriat. Unde et quidam sapiens ait: Verba adulatorum mollia, feriunt autem interiora ventris (Prov. 26. 22) . Et Dominus loquitur per",
          "candidate_score": 0.634579,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.633497,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_87",
          "bdc_text": "Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429",
          "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,",
          "candidate_score": 0.633182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2005",
          "psc_text": "abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam volumus, quanta possumus tolerantia sustinemus. Unde recurro ad illa verba epistolae tuae dulcissima, sanctique desiderii tui plenissima, et ea facio vicissim mea: Utique mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus: si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem. 8. « In his autem verbis, non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et",
          "candidate_score": 0.633044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_46",
          "bdc_text": "Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991",
          "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.",
          "candidate_score": 0.633026,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487",
          "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris",
          "candidate_score": 0.633008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3093",
          "psc_text": "sequi. Hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia injusta nascuntur. Hoc est quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem, sed credulas animas, maliloqua lingua dissociat. At contra, magna quies animi, magnaque est morum gravitas, non temere de quoquam sinistri aliquid audire. Beatusque est qui ita se contra hoc vitium armavit, ut apud eum detrahere nemo audeat. Quod si haec in nobis esset diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, jam omnes detrahere timerent: ne non tam alios, quam seipsos viles detrahendo facerent. Sed hoc ideo malum celebre est, idcirco in multis fervet hoc vitium, quia pene ab omnibus libenter auditur. 17. Adulatorum quoque assentationes, et noxia blandimenta fallaciae, velut quasdam pestes animae fuge. Nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli vulnere animum feriat. Unde et quidam sapiens ait: Verba adulatorum mollia, feriunt autem interiora ventris (Prov. 26. 22) . Et Dominus loquitur per",
          "candidate_score": 0.63281,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126",
          "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque",
          "candidate_score": 0.63193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434",
          "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine",
          "candidate_score": 0.631158,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151",
          "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur",
          "candidate_score": 0.630989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119",
          "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.",
          "candidate_score": 0.630564,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_472",
          "psc_text": "Dominum baptizavit: qui camelorum vestitus tegmine, zona pellicea cingebatur. Cibi displicent viliores? nihil vilius est locustis. Illae christianos oculos scandalizent potius, quae purpurisso, et quibusdam fucis ora oculosque depingunt: quarum facies gypseae, et nimio candore deformes, idola mentiuntur; quibus si forte improvidis lacrymarum stilla eruperit, 175 sulco defluit: quas nec numerus annorum potest docere, quod vetulae sint, quae capillis alienis verticem struunt, et praeteritam juventutem in rugis anilibus poliunt: quae denique ante nepotum gregem trementes virgunculae componuntur. Erubescat mulier christiana, si naturae cogit decorem, si carnis curam facit ad concupiscentiam, in qua qui sunt, secundum Apostolum, Christo placere non possunt. 4. Vidua nostra ante morosius ornabatur, et die tota quid sibi deesset, quaerebat ad speculum. Nunc loquitur confidenter: « Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, a gloria in gloriam, quasi a Domini spiritu. » Tunc crines ancillulae disponebant, et mitellis crispantibus vertex arctabatur innoxius:",
          "candidate_score": 0.629988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_5_7",
          "bdc_text": "Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151",
          "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur",
          "candidate_score": 0.629824,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014",
          "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad",
          "candidate_score": 0.629045,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2851",
          "psc_text": "opere splendido contra Jovinianum, etiam hoc de Scripturis sanctis diligenter probasti: ubi etiam ex hac ipsa epistola: cujus verba sunt, quorum nunc intellectum requirimus posuisti quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes (Jac. 3. 2). Non enim ait, offenditis, sed offendimus omnes, cum Christi loqueretur Apostolus, et cum hoc loco dicat: Quicumque autem 1020 totam Legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. 2. 10). Ibi non in uno, sed in multis, nec quosdam, sed omnes dicit offendere. 11. Absit autem ut quisquam fidelis existimet tot millia servorum Christi, qui veraciter dicunt se habere peccatum, ne seipsos decipiant, et veritas in eis non sit, nullam habere virtutem, cum virtus magna sit sapientia. Dixit autem, ipsa sapientia, homini, Ecce pietas est sapientia (Job 28. 28. juxta LXX). Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines, Dei non habere pietatem, quam Graeci vel εὐσέβειαν, vel",
          "candidate_score": 0.628554,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6_8",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255",
          "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;",
          "candidate_score": 0.628258,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3080",
          "psc_text": "ab his tantum eligitur, quibus non tam delectatio itineris cordi est, quam utilitas mansionis. Asperam enim nobis, et insuavem virtutum viam, nimia facit vitiorum consuetudo, quae si in partem alteram transferatur, invenietur, sicut Scriptura dicit, semita justitiae laevis (Prov. 2. 20. juxta LXX) . Ponamus ergo jam rationem vitae nostrae, et per quam potissimum gradiamur viam, conscientia teste discamus. Omne enim quod agimus, omne quod loquimur, aut de lata, aut de angusta via est. Si cum paucis angustum iter et subtilem quamdam semitam invenimus, ad vitam tendimus. Si vero multorum comitamur viam, secundum Domini sententiam, imus ad mortem. 11. Si ergo odio atque invidia possidemur, si cupiditati et avaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus: per spatiosam viam incedimus. Habemus enim ad haec comitum multitudinem, et late similium stipamur agminibus. Si iracundiam libidinemque explere volumus, si injuriam vindicamus [al. vindicare ], si maledicenti remaledicimus, et adversum inimicum inimico animo sumus,",
          "candidate_score": 0.627512,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_91_93",
          "bdc_text": "The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed . by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III : The Evangelical Protestant Creeds , with Translations , 6 .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_970",
          "psc_text": "interpretatus est, et Prophetarum obscura disseruit: et tam novi quam veteris Testamenti revelavit maxima sacramenta. Si igitur quae bona sunt, transtuli, et mala vel amputavi, vel correxi, vel tacui; arguendus sum cur per me Latini bona ejus habeant, et mala ignorent? Si hoc crimen est, arguatur Confessor Hilarius qui Psalmorum interpretationem, et Homilias in Job ex libris ejus, id est, ex Graeco in latinum transtulit. Sit in culpa ejusdem confessionis Vercellensis Eusebius, qui omnium Psalmorum Commentarios haeretici hominis ( Eusebii Caesariensis ) vertit in nostrum eloquium: licet haeretica praetermittens, optima quaeque transtulerit. Taceo de Victorino Petabionensi, et caeteris, qui Origenem in explanatione duntaxat Scripturarum secuti sunt, et expresserunt: ne non tam me defendere, quam socios criminis videar quaerere. Ad teipsum 349 veniam: cur tractatus ejus in Job descriptos habes? In quibus contra diabolum, et de stellis coeloque disputans, quaedam locutus est, quae Ecclesia non recipit? Tibi soli licet τῷ σοφωτάτῳ",
          "candidate_score": 0.627421,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_685",
          "psc_text": "Virtutes contrarias, id est, daemones? Et quomodo legimus, in diluvio apertas cataractas coeli, et aquas inundasse diluvii? unde aperti sunt fontes abyssi, et totus mundus opertus est aquis (Genes. 7). 6. O furor hominum junctus stultitiae, qui reliquerunt illud quod in Proverbiis dicitur: « Audi fili sermonem patris tui, et ne abjicias legem matris tuae » (Prov. 6. 20), et conversi sunt ad errorem, et dicunt stulto, ut princeps sui sit; nec contemnunt res fatuatas, quae dicuntur a fatuo, sicut Scriptura testatur: « Fatuus autem fatua loquitur, et cor ejus vana intelligit » (Isai. 32. 6). Unde obsecro te, dilectissime, et quasi membris meis parcens, propter caritatem quam in te habeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod dicitur: « Nonne odientes te, Domine, odivi, et super inimicos tuos tabescebam? » (Psal. 138. 21.) Inimica et digna odio Origenis verba sunt, et Deo repugnantia, et sanctis ejus, et non",
          "candidate_score": 0.623926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2362",
          "psc_text": "utrum ipse an alius sit, qui vel venerit, vel venturus sit? Et quia omnis praedicatio falsa sectatur lucra, et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur compendia: asserit cum camelorum vestitum pilis, nulli posse adulationi succumbere; et qui locustis vescitur ac melle silvestri (Matth. 3. 4), nec opes neque alias terrenas delicias quaerere, rigidamque et austeram vitam, aulas vitare palatii, quas quaerunt qui purpura et bysso et serico et moltibus vestiuntur. Dicitque eum non solum Prophetam, qui soleat ventura praedicere; sed plus esse quam Prophetam: quia quem illi venturum esse dixerant, hic venisse monstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi (Joan. 1. 29) : praesertim cum ad fastigium Prophetale Baptistae accesserit privilegium; ut qui dixerat: Ego a te debeo baptizari (Matth. 3. 14) , ipse eum baptizaverit: non praesumptione majoris, sed obedientia discipuli, ac timore servi. Cumque inter natos mulierum, nullum asserat Joanne surrexisse majorem (Matth. 11. 11),",
          "candidate_score": 0.623126,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_64",
          "bdc_text": "\"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1501",
          "psc_text": "ferre non sustinet. Equidem super hac re, et antequam scriberes, ad Occidentem Epistolas miseram, ex parte haereticorum strophas, meae linguae hominibus indicans. Ex dispensatione Dei factum puto, ut eodem tempore tu quoque ad Anastasium Papam scriberes, et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. Verum a te nunc admoniti, magis studium accommodabimus, ut hic et procul simplices ab errore revocemus. Nec timeamus subire odia quorumdam; nec enim debemus hominibus placere, sed Deo: quanquam ardentius ab illis defendatur haeresis, quam a nobis oppugnetur. Simulque obsecro: ut si qua Synodica habes, ad me dirigas: quo possim tanti Pontificis auctoritate firmatus, liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Vincentius Presbyter ante biduum, quam hanc Epistolam darem, de Urbe venit, et suppliciter te salutat, crebroque sermone concelebrat, Romam et totam pene Italiam tuis post Christum Epistolis liberatam. Adnitere ergo, Papa amantissime atque beatissime, et per omnem occasionem ad Occidentales Episcopos scribe, ut mala germina, acuta, ut",
          "candidate_score": 0.622922,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_5_7",
          "bdc_text": "Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2005",
          "psc_text": "abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam volumus, quanta possumus tolerantia sustinemus. Unde recurro ad illa verba epistolae tuae dulcissima, sanctique desiderii tui plenissima, et ea facio vicissim mea: Utique mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus: si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem. 8. « In his autem verbis, non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et",
          "candidate_score": 0.621674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085",
          "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris",
          "candidate_score": 0.621527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_92_94",
          "bdc_text": "by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III : The Evangelical Protestant Creeds , with Translations , 6 . Aufl. , New York 1931 [ Nachdruck :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_970",
          "psc_text": "interpretatus est, et Prophetarum obscura disseruit: et tam novi quam veteris Testamenti revelavit maxima sacramenta. Si igitur quae bona sunt, transtuli, et mala vel amputavi, vel correxi, vel tacui; arguendus sum cur per me Latini bona ejus habeant, et mala ignorent? Si hoc crimen est, arguatur Confessor Hilarius qui Psalmorum interpretationem, et Homilias in Job ex libris ejus, id est, ex Graeco in latinum transtulit. Sit in culpa ejusdem confessionis Vercellensis Eusebius, qui omnium Psalmorum Commentarios haeretici hominis ( Eusebii Caesariensis ) vertit in nostrum eloquium: licet haeretica praetermittens, optima quaeque transtulerit. Taceo de Victorino Petabionensi, et caeteris, qui Origenem in explanatione duntaxat Scripturarum secuti sunt, et expresserunt: ne non tam me defendere, quam socios criminis videar quaerere. Ad teipsum 349 veniam: cur tractatus ejus in Job descriptos habes? In quibus contra diabolum, et de stellis coeloque disputans, quaedam locutus est, quae Ecclesia non recipit? Tibi soli licet τῷ σοφωτάτῳ",
          "candidate_score": 0.618857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1658",
          "psc_text": "Ut erroris tenebras, frigusque ignorantiae relinquentes, ad ortum solis justitiae, juncti magorum studiis convertantur, et inhabitantes calidissimam plagam coeli, quae in Scripturarum fervore sentitur, 603 pastores ecclesiasticos, spreta Origenis amentia, sciscitentur, et dicant: Ubi est qui natus est rex Judaeorum (Matth. 2. 2) ? Cum illum invenerint jacentem in praesepi, humili videlicet eloquio Scripturarum, offerant [al. offerunt ] ei aurum, et thus, et myrrham: id est, fidem probatam, et omni veritatis splendore fulgentem, conversationisque beneolentis fragrantiam, et continentiam, luxum voluptatis, et fluitantia carnis incentiva siccantem. Qui enim post crebras commonitiones, ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore detinentur, nequitia, et imperitia, et in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis",
          "candidate_score": 0.617014,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_630",
          "psc_text": "comparatur. Si dixero, melius est virginem esse, quam nuptam: bono melius praetuli. Si autem alterum gradum fecero, melius est nubere, quam fornicari, ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli. Multa diversitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id quod fornicationi anteponitur. Obsecro te, quid 230 in hac dissertione peccavi? Propositum mihi erat, non ad meam voluntatem Scripturas trahere, sed id dicere, quod Scripturas velle intelligebam. Commentatoris officium est, non quid ipse velit: sed quid sentiat ille quem interpretatur, exponere. Alioqui si contraria dixerit, non tam interpres erit, quam adversarius ejus, quem nititur explanare. Certe ubicumque Scripturas non interpretor, et libere de meo sensu loquor, arguat me cui libet, durum quid dixisse contra nuptias. Quod si non repererit, quidquid vel austerum esse videtur, vel durum, id Scriptoris auctoritati, non interpretis officio deputet. 18. Illud vero ferre quis possit, quod in me reprehenditur: quare exponens capitulum Apostoli, in quo",
          "candidate_score": 0.606906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_6",
          "bdc_text": "nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016",
          "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti",
          "candidate_score": 0.606628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_345",
          "psc_text": "« In laboribus plurimum; in carceribus abundantius; in plagis supra modum; in mortibus frequenter. A Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi: ter virgis caesus sum: semel lapidatus sum: ter naufragium feci: nocte et die in profundo maris fui. In itineribus saepius, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in deserto, periculis in mari, periculis in falsis fratribus: in laboribus, in miseriis, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis plurimis, in frigore et nuditate » (2. Cor. 11). Quis nostrum saltem 125 minimam portionem de catalogo harum sibi potest vindicare virtutum? Ob quae ille postea confidenter aiebat: « Cursum consummavi, fidem servavi. Superest mihi corona justitiae, quam retribuet mihi in illa die Dominus justus judex » (2. Tim. 4. 7. 8). Si cibus insulsior fuerit, contristamur: et putamus Deo nos aliquod praestare beneficium, cum aquatius vinum bibimus. Calix frangitur, mensa subvertitur; verbera",
          "candidate_score": 0.606199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_86",
          "bdc_text": "Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_921",
          "psc_text": "clauderet, atque in omnibus [al. hominibus ] infusus esset et circumfusus, id est, ut cuncta penetraret interior, et contineret exterior. Stultum est igitur illius potentiam unius corpusculi parvitate finire [al. finiri ], quem non capit coelum: et tamen qui ubique erat, etiam in Filio hominis totus erat. Divina quippe natura, et Dei sermo in partes secari non potest, nec locis dividi: sed cum ubique sit, totus ubique est. Erat igitur uno eodemque tempore et cum Apostolis quadraginta diebus, et cum Angelis, et in Patre, et in extremis maris finibus erat; in omnibus locis versabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singulis Apostolis et Apostolicis viris, in singulis cunctisque regionibus. Quod autem dicitur quosdam deserere, vel non deserere, non naturae illius terminus ponitur; sed eorum merita describuntur, apud quos esse, vel non esse dignatur [al. dedignatur ].",
          "candidate_score": 0.604838,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_82",
          "bdc_text": "Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3092",
          "psc_text": "nequam (Eccli. 28. 28) . Unde et beatus David, diversas 1105 innocentiae species justitiaeque dinumerans, de hac quoque virtute non tacuit, dicendo: Et opprobrium non accepit adversus proximos suos (Psal. 14. 4) : propterea quod ipse non solum adversatur, sed etiam persequitur detrahentem. Ait enim: Detrahentem secreto proximo suo hunc persequar (Psal. 100. 5) . Est sane tale hoc vitium, quod vel in primis extingui debeat, et ab eis qui se sancte instituere volunt, prorsus excludi. Nihil enim tam inquietat animum, nihil est quod ita mobilem mentem ac levem faciat, quam facile totum credere, et obtrectatorum verba, temerario mentis assensu sequi. Hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia injusta nascuntur. Hoc est quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem, sed credulas animas, maliloqua lingua dissociat. At contra, magna quies animi, magnaque est morum gravitas, non temere de quoquam sinistri aliquid audire. Beatusque est qui ita se contra hoc",
          "candidate_score": 0.600999,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum",
      "max_score": 0.708647,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_2",
          "psc_text": "2. Confutatur maligna haeresis ex oratione a Christo commendata et pro Petro adhibita. Videtis, fratres, quam maligna haeresis; videtis quemadmodum omnes horretis: cavete ne capiamini. Novi enim calliditates et tergiversationes hominum impiorum aversorum a veritate, et quia jam in suas sententias ceciderunt vinci nolentium; videte, obsecro vos. Ecce enim invenit quod diceret, ideo nos dicere, Ne nos inferas in tentationem, ne aliquid nobis contingat, quod non habemus in potestate secundum corporis tentationem. Inde ergo dicebat Dominus, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41) ? hoc dicebat, Vigilate et orate, ne pedem frangatis, aut ne caput doleatis, aut ne in damnum incurratis? Non hoc dicebat: sed quid dicebat? Quod Petro dixit, Rogavi pro te, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32) . Rogavi, inquit, pro te, dicit Deus homini, dominus servo, magister discipulo, medicus aegroto: Rogavi pro te: quid? Ne deficiat: quid? manus tua? pes tuus? oculus tuus?",
          "candidate_score": 0.708647,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_2",
          "psc_text": "2. Confutatur maligna haeresis ex oratione a Christo commendata et pro Petro adhibita. Videtis, fratres, quam maligna haeresis; videtis quemadmodum omnes horretis: cavete ne capiamini. Novi enim calliditates et tergiversationes hominum impiorum aversorum a veritate, et quia jam in suas sententias ceciderunt vinci nolentium; videte, obsecro vos. Ecce enim invenit quod diceret, ideo nos dicere, Ne nos inferas in tentationem, ne aliquid nobis contingat, quod non habemus in potestate secundum corporis tentationem. Inde ergo dicebat Dominus, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41) ? hoc dicebat, Vigilate et orate, ne pedem frangatis, aut ne caput doleatis, aut ne in damnum incurratis? Non hoc dicebat: sed quid dicebat? Quod Petro dixit, Rogavi pro te, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32) . Rogavi, inquit, pro te, dicit Deus homini, dominus servo, magister discipulo, medicus aegroto: Rogavi pro te: quid? Ne deficiat: quid? manus tua? pes tuus? oculus tuus?",
          "candidate_score": 0.700695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_2",
          "psc_text": "2. Confutatur maligna haeresis ex oratione a Christo commendata et pro Petro adhibita. Videtis, fratres, quam maligna haeresis; videtis quemadmodum omnes horretis: cavete ne capiamini. Novi enim calliditates et tergiversationes hominum impiorum aversorum a veritate, et quia jam in suas sententias ceciderunt vinci nolentium; videte, obsecro vos. Ecce enim invenit quod diceret, ideo nos dicere, Ne nos inferas in tentationem, ne aliquid nobis contingat, quod non habemus in potestate secundum corporis tentationem. Inde ergo dicebat Dominus, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41) ? hoc dicebat, Vigilate et orate, ne pedem frangatis, aut ne caput doleatis, aut ne in damnum incurratis? Non hoc dicebat: sed quid dicebat? Quod Petro dixit, Rogavi pro te, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32) . Rogavi, inquit, pro te, dicit Deus homini, dominus servo, magister discipulo, medicus aegroto: Rogavi pro te: quid? Ne deficiat: quid? manus tua? pes tuus? oculus tuus?",
          "candidate_score": 0.698071,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_2",
          "psc_text": "2. Confutatur maligna haeresis ex oratione a Christo commendata et pro Petro adhibita. Videtis, fratres, quam maligna haeresis; videtis quemadmodum omnes horretis: cavete ne capiamini. Novi enim calliditates et tergiversationes hominum impiorum aversorum a veritate, et quia jam in suas sententias ceciderunt vinci nolentium; videte, obsecro vos. Ecce enim invenit quod diceret, ideo nos dicere, Ne nos inferas in tentationem, ne aliquid nobis contingat, quod non habemus in potestate secundum corporis tentationem. Inde ergo dicebat Dominus, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41) ? hoc dicebat, Vigilate et orate, ne pedem frangatis, aut ne caput doleatis, aut ne in damnum incurratis? Non hoc dicebat: sed quid dicebat? Quod Petro dixit, Rogavi pro te, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32) . Rogavi, inquit, pro te, dicit Deus homini, dominus servo, magister discipulo, medicus aegroto: Rogavi pro te: quid? Ne deficiat: quid? manus tua? pes tuus? oculus tuus?",
          "candidate_score": 0.692236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114_116",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam : Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ;",
          "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_6",
          "psc_text": "Attendistis, audistis, accepistis; et quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid oravit Apostolus. Oramus, inquit, ad Deum, ne quid faciatis mali. Poterat dicere: Monemus vos, ne quid faciatis mali; docemus vos, ne quid faciatis mali; jubemus vobis, praecipimus vobis. Quod quidem si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid: non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua voluntate se vitare malum, sed adjutorio Dei implere quod jussum est. 4. Praecepto liberum arbitrium, oratione auxilium gratiae necessarium ostenditur. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) .",
          "candidate_score": 0.686583,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate",
      "max_score": 0.708147,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_669",
          "psc_text": "sacramento 223 nobis communicandae carnis admiscuit? Ita enim omnes unum sumus, quia et in Christo Pater est, et Christus in nobis est. Quisquis ergo naturaliter Patrem in Christo negabit, neget prius non naturaliter vel se in Christo, vel Christum sibi inesse; quia in Christo Pater, et Christus in nobis, unum in his esse nos faciunt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille, qui ex Maria natus fuit, Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus (et per hoc unum erimus, quia Pater in eo est, et ille in nobis); quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis. 14. Verum Christi corpus in hoc Sacramento percipimus. -- Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum (V. lib. IV, n. 14): neque per violentam atque imprudentem praedicationem; coelestium dictorum sanitati, alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae",
          "candidate_score": 0.708147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1020",
          "psc_text": "Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Spiritus quidem promptus, caro vero infirma (Ibid. 40 et 41) . Anne adhuc tristitiae causa, et transferendi calicis deprecatio in obscuro est? Vigilari enim secum ob hoc jubet et orari, ne in tentationem intrent, spiritu quidem prompto, sed infirma carne. Nam qui non scandalizaturos se per constantiam fidelis conscientiae pollicebantur, in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri. Non ergo sibi tristis est, neque sibi orat; sed illis quos monet orare pervigiles, ne in eos calix passionis incumbat: quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. 348 38. Cur dicat si possibile est.--Idcirco autem transferri eum, si possibile esset, a se precatus est: quia cum impossibile Deo nihil sit, sicut ipse ait: Pater, possibilia tibi omnia sunt (Marc. XIV, 36) ; impossibile tamen homini est passionis terrore non vinci, nec possit nisi per probationem fides nosci. Atque ideo et pro hominibus",
          "candidate_score": 0.698105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620",
          "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:",
          "candidate_score": 0.691442,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_703",
          "psc_text": "sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non latente. 31. Haec dona alius atque alius largitur, et tamen unus Spiritus. --Tenuit autem beatus apostolus Paulus in hoc difficillimo ad humanam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiritum et in Spiritu dari haec divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) .",
          "candidate_score": 0.691151,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_233",
          "psc_text": "confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est, si testimonia ejus improbabuntur: 82 aut si ut est Deus creditur, non potest aliter de eo, quam ut ipse est de se testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana consilia extendant. Sequimur ergo,",
          "candidate_score": 0.691077,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620",
          "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:",
          "candidate_score": 0.690679,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_669",
          "psc_text": "sacramento 223 nobis communicandae carnis admiscuit? Ita enim omnes unum sumus, quia et in Christo Pater est, et Christus in nobis est. Quisquis ergo naturaliter Patrem in Christo negabit, neget prius non naturaliter vel se in Christo, vel Christum sibi inesse; quia in Christo Pater, et Christus in nobis, unum in his esse nos faciunt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille, qui ex Maria natus fuit, Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus (et per hoc unum erimus, quia Pater in eo est, et ille in nobis); quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis. 14. Verum Christi corpus in hoc Sacramento percipimus. -- Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum (V. lib. IV, n. 14): neque per violentam atque imprudentem praedicationem; coelestium dictorum sanitati, alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae",
          "candidate_score": 0.689807,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37_39",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_928",
          "psc_text": "autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem semper exspectans, semper exspectando speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non ambigendi tamen temporis, detineret. Ita enim Dominus ait: Ideo et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis venturus est (Matth. XXIV, 44) . Et rursum: Beatus ille servus quem veniens Dominus ejus invenerit sic facientem (Ibid., 46) . Ignoratio non ad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68. Christum, etsi humana penetret ut potior, paterna penetrare nolunt ut inferiorem. --Quamquam igitur non obscurum",
          "candidate_score": 0.687563,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_671",
          "psc_text": "sanguinem meum, in me manet, et ego in eo (Joan. VI, 56, 57) . De veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est. Et haec accepta atque hausta id efficiunt, 224 ut et nos in Christo, et Christus in nobis sit. Anne hoc veritas non est? Contingat plane his verum non esse, qui Christum Jesum verum esse Deum denegant. Est ergo in nobis ipse per carnem, et sumus in eo: dum secum hoc, quod nos sumus, in Deo est. 15. Perfecta nobis, Christo mediante, cum Deo unitas. --Quam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, ipse testatur dicens, Et hic mundus me jam non videt; vos autem me videbitis, quoniam ego vivo, et vos vivetis; quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis (Joan. XIV,",
          "candidate_score": 0.687078,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233",
          "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli",
          "candidate_score": 0.686766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1187",
          "psc_text": "consilii Angelus (Esai., IX, 6), qui et ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth., XI, 25) . Sed adversum imbecillas mentes nostras, et se ad definiendae circumscribendaeque naturae divinae demergentes profundum, confessione apostolicae protestationis utendum est: ne temeraria opinio aliquid sibi de Deo, praeter quam docetur, usurpet. 46. Quae in humanum cadant intellectum. --Communis autem haec naturalium causarum intelligentia est, nihil in sensum cadere, nisi quod sensui subjacet, ut aut 404 res aliqua proposita oculis, aut opus quodque ipso sensu nostro ac mente posterius: quorum unum, quod aut attrectatur aut cernitur, concedit intra opinionis nostrae sententiam, ipso tactu visuque moderandum; aliud vero, quod fit in tempore, et quodam juniore a nobis aut gignitur aut constituitur exordio, quia sensum intelligentiae non praevenit, judicio quoque sensus dijudicantis obnoxium est. Non enim aut aspectus noster invisibilia dijudicat, qui non nisi tantum conspecta",
          "candidate_score": 0.685995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_912",
          "psc_text": "sui non adepta sit? Per quod potior sit ignoratio Deo, quae ei auferat cognitionis habere virtutem. Jam vero quanta impietatis geminatur occasio; si praeter infirmitatem Christi etiam Deo patri vitium deputabitur; ut unigenitum Deum, et dilectionis suae filium, diei hujus cognitione fraudaverit, malignitatisque affectu scientiam futurae consummationis inviderit: et cum non ignorabilem ei esse passionis et diem et horam voluerit; diem virtutis ejus, et clarificandi in sanctis suis horam negaverit, et ademerit beatitudinis cognitionem, cui mortis indulserit praescientiam? Humanae istud conscientiae non potest ferre trepidatio, ut hoc sibi de Deo arbitrium praesumat, et ei vitia humanae demutationis adscribat; ut aut aliquid Filio Pater deneget, aut aliquid Deus natus ignoret. 61. Ut Deus, invidia vacat; ut Pater, nil non dat quod habet, praesertim cum sit simplex. Ut Deo, ita Dei filio, proprium est futura praescire. --Nescit autem Deus aliud aliquando quam dilectio esse, neque aliud quam pater esse. Et qui diligit,",
          "candidate_score": 0.685954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_38_40",
          "bdc_text": "Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_929",
          "psc_text": "incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68. Christum, etsi humana penetret ut potior, paterna penetrare nolunt ut inferiorem. --Quamquam igitur non obscurum sit, ignorationem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam imbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidis non cedant;",
          "candidate_score": 0.685248,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1085",
          "psc_text": "incertae atque infidae ambiguitatis irreligiositatem removit, vetans curam sollicitae in cor cogitationis admitti, dicti etiam prophetici auctoritate monstrata. Ait enim: Ne dixeris in corde tuo, quis adscendit in coelum (Rom. X, 6) ? Haec a Propheta ita dicta, subjectae sententiae absolutione prosequitur, dicens: Hoc est Christum 370 deducere. Non enim se in coelestem (divinam) scientiam humanae mentis sensus extendit: sed neque de divinis operibus religiosa fides ambigit. Non eguit Christus humanae virtutis auxilio, ut ex illa beatitudinis suae sede adscendentis cujusquam in coelum ope deduceretur in corpus: non exterior potestas eum egit ad terras. Credendus est venisse qualis et venit: et vera pietas est, Christum non deductum, sed descendentem confiteri. Sacramentum suum est, et in tempore, et in opere. Neque quia modo venit, deductus per alterum esse credendus est: nec temporalis ejus adventus potestati deducentis subditus intelligendus est. Sed ne alterius quidem ambiguitatis infidelitas sinitur. Nam continuo ex dicto prophetico",
          "candidate_score": 0.684813,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_118_120",
          "bdc_text": "Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609",
          "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter",
          "candidate_score": 0.684522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58_60",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus . Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1146",
          "psc_text": "in omnibus intellectum (II Tim. II, 7) . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam infirmitas sensus gratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei (l Tim. VI, 11), et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia ei Dominus intelligentiam in omnibus sit daturus; nos quoque admoneri per Apostolum ad intelligentiam meminerimus, scientes Dominum nobis intelligentiam omnium praestiturum. 24. Non pudeat pravum sensum veritate percepta demutare. --Et si forte humanae conditionis errore praesumptum aliquid sensu tenebimus, profectum intelligentiae per revelationis gratiam non recusemus: Ne intellexisse aliquid semel suo sensu ad id valeat, ut pudeat rectius aliquid demutando sentire. Ob quod prudenter consulteque moderandum haec ad Philippenses quoque idem beatus Apostolus scribit: Quotquot ergo perfecti sumus, haec sentiamus: et si quid aliter sentitis, 391 id quoque Deus vobis revelabit. Verum in quo festinavimus, in ipso ingrediamur (Philip. III,",
          "candidate_score": 0.684056,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_698",
          "psc_text": "spiritu dicas Christum creaturam (I Cor., XII, 3)? Cum enim in anathemate sint, qui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori (Rom., I, 25); Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte: Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor., XII, 3) . Sentisne quid tibi desit, Christo negando quod suum est? Si per naturam Dei Christus tibi Dominus est, habes Spiritum sanctum: si vero per adoptivum nomen hic dominus est, Spiritu sancto carens, spiritu erroris animaris: quia nemo nisi in Spiritu sancto Dominum Jesum potest dicere. Et tu creaturam eum potius quam Deum dicens, dominum licet nuncupans, Dominum tamen esse non dicis; quia tibi ex communi genere potius et familiari nomine, quam ex natura sit Dominus. Sed a Paulo disce naturam. 29. Gratiarum divisiones. --Sequitur enim: Divisiones autem donorum sunt, idem autem Spiritus est; et",
          "candidate_score": 0.683802,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1050",
          "psc_text": "corpus absumat. Totum ei Deus Verbum est, totum ei homo Christus est; retinens hoc in sacramento confessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam Christum. 53. In Dei rebus mens humana deficit. Obtunditur plus volens videre quam datur. --Non ignoro autem in quantum humanae intelligentiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat, ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti mente possimus. Sciens autem Apostolus arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficiendum Deo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant, quam aedificationem Dei quae est in fide (I Tim. I, 3 et 4) . Vetat",
          "candidate_score": 0.68333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_984",
          "psc_text": "esse corporis existimaretur, dum coeleste esse corpus ostenditur. At vero cum suus panis est, assumpti per Verbum corporis est professio; subjecit enim: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis (Ibid., 54) : ut quia id, quod filius hominis est, et panis de coelis ipse descendit: per panem suum de coelo descendentem, et per carnem ac sanguinem filii hominis, et conceptae ex Spiritu sancto, et natae ex Virgine carnis intelligatur assumptio. 19. Christus perfectus Deus, perfectus homo. --Hujus igitur corporis homo Jesus Christus et Dei filius, et hominis est filius, et ex forma Dei se exinaniens formam servi accepit. Non alius filius hominis, quam qui filius Dei est: neque alius in forma Dei, quam qui in forma servi perfectus homo natus est: ut sicut per naturam constitutam nobis a Deo originis nostrae principe, corporis atque animae homo nascitur, ita Jesus Christus per virtutem suam",
          "candidate_score": 0.683294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88",
          "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si",
          "candidate_score": 0.682398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620",
          "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:",
          "candidate_score": 0.681194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60",
          "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi",
