{ "letter_id": "11040", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11040", "dominant_topic": 0, "topic_dist": [ 0.064421, 0.062027, 0.050279, 0.053, 0.047023, 0.04277, 0.04998, 0.052385, 0.045408, 0.047439, 0.049904, 0.050164, 0.041056, 0.055221, 0.049068, 0.04356, 0.048186, 0.046865, 0.049011, 0.052237 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf021", "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", "max_score": 0.719945, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1910", "psc_text": "exponit. Cap. XIII, V\\. 24-30, 36-43. CAPUT PRIMUM. 1. Mali inter bonos. Et hesterno die et hodie, loquente Domino nostro Jesu Christo, parabolas seminantis audivimus. Qui adfuistis heri, recordamini hodie. Heri lectum est de illo seminante qui cum semina spargeret, aliud cecidit in viam, quod aves collegerunt; aliud in petrosis locis, quod aestu exaruit; aliud inter spinas, quod suffocatum est, et fecundari non potuit; aliud in terram bonam, et attulit fructum centenum, sexagenum, tricenum (Matth. XIII, 3-23). Hodie autem aliam parabolam rursus Dominus de seminante narravit, qui seminavit bonum semen in agro suo. Dormientibus hominibus venit inimicus, et superseminavit zizania. Quando herba erat, nondum apparebat: ubi coepit fructus boni seminis apparere, ibi etiam zizania claruerunt. Offensi sunt servi patrisfamilias, videntes in bona segete multa zizania, et voluerunt eradicare, et permissi non sunt: sed dictum est eis, Sinite utraque crescere usque ad messem. Exposuit autem etiam Dominus Jesus Christus istam parabolam:", "candidate_score": 0.719945, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1911", "psc_text": "Quando herba erat, nondum apparebat: ubi coepit fructus boni seminis apparere, ibi etiam zizania claruerunt. Offensi sunt servi patrisfamilias, videntes in bona segete multa zizania, et voluerunt eradicare, et permissi non sunt: sed dictum est eis, Sinite utraque crescere usque ad messem. Exposuit autem etiam Dominus Jesus Christus istam parabolam: et boni seminis seminatorem se esse dixit, seminatorem zizaniorum inimicum hominem diabolum ostendit; tempus messis, finem saeculi; agrum suum, totum mundum. Sed quid ait? In tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania ad comburendum ea, triticum autem meum recondite in horreo. Quid festinatis, inquit, servi zelo pleni? Videtis zizania inter frumentum, videtis malos christianos inter bonos; eradicare vultis malos: quiescite, non est tempus messis. Veniat, et frumentum vos inveniat. Quid stomachamini? quid aegre toleratis malos permixtos bonis? In agro vobiscum esse possunt, in horreo non erunt. CAPUT II. 2. Una res multa nomina, et duae res unum interdum nomen sortiuntur", "candidate_score": 0.704614, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1909", "psc_text": "autem jam voluntatem sciens domini sui, hoc est modo, ex quo magnificavit Deitas Sanctum suum; et non faciens voluntatem ejus, vapulabit multis. Quid ergo mirum, si mundus multum vapulat? Servus est sciens voluntatem domini et faciens digna plagis. Non ergo recuset vapulare multis (Luc. XII, 48, 47): quoniam si non vult audire praeceptorem injuste, juste patietur ultorem. Vel non murmuret contra castigatorem, cum videat se plagis dignum, ut misericordiam mereatur: per Christum Dominum nostrum, qui vivit et regnat cum Deo Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen. SERMO LXXIII . De verbis Evangelii Matthaei, ubi Dominus Jesus parabolas seminantis exponit. Cap. XIII, V\\. 24-30, 36-43. CAPUT PRIMUM. 1. Mali inter bonos. Et hesterno die et hodie, loquente Domino nostro Jesu Christo, parabolas seminantis audivimus. Qui adfuistis heri, recordamini hodie. Heri lectum est de illo seminante qui cum semina spargeret, aliud cecidit in viam, quod aves collegerunt; aliud in petrosis", "candidate_score": 0.690602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_432", "psc_text": "his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc excepto, modo Deus ipse per se ipsum Dominus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri", "candidate_score": 0.666237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4063", "psc_text": "vos, ut non sitis auditores tantum verbi, sed etiam factores. Quod ergo saepe vobis loquimur, quis non, parum advertens necessitatem nostram, judicat nos, cum legit, Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum? Ecce studium vestrum nos non permittit istam servare sententiam. Debetis ergo orare, sublevare, quem cogitis periclitari. Verumtamen, fratres mei, dicam vobis, quod volo credatis; quia hoc in corde meo non videtis. Ego qui vobis assidue loquor, jubente domno et fratre meo episcopo vestro, et exigentibus vobis, tunc solidum gaudeo, dum audio. Gaudium, inquam, meum tunc solidum est, quando audio, non quando praedico. Tunc enim securus delector. Voluptas illa non habet inflationem. Non ibi formidatur praecipitium elationis, ubi est petra solidae veritatis. Et ut sciatis ita esse, audite ubi dictum est, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam. Ibi gaudeo, ubi audio. Deinde secutus adjunxit, Exsultabunt ossa humiliata (Psal. L, 10) . Ubi audimus ergo, humiles", "candidate_score": 0.664814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_434", "psc_text": "corde fecisti; fur teneris, et nihil tulisti: sed et tu, si opportunitas detur ad implendum malum factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? O homines, qui haec verba quae dicturus sum, nec in ore habetis, nec in corde, felices estis. Nonne quotidie homines mala facientes, aut quos bene fecisse poenitet, et poenitentia perversa fundunt quod mulserunt; nonne quotidie dicunt, et ista murmura inter se rodunt: Vere si Deo displicerent ista, permitteret illa fieri, aut illi qui ea faciunt felices essent in terra? Videmus raptores, videmus infirmorum oppressores, videmus vicinorum expulsores, videmus violentos limitum invasores, videmus calumniatores; et tamen potentes, divites, felices in hac terra. Si vere Deus ista videret, si ista curaret, parceret eis? Addunt et hoc, quod", "candidate_score": 0.660665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_422", "psc_text": "Nam si propter dies praesentis saeculi, qui boni dicuntur, et non sunt, in sepultura cordis per epularum aggeres, in luxuriae ac vinolentiae gurgitibus, in turpissimis ingluvium voluptatibus: si ergo propter istos dies, quasi propter dies bonos, susceperimus praeceptum, ut labia nostra non loquantur dolum; plerumque tales dies cogunt amatores suos loqui dolum, et tales dies negantur eis qui non loquuntur dolum. Quid enim aliud est, loqui dolum, nisi aliud labiis promere, cum aliud claudatur in pectore? Ad hoc maxime adulatorum exarsit negotium; quia pene semper, ne prohibeantur ab opimis mensis apparatisque conviviis, blandiendo non tacent falsum; et ab his prohibentur, si amando Deum dixerint verum. Ergo propter istos dies, quos putant bonos, ut eis exhibeantur, loquuntur dolum; et eis negantur, si non loquuntur dolum. CAPUT IV. Alii sum igitur dies boni, de quibus admonemur, ut si eos videre diligimus, cohibeamus a malo linguam, nec dolum loquamur. Non sunt de isto", "candidate_score": 0.660311, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_433", "psc_text": "ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri a Deo, charissimi, prius audiat Deum. Numquid audis illum quando facis adulterium; et latere te putas, quia homo te non videt? Ille te videt, sed tacet. Quando furtum facis, captas oculos ejus cui furaris, et si eum latet, facis: si propterea non facis, quia times ne videaris, intus fecisti, in corde fecisti; fur teneris, et nihil tulisti: sed et tu, si opportunitas detur ad implendum malum factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es", "candidate_score": 0.65864, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1495", "psc_text": "Ipsa quippe verba evangelica secum portant expositiones suas; nec intercludunt ora esurientium, quia pascunt corda pulsantium. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homines, et hanc in conspectu hominum quaerit; nihil eorum, quae de hac re Dominus praecepit, implevit: quia et attendit facere justitiam suam coram hominibus, ut videretur ab eis; et non sic eluxit lumen ejus coram hominibus, ut ad hoc viderent bona opera ejus, ut glorificarent Patrem qui in coelis est. Se quippe voluit glorificari, non Deum; et suam quaesivit utilitatem, non dilexit Domini voluntatem. De qualibus dicit Apostolus: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21) . Itaque non illic sententia terminata est, ubi ait, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra: sed continuo subjunxit cur faciendum sit,", "candidate_score": 0.65856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1273", "psc_text": "Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba ipsius sententiae paulisper attendite. Nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo. Quomodo te reprehendent tenebrae, quando a luce laudaberis? Tunc patebunt corda, modo latent. Suspectus est nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo inimico. Hoc fecit cor latens. Ibi credendum est, ibi intus, ubi latet, ubi occultum est. Ad hoc excolendum", "candidate_score": 0.643576, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1159", "psc_text": "Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse gregem Dei, si quis cogitet, fratres, etiam in istis lacrymis et in istis tribulationibus magnum gaudium concipit. Neque enim in ejus grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel (Psal. LXXIX, 2) ; de quo dictum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4) . Vigilat ergo ille super nos vigilantibus nobis, vigilat et dormientibus nobis. Si ergo de pastore homine securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, sed etiam quia fecit nos? CAPUT III. 4. Vox pastoris nunc temporis audienda. Una est nostra sollicitudo, quae nobis imponitur, audire vocem pastoris: et est nunc tempus audiendi, quia ille nondum assumpsit tempus judicandi. Qui loquitur, modo tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid", "candidate_score": 0.635005, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2239", "psc_text": "sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo (Isai. XXIX, 13). Ipsi sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus", "candidate_score": 0.63491, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_444", "psc_text": "veniunt. Hominum carnalium perversum judicium. Ad exhortandas mentes Charitatis vestrae, pauca de praesenti psalmo, quae donat Dominus, gratanter accipite. De Domino nostro Jesu Christo prophetatum est in isto psalmo, ubi audivimus et cantavimus, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ipse enim Dominus Christus, Deus noster, Filius Dei, primo adventu venit occultus, secundo adventu veniet manifestus. Quando venit occultus, non innotuit nisi servis suis: quando veniet manifestus, innotescet bonis et malis. Quando venit occultus, venit judicandus: quando veniet manifestus, veniet judicaturus. Denique tunc cum judicaretur, siluit, et de silentio ejus propheta praedixerat, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Sed Deus noster manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Non quomodo siluit, quando judicandus erat, ita silebit, quando judicaturus erit. Et nunc non silet, si sit qui audiat: sed dictum est, Tunc non silebit, quando vocem", "candidate_score": 0.632864, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf014", "work_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii", "max_score": 0.714638, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_205", "psc_text": "CXXXVI. Si bonum est penitus tacere? RESP. Silentium et taciturnitas tunc bonum est, cum vel ad personas vel ad tempus aptatur, sicut a sacra Scriptura edocemur, quae dicit, aliquando quidem: Quia qui intelligit, in illo tempore tacebit; quia tempus malum est (Amos. V) . Aliquando autem: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me. Obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXVIII) . Et alibi: Quod si alii sedenti revelatum fuerit, prior taceat (I Cor. XIV) ; et iterum: Mulieres vestrae in ecclesiis taceant (Ibid.) . Sed et alio tempore his qui incontinentem linguam habent, dicitur: Omnis sermo malus de ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei (Ephes. IV) . Necessario vero est taciturnitas, usquequo vitia si qua illa sunt linguae vel sermonum temeritas resecetur, et discat opportune et in tempore utiliter loqui, ut sicut scriptum est: Sermo eorum sale conditus sit, ut", "candidate_score": 0.714638, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_183", "psc_text": ". Quia audisti, inquit Deus, vocem mulieris tuae, et manducasti de ligno, de quo praeceperam tibi, ne de eo manducares, maledicta terra erit in operibus tuis (Ibid.) ? INTERROGATIO CXXII. Si oportet peccantibus fratribus silere et acquiescere? RESP. Quia non oportet manifesta est haec ipsius Domini praeceptis, quibus in Veteri quidem Testamento dicit: Argue proximum tuum, et non assumes ex eo peccatum (Lev. XIX) . In Evangelio autem dicit: Si peccaverit in te frater tuus, vade et argue eum inter te et ipsum solum. Si audierit te, lucratus es fratrem tuum. Si vero non audierit te, assume adhuc tecum alium unum, aut duos; ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos non audierit, dic Ecclesiae. Si vero nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut gentilis et publicanus (Matth. XVIII) . Quantum autem sit crimen hujus peccati, dignoscitur primum quidem ex sententia Domini, quae dicit: Qui", "candidate_score": 0.642441, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf021", "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", "max_score": 0.712845, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2538", "psc_text": "mille annis ligatus est diabolus, sancti regnant cum Christo etiam ipsis mille annis eisdem sine dubio, et eodem modo intelligendis, id est, isto jam tempore prioris ejus adventus. Excepto quippe illo regno, de quo in fine dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum (Matth. XXV, 34) , nisi alio aliquo modo, longe quidem impari, jam nunc regnarent cum illo sancti ejus, quibus ait, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Id. XXVIII, 20) ; profecto non etiam nunc diceretur Ecclesia regnum ejus, regnumve coelorum. Nam utique isto tempore in regno Dei eruditur scriba ille, qui profert de thesauro suo nova et vetera (Matth. XIII, 52), de quo supra locuti sumus. Et de Ecclesia collecturi sunt zizania messores illi, quae permisit cum tritico simul crescere usque ad messem: quod exponens ait, Messis est finis saeculi; messores autem Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania; et igni comburuntur; sic", "candidate_score": 0.712845, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2496", "psc_text": "Salomon hic (Id. XII, 41, 42) . Duas hoc loco res discimus, et venturum esse judicium, et cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninivitis enim et regina Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur, quos tamen in die judicii resurrecturos esse praedixit. Nec ideo dixit, condemnabunt, quia ipsi judicabunt: sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. 2. Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione, quae utique die judicii futura est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis: ager autem est mundus: bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam: inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus: messis autem consummatio saeculi est, messores vero Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur; sic erit in consummatione saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent", "candidate_score": 0.690707, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.701545, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", "candidate_score": 0.701545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", "candidate_score": 0.692109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2107", "psc_text": "quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 8-10) . Unde in Actibus Apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum (Act. XV, 9) : et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, Baptisma salvos facit; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio (I Petr. III, 21) . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit, consecratur et Baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum", "candidate_score": 0.664495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", "candidate_score": 0.663707, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2261", "psc_text": "meo, nota feci vobis (Joan. XV, 15) : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister", "candidate_score": 0.645385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", "candidate_score": 0.642237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1122", "psc_text": "et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem, quando non eram recto corde, pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens (Psal. LXXII, 1-3) . Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc enim volebam, ut non permitteret Deus malos esse felices. Intelligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur. Simus ergo recti corde: tempus gloriae nostrae nondum venit. Dicatur amatoribus hujus saeculi, quales erant fratres Domini, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Audeamus enim hoc dicere et nos. Et quoniam corpus Domini nostri Jesu Christi sumus, quoniam membra ejus sumus, quoniam caput nostrum gratanter agnoscimus, dicamus prorsus; quoniam propter nos et ipse hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum", "candidate_score": 0.633567, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_11_13", "bdc_text": "Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_674", "psc_text": "dicturus sum quam mecum plures recognoscant potius quam cognoscant. Verum nihil est ab re, etiam nota repetere, ut et qui non noverant instruantur; et qui noverant confirmentur. Proinde tanquam nota breviter perstringenda sunt, non otiose inculcanda. Piscina illa et aqua illa populum mihi videtur significasse Judaeorum. Significari enim populos nomine aquarum, aperte nobis indicat Apocalypsis Joannis: ubi ei cum ostenderentur aquae multae, et interrogasset quid essent, responsum accepit, populos esse (Apoc. XVII, 15). Aqua ergo illa, id est populus ille, quinque libris Moysi, tanquam quinque porticibus claudebatur. Sed illi libri prodebant languidos, non sanabant. Lex enim peccatores convincebat, non absolvebat. Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo data est Lex? Sequitur, et dicit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat.", "candidate_score": 0.628726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_673", "psc_text": "paralyticorum membra constricta, morte dissoluta sunt; et quidquid sanatum est temporaliter in membris mortalibus, in fine defecit: anima vero quae credidit; ad vitam aeternam transitum fecit. Animae ergo crediturae, cujus peccata dimittere venerat, ad cujus languores sanandos se humiliaverat, de hoc languido sanato magnum signum dedit. Cujus rei et cujus signi profundum sacramentum, quantum Dominus donare dignatur, attentis vobis et orando adjuvantibus infirmitatem nostram, loquar ut potero. Quidquid autem non possum, supplebit in vobis ipse, quo adjuvante facio quod possum. 