          "candidate_score": 0.680025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878",
          "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater",
          "candidate_score": 0.679938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1050",
          "psc_text": "corpus absumat. Totum ei Deus Verbum est, totum ei homo Christus est; retinens hoc in sacramento confessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam Christum. 53. In Dei rebus mens humana deficit. Obtunditur plus volens videre quam datur. --Non ignoro autem in quantum humanae intelligentiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat, ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti mente possimus. Sciens autem Apostolus arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficiendum Deo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant, quam aedificationem Dei quae est in fide (I Tim. I, 3 et 4) . Vetat",
          "candidate_score": 0.678883,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_704",
          "psc_text": "divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) . Nunc igitur quaero, quis haec Spiritus operetur, dividens unicuique prout velit: utrum per quem, aut in quo donorum divisio est. Quod si ipsum significatum esse loqui aliquis audebit, contradicet Apostolus, cur se vitiose lector intelligat: ait enim superius: Et divisiones operationum sunt, idem autem Deus qui operatur omnia in omnibus. Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco)",
          "candidate_score": 0.678854,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_669",
          "psc_text": "sacramento 223 nobis communicandae carnis admiscuit? Ita enim omnes unum sumus, quia et in Christo Pater est, et Christus in nobis est. Quisquis ergo naturaliter Patrem in Christo negabit, neget prius non naturaliter vel se in Christo, vel Christum sibi inesse; quia in Christo Pater, et Christus in nobis, unum in his esse nos faciunt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille, qui ex Maria natus fuit, Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus (et per hoc unum erimus, quia Pater in eo est, et ille in nobis); quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis. 14. Verum Christi corpus in hoc Sacramento percipimus. -- Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum (V. lib. IV, n. 14): neque per violentam atque imprudentem praedicationem; coelestium dictorum sanitati, alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae",
          "candidate_score": 0.678776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_670",
          "psc_text": "cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis. 14. Verum Christi corpus in hoc Sacramento percipimus. -- Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum (V. lib. IV, n. 14): neque per violentam atque imprudentem praedicationem; coelestium dictorum sanitati, alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, et quae legerimus intelligamus: et tum perfectae fidei officio fungemur. De naturali enim in nobis Christi veritate quae dicimus, nisi ab eo didicimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim ait, Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo (Joan. VI, 56, 57) . De veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est. Et haec accepta atque hausta id efficiunt, 224 ut et",
          "candidate_score": 0.677311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_232",
          "psc_text": "secundum hoc, principium ejus est Deus. Principatur autem ei, utpote Deus ejus, cum sit ante ipsum. Si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex patre exivi et veni, velut partem ejus unius substantiae et quasi prolationem extendens intelligitur; compositus erit Pater, et divisibilis, et convertibilis, et corpus secundum illos, et, quantum in ipsis est, consequentia corporis sustinens sine corpore Deus. 14. Quia divina non percipit homo nisi ex Dei de se dictis, ex his refellendae sunt haereticae assertiones. Dei dicta non nude, sed ex suis causis expendenda. --Hic eorum error est, haec mortifera institutio: ad cujus confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id",
          "candidate_score": 0.67676,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_105_107",
          "bdc_text": "\"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est : Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ;",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_337",
          "psc_text": "pro naturae nostrae infirmitate nascitur quod erat visum. Accipit umbra corpus (evangelicis temporibus), et species veritatem, et visio naturam. Non tamen Deus a se demutatur, cum in homine nobis aut videtur, aut nascitur, familiari inter se proprietate et nativitatis et visus: ut quod natum est, visum sit; et quod visum est, nasceretur. Et quia nondum nobis collationis evangelicae ac propheticae locus est, institutum interim ex lege ordinem persequamur. Probaturi enim postea ex Evangeliis verum Dei filium natum in homine fuisse, nunc visum interim patriarchis in specie hominis Dei filium Deum verum docemus ex lege. Namque cum Abrahae homo visus, est et Deus adoratus, 114 et judex praedicatus: et cum pluit Dominus a Domino, non ambigitur quin quod pluit Dominus a Domino, ad significationem Patris et Filii lex loquatur: neque rursum existimandum est, quod patriarcha nescierit quin Deum verum adoraret, quem Deum intelligens adorabat. 18. Verbi incarnati fidem haeretici non capiunt.",
          "candidate_score": 0.676389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36_38",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60",
          "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi",
          "candidate_score": 0.673217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88",
          "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si",
          "candidate_score": 0.673166,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35_37",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_621",
          "psc_text": "est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unum sunt in sacramenti professione, neque unus. Et quaero quid significasse in eo Dominus credatur, cum dicit: Qui me vidit, vidit et Patrem? Non tenes unionem, ubi per conjunctionem ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia. Et quid reliquum est, nisi ut per naturae unitam similitudinem Pater per Filium visus sit? Et ne hoc incertum nobis ad fidem relinqueretur; Dominus subjecit: Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Quae enim ignorandi Patrem aut ostendendi ignorantibus necessitas relinquebatur, cum Pater in Filio visus esset? 39. Pater",
          "candidate_score": 0.673069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_984",
          "psc_text": "esse corporis existimaretur, dum coeleste esse corpus ostenditur. At vero cum suus panis est, assumpti per Verbum corporis est professio; subjecit enim: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis (Ibid., 54) : ut quia id, quod filius hominis est, et panis de coelis ipse descendit: per panem suum de coelo descendentem, et per carnem ac sanguinem filii hominis, et conceptae ex Spiritu sancto, et natae ex Virgine carnis intelligatur assumptio. 19. Christus perfectus Deus, perfectus homo. --Hujus igitur corporis homo Jesus Christus et Dei filius, et hominis est filius, et ex forma Dei se exinaniens formam servi accepit. Non alius filius hominis, quam qui filius Dei est: neque alius in forma Dei, quam qui in forma servi perfectus homo natus est: ut sicut per naturam constitutam nobis a Deo originis nostrae principe, corporis atque animae homo nascitur, ita Jesus Christus per virtutem suam",
          "candidate_score": 0.672783,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1050",
          "psc_text": "corpus absumat. Totum ei Deus Verbum est, totum ei homo Christus est; retinens hoc in sacramento confessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam Christum. 53. In Dei rebus mens humana deficit. Obtunditur plus volens videre quam datur. --Non ignoro autem in quantum humanae intelligentiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat, ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti mente possimus. Sciens autem Apostolus arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficiendum Deo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant, quam aedificationem Dei quae est in fide (I Tim. I, 3 et 4) . Vetat",
          "candidate_score": 0.672269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58_60",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus . Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1145",
          "psc_text": "absoluti 390 sermonis significatione demonstrat. Et qui inenarranda usque ad tertium coelum raptus audisset, ea tantum, quorum natura humana capax esset, sensui humanae intelligentiae revelavit: non ignorans tamen quaedam non statim posse atque audiuntur intelligi, quia infirmitas nostra serius in verum atque absolutum mentis judicium ea, quae in aures transfunderentur, acciperet; longiore ad cunctandum mora sensui potius quam auditui derelicta, cum et audisse vocis sit, et intellexisse rationis, Deo tamen intelligentiae cupidis intelligentiam revelante. Namque ad Timotheum per aviae ac matris gloriosam fidem sacris ab infantia litteris institutum scribens plurima, hoc quoque addidit: Intellige quae dico, dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum (II Tim. II, 7) . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam infirmitas sensus gratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei (l Tim. VI, 11), et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia",
          "candidate_score": 0.671093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1020",
          "psc_text": "Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Spiritus quidem promptus, caro vero infirma (Ibid. 40 et 41) . Anne adhuc tristitiae causa, et transferendi calicis deprecatio in obscuro est? Vigilari enim secum ob hoc jubet et orari, ne in tentationem intrent, spiritu quidem prompto, sed infirma carne. Nam qui non scandalizaturos se per constantiam fidelis conscientiae pollicebantur, in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri. Non ergo sibi tristis est, neque sibi orat; sed illis quos monet orare pervigiles, ne in eos calix passionis incumbat: quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. 348 38. Cur dicat si possibile est.--Idcirco autem transferri eum, si possibile esset, a se precatus est: quia cum impossibile Deo nihil sit, sicut ipse ait: Pater, possibilia tibi omnia sunt (Marc. XIV, 36) ; impossibile tamen homini est passionis terrore non vinci, nec possit nisi per probationem fides nosci. Atque ideo et pro hominibus",
          "candidate_score": 0.670204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233",
          "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli",
          "candidate_score": 0.666735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1075",
          "psc_text": "Quis criminabitur electos Dei? Deus est qui justificat: quis est qui condemnat? Christus qui mortuus est, imo etiam qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et postulat pro nobis (Rom. VIII, 33 et 34) . Anne alius pro nobis postulat, quam qui in dextera Dei est? vel qui in dextera Dei est, non ipse est qui resurrexit? vel qui resurrexit, non idem mortuus est? vel qui mortuus est, non idem condemnat? vel qui condemnat, non idem est qui justificat Deus? Separemus ergo, si licet, a justificante Deo condemnantem 367 Christum, a condemnante Christo mortuum Christum, a mortuo Christo Christum in dextris sedentem, orantemque pro nobis. Si itaque haec omnia Christus unus est; neque alius est Christus mortuus, alius sepultus; aut alius descendens ad inferna, et alius adscendens in coelos, secundum illud Apostoli: Adscendit autem quid est, nisi qui descendit in inferiora terrae? Qui descendit, ipse est et qui adscendit",
          "candidate_score": 0.663861,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_57_59",
          "bdc_text": "1Thess 5 , 15 ; 1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus . Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709",
          "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et",
          "candidate_score": 0.663222,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_820",
          "psc_text": "te ipsum. Majus autem horum mandatum non est (Marc. XII, 29 et seqq.) . Alienasse se a natura et religione unius Dei existimatur, cum principalis mandati haec sit professio: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus unus est: deinde ( supple, cum) ne in consequentis se quidem mandati religione constituat, cum ad proximi nos dilectionem lex, sicut ad unius Domini fidem, vocaret. Et quidem responsio Scribae non est negligenda, dicentis: Bene dixisti, magister in veritate, quod unus sit Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis 277 viribus et ex tota anima: et diligere proximum tamquam se ipsum. Hoc majus est omnibus holocaustomatis et sacrificiis (Marc. XII, 32 et 33) . Responsio Scribae videtur cum dictis Domini convenire, unius Dei charitatem intimam internamque profitentis, sed dilectionem proximi secundum propriae dilectionis veritatem pollicentis, et supra sacrificiorum holocaustomata charitatem in Deum atque in hominem esse intelligentis. Sed",
          "candidate_score": 0.659667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709",
          "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et",
          "candidate_score": 0.659409,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_717",
          "psc_text": "unionem, ut Deus singularis sit: nec tamen dividis spiritum, ut uterque non unus sit. Neque in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui Dominus est, non sit et Deus; vel qui Deus est, non sit et Dominus. Cavit enim Apostolus, per eloquia nominum, duos vel deos praedicare vel dominos. Et idcirco usus est eo genere doctrinae, ut in uno Domino Christo unum significaret et Deum, et in uno Deo patre unum significaret et Dominum; nec tamen impiam nobis ad perimendam unigeniti Dei nativitatem inveheret unionem, et Patrem professus et Christum. 37. Christum non modo Dominum, sed et Deum docuit Paulus. --Nisi forte eo usque ultimae desperationis furor audebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus, qui est",
          "candidate_score": 0.657376,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_82",
          "psc_text": "imperitorum mentes occupant, et ipso contagio conversationis 29 inficiunt: fitque omnium lues una, dum in audientium sensum praedicantium morbus infunditur. 5. De divinis sermonem quam aegre ac tremens instituat Hilarius. --Horum igitur infidelitas in anceps nos ac periculum protrahit, ut necesse sit de tantis ac tam reconditis rebus aliquid ultra praescriptum coeleste proferre. Dixerat Dominus baptizandas gentes, In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Forma fidei certa est: sed quantum ad haereticos omnis sensus incertus est. Ergo non praeceptis aliquid addendum est, sed modus est constituendus audaciae: ut quia malignitas instinctu diabolicae fraudulentiae excitata veritatem rerum per naturae nomina eludit, nos naturam nominum proferamus; et editis, prout in verbis habebimus, dignitate atque officio Patris, Filii, Spiritus sancti, non frustrentur naturae proprietatibus nomina, sed intra naturae significationem nominibus coartentur. Et nescio quid de his rebus aliter sentientibus animi sit, veritatem corrumpentibus, tenebras luci inferentibus, insecabilia desecantibus, incorrupta scindentibus, indivisa partientibus.",
          "candidate_score": 0.655273,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707",
          "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus",
          "candidate_score": 0.653651,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45_47",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum . Sed inquis :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_99",
          "psc_text": "20) ? In hoc ergo sophistae mundi et sapientes saeculi muti sunt; sapientiam enim Dei reprobaverunt. Scribam ergo legis consulam? Sed ignorat; quia ei crux Christi scandalum est. Hortabor forte vos connivere et tacere, quia ad venerationem satis sit ejus qui praedicatur, leprosos emundatos fuisse, surdos audisse, claudos cucurrisse, paralyticos constitisse, caecos lumen recepisse, caecum ab utero oculos consecutum, daemonas fugatos, aegrotos revaluisse, mortuos vixisse? Sed haec haeretici confitentur, et pereunt. 13. Eadem piscatori revelata. Verbum est a tempore liberum. --Exspectate itaque nihil minus claudorum cursu, caecorum visu, fuga daemonum, vita mortuorum. Consistit enim mecum, in patrocinium editarum superius difficultatum, piscator egens, ignarus, indoctus, manibus lino occupatus, veste uvida, pedibus limo oblitus, totus e navi. Quaerite et intelligite, utrum mirabilius fuerit mortuos excitasse, an imperito scientiam doctrinae istius intimasse. Ait enim: 35 In principio erat Verbum (Joan. I, 1) . Quid est istud, in principio erat? Transeuntur tempora, transmittuntur saecula,",
          "candidate_score": 0.653555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_825",
          "psc_text": "ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum (Psal. CIX, 1) . Ipse David dicit eum Dominum; et unde est filius ejus (Marc. XII, 34) ? Non longe igitur a Dei regno est Scriba unum Deum confitens, qui ultra omnia esset diligendus. Sed admonetur sua ipsius professione, cur sacramentum legis ignoret, et Christum Dominum filium Dei nesciat per nativitatis naturam in fide unius Domini confitendum. Et quia per unius Domini secundum legem professionem, Dei filio, ut in unius Domini sacramento maneret, non relinqui videbatur; Scribam admonet, quomodo Christum David filium esse diceret, cum David eum Dominum suum esset professus; nec natura sineret, ut qui tanto patriarchae esset filius, esset et Dominus. Hoc ideo, ut se Scriba, secundum carnem et partum Mariae quae ex David esset solum eum intelligens, Dominum potius, secundum Spiritum, David meminisset esse, quam filium; et id quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus unus est (Marc. XII,",
          "candidate_score": 0.653206,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_959",
          "psc_text": "vel in verbis pietas, quam amiserit conscientia. Et ipsam quidem simulatam pietatem omni verborum mendacio impiam reddunt, falsae doctrinae institutis corrumpentes sanctitatem fidei: dum secundum desideria studiorum potius, quam secundum evangelicam fidem, coacervata doctrina est. Auribus enim prurigine incitatis, dum per audiendi impatientem oblectationem sub novella desiderii sui praedicatione scalpuntur, ipsi penitus ab auditu veritatis alieni, totos se fabulis destinant: ut his, quae loquantur, veritatis speciem acquirant, dum quae vera sunt et loqui et audire non possunt. 3. Arianis conveniunt praedicta. --Incidimus plane in hoc prophetiae apostolicae molestissimum tempus. Conquisitis enim nunc creaturae potius quam Dei praedicandi magistris, desideriis humanis potius quam sanae fidei doctrinis studetur: et eo 323 usque eos prurigo aurium ad ea quae desiderant audienda excitavit, ut coacervatis doctoribus sola haec nunc interim praedicatio polleat, per quam unigenitus Deus a potestate et veritate Dei patris alienus, aut alterius generis Deus sit in fide nostra, aut Deus non",
          "candidate_score": 0.652555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_820",
          "psc_text": "te ipsum. Majus autem horum mandatum non est (Marc. XII, 29 et seqq.) . Alienasse se a natura et religione unius Dei existimatur, cum principalis mandati haec sit professio: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus unus est: deinde ( supple, cum) ne in consequentis se quidem mandati religione constituat, cum ad proximi nos dilectionem lex, sicut ad unius Domini fidem, vocaret. Et quidem responsio Scribae non est negligenda, dicentis: Bene dixisti, magister in veritate, quod unus sit Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis 277 viribus et ex tota anima: et diligere proximum tamquam se ipsum. Hoc majus est omnibus holocaustomatis et sacrificiis (Marc. XII, 32 et 33) . Responsio Scribae videtur cum dictis Domini convenire, unius Dei charitatem intimam internamque profitentis, sed dilectionem proximi secundum propriae dilectionis veritatem pollicentis, et supra sacrificiorum holocaustomata charitatem in Deum atque in hominem esse intelligentis. Sed",
          "candidate_score": 0.651697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_196",
          "psc_text": "tam sapienter instituti opificii ornatum, creatoris sui non est venerata sapientiam; placuit Deo praedicatione stultitiae salvos facere credentes, id est, crucis fide aeternitatem mortalibus provenire: ut confusa humanae sententiae opinione, ibi salus reperiretur, ubi creditur esse stultitia. Christus enim qui stultitia gentibus et Judaeis scandalum est, Dei virtus Deique sapientia est: quia quae sensu humano infirma in Dei rebus et stulta existimantur, haec prudentiae virtutique terrenae, et sapientiae et potestatis veritate praecellant. 26. De Dei rebus non suo sensu, sed fide decernendum. --Nihil igitur in divinis effectibus humanae mentis opinione tractandum est, neque de creatore suo opificii ipsius materia decernat. Assumenda autem nobis est stultitia, ut sapientiam sumamus, non imprudentiae sensu, sed naturae nostrae conscientia: ut quod cogitationis terrenae ratio non concipit, id nobis rursum ratio divinae virtutis insinuet. Cum enim recognita stultitiae nostrae intelligentia, imperitiam naturalis in nobis imprudentiae senserimus, tum per divinae sapientiae prudentiam ad Dei sapientiam imbuemur:",
          "candidate_score": 0.650724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708",
          "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii",
          "candidate_score": 0.6456,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88",
          "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si",
          "candidate_score": 0.644969,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1147",
          "psc_text": "suo sensu ad id valeat, ut pudeat rectius aliquid demutando sentire. Ob quod prudenter consulteque moderandum haec ad Philippenses quoque idem beatus Apostolus scribit: Quotquot ergo perfecti sumus, haec sentiamus: et si quid aliter sentitis, 391 id quoque Deus vobis revelabit. Verum in quo festinavimus, in ipso ingrediamur (Philip. III, 15 et 16) . Non praejudicat sensus anterior Dei revelationi. Nam Apostolus monuit in quo sapiant, qui sapiunt perfecte: et his qui aliter sapiunt revelationem Dei, ut id quod perfectum est sapiant, exspectat. Si qui ergo profundam hanc arcanae scientiae dispensationem aliter intellexerunt, et per nos rectum aliquid et probabile afferetur; non pudeat eos secundum Apostolum per revelationem Dei sapere perfecte: Neque magis ament veritatem nescisse quam oderint permansisse non veris. Eos enim, qui aliter sapiunt, et quibus id Deus revelavit, monet in id festinare, in quo ingressi fuerint: ut relicto primae ignorantiae sensu, secundum propositae festinationis ingressum, revelationem perfectae",
          "candidate_score": 0.644898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_127",
          "psc_text": "Dei, in quo signati estis (Ephes. IV, 30) . Et iterum: Nos autem non spiritum hujus 44 mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12) . Et rursum: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu; si tamen Spiritus Dei in vobis est. Si quis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus (Rom. VIII, 9) . Et rursum: Si autem Spiritus ejus, qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter Spiritum suum qui habitat in vobis (Ibid. 11) . Unde quia est, et donatur, et habetur, et Dei est; cesset hinc sermo calumniantium. Cum dicunt per quem sit, et ob quid sit, vel qualis sit: si responsio nostra displicebit dicentium, Per quem omnia, et ex quo omnia sunt, et quia Spiritus est Dei, donum",
          "candidate_score": 0.644544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88",
          "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si",
          "candidate_score": 0.643763,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_292",
          "psc_text": "Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus (Esai. XLV, 14) . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19). Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo idem Apostolus ait, unus est enim Dominus noster Jesus Christus per quem omnia (I Cor. VIII, 6); et nullus praeter eum videtur alius esse, quia unus est. Tertio quoque ait, Tu es Deus, et nesciebamus. Sed ex persecutore Ecclesiae dixit: Quorum patres, ex quibus Christus, qui est super omnia Deus (Rom. IX, 5) . Hi igitur vincti haec praedicabunt: excelsi videlicet, et in duodecim thronis judicaturi tribus Israel, et Dominum suum doctrinae et passionis suae martyrio secuturi. 40. Pater de se dicit, Non est Deus praeter me, et de Filio, Non est Deus praeter te. Filius persona non genere a patre discretus. --Deus ergo in Deo est: et in quo",
          "candidate_score": 0.642107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620",
          "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:",
          "candidate_score": 0.642101,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_294",
          "psc_text": "Deus praeter me (Deut. XXXII, 39) , affirmare contendis, ne Dei filius Deus sit? Et cui ergo Deus (Pater) dixerit, Non est Deus praeter te? subjicere enim hic tibi personam solitarii non licebit. Dominus enim dixit regi quem excitavit, ex persona virorum excelsorum adorantium et deprecantinm, Quoniam in te est Deus. Solitarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo est, sed in suo atque ex se genito manet. Deus in Deo, quia ex Deo Deus est. Tu es enim Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator",
          "candidate_score": 0.639817,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_379",
          "psc_text": "Patre unus sit Deus. --Veritatis ratio postulat, ab eo initium intelligentiae istius sumi, per quem manifestari saeculo Deus coeptus est, Moyse namque, cujus ore haec de se unigenitus Deus professus est: Videte, videte, quoniam ego sum Deus, et non est Deus praeter me (Deut. XXXII, 39). Ac ne forte dicti hujus virtutem haeretica impietas ad patrem innascibilem Deum referat; et ipsa dicti ratio, et Apostolus auctor occurrit, qui ex persona unigeniti Dei, sicut superius (lib. IV, n. 33) docuimus, intelligendi totius hujus sermonis interpres est; et hoc quod dictum est, Laetamini gentes cum plebe ejus (Deut. XXXII, 43; et Rom. XVII, 10) , proprium ejus esse demonstravit, subjiciens ad fidem dicti: Et erit radix Iesse, et qui surget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Ibid., 12) . Demonstrato igitur per Moysen eo qui dixerat: Non est Deus praeter me, in eo quod ait: Laetamini gentes simul cum eo; et Apostolo",
          "candidate_score": 0.638636,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_292",
          "psc_text": "Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus (Esai. XLV, 14) . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19). Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo idem Apostolus ait, unus est enim Dominus noster Jesus Christus per quem omnia (I Cor. VIII, 6); et nullus praeter eum videtur alius esse, quia unus est. Tertio quoque ait, Tu es Deus, et nesciebamus. Sed ex persecutore Ecclesiae dixit: Quorum patres, ex quibus Christus, qui est super omnia Deus (Rom. IX, 5) . Hi igitur vincti haec praedicabunt: excelsi videlicet, et in duodecim thronis judicaturi tribus Israel, et Dominum suum doctrinae et passionis suae martyrio secuturi. 40. Pater de se dicit, Non est Deus praeter me, et de Filio, Non est Deus praeter te. Filius persona non genere a patre discretus. --Deus ergo in Deo est: et in quo",
          "candidate_score": 0.63712,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_121_123",
          "bdc_text": "Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_608",
          "psc_text": "unus uni aliud per generationem quam quod suum est dedit, neque unus ab uno aliud per nativitatem obtinet quam unius. Apostolica igitur fides, sive Patrem praedicabit, praedicabit Deum unum; sive Filium confitebitur, confitebitur Deum unum: quia et eadem atque indissimilis Dei natura sit in utroque, et quod dum et Pater Deus et Filius Deus est, et unum sit naturae nomen utriusque, unus utrumque significat. Nam ex Deo Deus, vel in Deo Deus, nec deos duos perficit, cum unus ex uno in natura et nomine maneat unius; nec in solitarium Deum deficit, cum unus et unus in significatione non solus sit. 33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit",
          "candidate_score": 0.635931,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_275",
          "psc_text": "apparuit in rubo, de rubo loquitur: et visionis locus unus et vocis est; neque alius, quam qui est visus, auditur. Qui angelus Dei est cum videtur, idem rursum cum auditur est Dominus; ipse vero Dominus qui auditur, Deus deinde Abrahae, Isaac et Jacob esse cognoscitur. Cum angelus Dei dicitur, non proprius sibi ac solitarius esse monstratur; est enim angelus Dei: cum Dominus et Deus nuncupatur, in honore naturae suae et nomine praedicatur. Habes ergo angelum, qui de rubo apparuit, et Dominum et Deum. 33. Moyses non semel Deum et Dominum praedicat. Uterque tamen unus est Deus. Filio uti natura Deo honor postulatur. Filius et Angelus Dei et Deus. --Percurre adhuc Moysi testimonia; et intellige an occasionem aliquam praedicandi Deum et Dominum negligat. Tenes nempe ex dictis ejus, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) . Tene nunc divinae illius cantionis suae dicta: ait namque, Videte, videte quoniam",
          "candidate_score": 0.635908,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_203",
          "psc_text": "Angelos adstitisse arbitrantur. Non enim existimant angelos illos Dei ac Domini nomen sibi attribuisse, quia ut legati Dei ac Domini nomine loquebantur; quis enim legatus regis, imperatoris, aut principis sibi arroget nomen, cujus personam repraesentat? sed ideo potius, quod Deus ipse in illis loquebatur. 71 Hoc diserte docet Athanasius Or. IV cont. Arian., pag. 467: Is quidem, qui sentiebatur oculis, angelus erat, sed Deus in angelo loquebatur. Nam quemadmodum in columna nubis verba ad Moysen in tabernaculo faciebat, ita quoque in angelis apparebat loquens Deus. Ita et Hieronymus, cap. III, ad Gal.: Quod autem, ait, Lex ordinata per Angelos, hoc vult intelligi, quod in omni veteri Testamento, ubi angelus primum visus refertur, et postea quasi Deus loquens inducitur, angelus quidem vere ex ministris pluribus quicumque sit visus, sed in illo mediator loquatur, qui dicat: « Ego sum Deus Abraham. » His accedit Augustinus, l. II contra Maximin., cap. 26, n.",
          "candidate_score": 0.634276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_715",
          "psc_text": "non reliquit ut Deus sit: necesse est, ut etiam secundum te unus Dominus Christus Deo non relinquat ut Dominus sit; quia quod unus est, proprium ei velis esse qui unus est. Si itaque unum Dominum Christum esse etiam Deum negabis, unum quoque Deum patrem esse negabis et Dominum: et quid erit in Dei virtute, nisi Dominus est, et in Domini potestate , nisi Deus est; cum et Deum id perficiat esse quod Dominus est, et Dominum id constituat esse quod Deus est? 36. Unus est uterque spiritu, non persona. --Sed sacramentum dicti dominici Apostolus tenens, quod est: Ego et Pater unum sumus (Joan, X, 30), dum utrumque unum profitetur, unum utrumque sic significat, non ad solitudinem singularis, sed ad spiritus unitatem: quia unus Deus Pater et unus Christus Dominus, cum uterque et Dominus et Deus sit, 240 duos tamen in fide nostra nec deos patiuntur esse nec dominos. Unus igitur",
          "candidate_score": 0.633106,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_196",
          "psc_text": "tam sapienter instituti opificii ornatum, creatoris sui non est venerata sapientiam; placuit Deo praedicatione stultitiae salvos facere credentes, id est, crucis fide aeternitatem mortalibus provenire: ut confusa humanae sententiae opinione, ibi salus reperiretur, ubi creditur esse stultitia. Christus enim qui stultitia gentibus et Judaeis scandalum est, Dei virtus Deique sapientia est: quia quae sensu humano infirma in Dei rebus et stulta existimantur, haec prudentiae virtutique terrenae, et sapientiae et potestatis veritate praecellant. 26. De Dei rebus non suo sensu, sed fide decernendum. --Nihil igitur in divinis effectibus humanae mentis opinione tractandum est, neque de creatore suo opificii ipsius materia decernat. Assumenda autem nobis est stultitia, ut sapientiam sumamus, non imprudentiae sensu, sed naturae nostrae conscientia: ut quod cogitationis terrenae ratio non concipit, id nobis rursum ratio divinae virtutis insinuet. Cum enim recognita stultitiae nostrae intelligentia, imperitiam naturalis in nobis imprudentiae senserimus, tum per divinae sapientiae prudentiam ad Dei sapientiam imbuemur:",
          "candidate_score": 0.627494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_237",
          "psc_text": "minus per id Filius Deus, quia Pater Deus unus sit; est enim unigenitus filius Dei: non innascibilis, ut Patri adimat quod Deus unus sit; neque aliud ipse quam Deus, quia ex Deo natus est. De quo quamvis ambigi non oporteat, quin nascendo ex Deo Deus 83 sit, per quod fidei nostrae Deus unus est; tamen videamus an Moyses, qui ad Israel dixerit, Dominus Deus tuus unus est, Dei filium Deum praedicaverit. Uti enim nos ad confitendam Domini nostri Jesu Christi divinitatem testimonio illius oportebit, cujus auctoritate haeretici unum tantum Deum confitentes Filio putent negandum esse quod Deus sit. 16. In historia creationis Deum non solitarium docet. Alius dicens, alius faciens; uterque Deus. Filius est Deus faciens. --Igitur cum absoluta haec de Deo et perfecta confessio sit, secundum Apostolum ita loqui, Unus Deus pater ex quo omnia, et unus Dominus noster Jesus Christus per quem omnia (I Cor. VIII, 6) ,",
          "candidate_score": 0.626794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_104",
          "bdc_text": "Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88",
          "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si",
          "candidate_score": 0.624511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_844",
          "psc_text": "audientis interrogo, quid credendus sit Jesus Christus; cum ad id, quod Pater solus Deus verus credendus sit, credendus et Christus sit? Sed solus forte Pater Deus verus Christo non relinquit ut Deus sit. Non relinquat sane, si unus Deus pater Christo, ut unus sit Dominus, non reliquit (I Cor. VIII, 6). Quod si unus Deus pater Christo non adimit ut unus sit Dominus, ita solus Deus pater verus Christo Jesu non aufert ut Deus verus sit: cum ad vitae aeternae meritum hoc proficiat, ut cum credatur solus verus Deus, credatur et Christus. 35. Nec locus est, ut Christus aliud a Deo credatur. --Quid nunc, rogo, stultitiae tuae sensu Christo deputas, haeretice, ut esse credatur; et Christo, qui vitam aeternam tribuit, qui honorificandus a Patre Patrem honorificavit, qui mundum vicit, qui solus relinquendus non solus est, sed secum habet Patrem, qui a Deo exivit atque a Patre venit? Quid ei in",
          "candidate_score": 0.624194,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_299",
          "psc_text": ". Dixerat enim jam superius, Et homo est, et quis cognoscet eum? Habes ergo Deum in terris visum, et inter homines conversatum: et requiro quomodo intelligendum existimes, Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris (Joan. I, 18) ; cum Jeremias Deum praedicet, qui et visus in terris est, et inter homines conversatus est? Pater certe non nisi soli Filio visibilis est. Quis ergo iste est qui est visus et conversatus inter homines? Deus certe noster est, et visibilis in homine et contrectabilis Deus. Et prophetam loquentem intellige: Non deputabitur alter ad eum. Si quaeris, quomodo? audi quae sequuntur: ne per id non et Patri proprium esse existimes quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) . Haec enim sibi cohaerent: Non deputabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo:",
          "candidate_score": 0.62346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_294",
          "psc_text": "Deus praeter me (Deut. XXXII, 39) , affirmare contendis, ne Dei filius Deus sit? Et cui ergo Deus (Pater) dixerit, Non est Deus praeter te? subjicere enim hic tibi personam solitarii non licebit. Dominus enim dixit regi quem excitavit, ex persona virorum excelsorum adorantium et deprecantinm, Quoniam in te est Deus. Solitarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo est, sed in suo atque ex se genito manet. Deus in Deo, quia ex Deo Deus est. Tu es enim Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator",
          "candidate_score": 0.622925,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_275",
          "psc_text": "apparuit in rubo, de rubo loquitur: et visionis locus unus et vocis est; neque alius, quam qui est visus, auditur. Qui angelus Dei est cum videtur, idem rursum cum auditur est Dominus; ipse vero Dominus qui auditur, Deus deinde Abrahae, Isaac et Jacob esse cognoscitur. Cum angelus Dei dicitur, non proprius sibi ac solitarius esse monstratur; est enim angelus Dei: cum Dominus et Deus nuncupatur, in honore naturae suae et nomine praedicatur. Habes ergo angelum, qui de rubo apparuit, et Dominum et Deum. 33. Moyses non semel Deum et Dominum praedicat. Uterque tamen unus est Deus. Filio uti natura Deo honor postulatur. Filius et Angelus Dei et Deus. --Percurre adhuc Moysi testimonia; et intellige an occasionem aliquam praedicandi Deum et Dominum negligat. Tenes nempe ex dictis ejus, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) . Tene nunc divinae illius cantionis suae dicta: ait namque, Videte, videte quoniam",
          "candidate_score": 0.622311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_884",
          "psc_text": "amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam aeternam (Ibid. 45 et seqq.) . Et quaero primum, ubi auditus sit Pater, ubi docuerit audientes. Sed Patrem nemo vidit, nisi qui a Deo est. Et quomodo eum quisquam audierit, quem nemo vidit? Audiens ergo a Patre, ad Filium venit. Et cum Filius auditur et docet, naturae in eo paternae proprietas et auditae et docentis ostenditur: ut hoc, quod docet Filius et auditur, paternae doctrinae intelligatur auditio. Nam cum nemo viderit Patrem, et ad Filium veniens, a Patre audiat atque discat ut veniat: admonemur intelligere quid sit et in loquente Filio Patrem docere, et in conspecto Filio Patrem, qui a nemine sit visus, audiri; quia naturae paternae proprietatem nativitas Filii in se perfecta contineat. Volens igitur unigenitus Deus auctoritatem paternam, salva in se naturae unitate, testari, et datos sibi a Patre non apellit, et voluntatem non suam, sed ejus qui se",
          "candidate_score": 0.621997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_575",
          "psc_text": "Ait enim: Qui sunt ex ovibus meis, vocem meam audiunt, et ego novi eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, et non perient in sempiternum, nec quisquam rapiet eas de manu mea. Pater quod dedit mihi, majus est omnibus, nemo poterit rapere de manu patris mei. Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 27, et seqq.) . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum putent non in his intelligendum esse quibus cognitus est? Aut enim alia sunt Evangelia proferenda quae doceant: aut si de Deo sola ista (Evangelia) docuerunt, cur non ita credimus ut docemur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur; jam non cognitionis fides",
          "candidate_score": 0.621097,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_300",
          "psc_text": "audi quae sequuntur: ne per id non et Patri proprium esse existimes quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4) . Haec enim sibi cohaerent: Non deputabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo: post hoc super terram visus est, et inter homines conversatus est. Unus est enim Mediator Dei et hominum, Deus et 102 homo: et in legis latione, et in corporis assumptione mediator. Alius igitur ad eum non deputatur. Unus est enim hic in Deum ex Deo natus, per quem creata sunt omnia in coelo et in terra, per quem tempora et saecula facta sunt. Totum enim quidquid est, ex ejus operatione subsistit. Hic ergo unus est disponens ad Abraham, loquens ad Moysen, testans ad Israel, manens in prophetis, per virginem natus ex Spiritu sancto, adversantes nobis inimicasque virtutes ligno passionis affigens,",
          "candidate_score": 0.61671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_878",
          "psc_text": "quid in eo quod ait Dominus: Non potest filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Joan. VIII, 28 et 29) . Sentisne quid sit, non posse quidquam facere Filium, nisi videat Patrem facientem? et quo sacramento dictum sit, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper (Ibid. 29) ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater",
          "candidate_score": 0.615327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_460",
          "psc_text": "suae referret auctorem? qui idcirco ignorabilis esset, quia ipse esse filius Dei ignoraretur. Discute, infelix, stultitia quid illud sit: Neque me scitis, neque unde sim nostis. Omnia utique ex nihilo, et usque adeo ex nihilo, ut etiam unigenitum Deum ex nihilo substitisse sisausa mentiri. Quid ergo est, quod impii et Christum nesciunt, et unde sit nesciunt? Nam id, quod unde sit ignoratur, naturam ex qua est, dum unde sit nescitur, ostendit. Ignorari enim unde sit non potest, quiquid substitit ex nihilo: quia hoc ipsum, quod non ignoratur ex nihilo, ignorationem ejus unde sit non habet. Non ex se est autem ille qui venit; sed qui misit eum verax est, quem impii nesciunt. Jam ergo ille qui misit, ipse est qui misisse ignoratur. Ab eo ergo, qui misit, est ille qui missus est: et ab eo est unde esse nescitur; et ob hoc qui sit ipse nescitur, dum ignoratur a quo",
          "candidate_score": 0.607941,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_60",
          "bdc_text": "Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1146",
          "psc_text": "in omnibus intellectum (II Tim. II, 7) . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam infirmitas sensus gratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei (l Tim. VI, 11), et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia ei Dominus intelligentiam in omnibus sit daturus; nos quoque admoneri per Apostolum ad intelligentiam meminerimus, scientes Dominum nobis intelligentiam omnium praestiturum. 24. Non pudeat pravum sensum veritate percepta demutare. --Et si forte humanae conditionis errore praesumptum aliquid sensu tenebimus, profectum intelligentiae per revelationis gratiam non recusemus: Ne intellexisse aliquid semel suo sensu ad id valeat, ut pudeat rectius aliquid demutando sentire. Ob quod prudenter consulteque moderandum haec ad Philippenses quoque idem beatus Apostolus scribit: Quotquot ergo perfecti sumus, haec sentiamus: et si quid aliter sentitis, 391 id quoque Deus vobis revelabit. Verum in quo festinavimus, in ipso ingrediamur (Philip. III,",
          "candidate_score": 0.60724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_121",
          "bdc_text": "Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_717",
          "psc_text": "unionem, ut Deus singularis sit: nec tamen dividis spiritum, ut uterque non unus sit. Neque in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui Dominus est, non sit et Deus; vel qui Deus est, non sit et Dominus. Cavit enim Apostolus, per eloquia nominum, duos vel deos praedicare vel dominos. Et idcirco usus est eo genere doctrinae, ut in uno Domino Christo unum significaret et Deum, et in uno Deo patre unum significaret et Dominum; nec tamen impiam nobis ad perimendam unigeniti Dei nativitatem inveheret unionem, et Patrem professus et Christum. 37. Christum non modo Dominum, sed et Deum docuit Paulus. --Nisi forte eo usque ultimae desperationis furor audebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus, qui est",
          "candidate_score": 0.601147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_92",
          "bdc_text": "by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III :",
          "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_434",
          "psc_text": "reditus mersisti? Haec enim ego ita didici, ita credidi, et ita confirmatae mentis fide teneo, ne aut possim credere aliter, aut velim. Quid me miserum de te fefellisti, et infelicem carnem atque animam alienae a te cognitionis doctrina perdidisti? Decepit me post rubri maris divisionem gloria descendentis de monte Moysi, et omnia tecum arcanorum coelestium secreta cernentis (Exodi XXXIV, 29). Huic ego de te verbis tuis credidi. Perdidit me repertus secundum cor tuum David (Act. XIII, 22), et dignus Salomon divinae sapientiae munere (III Reg. III, 12), et viso Domino Sabaoth Esaias praedicans (Esa. VI, 1), et ante conformationem santificatus in utero Jeremias eradicandarum et plantandarum gentium prophetes (Jerem. I, 5), et mysterii resurrectionis Ezechiel testis (Ezech. XXXVII), et vir desideriorum Daniel temporum conscius (Dan. IX, 23), et prophetarum consecratus chorus, et omne praedicationis evangelicae sacramentum, electus ex publicano Matthaeus in Apostolum, et ex familiaritate Domini revelatione coelestium mysteriorum dignus",
          "candidate_score": 0.589952,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia",
      "max_score": 0.707874,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558",
          "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.",
          "candidate_score": 0.707874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_17_19",
          "bdc_text": "WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.69885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2261",
          "psc_text": "--Cum Deus in oratione non quaeritur, citius in oratione animus lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium, qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis (Matth. VI, 33) . Qui enim non ait, dabuntur, sed adjicientur: profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen saepe homines, cum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut",
          "candidate_score": 0.696903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37_39",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_517",
          "psc_text": "ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt. [ Vet. XVI.] 21. Judaea Christi venientis et Ecclesiae nascentis lucem non vidit. --Potest etiam sanctus vir, gratia prophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: CAPUT XII. VERS. 10.-- Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis",
          "candidate_score": 0.695619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_750",
          "psc_text": "per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11) . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CAPUT XXXII [ Rec. XXIII ]. VERS. 14.-- Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. 56. Quo altius Dei rectitudinem contemplamur, eo de",
          "candidate_score": 0.695563,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2261",
          "psc_text": "--Cum Deus in oratione non quaeritur, citius in oratione animus lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium, qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis (Matth. VI, 33) . Qui enim non ait, dabuntur, sed adjicientur: profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen saepe homines, cum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut",
          "candidate_score": 0.694514,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1992",
          "psc_text": "Veritas dicit: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . Quia ergo hi qui apud semetipsos sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequitur: CAPUT XLI [ Vet. XX, Rec. XV ]. VERS. 11.-- Dies mei transierunt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. 46. Dies Ecclesiae prosperitas, noctes adversitas. Sancti ad terrena dispensanda coacti torqueri se sentiunt. --Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem",
          "candidate_score": 0.692713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37_39",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_727",
          "psc_text": "46. Ut alta esse ostendant quae docent, ea se vix capere declarant. Modo de sapientiae singularitate extolluntur. --Saepe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam",
          "candidate_score": 0.692659,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333",
          "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas",
          "candidate_score": 0.691995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1447",
          "psc_text": "contemplationis ascenderit, quantumlibet in opere se per exercitium laboris accinxerit, indignum tamen adhuc aliquid de corpore mortis sentit, et abominabilem se esse considerat in multis, quae de pondere corruptionis portat. [ Vet. XXX, Rec. XX. ] Cui hoc quoque fit gravius, quod saepe neque hoc intelligit unde delinquit. Flagella suscipit, sed districto judici quid 316 in se majus, quidve minus displiceat, non agnoscit. Unde et subditur: CAPUT XXXVII. VERS. 32.-- Neque enim viro, qui similis mei est, respondebo, nec qui mecum in judicio ex aequo possit audiri. 59. Justo quam grave sit ignorare unde delinquit. --Dum cum quolibet in judicio ex aequo contendimus, et quid contra nos dicatur agnoscimus, et in his quae dicimus audimur, et quo objecta patenter apprehendimus, eo audenter ad proposita respondemus. Quia ergo invisibilis judex quae facimus videt, quasi audit quae dicimus; sed quia id quod ei displicet nequaquam plene cognoscimus, quasi quid ipse dicit ignoramus.",
          "candidate_score": 0.691556,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117_119",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime . Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2444",
          "psc_text": "LXII. VERS. 16.-- Perfodiunt in tenebris domos, sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem. 76. Haeretici in adversitatis nocte justorum conscientiam perfodere tentant. --Quid namque hoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit (Luc. VIII, 39) , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa",
          "candidate_score": 0.691401,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427",
          "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312",
          "candidate_score": 0.691265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_33_35",
          "bdc_text": "ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2062",
          "psc_text": "iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur (Luc. XVIII, 2) . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt (Isai. III, 9) . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: CAPUT XXVIII. VERS. 4.-- Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. 448 32. Ecclesiae humilitati haeretici arrogantiam opponunt. --Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. [ Vet. XIV. ] At contra sancta Ecclesia in omne quod veraciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra",
          "candidate_score": 0.688743,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.688728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_372",
          "psc_text": "[ Vet. X.] 24. Providendum ut quod recto studio incipimus, recto fine peragamus. --Saepe ergo et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter",
          "candidate_score": 0.685587,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2261",
          "psc_text": "--Cum Deus in oratione non quaeritur, citius in oratione animus lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium, qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis (Matth. VI, 33) . Qui enim non ait, dabuntur, sed adjicientur: profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen saepe homines, cum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut",
          "candidate_score": 0.685319,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1947",
          "psc_text": "conspexerit ad deteriora delabi, pacis suae tempora ad mentem revocat, quando fideles suos praedicationis suae opulentia pascebat. Unde apte subjungitur: CAPUT XIV. VERS. 13.-- Ego ille quondam opulentus reponte contritus sum. 17. -- Firmis mentibus nulla adversa repente adveniunt. --In eo quod se repente contritum asseruit infirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt; tanto eis graviora fiunt quanto et ab eis inopinata tolerantur. Firmis autem mentibus repente adversa non veniunt, quia priusquam veniant praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro labentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam subitis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. Sequitur: CAPUT XV. IBID.-- Tenuit cervicem meam, confregit me, posuit me sibi quasi in signum. 18. Infirmi, urgente persecutione, veritatem praedicare trepidant. --Sicut in malis cervix superbiam, sic in bonis libertatis erectionem signat. Unde nonnunquam ipsa quoque superbia pro erectionis",
          "candidate_score": 0.684978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427",
          "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312",
          "candidate_score": 0.68447,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1992",
          "psc_text": "Veritas dicit: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . Quia ergo hi qui apud semetipsos sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequitur: CAPUT XLI [ Vet. XX, Rec. XV ]. VERS. 11.-- Dies mei transierunt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. 46. Dies Ecclesiae prosperitas, noctes adversitas. Sancti ad terrena dispensanda coacti torqueri se sentiunt. --Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem",
          "candidate_score": 0.684325,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1447",
          "psc_text": "contemplationis ascenderit, quantumlibet in opere se per exercitium laboris accinxerit, indignum tamen adhuc aliquid de corpore mortis sentit, et abominabilem se esse considerat in multis, quae de pondere corruptionis portat. [ Vet. XXX, Rec. XX. ] Cui hoc quoque fit gravius, quod saepe neque hoc intelligit unde delinquit. Flagella suscipit, sed districto judici quid 316 in se majus, quidve minus displiceat, non agnoscit. Unde et subditur: CAPUT XXXVII. VERS. 32.-- Neque enim viro, qui similis mei est, respondebo, nec qui mecum in judicio ex aequo possit audiri. 59. Justo quam grave sit ignorare unde delinquit. --Dum cum quolibet in judicio ex aequo contendimus, et quid contra nos dicatur agnoscimus, et in his quae dicimus audimur, et quo objecta patenter apprehendimus, eo audenter ad proposita respondemus. Quia ergo invisibilis judex quae facimus videt, quasi audit quae dicimus; sed quia id quod ei displicet nequaquam plene cognoscimus, quasi quid ipse dicit ignoramus.",
          "candidate_score": 0.68426,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1550",
          "psc_text": "illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad correptionem quam diverse affecti pravi et recti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat.",
          "candidate_score": 0.683611,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_38_40",
          "bdc_text": "Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_724",
          "psc_text": "dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: CAPUT XXIII [ Rec. XVIII ]. VERS. 12.-- Porro ad me dictum est verbum absconditum. 45. Haeretici novum et occultam doctrinam affectant, cur. --Verbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum",
          "candidate_score": 0.683138,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_16_18",
          "bdc_text": "Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl . WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.682918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251",
          "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed",
          "candidate_score": 0.682244,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. )",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2173",
          "psc_text": "6. Hypocritarum vita in fine detegitur. --Plerumque hypocritarum vita etiam ab omnibus reproba in fine cognoscitur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendatur. Qui ergo nunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie, de qua esse putabatur. De cujus brevitate vitae adhuc apte subjungitur: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Velut somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. 7. Vita hypocritae phantasmati similis. --Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine, quod non habet ex veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia ab eo omnis laus et gloria quasi dum tenetur amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt",
          "candidate_score": 0.681956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.680236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558",
          "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.",
          "candidate_score": 0.679678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333",
          "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas",
          "candidate_score": 0.679305,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1551",
          "psc_text": "studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi",
          "candidate_score": 0.679265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_25_27",
          "bdc_text": "Numquid hic peccavit ? Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1710",
          "psc_text": "iniquis Veritas dicat: Non novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) , qualiter hoc in loco dicitur, quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum, quia cognoscendo judicat (neque enim iniquum quempiam judicasset si nequaquam cognosceret), et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si haec Deus videat,",
          "candidate_score": 0.679238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_16_18",
          "bdc_text": "Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl . WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514",
          "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse",
          "candidate_score": 0.678119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_47_49",
          "bdc_text": "Sed inquis : \"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2173",
          "psc_text": "6. Hypocritarum vita in fine detegitur. --Plerumque hypocritarum vita etiam ab omnibus reproba in fine cognoscitur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendatur. Qui ergo nunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie, de qua esse putabatur. De cujus brevitate vitae adhuc apte subjungitur: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Velut somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. 7. Vita hypocritae phantasmati similis. --Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine, quod non habet ex veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia ab eo omnis laus et gloria quasi dum tenetur amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt",
          "candidate_score": 0.677875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_675",
          "psc_text": "sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. [ Vet. VIII. ] Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset. [ Rec. IX.] 22. Si tot patiantur justi, quae iniquos manent supplicia? --Bene autem subditur: Et",
          "candidate_score": 0.677865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1199",
          "psc_text": "imaginationes terres. Bene autem dicitur: Et relevabor, loquens mecum in stratu meo, 262 quia nimir um cum ad mentis nostrae silentium fessi revertimur, quasi in stratu colloquentes, occulta intra nos cogitationum verba versamus. Sed haec ipsa nostra collocutio in pavorem vertitur, quia ex illa vehementius intellectus nobis, qui terrorem judicis intentet in mente aperitur. [ Vet. XVIII.] 42. Somniorum sex causae. --Ne quis vero haec studeat juxta litteram perscrutari, exquirendum magnopere est quot modis tangant animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine, vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vanae (Eccli. XXXIV, 7) . Vel certe: Non augurabimini, nec",
          "candidate_score": 0.676695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_531",
          "psc_text": "tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent (Luc. I, 79) . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors (Apoc. VI, 8) . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles",
          "candidate_score": 0.675522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1551",
          "psc_text": "studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi",
          "candidate_score": 0.675463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427",
          "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312",
          "candidate_score": 0.675326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63_65",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" . Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1932",
          "psc_text": "Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Sancta ergo Ecclesia, cum per praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet. Sequitur: CAPUT VI. VERS. 7.-- Sed quid agam? Si locutus fuero non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me. 8. Dolor Ecclesiae cum pravos frustra corripi conspicit. --Hoc personae beati Job qualiter congruat nullus ignorat. Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV",
          "candidate_score": 0.674563,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552",
          "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa",
          "candidate_score": 0.674288,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1426",
          "psc_text": "hominis lapsum qui refrenandae. Menti etsi justa, tamen dura caecitas. --Sed cum haec ante mentis oculos continua cogitatione revolvimus, duris taciti quaestionibus urgemur, cur omnipotens Deus condidit quem periturum esse praescivit? cur is qui summe potens et summe bonus est nequaquam voluit hominem talem facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjungitur: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa",
          "candidate_score": 0.674251,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1932",
          "psc_text": "Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Sancta ergo Ecclesia, cum per praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet. Sequitur: CAPUT VI. VERS. 7.-- Sed quid agam? Si locutus fuero non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me. 8. Dolor Ecclesiae cum pravos frustra corripi conspicit. --Hoc personae beati Job qualiter congruat nullus ignorat. Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV",
          "candidate_score": 0.673633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106_108",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero . Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1091",
          "psc_text": "(III Reg. I, 23) ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit (Exod. XVIII, 7)? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. [ Vet. XXIV.] 55. Qui alios arguunt, seipsos non palpent. --Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam",
          "candidate_score": 0.673396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31_33",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2333",
          "psc_text": "rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet: quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat; et quia eum, sicuti est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhuc typo subjungitur: CAPUT IX. VERS. 15.-- Nunquid semitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? 13. Christi semita humilitas mundi superbia. --Sicut semita Redemptoris nostri humilitas, ita semita saeculorum superbia est. Saeculorum itaque semitam viri iniqui calcant, quia per hujus vitae desideria in elatione perambulant. De quibus adhuc iniquis subditur: CAPUT X [ Vet. VI, Rec. IV ]. VERS. 16.-- Qui sublati sunt ante tempus suum et fluvius subvertit fundamentum eorum. 14. Iniqui semper ante tempus quod sibi praefixerunt nunquam ante constitutum a Deo moriuntur. --Cum tempus vitae a divina nobis praescientia sit procul dubio praefixum, quaerendum valde",
          "candidate_score": 0.672906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251",
          "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed",
          "candidate_score": 0.672629,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1824",
          "psc_text": "de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo (I Thess. IV, 12) . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortem vero servorum Domini, non mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae",
          "candidate_score": 0.672367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1550",
          "psc_text": "illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad correptionem quam diverse affecti pravi et recti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat.",
          "candidate_score": 0.672169,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_686",
          "psc_text": "[ Vet. XI.] 27. Sententias amicorum Job qua ratione Deus arguat, et Paulus commendet. --Sed quaerendum video cur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum (I Cor. III, 19; Job. V, 13) . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensemus; quae nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: Sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam in eorum dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt, sed comparatae dictis fortioribus vim fortitudinis amittunt. Mira autem sunt multa quae dicunt, nisi",
          "candidate_score": 0.670864,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31_33",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2104",
          "psc_text": "carne qua apparuit ab eorum aestimatione despectus est, subjungitur: CAPUT XLVI. VERS. 18.-- Stulti quoque despiciebant me. 54. Sapientibus a veritate cadentibus, etiam stulti defecerunt. --Sapientibus a veritatis fide cadentibus, recte de stultis quoque additur, quia dum Dominum Pharisaei ac legisperiti despicerent, eorum incredulitatem etiam populi turba secuta est, quae in eo quod hominem vidit, Redemptoris mundi praedicamenta despexit. Nam saepe stultorum nomine hi qui sunt in plebe pauperes designantur. Unde et per Jeremiam dicitur: Dixi, forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes viam Domini, et judicium Dei sui (Jerem. V, 4) . Relictis autem mundi sapientibus atque divitibus, Redemptor noster quaerere pauperes et stultos venerat. Unde nunc quasi in augmentum doloris dicitur: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: Ipsi etiam me despexerunt, pro quibus sanandis stultitiam praedicationis assumpsi. Scriptum quippe est: Quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere",
          "candidate_score": 0.670704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1751",
          "psc_text": "silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII [ Vet. XVIII, Rec. XV ]. VERS. 14.-- Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? 45. Justi leviora delicta magnis cruciatibus in se puniunt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro (Cant. IV, 2) . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca (Act. X, 13) ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent",
          "candidate_score": 0.670524,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1616",
          "psc_text": "nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. 29. Ante orationem immundae ac terrenae cogitationes ablegandae. --Ut ergo ad precem facies sine macula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece",
          "candidate_score": 0.670493,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391",
          "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.",
          "candidate_score": 0.670473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_34_36",
          "bdc_text": "tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi . Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2062",
          "psc_text": "iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur (Luc. XVIII, 2) . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt (Isai. III, 9) . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: CAPUT XXVIII. VERS. 4.-- Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. 448 32. Ecclesiae humilitati haeretici arrogantiam opponunt. --Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. [ Vet. XIV. ] At contra sancta Ecclesia in omne quod veraciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra",
          "candidate_score": 0.670152,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ; formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_744",
          "psc_text": "quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine carnis mors intimatur, sicut Paulus ait: Nolo vos ignorare fratres de dormientibus. Et paulo post: Ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo (I Thess. IV, 12) . Somno 163 rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: Hora est jam nos de somno surgere (Rom. XIII, 11) . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare (I Cor. XV, 34) . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene",
          "candidate_score": 0.670134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31_33",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1986",
          "psc_text": "prophetae, ante ora convivantium in disco deferatur (Marc. VI, 27)? Sed cum justi ad indignationem caligant, infirmi plerumque usque ad infidelitatem corruunt. Unde subditur: Et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. Membrorum quippe nomine teneritudo exprimitur infirmorum, qui dum perversos prospiciunt florere justosque cruciari, ad hoc nonnunquam perveniunt, ut se bona vel inchoasse poeniteant; atque ita ad agenda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad indignationem oculus meus, verbis planioribus aperit, adjungens: CAPUT XXXVII [ Rec. XIV ]. VERS. 8. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. 42. Imperfectorum est gloriae perversorum invidere. --Hoc loco innocens necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia,",
          "candidate_score": 0.670031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67_69",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se . Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1113",
          "psc_text": "prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. --",
          "candidate_score": 0.669889,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_23_25",
          "bdc_text": "vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_531",
          "psc_text": "tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent (Luc. I, 79) . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors (Apoc. VI, 8) . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles",
          "candidate_score": 0.66936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1103",
          "psc_text": "nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui (Isai. VI, 5) . 61. Lingua per disciplinam retineatur, et ex necessitate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) , ut nimirum cum",
          "candidate_score": 0.668538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_131_133",
          "bdc_text": "Antichristo spem faciemus triumphandi quondam adversus evangelium . Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2300",
          "psc_text": "1) . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8.) , recte dicitur: Quis arguet coram",
          "candidate_score": 0.667806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.667539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_31",
          "bdc_text": "Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1304",
          "psc_text": "dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Sed utinam hypocritis sua perditio sola sufficeret, et nequaquam perversa eorum studia ardenter alios ad vitam duplicitatis instigarent. Hoc namque uniuscujusque proprium esse solet, ut qualis ipse fuerit, tales sibi conjungi et alios velit, diversitatem vitae refugiat, atque hoc imitandum imprimat quod amat. Unde et apud hypocritarum sensum simplicitas omnis in crimine est. Apertas quippe mentes dijudicant, et puritatem cordis hebetudinem appellant; omnesque quos sibi adhaerere cupiunt a simplicitatis itinere divertunt; et, quasi expulsa insipientia, eos erudisse se aestimant, in quibus puritatem mentis, id est, arcem sapientiae, debellant. [ Vet. XXXIX. ] Quia vero non solum ex sua perversitate hypocrita, sed adjuncta etiam sequacium perditione reprobatur, postquam non cognosci a judice dicitur, recte protinus subinfertur: CAPUT L. VERS. 18, 19.-- Haec est enim laetitia viae ejus ut rursum de terra alii germinentur. 86. Multiplex hypocritae supplicium. --Ac si aperte diceretur: Veniente judice,",
          "candidate_score": 0.667368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1932",
          "psc_text": "Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Sancta ergo Ecclesia, cum per praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet. Sequitur: CAPUT VI. VERS. 7.-- Sed quid agam? Si locutus fuero non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me. 8. Dolor Ecclesiae cum pravos frustra corripi conspicit. --Hoc personae beati Job qualiter congruat nullus ignorat. Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV",
          "candidate_score": 0.667022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1011",
          "psc_text": "feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, patefacit, dicens: CAPUT XX. IBID.-- Nec contradicam sermonibus sancti. 23. Deus saepe tacitus loquitur operibus. --Plerumque ad nos verba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui (sicut jam diximus) quem ferientem tolerat, sanctum vocat. Sequitur: CAPUT XXI [ Vet. IX, Rec. VIII ]. VERS.",
          "candidate_score": 0.666681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_407",
          "psc_text": "Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi",
          "candidate_score": 0.666562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.666272,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1757",
          "psc_text": "per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostendens ait: CAPUT XXXIV [ Rec. XVII. ] VERS. 15.-- Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo. 47. Justus Deum etiam in adversis laudat. --Nunquam est patientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et",
          "candidate_score": 0.666118,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_62_64",
          "bdc_text": "Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. : \"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_675",
          "psc_text": "sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. [ Vet. VIII. ] Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset. [ Rec. IX.] 22. Si tot patiantur justi, quae iniquos manent supplicia? --Bene autem subditur: Et",
          "candidate_score": 0.665391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73_75",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1080",
          "psc_text": "patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens (I Cor, III, 18). Hinc et gloriam oppressionis, et divitias desideratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. I, 19) . 53. Sanctorum exterius oppressorum sublimitas. Et in arguendis potestatibus libertas. --Libet inter haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra",
          "candidate_score": 0.664753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_95_97",
          "bdc_text": "Grand Rapids , Michigan 1983 ] , S. 225 ) . et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1228",
          "psc_text": "carnis, et post pondera mentis exprimamus. 53. Quot modis homo sibi gravis sit, propter corpus. Et propter mentem. Mens nostra ampla et angusta. --Ut enim taceamus hoc, quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur ipsa haec nostri corporis quae salus vocatur. Nam otio tabescit, opere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur ut subsistat; refectione lassescens, abstinentia relevatur ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur, ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno, vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. Remotis ergo febribus, cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curandi necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot",
          "candidate_score": 0.664535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1540",
          "psc_text": "Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum (Matth. VI, 34) . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis (Rom. XIII, 14) . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non",
          "candidate_score": 0.663637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_26_28",
          "bdc_text": "Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1173",
          "psc_text": "sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus (Job. XXV, 5) , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi",
          "candidate_score": 0.663615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_33_35",
          "bdc_text": "ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1399",
          "psc_text": "tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia qua temeritate redarguo, qui ipsum me ex infirmitatis caligine ignoro? Unde bene per prophetam dicitur: Dedit abyssus vocem suam ab altitudine phantasiae suae (Hab. III, 10, sec. LXXX) . Abyssus quippe phantasiae altitudinem portat cum humanus animus, immensa cogitatione caliginosus, semetipsum etiam discutiendo non penetrat. Sed ab hac altitudine vocem dare est, quia dum se deprehendere non potest, cogitur in admirationem consurgere, ut eo perscrutari non audeat quod super ipsum est, quo, incomprehensibilitatem suam ipse cogitans, non valet invenire quod est. Sed justorum corda, quia ad perfectum se examinare nequeunt, aegre hoc exsilium caecitatis ferunt. Unde et subditur,--IBID.:-- Et taedebit",
          "candidate_score": 0.663089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.662493,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_279",
          "psc_text": "inventus est in ore ejus (I Pet. II, 22) . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum (I Cor. III, 19) . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam (Matth. XXVI, 65) . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. [ Vet. XXXII. ] 63. SENSUS MORALIS.-- Satan Deo cum sanctis angelis assistit, cogitationes malas bonis interserendo. --Haec in significationem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus",
          "candidate_score": 0.660595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73_75",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1079",
          "psc_text": "Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens",
          "candidate_score": 0.660397,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_16_18",
          "bdc_text": "Conventus enim et deliberationes an non fuere causę dilationisVgl . WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38",