2. De hac piscina quae quinque porticibus cingebatur, in quibus jacebat magna multitudo languentium, assidue nos tractasse memini; et rem dicturus sum quam mecum plures recognoscant potius quam cognoscant. Verum nihil est ab re, etiam nota repetere, ut et qui non noverant instruantur; et qui noverant confirmentur. Proinde tanquam nota breviter perstringenda sunt, non otiose inculcanda. Piscina illa et aqua illa populum mihi videtur significasse Judaeorum. Significari enim populos nomine", "candidate_score": 0.626162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2407", "psc_text": "prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea (Psal. XXI, 17, 18) ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Joan. XV, 15) : quibus ait postea, Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo (Id. XVI, 12) . Qui enim certis et immutabilibus causis omnia futura praedestinavit, quidquid facturus est fecit: nam et per prophetam dictum de illo est, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) . 5. Secundum hoc etiam quod sequitur dicit: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Nam supra dixerat, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: in quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium,", "candidate_score": 0.624769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2153", "psc_text": "ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12) ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit (Isai. XLV, 11). Sicut enim dicit per prophetam, Foderunt manus meas et pedes meos (Psal. XXI, 18) ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur. Ibi quippe dicit: Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum; et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad", "candidate_score": 0.623597, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf021", "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", "max_score": 0.697722, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3133", "psc_text": "sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes venturum Salvatorem. Ideo dixit discipulis suis Dominus, Videte quia albae sunt regiones ad messem: regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis (Joan. IV, 35, 38) . Laboraverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima laboraverunt Prophetae, quousque veniret Dominus; sic in ista secunda laboraverunt Apostoli, et omnes praedicatores veritatis laborant, quousque in finem Dominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines", "candidate_score": 0.697722, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071", "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis", "candidate_score": 0.664137, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2168", "psc_text": "Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalapandus et flagellandus; veniet, sed manifestus, non adhuc calamo in capite percutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit (Psal.", "candidate_score": 0.662891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7_9", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3363", "psc_text": "19) ; hoc etiam hic sequitur, Ut excludantur ii qui probati sunt argento, id est, qui probati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae (Psal. XI, 7) . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis", "candidate_score": 0.655914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1543", "psc_text": "enim quid loquatur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo (Psal. LXXXIV, 9): sed non est pax impiis, dicit Dominus (Isai. XLVIII, 22). Obsurdui et non aperui os meum. Quoniam tu es qui fecisti me. Ideo non aperuisti os tuum, quia Deus est qui fecit te? Mirum est. Os enim tibi Deus non fecit ad loquendum? Qui plantavit aurem, non audit? qui finxit oculum, non videt (Psal. XCIII, 9)? Os tibi Deus ad loquendum dedit: et dicis, Obsurdui, et non aperui os meum: quoniam tu es qui fecisti me? An Quoniam tu es qui fecisti me, posteriorem versum pertinet? Quoniam tu es qui fecisti me, amove a me flagella tua. Quoniam tu es qui fecisti me, noli exterminare me: tantum caede ut proficiam, non ut deficiam: tantum tunde ut producar, non ut comminuar. Quoniam tu es qui fecisti me, amove a me flagella tua. 17. [vers. 12.] A", "candidate_score": 0.643171, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_11_13", "bdc_text": "Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3598", "psc_text": "adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia et veritas per Jesum Christum facta est (Joan. I, 17) . Moyses quinque libros scripsit: sed in quinque porticibus piscinam cingentibus languidi jacebant; sed curari non poterant (Id. V, 2). Vide quomodo manet littera, convincens reum, non salvans iniquum. Illis enim quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quam sanabantur aegroti. Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem populi Judaeorum, quando venit Dominus Jesus Christus. Angeli enim adventu intelligebatur moveri aqua in piscina. Aqua ergo", "candidate_score": 0.63171, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3099", "psc_text": "propitius fit Deus impietati. Quid est, fieri Deum impietati propitium? id est, ignoscentem et veniam dantem. Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod sacrificium. Exstitit ergo a Deo Domino missus quidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Sicut nostis, quia Dominus circa vesperam pependit in cruce (Matth. XXVII, 46): et impietates nostrae propitiatae sunt; alioqui absorbuerant nos: sermones iniquorum praevaluerant super nos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Saturni, et Mercurii: Sermones iniquorum praevaluerunt super nos. Sed quid facies? Impietates nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis (Hebr. VI, 19", "candidate_score": 0.629147, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_13_15", "bdc_text": "vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2175", "psc_text": "ad dexteram ponendi. Nam quia erunt quidam judicantes cum Domino, habemus apertissimum testimonium quod modo commemoravi: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel. 9. Sed dicit aliquis: duodecim illic Apostoli consedebunt, non amplius. Ubi ergo erit apostolus Paulus? Numquid inde separatus erit? Absit ut hoc dicamus, absit ut hoc vel tacite cogitemus. Quid si ergo in loco Judae ipse residebit? Sed manifestavit Scriptura divina, quis in Judae loco sit ordinatus: Matthias enim est expresse nominatus in Actibus Apostolorum, ut de illo dubitare non possemus (Act. I, 26). Cadente ergo Juda, impletus est numerus duodenarius. Cum ergo ille numerus duodenarius occupaverit duodecim sedes, non judicabit Paulus apostolus? An forte stans judicabit? Non ita est: non faciet hoc ille justitiae retributor: non omnino stans judicabit qui plus omnibus illis laboravit (I Cor. XV, 10). Certe vel iste unus apostolus Paulus cogit nos diligentius cogitare et perscrutari, quare dictae sint duodecim sedes.", "candidate_score": 0.619278, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem", "max_score": 0.697385, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_383", "psc_text": "Sed coram propheta liber expanditur, quia coram praedicatoribus sacri eloquii obscuritas aperitur. Involutum librum manus Dei porrexerat, cum apostolis dicebat: Simile factum est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus, et superseminavit zizania in medio trilici, et abiit. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania (Matth. XIII, 24, seq.) , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam. Inimicus autem qui seminavit ea est diabolus. Messis vero consummatio saeculi, messores autem angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi (Matth. XXIII, 37, seq.) . Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod", "candidate_score": 0.697385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_433", "psc_text": "forte audiant, et quiescant. 23. Quod toties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, Si forte audiant, quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatio, quia si omnipotens Deus prophetam mittens a perverso populo verba sua denuntiat difficile 1272 audiri, cur nos miseri contristamur, cum saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam (De poen., dist. 3, c. Pluit Dominus), et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit (Amos IV, 7) . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam", "candidate_score": 0.678558, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_557", "psc_text": "domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus (Thren. I, 7) . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur", "candidate_score": 0.670486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_433", "psc_text": "forte audiant, et quiescant. 23. Quod toties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, Si forte audiant, quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatio, quia si omnipotens Deus prophetam mittens a perverso populo verba sua denuntiat difficile 1272 audiri, cur nos miseri contristamur, cum saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam (De poen., dist. 3, c. Pluit Dominus), et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit (Amos IV, 7) . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam", "candidate_score": 0.644085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_3", "psc_text": "vobis sit (I Cor. XIV, 24) . Cum igitur dicitur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando", "candidate_score": 0.636197, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_556", "psc_text": "Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos (Prov. I, 32) . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a", "candidate_score": 0.634675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_557", "psc_text": "domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus (Thren. I, 7) . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur", "candidate_score": 0.63025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_558", "psc_text": "quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut diximus, exempla sequamur, adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungitur, quae domus exasperans vocatur, cum protinus prophetae suo Dominus dicit: EZECH. IV, 1, 2, 3.-- Et tu, fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem, et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et", "candidate_score": 0.628262, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_3", "psc_text": "vobis sit (I Cor. XIV, 24) . Cum igitur dicitur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando", "candidate_score": 0.623311, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_1041", "psc_text": "jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus pondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde scriptum est: Cujus messem famelicus comedet (Job. V, 5) . Messem quippe doctoris qui bona loquitur, sed non operatur, famelicus comedit, quia is qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam (Prov. XIX, 24) . Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec ad os manum suam porrigit, qui nec hoc vult operari 1412 quod dicit. Hinc iterum de bene docentibus et male operantibus dicitur: Filii Ephraim intendentes areum, et mittentes sagittas,", "candidate_score": 0.61449, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf020", "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", "max_score": 0.696536, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_269", "psc_text": "Membra quippe alterutrum non sunt, nisi fideles fidelium, et Christiani Christianorum, et perfecti, eorum qui sunt plenae, consummataeque virtutis. Propter quod Paulus ipse perfectus, in 628 Epistola alia loquebatur: Sapientiam autem loquimur inter perfectos (I Cor. II, 6) . Ergo hoc jubet, ut unusquisque mystica quaeque atque secreta, et ea quae Dei veritate sunt plena, loquatur cum proximo suo, et dies diei eructet verbum, et nox nocti indicet scientiam (Psal. XVIII), hoc est, clara quaeque et lucentia his indicet, qui merentur audire: Vos estis lumen mundi (Matt. V, 14) . Porro tenebrosa et involuta, et omni sacramentorum nocte velata, his referat, qui et ipsi nox, tenebrae, vel caligo sunt, de quibus dicitur: Et caligo sub pedibus ejus (Ps. XVII, 10) : haud dubium quin Dei. Nam et in monte Sina Moyses ingreditur in turbinem et caliginem, ubi erat Deus (Exod. XIX), et de ipso Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum", "candidate_score": 0.696536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_269", "psc_text": "Membra quippe alterutrum non sunt, nisi fideles fidelium, et Christiani Christianorum, et perfecti, eorum qui sunt plenae, consummataeque virtutis. Propter quod Paulus ipse perfectus, in 628 Epistola alia loquebatur: Sapientiam autem loquimur inter perfectos (I Cor. II, 6) . Ergo hoc jubet, ut unusquisque mystica quaeque atque secreta, et ea quae Dei veritate sunt plena, loquatur cum proximo suo, et dies diei eructet verbum, et nox nocti indicet scientiam (Psal. XVIII), hoc est, clara quaeque et lucentia his indicet, qui merentur audire: Vos estis lumen mundi (Matt. V, 14) . Porro tenebrosa et involuta, et omni sacramentorum nocte velata, his referat, qui et ipsi nox, tenebrae, vel caligo sunt, de quibus dicitur: Et caligo sub pedibus ejus (Ps. XVII, 10) : haud dubium quin Dei. Nam et in monte Sina Moyses ingreditur in turbinem et caliginem, ubi erat Deus (Exod. XIX), et de ipso Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum", "candidate_score": 0.683065, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_67", "psc_text": "differentiam fidei vestrae in Dominum, et in omnes sanctos ejus, non cesso gratias agere, et memoriam vestri facere in orationibus meis; ut Domini nostri Jesu Christi Deus, Pater autem gloriae, det vobis spiritum sapientiae et revelationis. Quod autem sequitur: illuminatos oculos cordisvestri, ita per hyperbaton reddi potest: Propterea et ego audiens fidem vestram in Domino Jesu in agnitione ejus, illuminatos oculos cordis vestri, et in omnes sanctos, non cesso, gratias agens pro vobis, memoriam vestri facere in orationibus meis, ut Deus Domini nostri Jesu Christi Pater gloriae det vobis spiritum sapientiae, et revelationis in agnitionem; ut sciatis quae sit spes vocationis vestrae, etc. Porro Deus Domini nostri Jesu Christi, Pater autem gloriae, ita intelligendus, ut quomodo Dominus noster Jesus Christus ipse est sermo, sapientia, veritas, pax, justitia, fortitudo, ipse sit etiam gloria, secundum illud quod alibi dicitur: Apparebit gloria Dei (Levit. IX, 23) : et in omni pene veteri Lege,", "candidate_score": 0.666906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_13_15", "bdc_text": "vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_109", "psc_text": "Sedeamus autem non in humili quocumque loco, sed super omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem, et omne nomen, quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Si enim Christus suscitatus a mortuis sedet ad dextram Dei in coelestibus supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et caetera: et nos sedemus regnamusque cum Christo: necesse est ut super his quae sedet ille, sedeamus. Sed qui diligens lector est, statim requirit et dicit: Quid ergo, major homo angelis et cunctis in coelo potestatibus? Quod quia periculosum est respondere; principatus et potestates, et virtutes, et dominationes, et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro (maxime quia omnia Christi subjecta sunt pedibus) non ad bonam partem, sed ad contrariam referet: ut dicat eas esse angelos refugas, et principem mundi istius, et Luciferum qui mane oriebatur, super quibus sancti cum Christo in fine sessuri", "candidate_score": 0.609184, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf025", "work_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis", "max_score": 0.696465, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_295", "psc_text": "zizania: Inimicus homo hoc fecit (Matth. XIII, 28) . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat (Prov. VI, 12) . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam", "candidate_score": 0.696465, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus .", "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_167", "psc_text": "enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide (II Thes. I, 3, 4) . Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Rogamus autem vos, fratres, per adventum Domini nostri Jesu Christi, et nostrae congregationis in ipsum, ut non cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini (Ibid. II, 1) . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de", "candidate_score": 0.667821, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7_9", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_134", "psc_text": "DOCERE ET ADMONERE SUBDITOS. PROLOGUS [Al., cap. XXIII]. Quia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit (Orat. 1), non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde", "candidate_score": 0.665959, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_158", "psc_text": "rursum: Quicunque sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur (I Tim. VI, 1) ; illis autem dicitur: Et vos domini eadem facite illis, remittentes minas, scientes quod et illorum et vester Dominus est in coelis (Ephes. VI, 2) . CAPUT VI [ Al. XXX]. Quomodo admonendi sapientes et hebetes. ( Admonitio 7.) Aliter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter", "candidate_score": 0.61895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_22_24", "bdc_text": "Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_57", "psc_text": "CXXXVIII, 17) . Quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad", "candidate_score": 0.617619, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf020", "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", "max_score": 0.695231, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2640", "psc_text": "miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere: quia Dominus potentia majestatis suae, ad Apostolos clausis ingressus est 830 januis (Joan. XX). Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu; et hoc ipsum apostolo praebuit Petro: ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei (Matth. XIV, 31) ? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tamdiu succenditur, quamdiu habet materiam, qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habeat in conscientia sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, et haec ignis exuret, haec vorabit incendium (Matth. XIII). Et omnium Sanctorum oculis, eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pretioso, aedificaverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc", "candidate_score": 0.695231, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_191", "psc_text": "diem, et lumen ignis flammantis in nocte. Quis autem veniet nisi ille, de quo scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet (Isa. LIX, 20, juxta LXX) . Et de quo alius propheta commemorat: Adhuc paululum modicum, qui venturus est veniet, et non tardabit (Abac. II, 3) . Cum ille venerit, reddetur populo felicitas pristina, quam aliquando habuere in eremo; praecedente Domino eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis (Exod. XIII): ut nec in prosperis, nec in adversis aliquando turbentur. Quod et in psalmo dicitur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem (Ps. CXX, 6) . Fumus autem in hoc loco non errorem et ignorantiam, sed gloriam significat, juxta illud quod in hoc eodem propheta, secundum quorumdam opinionem, lecturi 67 sumus (Infra c. 6): Et domus impleta est fumo. Et in Joel de gratia Spiritus sancti, quae descendit super apostolos, dicitur: Effundam de", "candidate_score": 0.673405, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1728", "psc_text": "tuorum vehementer [Vulg. vehementem]. Et fiduciam habuisti in malitia tua, et dixisti: Non est qui videat me: sapientia tua et scientia tua haec deceperunt te, et dixisti in corde tuo: ego sum, et praeter me non est altera. Veniet super te malum, et nescies ortum ejus, et irruet super te calamitas, quam non poteris expiare, veniet super te repente miseria, quam nescies. Duo simul venient Babyloni, sterilitas et viduitas, ut nec filios habeat, id est, subjectos sibi populos; nec virum, quem regem possumus intelligere: quae dum non sperat, repente sustinuit. Neque enim poterat arbitrari quod Persae, nullius ante fortitudinis, eam, Cyro regnante, superarent, et suae subjicerent potestati. Quae perpessa es, inquit, non solum propter superbiam et abundantiam cunctarum opum atque delicias, sed et propter multitudinem maleficiorum tuorum, et incantatorum tuorum, in quibus habuisti fiduciam. Et veniet super te malum quod antea nesciebas, et cujus ignorabas ortum. Sive ut Septuaginta transtulerunt:", "candidate_score": 0.604719, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf021", "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", "max_score": 0.694505, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4065", "psc_text": "Nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde hic sunt zizania? Respondit ille, Inimicus homo hoc fecit.» Voluerunt colligere zizania, et compescuit illos dicens: «Sinite utraque crescere usque ad messem; et in tempore messis dicam messoribus, Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum ea: triticum autem meum reponite in horreo.» Postea interrogaverunt eum discipuli dicentes: «Narra nobis parabolam zizaniorum.» Et ipse exponit omnia, ut nullus homo cordi suo tribuat quod ibi intellexerit, sed Magistro coeli exponenti. Nemo dicat: Exposuit sibi quomodo voluit. Si parabolam prophetae exponeret Dominus, quando ipse per eos loquebatur quod dicebant; quis auderet dicere, non sic debere exponere? Multo magis, quando ipse exposuit quod proposuit ipse, quis audet contradicere manifestae veritati? Cum ergo hanc parabolam Dominus exponeret, ait, «Qui autem seminat bonum semen, est Filius hominis:» se utique demonstrans. «Bonum vero semen, filii sunt regni:» ipsa est Ecclesia sanctorum. «Zizania autem, filii sunt maligni. Ager est", "candidate_score": 0.694505, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3018", "psc_text": "Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» (Eccli. III, 22) . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem (Matth. XIII, 30) ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio", "candidate_score": 0.691882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3792", "psc_text": "7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» (Psal. CXLI, 6) . Nam ista terra morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vos chaos magnum firmatum est» (Luc. XVI, 19-26) . Ergo,", "candidate_score": 0.605185, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf021", "work_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones", "max_score": 0.693489, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_796", "psc_text": "sicut antequam fieret firmamentum, dividas inter lucem et tenebras, sed etiam spirituales tui in eodem firmamento positi atque distincti, manifestata per orbem gratia tua luceant super terram, et dividant inter diem et noctem, et significent tempora: quia vetera transierunt, ecce facta sunt nova; et quia propior est nostra salus, quam cum credidimus (Rom. XIII, 11); et quia nox praecessit, dies autem appropinquavit; et quia benedicis coronam anni tui (Psal. LXIV, 2), mittens operarios in messem tuam (Matth. IX, 38), in qua seminanda alii laboraverunt, mittens etiam in aliam sementem (Joan. IV, 38), cujus messis in fine est (Matth. XIII, 39). Ita das vota optanti, et benedicis annos justi; tu autem idem ipse es, et in annis tuis qui non deficiunt (Psal. CI, 28), horreum praeparas annis transeuntibus. Aeterno quippe consilio, propriis temporibus bona coelestia das super terram. 23. Quoniam quidem alii datur per Spiritum sermo sapientiae, tanquam luminare majus, propter", "candidate_score": 0.693489, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_646", "psc_text": "vera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae quae praeterierunt, sed verba concepta ex imaginibus earum, quae in animo velut vestigia per sensus praetereundo fixerunt. Pueritia quippe mea quae jam non est, in tempore praeterito est quod jam non est; imaginem vero ejus cum eam recolo et narro, in praesenti tempore intueor, quia est adhuc in memoria mea. Utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum quae nondum sunt, jam existentes praesentiantur imagines; confiteor, Deus meus, nescio. Illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras, eamque praemeditationem esse praesentem, actionem autem quam praemeditamur nondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus, et quod praemeditabamur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens est. 24. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, videri nisi quod est non potest. Quod autem jam est, non futurum sed praesens est. Cum ergo videri dicuntur futura, non", "candidate_score": 0.64267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_32", "psc_text": "te, Deus meus, ubi, Domine, ego servus tuus, ubi aut quando innocens fui? Sed ecce omitto illud tempus: et quid mihi jam cum eo est, cujus nulla vestigia recolo? CAPUT VIII. Unde puer loqui didicerit. 13. Nonne ab infantia huc pergens veni in pueritiam; vel potius ipsa in me venit, et successit infantiae; Nec discessit illa: quo enim abiit? et tamen jam non erat. Non enim eram infans qui non farer, sed jam puer loquens eram. Et memini hoc; et unde loqui didicerim post adverti. Non enim docebant me majores homines praebentes mihi verba certo aliquo ordine doctrinae, sicut paulo post litteras: sed ego ipse mente quam dedisti mihi, Deus meus, cum gemitibus et vocibus variis, et variis membrorum motibus edere vellem sensa cordis mei ut voluntati pareretur, nec valerem quae volebam omnia, nec quibus volebam omnibus, praesonabam memoria; cum ipsi appellabant rem aliquam, et cum secundum eam vocem corpus", "candidate_score": 0.642172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_25", "psc_text": "nonnihil indicatum est, et praegnantes ipse vidi feminas. Quid ante hanc etiam, dulcedo mea, Deus meus? fuine alicubi, aut aliquis? Nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt, nec aliorum experimentum, nec memoria mea. An irrides me ista quaerentem, teque de hoc quod novi, laudari a me jubes, et confiteri me tibi? 10. Confiteor tibi, Domine coeli et terrae, laudem dicens tibi de primordiis et infantia mea quae non memini; et dedisti ea homini ex aliis de se conjicere, et auctoritatibus etiam muliercularum multa de se credere. Eram enim et vivebam etiam tunc, et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, jam in fine infantiae quaerebam. Unde hoc tale animal nisi abs te, Domine? An quisquam se faciendi erit artifex? aut ulla vena trahitur aliunde, qua esse et vivere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, Domine, cui esse et vivere non aliud atque aliud", "candidate_score": 0.639387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_442", "psc_text": "consulit quid legendum. 13. Renuntiavi, peractis vindemialibus; ut scholasticis suis Mediolanenses venditorem verborum alium providerent, quod et tibi ego servire delegissem, et illi professioni, prae difficultate spirandi ac dolore pectoris, non sufficerem. Et insinuavi per litteras antistitituo, viro sancto Ambrosio pristinos errores meos, et praesens votum meum, ut moneret quid potissimum mihi de Libris tuis legendum esset, quo percipiendae tantae gratiae paratior aptiorque fierem. At ille jussit Isaiam prophetam; credo, quod prae caeteris Evangelii vocationisque Gentium sit praenuntiator apertior. Verumtamen ego primam hujus lectionem non intelligens, totumque talem arbitrans, distuli repetendum exercitatior in dominico eloquio. CAPUT VI. Mediolani baptizatur cum Alypio et Adeodato. 14. Inde ubi tempus advenit quo me nomen dare oporteret, relicto rure, Mediolanum remeavimus. Placuit et Alypio renasci in te mecum, jam induto humilitate Sacramentis tuis congrua, et fortissimo domitori corporis, usque ad Italicum solum glaciale nudo pede obterendum insolito ausu. Adjunximus etiam nobis puerum Adeodatum ex", "candidate_score": 0.635177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_645", "psc_text": "utique vera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent, cerni omnino non possent. Sunt ergo et futura et praeterita. CAPUT XVIII. Quomodo praeterita et futura tempora sint praesentia. 23. Sine me, Domine, amplius quaerere; spes mea, non conturbetur intentio mea. Si enim sunt futura et praeterita, volo scire ubi sint. Quod si nondum valeo, scio tamen ubicumque sunt, non ibi ea futura esse, aut praeterita, sed praesentia. Nam si et ibi futura sunt, nondum ibi sunt; si et ibi praeterita sunt, jam non ibi sunt. Ubicumque ergo sunt quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. Quanquam praeterita cum vera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae quae praeterierunt, sed verba concepta ex imaginibus earum, quae in animo velut vestigia per sensus praetereundo fixerunt. Pueritia quippe mea quae jam non est, in tempore praeterito est quod jam non est; imaginem vero ejus cum eam recolo et narro, in praesenti", "candidate_score": 0.627193, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_516", "psc_text": "ut sciri possint, id est velut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. Nam cogo et cogito, sic est ut ago et agito, facio et factito. Verumtamen sibi animus hoc verbum proprie vindicavit, ut non quod alibi, sed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie jam dicatur. CAPUT XII. Rerum Mathematicarum memoria. 19. Item continet memoria numerorum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus impressit; quia nec ipsae coloratae sunt, aut sonant, aut olent, aut gustatae, aut contrectatae sunt. Audivi sonos verborum quibus significantur cum de his disseritur; sed illi alii, istae autem aliae sunt: nam illi aliter graece, aliter latine sonant; istae vero nec graecae nec latinae sunt, nec aliud eloquiorum genus. Vidi lineas fabrorum, vel etiam tenuissimas, sicut filum araneae; sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum quas mihi nuntiavit carnis oculus: novit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnovit", "candidate_score": 0.621559, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf033", "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", "max_score": 0.693423, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_331", "psc_text": "Collat., n. 44: « Sane qui propterea non objurgat, quia vel aptius tempus exspectat, vel metuit ne increpati deteriores fiant, et invalidos pejus noceant, hoc non est negligentia, vel cupiditatis occasio, sed consilium charitatis: nam, ut in XX Moralium libro dicitur. Sancti viri cum vident quosdam sua verba despicere, dum eos intelligunt divinitus deseri, gementes conticescunt; unde est illud: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? scriptum est: Noli arguere derisorem, ne oderit te. Tacent ergo sancti viri, non ut eorum odium timeatur, sed ne illi odiendo pejores fiant. » His concinit S. Bernardus, seu quilibet auctor tractatus de Passione Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere", "candidate_score": 0.693423, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_763", "psc_text": "S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur: verum, ut ait S. Gregorius Lib. II Regist., c. 101: « In intellectu sacrae Scripturae respui non debet quidquid sanae fidei non resistit; sicut enim ex uno auro alii murenulas, alii annulos, alii dextralia ad ornatum faciunt; ita ex una Scripturae scientia expositores quique per innumeros intellectus quasi varia ornamenta componunt, quae tamen omnia ad decorem coelestis sponsae proficiunt. » Duo vero ex prophetae verbis concludit S. Pater: unum, a bonis eloquiis propter taciturnitatem, id est silentii dignitatem, est enim cultus justitiae; alterum, a malis verbis propter poenam peccati silendum; si enim de verbo otioso reddituri sumus in die judicii", "candidate_score": 0.684408, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_762", "psc_text": "dicere, quod silentium est clavis religionis. » Obmutui et humiliatus sum. ] Quae duo, ut notat Hildemarus, simul conjunxit, quasi diceret: Non superbe tacui; sunt enim nonnulli aut per superbiam, aut per iram tacentes, de quibus S. Gregorius Lib. XXXIV Moral., cap. 20 : « Aliquando superbi proterva quae sentiunt, nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt, qui per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes cum male loqui soleant, pejus tacent; quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. » 179 Et silui a bonis. ] Ex quo S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur:", "candidate_score": 0.676479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_331", "psc_text": "Collat., n. 44: « Sane qui propterea non objurgat, quia vel aptius tempus exspectat, vel metuit ne increpati deteriores fiant, et invalidos pejus noceant, hoc non est negligentia, vel cupiditatis occasio, sed consilium charitatis: nam, ut in XX Moralium libro dicitur. Sancti viri cum vident quosdam sua verba despicere, dum eos intelligunt divinitus deseri, gementes conticescunt; unde est illud: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? scriptum est: Noli arguere derisorem, ne oderit te. Tacent ergo sancti viri, non ut eorum odium timeatur, sed ne illi odiendo pejores fiant. » His concinit S. Bernardus, seu quilibet auctor tractatus de Passione Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere", "candidate_score": 0.674812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1286", "psc_text": "reficientes, et septem gratiae Spiritus sancti significare videntur. » Vide Menardum ad hunc locum, et Joannem Bona de Divina Psalmod. cap. 2, § 5. Quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. ] Quem Prophetae versiculum de die artificiali late sumpto, prout aurora et crepusculo circumscribitur, S. Pater intelligit; hunc de die naturali, qui lucem et tenebras simul involvit, exponunt S. Basilius serm. 1 de Institutione monach., Cassianus et alii. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi. ] Nocturnas vigilias auctoritate divina confirmat, Prophetae adducens exemplum, qui media nocte surgebat ad confitendum Deo: quod tamen S. Pater non sic proponit quasi nos vellet media nocte surgere, quibus modice amplius de media nocte permittit; sed tantum ut ostenderet monachos nocte surgere debere, ut exponunt Hildemarus et Bernardus Cassinensis. Vid. l. I de Antiq. monach. Ritibus, cap. 1. Ergo his temporibus", "candidate_score": 0.673086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_762", "psc_text": "dicere, quod silentium est clavis religionis. » Obmutui et humiliatus sum. ] Quae duo, ut notat Hildemarus, simul conjunxit, quasi diceret: Non superbe tacui; sunt enim nonnulli aut per superbiam, aut per iram tacentes, de quibus S. Gregorius Lib. XXXIV Moral., cap. 20 : « Aliquando superbi proterva quae sentiunt, nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt, qui per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes cum male loqui soleant, pejus tacent; quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. » 179 Et silui a bonis. ] Ex quo S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur:", "candidate_score": 0.670307, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1872", "psc_text": "pedum lotionem quam mandatum vocant aliquibus in locis factam fuisse sub silentio; ut ex cap. Monachorum ad Augiam directorum apparet; in aliis cum cantu, ut ex conc. Aquis. et ex lib. Usuum Cist. colligitur. 2º Factam fuisse ante completorium ex cap. Monachorum ad Augiam directorum, idque post coenam ex conc. Aquisgr. Scribit tamen Boherius in monasteriis Cassinensi et Specus fieri solitam ante vesperas, excepto Quadragesimae tempore. 3º In claustro ex libro Usuum Cisterc. et ex statutis S. Germani a Pratis; ante capituli arcum ex Consuet. S. Benigni Divion. cap. 35. Hunc porro ritum, quem ex Regula nostra S. Fructuosus in sua c. 9 449 transcripsit, S. P. Benedictus ab antiquis monachis acceperat, apud quos ut scribit Cassianus (Cass. lib. IV, cap. 19), post coenam, non sabbati, ut vult S. Benedictus, sed dominicae, qui fratribus hebdomada praeterita servierant, iis pedes lavabant. In praecipuis tamen festivitatibus earumque vigiliis, non sabbato, sed feria", "candidate_score": 0.643486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_625", "psc_text": "Quis unquam solum nisi flentem reperit? quis ad eum subito ingrediens siccas ejus 147 reperit genas? et non prorsus aut humi prostratum, aut coelo erectis manibus stantem; aut ne sacri voluminis nimiis humectarentur fletibus paginae, pugnis recipientem lacrymas invenit? » Vide Vitam S. Filiberti n. 6 et 12, S. Ansberti n. 9, S. Cuthberti cap. 16, saec. II Bened., S. Adalardi auctore Paschasio n. 25, et Valae ejus fratris l. I, cap. 10, ubi similia referuntur. Quarto, id fieri quotidie S. Benedictus praecipit, quia « nec reis in carcere gaudium ullum, nec veris monachis in terra laetitia debet esse S. Joan. Climac., grad. 7. » In his tamen aliqua discretione utendum est: unde suos alloquens S. Bernardus dicebat Serm. 11 in Cant. : « Suadeo vobis amicis meis reflectere interdum pedem a molesta et anxia recordatione viarum vestrarum, et evadere in itinera planiora serenioris memoriae beneficiorum Dei, ut qui in", "candidate_score": 0.643329, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", "candidate_score": 0.639581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1980", "psc_text": "Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, » quemadmodum habent ejus acta, num. 21. Infirmarii munia offendes apud Udalric. lib. III, cap. 25; in lib. Usuum Cisterc. cap. 116, et in Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 10. Balneorum usus infirmis quoties expedit offeratur. ] Offeratur, inquit; quia non debet ut petat infirmus exspectari, sed sibi offerri, inquit Bernardus Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis", "candidate_score": 0.639326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2820", "psc_text": "21): « Licet omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, uberior tamen clericis et monachis deferenda est honorificentia hospitalitatis. » Denique Regula S. Stephani ordinis Grandimontensis institutoris (Cap. 36): « Religiosis plus honoris et reverentiae quam caeteris exhibere studeatis. » Ut ergo nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore, vel a fratribus cum omni officio charitatis. ] Incipit hic S. Benedictus hospitis suscipiendi ritum describere. Et primo quidem ante omnia vult ut advenienti occurratur, juxta priscorum monachorum morem, quem videre est apud Rufinum, lib. II de Vitis Patrum, cap. 1 et 7, et insuper cap. 21, ubi de Nitriensihus loquens, haec habet: « Huic cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod propheta corripiens quosdam dicit, quia non existis filiis", "candidate_score": 0.639047, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2032", "psc_text": "in refectorio semper usque ad finem mensae, sed ante debet finiri lectio. Si vero fratres in labore sunt, et ibi manent, debet pleniter sicut in refectorio illis legi lectio. Si autem non fuerit generalitas, et non manserint, debet parum legi. Similiter si tantum manserint . . . parum legendum est. Similiter si hospes ante horam in refectorio manducaverit: si autem tales et tanti