          "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se",
          "candidate_score": 0.660246,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1551",
          "psc_text": "studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi",
          "candidate_score": 0.660113,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1933",
          "psc_text": "Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Nunc autem oppressit me dolor meus, et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. 9. Dolor Ecclesiae dum ad malorum exempla infirmos pertrahi conspicit. --Dolore suo sancta Ecclesia premitur quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pravi crescunt etiam infirmi qui in ea sunt ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe",
          "candidate_score": 0.66009,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1173",
          "psc_text": "sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus (Job. XXV, 5) , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi",
          "candidate_score": 0.659854,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40_42",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum . Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2134",
          "psc_text": "mala exsurgere, recte haec ipsa avaritia atque impietas in confusione perhibentur habitare. 66. Ecclesia sermones suos cordibus avaritia gravibus, et duris insculpi postulat. --Haec paucis per excessum diximus, ut peccati pondus exprimi per plumbi laminam monstraremus. Quae tamen beati Job verba sanctae quoque Ecclesiae congruunt, quae duo sacri eloquii Testamenta custodiens, quasi secundo sermones suos scribi expetit, dicens: Quis mihi tribuat, ut scribantur sermones mei? quis mihi det, ut exarentur in libro? Quae quia forti sententia modo per pondus avaritiae gravibus, modo autem duris cordibus loquitur, stylo ferreo in plumbi lamina vel certe in silice scribit. Sed jure beatum Job Redemptoris nostri ejusque Ecclesiae uti vocibus dicimus si quid de eodem Redemptore nostro quod aperte loquitur invenimus. [ Vet. XXIX. ] Quo etenim pacto credendum est quia ex eo aliquid per figuram insinuat, si eum nobis apertis vocibus non demonstrat? Sed jam quid de eo sentit aperiat, omnesque nobis ambages",
          "candidate_score": 0.659637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_372",
          "psc_text": "[ Vet. X.] 24. Providendum ut quod recto studio incipimus, recto fine peragamus. --Saepe ergo et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter",
          "candidate_score": 0.658212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1243",
          "psc_text": "ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei (Psal. XLVIII, 19) . Despecta quippe vox confessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justitia tolerat. 60. Haereticorum in Ecclesiam adversis pressam insania. --Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis",
          "candidate_score": 0.657463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251",
          "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed",
          "candidate_score": 0.657341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.657265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.657217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1079",
          "psc_text": "Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens",
          "candidate_score": 0.65682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1390",
          "psc_text": "Percussus est ut meritum augeretur, non ut vitium tergeretur. --Quae nimirum dicta nec a beato Job specialiter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt indagamus. Semetipsum namque subtiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ut enim saepe jam diximus, nequaquam beatus Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a",
          "candidate_score": 0.656146,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_28_30",
          "bdc_text": "alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_230",
          "psc_text": "in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit (Ibid., 15), qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur. [ Vet. XXI. ] 36. In luce tenebras videt. --An quia etiam Satan adfuit, dum quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa",
          "candidate_score": 0.655891,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1550",
          "psc_text": "illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad correptionem quam diverse affecti pravi et recti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat.",
          "candidate_score": 0.65553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1243",
          "psc_text": "ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei (Psal. XLVIII, 19) . Despecta quippe vox confessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justitia tolerat. 60. Haereticorum in Ecclesiam adversis pressam insania. --Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis",
          "candidate_score": 0.655192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1080",
          "psc_text": "patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens (I Cor, III, 18). Hinc et gloriam oppressionis, et divitias desideratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. I, 19) . 53. Sanctorum exterius oppressorum sublimitas. Et in arguendis potestatibus libertas. --Libet inter haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra",
          "candidate_score": 0.654821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396",
          "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam",
          "candidate_score": 0.654539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_796",
          "psc_text": "non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelligat, in aeternum peribunt, electorum mox sortem subintulit, dicens: Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis. Et rursum sententiae suae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mittens, subito adjunxit: Morientur, 174 et non in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi (I Tim. V, 22) .",
          "candidate_score": 0.654418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1040",
          "psc_text": "aliqui vitia quaedam domant, alia negligunt, etiam subactis mox succumbunt. --Quamvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit; cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet, cumque a terrenis actibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae, quam dudum edomuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit.",
          "candidate_score": 0.654212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333",
          "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas",
          "candidate_score": 0.65391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_26_28",
          "bdc_text": "Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1710",
          "psc_text": "iniquis Veritas dicat: Non novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) , qualiter hoc in loco dicitur, quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum, quia cognoscendo judicat (neque enim iniquum quempiam judicasset si nequaquam cognosceret), et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si haec Deus videat,",
          "candidate_score": 0.653652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_59_61",
          "bdc_text": "Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium . Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ; nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.653418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391",
          "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.",
          "candidate_score": 0.65337,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552",
          "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa",
          "candidate_score": 0.653032,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.652318,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251",
          "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed",
          "candidate_score": 0.652164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_805",
          "psc_text": "XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) ; quia cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo contra, juxta vetustam translationem scriptum est: Super quem 176 requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos (Isa. LXVI, 2) ? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adjunxit. Si ergo ira quietem mentis subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit, cujus recessione animus vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. 79.",
          "candidate_score": 0.652047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1932",
          "psc_text": "Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Sancta ergo Ecclesia, cum per praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet. Sequitur: CAPUT VI. VERS. 7.-- Sed quid agam? Si locutus fuero non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me. 8. Dolor Ecclesiae cum pravos frustra corripi conspicit. --Hoc personae beati Job qualiter congruat nullus ignorat. Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV",
          "candidate_score": 0.651565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_81_83",
          "bdc_text": "16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_426",
          "psc_text": "videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacentem Job dicitur: CAPUT XXVII. IBID. Nemo loquebatur ei verbum. 53. Quandoque silere coguntur haeretici. --Nonnunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde",
          "candidate_score": 0.651269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.650963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73_75",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_841",
          "psc_text": "Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione",
          "candidate_score": 0.650899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1390",
          "psc_text": "Percussus est ut meritum augeretur, non ut vitium tergeretur. --Quae nimirum dicta nec a beato Job specialiter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt indagamus. Semetipsum namque subtiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ut enim saepe jam diximus, nequaquam beatus Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a",
          "candidate_score": 0.650884,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.650871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1933",
          "psc_text": "Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Nunc autem oppressit me dolor meus, et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. 9. Dolor Ecclesiae dum ad malorum exempla infirmos pertrahi conspicit. --Dolore suo sancta Ecclesia premitur quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pravi crescunt etiam infirmi qui in ea sunt ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe",
          "candidate_score": 0.650827,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.650573,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_145",
          "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , Tigurinorum antistiti venerando , fratri in domino observandissimo suo .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_604",
          "psc_text": "Domino transferretur (Genes. V, 22, 24). Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit (Genes. VII, 23). Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo (Genes. XII, 1). Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit (Genes. XXVII, 1). Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit (Genes. XXXIII, 4). Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc",
          "candidate_score": 0.650532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1399",
          "psc_text": "tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia qua temeritate redarguo, qui ipsum me ex infirmitatis caligine ignoro? Unde bene per prophetam dicitur: Dedit abyssus vocem suam ab altitudine phantasiae suae (Hab. III, 10, sec. LXXX) . Abyssus quippe phantasiae altitudinem portat cum humanus animus, immensa cogitatione caliginosus, semetipsum etiam discutiendo non penetrat. Sed ab hac altitudine vocem dare est, quia dum se deprehendere non potest, cogitur in admirationem consurgere, ut eo perscrutari non audeat quod super ipsum est, quo, incomprehensibilitatem suam ipse cogitans, non valet invenire quod est. Sed justorum corda, quia ad perfectum se examinare nequeunt, aegre hoc exsilium caecitatis ferunt. Unde et subditur,--IBID.:-- Et taedebit",
          "candidate_score": 0.650284,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_107_109",
          "bdc_text": "Video , quid adfectus possint in nobis ; faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1398",
          "psc_text": "Juste ergo justum exsequi est in assertionem justitiae eamdem ipsam justitiam quaerere. Saepe recta agimus, et nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus exspectamus; sed tamen mens, in sui fiduciam erecta, his a quibus nihil expetit placere contemnit, eorum judicia despicit, seque male liberam per abrupta elationis rapit; et inde sub vitio pejus obruitur, unde, quasi devictis vitiis, nullis se appetitionibus subjacere gloriatur. 39. A nimia aut nulla nostri discussione nobis est discrimen. --Saepe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia",
          "candidate_score": 0.649844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1376",
          "psc_text": "pro vobis (I Reg. XII, 23) . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli (Jerem. XXX, 14) . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus (Ibid., 15) . Vir igitur sanctus aspiciat quia nullius interventu divina ira restringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qui portant orbem. [ Rec. X.] 25. Portant orbem qui regunt. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis",
          "candidate_score": 0.649562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333",
          "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas",
          "candidate_score": 0.649305,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1950",
          "psc_text": "Unde et praedicator egregius cum persecutionum mala toleraret, atque sub persecutione adversariorum gemeret, teneram discipulorum mentem de suis afflictionibus consolans, ait: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Ac si eis aperte dicat: Quid in hoc tempore vulnera nostra miramini, qui si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus, ut feriamur? Sequitur: CAPUT XVI. VERS. 14.-- Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, et effudit in terram viscera mea. 19. Hostis tentationum jaculis ab omni parte nos impetit. --Haec juxta litteram beato Job congruere posse videbantur, per hoc quod dicitur: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo minime scriptum legitur: Effudit in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant juxta spiritum inquiramus. Sancta Ecclesia lanceis ab hoste suo",
          "candidate_score": 0.649119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1489",
          "psc_text": "factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab 325 iniquitate mea mundum me esse non pateris? 83. Peccata deleta qui memoriam inficiant, et bellum reparent. Quid tum agendum. --Ad horam Dominus peccatum parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in",
          "candidate_score": 0.648791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2245",
          "psc_text": "docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum (Psal. CXLIII, 1) . Per manus videlicet operationem, per digitos vero discretionem designans. [ Vet. XVIII. ] Digitus ergo ori superponitur cum per discretionem lingua refrenatur, ne per hoc quod loquitur in stultitiae culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori vestro, id est, locutioni vestrae discretionis virtutem adjungite, ut per haec quae recta contra hypocritam dicitis quibus sint dicenda videatis. Sequitur: CAPUT XXXVIII. VERS. 6.-- Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor. 44. Quaedam ironice et per irrisionem a sanctis dicuntur. --Quia beatus Job actuum suorum oblitus non fuerit, extrema locutio ejus ostendit. Qua ex re hoc quod ab eo nunc amicis dicitur: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritae habuisse meminero, in poenitentiae mox fletu contremisco. Carmen",
          "candidate_score": 0.648541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1079",
          "psc_text": "Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens",
          "candidate_score": 0.648502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_215",
          "psc_text": "Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequitur: CAPUT XVI [ Rec. XI ]. VERS. 20.-- Tunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram adoravit. 28. Flagella Dei aut non sentire, aut nimis, vitium est. --Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat.",
          "candidate_score": 0.648331,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455",
          "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa",
          "candidate_score": 0.647965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_41_43",
          "bdc_text": "Sed quid opus istud pronunciari apud Lutherum ? Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_900",
          "psc_text": "faciet egenum de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. 35. Christus Judaeorum linguas et gentilium gladium resurgendo superavit. --Ipse quippe iste pauper est, de quo per Paulum dicitur: Propter nos egenus factus est, cum dives esset. Et quia Judaei Dominum accusando tradiderunt, quem traditum gentiles occiderunt (II Cor. VIII, 9), potest per oris gladium accusantium Hebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum muchaera acuta (Psal. LVI, 5); quia Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige (Luc. XXIII, 21) . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi",
          "candidate_score": 0.64778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.647374,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38",
          "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se",
          "candidate_score": 0.64668,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_61_63",
          "bdc_text": "nam ea quoties inter nos gementes conquesti sumus antehac ? Et tu , ni fallor , apud Argentinenses non simpliciter hic enunciasti . Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.646652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_686",
          "psc_text": "[ Vet. XI.] 27. Sententias amicorum Job qua ratione Deus arguat, et Paulus commendet. --Sed quaerendum video cur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum (I Cor. III, 19; Job. V, 13) . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensemus; quae nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: Sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam in eorum dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt, sed comparatae dictis fortioribus vim fortitudinis amittunt. Mira autem sunt multa quae dicunt, nisi",
          "candidate_score": 0.646146,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1426",
          "psc_text": "hominis lapsum qui refrenandae. Menti etsi justa, tamen dura caecitas. --Sed cum haec ante mentis oculos continua cogitatione revolvimus, duris taciti quaestionibus urgemur, cur omnipotens Deus condidit quem periturum esse praescivit? cur is qui summe potens et summe bonus est nequaquam voluit hominem talem facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjungitur: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa",
          "candidate_score": 0.646092,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1113",
          "psc_text": "prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. --",
          "candidate_score": 0.645855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27_29",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1398",
          "psc_text": "Juste ergo justum exsequi est in assertionem justitiae eamdem ipsam justitiam quaerere. Saepe recta agimus, et nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus exspectamus; sed tamen mens, in sui fiduciam erecta, his a quibus nihil expetit placere contemnit, eorum judicia despicit, seque male liberam per abrupta elationis rapit; et inde sub vitio pejus obruitur, unde, quasi devictis vitiis, nullis se appetitionibus subjacere gloriatur. 39. A nimia aut nulla nostri discussione nobis est discrimen. --Saepe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia",
          "candidate_score": 0.645836,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241",
          "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.",
          "candidate_score": 0.645345,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1701",
          "psc_text": "Subtracta praedicatione aut gratia, cor arescit. -- Si aqua scientia praedicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae (Prov. XVIII, 4) , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII, 38, 39) ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis",
          "candidate_score": 0.64525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1103",
          "psc_text": "nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui (Isai. VI, 5) . 61. Lingua per disciplinam retineatur, et ex necessitate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) , ut nimirum cum",
          "candidate_score": 0.64516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_26_28",
          "bdc_text": "Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1760",
          "psc_text": "meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUT XXXVI [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. 49. Hypocrita Dei conspectum fugit, dum humanis oculis placere cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat (Matth. XXV, 33), qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparebit? [ Vet. XX. ] Sed sciendum est quod duobus modis in conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte quoque per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto (III Reg. XVII, 1) . Alio quoque modo in",
          "candidate_score": 0.644537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_127_129",
          "bdc_text": "Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia . A qua si excludemur , vide tu , quę sint mala consequutura .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1697",
          "psc_text": ". Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit (Eccle. VII, 14) . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli a pravis actibus exire cupiunt; sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam",
          "candidate_score": 0.644359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.644346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1228",
          "psc_text": "carnis, et post pondera mentis exprimamus. 53. Quot modis homo sibi gravis sit, propter corpus. Et propter mentem. Mens nostra ampla et angusta. --Ut enim taceamus hoc, quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur ipsa haec nostri corporis quae salus vocatur. Nam otio tabescit, opere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur ut subsistat; refectione lassescens, abstinentia relevatur ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur, ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno, vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. Remotis ergo febribus, cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curandi necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot",
          "candidate_score": 0.644339,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1947",
          "psc_text": "conspexerit ad deteriora delabi, pacis suae tempora ad mentem revocat, quando fideles suos praedicationis suae opulentia pascebat. Unde apte subjungitur: CAPUT XIV. VERS. 13.-- Ego ille quondam opulentus reponte contritus sum. 17. -- Firmis mentibus nulla adversa repente adveniunt. --In eo quod se repente contritum asseruit infirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt; tanto eis graviora fiunt quanto et ab eis inopinata tolerantur. Firmis autem mentibus repente adversa non veniunt, quia priusquam veniant praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro labentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam subitis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. Sequitur: CAPUT XV. IBID.-- Tenuit cervicem meam, confregit me, posuit me sibi quasi in signum. 18. Infirmi, urgente persecutione, veritatem praedicare trepidant. --Sicut in malis cervix superbiam, sic in bonis libertatis erectionem signat. Unde nonnunquam ipsa quoque superbia pro erectionis",
          "candidate_score": 0.644064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_967",
          "psc_text": "intelligenda sunt. --Liquet profecto quod in his verbis nihil ab eo juxta superficiem dicitur, quia nimirum ante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigasse se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demonstrat. Sed post cuncta ad stultitiam jactantiae pervenit, quia protinus subdit: CAPUT XXXIX. IBID.-- Quod auditum, mente pertracta. 64. Gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. --Quantalibet doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab amicis recte prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat",
          "candidate_score": 0.643365,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391",
          "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.",
          "candidate_score": 0.64291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1096",
          "psc_text": "perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc",
          "candidate_score": 0.642536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366",
          "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium",
          "candidate_score": 0.641304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488",
          "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti",
          "candidate_score": 0.640962,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_63",
          "bdc_text": "Quamvis dum diligentius intueor , quę dicit , non omnino dat omnia vicio , dum his verbis utiturWA Briefwechsel VIII 14 , 55f. :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_675",
          "psc_text": "sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. [ Vet. VIII. ] Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset. [ Rec. IX.] 22. Si tot patiantur justi, quae iniquos manent supplicia? --Bene autem subditur: Et",
          "candidate_score": 0.640861,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_39",
          "bdc_text": "Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1202",
          "psc_text": "manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generatur. 43. Somniis nos facile credendum. Cur daemon sanctorum corda somniis afficere sinatur. --Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe autem eiiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae, ad tempus saltem momentumque deriventur, quamvis ipsi protinus animum ab illusionis imaginatione discutiant. Sed hostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat. Quem tamen haec maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dicitur: Si",
          "candidate_score": 0.640334,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2058",
          "psc_text": "XIX, VERS. 2.-- Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? 447 29. Quid a malis patiantur justi. --Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo sunt universalis Ecclesiae sentienda. Valde vero affligitur anima justorum quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. Sequitur: CAPUT XXVI. VERS. 3.-- En, decies confunditis me. 30. Sive sileant justi, sive loquantur, malos semper experiuntur adversarios. --Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc nisi quinquies locutos eos cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes",
          "candidate_score": 0.640182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32_34",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl. ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2280",
          "psc_text": "frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare. [ Vet. XXIV, Rec. XXXII. ] Sed ecce cum haec audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem mentis humanae permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: CAPUT LIV. VERS. 22.-- Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? 61. Occulta Dei judicia curiosius non scrutanda. -- Cum in his quae de nobis aguntur ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant, et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt, omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et",
          "candidate_score": 0.639544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_59",
          "bdc_text": "Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70",
          "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in",
          "candidate_score": 0.639538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366",
          "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium",
          "candidate_score": 0.639204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1639",
          "psc_text": ". Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores reddit. [ Vet. XXIII. ] Sed inter haec sciendum est quod pravi cum recta praedicant, valde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophar protinus adjungit: CAPUT XXII. IBID.-- Et deprecabuntur faciem tuam plurimi. 40. Recti non ambiunt intercessores pro aliis videri. --Neque enim justi viri idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homines quasi innocenter vivunt, videri intercessores pro hominibus volunt; et cum sancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditur. CAPUT",
          "candidate_score": 0.638679,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_27_29",
          "bdc_text": "\"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1173",
          "psc_text": "sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus (Job. XXV, 5) , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi",
          "candidate_score": 0.638241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_158",
          "psc_text": "55. Perseverantia necessaria.--Incassum quippe bonum agitur (De poenit., dist. 3, can. 17, incassum), si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam (Eccli. II, 16) . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis (Luc. XXII, 28) . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur (Genes. XXXVII, 24, sec. LXX). Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur (Exod. XXIX, 22; Levit. III, 9); ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur,",
          "candidate_score": 0.637532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_158",
          "psc_text": "55. Perseverantia necessaria.--Incassum quippe bonum agitur (De poenit., dist. 3, can. 17, incassum), si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam (Eccli. II, 16) . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis (Luc. XXII, 28) . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur (Genes. XXXVII, 24, sec. LXX). Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur (Exod. XXIX, 22; Levit. III, 9); ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur,",
          "candidate_score": 0.637134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552",
          "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa",
          "candidate_score": 0.636955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_65",
          "bdc_text": "Videtur enim pertinacia isthęc nonnulla ex parte esse sancta , modo non sit cervicosa , sed veluti stimulus veritatis cognoscendę suscipiendęque .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_731",
          "psc_text": "titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint. [ Vet. XX. ] Nonnunquam vero haeretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namque: CAPUT XXVIII [ Rec. XIX ]. VERS. 12.-- Porro ad me dictum est verbum absconditum. ALLEGORICUS",
          "candidate_score": 0.636505,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241",
          "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.",
          "candidate_score": 0.635862,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_87",
          "bdc_text": "Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1615",
          "psc_text": "extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. 28. Cum non adest, quid agendum. --Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat, quod erravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua (Eccli. VII, 15) . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. 29. Ante orationem immundae ac terrenae cogitationes ablegandae. --Ut ergo ad precem facies sine macula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest",
          "candidate_score": 0.633925,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1513",
          "psc_text": "de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [ Vet. XLIV, Rec. XXXVI ]. VERS. 20.-- Nunquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? 92. Vitae terminus, potissimum attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum",
          "candidate_score": 0.633537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53_55",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ?",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427",
          "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312",
          "candidate_score": 0.633375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1970",
          "psc_text": "judicium accedit, et quod sentit dicit, et quidquid contradicitur agnoscit, et quo voluerit pulsat, et novit unde pulsatur. Qui autem divina animadversione percutitur, dum novit quidem quia vapulat, sed cur vapulet ignorat, quasi dicit ipse quod sentit, sed quid contra se dicatur nescit, quia ipse quidem ingemiscit in verbere, sed Deus aperte non declarat pro qua eum feriat ultione. Itaque nunc dicitur: Atque utinam sic judicaretur vir cum Deo, quomodo judicatur filius hominis cum collega suo! Ac si aperte diceretur: Sicut in omni quod dico audior, sic omne quod de me dicitur audirem. Quod tamen in hac vita fieri nullatenus potest, quia magna est interpositio oculis cordis nostri ad contemplandam subtilitatem Dei, ipsa videlicet infirmitas nostra. Sed tunc ad purum intuebimur eum a quo nunc subtiliter intuemur, cum, hac infirmitate deposita, ad contemplationis internae gratiam venerimus, de qua Paulus dicit: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12)",
          "candidate_score": 0.632333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_475",
          "psc_text": "Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit (Job. I, 21) . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? (Job. II, 10.) Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim",
          "candidate_score": 0.632073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1038",
          "psc_text": "Cum vero nulla furoris animum occasio pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo considerat, seque etiam contra contumelias patientem parat; sed cum parva quamlibet commotionis occasio nascitur, 227 repente ad voces et contumelias medullitus inflammatur; ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed et semetipsam mens et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit; et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum posuit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia et a cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quidem deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur; et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt, qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed",
          "candidate_score": 0.631716,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_126_128",
          "bdc_text": "quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi . Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1450",
          "psc_text": "arguite me, nisi quod aperte insinuat quantam bonis actibus fiduciam praestat? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc etenim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum (I Joan. III, 21) . Hinc est quod Moyses, quia placet serviens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum (Exod. XXXII, 10) . Hinc est quod arguentem Dominus non habuisse se queritur, cum per prophetam dicitur: Quaesivi virum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni (Ezech. XXII, 30) . Hinc est quod graviter Isaias deplorat, dicens: Omnes nos cecidimus quasi folium, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos; non est qui invocet nomen tuum, qui consurgat",
          "candidate_score": 0.631358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102",
          "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala",
          "candidate_score": 0.630586,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1746",
          "psc_text": "ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. [ Vet. XVII. ] Unde et subditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos. 41. Justi Deum metuunt antequam iratum experiantur. --Cum sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari",
          "candidate_score": 0.628882,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1448",
          "psc_text": "ex aequo contendimus, et quid contra nos dicatur agnoscimus, et in his quae dicimus audimur, et quo objecta patenter apprehendimus, eo audenter ad proposita respondemus. Quia ergo invisibilis judex quae facimus videt, quasi audit quae dicimus; sed quia id quod ei displicet nequaquam plene cognoscimus, quasi quid ipse dicit ignoramus. Vir igitur sanctus vestimentorum suorum abominationem considerans, eo amplius timet, quo audiri ex aequo in judicio non valet, quia quousque corruptionis suae pondere premitur, hoc in poena sua gravius tolerat, quod et sensum sui reprehensoris ignorat. Ac si aperte dicat: In hoc ex aequo non audior, quia et patent cuncta quae facio, et tamen ipse nescio per quanta reprehendor. Sequitur: CAPUT XXXVIII. VERS. 33.-- Non est qui utrumque valeat arguere, et ponere manum suam in ambobus. 60. Arguere Deum quid sit. --Durum sonat ut quaeratur qui Deum arguat; sed durum non erit, si recurrat ad memoriam quod ipse per alium",
          "candidate_score": 0.628395,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2059",
          "psc_text": "verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. Sequitur: CAPUT XXVI. VERS. 3.-- En, decies confunditis me. 30. Sive sileant justi, sive loquantur, malos semper experiuntur adversarios. --Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc nisi quinquies locutos eos cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes audierat, quorum increpationibus quinquies ipse respondit, decies se perhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me (Job. XVI, 7) . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc",
          "candidate_score": 0.628128,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1550",
          "psc_text": "illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad correptionem quam diverse affecti pravi et recti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat.",
          "candidate_score": 0.628017,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_64",
          "bdc_text": "\"At nihil minus ferre potest quam declinare ab iis , quae videntur contra papistas esse suscepta\" .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2328",
          "psc_text": "necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur. Nam subditur: CAPUT VII. VERS. 10.-- Propterea circumdatus es laqueis, et conturbat te formido subita. 11. Adversa patienti, scelerum poenas esse exprobrant. --Illum formido subita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant quod futura non praevideat, in percussione sua hunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhuc insultantes adjungunt: VERS. 11.-- Et putabas te tenebras non visurum, et impetu",
          "candidate_score": 0.626076,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1701",
          "psc_text": "Subtracta praedicatione aut gratia, cor arescit. -- Si aqua scientia praedicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae (Prov. XVIII, 4) , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII, 38, 39) ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis",
          "candidate_score": 0.625856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1122",
          "psc_text": "animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum",
          "candidate_score": 0.625789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1972",
          "psc_text": "--Omne quod transit breve est, etiam si tardius terminari videatur. In mortis autem semita, per quam non revertimur, ambulamus, non quod ad vitam carnis minime resurgendo reducimur, sed quod ad labores hujus vitae mortalis, vel ad conquirenda laboribus praemia, iterum non venimus. CAPUT XXVIII [ Vet. XV, Rec. X ]. CAP. XVII, VERS. 1.-- Spiritus meus attenuabitur. 32. Boni brevem vitam, longam vero mali sibi pollicentur. --Attenuatur spiritus timore judicii, quia electorum mentes quo amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendas semetipsas terribilius contremiscunt, et si quas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo",
          "candidate_score": 0.62457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2373",
          "psc_text": "[ Rec. XIII ]. VERS. 4.-- Ponam coram eo judicium, et os meum replebo increpationibus. 35. Ex occultorum Dei judiciorum consideratione ad poenitentiam accenduntur electi. --Coram Deo judicium ponere est intra secretum mentis per fidei contemplationem ad tremendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio",
          "candidate_score": 0.624363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_5_7",
          "bdc_text": "Attamen , dum huic morem gero , facio , quod possum ; nam indico brevibus , qualiter ego , si res esset mea , literas Buceri acciperem . Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_15",
          "psc_text": "exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea; si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est (Job. XXXI, 16 et seq.) . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est 6 fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat. CAPUT V. Gregorius aegritudine laborans opus sequens perfecit. Artem loquendi neglexit. Quibus utatur Scripturae versionibus. --Quam videlicet",
          "candidate_score": 0.623279,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1992",
          "psc_text": "Veritas dicit: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . Quia ergo hi qui apud semetipsos sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequitur: CAPUT XLI [ Vet. XX, Rec. XV ]. VERS. 11.-- Dies mei transierunt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. 46. Dies Ecclesiae prosperitas, noctes adversitas. Sancti ad terrena dispensanda coacti torqueri se sentiunt. --Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem",
          "candidate_score": 0.623013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1971",
          "psc_text": "potest, quia magna est interpositio oculis cordis nostri ad contemplandam subtilitatem Dei, ipsa videlicet infirmitas nostra. Sed tunc ad purum intuebimur eum a quo nunc subtiliter intuemur, cum, hac infirmitate deposita, ad contemplationis internae gratiam venerimus, de qua Paulus dicit: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12) . Unde beatus Job videns eamdem cognitionem plenissime hic perfici nullatenus posse, de caecitate quidem vitae praesentis gemit, sed tamen se de ejus brevitate consolatur, dicens: CAPUT XXVII. VERS. 23.-- Ecce enim breves anni transeunt, et semitam per quam non revertar ambulo. 31. Vitae miserias ejus brevitas mitigat et sotatur. --Omne quod transit breve est, etiam si tardius terminari videatur. In mortis autem semita, per quam non revertimur, ambulamus, non quod ad vitam carnis minime resurgendo reducimur, sed quod ad labores hujus vitae mortalis, vel ad conquirenda laboribus praemia, iterum non venimus. CAPUT XXVIII [ Vet. XV, Rec. X ].",
          "candidate_score": 0.622333,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1843",
          "psc_text": "mala quae fecimus sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? Ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum coram me est semper (Psal. L, 5) ? Et quia culpas, quas non intuendo et poenitendo cognoscimus, pius nobis conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta subjungitur: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas ut poenitendo videam, agis procul dubio ne in retributione videantur. Sequitur: CAPUT XVIII [ Rec. XIII ]. VERS. 18, 19.-- Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, et homines ergo similiter perdes. 22. Alii subitis, alii lentis ac blandis tentationibus evertuntur. --Hoc crebro agitur ut, cadentibus rupibus, saxum ad loca alia transferatur; ut",
          "candidate_score": 0.621637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_69",
          "bdc_text": "recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_299",
          "psc_text": "studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amittat, intelligit. Sequitur. CAPUT XLIX [ Rec. XXVII ]. VERS. 18, 19.-- Loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repentè ventus vehemens irruit a regione deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit",
          "candidate_score": 0.621136,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_475",
          "psc_text": "Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit (Job. I, 21) . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? (Job. II, 10.) Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim",
          "candidate_score": 0.621055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_955",
          "psc_text": "quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit (Exod. XIX, 18); quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat. Prius igitur mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione",
          "candidate_score": 0.619306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1123",
          "psc_text": "gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat. [ Vet. V.] 10. Ex occasione virtutum deterius aliquando ruimus. --Bene ergo dicitur: Tentatio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille",
          "candidate_score": 0.618872,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_474",
          "psc_text": "accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit, in quibus dudum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibus erupit. [ Vet. V. ] Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit (Job. I, 21) . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset.",
          "candidate_score": 0.617825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251",
          "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed",
          "candidate_score": 0.616217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098",
          "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena",
          "candidate_score": 0.615753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_172",
          "psc_text": "vero unde veniat percontatur? non enim requirimus, nisi utique quae nescimus. Nescire autem Dei, reprobare est. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis (Luc. XIII, 27) . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? (Genes. III, 9.) Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit,",
          "candidate_score": 0.611107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_126",
          "bdc_text": "quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2390",
          "psc_text": "aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI 518. IBID.-- Et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 44. Verba Dei in sinu abscondere, alia justorum sollicitudo. --In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo (Luc. II, 19) . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? Sequitur: CAPUT XXXVII. [ Vet. XVIII ]. VERS. 13.-- Ipse enim solus est, et nemo avertere",
          "candidate_score": 0.609702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1856",
          "psc_text": "Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz subdit: CAPUT XXIV. VERS. 3.-- Arguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quod tibi non expedit. 29. Dum vera quae exprobrent non inveniunt, falsa fingunt haeretici. --Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerint ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit:--VERS. 4-- Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Deo. Tulisti dicitur abstulisti, ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens, Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguant, ut justi esse videantur, et fit",
          "candidate_score": 0.606586,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1115",
          "psc_text": "cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. [Vet. III. ] Solent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. 7. Ecclesia non alia aperte profert, alia celat, haereticorum more. --Sanctae ergo Ecclesiae nec in lingua iniquitas, nec stultitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis",
          "candidate_score": 0.603212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1021",
          "psc_text": "pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in semetipso fiduciam non habet, atque, ut ita dixerim, vires infirmus habet, apte subjungit, dicens: CAPUT XXIII. VERS. 13.-- Ecce non est auxilium mihi in me. 27. Quia vires suas non sibi, sed Deo ascribit. --Patet jam ad cujus spem percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis destituatur adjungat,--IBID.:-- Necessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet. Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV [ Rec. X ]. VERS. 14.-- Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. 28. Amor Dei et amor proximi quid sibi invicem praestent. --Quis hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter",
          "candidate_score": 0.602409,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2224",
          "psc_text": "appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subditur: CAPUT XXVIII. VERS. 26.-- Omnes tenebrae absconditae sunt in occultis ejus. 34. Omnia vitia in hypocritae mente sunt colligata. --Quamvis enim hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia",
          "candidate_score": 0.602088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_82",
          "bdc_text": "Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2048",
          "psc_text": "autem atteratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mereamur. Sed iniquus quisque, cum 445 bonas cogitationes deserit, et ad ea quae sunt exterius semetipsum fundit, deorsum siccantur radices ejus. Sursum vero messis ejus atteritur, quia qui hic sterilis persistit, post hanc vitam ad nulla praemia vocatur. Sequitur: CAPUT XXI [ Vet. et Rec. XI ]. VERS. 17.-- Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis. 25. Antichristi et iniquorum omnium quam brevis gloria. --Intuendum est nobis quia sic Baldad Suhites de unoquoque",
          "candidate_score": 0.597909,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1",
      "max_score": 0.706943,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.706943,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.706361,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_63",
          "psc_text": "adhuc graves corde diligunt vanitatem et quaerunt mendacium, sed intus ubi signatum est lumen vultus Dei: in interiore enim homine habitat Christus (Ephes. III, 17), ut ait Apostolus; ad ipsum enim pertinet videre veritatem, cum ille dixerit: Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) . Et cum loquebatur in Apostolo dicente: An vultis experimentum ejus accipere qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? non ei foris utique; sed in ipso corde, id est, in illo cubili ubi orandum est (Matth. VI, 6), loquebatur. 9. [vers. 8, 9.] Sed homines temporalia sectantes, qui certe multi sunt, nihil aliud noverunt dicere, nisi Quis ostendit nobis bona? cum vera et certa bona intra semetipsos videre non possint. Itaque consequenter de his rectissime dicitur, quod adjungit: A tempore frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt. Non enim vacat, quod additum est, sui: est enim et frumentum Dei, siquidem est panis vivus qui",
          "candidate_score": 0.692353,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_114",
          "bdc_text": "Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3204",
          "psc_text": "nostra vox ista est. Quamdiu ergo hic sumus, hoc rogemus Deum, ut non a nobis amoveat deprecationem nostram, et misericordiam suam; id est, ut perseveranter oremus, et perseveranter misereatur. Multi enim languescunt in orando, et in novitate suae conversionis ferventer orant, postea languide, postea frigide, postea negligenter: quasi securi fiunt. Vigilat hostis: dormis tu. Ipse Dominus praecepit in Evangelio; quia oportet semper orare, et non deficere. Et dat similitudinem de illo iniquo judice, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; quem interpellabat illa vidua quotidie ut audiret eam: et cessit taedio qui non flectebatur misericordia; et ait sibi judex nequam: « Si nec Deum timeo, nec homines revereor; vel propter taedium quod mihi quotidie facit haec vidua, audiam causam ejus, et vindicabo eam. Et ait Dominus: Si judex nequam hoc fecit, Pater vester non vindicabit electos suos qui ad eum clamant die ac nocte? Ita dico vobis; faciet judicium eorum",
          "candidate_score": 0.686527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.686455,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.68562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3836",
          "psc_text": "et facinus meum non operui (Psal. XXXI, 5) . Quare? Quia locutus est Petrus mirantibus linguas Israelitis, quoniam ipsi occiderunt Christum, cum propter illos missus sit Christus. Hoc audito, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Apostolos, Quid ergo faciemus? dicite nobis. Et Apostoli: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi; et dimittentur vobis peccata vestra (Act. II, 37, 38) . Quia ergo per poenitentiam confessio facta est, Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quare, confitentem tibi? Quia conversus sum in aerumna, dum configitur spina (Psal. XXXI, 4) . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in",
          "candidate_score": 0.684557,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_294",
          "psc_text": "patientia pertulit, ut ei primam Eucharistiam confectam manibus suis et ore suo commendatam, sicut caeteris Apostolis traderet (Luc. XXII, 19, 21) Quid vobis fecit Christus, qui eumdem traditorem suum, quem diabolum nominavit (Joan. VI, 71), qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere (Id. XII, 6), cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit (Matth. X, 5); ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos qui cum fide accipiunt, etamsi talis sit per quem accipiunt, qualis Judas fuit? 7. [vers. 5.] Dominus in templo sancto suo. Ita vero, sicut Apostolus dicit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Quisquis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus (I Cor. III, 17) . Templum Dei violat, qui violat unitatem: non enim tenet caput (Coloss. II, 19), ex quo totum corpus connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis incrementum corporis facit, in aedificationem sui in",
          "candidate_score": 0.679482,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2725",
          "psc_text": "ut titulus non corrumpatur. Aliquot psalmi sic praenotati sunt (Psal. LVI-LVIII), sed tamen in omnibus passio Domini praenuntiatur. Ergo et hic intelligamus Domini passionem, et loquatur nobis Christus caput et corpus. Sic semper, aut prope semper audiamus voces Christi de Psalmo, ut non solum intueamur caput illud unum mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum (I Tim. II, 5); qui etiam secundum divinitatem in principio erat Verbum, Deus apud Deum, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14), caro ex semine Abraham, ex semine David de Maria virgine (Matth. I, 1): non ergo illum solum qui est caput nostrum cogitemus, quando audimus Christum loqui; sed cogitemus Christum caput et corpus, totum integrum quemdam virum. Nobis enim dicitur, Vos autem estis corpus Christi et membra (I Cor. XII, 27) , ab apostolo Paulo. Et de illo dicitur ab eodem Apostolo quia est caput Ecclesiae (Ephes. I,",
          "candidate_score": 0.679047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3301",
          "psc_text": "Dei tenetur, per Prophetam dicentis: Si fuerint peccata vestra tanquam phoenicium, sicut nivem dealbabo (Isai. I, 18) ? Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, pennae columbae deargentatae, subaudiatur, eritis; ut iste sit sensus: O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis; id est, in altiora elevabimim, compagini tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargentatam, quam illam de qua dictum est: Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Deargentata est autem, quia divinis eloquiis est erudita: eloquia namque Domini alio loco dicuntur argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) . Magnum itaque aliquod bonum est, dormire inter medios cleros: quae nonnulli duo Testamenta esse voluerunt; ut dormire sit inter medios cleros, in eorum Testamentorum auctoritate requiescere; id est, utriusque Testamenti testimoniis acquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur,",
          "candidate_score": 0.677134,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_306",
          "psc_text": "veritates a filiis hominum. Veritas una est, qua illustrantur animae sanctae: sed quoniam multae sunt animae, in ipsis multae veritates dici possunt; sicut ab una facie multae in speculis imagines apparent. 3. [vers. 3.] Vana locutus est unusquisque ad proximum suum. Proximum omnem hominem oportet intelligi: quia nemo est cum quo sit operandum malum; et dilectio proximi malum non operatur (Rom. XIII, 10). Labia dolosa, in corde et corde locuti sunt mala. Quod bis ait, in corde et corde, duplex cor significat. 4. [vers. 4.] Disperdat Dominus universa labia dolosa. Universa, dixit, ne quis se exceptum putet, sicut Apostolus dicit: In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci (Id. II, 9) . Linguam magniloquam: linguam superbam. 5. [vers. 5] Qui dixerunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra apud nos sunt, quis noster Dominus est? Superbi hypocritae significantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendos, et Deo non subditi.",
          "candidate_score": 0.676744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4073",
          "psc_text": "coelo. Quo, nisi ad terras? ut qui in fide sunt parvuli, audiendo terrestria nutriantur ad capienda coelestia. Si enim terrestria, inquit, dixi vobis, et non creditis; quomodo si coelestia dixero vobis, credetis (Id. III, 12) ? Translatus enim erat ille de coelo quodammodo, ubi mente excesserat Deo; ut temperans eis esset quibus dicebat: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus (I Cor. III, 1) . Ibi enim audierat ineffabilia verba (II Cor. XII, 4), quae in terra illi non licebat loqui per verba sonantia, quasi per volatilia pennata; et inducendo in virtute sua Africum, hoc est, per ventos meridianos, ferventes et lucentes praedicantium spiritus; et hoc in virtute sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. Veniunt autem ultro isti venti ad homines, et apportant eis verba divinitus missa; ut in suis sedibus et circa tabernacula sua colligant ejusmodi volatilia, et adoret unusquisque Dominum de loco suo,",
          "candidate_score": 0.676729,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_48_50",
          "bdc_text": "\"Dum omnia tibi videntur aurea , quę loquitur Bucerus , quale , quęso , videtur , quod dicit de inopia iudicii nostri circa Retractationem Vgl. ebd. , Z. 136-140 ( zu Bucers Retraktationen s. HBBW VI [Nr. 866 ] , S. 368 , Anm. 12). , num et istud placet? \" Utinam interea , dum illa scripsit , altum dormiisset somnum ! Non quidem ob argumentum eucharistię , ut in quo , tametsi quid displicere potest , similitudo tamen sous ( quę et doctoris Vadiani est Vgl. HBBW VI [Nr. 894 ] , S. 426 , 21-34 mit Anm. 6. ) reliqua conciliat satis superque . Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3302",
          "psc_text": "argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) . Magnum itaque aliquod bonum est, dormire inter medios cleros: quae nonnulli duo Testamenta esse voluerunt; ut dormire sit inter medios cleros, in eorum Testamentorum auctoritate requiescere; id est, utriusque Testamenti testimoniis acquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis contentio pacifica quiete finiatur. Quod si ita est, quid aliud admoneri videntur evangelizantes virtute multa, nisi quia tunc eis Dominus dabit verbum ut evangelizare possint, si dormiant inter medios cleros? Tunc enim eis verbum veritatis datur, si auctoritas ab eis duorum Testamentorum non relinquatur: ut ipsi sint et pennae columbae deargentatae, quorum praedicatione in coelum gloria fertur Ecclesiae. 18. Inter scapulas autem: pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapientiae; quem vigorem melius non puto intelligi",
          "candidate_score": 0.675767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89_91",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3865",
          "psc_text": "homine per fidem (Ephes. III, 17), coeperitque invocatus possidere confessum; fit totus Christus, caput, et corpus, et ex multis unus. Audite jam verba Christi. Nam quasi non ejus verba videbantur, Confitebimur tibi, Deus; confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum. Jam incipit ex persona capitis sermo. Sive autem caput loquatur, sive membra loquantur, Christus loquitur: loquitur ex persona capitis, loquitur ex persona corporis. Sed quid dictum est? Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego, inquit, dico, in Christo et in Ecclesia (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31, 32) . Et ipse in Evangelio: Igitur jam non duo, sed una caro (Matth. XIX, 6) . Nam ut noveritis has duas quodammodo esse personas, et rursus unam copulatione conjugii, tanquam unus loquitur apud Isaiam, et dicit: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam induit me ornamento (Isai. LXI, 10) . Sponsum se dixit ex capite, sponsam ex corpore.",
          "candidate_score": 0.675458,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071",
          "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis",
          "candidate_score": 0.675033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2334",
          "psc_text": "oculum quo videas benignitatem. Vae iniquo cordi! Quod pejus est, avertit se ne videat quod videre potest. Quid enim de talibus alio loco dictum est? Noluit intelligere ut bene ageret. Non enim dictum est, non potuit; sed noluit, inquit, intelligere ut bene ageret, clausit oculos a luce praesenti. Et quid sequitur? Iniquitatem meditatus est in cubili suo (Psal. XXXV, 4, 5) , hoc est in interiore secreto cordis sui. Tale quid objicitur huic Doech Idumaeo, maligno corpori, mortui terreno, non permanenti, non coelesti. Dilexisti malitiam super benignitatem. Nam vis nosse quam videat malus utrumque, et illud potius eligat, hinc se avertat? Quare clamat quando inique aliquid patitur? Quare tunc exaggerat quantum potest iniquitatem, et laudat benignitatem, reprehendens eum qui in illo operatus est malignitatem super benignitatem? Sit ergo regula sibi ad vivendum: de seipso judicabitur. Porro si faciat quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Matth. XXII, 39) ;",
          "candidate_score": 0.673704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_139_141",
          "bdc_text": "Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique . Oremus dominum , ne concordia faciat discordiam . Vale et diligens esto in domino .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1279",
          "psc_text": "Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos (Matth. V, 44) . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 21) . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. [vers. 12, 13.] Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo",
          "candidate_score": 0.673452,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_73_75",
          "bdc_text": "Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2702",
          "psc_text": "stulti facti sunt (Rom. I, 21-29) . Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si",
          "candidate_score": 0.669906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_140_142",
          "bdc_text": "Oremus dominum , ne concordia faciat discordiam . Vale et diligens esto in domino . Basileę , 11 .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1279",
          "psc_text": "Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos (Matth. V, 44) . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 21) . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. [vers. 12, 13.] Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo",
          "candidate_score": 0.66947,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_75_77",
          "bdc_text": "Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2063",
          "psc_text": "sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est (Prov. XVII, 6, sec. LXX) . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo",
          "candidate_score": 0.666118,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_177",
          "psc_text": "Domino: Omnis qui peccat, servus est (Joan. VIII, 34) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur. 19. [vers. 18.) Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui",
          "candidate_score": 0.665008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_75_77",
          "bdc_text": "Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1342",
          "psc_text": "Paulus apostolus exhortatur, et admonet: « Praecipimus autem vobis, fratres, in nomine Domini nostri Jesu Christi, ut discedatis ab omni fratre inordinate ambulante » (II Thess. III, 6). Atque adeo non immemores puritatis Ecclesiae, conducibile existimavimus, omnes sanctos consacerdotes, et omnes clericos, et omnes populos qui se christianos meminerunt, hac nostra Tractatoria commonere, ut omnes ejus communionem, utpote damnati, diligenti cura horreant. Ipse enim de suo interitu rationem reddet, qui hoc nostrum decretum non audiendo tentaverit violare. Placuit sane nobis et Spiritui sancto, quod tempus tardis ad convertendum reservetur sub eo, ut quicumque consacerdotum vel clericorum suae salutis immemores, a die damnationis supra dicti Primiani, id est, a die octavo Kalendarum Juliarum usque ad diem octavum Kalendarum Januariarum, minus a Primiani damnati communione recesserint, tali sententia constringantur. Laici quoque nisi se a supra dicto die damnationis illius, intra diem Paschae futurae ab ejus consortio separaverint, non posse quemquam nisi per",
          "candidate_score": 0.664615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_33_35",
          "bdc_text": "ebd. , Z. 54-62 . tam odiose proponere ? Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_177",
          "psc_text": "Domino: Omnis qui peccat, servus est (Joan. VIII, 34) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur. 19. [vers. 18.) Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui",
          "candidate_score": 0.664444,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_85_87",
          "bdc_text": "Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit . Lutherum non reprehendo , quod nostrum sermonem ferre nolit ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2504",
          "psc_text": "divisi sunt prae ira vultus ejus, et appropinquavit cor illius. 23. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit vitam in se: illi non intelligentes dixerunt ad invicem, Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est sermo hic; separaverunt se ab illo: remansit cum aliis duodecim. Cum ei suggessissent illos in sermone ejus fuisse scandalizatos, Numquid et vos, inquit, vultis ire? Et Petrus: Verbum vitae aeternae habes, ad quem ibimus (Joan. VI, 54-69) Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretum illius sermonis Domini? Nondum intelligebat; sed bona esse verba quae non intelligebat, pie credebat. Ergo si durus est sermo,",
          "candidate_score": 0.663892,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_120_122",
          "bdc_text": "Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam . Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_916",
          "psc_text": "superiora dona Dei, quid tibi contulerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte praeceperit, convertere et ad psalterium, psalle Domino in psalterio decem chordarum. Praecepta enim legis decem sunt: in decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est. Habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti, Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40) . Dicit tibi Deus desuper, quia Dominus Deus tuus, Deus unus est: habes unam chordam. Non accipias in vanum nomen Domini Dei tui: habes alteram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abstine ab opere servili. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34):",
          "candidate_score": 0.66369,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_177",
          "psc_text": "Domino: Omnis qui peccat, servus est (Joan. VIII, 34) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur. 19. [vers. 18.) Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui",
          "candidate_score": 0.663353,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_100_102",
          "bdc_text": "Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.662664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1080",
          "psc_text": "dicat quidam justus: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Dominum, quoniam adhuc confitebor illi (Psal. XLII, 5) . Cum dicit animae suae, Quare conturbas me; utique turbabat illum. Volebat forte ipse pati pro Christo, et anima ipsius contristabatur. Et ille qui sciebat et dicebat, Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me; pacem adhuc secum non habebat: sed ex mente haerebat Christo, ut sequeretur illum anima ejus, et non illum conturbaret. Ergo quaerite pacem, fratres. Dominus dixit: Haec loquor vobis, ut in me habeatis pacem. Pacem in terra vobis non promitto (Joan. XVI, 33) . In ista vita pax vera non est, nec tranquillitas. Gaudium immortalitatis, societas Angelorum promittitur. Sed quisquis non illam cum hic est quaesierit, non illam habebit cum venerit. 20. [vers. 16.] Oculi Domini super justos. Noli ergo timere, labora: oculi Domini super te sunt. Et aures ejus ad preces eorum.",
          "candidate_score": 0.662593,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84_86",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum . Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2494",
          "psc_text": "festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in his paucis in quibus non mecum, non eis prosunt multa in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarravit apostolus Paulus: unum dixit; si defuerit, frustra sunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est (I Cor. XIII). Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis erant mecum. Rursus alio modo, Quoniam in multis erant mecum, qui se separaverunt a me, mecum erant, non in paucis, sed in multis. Etenim per",
          "candidate_score": 0.662344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68_70",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ; recipiendum autem , quod verum posteaque diligenter expensum idipsum esse tale . Nosti ferocientes , qui dicant :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_801",
          "psc_text": "retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ferte donec efferatis, tolerate donec careatis: necesse est enim ut Dominus veritatem requirens, retribuat his qui abundanter faciunt superbiam. Jam dicturus es: Quando retribuet? Quando vult. Quia retribuet certus sis; de retributione non dubites, de tempore non audeas Deo dare consilium. Prorsus veritatem requiret, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Aliquibus et hic retribuet, et vidimus et didicimus quia retribuit. Etenim quando humiliantur qui Deum timent, si forte in aliqua dignitate hujus saeculi refulserant, humiliati non ceciderunt, quia Deum de corde non excluserunt: altitudo ipsorum Deus est. Humiliatus videbatur Job perdita substantia sua, perditis filiis suis, perditis quae servabat, perditis quibus servabat; remansit sine haereditate, et, quod est tristius, sine haerede (Job I); remansit ad solam uxorem, non suam consolatricem, sed diaboli potius adjutricem (Id. II, 9): humiliatus videbatur; vide si miser factus est, vide si non erat in abscondito vultus Dei. Nudus,",
          "candidate_score": 0.661345,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_56_58",
          "bdc_text": "Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ; 1Thess 5 , 15 ; 1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3012",
          "psc_text": "operamur. Quicumque operatur mala, in nocte operatur, non in diluculo, Apostolo dicente: Qui inebriantur, nocte inebriantur; et qui dormiunt, nocte dormiunt: nos qui diei sumus, sobrii simus. Hortatur nos ut secundum diem ambulemus honeste: Sicut in die, inquit, honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Et iterum: Vos, inquit, filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum (I Thess. V, 5-8) . Qui sunt filii noctis, et filii tenebrarum? Qui omnia mala operantur. Usque adeo filii noctis sunt, ut timeant videri quae operantur: et quae publice operantur mala, ideo publice operantur, quia multi illa operantur; quae pauci operantur, in abscondito operantur. Qui autem talia publice operantur, sunt quidem in luce solis, sed in tenebris cordis. Nemo ergo in diluculo operatur, nisi qui in Christo operatur. Sed qui otiosus memor est Christi, in ipso meditatur in omnibus actionibus suis; et est illi adjutor in bono opere, ne per infirmitatem",
          "candidate_score": 0.660815,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3178",
          "psc_text": "in ipso jucundabimur qui dominatur in virtute sua in aeternum. 14. Sed non hoc solis Judaeis praestat credentibus, Quia multum se extulerunt Judaei de virtute sua praesumentes, postea cognoverunt in cujus virtute fuerunt salubriter fortes, et quidam eorum crediderunt: sed non sufficit Christo; multum est quod dedit, magnum pretium dedit, non pro solis Judaeis debuit valere quod dedit. Oculi ejus super Gentes respiciunt. Ergo, Oculi ejus super Gentes respiciunt. Et quid facimus? Murmurabunt Judaei; dicturi sunt Judaei: Quod nobis, hoc et illis; nobis Evangelium, illis Evangelium; nobis gratiam resurrectionis, et illis gratiam resurrectionis: nihil nobis prodest quod nos Legem accepimus. et in justificationibus Legis viximus, et tenuimus praecepta patrum: nihil valebit hoc; illis quod nobis! Non litigent, non contendant. Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis. O caro misera et tabescens, nonne peccatrix es? Quid clamat lingua tua? Attendatur conscientia. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei (Rom. III, 23). Agnosce",
          "candidate_score": 0.658673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2702",
          "psc_text": "stulti facti sunt (Rom. I, 21-29) . Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si",
          "candidate_score": 0.654508,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_177",
          "psc_text": "Domino: Omnis qui peccat, servus est (Joan. VIII, 34) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur. 19. [vers. 18.) Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui",
          "candidate_score": 0.654225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_56_58",
          "bdc_text": "Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ; 1Thess 5 , 15 ; 1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1638",
          "psc_text": "Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. 25. Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro",
          "candidate_score": 0.653956,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_124_126",
          "bdc_text": "Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1080",
          "psc_text": "dicat quidam justus: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Dominum, quoniam adhuc confitebor illi (Psal. XLII, 5) . Cum dicit animae suae, Quare conturbas me; utique turbabat illum. Volebat forte ipse pati pro Christo, et anima ipsius contristabatur. Et ille qui sciebat et dicebat, Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me; pacem adhuc secum non habebat: sed ex mente haerebat Christo, ut sequeretur illum anima ejus, et non illum conturbaret. Ergo quaerite pacem, fratres. Dominus dixit: Haec loquor vobis, ut in me habeatis pacem. Pacem in terra vobis non promitto (Joan. XVI, 33) . In ista vita pax vera non est, nec tranquillitas. Gaudium immortalitatis, societas Angelorum promittitur. Sed quisquis non illam cum hic est quaesierit, non illam habebit cum venerit. 20. [vers. 16.] Oculi Domini super justos. Noli ergo timere, labora: oculi Domini super te sunt. Et aures ejus ad preces eorum.",
          "candidate_score": 0.653179,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1080",
          "psc_text": "dicat quidam justus: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Dominum, quoniam adhuc confitebor illi (Psal. XLII, 5) . Cum dicit animae suae, Quare conturbas me; utique turbabat illum. Volebat forte ipse pati pro Christo, et anima ipsius contristabatur. Et ille qui sciebat et dicebat, Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me; pacem adhuc secum non habebat: sed ex mente haerebat Christo, ut sequeretur illum anima ejus, et non illum conturbaret. Ergo quaerite pacem, fratres. Dominus dixit: Haec loquor vobis, ut in me habeatis pacem. Pacem in terra vobis non promitto (Joan. XVI, 33) . In ista vita pax vera non est, nec tranquillitas. Gaudium immortalitatis, societas Angelorum promittitur. Sed quisquis non illam cum hic est quaesierit, non illam habebit cum venerit. 20. [vers. 16.] Oculi Domini super justos. Noli ergo timere, labora: oculi Domini super te sunt. Et aures ejus ad preces eorum.",
          "candidate_score": 0.653154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2891",
          "psc_text": "Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporis Christi. Unus enim homo cum capite et corpore suo Jesus Christus, salvator corporis et membra corporis, duo in carne una (Gen. II, 24, et Ephes. V, 31), et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim Christum intelligas caput et corpus, passiones Christi nonnisi in Christo: si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis (sed tamen audis, si in membris Christi es); quidquid pateris ab eis qui non",
          "candidate_score": 0.652181,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_72_74",
          "bdc_text": "Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ; quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2096",