hospites fuerint, id est duo vel tres, parum legendum est, id est leviter; si autem plures, tantum usque prior innuat lectori finem facere. » Hujus rei aliqua ex parte praxim videre est apud Hariulfum in Chron. Centul. lib. IV, cap. 26, ubi de Gervino abbate piissimo scribit, quod in itinere constitutus (Spicil. tom. IV), « coena apparata, si accubuisset pransurus, lectionis auditione vel divinae legis meditatione implicari studebat. » His accedit quod de decanis villarum provisoribus extra monasterium suis in decaniis comedentibus habet Udalricus (Lib. III, c.", "candidate_score": 0.6385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2363", "psc_text": "per totum tempus aestivum dum fratres bis in die reficiunt, post horam orationis nonam stantes in oratorio cum divino tremore orantes exspectant, dum tintinnabuli signum praepositus pulsaverit ad refectorium. Quo audito, omnes illo conveniunt; quamvis etiam aliquis bibere non potuerit, se tamen debet praesentare, ne locus ejus appareat vacuus. Et si quis praesens ad dicendum post benedictionem amen non fuerit, sublatur ei portio sua de potu. Postquam autem biberint fratres, vadunt ad capitulum, et quod eis injunctum fuerit laborant, etc. » Ejusdem bibendi post nonam consuetudinis fit mentio etiam in Consuetudinibus sancti Benedicti abbatis Anianensis, tom. IV Analect.; in Capitulis monachorum Sangallensium, cap. 27; apud Udalricum, in lib. Usuum Cisterciensium, cap. 80, et passim in omnibus ordinariis et consuetudinariis monasteriorum nostrorum. Cassinenses ad potum addebant poma, ut discimus ex epistola Theodemari: « Aestatis tempore post nonam, si est aliquid de pomis, et singulas phialas nostris fratribus praebemus. » Sed poma", "candidate_score": 0.638368, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2081", "psc_text": "quis communicat hora tertia, non statim indifferenter terrenum praesumat cibum ob reverentiam mensae coelestis, sed exspectare debeat horam sextam; qui circa vero sextam, sustinere curet nonam, ne gustus coelestis ob terrenum vilescat. Sanctus vero Benedictus lectorem jubet cibari ante moram lectionis recitandae, propter, inquit, communionem sanctam; quod apostolicis decretis contrarium non est, etc. » Supervacaneum est iterum referre Joannis Belethi doctoris Parisiensis, qui annis abhinc circiter quingentis scribebat, testimonium; quod superius relatum lector videre potest. Denique his omnibus superaddi queunt vetustissimae Versiones Gallicae. Antiqua ex ms. Conchensi propter communionem ita reddit: Pour la sainte communion, c' est-à dire pour le corps de nostre Seigneur, que l' en seult recevoir à la messe. Expositio Theobaldi Artaldi Coelestini: Pour la sainte communion, que le liseur a reçuê nagueres en la messe, etc. Versio Guidonis Juvenalis: Pour la sainte communion, qu' il a reçû, afin qu' il ne demeure rien entre les dents", "candidate_score": 0.637977, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2466", "psc_text": "Kyrie eleison, 589 ad gradum vos non prosternetis, sed expleta regulari hora, in loco in quo stabitis, sicut B. Benedictus praecipit, flexis ad terram genibus, sicut qui in psalmo fallitur, humiliter satisfacietis. Hoc audito, frater ille ad pedes abbatis vadat, et rediens in locum in quo stabat, tres genuum flexiones, ante scilicet, et ad dexteram, et ad sinistram, cum omni devotione faciat, gratias referens fratribus quia pro se rogaverint, et humiliter supplicans quatenus adhuc rogare dignentur. Postea designet abbas ei locum ubi debet esse, et eo praecipiente sessum vadat. » Et tunc si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel in ordine quo abbas decreverit. ] Quod S. Benedictus ait vel in ordine, Richardus de S. Angelo intelligit « in loco primae vigiliae vel secundae; vel in ultimis, sicut abbati placuerit, ut infra dicetur; vel diaconatu, vel subdiaconatu, vel in minoribus. » Rectius cum Bernardo Cassinensi et Boherio intelligerem de ordine", "candidate_score": 0.636955, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2781", "psc_text": "ibi, hoc est in itinere, quam lectionem probat Menardus. Et servitu is pensum non negligant reddere. ] Ideoque « debent a bibliotheca habere librum in quo sit officium ordinatum, » inquit Bernardus Cassinensis; idque juxta Gregorii papae IX constitutionem pro Benedictinis, praescribentem ut « ipsi dicant horas in via, et de libris provideatur eisdem: » cui concinit Benedictus XII in sua item pro monachis Benedictinis constitutione, in qua sic lego (Cap. 24): « Nullus monachus pernoctaturus extra ecclesiam, monasterium, et alium locum suum, permittatur abire sine cuculla regulari clausa, nec non breviario, in quo servitutis pensum possit exsolvere Creatori. » CAPUT LI. De fratribus qui non satis longe profiscuntur. Frater qui pro quovis responso dirigitur, et ea die speratur reverti ad monasterium, non praesumat foris manducare, etiamsi a quovis rogetur nisi forte ei ab abbate suo praecipiatur. Quod si aliter fecerit, excommunicetur. COMMENTARIUS. Frater qui pro quovis responso dirigitur. ]", "candidate_score": 0.63644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2877", "psc_text": "monasteriis nostris aliquis frater pauperum susceptioni praeficiebatur, qui eos in xenodochio monasterii aedibus vicino excipiebat; cujus rei exempla habemus in Vita S. Agili abbatis Resbacensis, num. 20, saec. II; apud Adrevaldum, in lib. Mir. S. Benedicti; apud Walfridum, in lib. Mir. S. Galli, cap. 43; in Vita S. Popponis num. 13; apud Bollandum, 25 Januarii. Idipsum etiam enixe rogarunt olim monachi Fuldenses, in libello supplici ad Carolum Magnum, postulantes (Num. 13), ut « peregrinorum susceptio et lavatio in eis pedum non negligatur, sed secundum Regulam, et secundum priorum nostrorum consuetudinem, quandocunque venerint misericorditer suscipiatur, et ab omnibus fratribus lavatio pedum eis exhibeatur. » Coquina abbatis et hospitum super se sit, etc.] In quem locum Smaragdus: « Aestimatur enim a multis, quia sicut coquina alia quam fratrum, et in alio erat constituta loco, ita et mensa abbatis non tunc in communi refectorio erat cum caeteris mensis posita; sed in alia erat", "candidate_score": 0.634114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", "candidate_score": 0.634044, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1880", "psc_text": "quod sub silentio fratres se calefacerent, ex Hildemaro supra citato, 3º Honeste, et non nudis pedibus praesente aliquo, ut scribit liber Usuum Cisterc., cap. 72. Septimanarii autem ante unam horam refectionis. ] Haec verba, ante unam horam, ita intelligit Bernardus Cassinensis, « ut si fratres reficiant ad sextam, isti debent recipere mixtum post tertiam; si fratres ad nonam, isti ad sextam; si fratres ad vesperas, isti ad nonam. » Cujus sententiam exponens Benedictus Haeftenus (Lib. X, tr. 4, disq. 9): « Ne autem, inquit, nimium anticipetur haec mixti sumptio, tam Bernardum Cassinensem quam S. legislatorem praedictis locis intelligendum arbitror labente aut fere finita hora ultima ex tribus aequinoctialibus respondentibus uni horae canonicae; ita ut qui post tertiam jubetur mixtum sumere reficientibus fratribus hora sexta, illud sumat sub finem horae quintae; et qui ad sextam, aliis comedentibus nona, mixtum sumat circa finem horae octavae, sive paulo ante nonam; et sic de", "candidate_score": 0.633668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2357", "psc_text": "Regulam advertere licet in Regula sancti Fructuosi, in qua haec lego: « A Pascha usque ad Pentecosten reficiendum est ad sextam, et monophagia, id est unica refectio conservanda est. » Idem et de nostris Fuldensibus refert Mabillonius (Praefat. ad saec. III, part. I, num. 25), quod scilicet « abstinuere a coena per totum annum iidem ad aetatem Marcwardi abbatis, id est ad medium saeculum duodecimum, nec ante decimum quartum feminas in ecclesiam suam admiserunt. » Idemque asserendum esse de iis monasteriis quae ad Fuldensium normam vivebant, in quibus instituta est disciplina purior. Neque tamen defuerunt ex priscis monachis qui prandium ad sextam, et sero coenam aestate sibi pararent, quod de Tabennensibus imprimis refert sanctus Hieronymus (Praefat. ad Regulam S. Pachomii): « Bis, inquit, in hebdomada die quarta et sexta sabbati ab omnibus jejunatur, excepta Pentecoste: aliis diebus comedunt, qui volunt post meridiem, et in coena similiter mensa ponitur propter laborantes,", "candidate_score": 0.632537, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2445", "psc_text": "S. Pachomius (Art. 12): « Si quis, inquit, ad comedendum tardius advenerit, excepto majoris imperio, similiter aget poenitentiam, et ad domum jejunus revertetur. » S. Basilius interrogatus (In vers. Rufini cap. 52), « si necesse est omnes convenire ad horam prandii, eum qui remanet et post prandium venit, quomodo transigemus? respondet: « Si quidem necessitate, vel loci, vel operis remansit a communi ordine, qui praeest probabit et ignoscet. Si vero, cum posset occurrere, non satisfecit, fateatur culpam negligentiae suae, et maneat sine cibo usque ad illam horam qua convenitur ad cibum in posterum diem. » Et in Poenis incerti auctoris apud eumdem Basilium (Num. 23): « Si quis absit a mensis, non dicta causa, maneat jejunus. » S. Columbanus (In Poenit.): « Si quis non venerit ad orationem supra mensam, et post cibum, duodecim psalmos cantet. » S. Isidorus (Cap. 10): « Refectionis tempore dato signo pariter omnes concurrant; qui", "candidate_score": 0.632499, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3663", "psc_text": "monasterii manducare. » Ab omnibus petant orationem. ] Haec oratio fiebat ante commemorationes ex libro Usuum Cisterciensium, cap. 78. Boherius tamen in secundo commentario existimat solam abbatis benedictionem sufficere egressis et eodem die reversis. Qualis autem esset illa oratio, habes apud Menardum et Haeftenum, lib. II, tract. 4, disq. 3. Propter excessus. ] Excessum hic transgressionis lapsum interpretantur Smaragdus et Bernardus Cassinensis. Sed Hildemaro excessus est maxime, ubi non sponte peccatur, sed cum improvisu, ad quem sensum inclinat Boherius, ita ut excessus non a verbo excedo, sed ab excido derivetur. Et hunc esse genuinum S. Patris sensum verba sequentia demonstrant, ne quid forte subripuerit, non dicit commiserit, sed subripuerit, id est, non satis advertenti exciderit. Nec praesumat quisquam aliis referre quaecunque foris monasterium viderit, etc.] Idem praescribunt Regula S. Pachomii, art. 34, 48 et 49; Orientalis, cap. 23; et Tarnatensis, cap. 2. Quia plurima destructio est. ] Ita fere abbas", "candidate_score": 0.632175, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2821", "psc_text": "haec habet: « Huic cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod propheta corripiens quosdam dicit, quia non existis filiis Israel in obviam cum pane et aqua. » Vide Palladium, in Laus. cap. 52, et Vitam sancti Martini abbatis Vertavensis, saec. I Bened., pag. 378. 675 Sed quam sibi singuli Nitrienses monachi sumebant hospitibus occurrendi curam, quamque Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, ei cui sollicitudo hospitalis data erat committit, hanc S. Benedictus sub distinctione priori vel fratribus injungit, ut a priore occurratur majoribus, minoribus a fratribus, uti exponunt Smaragdus et Bernardus Cassinensis: « Quia enim duae ad monasterium solent venire personae, inquit Smaragdus, duas et illis personas rationabiliter jubet occurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus", "candidate_score": 0.631871, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1981", "psc_text": "Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis vagandi foras, raroque offendes aliquos tum veteres, tum recentiores monachos, apud 474 quos aliquod honestatis aut religionis studium viguerit, hujusmodi balneis usos fuisse: « Natationes, et lotiones corporum in mari, fluminibus, stagnis, vel similibus aquis tanquam parum honestas, periculosas omnino omnibus personis nostri ordinis prohibemus, inquiunt Carthusienses (Part. II, c. 11) in Nova Collect. Statut. Et Cistercienses: Si quae vero moniales ad balnea extra monasteria processerint, irremissibiliter priventur habitu regulari: licentiantes autem ut praedicta petant balnea, sententiam excommunicationis incurrant. » Huicce statuto occasionem forte dederit S. Hieronymus ad Laetam scribens in haec verba (Epist. 7): « Mihi omnino in adulta", "candidate_score": 0.631835, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1985", "psc_text": "Tattonem, in Vita S. Paldonis, num. 17; S. Pardulfum, in ejus Vita, num. 5; S. Opportunam abbatissam, in ejus Vita, num. 8, saec. III; et S. Popponem, in ejus item Vita, num. 59, apud Boll., 25 Januar. Non defuere tamen ex priscis monachis qui balnea etiam quandoque frequentarent; nam et S. Augustinus virginibus illud semel in mense concedit; sed neque S. Benedictus illud sanis omnino negat, sed tantum, inquit, tardius concedatur; quod tardius ita exponit Hildemarus (In Regul. cap. 12): « Alii sunt qui istud tardius tribus vicibus intelligunt in anno debere fieri praeparata, id est in Nativitate Domini, et in Pascha, et in Pentecosten; alii sunt qui duabus vicibus, id est in Nativitate et in Pascha, quod rectius est. » Alium tamen tradit idem Hildemarus hujus loci sensum, ut nimirum inquinatis ex aliquo manuum opere balnea concedantur, quamvis tardius, et juvenibus plus tardius. Sed conformior 475 est prior sensus", "candidate_score": 0.631777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1274", "psc_text": "expendendis postea remissiores exstiterint, ut eorum hac in re segnitiem illis exprobrarint Donatistae, uti observat S. Augustinus (Epist. 55). Easdem quoque ab apostolis celebratas fuisse patet ex Cassiano (Lib. III, cap. 3). In Constitutionibus apostolorum sex horae canonicae recensentur, scilicet matutinum, tertia, sexta, nona, vespera, et gallicinium. Totidem recenset S. Hieronymus in Epitaphio Paulae: « Mane, hora tertia, sexta, nona, vespere, noctis medio per ordinem Psalterium cantabant. » Per mane autem intelligit diluculum, ut patet ex his ad Eustochium verbis: « Horam tertiam, sextam, nonam, diluculum quoque et vesperam nemo est qui nesciat. » Eumdem statuit numerum in epistola ad Laetam de Institutione filiae: « Assuescat exemplo ad orationes et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora, stare in acie quasi bellatricem Christi, accensaque lucerna reddere sacrificium vespertinum. » Denique Regula Cujusdam ad Monachos decernit (Cap. 30), ut « tribus conventibus diei, totidemque noctis tempore in ecclesia", "candidate_score": 0.631461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2875", "psc_text": "obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi. » Ita S. Barnardus abbas Ambroniacensis et postea Viennensis episcopus (Saec. IV Ben.) « receptorum hospitio peregrinorum omnium vespere pedes abluebat, » ut legitur in ejus Vita, num. 5. 687 « Sed et ipse B. P. Benedictus, ut scribit S. Hildegardis, cum hospites quos susceperat comesturi essent, aquam manibus eorum porrexit; et cum a mensa surrexissent, pedes eorum lavit; et hoc propter exemplum Filii Dei, quod in coena discipulis exhibuit, fecit, exceptis mulieribus, quarum pedes non tetigit; sed contemptum mundi et in habitu, et in sancta conversatione sua ostendebat eis. » Denique in concilio Aquisgranensi exstat canon (Can. 22) « ut mandatum, si tempus coenae est, tam fratrum quam etiam peregrinorum post coenam fiat. » Et tamen S. Paulo postea Virodunensi episcopo in Theologiensi monasterio divertenti statim post orationem pedes loti sunt, ut habent", "candidate_score": 0.631121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1140", "psc_text": "etiam de nostris legimus in lib. II de Gestis SS. Rotonensium cap. 5. Porro licet Petrus Boherius hunc locum exponens dicat in hac expresse Regula non contineri, num standum an sedendum sit quando psalmi canuntur, ex his tamen S. Benedicti verbis satis apposite intulit Menardus, instituti nostri monachis inter psallendum esse standum: qui enim jubentur sedere dum leguntur lectiones, prius stetisse psallendo necesse est, quod confirmat ex Reg. cap. 60: Concedatur ei post abbatem stare et benedicere, et ex cap. 63: Sic accedat ad pacem, ad communionem, ad psalmum imponendum, in choro standum. Nam licet stare non semper pro corporis erectione, sed pro praesentia aliquando sumatur, ut cum dicitur sunt de hic stantibus, nihil tamen vetat hic illo sensu accipi: si enim sedissent, naturali loquendi ratione dixisset: Concedatur ei post abbatem sedere, et sic accedant ad pacem . . .in choro sedendum, etc. Atque haec fuit veterum monachorum praxis, quam", "candidate_score": 0.631098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2358", "psc_text": "ad sextam, et sero coenam aestate sibi pararent, quod de Tabennensibus imprimis refert sanctus Hieronymus (Praefat. ad Regulam S. Pachomii): « Bis, inquit, in hebdomada die quarta et sexta sabbati ab omnibus jejunatur, excepta Pentecoste: aliis diebus comedunt, qui volunt post meridiem, et in coena similiter mensa ponitur propter laborantes, senes, pueros, et aestus gravissimos. Sunt qui secundo parum comedunt, alii qui prandii sive coenae uno tantum cibo contenti sunt, nonnulli gustato paululum pane egrediuntur. » Nec desunt etiam qui ita sancti Benedicti textum intelligant de prandio simul et de coena. Sed ad sui temporis usum respexisse credendi sunt, praesertim cum nulla possit afferri ratio cur supra a Pascha ad Pentecosten ob reverentiam sacrae Resurrectionis et adventus Spiritus sancti dixerit, ad sextam reficiant, et ad seram coenent, hic vero postremum istud taceat. Nolim tamen id certo definire, cum supra ex sancto Hieronymo aliquos viderimus ex antiquis monachis prandium coenamque permittentes;", "candidate_score": 0.630882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1984", "psc_text": "» S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales (Cap. 29): « Lavacra cujus infirmitas exposcit minime denegentur . . . . si autem nulla infirmitate compellitur, cupididati suae non praebeatur assensus. » S. Leander (De Instit. virg., c. 10): « Balneo non pro studio vel nitore utaris corporis, sed tantum pro remedio salutis. Utere, inquam, lavacro quando poscit infirmitas, non quando suaserit voluntas . . . . Non te illiciat lavare saepius carnis voluptas, sed infirmitatis imperet necessitas. » S. Petrus Damiani (Opusc. 15, cap. 18): « Balneis, si fuerint incolumes, non utuntur. » Et quidem ea de re laudant S. Tattonem, in Vita S. Paldonis, num. 17; S. Pardulfum, in ejus Vita, num. 5; S. Opportunam abbatissam, in ejus Vita, num. 8, saec. III; et S. Popponem, in ejus item Vita, num. 59, apud Boll., 25 Januar. Non defuere tamen ex priscis monachis qui balnea etiam quandoque frequentarent; nam et", "candidate_score": 0.630725, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1420", "psc_text": "praepositus, ut habet S. Augustinus (Lib. I de Mor. Eccl. c. 31), et maxime junioribus, uti colligitur ex hoc Cassiani loco: « Alii traditur seniori, qui decem junioribus praeest; quos sibi creditos ab abbate instituit pariter et gubernat secundum illud quod ordinatum in Exodo legimus per Moysen. » Et hac forte ratione Guido Juvenalis in Gallica versione Regulae S. Benedicti hujus capitis titulum ita reddidit: Des maistres des novices ou des maistres des moeurs. Idem etiam vocabulum translatum est ad judicia; nam decanus est judex, ut ostendit Menardus ex l. II Leg. Visigoth., tit. I, l. 26. Decani quoque in Ecclesia dicebantur qui sepeliebant defunctorum corpora, ut probat idem Menardus ex Justiniani novell. 43 et 59. Inter canonicorum dignitates etiam celebre est nomen decani, qui totius est capituli caput. Apud Cluniacenses etiam decani dicebantur majoris prioris suffraganei in temporalibus, qui erant villarum provisores, de quibus Udalricus l. III, c. 5.", "candidate_score": 0.626286, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2571", "psc_text": "» Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur indulsisse repausationem quartis et sextis feriis, quibus ad nonam reficiunt fratres. Et certe Statuta Lanfranci a meridianis excipere videntur dies jejunii. Communis tamen ordinis nostri usus obtinuit ut sexta nihilominus hora his diebus dormirent monachi, praescribente Aquisgranensi synodo (Can. 71), « ut quando fratres aestivo tempore jejunant, post sextam dormiant: » testaturque Petrus Venerabilis (Stat. 25), quod « antiquus monachorum mos erat jejuniorum diebus detrimenta usitati somni congruenti dormitione ante mensam compensare: unde Hieronymus: Saepe vacuo ventre dormiendum est. » Et in Regula Magistri legitur (Cap. 50): « Statim post sextam tam post prandium quam in jejunio omnes modice in", "candidate_score": 0.625429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2570", "psc_text": "Quarto, cum loci necessitas vel paupertas exigeret ut ad fruges colligendas per se occuparentur, ex toto dimissum fuisse meridianum somnum, juxta illum conc. Aquisgranensis canonem (Can. 17): « Si necessitas fuerit fratres occupari in frugibus colligendis, constitutum legendi et meridie pausandi tempus praetermittitur. » Huic tamen statuto haud parebant Cistercienses monachi, etiam in agris dormientes, uti colligimus ex lib. Usuum, ubi de tempore secationis et messionis haec legimus (Cap. 84): « His temporibus solet conventus usque ad sextam laborare, et ante primam, si opus fuerit, exire, et extra monasterium prandere, et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mixtum sumere. » Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur", "candidate_score": 0.624624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1980", "psc_text": "Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, » quemadmodum habent ejus acta, num. 21. Infirmarii munia offendes apud Udalric. lib. III, cap. 25; in lib. Usuum Cisterc. cap. 116, et in Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 10. Balneorum usus infirmis quoties expedit offeratur. ] Offeratur, inquit; quia non debet ut petat infirmus exspectari, sed sibi offerri, inquit Bernardus Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis", "candidate_score": 0.624496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2466", "psc_text": "Kyrie eleison, 589 ad gradum vos non prosternetis, sed expleta regulari hora, in loco in quo stabitis, sicut B. Benedictus praecipit, flexis ad terram genibus, sicut qui in psalmo fallitur, humiliter satisfacietis. Hoc audito, frater ille ad pedes abbatis vadat, et rediens in locum in quo stabat, tres genuum flexiones, ante scilicet, et ad dexteram, et ad sinistram, cum omni devotione faciat, gratias referens fratribus quia pro se rogaverint, et humiliter supplicans quatenus adhuc rogare dignentur. Postea designet abbas ei locum ubi debet esse, et eo praecipiente sessum vadat. » Et tunc si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel in ordine quo abbas decreverit. ] Quod S. Benedictus ait vel in ordine, Richardus de S. Angelo intelligit « in loco primae vigiliae vel secundae; vel in ultimis, sicut abbati placuerit, ut infra dicetur; vel diaconatu, vel subdiaconatu, vel in minoribus. » Rectius cum Bernardo Cassinensi et Boherio intelligerem de ordine", "candidate_score": 0.624174, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3563", "psc_text": "tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili fere modo Richardus de S. Angelo: « Tria debent concurrere in ordinatione istius praepositi: scilicet ut locus expetat, congregatio petat, et abbas judicet. » Quod vero S. Benedictus addit, cum consilio fratrum timentium Deum, Hildemarus intelligit seniorum, ita tamen ut postmodum interroget omnes in capitulo. Cujus rei praxim videre est apud Udalricum modo citandum, et in mss. Consuetudinibus S. Benigni Divionensis, cap. 2. Ex Regula tamen Orientali (Cap. 3) praepositus eligendus est consilio et voluntate omnium fratrum; sed et in Portuensi virginum monasterio S. Austreberta, « eligentibus cunctis, consentiente matre licet invita, praeposita » constituta legitur in ejus Vita, num.", "candidate_score": 0.623826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", "candidate_score": 0.623691, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274", "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis", "candidate_score": 0.623528, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1985", "psc_text": "Tattonem, in Vita S. Paldonis, num. 17; S. Pardulfum, in ejus Vita, num. 5; S. Opportunam abbatissam, in ejus Vita, num. 8, saec. III; et S. Popponem, in ejus item Vita, num. 59, apud Boll., 25 Januar. Non defuere tamen ex priscis monachis qui balnea etiam quandoque frequentarent; nam et S. Augustinus virginibus illud semel in mense concedit; sed neque S. Benedictus illud sanis omnino negat, sed tantum, inquit, tardius concedatur; quod tardius ita exponit Hildemarus (In Regul. cap. 12): « Alii sunt qui istud tardius tribus vicibus intelligunt in anno debere fieri praeparata, id est in Nativitate Domini, et in Pascha, et in Pentecosten; alii sunt qui duabus vicibus, id est in Nativitate et in Pascha, quod rectius est. » Alium tamen tradit idem Hildemarus hujus loci sensum, ut nimirum inquinatis ex aliquo manuum opere balnea concedantur, quamvis tardius, et juvenibus plus tardius. Sed conformior 475 est prior sensus", "candidate_score": 0.623312, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_780", "psc_text": "jungatur ad fratrem horis incompetentibus, haudquaquam erui posse dandas esse horas competentes, quibus licite possint fratres invicem jungi et miscere colloquia, quasi idem essent jungi et loqui, cum et S. Pater utrumque distinguat infra cap. 26, ubi de communicantibus cum excommunicatis ita habet: « Si quis frater praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere, aut loqui cum eo, vel mandatum ei dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam. » Non, inquam, id obstat. Nam si quod sit discrimen, illud unum est, quod jungi de longa et prolixa confabulatione dicatur; loqui vero de transeunte et brevi sicut de longa intelligatur. Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit", "candidate_score": 0.623215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2467", "psc_text": "ordine quo abbas decreverit. ] Quod S. Benedictus ait vel in ordine, Richardus de S. Angelo intelligit « in loco primae vigiliae vel secundae; vel in ultimis, sicut abbati placuerit, ut infra dicetur; vel diaconatu, vel subdiaconatu, vel in minoribus. » Rectius cum Bernardo Cassinensi et Boherio intelligerem de ordine quem servant inter se fratres, ut ille frater stet in loco ultimo, aut ad majus in mediocri. Et ita Udalricus ait (Lib. III, c. 3): « Jubetur ut ultimus sedeat, ultimus sit cunctorum in omni loco. » Ita sane ut psalmum, aut antiphonam, vel aliud quid non praesumat in oratorio imponere. ] Imponere hic loci Bernardo Cassinensi et Boherio idem est ac incipere; quia, inquit Bernardus, « nunquam talis debet nisi cum aliis mixtim lectionem legere, vel responsorium aut antiphonam cantare. Dico etiam quod nec privatam debet dicere missam, quia non dicit solummodo in choro, sed dicit in oratorio. »", "candidate_score": 0.623042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1983", "psc_text": "Sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. ] Haec fuit constans et sana sanctorum Patrum doctrina. S. Athanasius ( Syntag. doctrin. ad Mon., etc.): « Si morbus exigat, inquit, una aut altera vice lavationem adhibe; sospes autem balneo non indiges. » S. Hieronymus (Epist. 4): « Balnearum fomenta non quaerat, qui calorem corporis jejuniorum cupit frigore exstinguere. » S. Isidorus agens de monachis (Lib. II, de Offic. eccles., cap. 15): « Lavacris utantur nunquam delectatione corporis, sed raro propter necessitatem languoris; » et in Regula (Cap. 20): « Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. » S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales (Cap. 29): « Lavacra cujus infirmitas exposcit minime denegentur . . . . si autem nulla infirmitate compellitur, cupididati suae non praebeatur assensus. » S. Leander (De Instit. virg., c. 10): « Balneo non pro studio vel nitore utaris corporis, sed tantum pro", "candidate_score": 0.622003, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1334", "psc_text": "mater est, quae et idipsum lumen portat in mente, quod illa dudum gestavit in ventre, advesperascente jam die digna Deum laude magnificat, et de collatis beneficiis gratias agens, spiritus ejus in Deo salutari suo gratulabunda exsultat. » Completorium autem. ] Ita ultimam diei horam canonicam S. Benedictus appellat, qua cuncta diei complemus officia. Ita etiam S. Isidorus in Regul. c. 7. Sed in lib. I de offic. eccles., cap. 21, completas vocat, nonnulli Patres completam. S. Columbanus Regul. c. 7, initium noctis; Fructuosus Bracar. episc., primam noctis horam, forte quia dicebatur in crepusculo vespertino, ut videre est apud Eddium (Saec. IV, part. 1) in Vita S. Wilfridi, c. 64, sive instante noctis articulo, ut in Hist. translat. S. Genulfi (Saec. IV, part. 2), n. 25. Et haec forsitan erit hora quam S. Basilius petitionem appellat. Trium psalmorum dictione terminetur. ] Apposite ad hunc locum S. Ambrosius (Lib. V in Hexam.,", "candidate_score": 0.621678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1278", "psc_text": "judicia justitiae tuae, tempora autem illa quae diximus orationis, septenarium numerum non conficiunt, bipartuo dividenda est oratio meridiana, ita videlicet ut pars una cibum praecedat, altera subsequatur, quo perpetua haec nobis formula sit Deum septies per singulas dierum conversiones laudibus celebrandi. » Hactenus S. Basilius, qui licet videatur horas septem admittere, revera tamen non nisi sex agnoscit; nam sextam, quam meridianam vocat, in duas dividit, nulla facta primae aut completorii mentione. Alibi vero (Regul. Fusior. c. 37) quinque per diem assignat horas, tres per noctem, scilicet per diem matutinum sive diluculum, tertiam, sextam, nonam, et eucharistiam completa die; per noctem vero petitionem noctis initio, mediam noctem, et ante diluculum; quae forte tribus vigiliarum nostrarum nocturnis respondent. Nulla facta primae aut completorii mentione, nisi forte quis cum Menardo dicat petitionem de qua hic S. Basilius esse completorium; quae tamen completa jam die incoeptaque nocte dicebatur, cujus nec meminit in supra citato", "candidate_score": 0.620724, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1279", "psc_text": "vero petitionem noctis initio, mediam noctem, et ante diluculum; quae forte tribus vigiliarum nostrarum nocturnis respondent. Nulla facta primae aut completorii mentione, nisi forte quis cum Menardo dicat petitionem de qua hic S. Basilius esse completorium; quae tamen completa jam die incoeptaque nocte dicebatur, cujus nec meminit in supra citato serm. de Institutione monach., nec quisquam, saltem quem sciam, ante eum in Oriente. Quidquid sit, certe ex dictis hactenus patet ante S. Benedictum a nullis celebratas fuisse septem simul horas canonicas, quas nunc observat Ecclesia; nam licet essent omnes jam institutae, non omnes tamen eodem dicebantur in loco, aliis primam, aliis completorium praetermittentibus. Septem horas in die naturali persolvebant nonnulli, ex quibus sex ut plurimum in die artificiali, septimam nocte decantabant. At vero S. P. Benedictus prophetae secutus exemplum, septem in die artificiali horas instituit, et nocte ad confitendum Deo fratres surgere voluit. Qui autem post eum supervenere legislatores, hunc", "candidate_score": 0.620584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3712", "psc_text": "S. Benedictum conciliant Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius. « Attamen in ista expulsione, addit Hildemarus, debet attendi persona, sicut saepe jam dictum est, id est si jam grandis venerit de saeculo, tunc debet expelli; si vero parvus fuerit nutritus in monasterio, non debet expelli, sed mitti in carcerem, quia melius est ut in carcere sit, quam ad saeculum, id est ad pejorem conversationem vadat. » Ita Hugonem olim in Dervensi monasterio oblatum, et fuga elapsum abbas et monachi « in remoto diversorio cum sibi necessariis manere constituunt, » ut habetur in lib. Mirac. S. Bercharii, n. 22 (Saec. II Ben.). His aliqua ex parte conformis est Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 7): « Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit; mittendus est in carcerem, et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a", "candidate_score": 0.618909, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", "candidate_score": 0.618748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1143", "psc_text": "magnis Galliae coenobiis advertisse dum psalmi explentur fratres sedere; interdum fratrum medietatem in uno psalmo sedisse, aliam alternatim in alio. Quod de Sublacensi Boherius, hoc de Cassinensi asserit Bernardus Cassinensis: « Usque hodie, inquit, in psalmis canendis non sedent fratres in monte Cassinensi, licet alibi videam sedentes alternatim per vices, quod et ego non vitupero: istud tamen ut pote magis consonum intentioni P. N. Benedicti magis laudo. » 269 Inter magna illa Galliae monasteria, in quibus fratres sedentes in choro vidisse se Boherius affirmat, recenseri merito posset Cluniacense, in quo si quis « sedere voluerit inter psalmodiam, infit Udalricus, observat ne sedeat juxta alium sedentem, sed ita ut unus stet, et sedeat alter, et invicem exhibere debent occasionem sedendi; » Divionense S. Benigni cujus antiquae Consuetudines mss. eamdem cum Udalrico praescribunt, hoc solum addito, quod unus per duos psalmos sedeat, et alter stet; et Cisterciense in cujus libro Usuum decernitur", "candidate_score": 0.618035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3688", "psc_text": "« hi enim apud nos exercent hoc officium absente abbate potissime, inquit Boherius. » Praeterea decanis et senioribus. Idem cum S. Benedicto decernit S. Ferreolus cap. 21, et merito quidem; nam optime arguit S. Basilius (Regul. fus., cap. 53): « Si increpatio medicina est, non est cujusvis increpare delinquentem, quemadmodum neque curare aegrotum, nisi alicui ipse praepositus cum majore censura id muneris commiserit. » Peccantes autem coram omnibus arguantur. ] Hildemarus hic alium regulae locum objicit, ubi peccantes bina admonitione secreta corripi jubentur, non publica. Sed ipse etiam solvit objectionem distinguendo inter privata et publica peccata: illa secreto, haec publice coram omnibus emendanda: unde et hanc periodum cum hac interpunctione scribit: Peccantes coram omnibus, arguantur, supple: coram omnibus. Ita quoque S. Augustinus hunc Apostoli locum: Peccantes coram omnibus arguantur, conciliat cum illa Matthaei sententia: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum (Serm. 82, de", "candidate_score": 0.617889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2246", "psc_text": "non plus pendere quam septem uncias et semis. At Menardi computum de Graecorum, non de Romanorum hemina in elligendum esse existimavit Gallicus dissertator. Paulo liberalior fuit Nicolaus Bravus, auctor Hispanus: nam uncias omnino decem heminae dedit. Eamdem esse heminae mensuram docuit dissertator Gallicus a nobis jam citatus, eo in libello quem de hemina vini Benedictina anno 1667 Parisiis publici juris fecit. Is enim probat heminam esse semisextarium; sextarium sextam congii partem; congium unciis constare omnino centum viginti; cujus rei periculum factum esse asserit ad antiquum congium, qui Romae in aedibus Farnesianis asservatur; ex quo intulit heminam uncias plus quam decem continere haud posse. Sed quidquid sit de congio Farnesiano, qui tamen facta proportione ad veteres uncias Romanas, non omnino inventus est ex aequo respondere, tota dissertatoris disputatio super Romanam, non super Benedictinam heminam cadit; quod interim demonstrandum incumbebat. Mediam, et quidem, ut mihi videtur, tutiorem iniit viam noster Mabillonius, uncias", "candidate_score": 0.616737, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", "candidate_score": 0.616405, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1725", "psc_text": "habet (Lib. II. c. 20): « Si quid opus habet a camerario quaerere, tunc maxime quaerit. » Idem praescribunt Divionenses S. Benigni Consuetudines c. 43. Quod nec obscure insinuant Hildemarus et praecitati Smaragdus et Bernardus Cassinensis, cum horas competentes esse asserunt, quando silentium tenere fratres non debent, sive legere, aut orationi vacare; idem sit judicium de tempore laboris, et comestionis, quo strictum fratribus silentium indictum est. Dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt. ] Hic tacite omnia superflua ac statui monastico contraria S. P. Benedictus resecat, cellerarium astringens ad solas res necessarias distribuendas; dentur quae danda sunt; et fratres ad petenda quae petenda sunt, et non alia. Ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. ] Hoc est in monasterio; « Vere enim monasterium domus Dei est, inquit Richardus de Sancto Angelo, quia ibi semper oratur. » Addit Nicolaus de Fractura: « In quo Deo servimus. » Vel", "candidate_score": 0.615726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2574", "psc_text": "Sexto, quia vulgo noxius censetur somnus meridianus; quinque, ne sanitati noceat, conditiones requirit Haeftenus (Lib. XII, tract. 2, disq. 6): 1º fiat ex consuetudine, 2º non statim post sumptum cibum, 3º non depresso, sed erecto capite, 4º non sit nimius, 5º ne tumultuosa et subita, sed lenis et modesta fiat expergefactio. Verum secunda tertiaque conditio repugnant Regulae, quae vult ut surgentes a mensa pausent in lectis suis. Et tamen S. Wolphelmus abbas Bruvillerensis tempore meridiano non jacendo, sed sedendo dormiebat, ut scribit Conradus in ejus Vita num. 40 (Bolland. 