          "psc_text": "Ista putantes homines bona, aberraverunt a Deo, nec quaesierunt vera, et decepti sunt falsis: adeo vide quid sequitur. Ille qui non dedit pretium redemptionis animae suae, qui non intellexit interitum, quia vidit sapientes morientes, factus est imprudens et insipiens, ut simul periret. Et quomodo peribunt qui relinquent alienis divitias suas? Simul imprudens et insipiens peribunt. 14. Attendite, fratres: Et relinquent alienis divitias suas. Quasi eos posuit in maledicto, qui cum mortui fuerint, alieni possidebunt res ipsorum. Ergo felices illi qui relinquunt filios in possessione sua, quibus sui succedunt. Habuit filios, non est mortuus. Quid filii ipsius? Et ipsi servant quod eis reliquerunt parentes sui: parum est quia servant; et augent. Quibus et ipsi servant? Filiis suis, et illi filiis, et tertii filiis Quid Christo? quid animae suae? Omnia filiis. Inter filios suos quos habent in terra, computent unum fratrem quem habent in coelo: cui totum dare debebant, vel dividant cum",
          "candidate_score": 0.652057,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_28_30",
          "bdc_text": "alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_10",
          "psc_text": "Dominum viam justorum, viam vero impiorum non nosse; non quia aliquid Dominus nescit, et tamen dicit peccatoribus: Non novi vos (Matth. VII, 23) . Iter autem impiorum peribit, pro eo positum est, ac si diceretur: Iter autem impiorum non novit Dominus. Sed planius dictum est, ut hoc sit nesciri a Domino, quod est perire, et hoc sit sciri Domino, quod est manere: ut ad scientiam Dei esse pertineat, ad ignorantiam vero non esse; quia Dominus dicit: Ego sum qui sum; et: Qui est, misit me (Exod. III, 14) . IN PSALMUM II ENARRATIO. 1. [vers. 1, 2.] Utquid fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Pro eo dictum est utquid, ac si diceretur, frustra: non enim impleverunt quod voluerunt, ut Christus exstingueretur; dicitur hoc enim de persecutoribus Domini, qui et in Actibus Apostolorum commemorantur (Act. IV,",
          "candidate_score": 0.651583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2142",
          "psc_text": "aeternum gloriae pondus operatur nobis. Sed quando? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur; non quae temporalia, sed quae aeterna. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna (II Cor. IV, 17, 18) . Et iterum: Non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18) . Quid est ergo quod pateris? Sed semper pateris. Concedo. Ex quo natus es, per omnes aetates tuas usque ad senectam tuam, quo usque morieris, puta quia hoc pateris quod est passus Job; quod ille passus est aliquot diebus, aliquis patiatur ab ipsa infantia: quod pateris transit, finitur; quod accepturus es, finem non habebit. Nolo jam aeques poenam cum praemio: tempora aequa aeternitati, si potes. 10. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Nolite esse tales, fratres: videte quia propterea dicimus haec, propterea cantamus, propterea tractatur, propterea sudatur: nolite facere ista. Negotia vestra vos probant:",
          "candidate_score": 0.651037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2645",
          "psc_text": "III, 17, 18): experimento disce, quod noluisti praecepto. Sed vincit cupiditas: cur non potius veritas? Et ubi est quod loquebaris? Ecce cogitas aurum negare, ecce cogitas haeredi amici tui prorsus abscondere. Interrogaveram paulo ante quid sit charius, et quid sit melius, aurum an fides. Quare aliud dicis, aliud agis? Non times hanc vocem, Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum? Ecce locutus es mihi meliorem esse fidem, et in judicio tuo melius duxisti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera locutus es, et falsa judicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere loquebaris: Si enim vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quando mihi de justitia respondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim illa dulcis et nota auribus Ecclesiae, vox Domini nostri Jesu Christi, et vox corporis ejus, vox Ecclesiae laborantis, peregrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium",
          "candidate_score": 0.649544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2744",
          "psc_text": "tanquam justi contra iniquum saevierunt. Sed tamen neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Illi ergo fortes currentem me sequi non potuerunt: ideo peccatorem putaverunt, quia vestigia mea non viderunt. 9. [vers. 6.] Sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occursum mihi, et vide. Deo dicitur, Sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occursum mihi, et vide. Quid enim? Si non occurrat, videre non potest? Tanquam si ambulares viam, et de longinquo ab aliquo cognosci non posses, clamares ad eum, et diceres: Occurre mihi, et vide quemadmodum ambulem; nam quando de longinquo me attendis, gressum meum videre non potes. Itane et Deus nisi occurreret, non videret quam sine iniquitate iste dirigebatur, et quam sine peccato currebat? Accipere quidem et hoc possumus, Exsurge in occursum mihi, adjuva me. Quod autem addidit, et vide, intelligendum est, fac videri quod curro, fac videri quod dirigor; ex illa figura",
          "candidate_score": 0.649536,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.649082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_48",
          "psc_text": "9) . Et super populum tuum benedictio tua, hoc est super unumquemque nostrum. IN PSALMUM IV ENARRATIO. In finem, Psalmus Canticum David. 1. [vers. 1.] Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) : hic enim finis perfectionem significat, non consumptionem. Utrum autem omne canticum psalmus sit, an potius omnis psalmus canticum; an sint quaedam cantica quae non possint dici psalmi, et quidam psalmi qui non possint dici cantica, quaeri potest. Sed animadvertendae Scripturae sunt, ne forte Canticum laetitiam indicet: Psalmi autem dicuntur, qui cantantur ad psalterium; quo usum esse David prophetam in magno mysterio, prodit historia (I Par. XIII, 8, et XVI, 5). De qua re non est hic disserendi locus; quia diuturnam inquisitionem et longam disputationem desiderat. Nunc interim aut verba Dominici hominis post resurrectionem exspectare debemus, aut hominis in Ecclesia credentis et sperantis in eum. 2. [vers. 2.] Cum invocarem, exaudivit me Deus justitiae meae:",
          "candidate_score": 0.648637,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24_26",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ? Verum inquis :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3644",
          "psc_text": "Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis tuae? Ergo in illo primo resurreximus; quia et Christus cum resurrexit, nos resurreximus. Non enim Verbum mortuum est, et resurrexit; sed in Verbo caro mortua est, et resurrexit. Ibi mortuus est Christus, ubi es tu moriturus; et ibi resurrexit Christus, ubi es tu resurrecturus. Exemplo suo docuit quid non timeres, quid sperares. Timebas mortem; mortuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo",
          "candidate_score": 0.648595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2281",
          "psc_text": "tremor est noster in his vocibus nostris. Credite cordi nostro quod videre non potestis: scit ipse qui mitescat nobis, qui propitius sit nobis, cum quanto sub illo tremore ad vos loquimur. Cum autem ipsum aliquid suggerentem et docentem intus audimus, securi sumus, securi gaudemus: sub magistro enim sumus, illius gloriam quaerimus, illum docentem laudamus: delectat nos veritas ejus intus, ubi nemo facit vel audit strepitum: ibi dixit iste esse laetitiam suam et exsultationem suam. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam. Et ideo quia humilis, audit. Qui audit, qui vere audit et bene audit, humilis audit: gloria enim in illo est a quo audit quod audit. Posteaquam dixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam; continuo demonstravit quid faciat auditio, Exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa, ossa audientis non habent fastum, non habent tumorem, quem in se vix vincit qui loquitur. Inde et ille humilis magnus, quo in natis mulierem nemo",
          "candidate_score": 0.648553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_122_124",
          "bdc_text": "Quare precor etiam , ne cuipiam ostendas . Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_107",
          "psc_text": "motus est animi provocans ad poenam inferendam: qui tamen motus, non tanquam animae Deo tribuendus est, de quo dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) ; quod autem tranquillum est, non est perturbatum. Non ergo cadit in Deum judicem perturbatio; sed quod in ejus ministris fit, quia per leges ejus fit, ira ejus dicitur. In qua ira, non solum argui se non vult anima quae nunc orat, sed nec corripi, id est emendari vel erudiri: nam in graeco παιδεύσῃς positum est, id est, erudias. Arguuntur autem in die judicii omnes qui non habent fundamentum quod est Christus: emendantur autem, id est purgantur, qui huic fundamento superaedificant lignum, foenum, stipulam; detrimentum enim patientur, sed salvi erunt tanquam per ignem (I Cor. III, 11). Quid ergo iste orat, qui non vult in ira Domini vel argui vel emendari? Quid, nisi ut sanetur? ubi enim sanitas est, nec",
          "candidate_score": 0.648347,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2927",
          "psc_text": "spes autem quae videtur, non est spes (Rom. VIII, 24) . Donec veniam ad illam glorificationem, ubi justi fulgebunt in regno Patris sui tanquam sol (Matth. XIII, 43). Interim nunc inter tentationes, inter iniquitates, inter scandala, inter apertas oppugnationes et subdolas locutiones, inter eos qui ore suo benedicunt, et corde suo maledicunt, inter eos qui honorem meum cogitant repellere, quid hic? Deus auxilii mei: dat enim auxilium certantibus. Contra quos certantibus? Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principatus et potestates (Ephes. VI, 12) . Deus ergo auxilii mei, et spes mea in Deo. Spes, quamdiu nondum est quod promissum est, et creditur quod nondum videtur; cum autem venerit, erit salvatio et glorificatio: non tamen, dum illa differuntur, deserimur; Deus enim auxilii mei, et spes mea in Deo. 14. [vers. 9.] Sperate in eum, omne concilium plebis. Imitamini Idithun; transilite inimicos vestros: repugnantes vobis, resistentes itineri vestro,",
          "candidate_score": 0.648198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1291",
          "psc_text": "meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio (Id. VIII, 35) .",
          "candidate_score": 0.647943,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3046",
          "psc_text": "Quis videt me, cum ille videat qui te fecit? Dixerunt: Quis videbit eas? Videbat Deus, videbat et Christus; quia et Christus Deus. Sed quare videbatur eis non videre? Audi sequentia. 11. [vers. 7.] Perscrutati sunt iniquitatem; defecerunt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demergebantur. Habet justitia quamdam lucem suam; perfundit, et illustrat animam inhaerentem sibi: anima vero avertens se a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam,",
          "candidate_score": 0.647784,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2636",
          "psc_text": "videmus nos; hoc ergo dicamus et nos. IN PSALMUM LVII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1, 2.] Vox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam clamanda. Omnibus enim tanquam in concione generis humani veritas clamat: Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Cui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri (Tob. IV, 16, et Matth. VII, 12) . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus",
          "candidate_score": 0.647709,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_56",
          "bdc_text": "Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4172",
          "psc_text": "clamant die ac nocte. Inde est et ille sub ara Dei martyrum clamor, ut Dei judicio vindicentur. Ubi est ergo illud, « Diligite inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos persequuntur » (Matth. V, 44)? ubi est et illud, « Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto » (I Petr. III, 9); et, « Nulli malum pro malo reddentes » (Rom. XII, 17)? Si enim malum pro malo non est cuiquam reddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum in eum videt a",
          "candidate_score": 0.647315,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_81_83",
          "bdc_text": "16 , 128-132 ) . . Nihilominus tamen non est , quur malum cogitem adversus Bucerum . Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1496",
          "psc_text": "et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum, et inopem quaerentem quid audiat, intercurris transiliens, qui possis et hinc audire, et hac dicere: si eligis hac non dicere, non mereberis hinc audire: contemnis pauperem, contemneris a divite. Oblitus es servum te esse, quem constituit Dominus super familiam suam dare conservis cibaria (Matth. XXIV, 45)? Quid ergo quaeris accipere, quod piger es erogare? Merito ergo quoniam quod acceperas dicere noluisti, impediris ne accipias quod accipere cupiebas. Aliquid enim volebas, aliquid habebas: da quod habes, ut merearis accipere quod non habes. Ergo cum quasi posuissem ori meo custodiam, mihique indixissem silentium, quia videbam ubique periculosum eloquium; factum est, inquit, in",
          "candidate_score": 0.647151,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24_26",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur . Numquid hic peccavit ? Verum inquis :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3849",
          "psc_text": "exemplo. Nondum erat exemplum casus humani, quando dictum est ad Adam: Morte morieris, si tetigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: Non morte morieris. Creditus est serpens, contemptus est Deus; creditus est serpens, tactum est vetitum, mortuus est homo (Gen. II, 17, et III, 4, 6, 19). Nonne impletum est potius quod minatus est Deus, quam quod promiserat inimicus? Sic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam, Facite contra praeceptum; non moriemini? sed quomodo tunc, sic et nunc. Si feceris quod suggerit diabolus, et contempseris quod praecepit Deus; veniet judiciis dies, et invenies verum quod minatus est Deus, et falsum quod pollicitus est diabolus. Exurge, Domine, judica causam meam. Mortuus es, et contemptus es; dicitur mihi, Ubi est Deus tuus",
          "candidate_score": 0.646653,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1620",
          "psc_text": "Non exhorruit Dominum dicentem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confitetur enim per labia quod habebat in corde, pervenit ad passionem. Et quia pervenit ad passionem, hostis quid nocuit? Nempe pretiosa in conspectu Domini mors justorum ejus (Psal. CXV, 10-15) . Mortes in quas Pagani saevierunt, in illis hodie reficimur. Natalem martyrum celebramus, exempla martyrum nobis proponimus, attendimus fidem, quomodo inventi, quomodo attracti, quomodo steterunt ante judices. In Ecclesia catholica nihil habentes simulationis, compaginati junctura unitatis, confessi sunt Christum: caput quod praecesserat, sicut membra, sequi concupierunt. Sed qui concupierunt? In tormentis patientes, in confessione fideles, in sermone veraces. Jaculabantur enim in ora interrogantium se sagittas Dei, et vulnerabant ad iram; multos vulneraverunt et ad salutem. Haec omnia proponimus nobis, et intuemur illa, et optamus imitari. Haec sunt spectacula christiana, haec videt desuper Deus, ad haec hortatur, ad haec adjuvat; his certaminibus praemia proponit et donat.",
          "candidate_score": 0.646532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2636",
          "psc_text": "videmus nos; hoc ergo dicamus et nos. IN PSALMUM LVII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1, 2.] Vox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam clamanda. Omnibus enim tanquam in concione generis humani veritas clamat: Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Cui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri (Tob. IV, 16, et Matth. VII, 12) . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus",
          "candidate_score": 0.646439,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.646286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_132_134",
          "bdc_text": "Pro adversariis iudicabimur ab ecclesiis sanctis . Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_95",
          "psc_text": "tu benedices justum: haec est benedictio, gloriari in Deo, et inhabitari a Deo. Ista sanctificatio conceditur justis; sed ut justificentur, praecedit vocatio, quae non est meritorum, sed gratiae Dei: omnes enim peccaverunt,et egent gloria Dei (Rom. III, 23). Quos enim vocavit, hos et justificavit; quos autem justificavit, hos et glorificavit (Id. VIII, 30). Quia ergo vocatio non meritorum nostrorum, sed benevolentiae et misericordiae Dei est, subjecit dicens: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos; bona enim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contra quem dicitur: Quis accusabit adversus electos Dei? et, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui unico Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum (Ibid., 31, 33) . Si enim adhuc cum inimici essemus, Christus pro nobis mortuus est; multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum (Id. V, 9,",
          "candidate_score": 0.646211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_119_121",
          "bdc_text": "Tum fiet enim , ut brevi queamus videre , de quo lętemur Vgl. Hi 22 , 19 ; Ps 107 , 42. . Tibi uni scribo , non aliis , ne impingam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2858",
          "psc_text": "eorum. Ubi sunt modo inimici martyrum, nisi forte quia modo eos ebriosi calicibus persequuntur, quos tunc furiosi lapidibus persequebantur? IN PSALMUM LX ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1.] Considerandum cum Vestra Charitate psalmum istum suscepimus. Brevis est; aderit Dominus ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. In finem, utique in Christum. Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Et ipsi David, non alium quam ipsum accipere debemus, qui venit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere,",
          "candidate_score": 0.645443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_35",
          "bdc_text": "Annon hęc potuissent omitti seu aliter dici? \" Ingenue dico , siquid hic peccatum est , me non videre , aut siquid video , levissimum tamen id esse mihi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2334",
          "psc_text": "oculum quo videas benignitatem. Vae iniquo cordi! Quod pejus est, avertit se ne videat quod videre potest. Quid enim de talibus alio loco dictum est? Noluit intelligere ut bene ageret. Non enim dictum est, non potuit; sed noluit, inquit, intelligere ut bene ageret, clausit oculos a luce praesenti. Et quid sequitur? Iniquitatem meditatus est in cubili suo (Psal. XXXV, 4, 5) , hoc est in interiore secreto cordis sui. Tale quid objicitur huic Doech Idumaeo, maligno corpori, mortui terreno, non permanenti, non coelesti. Dilexisti malitiam super benignitatem. Nam vis nosse quam videat malus utrumque, et illud potius eligat, hinc se avertat? Quare clamat quando inique aliquid patitur? Quare tunc exaggerat quantum potest iniquitatem, et laudat benignitatem, reprehendens eum qui in illo operatus est malignitatem super benignitatem? Sit ergo regula sibi ad vivendum: de seipso judicabitur. Porro si faciat quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Matth. XXII, 39) ;",
          "candidate_score": 0.645081,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_26_28",
          "bdc_text": "Verum inquis : \"Ipsi nos satis hęc omnia videmus , nec opus est tuo iudicio , cęcutientis praesertim ; alia sunt , quę nos movent .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1537",
          "psc_text": "quaedam substantia ante te semper. Et substantia mea ante te est semper. 14. [vers. 9.] Ab omnibus iniquitatibus meis erue me. Multa transilivi, multa quidem transilivi: sed si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . Multa transilivi; sed adhuc tundo pectus, et dico: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Tu ergo exspectatio mea, finis meus: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ab omnibus, non solum ab eis, ne revolvar in ea quae transilivi: sed ab omnibus omnino, propter quae mihi modo pectus tundens dico, Dimitte nobis debita nostra. Ab omnibus iniquitatibus meis erue me: ita sapientem, et tenentem quod ait Apostolus, Quotquot ergo perfecti sumus, hoc sapiamus. Cum enim se diceret nondum esse perfectum, ibi continuo secutus ait: Quotquot ergo perfecti sumus, hoc sapiamus.",
          "candidate_score": 0.644107,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1571",
          "psc_text": "super lapidem non stabit (Matth. XXIV, 2)? Tantum autem valet junctura charitatis, ut quamvis multi lapides vivi in structura templi Dei conveniant, unus lapis ex omnibus fiat. Tu autem discidisti te; ab aedificatione revocas, ad ruinam vocas; et abundant hae insidiae, et non quiescunt: et videmus, et toleramus, et quantum possumus reprimere conamur, disputando, convincendo, conveniendo, terrendo, tamen in omnibus diligendo. Et cum haec nobis agentibus perseverant in malo, et cor nostrum de fraternis mortibus contabescit, cum eos qui foris sunt dolet, his qui intus sunt timet, per angustias multiformes et incessabiles tentationes, quibus abundat haec vita, quid facturi sumus? Ex abundantia enim iniquitatis fit quidam torpor charitatis: quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum. Et quid sumus facturi, nisi quod sequitur, si tamen ipso adjuvante possimus: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Ibid., 12, 13) ? 2. [vers. 2, 3.] Ergo dicamus quod iste psalmus: Sustinens sustinui Dominum.",
          "candidate_score": 0.643671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_54_56",
          "bdc_text": "Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ? Bonum reddamus pro maloVgl. Röm 12 , 17. 21 ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4172",
          "psc_text": "clamant die ac nocte. Inde est et ille sub ara Dei martyrum clamor, ut Dei judicio vindicentur. Ubi est ergo illud, « Diligite inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos persequuntur » (Matth. V, 44)? ubi est et illud, « Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto » (I Petr. III, 9); et, « Nulli malum pro malo reddentes » (Rom. XII, 17)? Si enim malum pro malo non est cuiquam reddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum in eum videt a",
          "candidate_score": 0.643523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4158",
          "psc_text": "zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta (II Mach. VII), hoc tres viri inter innoxias flammas (Dan. III, 21), hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me (Psal. CXVII, 18) .",
          "candidate_score": 0.642657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1939",
          "psc_text": "Baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini nostri Jesu Christi: in illius nomine quem occidistis, baptizamini, et dimittuntur vobis peccata vestra. Medicum vel postea cognovistis, jam securi bibite sanguinem quem fudistis. 5. [vers. 3.] Denique accepta tanta securitate, quid dicunt? Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra. Paulo ante solliciti, subito securi, ex tribulationibus nimiis in magna tranquillitate positi. Dormiebat enim illis Christus, ideo turbabantur: excitatus est Christus, sicut modo audivimus in Evangelio, imperavit ventis, et quieverunt (Matth. VIII, 24-26). Quoniam Christus in cujusque corde per fidem est, significatum est nobis, quia ejus cor tanquam navis in hujus saeculi tempestate turbatur, qui fidem suam obliviscitur: tanquam Christo dormiente turbatur; excitato autem Christo, fit tranquillitas. Denique et ipse Dominus quid ait? Ubi est fides vestra (Luc. VIII, 25) ? Excitatus Christus excitavit fidem: ut quod in navi factum erat, fieret in cordibus eorum. Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis: id egit ut",
          "candidate_score": 0.641203,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2646",
          "psc_text": "recta judicate, filii hominum. Quando mihi de justitia respondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim illa dulcis et nota auribus Ecclesiae, vox Domini nostri Jesu Christi, et vox corporis ejus, vox Ecclesiae laborantis, peregrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium pericula viventis. Non timebis comminatorem, si non amas adulatorem. Attendit ergo ille cujus haec vox est, et vidit omnes loqui justitiam. Quis enim audet non loqui eam, ne dicatur injustus? Cum ergo tanquam audiret omnium voces, et intenderet omnium labia, clamabat ad eos: Si vere utique justitiam loquimini, si non falso justitiam loquimini, si non aliud in labiis perstrepit, aliud celatur in cordibus, recta judicate, filii hominum. Audi ex Evangelio propriam vocem, eamdem ipsam quae in hoc psalmo est. Hypocritae, ait Dominus Pharisaeis, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite",
          "candidate_score": 0.640838,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2063",
          "psc_text": "sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est (Prov. XVII, 6, sec. LXX) . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo",
          "candidate_score": 0.640724,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.640132,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2150",
          "psc_text": "egit? Vocavit terram a solis ortu usque ad occasum. Qui vocavit terram a solis ortu usque ad occasum, Dominus noster et Salvator est Jesus Christus. Verbum caro factum, ut inhabitaret in nobis. Dominus ergo noster Jesus Christus Deus deorum est; quia per ipsum facta sunt omnia, et sine ipso factum est nihil. Verbum Dei, si Deus est, utique Deus deorum est: utrum autem sit Deus, Evangelium respondet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 14, 1) . Et si omnia per ipsum facta sunt, sicut consequenter dicit, et dii si qui facti sunt, per ipsum facti sunt. Unus enim Deus non factus, et vere Deus ipse solus. Ipse autem solus Deus, Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus Deus. 2. Dii ergo quorum Deus est verus Deus, qui sunt, aut ubi sunt? Dicit alius psalmus: Deus stetit in synagoga deorum; in medio",
          "candidate_score": 0.639843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109_111",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_14",
          "psc_text": "nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur. 5. [vers. 6.] Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini : ex persona ipsius Domini nostri Jesu Christi ista manifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes (II Cor. III, 18) . Ergo iste sensus est: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Ecclesiam sanctam ejus, quam montem appellat propter eminentiam et firmitatem. Ego autem constitutus sum rex ab eo: ego scilicet, cujus vincula illi disrumpere",
          "candidate_score": 0.639398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_108_110",
          "bdc_text": "faciunt nos cęcos erga dicta et facta aliorum . Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur . Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4065",
          "psc_text": "17.] Et tamen illi tanquam generatio prava et amaricans, apposuerunt adhuc peccare ei: id est, non credere. Nam hoc est peccatum de quo arguit Spiritus mundum, sicut Dominus dicit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me (Id. XVI, 9) . Et exacerbaverunt Altissimum in siccitate: quod alii codices habent, in inaquoso, quod de graeco est expressius, nec aliud quam siccitatem significat. Utrum in illa eremi siccitate, an potios in sua? Quia licet bibissent de petra, non ventres, sed mentes aridas habebant, nulla virentes fecunditate justitiae. In qua siccitate magis fideliter Deo supplices esse debuerant, ut qui satietatem donaverat faucibus, aequitatem donaret et moribus. Ad eum quippe fidelis anima clamat, Oculi mei videant aequitatem (Psal. XVI, 2) . 15. [vers. 18 20] Et tentaverunt Deum in cordibus suis, ut peterent escas animabus suis Aliud est petere credendo, aliud tentando. Denique sequitur: « Et detraxerunt de Deo, et dixerunt: Numquid poterit",
          "candidate_score": 0.637561,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_83",
          "bdc_text": "Postquam enim novit Lutherum non ferre sermonem hunc et nos tamen defensos voluit apud eum , vel hoc vel aliud confictum dicere necesse habuit .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1496",
          "psc_text": "et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum, et inopem quaerentem quid audiat, intercurris transiliens, qui possis et hinc audire, et hac dicere: si eligis hac non dicere, non mereberis hinc audire: contemnis pauperem, contemneris a divite. Oblitus es servum te esse, quem constituit Dominus super familiam suam dare conservis cibaria (Matth. XXIV, 45)? Quid ergo quaeris accipere, quod piger es erogare? Merito ergo quoniam quod acceperas dicere noluisti, impediris ne accipias quod accipere cupiebas. Aliquid enim volebas, aliquid habebas: da quod habes, ut merearis accipere quod non habes. Ergo cum quasi posuissem ori meo custodiam, mihique indixissem silentium, quia videbam ubique periculosum eloquium; factum est, inquit, in",
          "candidate_score": 0.637097,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_125_127",
          "bdc_text": "Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2814",
          "psc_text": "nutritis et nutriendis loquimur in Ecclesia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus alienus est, non quasi rudia vobis ista semper esse debent. Si enim ea quae saepissime audistis cum jucunditate in ore cogitationis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus: vix est ut in Psalmis invenias voces, nisi Christi et Ecclesiae, aut Christi tantum, aut Ecclesiae tantum, quod utique ex parte et nos sumus. Ac per hoc quando voces nostras agnoscimus, sine affectu agnoscere non possumus: et tanto magis delectamur, quando indidem nos esse sentimus. David rex unus homo fuit, sed non unum hominem figuravit: quando scilicet figuravit Ecclesiam ex multis constantem, distentam usque ad fines terrae; quando autem unum hominem figuravit, illum figuravit qui",
          "candidate_score": 0.635088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2096",
          "psc_text": "Ista putantes homines bona, aberraverunt a Deo, nec quaesierunt vera, et decepti sunt falsis: adeo vide quid sequitur. Ille qui non dedit pretium redemptionis animae suae, qui non intellexit interitum, quia vidit sapientes morientes, factus est imprudens et insipiens, ut simul periret. Et quomodo peribunt qui relinquent alienis divitias suas? Simul imprudens et insipiens peribunt. 14. Attendite, fratres: Et relinquent alienis divitias suas. Quasi eos posuit in maledicto, qui cum mortui fuerint, alieni possidebunt res ipsorum. Ergo felices illi qui relinquunt filios in possessione sua, quibus sui succedunt. Habuit filios, non est mortuus. Quid filii ipsius? Et ipsi servant quod eis reliquerunt parentes sui: parum est quia servant; et augent. Quibus et ipsi servant? Filiis suis, et illi filiis, et tertii filiis Quid Christo? quid animae suae? Omnia filiis. Inter filios suos quos habent in terra, computent unum fratrem quem habent in coelo: cui totum dare debebant, vel dividant cum",
          "candidate_score": 0.634317,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3682",
          "psc_text": "Hinc et Apostolus: Dico enim, inquit, Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Sic pluvia descendit super vellus, sicca adhuc area. Sed quoniam sequitur, Gentes autem super misericordia glorificare Deum (Rom. XV, 8, 9) ; ut accedente tempore compleretur quod per Prophetam dicit, Populus quem non cognovi servivit mihi: in obauditu auris obedivit mihi (Psal. XVII, 45) : videmus jam gratia Christi siccam remansi se gentem Judaeorum, totumque orbem terrarum in omnibus gentibus christianae gratiae plenis nubibus complui. Alio quippe verbo eamdem pluviam significavit, dicens, Guttae stillantes; non jam super vellus, sed super terram. Quid est enim aliud pluvia quam guttae stillantes? Ideo autem illam gentem velleris nomine significari puto, vel quia exspolianda fuerat auctoritate doctrinae, sicut ovis exspoliatur vellere; vel quia in abdito eamdem pluviam detinebat, quam nolebat praeputio praedicari, id est, incircumcisis gentibus revelari. 10. [vers. 7.] Orietur in diebus ejus justitia et abundantia",
          "candidate_score": 0.633199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1279",
          "psc_text": "Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos (Matth. V, 44) . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 21) . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. [vers. 12, 13.] Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo",
          "candidate_score": 0.632025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3241",
          "psc_text": "jam dictum est: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Sic et hic: Laetentur et exsultent gentes, quoniam judicas populos in aequitate. Et ne timeant iniqui, subjecit: Et gentes in terra dirigis. Pravae erant gentes, et tortuosae erant gentes, perversae erant gentes; merito pravitatis et distorsionis et perversitatis suae judicem venientem timebant: venit manus ipsius, extenta est misericorditer in populos; diriguntur ut ambulent rectam viam: quid timeant venturum judicem, qui primo agnoverunt correctorem? Manibus ejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem gentes, ambulantes in fide, exsultantes in illo, facientes opera bona; et si qua forte, quoniam per mare navigant, intrat aqua per minutissimas cavernas, per rimulas ad sentinam, exhauriendo eam per opera bona, ne plus intrando cumulum faciat, et navem deprimat; exhauriendo quotidie, jejunando, orando, eleemosynas faciendo, dicendo puro corde, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth.",
          "candidate_score": 0.63122,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_53_55",
          "bdc_text": "et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest . Quid faciemus igitur ?",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2749",
          "psc_text": "crucifixus, contemptus, alapis caesus, flagellatus, ligno suspensus, lancea vulneratus. Ergo hoc maternae infirmitatis est, non amissae majestatis. Cum ergo talis esset Christus, et ideo contemptus, et ideo lapis offensionis et petra scandali, et ideo multi offenderunt in eum (Rom. IX, 32, et I Petr. II, 8): cum talis ergo esset, et tamen carnem sine peccato suscepisset, factus est particeps nostrae infirmitatis, non iniquitatis; ut ex eo quod nobiscum communicavit infirmitatem, solveret nostram iniquitatem. Ideo, Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Quid ergo, secundum id quod Deus est non est agnoscendus, et illud solum in eo considerandum est quod propter nos factus est, non illud quo nos fecit? Plane etiam illud considerandum est; quia magnum pietatis indicium est nosse quis pro te quid sustinuit. Non quicumque parvus, non pro te magno, sed pro te infirmo ille summus. Quid? Factus parvulus: Humiliavit se, factus obediens usque ad mortem. Quis? supra audi: Qui cum",
          "candidate_score": 0.631114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4158",
          "psc_text": "zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta (II Mach. VII), hoc tres viri inter innoxias flammas (Dan. III, 21), hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me (Psal. CXVII, 18) .",
          "candidate_score": 0.631005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_70_72",
          "bdc_text": "Nosti ferocientes , qui dicant : \"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_121",
          "psc_text": "exuendi sumus ut induamur novo (Coloss. III, 9, 10), recte dictum est, Inveteravi. In omnibus autem inimicis meis, vel inter ipsa vitia dicit, vel inter homines qui nolunt ad Deum converti: nam et hi, etiam si nesciunt, etiam si parcunt, etiam si iisdem conviviis et domibus et civitatibus nulla lite interposita, et crebris colloquiis quasi concorditer utuntur, nihilominus tamen intentione contraria, inimici sunt eis qui se ad Deum convertunt. Nam cum alii amant et appetunt istum mundum, alii se optant ab isto mundo liberari, quis non videat illos inimicos esse istis? nam si possint, eos secum ad poenas trahunt. Et magnum donum est, inter eorum verba versari quotidie, et non excedere de itinere praeceptorum Dei: saepe enim mens nitens pergere in Deum, concussa in ipso itinere trepidat: et plerumque propterea non implet bonum propositum, ne offendat eos cum quibus vivit, alia bona peritura et transeuntia diligentes atque sectantes. Ab his",
          "candidate_score": 0.630368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_109",
          "bdc_text": "Unde in his siquid veritatis inest , id auferunt , ut pro veritate non habeatur .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4065",
          "psc_text": "17.] Et tamen illi tanquam generatio prava et amaricans, apposuerunt adhuc peccare ei: id est, non credere. Nam hoc est peccatum de quo arguit Spiritus mundum, sicut Dominus dicit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me (Id. XVI, 9) . Et exacerbaverunt Altissimum in siccitate: quod alii codices habent, in inaquoso, quod de graeco est expressius, nec aliud quam siccitatem significat. Utrum in illa eremi siccitate, an potios in sua? Quia licet bibissent de petra, non ventres, sed mentes aridas habebant, nulla virentes fecunditate justitiae. In qua siccitate magis fideliter Deo supplices esse debuerant, ut qui satietatem donaverat faucibus, aequitatem donaret et moribus. Ad eum quippe fidelis anima clamat, Oculi mei videant aequitatem (Psal. XVI, 2) . 15. [vers. 18 20] Et tentaverunt Deum in cordibus suis, ut peterent escas animabus suis Aliud est petere credendo, aliud tentando. Denique sequitur: « Et detraxerunt de Deo, et dixerunt: Numquid poterit",
          "candidate_score": 0.628322,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_125_127",
          "bdc_text": "Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_122",
          "psc_text": "magnum donum est, inter eorum verba versari quotidie, et non excedere de itinere praeceptorum Dei: saepe enim mens nitens pergere in Deum, concussa in ipso itinere trepidat: et plerumque propterea non implet bonum propositum, ne offendat eos cum quibus vivit, alia bona peritura et transeuntia diligentes atque sectantes. Ab his separatus est omnis sanus, non locis, sed animo; nam locis corpora continentur, animo autem locus est affectio sua. 10. Quapropter post laborem et gemitum et imbres creberrimos lacrymarum, quia inane non potest esse quod tam vehementer rogatur ab eo qui fons est omnium misericordiarum, verissimeque dictum est, Prope est Dominus attritis corde (Psal. XXXIII, 19) , post tantas difficultates exauditam se anima pia significans, quam licet etiam Ecclesiam intelligere, vide quid adjungit: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem; quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Vel in prophetia dictum est, quoniam discessuri sunt, id est, separabuntur a justis impii, cum",
          "candidate_score": 0.628172,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_125_127",
          "bdc_text": "Te placidiorem ubique sentio ; quaeso , ne animum etiam tuum abduci sinas aliquando . Responsum Lutheri vereor quomodo tui sint recepturi .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1051",
          "psc_text": "ad conscientiam suam redire nolunt, ne ibi litibus peccatorum evertantur! Ergo ut possis libens redire ad cor tuum, munda illud: beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Id. V, 8). Aufer inde cupiditatum sordes, aufer labem avaritiae, aufer tabem superstitionum, aufer sacrilegia et malas cogitationes; odia, non dico adversus amicum, sed etiam adversus inimicum: aufer ista omnia; intra in cor tuum, et gaudebis ibi. Cum ibi coeperis gaudere, ipsa munditia cordis tui delectabit te, et faciet orare: quomodo si venias ad aliquem locum, silentium est ibi, forte quies est ibi, mundus est locus; Oremus hic, dicis: et delectat te compositio loci, et credis quod ibi te exaudiat Deus. Si ergo loci visibilis te delectat munditia, quare te non offendit immunditia cordis tui? Intra, munda omnia, leva oculos tuos ad Deum, et statim te exaudiet. Clama, et dic: Inquisivi Dominum, et exaudivit me; et ex omnibus tribulationibus meis eruit me.",
          "candidate_score": 0.627111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_133_135",
          "bdc_text": "Stabimus soli , quicquid accident . \"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2051",
          "psc_text": "hominibus conversatus est (Baruch III, 38) . Hic est Deus noster. Et homo est, et quis est qui cognoscet eum? Quoniam hic est Deus noster. Sed forte ad tempus, quomodo dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit propheta, vel quid monet ut eis dicatur? Haec eis dicetis: Quid? Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra; et de his quae sub coelo sunt (Jerem. X, 11) . Non est iste talis Deus, quoniam Deus noster super omnes deos. Super quos omnes deos? Quoniam omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit (Psal. XCV, 5) . Ipse est ergo Deus noster, hic est Deus noster: Quousque? In aeternum et in saeculum saeculi; ipse reget nos in saecula. Si Deus noster est, et rex noster est; protegit nos, quia Deus est, ne moriamur; regit nos, quia rex est,",
          "candidate_score": 0.626485,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_59",
          "bdc_text": "Nam aliter si fecerimus , timendum , ne quando deum habituri simus minus propitium .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2253",
          "psc_text": "adversas timent, res prosperas non timent. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . In exsultatione, ut gratias agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem pateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret (I Reg. XXIV, 5, et XXVI, 9), non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem",
          "candidate_score": 0.626119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_79",
          "bdc_text": "Unum est praeterea , de quo nunquam , quod sciam , audivi :",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2946",
          "psc_text": "ex me dico: ad hoc pertinet audivi. Amicus autem sponsi stat et audit eum (Joan. III, 29) , ut verum loquatur. Audit enim eum, ne loquendo mendacium de suo loquatur (Id. VIII, 44): ne diceres, Quis es tu qui mihi hoc dicis? unde mihi hoc dicis? Audivi haec duo, et ille tibi loquor quia audivi haec duo, qui etiam cognovi quia semel locutus est Deus. Noli contemnere auditorem dicentem tibi quaedam duo tibi necessaria, eum qui transiliendo universam creaturam pervenit ad Verbum unigenitum Dei, ubi sciret quia semel locutus est Deus. 20. Dicat ergo jam quaedam duo. Multum enim ad nos pertinent haec duo. Quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia. Ista sunt duo; potestas, et misericordia? Ista plane: intelligite potestatem Dei; intelligite misericordiam Dei. His duobus continentur prope omnes Scripturae. Propter haec duo, Prophetae; propter haec duo, Patriarchae; propter haec, Lex; propter haec, ipse Dominus noster Jesus Christus;",
          "candidate_score": 0.625792,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1781",
          "psc_text": "purum et liquidum judicare? Quia etsi probabilis jam vita est inter homines, ita ut homines quid jam reprehendant juste non habeant: procedit examen ab illius oculis, procedit regula exaequans non fallaciter, et invenit in homine quaedam quae reprehendat Deus, quae homines reprehendenda non videbant, nec ille ipse intus qui judicandus est. Haec timens anima forte conturbatur: alloquitur eam mens, quasi dicens, Quid times de peccatis, quia non potes omnia devitare? Spera in Dominum, quoniam confitebor illi. Quaedam sanat praesens allocutio, reliqua purgat fidelis confessio. Plane time, si justum te dicis; si non habes illam vocem ex alio psalmo: Ne intres in judicium cum servo tuo. Quare, Ne intres in judicium cum servo tuo? Misericordia tua mihi opus est. Nam si judicium exhibueris sine misericordia, quo ibo? Si iniquitates observaveris Domine, Domine, quis sustinebit (Psal. CXXIX, 3) ? Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo",
          "candidate_score": 0.623806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_117",
          "bdc_text": "cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13",
          "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.",
          "candidate_score": 0.621527,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2735",
          "psc_text": "CXXIII, 7, 6) ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non dimittit qui custodit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem (Matth. XII, 29) . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes facti sunt vasa Christi: quibus Apostolus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) , qui notas facit divitias suas in vasa misericordiae (Rom. IX, 23) . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt",
          "candidate_score": 0.620119,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_60",
          "bdc_text": "Quod vero de gentis ingenio quaedam inducit , ego profecto negare non possum ;",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4132",
          "psc_text": "videtur mihi eam dixisse intelligentiam quam ipse facit in credentibus; ideo manuum suarum: facere quippe ad manus pertinet: sed sicut possunt intelligi manus Dei, quia et Christus sic homo, ut etiam Deus. Hoc certe ille David, de cujus est iste semine, facere non poterat in populo cui sicut homo regnabat; sed ille hoc facit, cui recte anima fidelis dicere potest: Intelligere me facito, et perscrutabor legem tuam (Psal. CXVIII, 34) . Proinde, ne ab illo erremus, dum de nostra, velut ex nobis sit, intelligentia fidimus, ejus manibus nos credendo subdamus. Ipse in nobis eam faciat, ut in intelligentia manuum suarum nos deducat erutos ab errore, eoque perducat ubi jam non possimus errare. Hic est fructus populi Dei, attendentis legem Dei, et inclinantis aurem suam in verba oris ejus, ut dirigat in eo cor suum, et sit cum illo creditus spiritus ejus, ne immutetur in generationem pravam et amaricantem; sed his",
          "candidate_score": 0.617697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2584",
          "psc_text": "Deus esset: sed in eo quod homo erat, imitati sunt servi Dominum, et discipuli Magistrum, et fecerunt qui nos praecesserunt in familia ipsius, patres quidem nostri, sed tamen conservi nostri; neque imperaret hoc Deus ut faceremus, si impossibile judicaret ut hoc ab homine fieret. Sed considerans infirmitatem tuam, deficis sub praecepto? Confortare in exemplo. Sed etiam exemplum ad te multum est? Adest ille qui praebuit exemplum, ut praebeat et auxilium. Audiamus ergo in isto psalmo: opportune namque accidit, et illo procurante, ut ei consonaret Evangelium, commendans nobis dilectionem Christi, qui animam suam posuit pro nobis, ut et nos animam nostram pro fratribus ponamus (I Joan. IV, 16). Concordavit et consonuit huic psalmo, ut videamus quomodo ipse Dominus noster animam suam posuit pro nobis: psalmus enim iste passionem ipsius cantat. Et quoniam totus Christus caput est et corpus, quod bene vos nosse non dubito: caput est ipse Salvator noster, passus sub",
          "candidate_score": 0.61229,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071",
          "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis",
          "candidate_score": 0.612025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_985",
          "psc_text": "suae. Ad Dominum omnes, in Deo omnes. Spes tua Deus sit, fortitudo tua Deus sit, firmitas tua Deus sit, exoratio tua ipse sit, laus tua ipse sit, finis in quo requiescas ipse sit, adjutorium cum laboras ipse sit. Audi veritatem: Non salvus fiet rex per multitudinem virtutis suae: nec gigas salvus erit in multitudine fortitudinis suae. Gigas superbus aliquis est, extollens se adversus Deum, velut quia est ipse aliquid in se et per se. Non fit iste salvus in multitudine virtutis suae. 24. [vers. 17, 18.] Sed equum habet magnum, fortem, validum, velocem; potest si aliquid ingruerit, cito illum de periculo liberare? Non fallatur, audiat quod sequitur: Mendax equus ad salutem. Intellexistis quid dictum sit: Mendax equus ad salutem? Non tibi promittat equus tuus salutem: si tibi promiserit, mentietur. Si enim Deus voluerit, liberaberis: si Deus noluerit, cadente equo altius cades. Non ergo putetis dictum, Mendax equus ad salutem, quasi",
          "candidate_score": 0.608019,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1495",
          "psc_text": "vias meas, ut non delinquam in lingua mea: et dum timeo loqui ne peccem, Obsurdui et humiliatus sum, et silui a bonis. Dum nimis timeo, ne loquar aliqua mala, tacui omnia bona: Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Unde enim dicebam bona, nisi quia audiebam? Auditui enim meo dabis exsultationem et laetitiam (Psal. L, 10). Et amicus sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem, non suam, sed sponsi (Joan. III, 29). Ut vera dicat, audit quae dicat. Nam qui loquitur mendacium, de suo loquitur (Id. VIII, 44). Quiddam ergo triste et molestum passus est iste; et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum,",
          "candidate_score": 0.605864,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2743",
          "psc_text": "Et vide justitiam: Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur (Luc. XVIII, 11-14) . Irruerunt isti fortes, id est superbi, qui ignorantes Dei justitiam, et suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3). 8. [vers. 5.] Quid deinde? Neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Irruerunt quidem fortes de justitia sua praesumentes, irruerunt, sed peccatum in me non invenerunt. Nam utique illi fortes, id est velut justi quare possent persequi Christum, nisi quasi peccatorem? Sed tamen illi viderint quam fortes sint immanitate febris, non firmitate sanitatis: viderint illi quam fortes sint, et tanquam justi contra iniquum saevierunt. Sed tamen neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Illi ergo fortes currentem me sequi non potuerunt: ideo peccatorem putaverunt, quia vestigia mea non viderunt. 9. [vers. 6.] Sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occursum mihi, et vide. Deo",
          "candidate_score": 0.602992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_43",
          "bdc_text": "Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam .",
          "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3825",
          "psc_text": "ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem (Matth. XII, 29) . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo (Isai. XIV, 13) . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis (Gen. III, 5, 6, 22) . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori (Luc. XVIII, 13) . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur",
          "candidate_score": 0.601528,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf009",
      "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem",
      "max_score": 0.706538,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37_39",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam . Quod dicunt enim , ego quidem nunquam pronunciavero deinceps somnium esse , sed robur gratiae fidei po-tius , praesertim cum video tam hic esse intrepidos ;",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.706538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_454",
          "psc_text": "Dominus non misit eos. Et coeperunt suscitare sermonem. Non visionem falsam vidistis (Num. XXIII) . Et hi enim volunt in defensionem sui quemdam pro se suscitare sermonem; sed arguit eos Dominus, et 903 dicit: Non visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis, et dixistis, dicit Dominus, et ego non sum locutus? Propterea dic: Haec dicit Dominus pro eo quod sermones vestri mendaces sunt. Orate pro nobis, ut sermones nostri non sint falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii eos asserant falsos, Dominus non dicat, et recte nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica pravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritur, ut Dominus sermonum meorum testis assistat, ut ipse comprobet quae dicuntur sanctarum testimonio",
          "candidate_score": 0.697147,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_98_100",
          "bdc_text": "Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.69076,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_30_32",
          "bdc_text": "Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ? Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_30",
          "psc_text": "Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit Dominus ad eum: Noli dicere, quia juvenis ego sum, quoniam ad omnes ad quoscumque te mittam, ibis (Jer. I, 6) . Saepe diximus solere esse aliquem puerum, juxta eum qui intus est hominem, licet etiam senili corporis sit aetate: et econtrario frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consummatus, ostendit dicens: Quoniam ad omnes ad quoscumque mittam te, ibis: et juxta quaecumque mando tibi, loqueris: nec timeas a facie eorum. Scit enim eos sermo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum",
          "candidate_score": 0.690704,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.687489,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_29_31",
          "bdc_text": "Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ? Quid item , nostram imbecillitatem ac formidinem , iudicii inopiam , praeposteram adfectionem sic traducereVgl. ebd. , Z. 8-10 . 138-142. , tanquam in veri cognitione iamdum simus pueri ?",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_30",
          "psc_text": "Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit Dominus ad eum: Noli dicere, quia juvenis ego sum, quoniam ad omnes ad quoscumque te mittam, ibis (Jer. I, 6) . Saepe diximus solere esse aliquem puerum, juxta eum qui intus est hominem, licet etiam senili corporis sit aetate: et econtrario frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consummatus, ostendit dicens: Quoniam ad omnes ad quoscumque mittam te, ibis: et juxta quaecumque mando tibi, loqueris: nec timeas a facie eorum. Scit enim eos sermo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum",
          "candidate_score": 0.686944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_97_99",
          "bdc_text": "Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus . Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.684612,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99_101",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti . Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse : \"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.680263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.677756,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.677682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_116_118",
          "bdc_text": "Tam multis ( quamvis sint paucissima respectu argumenti ) demonstrare volui , quam nihil nobis videatur in epistola Buceri , quamobrem digne moveatur quispiam ; cur autem videatur , mentium perturbationem esse in causa . Precor itaque dominum Iesum , ut oculis purgatis liceat veritatem , a quocunque tandem sit , intueri quam rectissime .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_455",
          "psc_text": "quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica pravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritur, ut Dominus sermonum meorum testis assistat, ut ipse comprobet quae dicuntur sanctarum testimonio Scripturarum. Propter haec ergo ad nos dicit Adonai Dominus: Extendam manum meam ad prophetas, qui vident mendacia. Hae comminationes sunt adversum falsos magistros, et eos, qui loquuntur mendacia. Videamus autem quid de his comminetur: In disciplina 904 populi mei non erunt. Non uno modo a Domino peccatores corripiuntur. Aliter arguitur populus Domini, aliter alienus ab eo: Fili, ne neglexeris disciplinam Domini, neque fatigeris, dum argueris ab eo. Quem enim diligit Dominus castigat: flagellat autem omnem filium, quem recipit (Prov. III) . Argue nos, Domine, verum in judicio, et non in furore: ista correptio populi est. Correptio peccatoris et alieni illa",
          "candidate_score": 0.67599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.67495,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45_47",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum . Sed inquis :",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.672287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_36_38",
          "bdc_text": "Nam Zvinglius , etsi sensit recte et vere de praesentia domini in coena , nunquam tamen ita verbis sustinuit exprimere , sicut expressit Lutherus , ne quid tribuere videretur papatui , imo ne quando rediret is ansa ex verbis accepta . Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui . Imbecillitatem , cui non parum concessit Bucerus , equidem tam lubens agnosco in multis ut et in me ipso primum , quam video obstare , ne adhuc intelligamus securitatem Lutheranorum , qua Christum vere et substantialiter in coena manducari confitentur et adserunt praeter manducationem fidei , ut quę fieri possit et extra coenam .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.671335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.670192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_99",
          "bdc_text": "Simpliciter enim vult dici , credi , doceri Christi corpus distribui et accipi , ratione tamen non crassa , qualem sensus aut ratio cogitat humana , sed coelesti .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.668309,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111_113",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441",
          "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,",
          "candidate_score": 0.667304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.664517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_44_46",
          "bdc_text": "Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas . Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.663545,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.663312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_110_112",
          "bdc_text": "Atque hoc tum in causa , cur dissidia magis ac magis augeantur et nos praecipitemur in maxima pericula . Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus . \"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441",
          "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,",
          "candidate_score": 0.659429,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_67",
          "bdc_text": "Stuporem enim obiectum confiteri cogimur , quo hęrere quis vult iis , quę didicit , vel propter authorem vel propter consuetudinem , non autem propter se .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_439",
          "psc_text": "autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo congruere. Si quis enim ea, quae Jesus Christus Dominus locutus est, ipsa aeque doceat, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones Filii Dei Jesu. Si consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde proprio loquitur, sed de corde Spiritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a",
          "candidate_score": 0.658935,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_74_76",
          "bdc_text": "quod reliquum est , pariter ponemus . \" Stupidorum hęc esse videntur , non prudentium . Nam horum est multo secus esse affectos . Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_150",
          "psc_text": "dignus fuero spiritibus in Dei thesauris commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis (Psal. XIII) . Infatuatus est omnis homo ab scientia (Jer. XX, 14) . Si omnis homo infatuatus est ab scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est ab scientia. Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (I Cor. XIII) . Infatuatus ab scientia, videns per speculum, videns in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intelliges quid sit: Infatuatus est omnis homo ab scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est. Justificata est enim, ait, Sodoma ex te (Matth. X) . Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis [ Al. lectionis] intellectum stultitia reputatur. Idcirco infatuatus est omnis homo ab scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror, deprehendens",
          "candidate_score": 0.657351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_592",
          "psc_text": "facere quae loquor. Nullum imitemur, et si volumus imitari quempiam, propositus est nobis ad imitandum Christus Jesus. Descripti sunt actus apostolorum, et prophetarum gesta de sacris voluminibus agnoscimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorificationis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum (Apoc. VIII) . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu",
          "candidate_score": 0.656917,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_58",
          "bdc_text": "1Petr 3 , 9. , si volumus esse christiani , si veri ministri Christi esse volumus .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441",
          "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,",
          "candidate_score": 0.65576,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45_47",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum . Quid est igitur , ut Bucero succenseam , quia sic scripsit , cum videam anirnum hic ut Luthero devotum , ita nobis amicum . Sed inquis :",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441",
          "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,",
          "candidate_score": 0.653906,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_100",
          "bdc_text": "Non potest enim sibi persuadere dominum sine causa dixisse :",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_454",
          "psc_text": "Dominus non misit eos. Et coeperunt suscitare sermonem. Non visionem falsam vidistis (Num. XXIII) . Et hi enim volunt in defensionem sui quemdam pro se suscitare sermonem; sed arguit eos Dominus, et 903 dicit: Non visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis, et dixistis, dicit Dominus, et ego non sum locutus? Propterea dic: Haec dicit Dominus pro eo quod sermones vestri mendaces sunt. Orate pro nobis, ut sermones nostri non sint falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii eos asserant falsos, Dominus non dicat, et recte nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica pravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritur, ut Dominus sermonum meorum testis assistat, ut ipse comprobet quae dicuntur sanctarum testimonio",
          "candidate_score": 0.649881,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_28_30",
          "bdc_text": "alia sunt , quę nos movent . Quid adtinebat enim dicere , quod in coenain coena am Rande nachgetragen . Zvinglius praesentiam domini agnoverit imperfectius Vgl. ebd. , Z. 43-46 . , qui tamen qualiter hic senserit , nemini non est notissimum ?",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_195",
          "psc_text": "de se ipse Christus: Ego inquit, ut agnus innocens ductus ad immolandum, et nesciebam (Isai. LIII, 7) . Nec addit quae non cognoverit. Non enim dixit: Non cognovi mala, non cognovi bona, non cognovi peccatum, sive injustitiam; 815 verum simpliciter, non cognovi. Tibi igitur dereliquit, ut quaeras, quod nescierit. Lege Apostolum: Qui cum peccatum non cognovisset, pro nobis peccatum fecit (II Cor. III, 21) . Peccatum quippe nosse, peccare est: ut justitiam nosse, juste est agere. Ex quo manifestum est, eum qui justitiam praedicat, et non agit juste, nescire justitiam. Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: Venite, mittamus lignum in panem ejus. Crucifixum esse a Judaeis Dominum, nulli dubium est: et cum hoc tota libertate praedicamus, quomodo aptabimus ei, quod dicitur: Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: hoc quod inferunt: Venite, mittamus lignum in panem ejus, nimiae difficultatis est. Panis Jesu quo nutrimur, sermo ejus interpretatur. Quia igitur docente eo, voluerunt quidam",
          "candidate_score": 0.649165,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_68",
          "bdc_text": "Veritas erat quęrenda nobis , ut quam profitemur , atque ideo nemo non audiendus placide ;",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_274",
          "psc_text": "fructum sui laboris in aegrotante conspiciat, et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud, quod alibi dicitur: Beatus qui loquitur in aures audientium. Hanc igitur utilitatem quam consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus ex salute eorum consequitur, quodammodo 842 Jeremias videns de Judaeis non habere se, dicit: Non profuit mihi quisquam. Si enim debet auditoribus prodesse, quod loquor: auditores vero quae dicuntur, abjiciunt: et ego dico: Non profui, neque profuit mihi quisquam; quia hanc utilitatem non sum consecutus, quam consequitur is qui beatus efficitur, dum in aures loquitur audientium. Potest autem et aliter intelligi. Quicumque discipulis praecipit, iste, si ingeniosos, et audientis naturae habeat auditores, quanto plus praecipit, tanto plus proficit, illis interrogantibus, et de eo quod dicit saepe quaerentibus, qui sit sensus in dicto, qui ordo, quae scripti voluntas. Unde econtrario ait: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quia autem et alia nobis",
          "candidate_score": 0.642845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_21",
          "psc_text": "Loqui humanum est, et eloquio semper utimur, verbi causa, Hebraeorum voce, sive Graecorum, sive reliquorum sermone. Ergo si ascenderis ad Salvatorem, et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui, si [ Al. sed] ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et Angelorum linguas humanis comparaveris linguis, et scieris quia iste major sit Angelis (sicut testatus est de eo Apostolus in Epistola sua quam scribit ad Hebraeos [Hebr. I, 4, 5], intelligens majorem eum et Angelorum linguis fuisse, quando tantum Deus [ Al Dei] Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Sicut et ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio (ut ita dicam) infantiliter loqui, et infractis verbis jam grandaevus cum pueris sermocinari: eodem modo Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in",
          "candidate_score": 0.641605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_123_125",
          "bdc_text": "Nolo te adiurare fide tua sanctissima fretus . Irritabiles sunt quibusdam e vobis animi . Te placidiorem ubique sentio ;",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_312",
          "psc_text": "dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens (Galat. IV, 16) . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti (II Cor. XI, 27) , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem veritatis azyma cum amaritudinibus manducare. Et Lex quidem haec dicit: Azyma cum amaritudinibus comedite et implemini, sicut et alio loco dicitur de quibusdam: Manducate et implete vos. Propheta vero non ait: Amaritudinem comedi; sed: Amaritudine repletus sum: hoc est, in me tantum saeculi persecutionum pondus incubuit [ Al. incumbit], ut plenus amaritudine fierem. Quare qui me contristant, confortantur in me? Multa passus est Jeremias ab his qui veritatem audire nolebant, et erant illo in hoc saeculo fortiores, quoniam 855 non est regnum Dei de saeculo isto, sed de alia quadam viventium regione, ut Salvator ait: Si esset de hoc mundo regnum meum, ministri mei laborarent ut non traderer",
          "candidate_score": 0.636371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_45",
          "bdc_text": "Nam esto , sentiamus ut Lutherus , non tamen audemus ita loqui nisi glossis adiectis , cum ille non loquatur nisi verba Christi , apostolorum et patrum .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.634204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_37",
          "bdc_text": "Idipsum autem ut est Luthero sentire de praesentia imperfectius , ita Bucerus non potuit aliter cum illo - ni voluisset obscurius - loqui .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440",
          "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a",
          "candidate_score": 0.632549,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_52_54",
          "bdc_text": "s. HBBW VI [Nr. 876 ] , S. 387 , 8-11 mit Anm. 6 . et nescio de quibus aliis interserit , obmissa vellem . Sed infectum , quod factum , reddi non potest .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_252",
          "psc_text": "in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis (prope quippe est Pascha) azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sabbato lavantes se, et iterum revertentes ad egena, et infirma",
          "candidate_score": 0.629967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_111",
          "bdc_text": "Quamobrem , nisi discamus animis perturbatis imperare , sentiemus tandem , quam non recte verbum dei tractaverimus .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441",
          "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,",
          "candidate_score": 0.629513,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_32",
          "bdc_text": "Quid tandem , stuporem gentis , ruditatem , pertinax iudicium et nescio quae aliaVgl.",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_288",
          "psc_text": "condemnabis] Jesum, ut mendacem, ut seductorem hominum, ut in errorem mundum detrahentem. Quasi quem me genuisti virum, qui judicer et discernar omni terrae. Quicumque penitus ei non credunt, condemnant illum. Qui autem credunt, et adhuc ambigunt, dijudicant illum. Duo igitur apud homines Christus perpetitur: ab incredulis condemnatur, ab ambigentibus discernitur. Si portas imaginem coelestis, deposita imagine terreni non es terra condemnans eum, neque terra in qua judicatur atque discernitur (I Cor. XV, 49): Virtus mea defecit in his, qui maledicunt mihi (Jer. XV, 10) . Apostolus loquitur de Salvatore nostro, quia crucifixus ex infirmitate sit. Cui prophetes similia testatur dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium tuum, cui revelatum est? Annuntiabitur coram eo sicut infans, sicut radix in terra sitienti. Non est species ei neque gloria; vidimus eum et non habebat speciem neque formam, sed species ejus inhonorata et deficiens circa filios hominum. Homo in plaga et dolore, sciens",
          "candidate_score": 0.623782,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_106",
          "bdc_text": "Equidem coram deo neutrum respicio , sed rem pro captu meo consydero .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_194",
          "psc_text": "potero [ Al. potuero] nosse, quod nescio, tunc videbo cogitationes singulorum, et cognoscam quid unusquisque gerat, et cujus sit voluntatis [ Al. voluntas]. Haec propheta. Deinde videamus quid Salvator loquitur in propheta: Ego ut agnus innocens ductus ad immolandum, et nesciebam. Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: Venite, mittamus lignum in panem ejus, et conteramus eum a terra viventium, et nomen ejus non memorabitur amplius (Jer. XI, 19) . Isaias quoque, quod Christus ut ovis ad victimam ductus sit, et ut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum, pronuntiat: et ibi quidem ille de Christo, hic vero de se ipse Christus: Ego inquit, ut agnus innocens ductus ad immolandum, et nesciebam (Isai. LIII, 7) . Nec addit quae non cognoverit. Non enim dixit: Non cognovi mala, non cognovi bona, non cognovi peccatum, sive injustitiam; 815 verum simpliciter, non cognovi. Tibi igitur dereliquit, ut quaeras, quod nescierit. Lege",
          "candidate_score": 0.617578,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_24",
          "bdc_text": "Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_592",
          "psc_text": "facere quae loquor. Nullum imitemur, et si volumus imitari quempiam, propositus est nobis ad imitandum Christus Jesus. Descripti sunt actus apostolorum, et prophetarum gesta de sacris voluminibus agnoscimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorificationis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum (Apoc. VIII) . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu",
          "candidate_score": 0.612664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_92",
          "bdc_text": "by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III :",
          "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_135",
          "psc_text": "anima hominis Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in psalmo confessionis tres spiritus postulat; dicens: Spiritu principali confirma me. 794 Spiritum rectum innova in visceribus meis. Spiritum sanctum ne auferas a me (Ps. L) . Qui sunt isti tres spiritus? Principalis Spiritus, Pater est: Spiritus rectus, Christus: Spiritus sanctus, Spiritus sanctus est. Haec ad probationem ejus rei diximus, quod habitatus est orbis terrarum in sapientia fabricantis eum. Sapientia quippe auxiliabitur justo super decem potestatem habenti civitates (Eccl. VII, 20) . Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit, infelix est, et vana spes ejus: et labores ejus insensati, et inutilia opera ejus (Sap. III, 11) , ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis. Idcirco quantum possumus, laborare [ Al. labore] nitamur, ut habitata nostra a sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe, et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus,",
          "candidate_score": 0.59273,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum",
      "max_score": 0.706528,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_102_104",
          "bdc_text": "Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_95",
          "psc_text": "communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus (I Cor. X, 14-20) . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae",
          "candidate_score": 0.706528,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103_105",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] . Verum hac de re plura videbis et audies in responsione ipsius . \"Videris , \" inquis , \"et Lutheranus et Buceranus totus. \" Audi , quod verum est :",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_95",
          "psc_text": "communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus (I Cor. X, 14-20) . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae",
          "candidate_score": 0.698223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_101_103",
          "bdc_text": "\"Hoc est corpus meum , quod pro vobis traditur \" [ 1Kor 11 , 24 ] . Et Pauli : \"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_95",
          "psc_text": "communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus (I Cor. X, 14-20) . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae",
          "candidate_score": 0.692099,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_103",
          "bdc_text": "\"Panis , quem frangimus , nonne communicatio corporis Christi est ? \" [ 1Kor 10 , 16 ] .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_95",
          "psc_text": "communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus (I Cor. X, 14-20) . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae",
          "candidate_score": 0.691726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_96_98",
          "bdc_text": "et ad edendum et bibendum tradere et Lutherus paenitus idem dicat , non tamen idem confitemurnach confitemur gestrichenes in[ ? ]. , dum ad mentem respicimus partium . Nos enim corpus exponimus efficaciam corporis . Ille nihil minus .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_236",
          "psc_text": "cognosci non debuisse nec dici, homo iste sciebat, et beatus Apostolus nesciebat? Eat plane iste retro cum suis similibus sociis, qui dixerunt, Durus est hic sermo; quis eum potest audire (Joan. VI, 61) ? Nos autem audiamus, et intelligamus duo Testamenta in duobus filiis Abrahae, duabusque mulieribus ejus commixtione fetatis: sicut duos in carne una, Christum et Ecclesiam, istis nolentibus, sine ulla obscoenitate cognoscimus: sicut mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum (I Tim. II, 5), carnem suam nobis manducandam bibendumque sanguinem dantem, fideli corde atque ore suscipimus; quamvis horribilius videatur humanam carnem manducare quam perimere, et humanum sanguinem potare quam fundere: atque in omnibus sanctis Scripturis, secundum sanae fidei regulam figurate dictum vel factum si quid exponitur, de quibuslibet rebus et verbis quae sacris paginis continentur, expositio illa ducatur, non aspernanter, sed sapienter audiamus; et relinquamus istum inania garrientem, et nesciendo quid loquatur, quadam, si dici potest, imperita peritia",
          "candidate_score": 0.666233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_112",
          "psc_text": "et Litteras ejus non considerando, et voces earum non advertendo, factus est mutus latrator, caecus lector, surdus auditor. 43. Obliviosus, inquit, Deus et emortua memoria arcum posuit in nubibus, qui iris dicitur, unde commoneatur non amplius humanum genus delere diluvio (Gen. IX, 12-17) , quid agat omnino nesciens, cui merito opus sit assiduo monitore. Iste vero non memoria, sed anima mortua quid loquatur nesciens, si in rebus apertioribus calumniatur, quanto magis caligat in nubibus, et delirare compellitur? Cui tamen ut cito respondeam, ita dico Deum admoneri se voluisse, quamvis non sit oblitus, sicut Christus doceri se voluit ubi Lazarus positus fuerit, quamvis non esset ignarus. Nolo enim dicere, quos arcus ille significet, resplendens e nubibus fulgore, et radiis luminis quo roscida illustratur obscuritas, grata quodam modo confessione respondens; et quomodo Deus non perdat orbem diluvio spirituali, dum est eorum memor, quorum illuminatae nubes figuram gerunt: horum enim nomina scripta sunt",
          "candidate_score": 0.663295,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf042",
      "work_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta",
      "max_score": 0.705968,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113_115",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium . Cęterum , ut finiam :",
          "psc_chunk_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta_window_81",
          "psc_text": "nos delectat ad praesens, sed secundum praeceptum Domini, quo nos constrinxit, applicare debemus. Et sicut ille qui patibulo crucis affigitur non jam praesentia contemplatur, nec de suis affectionibus cogitat, nulla jam possidendi concupiscentia permovetur, seque cum adhuc spirat in corpore, cunctis elementis credit esse defunctum; ita nos quoque timore Domini oportet esse crucifixos omnibus carnalibus vitiis, et illuc semper habere oculos mentis nostrae defixos, quo nos sperare debemus momentis singulis esse migraturos. Cavendum est ergo ne quid aliquando eorum praesumamus quae renuntiantes abjecimus (Cass., lib. IV Instit., c. 36). Non enim qui coeperit haec, sed qui perseveraverit in his usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, XXIV). Versutus enim serpens calcanea nostra semper observat (Cass., lib. IV Instit., c. 37), id est, insidiatur exitui nostro, et usque ad finem vitae nos semper supplantare conatur; et idcirco bene coepisse nihil proderit, si bene consummatum non fuerit (Gen. 3) Quapropter, secundum",
          "candidate_score": 0.705968,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_113",
          "bdc_text": "\"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. .",
          "psc_chunk_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta_window_81",
          "psc_text": "nos delectat ad praesens, sed secundum praeceptum Domini, quo nos constrinxit, applicare debemus. Et sicut ille qui patibulo crucis affigitur non jam praesentia contemplatur, nec de suis affectionibus cogitat, nulla jam possidendi concupiscentia permovetur, seque cum adhuc spirat in corpore, cunctis elementis credit esse defunctum; ita nos quoque timore Domini oportet esse crucifixos omnibus carnalibus vitiis, et illuc semper habere oculos mentis nostrae defixos, quo nos sperare debemus momentis singulis esse migraturos. Cavendum est ergo ne quid aliquando eorum praesumamus quae renuntiantes abjecimus (Cass., lib. IV Instit., c. 36). Non enim qui coeperit haec, sed qui perseveraverit in his usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, XXIV). Versutus enim serpens calcanea nostra semper observat (Cass., lib. IV Instit., c. 37), id est, insidiatur exitui nostro, et usque ad finem vitae nos semper supplantare conatur; et idcirco bene coepisse nihil proderit, si bene consummatum non fuerit (Gen. 3) Quapropter, secundum",
          "candidate_score": 0.660687,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_7_9",
          "bdc_text": "Quocirca nolo cogites , quod conari velim animi tui sententiam hic mutare , sed facere simpliciter , quod proposui , et hoc mandante Grynęo . Legi ac relegi Buceri epistolam cum Grynęo et solus . Ac dum animum illius quęro , talem invenio , qualem optare possem in reconciliatore amico .",
          "psc_chunk_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta_window_88",
          "psc_text": "in conventu fratrum per totam noctem et diem agitaretur collatio spiritalis, nunquam ille somno opprimeretur; si quis vero detractionis verbum seu otiosum tentasset inferre, statim ille in somnum concidebat. Huic etiam seni (Ibid., c. 32), cum aliquando epistolae patris ejus ac matris amicorumque multorum de provincia Ponti transmissae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud semetipsum volvens, dixit: Quantarum cogitationum causa erit mihi istarum lectio, quae me vel ad inane gaudium, vel ad tristitias infructuosas impellent? Quantis diebus horum recordatione qui scripserunt, intentionem pectoris mei a proposita contemplatione revocabunt? Et haec volvens in suo pectore, non solum nullam resolvere epistolam definivit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare; ne scilicet eorum qui scripserunt, vel nomina recensendo, vel vultus recordando, a spiritus sui intentione cessaret. Itaque ut eum constrictum acceperat, igni tradidit cremandum: Ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter concremamini, nec me ulterius ad ea quae fugi revocare tentetis. CAPUT XXXV. De Theodoro",
          "candidate_score": 0.643898,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_128",
          "bdc_text": "Igitur , nisi tu mitigabis omnia , timendum , ne sit actum de concordia .",
          "psc_chunk_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta_window_84",
          "psc_text": "patientiae constantiam; quinto, ut nulli inferat injuriam, sed et illatas sibi patienter toleret; sexto, si nihil agat praeter regulae exempla; septimo, si, ad omnia quae sibi imperantur, velut operarium malum se judicaverit et indignum; octavo, si semetipsum cunctis inferiorem pronuntiet; nono, si linguam suam cohibeat, et non sit clamosus in voce; decimo, si non sit facilis ac promptus in risu. Talibus namque indiciis humilitas vera dignoscitur. Sed et haec quoque tibi in congregatione necessario custodienda sunt (Cass., lib. IV Instit., c. 41), ut scilicet secundum Psalmistae sententiam, sis tanquam surdus non audiens, et sicut mutus non aperiens os suum (Psal. XXXVII), nihil discernens, nihil dijudicans ex his quae tibi fuerint imperata. Ergo patientiam tuam non debes sperare de aliorum virtute (Ibid., c. 42), id est, ut tunc eam tantummodo possideas, cum a nemine fueris irritatus. Principium nostrae salutis (sicut jam dictum est) timor Domini est (Ibid., c. 43). De timore",
          "candidate_score": 0.607595,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2",
      "max_score": 0.705427,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_89",
          "bdc_text": "Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 )",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358",
          "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque",
          "candidate_score": 0.705427,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_88_90",
          "bdc_text": "non est enim ferendus illi . Nam quamvis confessio communis habeat Christum corpus et sanguinem suum in coena mystica suis offerreVgl. Art. 23 ( bzw. 22 ) des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in :",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358",
          "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque",
          "candidate_score": 0.683617,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18_20",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . . Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum !",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_449",
          "psc_text": "Dominus in nobis conferre dignatus est, suppleat. Saluta omnes qui tecum commorantur. Optamus te, frater charissime, in Deo semper bene valere. Felix scripsi. Jader subscripsi. Polianus legi. Dominum meum Eutychianum saluto. EPISTOLA LXXXI.(Erasm., IV, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., LXXXI. Paris., LXXX. Oxon., Lips., VI.) CYPRIANI AD SERGIUM ET ROGATIANUM ET CAETEROS CONFESSORES IN CARCERE CONSTITUTOS. ARGUMENTUM.-- Rogatianum et collegas confessores, in carcere constitutos consolatur, et exemplo Rogatiani senioris et Felicissimi martyrum animos illis addit. In exilio scriptam epistola ipsa indicat. I. Cyprianus Sergio et Rogatiano et caeteris confessoribus in Domino perpetuam salutem. Saluto vos, fratres charissimi ac beatissimi, optans ipse quoque conspectu vestro frui, si me ad vos pervenire loci conditio permitteret. Quid enim mihi optatius et laetius posset accidere quam nunc vobis inhaerere, ut complecteremini me manibus illis quae purae et innocentes et Dominicam fidem servantes sacrilega obsequia respuerunt? Quid jucundius et sublimius quam osculari nunc ora vestra, quae",
          "candidate_score": 0.681555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_112_114",
          "bdc_text": "\"Sed veritas a nobis tollitur. \" Non is conatus est vel Lutheri vel Buceri , sed dare potius studium est . \"Nunquam dabunt , quod habemus . \" Hic videndum diligenter , ne quis seducat seipsum Vgl. 1Kor 3 , 18. . Diligenter orandum , ne dominus falli nos sinat , et affectus abiiciendi , ne ad rectum et verum omne toilant iudicium .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_71",
          "psc_text": "apud conscientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit. Nec ipsi denique apud vos hanc epistolam teneatis occultam, sed legendam fratribus suggeratis. Intercipere enim quibus nos Dominus admonere et instruere dignatur, ejus est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. Probari nos a Domino nostro sciant, nec umquam a fide qua in eum semel credidimus, praesentis pressurae conflictatione deficiant. Delicta sua singuli recognoscentes, vel modo conversationem veteris hominis exponant. Nemo enim retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. Denique et uxor Lot, quae liberata, contra praeceptum, retro respexit, quod evaserat perdidit. Attendamus non posteriora, quo diabolus revocat, sed priora, quo Christus vocat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamentis et illecebris nos suis terra decipiat. Unusquisque oret Deum, non pro se tantum, sed pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit; ubi non singulis privatam precem mandat, sed oratione communi",
          "candidate_score": 0.68058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18_20",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . . Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum !",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_232",
          "psc_text": "Naricum acolythum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat operatio. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et nostri meminisse. Fraternitatem vestram meo nomine salutate, et ut nostri memores sint admonete. 50 EPISTOLA XXXVII.(Erasm., III, 6. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXVII. Paris., XXXVI, Oxon., Lips., XII.) AD CLERUM, UT CONFESSORIBUS IN CARCERE CONSTITUTIS OMNIS HUMANITAS PRAEBEATUR. ARGUMENTUM.-- Hortatur clerum suum ut omnis humanitas et cura adhibeatur circa confessores, tum vivos, tum in carcere defunctos; ut dies mortis eorum diligenter adnotentur, ad celebrandam quotannis eorum memoriam; denique ut pauperum etiam non obliviscantur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Quamquam sciam vos, fratres charissimi, litteris meis frequenter admonitos esse ut gloriosa voce Dominum confessis et in carcere constitutis omnis diligentia praebeatur, tamen identidem vobis incumbo, ne quid ad curam desit iis quibus ad gloriam nihil deest. Atque utinam loci et gradus mei conditio permitteret ut ipse nunc praesens esse possem!",
          "candidate_score": 0.679854,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_17_19",
          "bdc_text": "WA Briefwechsel VIII 13-17 , Nr. 3128 , Z. 5f. ? In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. . Pro concordia facit , quod in praesentiam Christi in coena dicit Oecolampadium et Zvinglium praebuisse consensumVgl. ebd. , Z. 27-46 . .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_108",
          "psc_text": "HIS QUI AD PACEM FESTINANT. ARGUMENTUM.-- Ad pacem per poenitentiam veniendum: illa autem agitur servando mandata. Infirmitate pressi, si martyrum suffragiis subleventur, ad pacem admitti possunt: caeteri usque ad pacem Ecclesiae factam detinendi. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Legi litteras vestras, fratres charissimi, quibus scripsistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut, cum in unum per ejus misericordiam venerimus, 23 de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: Memento unde cecideris, et age poenitentiam (Apocal. II, 5) . Poenitentiam autem ille agit qui, divini praecepti memor, mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans, obsequiis suis et operibus justis Dominum promeretur. II. Quoniam tamen significatis quosdam immoderatos esse et communicationem accipiendam festinanter urgere, et desiderastis in hac re formam a me vobis dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad vos factis credo,",
          "candidate_score": 0.67103,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_76_78",
          "bdc_text": "Paulum sequuntur , qui iubet omnia probare , quod bonum est tenere1 Thess 5 , 21. . Iubet item , ut omnia fiant cum mansuetudineVgl. Tit 3 , 2 u. ö. . Nam ita si ageremus , credo respublicas nostras multo , quam sint , esse feliciores et pacatiores , ne dicam conscientias .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_414",
          "psc_text": "aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando a fratribus et collegis nostris utiliter et salubriter suggeruntur, si sint vera et legitima, ipsa potius nostra ducamus. Cui rei Paulus quoque prospiciens, et concordiae et paci fideliter consulens, in epistola sua posuit dicens: Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat (I Cor. XIV, 29, 30) . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non",
          "candidate_score": 0.666582,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_136_138",
          "bdc_text": "Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet . Sed et exteras nationes remorabimur , ut lentius ad evangelium accedant .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_47",
          "psc_text": "Doleo enim quando audio quosdam improbe et insolenter discurrere et ad ineptias vel ad discordias vacare; Christi membra, et jam Christum confessa, per concubitus illicitos inquinari, nec a diaconis aut presbyteris regi posse, sed id agere ut per paucorum pravos et malos mores multorum et bonorum confessorum gloria honesta maculetur: quos vereri debent, ne ipsorum testimonio et judicio condemnati, ab eorum societate priventur. Is enim demum confessor 11 illustris et verus est de quo postmodum non erubescit Ecclesia, sed gloriatur. IV. Ad id vero quod scripserunt mihi compresbyteri nostri Donatus et Fortunatus, Novatus et Gordius, solus rescribere nihil potui, quando a primordio episcopatus mei statuerim nihil sine consilio vestro et sine consensu plebis mea privatim sententia gerere. Sed, cum ad vos per Dei gratiam venero, tunc de iis quae vel gesta sunt vel gerenda, sicut honor mutuus poscit, in commune tractabimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere",
          "candidate_score": 0.66589,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_135_137",
          "bdc_text": "Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_47",
          "psc_text": "Doleo enim quando audio quosdam improbe et insolenter discurrere et ad ineptias vel ad discordias vacare; Christi membra, et jam Christum confessa, per concubitus illicitos inquinari, nec a diaconis aut presbyteris regi posse, sed id agere ut per paucorum pravos et malos mores multorum et bonorum confessorum gloria honesta maculetur: quos vereri debent, ne ipsorum testimonio et judicio condemnati, ab eorum societate priventur. Is enim demum confessor 11 illustris et verus est de quo postmodum non erubescit Ecclesia, sed gloriatur. IV. Ad id vero quod scripserunt mihi compresbyteri nostri Donatus et Fortunatus, Novatus et Gordius, solus rescribere nihil potui, quando a primordio episcopatus mei statuerim nihil sine consilio vestro et sine consensu plebis mea privatim sententia gerere. Sed, cum ad vos per Dei gratiam venero, tunc de iis quae vel gesta sunt vel gerenda, sicut honor mutuus poscit, in commune tractabimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere",
          "candidate_score": 0.660435,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22_24",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. . Fecit certe , quod moris est , dum exemplis ducere conamur .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_463",
          "psc_text": "Cum jam, sub finem vitae, ad hortos suos reverso Cypriano nuntiaretur missos esse qui se Uticam ad supplicium pertraherent, secessit. Ne vero metu mortis id fecisse crederetur, hac epistola causam reddit, ut nempe non alibi quam Carthagine, in conspectu suorum, martyrium subiret. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae salutem. Cum perlatum ad nos fuisset, fratres charissimi, commentarios esse missos qui me Uticam perducerent, et consilio charissimorum persuasum esset ut de hortis nostris interim secederemus, justa interveniente causa, consensi, eo quod congruat episcopum in ea civitate in qua Ecclesiae Dominicae praeest, illic Dominum confiteri et plebem universam praepositi praesentis confessione clarificari. Quodcumque enim sub illo confessionis momento confessor episcopus loquitur, aspirante Deo, ore omnium loquitur. Caeterum mutilabitur honor ecclesiae nostrae tam gloriosae, si ego episcopus alterius ecclesiae praepositus, accepta apud Uticam super confessione sententia, exinde martyr ad Dominum proficiscar, quandoquidem ego et pro me et pro vobis apud vos",
          "candidate_score": 0.658234,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_463",
          "psc_text": "Cum jam, sub finem vitae, ad hortos suos reverso Cypriano nuntiaretur missos esse qui se Uticam ad supplicium pertraherent, secessit. Ne vero metu mortis id fecisse crederetur, hac epistola causam reddit, ut nempe non alibi quam Carthagine, in conspectu suorum, martyrium subiret. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae salutem. Cum perlatum ad nos fuisset, fratres charissimi, commentarios esse missos qui me Uticam perducerent, et consilio charissimorum persuasum esset ut de hortis nostris interim secederemus, justa interveniente causa, consensi, eo quod congruat episcopum in ea civitate in qua Ecclesiae Dominicae praeest, illic Dominum confiteri et plebem universam praepositi praesentis confessione clarificari. Quodcumque enim sub illo confessionis momento confessor episcopus loquitur, aspirante Deo, ore omnium loquitur. Caeterum mutilabitur honor ecclesiae nostrae tam gloriosae, si ego episcopus alterius ecclesiae praepositus, accepta apud Uticam super confessione sententia, exinde martyr ad Dominum proficiscar, quandoquidem ego et pro me et pro vobis apud vos",
          "candidate_score": 0.656375,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_84_86",
          "bdc_text": "Sive igitur vere defenderit sive non , expendendum videtur potius quam indignandum . Nam quod adtinet ad me , scio multa mihi in hoc negocio , de eucharistia videlicet , accessisse interim , dum ultro citroque res est tamdiu per concordię studium iactata . Nec dubium esse potest , quin multis adhuc aliis utrinque pariter evenerit .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_415",
          "psc_text": "examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat (I Cor. XIV, 29, 30) . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non enim vincimur quando offeruntur nobis meliora, sed instruimur, maxime in his quae ad Ecclesiae unitatem pertinent et spei ac fidei nostrae veritatem; ut nos sacerdotes Dei, et Ecclesiae ejus de ipsius dignatione praepositi sciamus remissam peccatorum non nisi in Ecclesia dari posse, nec posse adversarios Christi quidquam sibi circa ejus gratiam vindicare. IV. Quod quidem et Agrippinus, bonae memoriae vir, cum caeteris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit et librato consilii communis examine firmavit. Quorum sententiam et religiosam et legitimam et salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus.",
          "candidate_score": 0.655128,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_135_137",
          "bdc_text": "Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. . Miror , siquis eam possit vel legere vel audire sine magna admiratione fortitudinis et Constantię prin-cipum et rerumpublicarum , tum et gratię subsidiique dei , quę tam clare consiliis illorum adstitisse patet .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_74",
          "psc_text": "Fraternitatem meo nomine salutate, et ut nostri meminerint admonete. Valete. EPISTOLA VIII.(Eras., II, 6; Pamel., IX; Rig., Baluz., Paris., VIII; Oxon. Lips., X.) AD MARTYRES ET CONFESSORES. ARGUMENTUM.-- Martyres Africae Cyprianus miris modis a constantia commendans, invitat ad perseverantiam, exemplo Mappalici eorum collegae. Cyprianus martyribus et confessoribus in Christo Domino nostro et in Deo Patre perpetuam salutem. Exulto laetus et gratulor, fortissimi ac beatissimi fratres, cognita fide ac virtute vestra, in quibus mater Ecclesia gloriatur. Gloriata est et nuper quidem cum confessione perstante suscepta poena est quae confessores Christi fecit, extorres. Confessio tamen praesens quanto in passione fortior, tanto clarior et major in honore est. Crevit pugna, crevit et pugnantium gloria. Nec retardati estis ab acie tormentorum metu, sed ipsis tormentis magis ac magis estis ad aciem provocati, fortes et stabiles ad maximi certaminis praelium prompta devotione redistis. Ex quibus quosdam jam comperi coronatos, quosdam vero ad coronam victoriae jam",
          "candidate_score": 0.654474,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_134_136",
          "bdc_text": "\"Non est solus , \" inquis , \"qui deum habet \"Vgl. Röm 8 , 31. . Verum est . Sed ęque gloriantur et illi , ac suo iudicio verius , et probant hanc suam gloriationem hodie tam forti et alacri contra papam et socios eius responsione Myconius bezieht sich auf die Verlautbarungen des Bundestags zu Schmalkalden , vgl. oben Nr. 977 , 13-21. .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_336",
          "psc_text": "beatus apostolus Paulus probat dicens: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gal. III, 6, 7) . Cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes (Gen. XII, 3). Igitur qui ex fide sunt benedicti sunt cum fideli Abraham. Unde in Evangelio invenimus de lapidibus excitari, id est de gentibus colligi filios Abrahae (Matth. III, 9). Et cum Zachaeum laudaret Dominus, respondit et dixit: Salus hodie domui huic facta est, quia et hic filius est Abrahae (Luc. XIX, 9) . Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per",
          "candidate_score": 0.653148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_18",
          "bdc_text": "In his autem , quae sint acta quaque ratione dum commemorat , nobis aberrare paenitus iudicari non potest , minus etiam , dum rogastis , ut conferenda in literas accommodaret omnia captui vestrorum hominum Vgl. ebd. , Z. 15-23. .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127",
          "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt",
          "candidate_score": 0.65309,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_90",
          "psc_text": "nostra Ecclesia pacem de misericordia Domini prior sumpserit, et nos divina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi, sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus servant, contempta Domini lege et observatione quam iidem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum pene martyrum excessum, communicent cum lapsis et offerant et Eucharistiam tradant, quando, etiamsi martyres per calorem gloriae Scripturam minus contemplantes, plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. IV. Castigare nos itaque divina censura nec noctibus desinit nec diebus. Praeter nocturnas enim visiones, per dies quoque impletur apud nos Spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi videt oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. Et audietis omnia quando ad vos reducem me Dominus fecerit, qui ut secederem jussit. Interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter vos,",
          "candidate_score": 0.651776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50_52",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ; s. oben Nr. 956 , 7-9 mit Anm. 5. , de praefatione TheodoriGemeint ist die Vorrede Theodor Biblianders zur erwähnten Briefausgabe ; s. HBBW VI [Nr. 876 ] , S. 387 , 8-11 mit Anm. 6 .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466",
          "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu",
          "candidate_score": 0.649462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_93",
          "psc_text": "contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. » I. Cyprianus martyribus et confessoribus charissimis fratribus salutem. Sollicitudo loci nostri et timor Domini compellit, fortissimi ac beatissimi fratres, admonere vos litteris nostris ut a quibus tam devote et fortiter servatur fides Domini, ab iisdem lex quoque et disciplina Domini reservetur. Nam, cum omnes milites Christi custodire oporteat praecepta imperatoris20 sui, tum vos magis praeceptis ejus obtemperare plus convenit, qui exemplum caeteris facti estis et virtutis et timoris Dei. Et credideram quidem presbyteros et diaconos qui illic praesentes sunt monere vos et instruere plenissime circa Evangelii legem, sicut in praeteritum semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi, ad carcerem commeantes, martyrum desideria consiliis suis et Scripturarum praeceptis gubernarent. Sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic vobis non suggeri divina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a",
          "candidate_score": 0.64832,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_114",
          "psc_text": "Item, cum comperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas atque ora maculassent, vel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent, exambire ad martyres passim, confessores quoque importuna et gratiosa deprecatione corrumpere, ut sine ullo discrimine atque examine singulorum darentur quotidie libellorum millia contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. Item presbyteris et diaconibus non defuit sacerdotii vigor, ut quidam, minus disciplinae memores et temeraria festinatione praecipites, qui cum lapsis communicare jam coeperant, comprimerentur, intercedentibus nobis. Plebi quoque ipsi quantum potuimus animum composuimus, et ut ecclesiastica disciplina servaretur instruximus. III. Postmodum vero, cum quidam de lapsis, sive sua sponte, sive aliquo incitatore, audaci flagitatione proruerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere violento impetu niterentur, de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandavi, ut ad illorum violentiam interim quoquo genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto",
          "candidate_score": 0.647767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_90_92",
          "bdc_text": "des Ersten Hel vetischen Bekenntnisses ( lateinisch in : The Creeds of Christendom with a History and Critical Notes , ed . by Philip Schaff , rev , by David S. Schaff , vol. III :",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466",
          "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu",
          "candidate_score": 0.647407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_50",
          "bdc_text": "Quae vero de Zvinglio , de EpistolariMyconius hatte bereits früher sein Unbehagen über Bucers Kritik an der Herausgabe der Briefe Oekolampads und Zwinglis geäußert ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466",
          "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu",
          "candidate_score": 0.646539,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_182",
          "psc_text": "DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Integre et cum disciplina fecistis, fratres charissimi, quod, consilio collegarum meorum qui praesentes erant, Gaio Diddensi presbytero et diacono ejus censuistis non communicandum, qui, communicando cum lapsis et offerendo oblationes eorum, in pravis erroribus suis frequenter deprehensi, et semel atque iterum, secundum quod mihi scripsistis, a collegis meis moniti ne hoc facerent, in praesumptione et audacia sua pertinaciter perstiterunt, decipientes quosdam fratres ex plebe nostra; quibus nos omni humilitate consultum cupimus, et quorum saluti non adulatione composita, sed sincera fide prospicimus ut vera poenitentia et gemitu et dolore pleno Dominum deprecentur, 39 quia scriptum est: Memento unde cecideris, et",
          "candidate_score": 0.643852,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_462",
          "psc_text": "si qui sibi oblati fuerint, animadvertantur, et bona eorum 166 fisco vindicentur. II. Haec peto per vos et caeteris collegis nostris innotescant, ut ubique hortatu eorum possit fraternitas corroborari et ad agonem spiritalem praeparari, ut singuli ex nostris non magis mortem cogitent quam immortalitatem, et, plena fide ac tota virtute Domino dicati, gaudeant magis quam timeant in hac confessione; in qua sciunt Dei et Christi milites non perimi, sed coronari. Opto te, frater charissime, semper in Domino bene valere. EPISTOLA LXXXIII.(Pam., Rigalt., Baluz., LXXXIII. Paris., LXXXI. Oxon., Lips., LXXXI.) AD CLERUM ET PLEBEM, DE SUO SECESSU, PAULO ANTE PASSIONEM. ARGUMENTUM.-- Cum jam, sub finem vitae, ad hortos suos reverso Cypriano nuntiaretur missos esse qui se Uticam ad supplicium pertraherent, secessit. Ne vero metu mortis id fecisse crederetur, hac epistola causam reddit, ut nempe non alibi quam Carthagine, in conspectu suorum, martyrium subiret. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae",
          "candidate_score": 0.643249,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_21_23",
          "bdc_text": "Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ; vgl. ebd. , Z. 47-50. .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_114",
          "psc_text": "Item, cum comperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas atque ora maculassent, vel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent, exambire ad martyres passim, confessores quoque importuna et gratiosa deprecatione corrumpere, ut sine ullo discrimine atque examine singulorum darentur quotidie libellorum millia contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. Item presbyteris et diaconibus non defuit sacerdotii vigor, ut quidam, minus disciplinae memores et temeraria festinatione praecipites, qui cum lapsis communicare jam coeperant, comprimerentur, intercedentibus nobis. Plebi quoque ipsi quantum potuimus animum composuimus, et ut ecclesiastica disciplina servaretur instruximus. III. Postmodum vero, cum quidam de lapsis, sive sua sponte, sive aliquo incitatore, audaci flagitatione proruerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere violento impetu niterentur, de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandavi, ut ad illorum violentiam interim quoquo genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto",
          "candidate_score": 0.642757,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_12",
          "bdc_text": "Quamobrem dico libere Bucerum videri mihi in agendo , imo scribendo ad Lutherum officium amici paenitus servasse .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_181",
          "psc_text": "sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete. EPISTOLA XXVIII.(Pamel., Rig., Baluz., XXVIII. Paris., XXVI. Oxon., Lips., XXXIV.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus",
          "candidate_score": 0.641847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_40",
          "bdc_text": "formidine plaenos esse nos testamur ipsi , dum cavendum dicimus , ne quibus loquendi formulis novis ansam dernus malis aut infirmis clamandi deflexisse nos atque adeo aberrasse et mox in integrum repositum iri papatum .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_212",
          "psc_text": "et appropinquantibus, et quos ex aliis provinciis longe positis persecutionis istius ardor ejecerat, ante constitutionem episcopi nihil innovandum putavimus, sed lapsorum curam mediocriter temperandam esse credimus; ut interim, dum episcopus dari a Deo nobis sustinetur, in suspenso eorum qui moras possunt dilationis sustinere causa teneatur, eorum autem quorum vitae suae finem urgens exitus dilationem non potest ferre, acta poenitentia et professa frequenter suorum detestatione factorum, si lacrymis, si gemitibus, si fletibus dolentis ac vere poenitentis animi signa prodiderint, cum spes vivendi secundum hominem nulla substiterit, ita demum caute et sollicite subveniri, Deo ipso sciente quid de talibus faciat et qualiter judicii sui examinet pondera, nobis tamen anxie curantibus ut nec pronam nostram improbi homines laudent facilitatem, nec vere poenitentes accusent nostram quasi duram crudelitatem. Optamus te, beatissime ac gloriosissime papa, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. EPISTOLA XXXII.(Erasm., III, 4. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., XXXII.) AD CLERUM",
          "candidate_score": 0.641664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_20_22",
          "bdc_text": "Utinam deus voluisset hos heroes diutius vivere nobiscum ! Non dubium est enim , quin iam olim pulchre concordarent ecclesiae . Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67",
          "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua",
          "candidate_score": 0.640557,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_42_44",
          "bdc_text": "Ut certe facilius is noster redderetur et doceret , si vellemus , quę conducerent ad formidinem excutiendam , porrigeretque manum meticulosis . Vix enim aliquem tam esse puto validum , ut non indigeat auxilio fortioris nonnunquam . Id quod video satis circa negocium rei , de qua sola dictum volo intelligas .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_290",
          "psc_text": "Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc verbo respondere tibi. Est enim Deus, cui nos servimus, potens eripere nos de camino ignis ardentis, et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non servimus, et imaginem auream quam statuisti non adoramus (Dan. III, 16-18) . Credebant se illi secundum fidem posse evadere; sed addiderunt, et si non, ut sciret rex illos propter Deum quem colebant et mori posse. Hoc est enim robur virtutis et fidei credere et scire quod Deus a morte praesente liberare possit, et tamen mortem non timere nec cedere, ut probari fortius fides possit. Erupit per os eorum Spiritus sancti incorruptus et invictus vigor, ut appareant vera esse quae in Evangelio suo Dominus dixit: Cum autem vos apprehenderint, nolite cogitare quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris",
          "candidate_score": 0.640517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_139",
          "bdc_text": "Et qui scis , an dissensio ista possit vel nostris aliquando causam praebere male sentiendi de evangelio et ita contemnendi abiiciendique .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347",
          "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,",
          "candidate_score": 0.638682,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_71_73",
          "bdc_text": "\"Quid est , quur toties vexemur et tandiu propter istam concordiam . Si non placent , quę dedimus , valeant . Amisimus ob ea , quę tenuimus , usquehuc non pauca ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_169",
          "psc_text": "sicut scriptum est: qui propter te interficimur tota die, aestimati sumus velut oves victimae, sed in iis omnibus supervincimus pro eo qui nos dilexit (Rom. VIII, 35, 37) . V. Haec et hujusmodi cum in Evangelio collata perlegamus, et quasi faces quasdam ad inflammandam fidem Dominicis vocibus suppositas nobis sentiamus, hostes veritatis jam non tantum non perhorrescimus, sed et provocamus, et inimicos Dei jam hoc ipso quod non cessimus vicimus, et nefarias contra veritatem leges subegimus. Et si nondum nostrum sanguinem fudimus, sed fundere parati sumus, nemo hanc dilationis nostrae moram clementiam judicet, quae nobis officit, quae impedimentum gloriae facit, quae coelum differt, quae gloriosum Dei conspectum inhibet. In hujusmodi enim certamine, et in hujusmodi, ubi decertat fides, praelio, mora martyres non distulisse, vera clementia est. Pete ergo, Cypriane charissime, ut nos gratia sua Dominus magis ac magis in dies singulos quosque uberius atque propensius et armet et illustret et",
          "candidate_score": 0.635789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_150",
          "psc_text": "factus est, et pacem, quam semel cuncti a martyribus et confessoribus datam clamitabant, confestim sibi repraesentari coegerunt, territis et subactis praepositis suis, qui ad resistendum minus virtute animi et robore fidei praevalebant. Apud nos etiam quidam turbulenti, qui vix a nobis in praeteritum regebantur et in nostram praesentiam differebantur, per hanc epistolam velut quibusdam facibus accensi, plus exardescere et pacem sibi datam extorquere coeperunt. De quibus quales ad clerum nostrum litteras fecerim, exemplum vobis misi. Sed et quid mihi Caldonius collega pro integritate et fide sua scripserit, quidque ego ei rescripserim, utrumque ad vos legendum transmisi. Exempla quoque epistolae Celerini boni et robusti confessoris, quam ad Lucianum eumdem confessorem scripserit, item quid Lucianus ei rescripserit, misi vobis, ut sciretis et laborem circa omnia et diligentiam nostram, et veritatem ipsam disceretis, Celerinus confessor quam sit moderatus et cautus, et humilitate ac timore sectae nostrae verecundus, Lucianus vero circa intelligentiam Dominicae lectionis,",
          "candidate_score": 0.633328,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_93",
          "psc_text": "contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. » I. Cyprianus martyribus et confessoribus charissimis fratribus salutem. Sollicitudo loci nostri et timor Domini compellit, fortissimi ac beatissimi fratres, admonere vos litteris nostris ut a quibus tam devote et fortiter servatur fides Domini, ab iisdem lex quoque et disciplina Domini reservetur. Nam, cum omnes milites Christi custodire oporteat praecepta imperatoris20 sui, tum vos magis praeceptis ejus obtemperare plus convenit, qui exemplum caeteris facti estis et virtutis et timoris Dei. Et credideram quidem presbyteros et diaconos qui illic praesentes sunt monere vos et instruere plenissime circa Evangelii legem, sicut in praeteritum semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi, ad carcerem commeantes, martyrum desideria consiliis suis et Scripturarum praeceptis gubernarent. Sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic vobis non suggeri divina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a",
          "candidate_score": 0.630989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_22",
          "bdc_text": "Per catalogum voluit nos invitare , ut moveremur ad cogitandum , quod agebatur , religiosius Bucer berichtet Luther , er habe eine Reihe anderer Kirchen als Vorbilder angeführt ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_114",
          "psc_text": "Item, cum comperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas atque ora maculassent, vel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent, exambire ad martyres passim, confessores quoque importuna et gratiosa deprecatione corrumpere, ut sine ullo discrimine atque examine singulorum darentur quotidie libellorum millia contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. Item presbyteris et diaconibus non defuit sacerdotii vigor, ut quidam, minus disciplinae memores et temeraria festinatione praecipites, qui cum lapsis communicare jam coeperant, comprimerentur, intercedentibus nobis. Plebi quoque ipsi quantum potuimus animum composuimus, et ut ecclesiastica disciplina servaretur instruximus. III. Postmodum vero, cum quidam de lapsis, sive sua sponte, sive aliquo incitatore, audaci flagitatione proruerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere violento impetu niterentur, de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandavi, ut ad illorum violentiam interim quoquo genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto",
          "candidate_score": 0.629842,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "11032_sent_1",
          "bdc_text": "Invito mihi d. Grynęus obtrudit scribendi negocium ad te super literis Buceri ad Lutherum Bullinger hatte Grynäus eine Abschrift des Briefes von Capito und Bucer an Luther vom 19 .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_141",
          "psc_text": "fratribus tuis [litteras] scripsisse, quas peto illis eas legere digneris. EPISTOLA XXI.(Pamel., XXII. Rig., Baluz., Paris., XXI. Oxon., Lips., XXII.) LUCIANUS RESPONDET CELERINO. ARGUMENTUM.-- Lucianus Celerini petitioni annuit. I. Lucianus Celerino domino, si dignus fuero vocari, collega in Christo salutem. Accepi litteras tuas, domine frater dilectissime in quibus me tantum gravasti, ut propter tuam gravationem tanto gaudio pene exciderim, ut litteras quas et ego optabam post tantum temporis legere, in quibus mei dignatus es memorare, beneficio tantae tuae humilitatis legere exultaverim, qui scribens mihi diceres. Si dignus fuero frater nominarii tuus, hominis qui apud pusilliores nomen Dei cum timore confessus sum. Nam tu, Deo volente, ipsum anguem majorem metatorem antichristi, non tantum confessus deterruisti vocibus illis et verbis deificis quibus scio quasi amatores fidei et zelotypi disciplinae Christi in qua te novi vivacitate versari te gaudeo, vicisti. Nunc, charissime, jam inter martyres deputande, voluisti nos litteris tuis gravare, in quibus",
          "candidate_score": 0.623021,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}