22 April.). Cum omni silentio. ] Quantum esse debeat illud silentium eleganter describit S. Adalardus in Statutis (Lib. II, c. 6, Spicil. tom. IV): « Quando vero dormiendi tempus fuerit, sive in die, sive in nocte, sicut silentium funditus in ore, ita in incessu, ut nullus injuriam patiatur, summa cautela esse debet. Nemo vestimenta sua excutere, nemo incaute ascendere vel descendere", "candidate_score": 0.615156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_390", "psc_text": "] Juxta illud Scripturae: Qui sapiens est audit consilia Prov. XII . Non patiens ab aliis eorum interrumpi sermones, qui coeperint loqui, donec ex integro consilium expresserint: nec ipse indigne ferens aliquos suae contrariam promere sententiam. Tractet apud se. ] Licet aliud nihil ab abbate videatur desiderare S. Benedictus quam ut fratrum exquirat audiatque consilia, liberam ei postea quidquid libuerit exsequendi potestatem tribuens, idque ipsum exigere videatur natura consilii, antiquus tamen in ordine 94 Benedictino mos invaluit, ut auditis abbas fratrum sententiis, eas non ipse solus, sed cum senioribus sive prudentibus quibusdam fratribus expendat, quaeve sit sanior discernat, ac tandem quid sit faciendum dijudicet, ut patet ex antiquis Regulae commentatoribus Smaragdo et Hildemaro. « Quod consilium unusquisque dederit libenter audiat, et postea in secreto cum senioribus tantum fratribus qui utilius quive inutilius consilium dedit, subtiliter et acute discernat, » inquit Smaragdus. Rem paulo fusius exponit Hildemarus. Hic tradit in primis", "candidate_score": 0.613579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_15_17", "bdc_text": "Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl. den Bericht Meganders , unten Nr. 999 , 16-21 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2169", "psc_text": "pondus Cassinensium, Fossa entium, Suessionensium et Burdegalensium, pondus erat duarum librarum, quae duobus dividebantur monachis; et quidem libra Cassinensium, Fossatensium et Suessionensium sexdecim erat unciarum, aut eo amplius ante coctionem; Burdegalensium quatuordecim, coctione facta. Nec est quod quis dicat ista pondera non esse aequalia; nam parum pro nihilo reputatur, nec viros aequos hisce minutiis diutius immorari decet, de quibus litigare possunt critici, quibus nihil unquam, nisi probaverint ipsi, placebit. Nec est quod quis haereat in fracto numero unciarum triginta trium eum dimidia; nam id provenire potuit ex unciarum diversitate, quibus nunc utimur, ab illis quae sancti Benedicti tempore erant in usu. Et certe pondus aeneum in Cassinensi sacrario servatum cum hac inscriptione, Pondus librae panis B. Benedicti, est unciarum triginta novem regni Neapolitani. Caeterum hujusce divisionis exempla non desunt apud veteres; nam Regula Magistri decernit (Cap. 26), ut « medius panis pensans libram unam singulis in die sufficiat. » Coquebatur", "candidate_score": 0.613099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_22_24", "bdc_text": "Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2956", "psc_text": "essent Basilianorum vestes discimus ex Vita S. Philareti saeculo XI a Nilo monacho coaetaneo scripta, num. 21 (Bolland., 6 Aprilis), ubi agens de illius ad habitum monasticum receptione, has recenset vestes: Sticarium, id est tunicam; pallium, quod supra cervices et scapulas est; cucullium, quod capiti imponimus; crucem in fronte gestandam, et cingulum cum sua fibula. Inter Aegyptiorum monachorum vestes Evagrius Sithensis monachus in epistola ad Anatolium (Tom. III Mon. Eccles. Graec.) has nominat: Cucullum, analabum, melotem, zonam, et baculum. Alias addit Cassianus eo in libro quem de Habitu monachi conscripsit, ubi has eorum vestes earumque symbola explicat, scilicet cucullum, colobium, rebrachiatoria, mafortes, melotem et pellem caprinam, cingulum et caligas. Abbas Patermuthius adolescentem ad se conversionis gratia accedentem « lebitone indutum, cuculla capiti circumposita, ac melote ad humeros, cinctumque linteo ad monachale institutum, exercitiumque promovit, » ut videre est in Aegypt. monach. Historia (Tom. III Mon. Eccles. Graecae). In Regula S.", "candidate_score": 0.612436, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_24", "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461", "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque", "candidate_score": 0.606073, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_De-unitate-ecclesiae", "max_score": 0.693182, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_De-unitate-ecclesiae_window_55", "psc_text": "Sint lumbi vestri accincti et lucernae ardentes in manibus vestris; et vos similes hominibus expectantibus dominum suum quando veniat a nuptiis, ut cum venerit et pulsaverit aperiant ei. Beati servi quos adveniens Dominus invenerit vigilantes (Luc. XII, 35-37) . Accinctos nos esse oportet, ne, cum expeditionis dies venerit, impeditos nos et implicitos apprehendat. Luceat in bonis operibus nostrum lumen et fulgeat, ut ipsum nos ad lucem claritatis aeternae de hac saeculi nocte perducat. Expectemus solliciti semper et cauti adventum Domini repentinum, ut, quando ille pulsaverit, evigilet fides nostra, vigilantiae praemium de Domino receptura. Si haec mandata serventur, si haec monita et praecepta teneantur, opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, servi vigiles Christo dominante regnabimus .", "candidate_score": 0.693182, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf021", "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", "max_score": 0.692872, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_807", "psc_text": "Ipse dixit, Messis est finis saeculi; non dixit, messis est tempus Donati. Ipse dixit, Messores Angeli sunt (Matth. XIII, 30, 38, 39); non dixit, Messores principes Circumcellionum sunt. Sed quia pro zizaniis triticum accusastis, vos esse zizania demonstrastis, et quod est gravius, ante tempus vos a tritico separastis. Majores enim vestri in quorum sacrilega praecisione perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa factione convenerunt, de crimine traditionis de quo ipsi inter se jam consenserant, inauditos damnaverunt, episcopum contra episcopum ordinaverunt, altare contra altare erexerunt. Postea litteras ad imperatorem Constantinum, ut inter Afros episcopi transmarini judicarent, miserunt; datis judicibus quos postulaverant et Romae judicantibus non obtemperaverunt, episcopos apud Imperatorem tanquam male judicaverint arguerunt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad", "candidate_score": 0.692872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9_11", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", "candidate_score": 0.651907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2610", "psc_text": "ac definire etiam de illis rarissimis visis. Ego autem tanto minus hoc audeo, quanto minus id quoque in nobis quod vita continua vigilantes dormientesque experimur, quo pacto fiat explicare sufficio. Non cum ad te dictarem hanc epistolam, teipsum animo contuebar, te utique absente atque nesciente, et quomodo possis his verbis moveri, secundum notitiam quae mihi de te inest, imaginabar; atque id quonam modo in animo meo fieret, capere ac investigare non poteram, certus tamen non fieri corporeis molibus, nec corporeis qualitatibus, cum corpori simillimum fieret: hoc interim habeas, ut ab occupato et festinante dictatum. In duodecimo autem libro eorum quos de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam", "candidate_score": 0.644021, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", "candidate_score": 0.643445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", "candidate_score": 0.642674, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12_14", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ; vgl . oben Nr. 991 , 141f. . Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_841", "psc_text": "PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinavi; sed vere festinavi. Cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum moraturum, repente comperta occasione navigii, mihi pridianam suam profectionem jam nocte suggessit. Quid facerem cum eum tenere non possem, et quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. Proinde pauca illico haec arripui dictanda atque mittenda, prolixioris epistolae me confitens debitorem, cum post reditum venerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasii et Evodii, primum vestri ex parte satiatus fuero. Uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem", "candidate_score": 0.640355, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", "candidate_score": 0.637498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_628", "psc_text": "Pentecostes. Nam ut quadraginta illi dies ante Pascha observentur, Ecclesiae consuetudo roboravit; sic etiam ut octo dies Neophytorum distinguantur a caeteris, id est, ut octavus primo concinat. Ut autem Alleluia per illos solos dies quinquaginta in Ecclesia cantetur, non usquequaque observatur: nam et aliis diebus varie cantatur alibi atque alibi; ipsis autem diebus ubique. Ut autem stantes in illis diebus et omnibus dominicis oremus, utrum ubique servetur ignoro: tamen quid in eo sequatur Ecclesia, dixi ut potui, et arbitror esse manifestum. CAP. XVIII. 33. De lavandis vero pedibus, cum Dominus hoc propter formam humilitatis, propter quam docendam venerat, commendaverit, sicut ipse consequenter exposuit, quaesitum est quonam tempore potissimum res tanta etiam facto doceretur, et illud tempus occurrit, quo ipsa commendatio religiosius inhaereret. Sed ne ad ipsum sacramentum Baptismi videretur pertinere, multi hoc in consuetudinem recipere noluerunt. Nonnulli etiam de consuetudine auferre non dubitaverunt. Aliqui autem ut hoc et sacratiore tempore", "candidate_score": 0.630002, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3_5", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me . Vix fieri potest enim , ut non usui sint aliquo descriptori . Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_792", "psc_text": "in Libris canonicis interpretatio asteriscos habeat, et virgulas praenotatas, et postea aliam translationem absque his signis ediderim; pace tua dixerim, videris mihi non intelligere quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta interpretum est; et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint quam habetur in hebraeo: ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi graeca transtulimus, hic de ipso hebraico, quod intelligebamus expressimus, sensuum potius veritatem quam verborum interdum ordinem conservantes. Et miror quomodo Septuaginta interpretum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod", "candidate_score": 0.621927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0_2", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß . Zu denken ist vielleicht an Utingers Beschreibung des Schwabenkriegs , nach der sich Myconius erkundigt hatte ( s. oben Nr. 934 , 51f). .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3770", "psc_text": "in tantum conventus illorum murmurantis nescii, ut nisi frater Florus de Carthagine repedans, eorum perturbationes agnoscens, mihi sollicite nuntiasset, furtiva et tanquam servilis erat inter eos de non intelligenda veritate contentio. Proposui ad auferendas impias quaestiones, ut ad dominum sanctum patrem Evodium mitteremus, ut ipse nobis de hoc sacrosancto libro propter ignaros aliquid certius rescripsisset. Nec hoc patientius accipere voluerunt; sed arripuerunt profectionem nobis taliter non optatam: fratre Floro furore illorum propemodum conturbato, in quem saeviebant, quia ipse illis, ut putabant, vulnera libri hujus attulisset; in quo non poterant medicinam infirmi cognoscere. Unde et sanctum presbyterum Sabinum ad majorem auctoritatem rogavimus, et ipsius Sanctitas librum cum liquidis interpretationibus legit; nec sic anima sauciata curata est. Quibus propter ipsam pietatem sumptus dedimus, ne vulnera ipsorum cumularemus, quae posset sanare libri hujus gratia, in qua refulget tua sancta praesentia. Quibus profectis, quies et pax per omnes fratres exsultavit in Domino. Quinque enim,", "candidate_score": 0.610528, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3172", "psc_text": "Hodie mecum eris in paradiso, non illo die fuit cum Christo in illo sepulcro: nec ejus fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis, nihil gaudii vel doloris in morte sentientis, cum ille de requie ubi sensus est cogitaret. 6. Restat igitur ut, si secundum hominem dictum est, Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intelligatur esse paradisus, ubi erat eo die futurus secundum humanam animam Christus. Utrum autem sinus ille Abrahae, ubi dives impius cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem vidit, vel paradisi censendus vocabulo, vel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. De illo quippe divite legimus dictum esse, Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno; et, cum apud inferos in tormentis esset. In pauperis autem morte vel requie non sunt inferi nominati: sed, Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae. Deinde ardenti diviti dicit Abraham, Inter nos et", "candidate_score": 0.606012, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", "candidate_score": 0.604638, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194", "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania", "candidate_score": 0.597531, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf021", "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani", "max_score": 0.691357, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_187", "psc_text": "pacis, et non fit, ipsa negligentia culpam trahit, et in periculo consentiendi est per desidiam corrigendi. CAPUT XXIII.--43. Ex qua regula et illud intelligendum est, quod consequenter opponit, dicens esse scriptum: Sit vobis legitimum aeternum in progenies vestras, dividere in medio sanctorum et irreligiosorum, et in medio mundorum et immundorum (Levit. X, 9, 10) . Tanto enim quisque melius hoc facit, quanto magis in Ecclesia proficit. Cum enim crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Et quamvis inter utrumque jam servi patrisfamilias cognitione dividerent atque distinguerent; jubentur tamen ea sinere crescere, et hoc usque ad messem (Matth. XIII, 26-30) . Sed haec hactenus: ea enim quae restant, aliquanto diligentius ab alio exordio consideranda atque tractanda sunt. LIBER TERTIUS. Reliqua tractantur loca Scripturae quae Parmenianus objectabat. CAPUT PRIMUM.--1. Cum omnis pia ratio et modus ecclesiasticae disciplinae unitatem spiritus in vinculo pacis maxime debeat intueri, quod Apostolus sufferendo invicem praecipit custodire", "candidate_score": 0.691357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_96", "psc_text": "non audit? Quid ergo sibi vult hoc testimonium, vel quomodo pro se arbitrantur esse proferendum, cum his verbis maxime securi fiant inter malos boni, nec ulla causa corporalis separationis existat, ut nefario schismate homines etiam a bonis per talem discordiam separentur, quandoquidem possunt et mali inter bonos exaudiri propter fidem suam? Deus enim qui cordis inspector est, non errat, ut alium pro alio vel exaudiat vel repellat. An propterea dicunt hoc, ut intelligatur malus episcopus non exaudiri, cum pro populo rogat? Quod etsi ita esset, non ideo tamen populus, si bonus atque fidelis est, sollicitus esse deberet. Securos enim illos facit Scriptura quae ait: Fratres, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum; et ipse est propitiatio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2) . Hoc quam veraci et pia humilitate dictum sit audiant, si habent aures unde audiant. Joannes", "candidate_score": 0.664695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_96", "psc_text": "non audit? Quid ergo sibi vult hoc testimonium, vel quomodo pro se arbitrantur esse proferendum, cum his verbis maxime securi fiant inter malos boni, nec ulla causa corporalis separationis existat, ut nefario schismate homines etiam a bonis per talem discordiam separentur, quandoquidem possunt et mali inter bonos exaudiri propter fidem suam? Deus enim qui cordis inspector est, non errat, ut alium pro alio vel exaudiat vel repellat. An propterea dicunt hoc, ut intelligatur malus episcopus non exaudiri, cum pro populo rogat? Quod etsi ita esset, non ideo tamen populus, si bonus atque fidelis est, sollicitus esse deberet. Securos enim illos facit Scriptura quae ait: Fratres, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum; et ipse est propitiatio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2) . Hoc quam veraci et pia humilitate dictum sit audiant, si habent aures unde audiant. Joannes", "candidate_score": 0.641376, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_239", "psc_text": "et expelli. Nam et in domibus suis quique boni fideles ita disciplinam suorum moderantur et regunt, ut ibi quoque obtemperent Apostolo praecipienti, cum ejusmodi nec cibum simul sumere, cum et de filiis suis et de domo pacis hoc faciunt vel fieri jubent; cum eos vident ita vivere, ut hoc eis esse faciendum ipsa quam habetur in eos charitas suggerat. Turba autem iniquorum, cum facultas est in populis promendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod Domini flagellum desuper, quo eos appareat pro suis meritis vapulare. Tunc enim aures humiles praebet emendatorio sermoni calamitas auditorum, faciliusque in gemitum confitendi quam in murmura resistendi afflicta corda compellit: sicut tunc beatus Cyprianus de collegis suis fortasse illa non diceret, nisi eum desuper divina severitas adjuvaret. Eo quippe tempore illa dicebat tam molesto, tam calamitoso atque luctuoso, ut illi non solum succensere non auderent, sed etiam vix a", "candidate_score": 0.632131, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf020", "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", "max_score": 0.691048, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2503", "psc_text": "? Et tamen paleae futuro reservantur incendio, et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec veniat qui habet ventilabrum in manu sua, et purgaverit aream, ut congreget triticum in horrea, et quisquilias gehennae igni comburat. 4. Haec omnia quasi per pulcherrima Scripturarum prata discurrens, in unum locum volui congregare, et de speciosissimis floribus coronam tibi texere poenitentiae, quam imponas capiti tuo: et assumas pennas columbae, et voles, et requiescas (Psal. 54), et clementissimo reconcilieris Patri. Narravit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserva, quod juxta praeceptum Apostoli ex consensu abstinueritis vos ab opere nuptiarum, ut vacaretis orationi; tuaque rursum vestigia, quasi in salo posita fluctuasse, imo (ut apertius loquar) esse prolapsa. Illam autem audisse a Domino cum Moyse, Tu vero hic sta mecum (Exod. 33) ; et dixisse de Domino: Statuit supra petram pedes meos (Psal. 49) . Tuam, domum, quae fundamenta 899 fidei solida non habebat, postea", "candidate_score": 0.691048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1690", "psc_text": "Igitur quia secundum Psalmistam, Tempus faciendi Domino (Psal. 118. 126) : et Paulus scribit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis, sicut in die honeste ambulemus, non comessationibus et ebrietatibus, non cubilibus et impudicitiis, non contentione et aemulatione: sed induite Dominum Jesum 616 Christum, et carnis curam ne feceritis in desideriis (Rom. 13. 12) . Justum est cunctos Domini timore purgatos dignam peragere solemnitatem, continentiis quoque ac jejuniis redimere castitatem, et dormientem sensum vigili suscitare fide, imitarique sapientissimum Danielem, de quo scribitur: Est vir in regno tuo, in quo est spiritus Dei, et in diebus patris tui vigilantia et sapientia inventae [al. inventa.] sunt in eo (Dan. 5. 11) . Qui enim curam sui gerunt, ut ad meliora proficiant, habentes legem quasi fortissimum ducem, parent imperiis ejus, et venientia contra se peccata subvertunt, splendore operum illustrantes Paschae festivitatem: et securitate conscientiae, perturbationum jacula negligentes,", "candidate_score": 0.674475, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3063", "psc_text": "soleat parere peccatum. Cujus dicti veritas, quanquam satis ad omnium intelligentiam ipsa sui luceat claritate, mihi tamen, nescio quomodo in praesenti causa propius innotuit. Provocatus enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu fateor de responsione dubitavi: silentium mihi imperante verecundia. Cui tamen fortissime resistebat, et vim faciebat precum tuarum fidelis ambitio. Pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis, et magna quadam fidei violentia, oris claustra pulsabat. Cumque sic animum in utroque nutantem, cogitatio diversa libraret, pene pudor exclusit officium. Sed me illa, quam supra posui, sapientis sententia, armavit ad depellendam inutilem verecundiam, et damnosum silentium resolvendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam viderem esse, tam sanctam, ut peccare me crederem, si tacerem: illud 1096 mecum Scripturae reputans: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccl. 3. 7) . Et iterum: Ne retineas verbum in tempore salutis (Eccli. 4. 28) . Et illud B. Petri: Parati", "candidate_score": 0.668789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_8_10", "bdc_text": "Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2914", "psc_text": "superasse est. Patet prima fronte blasphemia. Non necesse habet convinci, quod sua statim professione blasphemum est. Minamini nobis responsionem, quam vitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. Unde nostis quid dicturi simus, ut responsionem paretis? Forsitan vestra dicemus, et frustra ingenii vestri acuetis stilum. Eunomiani, Ariani, Macedoniani, nominibus separati, impietate concordes, nullum nobis laborem faciunt. Loquuntur enim quod sentiunt. Sola haec haeresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. Magistrorum silentia profert rabies discipulorum. Quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant: ut si placuerit auditoribus quod dixerint, referatur ad gloriam magistrorum; si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. Ideo crevit vestra haeresis, et decepistis plurimos: maximeque eos, qui adhaerent mulieribus, et sciunt se peccare non posse: quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud Propheticum: Gloriam in partubus, et parturitionibus da illis, Domine. Quid dabis illis? Vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee, 11. et 14.", "candidate_score": 0.66461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2914", "psc_text": "superasse est. Patet prima fronte blasphemia. Non necesse habet convinci, quod sua statim professione blasphemum est. Minamini nobis responsionem, quam vitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. Unde nostis quid dicturi simus, ut responsionem paretis? Forsitan vestra dicemus, et frustra ingenii vestri acuetis stilum. Eunomiani, Ariani, Macedoniani, nominibus separati, impietate concordes, nullum nobis laborem faciunt. Loquuntur enim quod sentiunt. Sola haec haeresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. Magistrorum silentia profert rabies discipulorum. Quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant: ut si placuerit auditoribus quod dixerint, referatur ad gloriam magistrorum; si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. Ideo crevit vestra haeresis, et decepistis plurimos: maximeque eos, qui adhaerent mulieribus, et sciunt se peccare non posse: quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud Propheticum: Gloriam in partubus, et parturitionibus da illis, Domine. Quid dabis illis? Vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee, 11. et 14.", "candidate_score": 0.663998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7_9", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2914", "psc_text": "superasse est. Patet prima fronte blasphemia. Non necesse habet convinci, quod sua statim professione blasphemum est. Minamini nobis responsionem, quam vitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. Unde nostis quid dicturi simus, ut responsionem paretis? Forsitan vestra dicemus, et frustra ingenii vestri acuetis stilum. Eunomiani, Ariani, Macedoniani, nominibus separati, impietate concordes, nullum nobis laborem faciunt. Loquuntur enim quod sentiunt. Sola haec haeresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. Magistrorum silentia profert rabies discipulorum. Quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant: ut si placuerit auditoribus quod dixerint, referatur ad gloriam magistrorum; si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. Ideo crevit vestra haeresis, et decepistis plurimos: maximeque eos, qui adhaerent mulieribus, et sciunt se peccare non posse: quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud Propheticum: Gloriam in partubus, et parturitionibus da illis, Domine. Quid dabis illis? Vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee, 11. et 14.", "candidate_score": 0.658416, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_8_10", "bdc_text": "Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_423", "psc_text": "aliud excussorum: quia excutientes sunt, qui excutiant, excussi vero, qui ab aliis excutiantur. Et incongruum esse excussos Apostolos accipi, qui magis excutientes debuerint appellari. Quid igitur faciam? Tantum virum, et temporibus suis disertissimum reprehendere non audeo: qui et confessionis suae merito, et vitae industria, et eloquentiae claritate, ubicumque Romanum nomen est, praedicatur: nisi quod non ejus culpae ascribendum est, qui Hebraei sermonis ignarus fuit, Graecarum quoque litterarum quamdam auram coeperat, sed Heliodori Presbyteri, quo ille familiariter usus est, ea quae intelligere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. Qui, quia in hoc Psalmo Commentarium Origenis invenire non potuit, opinionem magis insinuare suam, quam inscitiam voluit confiteri. Quam ille sumptam claro sermone disseruit, et alienum errorem disertius executus est. 157 4. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei, et videamus, quomodo scriptum sit. Ubi nos habemus, sicut filii excussorum: ibi legitur, CHEN BNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est,", "candidate_score": 0.655932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9_11", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", "candidate_score": 0.65506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9_11", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_757", "psc_text": "te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse quod cupiunt. « Quod Medicorum est, » Promittunt Medici, tractant fabrilia fabri. (Horat. Epist. lib. 1. Epist. 1). 7. Sola Scripturarum ars est, quam sibi omnes passim vindicant. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Ibid.). Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista verbosus, hanc universi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. Alii adducto supercilio, grandia verba trutinantes, inter mulierculas de sacris litteris philosophantur. Alii discunt, proh pudor, a feminis, quod viros doceant: et ne parum", "candidate_score": 0.650601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_8", "bdc_text": "Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_100", "psc_text": "ab Ario [al. Arianis ] parietibus separamur, perfidia copulati? Jungatur cum Beatitudine tua Ursinus; cum Ambrosio societur Auxentius. Absit hoc a Romana fide: sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant. Sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes, perfectas, aequales, coaeternas. Taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. Non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu verba dissentiunt. Sufficiat nobis memorata credulitas. Aut si rectum putatis tres hypostases cum suis interpretationibus debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet; transfiguravit se angelus Satanae in angelum lucis (2. Cor. 11. 14). Bene interpretantur hypostasim, et cum id quod ipsi exponunt, habere me dicam, haereticus judicor. Quid tam anxie unum verbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? Si sic credunt, ut interpretantur, non damno quod retinent. Si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant et mihi meis verbis suum sensum loqui. 5. Quamobrem obtestor Beatitudinem tuam", "candidate_score": 0.643675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", "candidate_score": 0.642238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", "candidate_score": 0.641143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", "candidate_score": 0.639942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3064", "psc_text": "silentium resolvendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam viderem esse, tam sanctam, ut peccare me crederem, si tacerem: illud 1096 mecum Scripturae reputans: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccl. 3. 7) . Et iterum: Ne retineas verbum in tempore salutis (Eccli. 4. 28) . Et illud B. Petri: Parati semper ad satifactionem omni poscenti vos rationem (1. Petr. 3. 15) . 2. Petis namque, et sollicite ac violenter petis, ut tibi certam ex Scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam ordines cursum vitae tuae, ut cognita Domini voluntate, inter honores saeculi et divitiarum illecebras morum magis diligas supellectilem, atque ut possis in conjugio constituta, non solum conjugi placere, sed etiam ei qui ipsum indulsit conjugium. Cui tam sanctae petitioni, tamque pio desiderio, non satisfacere: quid aliud est, quam profectum alterius non amare? Parebo igitur precibus tuis, teque paratam ad implendam Domini voluntatem, ipsius nitar incitare sententiis. Idem est enim verus", "candidate_score": 0.638209, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10_12", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ; speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", "candidate_score": 0.6362, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_21_23", "bdc_text": "Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2503", "psc_text": "? Et tamen paleae futuro reservantur incendio, et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec veniat qui habet ventilabrum in manu sua, et purgaverit aream, ut congreget triticum in horrea, et quisquilias gehennae igni comburat. 4. Haec omnia quasi per pulcherrima Scripturarum prata discurrens, in unum locum volui congregare, et de speciosissimis floribus coronam tibi texere poenitentiae, quam imponas capiti tuo: et assumas pennas columbae, et voles, et requiescas (Psal. 54), et clementissimo reconcilieris Patri. Narravit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserva, quod juxta praeceptum Apostoli ex consensu abstinueritis vos ab opere nuptiarum, ut vacaretis orationi; tuaque rursum vestigia, quasi in salo posita fluctuasse, imo (ut apertius loquar) esse prolapsa. Illam autem audisse a Domino cum Moyse, Tu vero hic sta mecum (Exod. 33) ; et dixisse de Domino: Statuit supra petram pedes meos (Psal. 49) . Tuam, domum, quae fundamenta 899 fidei solida non habebat, postea", "candidate_score": 0.632823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", "candidate_score": 0.630107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_12", "bdc_text": "speramus post dies octo vel decem rediturum Grund der Abwesenheit war wohl der von Grynäus angekündigte Badeaufenthalt ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1203", "psc_text": "biennium; ut nobis utriusque Instrumenti aeternam reddat domum. Piscator hominum, misso rete Apostolico, te quoque quasi pulcherrimum Auratam inter innumera piscium genera traxit ad littus. Reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scissuras monitum, et Leviathan regnantem in aquis, cum Jesu deserta expetens, contempsisti, ut possis Propheticum illud canere: In terra deserta, et invio, et in inaquoso, sic in sancto apparui tibi (Ps. 62. 3) . Et iterum: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. Exspectabam eum qui salvum me fecit a pusillanimitate spiritus et tempestate (Ps. 54. 8. 9) . Obsecro te et moneo parentis affectu, ut qui Sodomam reliquisti, ad montana festinans, post tergum ne respicias: ne aratri stivam, ne fimbriam Salvatoris, ne cincinnos ejus, noctis rore madefactos, quos semel tenere coepisti, aliquando dimittas: ne de tecto virtutum pristina quaesiturus vestimenta descendas; ne de agro revertaris domum, ne campestria cum Lot et amoena hortorum diligas, quae non irrigantur de coelo,", "candidate_score": 0.629137, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_1_3", "bdc_text": "Zu denken ist vielleicht an Utingers Beschreibung des Schwabenkriegs , nach der sich Myconius erkundigt hatte ( s. oben Nr. 934 , 51f). . Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2144", "psc_text": "Judaeis, utrum ab eis ipsis, qui ante adventum Domini interpretati sunt; et si ita est, quibus, vel quonam eorum; an ab istis posterius, qui propterea putari possunt, aliqua de codicibus Graecis vel subtraxisse, vel in eis corrupisse, ne illis testimoniis de Christiana fide convincerentur? Illi autem anteriores cur hoc facere voluerint, 781 non invenio. Deinde nobis mittas, obsecro interpretationem tuam de Septuaginta; quam te edidisse nesciebam. Librum quoque tuum, cujus mentionem fecisti, de optimo genere interpretandi, cupio legere; et adhuc nosse quomodo coaequanda sit in interprete peritia linguarum, conjecturis corum, qui scripturas edisserendo pertractant; quos necesse est, etiamsi rectae atque unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem, aliter atque aliter eumdem locum potest exponere, quia hoc ejus obscuritas patitur. » 35. « Ideo autem desidero interpretationem tuam de Septuaginta, ut et", "candidate_score": 0.628104, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.623905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3_5", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me . Vix fieri potest enim , ut non usui sint aliquo descriptori . Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_573", "psc_text": "autem operiens praesentiam tuam, aut totum tibi dabo cum affueris, aut si hoc aliquae impedierint difficultates, quaecumque praeceperis, libens mittam. Scripsi librum de Illustribus Viris, ab Apostolis usque ad nostram aetatem, imitatus Tranquillum, Graecumque Apollonium: et post catalogum plurimorum, me quoque in calce voluminis quasi abortivum et minimum omnium Christianorum posui; ubi mihi necesse fuit usque ad decimum quartum annum Theodosii Principis [al. Imperatoris et Principis ] quae scripserim breviter annotare: quem librum cum a supradictis sumpseris, quidquid de indice minus habueris, paulatim scribi faciam, si volueris. EPISTOLA XLVIII, SEU LIBER APOLOGETICUS, AD PAMMACHIUM, PRO LIBRIS CONTRA JOVINIANUM. Defendit suos contra Jovinianum libros, quos acceperat a Pammachio, eo nomine invidiose traduci ab obtrectatoribus suis, quod nimius in laudem virginitatis videretur, atque e contra iniquior in matrimonium. 1. Quod ad te hucusque non scripsi, causa fuit silentium tuum. Verebar enim, ne si tacenti scriberem, molestum 212 me magis quam officiosum putares.", "candidate_score": 0.619843, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", "candidate_score": 0.618681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_14_16", "bdc_text": "Bucerus ab Augustanis vocatus nunc apud eos estVgl. oben Nr. 997 , 12. . Nescio , quid rei sit . Fratrum Bernensium dissidiumVgl.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", "candidate_score": 0.618015, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3_5", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me . Vix fieri potest enim , ut non usui sint aliquo descriptori . Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", "candidate_score": 0.613344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3_5", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me . Vix fieri potest enim , ut non usui sint aliquo descriptori . Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", "candidate_score": 0.612488, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2642", "psc_text": "suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum. Olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum Episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit et suam, imo per se nostram explicare sententiam. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus Occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae [al. Romanae ] vastatione confusus est, ut, juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Virgilius, lateque vagantes Barcaei (Aeneid. 4) , et sancta Scriptura de Ismahel, Contra faciem omnium fratrum suorum habitabit (Gen. 16. 12) , sic Aegypti limitem, Palaestinae, Phoenicis, Syriae percurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut vix manus eorum misericordia Christi potuerimus", "candidate_score": 0.611167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_3", "bdc_text": "Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2643", "psc_text": "libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Virgilius, lateque vagantes Barcaei (Aeneid. 4) , et sancta Scriptura de Ismahel, Contra faciem omnium fratrum suorum habitabit (Gen. 16. 12) , sic Aegypti limitem, Palaestinae, Phoenicis, Syriae percurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut vix manus eorum misericordia Christi potuerimus evadere. Quod si, juxta inclytum oratorem, silent inter arma leges (Cicero pro Milone ), quanto magis studia Scripturarum? quae et librorum multitudine, et silentio, ac librariorum sedulitate, quodque proprium 950 est, securitate et otio dictantium indigent. Duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla [al. exemplaria ] si volueris, ab ipsa poteris mutuari. Pro angustia quippe temporis alios describere non potui: quos cum legeris et vestibula videris, facilis conjectura erit, qualis ipsa sit futura domus. Sed credo in Dei misericordia, qui nos adjuvit in difficillimo principio supradicti operis, quod ipse adjuvet et in penultimis Prophetae partibus, in quibus", "candidate_score": 0.599647, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_815", "psc_text": "Deum possessio denegaretur (Josue 22. 24). Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem adjicit, « sufficit diei malitia sua » (Matth. 6. 34), hoc modo intellige: Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi cogitare angustiis. Quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus, aut forsitan cito inventa perdamus? Κακία enim quam Latinus vertit in malitiam, apud Graecos duo significat, et malitiam, et afflictionem, quam κακώσιν Graeci dicunt, et hic magis pro malitia, transferri debuit afflictio. Quod si contentiose (al. contentione. ) quis ducitur, nolens κακίαν afflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo positus sit; et in Dominica Oratione dicimus: Liberas nos a malo (Matth. 6. 3) : ut sufficiat nobis contra malitiam hujus saeculi praesens habere certamen. 296", "candidate_score": 0.598262, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf020", "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten", "max_score": 0.690878, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_19_21", "bdc_text": "Vae zizaniarum seminatoriVgl. Mt 13 , 24-30. 36-42. ! Videbis olim , quem finem dominus contentiosis parant ingeniis . Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_70", "psc_text": "illud quod alibi dicitur: Seminate vobis in justitia, vindemiate in fructu vitae, illuminate vobis lumen scientiae (Ose. X, 12, juxta LXX) . Seminanda quippe ante justitia, et vitae fructus est demetendus, et postea scientiae lumen poterit apparere. Ut ergo bono coram se dedit Deus sapientiam, et caetera: sic peccatorem suo arbitrio derelinquens, fecit congregare divitias, et hinc et inde perversorum dogmatum consuere cervicalia. Quae cum vir sanctus et placens Deo viderit, intelligit [ Al. intelliget], quia vana sunt, et spiritus praesumptione composita. Nec mirandum, quod dixerit: Peccatori dedit sollicitudinem, et caetera. Ad illum enim sensum de quo saepe tractavi, hoc referendum est: Propterea datam [ Al. dat] ei esse sollicitudinem sive distentionem [ Al. afflictionem], quia peccator fuerit, et non esse causam distentionis [ Al. afflictionis] in Deo, sed in illo qui sponte sua ante peccaverit. (Cap. III.) Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Incertum et fluctuantem", "candidate_score": 0.690878, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf021", "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus", "max_score": 0.689722, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_62", "psc_text": "Sane si aut brevis sermo futurus est, aut consessui locus non est aptus, stantes audiant; sed cum multi audiunt, et non tunc initiandi. Nam cum unus, aut duo, aut pauci, qui propterea venerunt ut christiani fiant, periculose loquimur stantibus. Tamen si jam sic coepimus, saltem animadverso auditoris taedio, et offerenda sessio est, imo vero prorsus urgendus ut sedeat, et dicendum aliquid quo renovetur, quo etiam cura, si qua forte irruens eum avocare coeperat, fugiat ex animo. Cum enim causae incertae sint cur jam tacitus recuset audire, jam sedenti aliquid adversus incidentes cogitationes saecularium negotiorum dicatur, aut hilari, ut dixi, aut tristi modo: ut si ipsae sunt quae mentem occupaverunt, cedant quasi nominatim accusatae; si autem ipsae non sunt, et audiendo fatigatus est, cum de illis tanquam ipsae sint (quandoquidem ignoramus), inopinatum aliquid et extraordinarium, eo modo quo dixi, loquimur, a taedio renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia extra", "candidate_score": 0.689722, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_5_7", "bdc_text": "Cęterum , quod nihil scribis , tametsi miror , invenio tamen , quo hactenus te excusarim . Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit .", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_62", "psc_text": "Sane si aut brevis sermo futurus est, aut consessui locus non est aptus, stantes audiant; sed cum multi audiunt, et non tunc initiandi. Nam cum unus, aut duo, aut pauci, qui propterea venerunt ut christiani fiant, periculose loquimur stantibus. Tamen si jam sic coepimus, saltem animadverso auditoris taedio, et offerenda sessio est, imo vero prorsus urgendus ut sedeat, et dicendum aliquid quo renovetur, quo etiam cura, si qua forte irruens eum avocare coeperat, fugiat ex animo. Cum enim causae incertae sint cur jam tacitus recuset audire, jam sedenti aliquid adversus incidentes cogitationes saecularium negotiorum dicatur, aut hilari, ut dixi, aut tristi modo: ut si ipsae sunt quae mentem occupaverunt, cedant quasi nominatim accusatae; si autem ipsae non sunt, et audiendo fatigatus est, cum de illis tanquam ipsae sint (quandoquidem ignoramus), inopinatum aliquid et extraordinarium, eo modo quo dixi, loquimur, a taedio renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia extra", "candidate_score": 0.674094, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6_8", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii . Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 .", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_57", "psc_text": "propter nos retexere non opus est, perambulare debemus; cum animam miserandam et erroribus saeculi fatigatam per itinera pacis, ipso qui nobis eam praestitit jubente, deducimus? CAPUT XIII. 18. Remedium contra quartam causam fastidii. Auditor vel audiendo vel stando fatigatus, quomodo recreandus. Usus audiendi verbum Dei sedendo, in quibusdam Ecclesiis receptus. Sed revera multum est perdurare in loquendo usque ad terminum praestitutum, cum moveri non videmus audientem; quod sive non audeat, religionis timore constrictus, voce aut aliquo motu corporis significare approbationem suam, sive humana verecundia reprimatur; sive dicta non intelligat, sive contemnat: quandoquidem nobis non cernentibus animum ejus incertum est, omnia sermone tentanda sunt, quae ad eum excitandum et tanquam de latebris eruendum possint valere. Nam et timor nimius atque impediens declarationem judicii ejus, blanda exhortatione pellendus est, et insinuando fraternam societatem verecundia temperanda, et interrogatione quaerendum utrum intelligat, et danda fiducia, ut si quid ei contradicendum videtur, libere proferat. Quaerendum", "candidate_score": 0.665123, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_6", "bdc_text": "Si perrexeris , tu videto , quam causam excogites silentii .", "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_57", "psc_text": "propter nos retexere non opus est, perambulare debemus; cum animam miserandam et erroribus saeculi fatigatam per itinera pacis, ipso qui nobis eam praestitit jubente, deducimus? CAPUT XIII. 18. Remedium contra quartam causam fastidii. Auditor vel audiendo vel stando fatigatus, quomodo recreandus. Usus audiendi verbum Dei sedendo, in quibusdam Ecclesiis receptus. Sed revera multum est perdurare in loquendo usque ad terminum praestitutum, cum moveri non videmus audientem; quod sive non audeat, religionis timore constrictus, voce aut aliquo motu corporis significare approbationem suam, sive humana verecundia reprimatur; sive dicta non intelligat, sive contemnat: quandoquidem nobis non cernentibus animum ejus incertum est, omnia sermone tentanda sunt, quae ad eum excitandum et tanquam de latebris eruendum possint valere. Nam et timor nimius atque impediens declarationem judicii ejus, blanda exhortatione pellendus est, et insinuando fraternam societatem verecundia temperanda, et interrogatione quaerendum utrum intelligat, et danda fiducia, ut si quid ei contradicendum videtur, libere proferat. Quaerendum", "candidate_score": 0.634389, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf051", "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum", "max_score": 0.686819, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_7_9", "bdc_text": "Tempora sunt , quibus tacere ratione tali bonis viris et populi christiani ducibus non convenit . Si Arianismum isti reducere conantur , uti coepisse audio , Vgl . den Bericht über die Lausanner Synode im Brief Meganders an Bullinger vom 22 . Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_746", "psc_text": "Grave facinus est ejusmodi silentium (ait S. P.) in quod extrema die Dominus animadvertet, quamvis cum haereticis societatem nec habuerint, nec iisdem erroribus fuerint labefactati. Aurea certe sunt S. Leonis verba: Et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de silentio, etiam si non contaminarentur assensu. 8. Sed ad expeditiorem adhuc viam aperiendam, facillimumque modum praescribendum, pro hujusmodi delationibus faciendis, et ut aditum iis praecluderet qui putarent grave, difficillimum periculisque plenum esse coram tanto judice se sistere ad prodendos de haeresi suspectos, negotium praepositis ecclesiarum Romanae urbis demandat, ut singuli fideles celerrime et expedite, sine rubore et verecundia, excusso omni timore atque ignominia, haereticorum nomina mores et domos deferant. Etiam ad hanc vos hortamur industriam, ut Manichaei ubicumque latentes vestris presbyteris publicetis. Magna est enim pietas prodere latebras impiorum, et ipsum in eis cui serviunt diabolum debellare. Sed et hujus pietatis magnitudinem et excellentiam paulo etiam post", "candidate_score": 0.686819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0_2", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß . Zu denken ist vielleicht an Utingers Beschreibung des Schwabenkriegs , nach der sich Myconius erkundigt hatte ( s. oben Nr. 934 , 51f). .", "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_17", "psc_text": "distinctionis hujus causa, perperam Tillemontium de invidia reprehendit (Lib. I, p. 26). Joannes Christophorus Wolfius sane 5 non tantum ad duo illa epistolarum fragmenta animadvertit, sed de Scythiani aetate verba faciens, nec Archelaum, nec S. Epiphanium de errore arguit, et expresse in dubium revocat an ille Scythianus a Manete epistolas accipere potuerit, cum inter eos Terebinthum statuere oporteat. Merito itaque suspicatur Manetis epistolam ad alium Scythianum datam fuisse; quinimmo, et Manetem ipsum quandoque Scythianum appellatum asseverat; quemadmodum et Beausobre fatetur, ut cap. 4 hujus operis ipsi dicturi sumus. Non itaque Wolfius, qui duos Manichaicae historiae libros a Photio conscriptos eruditis notis adornavit, et in lucem edidit, Scythianum, de quo agimus, cum altero (forte recentiori) confundere ausus est, cum id ex Photio non colligat, et Photius ipse Epiphanio suffragatur: sed haerens suspensus, ne Patres in invidiam adduceret, neve ipse in errorem raperetur, saltem rem nullis rationibus circumscriptam reliquit; aut animo nostrae", "candidate_score": 0.615685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0_2", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß . Zu denken ist vielleicht an Utingers Beschreibung des Schwabenkriegs , nach der sich Myconius erkundigt hatte ( s. oben Nr. 934 , 51f). .", "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_14", "psc_text": "Cui quidem opinioni Archelai et Epiphanii testimonia suffragari videntur. Qui obscure saltem indicant Scythianum Aegyptiacam habuisse uxorem, hancque originem habuisse in ea Arabiae parte quam Desertam appellant. His conjecturis ductus, credidit Beausobre Manichaeum presbyteratu fuisse insignitum, eoque munere functum in provincia d' Ahuaz, in qua huc illucque etiam prava sua dogmata spargendo docebat. Ex tali porro tantarumque rerum copia ipse Beausobre, aliorum testimoniis rejectis, colligere se posse arbitratur Scythianum inter et Manichaeum aliquod epistolarum commercium intercessisse, quod argumento esse potest Scythianum serius floruisse, atque Maneti coaevum. Duo pro hac conjectura epistolarum fragmenta laudat: alterum illius epistolae quam Scythianus Saraceno Condato dederat, alterum cujusdam epistolae quam Manes Scythiano inscripsit, quae Photius nobis asservavit, ut videre est apud Fabricii Graecam Bibliothecam lib. V, pag. 284. Haec itaque sunt gravissima illa momenta quae Beausobre animum movere potuerunt ut, rejectis Cyrilli, Hierosolymitani episcopi, Epiphanii, Titi Bostrenorum episcopi, Heracliani aliorumque testimoniis, comminisceretur ejusmodi epistolarum commercium.", "candidate_score": 0.610267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_0_2", "bdc_text": "Ecce tibi , mi Bullingere , quae olim miserasWorum es sich handelte , bleibt ungewiß . Zu denken ist vielleicht an Utingers Beschreibung des Schwabenkriegs , nach der sich Myconius erkundigt hatte ( s. oben Nr. 934 , 51f). .", "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_7", "psc_text": "in Aegypto et India didicerat, cujusdam domus tectum conscendit, ex quo vel a Deo percussus, vel mente alienatus, ut S. Cyrillus Hierosolymitanus scribit, se praecipitem dedit, suasque quem facultates et laudatos libros Terebintho servo suo, quem haeredem constituerat, reliquit. Haec de Scythiani patria, moribus, vita, institutis et libris, cum veteres, tum recentiores scriptores tradiderunt. Horum nullus tamen illud tempus quo vixit exacte definivit. Et quamvis Epiphanius (Haer. 66) indicare videatur eum circa apostolorum tempora Hierosolymam profectum, tamen in laxiori significatione ejus verba accipienda esse Guillelmus Caveus contendit, affirmando nimirum ea esse explicanda: 3 De saeculo aevum apostolicum proxime secuto, adeo ut vergente ad exitum saeculo secundo Scythianum diem fatalem obiisse censeri possit. Epiphanio tamen et Caveo Beausobre refragatus est. Qui de Scythiani et Manichaici dogmatis origine verba faciens, nobiscum quidem ex Arabum, non Scytharum gente, Scythianum natum esse affirmat: sed variis incertisque conjecturis insistens, ad tertium usque saeculum hujus natalis", "candidate_score": 0.609656, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf012", "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", "max_score": 0.684777, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_986", "psc_text": "corda nostra cognitionis susesuae lumen inradiet, ut maiestatis suae spiritus lucem obscuratis intellegentiseintellegentiae nostrae sensibus tribuat et gloriari deinceps liceat, dicentes: designatum est super nos lumen uultus tui domine. hanc autem inluminationem uultus sui super nos misericordia ipsius, quae in peccati remissione in nobis est caepta, largitur. in quem autem profectum inluminationem uultus dei super se precentur, sermo . consequens docet. § 4 Ut cognoscamus in terra uiam tuam et in omnibus gentibus salutare tuum. interiectio diapsalmi, etsi conuersionem personeepersonae adtulit, sensum tamen non demutauit. nunc enim ad eum sermo est, qui nunc usque fuerat in notisuotis. quod autem in latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P", "candidate_score": 0.684777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_20_22", "bdc_text": "Deus spiritu sancto suo corda nostra , quaesumus , illuminet ! Vale cum tuis et fratribus . Ipso die pentecostes mox ante concionem vespertinam , Basileae anno 37 . Myconius tuus .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_986", "psc_text": "corda nostra cognitionis susesuae lumen inradiet, ut maiestatis suae spiritus lucem obscuratis intellegentiseintellegentiae nostrae sensibus tribuat et gloriari deinceps liceat, dicentes: designatum est super nos lumen uultus tui domine. hanc autem inluminationem uultus sui super nos misericordia ipsius, quae in peccati remissione in nobis est caepta, largitur. in quem autem profectum inluminationem uultus dei super se precentur, sermo . consequens docet. § 4 Ut cognoscamus in terra uiam tuam et in omnibus gentibus salutare tuum. interiectio diapsalmi, etsi conuersionem personeepersonae adtulit, sensum tamen non demutauit. nunc enim ad eum sermo est, qui nunc usque fuerat in notisuotis. quod autem in latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P", "candidate_score": 0.677037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9_11", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti . Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione . Literas Grynęi iamdum retineo apud me , quas , inquam , tu scripsistiNicht erhalten. , et bona fide retineo usque in adventum eius ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_130", "psc_text": "15 esse ex osse m. 2 V Moysis V quamuis ueteris testamenti uerba in litteris E 16 iam separatim R 17 mysteria secretiora V seniorib. ex seniores corr. m. 1 P'; R post senioribus haec praebet in marg.: q‹LXX seniores a mose instituti p pgenies in posteru sunt seruati 18 intimauerat ex intimauerant m. 2 V 19 euuangeliis VR 20 inquid Rl inquid V farisaei R farisei r 21 seruate et facite E 22 facta uero V 24 ante numero 2-3 liti. erat. R. hi itaque seniores libros hos transferentes et spiritalem secundum Moysi traditionem occultarum cognitionum scientiam adepti ambignaambigua linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nundantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scientia multimodam illam sermonum intellegentiam temperantes. et ex eo fit, ut, qui postea transtulerunt, diuersis modis interpretantes magnum gentibus adtulerint errorem, dum occultaoccultae) illius et a Moyse profectae traditionis ignari ea,", "candidate_score": 0.65128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_2_4", "bdc_text": "oben Nr. 934 , 51f). . Visum est enim praestare , ut librum apud te seu Froschouuerum expleant , quam ut pereant apud me . Vix fieri potest enim , ut non usui sint aliquo descriptori .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1362", "psc_text": "autem RCp om. V 17 habundantia R muneret Cp 18 adeo autem R ut E 20 obtinentem C pellit V 21 qur R 22 praecaretur VR 28 dum Cp totum V 24 a add. m. 2 V 25 inhibendis C inuidiam ex inuiam m. 2 V. § 6 Tertius iste secundae litterselittera uersus est: incordemeo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. meminimus simile huic dicto legi solere, ubi dicitur: mysterium regis bonum est abscondere. meminimus et Paulum ad Corinthios adhuc in fide paruulos qusedamquadam dei eloquia occultasse, cum dicit: Iactelacte uos potaui, non cibo; nondum enim poteratis, sed neque adhuc potestis. legimus et in euangelio in agro uberi atque fecundo repertum thensaurum eundemque empto agro occultari. nouimus neque margaritas ante porcos proiciendas esse, neque sanctum canibus dare oportere. ergo intellegimus quaedamquadam nos cordis nostri secreto continere, quaequa diuulgata inexpiabiliainexpiabilis peccati culpam conparabunt. ita enim dixit: in corde meo abscondi", "candidate_score": 0.62729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_10", "bdc_text": "Quamvis vero sciam propter meam parvitatem hic nihil futurum mihimihi über der Zeile nachgetragen. negocii , scribendo tamen monere seu hortari seu narrare quid possem , quod ad rem foret forsitanforsitan am Rande nachgetragen. aliqua ratione .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1320", "psc_text": "umbra scilicet, ut apostolus ait, futurorum; quod de ceteris scriptum nusquam est, ut futurorum umbra sit aut iustificatio, aut testimonia, aut mandata: sed tantum id legi proprium est, ut apostolus in plurimis docet, non secundum litterae intellegentiam legem esse tractandam, sed secundum spiritalem doctrinam futurorum in ea umbram esse noscendam. ait enim: non obturabis os bouis triturantis et adiecit: numquid pecudum deo cura est? an propter nos dicta scriptaque sunt? et rursum: legem legentes non audistis, quodAbraham 17 Coloss. II, 17. 23 I Cor. 9, 9. 26 Gal. IV, 21 aqq. 1 secundo (om. in) R secundum V sorutantur RCp 3 custodiri to ex custodire R custodire C 4 derigantur V 5 in VI R 7 in omnia mandata tua Cp 9 de iustificationibuB V 11 aliut lex ad praeceptom V 12 est ex aest m. 2 V 14 totum autem hoc ex totum hoc autem n- 2 V 16", "candidate_score": 0.626387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", "candidate_score": 0.624263, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_24", "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136", "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G", "candidate_score": 0.617516, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_9", "bdc_text": "Mai , unten Nr. 999 , 9-15. , vel potius Serveti Hispani pessimum errorem confirmare , erit , quod agant viri docti .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_778", "psc_text": "est solus fidelis adiutor. § 7 Sed officio suo functus propheta admonitionem suam parui apud impios scit esse momenti; nam continuo diapsalma intercedente subiecit: uerumtamen uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateriestateris; ut decipiant ipsi de uanitatein idipsum. uani homines, quia aut ipsi uana sperentaut in eos sperare sit uanum; mendaces quoque, quia impietatis suae sensnautsensuaut falluntur aut fallunt: et in eo mendaces, ut decipiant in stateris, sub iustitiae scilicet nomine iniusta peragentes. nam ubi examen de se moderatae prudentieeprudentiae pollicentur, ibi studia immoderatae impietatis exercent, errore se ipsos, quem a ceteris depellere se professi sunt, inplicantes: et idcirco ipsi de nanitateuanitate in idipsum, illo seilicetscilicet recidentes, ex quo se excedere gloriantur. 9 Ps. XLI, 4 sq. 2 speratae V1 in en VT in efl ex in eo P in eo R omnes T 3 et add. m. 2 V efficite (ex effeoite) coram P ds supr. scr. m.", "candidate_score": 0.616944, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_22_24", "bdc_text": "Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136", "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G", "candidate_score": 0.611117, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11040_sent_24", "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , antistiti Tigurinorum , domino colendissimo suo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1842", "psc_text": "docemur. ait enim: ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion. quod ait: ideo, ad id rettulit, quod dixerat: tempus faciendi domino, quia sciret tempus faciendi domino esse, cum legem dissipassent. ideo autem mandata dilexit, quia in his tempus 16 Esai. XLIX, 8. 19 II Cor. 6, 2. 1 interdum diabolus sub pb 2 mentibuainsinuatpfc profeta - inanis intellegentia in marg. infer. add. m. 2 V 8 gentium qualis iudaeorum qualis add. m. 2 V 4 ob id ex et ob id m. 2 V dei om. p 6 in aduentum (in aduentH Ce) FACe ob quae V ob q; C 7 testato VRC (— ab eo qui testatus est) testandum pE fastidita esse pb fastidium V uindicatur V indicabuntur R 10 iniqui om. RCpE 11 tunc C cum V 12 contingebantur C populicitus V 14 homines V qui add. m. 2 V dei om. V 16 eseiS V 17", "candidate_score": 0.605823, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }