{ "letter_id": "3000", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/3000", "dominant_topic": 18, "topic_dist": [ 0.048525, 0.049245, 0.058728, 0.053935, 0.050553, 0.044654, 0.051294, 0.043995, 0.04982, 0.049723, 0.050336, 0.052608, 0.044026, 0.045455, 0.046936, 0.046255, 0.055408, 0.049752, 0.059536, 0.049216 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf020", "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", "max_score": 0.737826, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_284", "psc_text": "Ezechiele opera quondam sanctae civitatis enumerans, ait: In omnibus istis contristabas me (Ezech. XX) . Signati autem sumus Spiritu Dei sancto, ut et spiritus noster et anima imprimantur signaculo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus (Joan. VI, 27) . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt. LIBER TERTIUS. 633-634 Satis abundeque, o Paula et Eustochium, de argumento Epistolae Pauli ad Ephesios, in primi libri praefatione disserui: et sparsim ubicumque occasio data est, licet breviter, ostendi quod beatus Apostolus ad nullam Ecclesiarum tam mystice scripserit et abscondita", "candidate_score": 0.737826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_284", "psc_text": "Ezechiele opera quondam sanctae civitatis enumerans, ait: In omnibus istis contristabas me (Ezech. XX) . Signati autem sumus Spiritu Dei sancto, ut et spiritus noster et anima imprimantur signaculo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus (Joan. VI, 27) . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt. LIBER TERTIUS. 633-634 Satis abundeque, o Paula et Eustochium, de argumento Epistolae Pauli ad Ephesios, in primi libri praefatione disserui: et sparsim ubicumque occasio data est, licet breviter, ostendi quod beatus Apostolus ad nullam Ecclesiarum tam mystice scripserit et abscondita", "candidate_score": 0.726988, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_46_48", "bdc_text": "sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti . Id quod eo verbo significatur :", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_284", "psc_text": "Ezechiele opera quondam sanctae civitatis enumerans, ait: In omnibus istis contristabas me (Ezech. XX) . Signati autem sumus Spiritu Dei sancto, ut et spiritus noster et anima imprimantur signaculo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus (Joan. VI, 27) . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt. LIBER TERTIUS. 633-634 Satis abundeque, o Paula et Eustochium, de argumento Epistolae Pauli ad Ephesios, in primi libri praefatione disserui: et sparsim ubicumque occasio data est, licet breviter, ostendi quod beatus Apostolus ad nullam Ecclesiarum tam mystice scripserit et abscondita", "candidate_score": 0.712584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_72_74", "bdc_text": "Fateor tamen sacramenta magnam et quidem ad commonendum aptam habere similitudinem cum re significata . Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat . Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_367", "psc_text": "21) . Interrogemus Marcionem qua consequentia locum istum qui de veteri usurpatus est Instrumento, in Christum et in Ecclesiam interpretari queat, cum juxta illum Scriptura vetus omnino non pertineat ad Christum. (Vers. 32.) Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico, in Christo et in Ecclesia. Non, ut plerique existimant, omnis historia quae de Adam et de Eva in Genesi scripta est, ad Christum et ad Ecclesiam facile referri potest, sed tantummodo quod in praesenti loco ponitur, id est: Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Primus enim homo, et primus vates Adam, hoc de Christo et Ecclesia prophetavit: quod reliquerit Dominus noster atque Salvator Patrem suum Deum, et matrem suam coelestem Jerusalem, et venerit ad terras propter suum corpus Ecclesiam, et de suo eam latere fabricatus sit, et propter illam Verbum caro factum sit. Et quia non omnia", "candidate_score": 0.694741, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_72_74", "bdc_text": "Fateor tamen sacramenta magnam et quidem ad commonendum aptam habere similitudinem cum re significata . Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat . Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_368", "psc_text": "et primus vates Adam, hoc de Christo et Ecclesia prophetavit: quod reliquerit Dominus noster atque Salvator Patrem suum Deum, et matrem suam coelestem Jerusalem, et venerit ad terras propter suum corpus Ecclesiam, et de suo eam latere fabricatus sit, et propter illam Verbum caro factum sit. Et quia non omnia aequalia sacramenta sunt, sed est aliud sacramentum majus, et aliud minus: propterea nunc dicit: Sacramentum hoc magnum est: simulque humilitatis ejus indicium est inferentis: Ego autem dico 661 in Christo et in Ecclesia. Gregorius Nazianzenus, vir valde eloquens, et in Scripturis apprime eruditus, cum de hoc mecum tractaret loco, solebat dicere: Vide quantum istius capituli sacramentum sit, ut Apostolus in Christo illud, et in Ecclesia interpretans, non se ita asserat, ut testimonii postulabat dignitas, expressisse: sed quodammodo dixerit: Scio quia locus iste ineffabilibus plenus sit sacramentis, et divinum cor quaerat interpretis. Ego autem pro pusillitate sensus mei, in Christo interim", "candidate_score": 0.693396, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_284", "psc_text": "Ezechiele opera quondam sanctae civitatis enumerans, ait: In omnibus istis contristabas me (Ezech. XX) . Signati autem sumus Spiritu Dei sancto, ut et spiritus noster et anima imprimantur signaculo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus (Joan. VI, 27) . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt. LIBER TERTIUS. 633-634 Satis abundeque, o Paula et Eustochium, de argumento Epistolae Pauli ad Ephesios, in primi libri praefatione disserui: et sparsim ubicumque occasio data est, licet breviter, ostendi quod beatus Apostolus ad nullam Ecclesiarum tam mystice scripserit et abscondita", "candidate_score": 0.675305, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_72", "bdc_text": "Fateor tamen sacramenta magnam et quidem ad commonendum aptam habere similitudinem cum re significata .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_368", "psc_text": "et primus vates Adam, hoc de Christo et Ecclesia prophetavit: quod reliquerit Dominus noster atque Salvator Patrem suum Deum, et matrem suam coelestem Jerusalem, et venerit ad terras propter suum corpus Ecclesiam, et de suo eam latere fabricatus sit, et propter illam Verbum caro factum sit. Et quia non omnia aequalia sacramenta sunt, sed est aliud sacramentum majus, et aliud minus: propterea nunc dicit: Sacramentum hoc magnum est: simulque humilitatis ejus indicium est inferentis: Ego autem dico 661 in Christo et in Ecclesia. Gregorius Nazianzenus, vir valde eloquens, et in Scripturis apprime eruditus, cum de hoc mecum tractaret loco, solebat dicere: Vide quantum istius capituli sacramentum sit, ut Apostolus in Christo illud, et in Ecclesia interpretans, non se ita asserat, ut testimonii postulabat dignitas, expressisse: sed quodammodo dixerit: Scio quia locus iste ineffabilibus plenus sit sacramentis, et divinum cor quaerat interpretis. Ego autem pro pusillitate sensus mei, in Christo interim", "candidate_score": 0.669858, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_11_13", "bdc_text": "vers. 19 . legerem \"non sunt admodum dissimiles\" ; folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ;", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_369", "psc_text": "dicere: Vide quantum istius capituli sacramentum sit, ut Apostolus in Christo illud, et in Ecclesia interpretans, non se ita asserat, ut testimonii postulabat dignitas, expressisse: sed quodammodo dixerit: Scio quia locus iste ineffabilibus plenus sit sacramentis, et divinum cor quaerat interpretis. Ego autem pro pusillitate sensus mei, in Christo interim illud, et in Ecclesia intelligendum puto: non quo aliquid Christo et Ecclesia majus sit; sed quod totum quod de Adam et de Eva dicitur, in Christo et in Ecclesia interpretari posse, difficile sit. (Vers. 33). Verumtamen et vos singuli unusquisque suam uxorem sicut se diligat. Aestimet aliquis eamdem inter maritum et uxorem juberi ab Apostolo charitatem, quae in proximum praecepta est: sic enim scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Levit. XIX, 18) , et nunc dicitur: Unusquisque suam uxorem sicut se diligat. Ergo eadem in proximum et in uxorem charitas erit. Quod si proximus, juxta interpretationem Salvatoris, omnis homo", "candidate_score": 0.664842, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_60", "psc_text": "audierit veritatis, ut ex collatione eorum possit perspicue Pauli sensus aperiri: ubi quoque Evangelium nominatum sit, sive cum additamento, sive absolute. Verbi gratia cum additamento, Evangelium meum (Rom. XVI, 25) , et Evangelium Jesu Christi (II Cor. II, 11) , et Evangelium aeternum (Apoc. XIV, 6) ; vel quod nunc dicitur ad Ephesios, Evangelium salutis vestrae. Absolute vero, ut cum loquitur de Luca, Cujus laus in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Signatur autem qui audierit verbum veritatis, et crediderit in eo, spiritu repromissionis sancto. Quia multi sunt qui audierunt, et increduli permanentes, nequaquam signaculum sancti Spiritus consecuti sunt. Dicitur et ad principem Tyri, Tu es signaculum similitudinis Dei (Ezec. XXVIII, 12) . Signaculum autem Dei est, ut quomodo primus homo conditus est ad imaginem et similitudinem Dei: sic in secunda regeneratione quicumque Spiritum sanctum fuerit consecutus, signetur ab eo, et figuram conditoris accipiat. Quaerendum etiam ubi", "candidate_score": 0.661351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_12_14", "bdc_text": "legerem \"non sunt admodum dissimiles\" ; folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 .", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_300", "psc_text": "Apostolus 639 dicit: Et ego si quid donavi vobis, in facie Christi et Dei (II Cor. II, 10) . Estote ergo imitatores Dei, sicut filii charissimi. Qui intelligit quomodo dictum sit: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est (Matt. V, 48) , iste sciet quomodo et nunc dicatur: Estote imitatores Dei (I Cor. IV, 16) . Et Corinthiis quidem scribens ait: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. XI, 1). Non enim poterant statim imitatores Christi fieri; sed grande illis erat, si imitatores possent imitatoris existere. Ephesiis vero quasi his quos jam mysteria tanta docuerat, non ait, Imitatores mei estote, nec, imitatores Christi; sed, imitatores Dei. Non quod minus sit imitatorem Christi esse, quam Dei (Deus quippe Christus est), sed quod aliud sit secundum hominem imitari, aliud secundum Deum. Nam etsi Christum secundum carnem antea noveramus; nunc jam nequaquam eum novimus secundum carnem. Loquitur et ipse", "candidate_score": 0.657465, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_17", "bdc_text": "vers. 42 dubito , cuius casus sit vocula gratię ;", "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_308", "psc_text": "autem hoc inconsequens est: ita etiam illa inconsequentia esse potuissent, et eadem licentia ordinem non haberent. Forsitan igitur gratiarum actio in hoc loco non ista est nominata: juxta quam gratias agimus Deo, sed juxta quam grati sive gratiosi, et falsi apud homines appellamur. Stultiloquium enim et scurram non decet esse Christianum. Decet autem sermonem ejus sale esse conditum, ut gratiam apud audientes habeat. Et quia non est consuetudinis, nisi inter doctos quosque apud Graecos εὐχαριστίαν, ad distinctionem Eucharistiae dicere, hoc est, gratiosum esse, et agere gratias: propterea puto Apostolum quasi Hebraeum ex Hebraeis, verbo usum esse vulgato, et sensum suum alterius significatione verbi explicare voluisse: maxime cum apud Hebraeos gratiosus et gratias agens, uno, ut aiunt, sermone dicatur. Unde et in Proverbiis puto ita scriptum: γυνὴ εὐχάριστος ἐγείρει ἀνδρὶ 642 δόξαν, mulier grata suscitat viro gloriam (Prov. XI, 16) , pro eo quod est, gratiosa: videremur vim facere Scripturae, et", "candidate_score": 0.649965, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf016", "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis", "max_score": 0.730182, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_62", "psc_text": "panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua omnia quae dicuntur in superioribus, a sacerdote dicuntur, laudes Deo deferuntur, oratio petitur pro populo, pro regibus, pro caeteris: ubi venitur ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum: jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata est (Gen. I, 1 et seq.). Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut", "candidate_score": 0.730182, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", "candidate_score": 0.724662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", "candidate_score": 0.70647, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", "candidate_score": 0.705728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_61", "psc_text": "et Christus sacerdos, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 4) . CAPUT IV. Ut persuadeat hoc sacramentum divinius habendum quam manna, ex pane ipsummet Christi corpus ejusdem Christi sermone fieri asseverat: quod postquam allatis variis effectibus, quibus ejusdem sermonis efficacitas claret, confirmavit; cur sanguis sub aliena specie detur, causam reddit. 13. Ergo auctor sacramentorum quis est, nisi Dominus Jesus? De coelo ista sacramenta venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua", "candidate_score": 0.694717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", "candidate_score": 0.694665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_62", "psc_text": "panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua omnia quae dicuntur in superioribus, a sacerdote dicuntur, laudes Deo deferuntur, oratio petitur pro populo, pro regibus, pro caeteris: ubi venitur ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum: jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata est (Gen. I, 1 et seq.). Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut", "candidate_score": 0.691785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63_65", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", "candidate_score": 0.690899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", "candidate_score": 0.681249, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59_61", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_11", "psc_text": "in Jordanem, mersit, et surrexit sanus (IV Reg. V, 1 et seq.). 15. Quid ergo significat? Vidisti aquam: sed non aqua omnis sanat (De Consec., dist. 4, cap. Per aquam, § Non omnis); sed aqua sanat, quae habet gratiam Christi. Aliud est elementum, aliud consecratio: aliud opus, aliud operatio. Aqua opus est, operatio Spiritus sancti est. Non sanat aqua, nisi Spiritus descenderit, et aquam illam consecraverit; sicut legisti quod cum Dominus noster Jesus Christus formam baptismatis daret, venit ad Joannem, et ait illi Joannes: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me! Respondit illi Christus: Sine modo. Sic enim decet nos implere 353 omnem justitiam (Matth. III, 14, 15) . Vide quia omnis justitia in baptismate constituta est. 16. Ergo quare Christus descendit, nisi ut caro ista mundaretur, caro quam suscepit de nostra conditione? Non enim ablutio peccatorum suorum Christo necessaria erat, qui peccatum non fecit: sed nobis", "candidate_score": 0.680032, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", "candidate_score": 0.677673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_62", "psc_text": "panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua omnia quae dicuntur in superioribus, a sacerdote dicuntur, laudes Deo deferuntur, oratio petitur pro populo, pro regibus, pro caeteris: ubi venitur ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum: jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata est (Gen. I, 1 et seq.). Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut", "candidate_score": 0.670577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_28", "psc_text": "ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire quia descendit Spiritus? Audisti quia quasi columba descendit (Matth. III, 16). Quare quasi columba? Ut increduli vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posterioribus debet esse perfectio. 15. Accipe aliud: Post mortem Domini nostri Jesu Christi apostoli erant in uno loco, et orabant in die pentecostes; et subito factus est magnus sonus, quasi cum vi magna Spiritus ferretur, et visae sunt linguae dispersae, sicut ignis (Act. II., 2, 3). Quid hoc significat, nisi descensum Spiritus sancti, qui se voluit incredulis etiam corporaliter demonstrare, hoc est, corporaliter per signum, spiritaliter per sacramentum? Ergo manifestum testimonium ejus adventus, nobis autem fidei jam praerogativa defertur; quia in principio signa incredulis fiebant, nobis jam in plenitudine Ecclesiae non signo, sed fide veritas colligenda est. CAPUT VI. Cum in homines mortis sententia propter peccatum lata fuisset, baptismus", "candidate_score": 0.669297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", "candidate_score": 0.668186, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_61", "psc_text": "et Christus sacerdos, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 4) . CAPUT IV. Ut persuadeat hoc sacramentum divinius habendum quam manna, ex pane ipsummet Christi corpus ejusdem Christi sermone fieri asseverat: quod postquam allatis variis effectibus, quibus ejusdem sermonis efficacitas claret, confirmavit; cur sanguis sub aliena specie detur, causam reddit. 13. Ergo auctor sacramentorum quis est, nisi Dominus Jesus? De coelo ista sacramenta venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua", "candidate_score": 0.666824, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_26_28", "bdc_text": "vide , an non abundet vocula in ; folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", "candidate_score": 0.663316, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_62", "psc_text": "panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua omnia quae dicuntur in superioribus, a sacerdote dicuntur, laudes Deo deferuntur, oratio petitur pro populo, pro regibus, pro caeteris: ubi venitur ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum: jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata est (Gen. I, 1 et seq.). Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut", "candidate_score": 0.663158, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_27", "psc_text": "incipit esse dulcis et suavis: et merito dulcis, in qua culpa revocatur. Ergo si in figura tantum valuerunt baptismata, quanto amplius valet baptisma in veritate? CAPUT V. Ad preces sacerdotis adesse Trinitatem et colligit e superioribus, et ex figuris corporeis quibus in Christum atque in discipulos Spiritus sanctus illapsus dicitur, confirmat. 14. Nunc ergo consideremus. Venit sacerdos (De Consec., dist. 4, cap. Venit sacerdos), precem dicit ad fontem, invocat 358 Patris nomen, praesentiam Filii et Spiritus sancti: utitur verbis coelestibus. Coelestia verba quae? Christi sunt, quod baptizemus in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Si ergo ad hominum sermonem, ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire quia descendit Spiritus? Audisti quia quasi columba descendit (Matth. III, 16). Quare quasi columba? Ut increduli vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posterioribus debet esse perfectio. 15. Accipe aliud: Post mortem", "candidate_score": 0.661036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_75", "bdc_text": "Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_65", "psc_text": "Dominus, quia hoc elegit sacramentum, de Spiritu sancto et Virgine natus est Christus, hoc est, mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Vides ergo quia contra instituta et ordinem natus est, homo est natus ex Virgine? 370 18. Accipe aliud. Urgebatur populus Judaeorum ab Aegyptiis, interclusus erat mari: divino imperio virga Moyses tetigit aquas, et se unda divisit; non utique secundum suae naturae consuetudinem, sed secundum gratiam coelestis imperii (Exod. XIV, 21 et seq.). Accipe aliud. Sitiebat populus, venit ad fontem: amarus erat fons, misit lignum sanctus Moyses in fontem, et factus est dulcis fons, qui amarus erat; hoc est, mutavit consuetudinem naturae suae, accepit dulcedinem gratiae (Exod. XV, 23 et seq.). Accipe et quartum exemplum. Ceciderat ferrum securis in aquas, quasi ferrum sua consuetudine demersum est: misit lignum Elisaeus, statim ferrum elevatum est, et aquis supernatavit (IV Reg. VI, 6): utique contra consuetudinem ferri; est", "candidate_score": 0.654072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_27_29", "bdc_text": "folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", "candidate_score": 0.653806, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_11", "psc_text": "in Jordanem, mersit, et surrexit sanus (IV Reg. V, 1 et seq.). 15. Quid ergo significat? Vidisti aquam: sed non aqua omnis sanat (De Consec., dist. 4, cap. Per aquam, § Non omnis); sed aqua sanat, quae habet gratiam Christi. Aliud est elementum, aliud consecratio: aliud opus, aliud operatio. Aqua opus est, operatio Spiritus sancti est. Non sanat aqua, nisi Spiritus descenderit, et aquam illam consecraverit; sicut legisti quod cum Dominus noster Jesus Christus formam baptismatis daret, venit ad Joannem, et ait illi Joannes: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me! Respondit illi Christus: Sine modo. Sic enim decet nos implere 353 omnem justitiam (Matth. III, 14, 15) . Vide quia omnis justitia in baptismate constituta est. 16. Ergo quare Christus descendit, nisi ut caro ista mundaretur, caro quam suscepit de nostra conditione? Non enim ablutio peccatorum suorum Christo necessaria erat, qui peccatum non fecit: sed nobis", "candidate_score": 0.63274, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf021", "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", "max_score": 0.729442, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_46_48", "bdc_text": "sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti . Id quod eo verbo significatur :", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_387", "psc_text": "dicimus Pascha venturum. Sic intelligi arbitror quod in Psalmo scriptum est: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem solemnem celebrabunt tibi (Psal. LXXV, 11) . Nisi enim quod de rebus temporaliter gestis dicitur cogitatio memoriae commendaret, nullas post tempus reliquias inveniret. Ideo cogitatio hominis intuens veritatem Domino confitetur: reliquiae vero cogitationis quae sunt in memoria, notis temporibus non cessant celebrare solemnia, ne ingrata cogitatio judicetur. Ad hoc pertinet noctis hujus tam praeclara solemnitas, ubi vigilando tanquam resurrectionem Domini per cogitationis reliquias operemur, quam semel factam cogitando verius confitemur. Quos ergo fecit doctos praedicata veritas, absit ut faciat irreligiosos deserta solemnitas. Haec istam noctem per totum mundum fecit illustrem. Haec demonstrat Christianorum agmina populorum, haec confundit tenebras Judaeorum, haec evertit idola Paganorum. SERMO CCXXI. In Vigiliis Paschae, III. Quod in Genesi dies a luce, nunc a nocte computentur. Dicendum est cur tanta celebritate hodierna potissimum nocte vigilemus. Quod die tertio", "candidate_score": 0.729442, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_48_50", "bdc_text": "Id quod eo verbo significatur : in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_315", "psc_text": "Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Accepistis ergo, et reddidistis, quod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei (Philipp. II, 13); et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod", "candidate_score": 0.713646, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", "candidate_score": 0.704364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", "candidate_score": 0.703539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1045", "psc_text": "agite laeti, celebrate securi. Hoc enim in vobis impletur, quod illis diebus quando venit Spiritus sanctus, praesignabatur. Quia sicut tunc qui Spiritum sanctum percipiebat, etiam unus homo linguis omnibus loquebatur: sic et nunc per omnes gentes omnibus linguis ipsa unitas loquitur, in qua constituti Spiritum sanctum habetis; qui a Christi Ecclesia loquente omnibus linguis, nullo schismate dissidetis. SERMO CCLXXII. In die Pentecostes postremus. Ad Infantes, de Sacramento. Hoc quod videtis in altari Dei, etiam transacta nocte vidistis: sed quid esset, quid sibi vellet, quam magnae rei sacramentum contineret, nondum audistis. Quod ergo videtis, panis est et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus,", "candidate_score": 0.703033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1047", "psc_text": "est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem, quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus, Vos autem estis corpus Christi, et membra (I Cor. XII, 27) . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait,", "candidate_score": 0.702287, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", "candidate_score": 0.698683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_315", "psc_text": "Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Accepistis ergo, et reddidistis, quod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei (Philipp. II, 13); et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod", "candidate_score": 0.696958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3_5", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1002", "psc_text": "Cur igitur modo sic, modo autem sic, nisi ne aliquid hinc humanae superbiae, sed totum divinae gratiae potestatique tribuatur? Haec itaque distinctio inter acceptionem Baptismi, et acceptionem Spiritus sancti, satis nos instruit, ne habere hos continuo Spiritum sanctum putemus, quos habere Baptismum non negamus. Quanto magis illos, quos non solum nulla charitas christianae unitatis armavit! Charitas enim Dei diffusa est in cordibus nostris; non utique per nos ipsos, sed sicut sequitur, per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Quamobrem sicut tunc indicabant adesse Spiritum sanctum in uno homine linguae omnium gentium; sic eum nunc charitas indicat unitatis omnium gentium. 3. Schismaticos animales esse, nec habere Spiritum sanctum. Donatistas carere charitate.--Animalis autem homo, Apostoli verba sunt, non percipit quae sunt Spiritus Dei (I Cor. II, 14) . Et utique animales increpat, quibus ait: Unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego", "candidate_score": 0.690529, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", "candidate_score": 0.686954, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_315", "psc_text": "Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Accepistis ergo, et reddidistis, quod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei (Philipp. II, 13); et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod", "candidate_score": 0.683735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_74_76", "bdc_text": "Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem . Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ; item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc.", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_670", "psc_text": "permansit. Jam tunc Dominus antequam resurgeret, per clausa ostia natus est. Quaeris a me et dicis: Si per clausa ostia intravit, ubi est corporis modus? Et ego respondeo: Si super mare ambulavit, ubi est corporis pondus? Sed fecit illud Dominus tanquam Dominus. Numquid ergo cum resurrexit, destitit esse Dominus? Quid quod et Petrum fecit ambulare super mare (Matth. XIV, 25-29)? Quod in illo divinitas potuit, in isto fides implevit. Sed Christus, quia potuit; Petrus, quia Christus adjuvit. Si ergo coeperis humano sensu miraculorum discutere rationem, timeo ne perdas fidem. Nescis nihil esse impossibile Deo? Quicumque ergo tibi dixerit, Si intravit per ostia clausa, non erat corpus: responde tu illi a contrario, Imo si tactus est, corpus erat; si manducavit, corpus erat: et fecit illud miraculo, non natura. Nonne admirandus est quotidianus cursus ipse naturae? Omnia miraculis plena sunt: sed assiduitate viluerunt. Redde mihi rationem: aliquid interrogo de consuetis et solitis:", "candidate_score": 0.679263, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_75_77", "bdc_text": "Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ; item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc. Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_670", "psc_text": "permansit. Jam tunc Dominus antequam resurgeret, per clausa ostia natus est. Quaeris a me et dicis: Si per clausa ostia intravit, ubi est corporis modus? Et ego respondeo: Si super mare ambulavit, ubi est corporis pondus? Sed fecit illud Dominus tanquam Dominus. Numquid ergo cum resurrexit, destitit esse Dominus? Quid quod et Petrum fecit ambulare super mare (Matth. XIV, 25-29)? Quod in illo divinitas potuit, in isto fides implevit. Sed Christus, quia potuit; Petrus, quia Christus adjuvit. Si ergo coeperis humano sensu miraculorum discutere rationem, timeo ne perdas fidem. Nescis nihil esse impossibile Deo? Quicumque ergo tibi dixerit, Si intravit per ostia clausa, non erat corpus: responde tu illi a contrario, Imo si tactus est, corpus erat; si manducavit, corpus erat: et fecit illud miraculo, non natura. Nonne admirandus est quotidianus cursus ipse naturae? Omnia miraculis plena sunt: sed assiduitate viluerunt. Redde mihi rationem: aliquid interrogo de consuetis et solitis:", "candidate_score": 0.677351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_66", "bdc_text": "Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", "candidate_score": 0.669595, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_76_78", "bdc_text": "item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc. Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi . Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_211", "psc_text": "in quo mihi complacui. Tunc Jesus ductus est in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. Et cum jejunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea esuriit » (Matth. III, 16 et 17; IV, 2). Nos autem cum eis qui baptizandi sunt, ante diem Baptismi eorum, qui dies Paschalis appropiat, jejunamus, post quem diem per dies quinquaginta jejunia relaxamus. Quod merito movere deberet, si baptizare vel baptizari nisi die Paschali solemnissimo non liceret. At cum per totum annum, sicut unicuique vel necessitas fuerit vel voluntas, non prohibeatur a Baptismo, id donante illo qui dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12); anniversariam vero Domini passionem, nonnisi certo anni die, quod Pascha dicitur, liceat celebrari: Baptismi sacramentum a Pascha procul dubio distinguendum est. Hoc enim omni die licet accipere: illud uno et certo anni die fas est agere. Hoc ad innovandam vitam datur: illud ad religionis memoriam commendatur. Sed quod ad", "candidate_score": 0.669441, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", "candidate_score": 0.669345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_72", "bdc_text": "Fateor tamen sacramenta magnam et quidem ad commonendum aptam habere similitudinem cum re significata .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_434", "psc_text": "Dignum et justum est dicentes, ut ei gratias agamus qui nos fecit sursum ad nostrum caput habere cor. Deinde post sanctificationem sacrificii Dei, quia nos ipsos voluit esse sacrificium suum, quod demonstratum est, ubi impositum est primum illud, sacrificium Dei et nos, id est signum rei quod sumus: ecce ubi est peracta sanctificatio dicimus orationem dominicam, quam accepistis et reddidistis. Post ipsam dicitur, Pax vobiscum: et osculantur se Christiani in osculo sancto. Pacis signum est: sicut ostendunt labia, fiat in conscientia. Id est, quomodo labia tua ad labia fratris tui accedunt, sic cor tuum a corde ejus non recedat. Magna ergo sacramenta, et valde magna. Vultis nosse quomodo commendentur? Ait Apostolus: Qui manducat corpus Christi, aut bibit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Quid est indigne accipere? Irridenter accipere, contemptibiliter accipere. Non tibi videatur vile, quia vides. Quod vides, transit: sed quod", "candidate_score": 0.667825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_429", "psc_text": "non? Recolite facta vestra, si non fuistis. Respicite conscientias vestras, quibus renuntiastis. Quia ergo fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux, non in vobis, sed in Domino; sicut filii lucis ambulate (Ephes. V, 8) . Satis sint vobis pauca ista, quoniam et post laboraturi sumus, et de Sacramentis altaris hodie Infantibus disputandum est. SERMO CCXXVII. In die Paschae, IV. Ad Infantes, de Sacramentis. Memor sum promissionis meae. Promiseram enim vobis, qui baptizati estis, sermonem quo exponerem mensae Dominicae Sacramentum, quod modo etiam videtis, et cujus nocte praeterita participes facti estis. Debetis scire quid accepistis, quid accepturi estis, quid quotidie accipere debeatis. Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis.", "candidate_score": 0.665434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1002", "psc_text": "Cur igitur modo sic, modo autem sic, nisi ne aliquid hinc humanae superbiae, sed totum divinae gratiae potestatique tribuatur? Haec itaque distinctio inter acceptionem Baptismi, et acceptionem Spiritus sancti, satis nos instruit, ne habere hos continuo Spiritum sanctum putemus, quos habere Baptismum non negamus. Quanto magis illos, quos non solum nulla charitas christianae unitatis armavit! Charitas enim Dei diffusa est in cordibus nostris; non utique per nos ipsos, sed sicut sequitur, per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Quamobrem sicut tunc indicabant adesse Spiritum sanctum in uno homine linguae omnium gentium; sic eum nunc charitas indicat unitatis omnium gentium. 3. Schismaticos animales esse, nec habere Spiritum sanctum. Donatistas carere charitate.--Animalis autem homo, Apostoli verba sunt, non percipit quae sunt Spiritus Dei (I Cor. II, 14) . Et utique animales increpat, quibus ait: Unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego", "candidate_score": 0.664541, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_32_34", "bdc_text": "vers. 3 . legerem : \"Item si vocula est\" ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_420", "psc_text": "mundus. Nec minoratus est, ut esset in utero. In utero erat, et tantus erat. Quantus erat? Dic quantus erat, dic quod erat. CAPUT III. Et Verbum erat apud Deum. Dic quod erat. Et Deus erat Verbum. Et ego scio, inquam, qui tecum loquor; nec ego comprehendo: sed cogitatio facit nos extendi, extensio dilatat nos, dilatatio nos capaces facit. Nec facti capaces totum comprehendere poterimus: sed verbo meo vobiscum ago. Ecce quod dico, quod dicturus sum, hoc audite, hoc comprehendite verbum meum, hoc est verbum humanum. Si autem nec hoc comprehendere poteritis, videte ab illo quam longe sitis. Certe miramur quomodo Christus carnem accepit, de virgine natus est, et a Patre non recessit: ecce ego qui vobiscum loquor, antequam ad vos venirem, cogitavi ante quod vobis dicerem. Quando cogitavi quod vobis dicerem, jam in corde meo verbum erat. Non enim vobis dicerem, nisi ante cogitarem. Inveni te Latinum, latinum tibi proferendum", "candidate_score": 0.662885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", "candidate_score": 0.661823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", "candidate_score": 0.660802, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_32_34", "bdc_text": "vers. 3 . legerem : \"Item si vocula est\" ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_421", "psc_text": "Christus carnem accepit, de virgine natus est, et a Patre non recessit: ecce ego qui vobiscum loquor, antequam ad vos venirem, cogitavi ante quod vobis dicerem. Quando cogitavi quod vobis dicerem, jam in corde meo verbum erat. Non enim vobis dicerem, nisi ante cogitarem. Inveni te Latinum, latinum tibi proferendum est verbum. Si autem Graecus esses, graece tibi loqui deberem, et proferre ad te verbum graecum. Illud verbum in corde nec latinum est, nec graecum: prorsus antecedit linguas istas quod est in corde meo. Quaero illi sonum, quaero quasi vehiculum; quaero unde perveniat ad te, quando non recedit a me. Ecce audistis quod est in corde meo, jam est et in vestro. In meo est et in vestro est: et vos habere coepistis, et ego non perdidi. Sicut verbum meum assumpsit sonum, per quem audiretur: sic Verbum Dei assumpsit carnem, per quam videretur. Quantum potui, dixi. Et quid dixi? Quoniam", "candidate_score": 0.657837, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_15", "bdc_text": "vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_261", "psc_text": "non aggravet animam (Sap. IX, 15), nec ullam quaerat refectionem, quia nullam patietur defectionem. 2. Symbolum memoria tenendum, quare. Hinc igitur brevem sermonem de universo Symbolo vobis debitum reddidi, in quo Symbolo quod audieritis, totum in isto sermone nostro breviter collectum agnoscetis. Nec ut eadem verba Symboli teneatis, ullo modo debetis scribere; sed audiendo perdiscere: nec cum didiceritis, scribere; sed memoria semper tenere atque recolere. Quidquid enim in Symbolo audituri estis, in divinis sacrarum Scripturarum litteris continetur. Sed quod ita collectum et in formam quamdam redactum non licet scribi, commemoratio fit promissionis Dei, ubi per prophetam praenuntians Testamentum novum dixit: Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit", "candidate_score": 0.655132, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_90_92", "bdc_text": "ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes . Bene vale .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1022", "psc_text": "Quadragesimae nomine. Hoc tibi praecepit Lex, hoc Prophetia, hoc Evangelium. Ideo quia hoc Lex, jejunavit quadraginta diebus Moyses: quia hoc Prophetia, jejunavit diebus quadraginta Elias: quia hoc Evangelium, jejunavit quadraginta diebus Dominus Christus. Impletis ergo post quadraginta dies aliis decem diebus, denario numero semel, denario numero simpliciter, non quadrupliciter, venit Spiritus sanctus, ut lex impleatur per gratiam. Lex enim sine gratia littera est occidens. Si enim data esset lex, inquit, quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Ideo, Littera occidit, Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Non ut aliud impleas, quam tibi per Litteram jubetur: sed sola littera reum facit, gratia et a peccato liberat, et litteram donat impleri. Unde fit per gratiam remissio omnium peccatorum, et fides quae per dilectionem operatur. Nolite ergo putare damnatam esse litteram,", "candidate_score": 0.653521, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_89_91", "bdc_text": "Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ; ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1022", "psc_text": "Quadragesimae nomine. Hoc tibi praecepit Lex, hoc Prophetia, hoc Evangelium. Ideo quia hoc Lex, jejunavit quadraginta diebus Moyses: quia hoc Prophetia, jejunavit diebus quadraginta Elias: quia hoc Evangelium, jejunavit quadraginta diebus Dominus Christus. Impletis ergo post quadraginta dies aliis decem diebus, denario numero semel, denario numero simpliciter, non quadrupliciter, venit Spiritus sanctus, ut lex impleatur per gratiam. Lex enim sine gratia littera est occidens. Si enim data esset lex, inquit, quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Ideo, Littera occidit, Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Non ut aliud impleas, quam tibi per Litteram jubetur: sed sola littera reum facit, gratia et a peccato liberat, et litteram donat impleri. Unde fit per gratiam remissio omnium peccatorum, et fides quae per dilectionem operatur. Nolite ergo putare damnatam esse litteram,", "candidate_score": 0.651752, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_32_34", "bdc_text": "vers. 3 . legerem : \"Item si vocula est\" ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_415", "psc_text": "erat Verbum. Jam restat quaerere quale Verbum: quia verba dicuntur et nostra. Nostra quidem verba cogitatione concipiuntur, voce pariuntur; et tamen cogitata et prolata transeunt. Illud autem quid? Et Verbum erat apud Deum. Dic ubi erat, dic quid erat. Jam dixi. Sanctum Evangelium dixit tibi: In principio erat Verbum. Dic ubi erat, dic quid erat. Et Verbum erat apud Deum. Sed ego quaesivi quale Verbum. Vultis audire quid erat? Et Deus erat Verbum. O Verbum! quale Verbum? Quis explicet verbum: Et Deus erat Verbum. Sed forte factum a Deo? Absit. Audi quid dicit sanctum Evangelium: Omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 1-3) . Quid est, Omnia? Quidquid factum est a Deo, per ipsum factum est. Et quomodo ipse factus est, qui omnia fecit? Numquid ipse se fecit? Postremo si ipse se fecit, qui se faceret erat. Si ergo erat qui se faceret, nunquam non erat. CAPUT II. 2. Incarnatio", "candidate_score": 0.651501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_75", "bdc_text": "Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_670", "psc_text": "permansit. Jam tunc Dominus antequam resurgeret, per clausa ostia natus est. Quaeris a me et dicis: Si per clausa ostia intravit, ubi est corporis modus? Et ego respondeo: Si super mare ambulavit, ubi est corporis pondus? Sed fecit illud Dominus tanquam Dominus. Numquid ergo cum resurrexit, destitit esse Dominus? Quid quod et Petrum fecit ambulare super mare (Matth. XIV, 25-29)? Quod in illo divinitas potuit, in isto fides implevit. Sed Christus, quia potuit; Petrus, quia Christus adjuvit. Si ergo coeperis humano sensu miraculorum discutere rationem, timeo ne perdas fidem. Nescis nihil esse impossibile Deo? Quicumque ergo tibi dixerit, Si intravit per ostia clausa, non erat corpus: responde tu illi a contrario, Imo si tactus est, corpus erat; si manducavit, corpus erat: et fecit illud miraculo, non natura. Nonne admirandus est quotidianus cursus ipse naturae? Omnia miraculis plena sunt: sed assiduitate viluerunt. Redde mihi rationem: aliquid interrogo de consuetis et solitis:", "candidate_score": 0.649177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_90_92", "bdc_text": "ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes . Bene vale .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_227", "psc_text": "Quis enim perfecte implet, Non concupisces (Exod. XX, 17) ? Unde jejunandum et orandum est: a bono tamen opere non cessandum. Cui labori merces illa redditur in fine, quae denarii nomine nuncupatur (Matth. XX, 2-13). Sicut autem ternarius a tribus, quaternarius a quatuor; ita denarius a decem nomen accepit: qui conjunctus quadragenario tanquam merces labori redditur. Quinquagenarii numeri figura tempus illius gaudii significat, quod nemo auferet a nobis: cujus in hac vita nondum functionem habemus; sed tamen post solemnitatem Dominicae passionis a die resurrectionis ejus per dies quinquaginta, quibus jejunia relaxamus, hoc in dominicis laudibus personante Alleluia celebramus. 9. Quadragesimae tempus abstinentia et piis operibus magis fervere debet. Nunc itaque, in persona Christi, ut non circumveniamini a satana, exhortor vos, dilectissimi, ut quotidianis jejuniis, largioribus eleemosynis, ferventioribus orationibus Deum propitietis. Nunc tempus est quo et conjugati ab uxoribus, et nuptae a suis viris abstineant, ut orationibus vacent: quanquam et per", "candidate_score": 0.647071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_14_16", "bdc_text": "folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ; folio eodem pa. 2 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_261", "psc_text": "non aggravet animam (Sap. IX, 15), nec ullam quaerat refectionem, quia nullam patietur defectionem. 2. Symbolum memoria tenendum, quare. Hinc igitur brevem sermonem de universo Symbolo vobis debitum reddidi, in quo Symbolo quod audieritis, totum in isto sermone nostro breviter collectum agnoscetis. Nec ut eadem verba Symboli teneatis, ullo modo debetis scribere; sed audiendo perdiscere: nec cum didiceritis, scribere; sed memoria semper tenere atque recolere. Quidquid enim in Symbolo audituri estis, in divinis sacrarum Scripturarum litteris continetur. Sed quod ita collectum et in formam quamdam redactum non licet scribi, commemoratio fit promissionis Dei, ubi per prophetam praenuntians Testamentum novum dixit: Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit", "candidate_score": 0.646268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_25", "psc_text": "influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli rediretis. Quanto magis Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, et quod in se manens innovat omnia; quod nec locis concluditur,", "candidate_score": 0.645604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_90_92", "bdc_text": "ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes . Bene vale .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_226", "psc_text": "diffusum, id est, tota hoc agit Ecclesia, et illa unitas quae dicit in Psalmo: A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum (Psal. LX, 3) . Unde jam nobis elucet cur Quadragesima instituta sit hujus humiliationis solemnitas. Quae enim a finibus terrae clamat, cum angitur cor ejus, a quatuor orbis terrae partibus clamat, quas frequenter etiam Scriptura commemorat, Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie. Per hoc totum ille decalogus Legis, jam non per litteram tantummodo metuendus, sed per gratiam charitatis implendus, indictus est. Unde quater multiplicatis decem, videmus quadraginta compleri. Sed adhuc in labore tentationis, cum venia delictorum. Quis enim perfecte implet, Non concupisces (Exod. XX, 17) ? Unde jejunandum et orandum est: a bono tamen opere non cessandum. Cui labori merces illa redditur in fine, quae denarii nomine nuncupatur (Matth. XX, 2-13). Sicut autem ternarius a tribus, quaternarius a quatuor; ita denarius a decem nomen accepit: qui", "candidate_score": 0.645598, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_90_92", "bdc_text": "ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes . Bene vale .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_183", "psc_text": "et non justitiam, sed clamorem (Isai. V, 7) . Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI. 37 et 38) . Hae sunt duae alae orationis, quibus volat ad Deum: si illud quod committitur, ignoscit delinquenti, et donat egenti. SERMO CCVI. In Quadragesima, II. 1. Quadragesimae tempus operibus pietatis et humilitatis fervere debet. Anniversario reditu Quadragesimae tempus advenit, quo vobis exhortatio nostra debetur: quia et vos tempori congrua Domino opera vestra debetis: quae tamen non Domino utilia possint esse, sed vobis. Orationibus, jejuniis, eleemosynis et alia quidem tempora debent christiano fervere: verumtamen et illos qui diebus aliis in his pigri sunt, debet ista solemnitas excitare; et ii qui per alios dies ad ista sunt alacres, nunc ea debent ferventius exercere. Tempus quippe humilitatis nostrae vita in hoc saeculo est, quam dies significant isti, Domino pro nobis Christo, qui semel moriendo passus est, velut annis omnibus revoluta solemnitate passuro.", "candidate_score": 0.645395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_89", "bdc_text": "Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_812", "psc_text": "Numquid non tentatio est vita humana super terram (Job VII, 1) ? Non vis ut sim sollicitus, quando mihi adhuc dicitur, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Marc. XIV, 38) ? Non vis ut sim sollicitus, ubi sic abundat tentatio, ut nobis ipsa praescribat oratio, quando dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Quotidie petitores, quotidie debitores. Vis ut sim securus, ubi quotidie peto indulgentiam pro peccatis, adjutorium pro periculis? Cum enim dixero propter praeterita peccata, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: continuo propter futura pericula addo et adjungo, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 12, 13) . Quomodo est autem populus in bono, quando mecum clamat, Libera nos a malo? Et tamen, fratres, in isto adhuc malo cantemus Alleluia Deo bono, qui nos liberat a malo. Quid circum inspicis unde te liberet, quando te liberat a malo? Noli longe", "candidate_score": 0.644128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_436", "psc_text": "Spes vestra non sit in terra, sed in coelo: fides vestra firma sit in Deum, acceptabilis sit Deo. Quia quod modo hic non videtis, et creditis; visuri estis illic, ubi sine fine gaudebitis. SERMO CCXXVIII. In die Paschae, V. Ad populum et ad Infantes. 1. Dies Sacramentis Infantium deputati. Infantibus exempla probitatis praebeant alii fideles. Post laborem noctis praeteritae, quoniam etsi spiritus promptus est, caro tamen infirma, diu vos tenere sermone non debeo, et tamen sermonem vobis debeo. Dies istos, quibus post passionem Domini nostri Deo cantamus Alleluia, festos habemus in laetitia usque ad Pentecosten, quando missus est de coelo promissus Spiritus sanctus. Ex his diebus, septem vel octo qui nunc aguntur, Sacramentis Infantium deputantur. Qui paulo ante vocabantur Competentes, modo vocantur Infantes. Competentes dicebantur, quoniam materna viscera, ut nascerentur, petendo pulsabant: Infantes dicuntur, quia modo nati sunt Christo, qui prius nati fuerant saeculo. In illis est novata, quae in", "candidate_score": 0.635604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_33_35", "bdc_text": "legerem : \"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_262", "psc_text": "Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCXIII. In traditione Symboli, II. CAPUT PRIMUM. 1. Symbolum quid. Deus quomodo omnipotens. Symbolum est breviter complexa regula fidei, ut mentem instruat, nec oneret memoriam; paucis verbis dicitur, unde multum acquiratur. Credo", "candidate_score": 0.635459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", "candidate_score": 0.630507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_9", "bdc_text": "Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_106", "psc_text": "operis artificem? Sed dicis mihi: Ista video, illum non video. Ad ista videnda corporis oculos dedit, ad se videndum mentem dedit. Neque enim et animam hominis vides. Sicut ergo ex motibus et administratione corporis animam, quam non vides, intelligis: sic ex administratione totius mundi, et ex regimine ipsarum animarum intellige Creatorem. Sed parum est intelligere. Nam illi intellexerunt; et vide quid ait Apostolus: Quia cognoscentes Deum, non sicut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Quo merito, nisi superbiae? Nam vide sequentia: Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Non enim debebant sibi arrogare quod ille donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod illi utique reddendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi", "candidate_score": 0.624631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_34_36", "bdc_text": "\"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 . vers. 14 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_415", "psc_text": "erat Verbum. Jam restat quaerere quale Verbum: quia verba dicuntur et nostra. Nostra quidem verba cogitatione concipiuntur, voce pariuntur; et tamen cogitata et prolata transeunt. Illud autem quid? Et Verbum erat apud Deum. Dic ubi erat, dic quid erat. Jam dixi. Sanctum Evangelium dixit tibi: In principio erat Verbum. Dic ubi erat, dic quid erat. Et Verbum erat apud Deum. Sed ego quaesivi quale Verbum. Vultis audire quid erat? Et Deus erat Verbum. O Verbum! quale Verbum? Quis explicet verbum: Et Deus erat Verbum. Sed forte factum a Deo? Absit. Audi quid dicit sanctum Evangelium: Omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 1-3) . Quid est, Omnia? Quidquid factum est a Deo, per ipsum factum est. Et quomodo ipse factus est, qui omnia fecit? Numquid ipse se fecit? Postremo si ipse se fecit, qui se faceret erat. Si ergo erat qui se faceret, nunquam non erat. CAPUT II. 2. Incarnatio", "candidate_score": 0.623726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_34_36", "bdc_text": "\"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 . vers. 14 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_868", "psc_text": "oblitus, in ea quae sunt ante extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo. Sequor, inquit: ambulo, inquit, in via sum. Sequere, si potes: simul ad patriam veniamus, ubi non a me quaeras, nec ego a te. Simul ergo modo credendo quaeramus, ut simul postea videndo gaudeamus. CAPUT IV. 4. Mundandum cor, quo videatur Deus. Nam quis tibi ostendit qualis sit Deus Christus? Ecce quod dignatus est dicere per servum suum, dicat et per istum servum suum, conservis meis, servis suis. Dictum est tibi, In principio erat Verbum. Quaerebas ubi esset, responsum est, Verbum erat apud Deum. Et ne verba contemneres ex consuetudine locutionis humanae, audisti, Deus erat Verbum. Adhuc quaeris qualis Deus? Omnia per ipsum facta sunt. Ama illum: quidquid amas, ab illo est. Non amemus creaturam, neglecto Creatore: sed attendamus creaturam, et laudemus Creatorem. Non tibi possum ostendere Deum meum: ostendo quae fecit, recolo quae", "candidate_score": 0.622189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_34_36", "bdc_text": "\"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 . vers. 14 .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_28", "psc_text": "illud in hanc commutatur, sed illo integro ista in qua procedat assumitur, ut et intus maneat quod intelligatur, et foris sonet quod audiatur: hoc idem tamen profertur in sono, quod ante sonuerat in silentio; atque ita verbum cum fit vox, non mutatur in vocem; sed manens in mentis luce, et assumpta carnis voce procedit ad audientem, et non deserit cogitantem. Non cum ipsa vox in silentio cogitatur, quae vel graecae est, vel latinae, vel linguae alterius cujuslibet: sed cum ante omnem linguarum diversitatem res ipsa quae dicenda est, adhuc in cubili cordis quodam modo nuda est intelligenti, quae ut inde procedat loquentis voce vestitur. Verumtamen utrumque hoc, et quod cogitatur intelligendo, et quod sonat loquendo, mutabile atque dissimile est: neque illud manebit, cum oblitus fueris; neque hoc, cum silueris: Verbum autem Domini manet in aeternum, et incommutabiliter manet. CAPUT IV. 4. Verbum incarnatum Deus et homo. Et cum carnem assumpsit", "candidate_score": 0.622009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_361", "psc_text": "separatione. 2. Locus bonus, quo nobis migrandum de hoc loco malo. Audistis quid pro nobis oraret, imo quid vellet. Dixit: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, ibi sint ipsi. Volo, inquit, ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. O domus beata! o patria secura! Non habet hostem, non habet pestem. Securi ibi vivemus, migrare non quaeremus, tutiorem locum non inveniemus. Quidquid hic elegeris in terra, ad timorem eligis, non ad securitatem. Elige tibi locum, dum es in malo loco, id est in hoc saeculo, in hac vita tentationibus plena, elige in hac mortalitate gemitibus et timoribus plena: dum es in malo loco, elige tibi locum, quo migres de malo loco. Non poteris ad locum bonum migrare de loco malo, nisi bene feceris in loco malo. Qualis locus est ille, ubi nemo esurit? Ergo si vis habitare in loco bono, ubi nemo esurit; in loco malo frange", "candidate_score": 0.619395, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf010", "work_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1", "max_score": 0.725324, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55_57", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam .", "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1_window_45", "psc_text": "fratres, per misericordiam Dei ut constituatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, placentem Deo: nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. etiterum: sumus filii Dei: si autem filii, et heredes, coheredes autem Christi, siquidem conpatimur, ut et conmagnificemur. et in Apocalypsi eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat* manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat 3 II Tim. 2, 4 sq. 7 Rora. 12, 1 sq. 12 Rom. 8, 16 sq. 15 Apoc. 3, 11.", "candidate_score": 0.725324, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa005.opp-lat1_window_45", "psc_text": "fratres, per misericordiam Dei ut constituatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, placentem Deo: nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. etiterum: sumus filii Dei: si autem filii, et heredes, coheredes autem Christi, siquidem conpatimur, ut et conmagnificemur. et in Apocalypsi eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat* manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat 3 II Tim. 2, 4 sq. 7 Rora. 12, 1 sq. 12 Rom. 8, 16 sq. 15 Apoc. 3, 11.", "candidate_score": 0.703342, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf017", "work_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto", "max_score": 0.72522, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_22", "psc_text": "Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13) . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus sanctus, quae habentur, et non habent: habentibus illum signaculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem scribens, Nolite, inquit, contristare Spiritum sanctum, in quo signali estis (Ephes. IV, 30) ; signatos esse contestans eos qui susceperant communionem Spiritus sancti. Quomodo enim disciplinae, et virtutis assumptor, signaculum et figuram (ut ita dicam) in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sancti particeps efficitur, per communionem ejus fit spiritualis pariter et sanctus. 6. Ipse vero Spiritus sanctus, si unus de creaturis esset, saltem circumscriptam haberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae,", "candidate_score": 0.72522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_22", "psc_text": "Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13) . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus sanctus, quae habentur, et non habent: habentibus illum signaculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem scribens, Nolite, inquit, contristare Spiritum sanctum, in quo signali estis (Ephes. IV, 30) ; signatos esse contestans eos qui susceperant communionem Spiritus sancti. Quomodo enim disciplinae, et virtutis assumptor, signaculum et figuram (ut ita dicam) in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sancti particeps efficitur, per communionem ejus fit spiritualis pariter et sanctus. 6. Ipse vero Spiritus sanctus, si unus de creaturis esset, saltem circumscriptam haberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae,", "candidate_score": 0.716458, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_46_48", "bdc_text": "sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti . Id quod eo verbo significatur :", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_22", "psc_text": "Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13) . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus sanctus, quae habentur, et non habent: habentibus illum signaculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem scribens, Nolite, inquit, contristare Spiritum sanctum, in quo signali estis (Ephes. IV, 30) ; signatos esse contestans eos qui susceperant communionem Spiritus sancti. Quomodo enim disciplinae, et virtutis assumptor, signaculum et figuram (ut ita dicam) in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sancti particeps efficitur, per communionem ejus fit spiritualis pariter et sanctus. 6. Ipse vero Spiritus sanctus, si unus de creaturis esset, saltem circumscriptam haberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae,", "candidate_score": 0.700963, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_11", "psc_text": "2. Appellatio Spiritus sancti, et ea, quae monstratur ex ipsa appellatione substantia, penitus ab his ignoratur, qui extra sacram Scripturam philosophantur. Solummodo enim in nostratibus litteris; et notio ejus et vocabulum refertur, tam in novis quam in veteribus. Veteris quippe Testamenti homo David, particeps ejus effectus, orabat ut in se permaneret, dicens: Spiritum tuum sanctum ne auferas a me (Psal. L) . Et Danieli adhuc puero suscitasse dicitur Deus Spiritum sanctum, 108 quasi jam habitantem in eo. Nec non etiam in novo Testamento hi viri qui Deo placuisse referuntur, Spiritu sancto pleni sunt. Joannes quippe adhuc in matris utero sanctificatus exsultat, et Jesus a mortuis resurgens cum insufflasset in faciem discipulorum, ait: Accipite Spiritum sanctum (Luc. I) . Plena sunt volumina divinarum Scripturarum his sermonibus quorum congeriem in praesenti opere digerere supersedi: quia difficile non est ex his quae assumpsimus, unumquemque lectorem sibi similia reperire. 3. Nemo autem suspicetur alium", "candidate_score": 0.681437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_22", "psc_text": "Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13) . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus sanctus, quae habentur, et non habent: habentibus illum signaculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem scribens, Nolite, inquit, contristare Spiritum sanctum, in quo signali estis (Ephes. IV, 30) ; signatos esse contestans eos qui susceperant communionem Spiritus sancti. Quomodo enim disciplinae, et virtutis assumptor, signaculum et figuram (ut ita dicam) in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sancti particeps efficitur, per communionem ejus fit spiritualis pariter et sanctus. 6. Ipse vero Spiritus sanctus, si unus de creaturis esset, saltem circumscriptam haberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae,", "candidate_score": 0.667679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_69", "bdc_text": "Tu folio 333 Augustinum imitatus affirmas signa , nisi similitudinem haberent cum iis rebus , quarum signa sunt , signa non esse .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_22", "psc_text": "Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13) . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus sanctus, quae habentur, et non habent: habentibus illum signaculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem scribens, Nolite, inquit, contristare Spiritum sanctum, in quo signali estis (Ephes. IV, 30) ; signatos esse contestans eos qui susceperant communionem Spiritus sancti. Quomodo enim disciplinae, et virtutis assumptor, signaculum et figuram (ut ita dicam) in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sancti particeps efficitur, per communionem ejus fit spiritualis pariter et sanctus. 6. Ipse vero Spiritus sanctus, si unus de creaturis esset, saltem circumscriptam haberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae,", "candidate_score": 0.646523, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_67", "bdc_text": "Que verba quo sepius legi , eo minus hoc ex illis colligi posse deprehendi , quare , antequam Wittenberga discederem , veram sententiam verborum quasi per cribrum vidi .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_195", "psc_text": "se ab omni opere malo, et cogitationibus pessimis: quo possit illuminato corde ea intelligere quae dicuntur, et plenus sanctitate atque sapientia, ignoscere nobis, sicubi voluntatem nostram non implevit effectus, et tantummodo consideret qua mente quid dictum sit, non quibus expressum sermonibus. Sicut enim pietatis sensum nobis audaciter juxta nostram conscientiam vindicamus, ita quantum de eo loqui pertinet, venustatem rhetoricam facundiamque, juxta consequentiam textumque sermonis, procul abesse simpliciter confitemur. Studii quippe nostri fuit, de Scripturis sanctis disserentibus, pie intelligere quae scripta sunt, et imperitiam mensuramque nostri non ignorare sermonis.", "candidate_score": 0.641339, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_9_11", "bdc_text": "Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt : In exemplari anno 1532 Tiguri edito folio 322 pagina 2 versus 5 legerem \"putant\" , folio 334 pag. 1 . vers. 19 .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_5", "psc_text": "et Homilias in Lucam ex Origene, laborem hunc memorat. Quod reliquum est, editionem hanc nostram ad trium mss. fidem emendavimus: nempe unius Vaticani 4945; tum alterius elegantissimi, quem in bibliotheca Romani collegii Patrum Societatis Jesu invenimus; denique Tolosani, a quo excerptas variantes lectiones Martianaeus rejecerat in libri calcem. Ex editionibus, quae ante Erasmianam collectionem prodiere, in consilium adhibuimus saepe priorem illam an. 1496 absque loci nomine, tum Venetam, quam Barthius in Adversariis laudat; cujus item Barthii conjecturas aliquot in hunc librum expendimus, sicubi visum est operae pretium esse. Sunt autem aliae hujus operis editiones, quas singillatim recensere non vacat, et nullo negotio apud Bibliographos invenias. HIERONYMI PRAEFATIO AD PAULINIANUM. 105 Cum in Babylone [ Scil. Romae] versarer: et purpuratae meretricis essem colonus, et jure Quiritum viverem, volui garrire aliquid de Spiritu sancto, et coeptum opusculum, ejusdem urbis Pontifici dedicari. Et ecce olla ila, quae in Jeremia post baculum cernitur a", "candidate_score": 0.630652, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_10", "bdc_text": "In exemplari anno 1532 Tiguri edito folio 322 pagina 2 versus 5 legerem \"putant\" , folio 334 pag. 1 .", "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_5", "psc_text": "et Homilias in Lucam ex Origene, laborem hunc memorat. Quod reliquum est, editionem hanc nostram ad trium mss. fidem emendavimus: nempe unius Vaticani 4945; tum alterius elegantissimi, quem in bibliotheca Romani collegii Patrum Societatis Jesu invenimus; denique Tolosani, a quo excerptas variantes lectiones Martianaeus rejecerat in libri calcem. Ex editionibus, quae ante Erasmianam collectionem prodiere, in consilium adhibuimus saepe priorem illam an. 1496 absque loci nomine, tum Venetam, quam Barthius in Adversariis laudat; cujus item Barthii conjecturas aliquot in hunc librum expendimus, sicubi visum est operae pretium esse. Sunt autem aliae hujus operis editiones, quas singillatim recensere non vacat, et nullo negotio apud Bibliographos invenias. HIERONYMI PRAEFATIO AD PAULINIANUM. 105 Cum in Babylone [ Scil. Romae] versarer: et purpuratae meretricis essem colonus, et jure Quiritum viverem, volui garrire aliquid de Spiritu sancto, et coeptum opusculum, ejusdem urbis Pontifici dedicari. Et ecce olla ila, quae in Jeremia post baculum cernitur a", "candidate_score": 0.604847, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf020", "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", "max_score": 0.725107, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2047", "psc_text": "ENIM ejusdem est criminis in explanatione Scripturarum diversas majorum sententias ponere, et haeresim sceleratissimam rursum in Ecclesiam introducere. Sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Judaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis observare in Ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae: dicam quod sentio, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. 14. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistola continetur: Judaeus erat Paulus, Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore, quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit [al. sed ideo susceperat] celebranda ea, cum jam Christi esset Apostolus; ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias: Judaeorum Paulus caeremonias observabat, cum jam Christi esset Apostolus: et dicis eas non esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire? Ego e contrario", "candidate_score": 0.725107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_72_74", "bdc_text": "Fateor tamen sacramenta magnam et quidem ad commonendum aptam habere similitudinem cum re significata . Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat . Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", "candidate_score": 0.704233, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2095", "psc_text": "per doctrinam Christi, velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur, quae per Moysen patribus fuerant ministrata: hoc enim de Paulo jactaverant non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam, et sacramentorum illorum Propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae jam in Christo revelabatur, et per baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non posset. Ipsum enim senserant vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum, docentem, non per illa hominem justificari, sed per gratiam Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa, illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo ille invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius: devitare non posset, quam ut ea ipsa celebraret, quae damnare tanquam sacrilega putabatur; atque ita ostenderet, nec Judaeos tunc ab", "candidate_score": 0.702299, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_58_60", "bdc_text": "Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2301", "psc_text": "idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio spiritus. ad id quod expedit. Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii fides 834 in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii Prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii autem interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult » (1. Cor. 12. 4. et sqq). Ergo Dominus, qui post resurrectionem suam juxta Lucae Evangelium dixerat: « Ecce ego mittam promissionem Patris mei in vos: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto » (Luc. ult. 49): et juxta eumdem in Apostolorum Actibus est locutus: « Praecepit eis ab Jerosolymis ne discederent; sed exspectarent promissionem Patris, quam audistis, inquit, per os meum: quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu", "candidate_score": 0.697115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_28", "bdc_text": "vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.68784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", "candidate_score": 0.684048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73_75", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat . Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem . Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1626", "psc_text": "in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli. Si enim anima Salvatoris, antequam ille humanum corpus assumeret, in coelorum regionibus morabatur, et necdum erat anima illius: impiissimum est dicere, ante corpus eam fuisse Domini, agentem aliquid et vigentem, et postea in animam illius commutatam. Aliud est, si possunt de Scripturis docere, antequam nasceretur ex Maria, habuisse hanc animam Deum Verbum, et ante carnis assumptionem animam illius nuncupatam. Quod si et auctoritate Scripturarum, et ipsa suscipere ratione coguntur, Christum non habuisse animam, antequam de Maria nasceretur (in assumptione enim hominis et anima ejus assumpta est) perspicue convincuntur eamdem animam et illius, et non illius fuisse dicere. Sed cessent illi", "candidate_score": 0.680776, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_46", "bdc_text": "sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2047", "psc_text": "ENIM ejusdem est criminis in explanatione Scripturarum diversas majorum sententias ponere, et haeresim sceleratissimam rursum in Ecclesiam introducere. Sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Judaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis observare in Ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae: dicam quod sentio, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. 14. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistola continetur: Judaeus erat Paulus, Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore, quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit [al. sed ideo susceperat] celebranda ea, cum jam Christi esset Apostolus; ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias: Judaeorum Paulus caeremonias observabat, cum jam Christi esset Apostolus: et dicis eas non esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire? Ego e contrario", "candidate_score": 0.680673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2042", "psc_text": "Paulus aequaliter finxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendit [al. reprehendat ], quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis: sed ostendentes [al. docentes ] honestam dispensationem, ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent, et blasphemantis Porphyrii impudentiam coercerent, qui Paulum et Petrum puerili dicit inter se pugnasse certamine: imo exarsisse Paulum in invidiam virtutum Petri, et ea scripsisse jactanter, quae vel non fecerit, vel si fecerit, procaciter fecerit id in alio reprehendens quod ipse commiserit. Interpretati sunt illi ut potuerunt. Tu quomodo istum locum edisseres? utique meliora dicturus, qui veterum sententiam reprobasti. 12. Scribis ad me in epistola tua (Epist. 67), « neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur, quod idem dicit [al. additur Apostolus]: Factus sum tanquam Judaeus, ut Judaeos 746 lucrifacerem (1. Cor. 9. 20) , et caetera; quae ibi", "candidate_score": 0.680033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_26_28", "bdc_text": "vide , an non abundet vocula in ; folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.678776, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87_89", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri . Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem . Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2306", "psc_text": "non post multos hos dies (Act. 1. 5) . In tantum enim Spiritu Sancto baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes: et ignis Spiritus Sancti stationem in eis inveniret optatam, linguasque divideret; et secundum Isaiam, qui immunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut Evangelium Christi purius praedicarent. Et in Isaia (Cap. 6) quidem superliminare Templi dicitur fuisse commotum; et repleta est omnis domus fumo, id est, errore, et tenebris, verique ignorantia. In principio autem Evangelii repletur Spiritu Sancto Ecclesia, ut gratia ejus, atque fervore, omnium credentium peccata purgentur: et igne Spiritus Sancti, quem Dominus missurum esse se dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. Non ergo Joannes Lucasque discordant, ut quod ille primo resurrectionis die datum esse significat, hic quinquagesimo die venisse describat: sed profectus Apostolicus est, ut qui primo remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes virtutum, et cuncta donationum genera, quae ab Apostolo descripta commemoravimus: et", "candidate_score": 0.678407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_74_76", "bdc_text": "Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem . Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ; item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3131", "psc_text": "agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia anathematizat eos qui cum Judaeis in festivitate paschali XIV. celebrari definiunt, et Sabbata, et caetera hujus umbralis observantiae, et hoc tantum observare dignatus est quod Dominus ut in primo mense post XIV. diem paschalem festivitatem praecedente una Sabbatorum celebrari sine ulla ambiguitate censuerit, licet in hoc veritas Ecclesiae orta est: aliis sufficere credentibus, ut non in XIV. cum Judaeis Pascha celebrarent, alii hoc fortiter cauteque custodiant, ut immolationem veri agni Dei, qui tollit peccata mundi ante XIV. celebrare non audeant secundum illud legale praeceptum, quod et Dominus ad passionem veniens minime contempsit, observabitis eum usque ad XIV (Exod. 13. 6)", "candidate_score": 0.678391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_28_30", "bdc_text": "vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ; folio 361 pa. 1 vers. 45 legerem \"additamentis \" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2484", "psc_text": "cum eo: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. 6. 7) . Et iterum: Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus. Sitivit anima mea ad te Deum fontem vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Factae sunt mihi lacrymae meae panes per diem et noctem (Psal. 41. 1. et seqq) . Et in alio loco: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo. Sitivit anima mea ad te, quam multipliciter tibi caro mea. In terra deserta et invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi (Psal. 62. 2 et 3) . Quanquam enim sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesivi, et tibi sancto 893 apparere non potui; nisi prius in terra deserta a vitiis, et invia adversariis potestatibus, et absque humore et rhenmate ullius libidinis commorarer. Flevit et Dominus super civitatem Jerusalem,", "candidate_score": 0.677959, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_27_29", "bdc_text": "folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2484", "psc_text": "cum eo: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. 6. 7) . Et iterum: Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus. Sitivit anima mea ad te Deum fontem vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Factae sunt mihi lacrymae meae panes per diem et noctem (Psal. 41. 1. et seqq) . Et in alio loco: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo. Sitivit anima mea ad te, quam multipliciter tibi caro mea. In terra deserta et invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi (Psal. 62. 2 et 3) . Quanquam enim sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesivi, et tibi sancto 893 apparere non potui; nisi prius in terra deserta a vitiis, et invia adversariis potestatibus, et absque humore et rhenmate ullius libidinis commorarer. Flevit et Dominus super civitatem Jerusalem,", "candidate_score": 0.677906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_74_76", "bdc_text": "Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem . Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ; item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", "candidate_score": 0.677037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", "candidate_score": 0.67575, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_209", "psc_text": "parabola indumentum dicitur nuptiale (Matth. 22), id est, vestem Spiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse convivio. 24. « Et date annulum in manu illius; » signaculum similitudinis Christi, secundum illud: « In quem credentes, signati estis spiritu repromissionis sancto » (Ephes. 1. 13). Et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem Conditoris amiserat: « Tu signaculum similitudinis, et corona decoris, in deliciis paradisi Dei natus es » (Ezech. 28. 12. 13). Isaias quoque de hoc signaculo loquitur: « Tunc manifesti erunt qui signantur. » Hoc signaculum in manu datur, quando opera justitiae Scriptura significat, ut ibi: « Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da", "candidate_score": 0.675189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73_75", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat . Cum de veritate corporis Christi dubitare non debeamus , sentio utramque naturam in Christo suam retinuisse proprietatem . Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", "candidate_score": 0.672295, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87_89", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri . Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem . Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", "candidate_score": 0.671641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_75_77", "bdc_text": "Verum huic sententię ego ipse oppono Christum aliquando suo corpore super aquis ambulantem non submersum fuisse , cum tamen servata proprietate contra accidisset ; item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc. Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", "candidate_score": 0.671422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87_89", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri . Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem . Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2375", "psc_text": "857 pertundetur manus ejus. Qui enim post adventum Domini Salvatoris Evangelicae interpretationis spiritum derelinquens, in Judaicae litterae morte requiescit, istius cuncta opera vulnerantur. Linum quoque fumigans non extinguet, populum de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalis ardore, fumi amarissimi, et qui noxius oculis est, tenebrosaeque caliginis involvebatur erroribus. Quem non solum non restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parva scintilla, et pene moriente, maxima suscitavit incendia; ita ut totus orbis arderet igne Domini Salvatoris, quem venit mittere super terram, et in omnibus ardere desiderat (Luc. 12. 49). Secundum tropologiam quid nobis videretur de hoc loco, in Commentariolis Matthaei breviter annotavimus. Iste autem qui arundinem quassatam non confregit, et linum fumigans non extinxit, judicium quoque perduxit ad victoriam (Isai. 42. 3), cujus judicia vera sunt, justificata in semetipsis (Psal. 18), ut justificetur in sermonibus suis, et vincat cum judicatur (Psal. 50), et tamdiu lumen praedicationis ejus in mundo", "candidate_score": 0.670234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87_89", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri . Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem . Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_138", "psc_text": "tunc animadvertis, non munda habere te labia, tunc indignum cognoscis te esse visione Dei. Utinam autem et ego compungar, et post compunctionem, Dei visione dignus efficiar, cum sim homo, et non munda labia habeam, et in medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias ut justus tantum in sermone peccaverat: ideo sola labia habebat immunda, non conscientiam. Ego vero quia et oculis video ad concupiscendum, et manu scandalizor et pede, et omnium membrorum 55 parte delinquo, habeo omnia immunda: et quia semel spiritu baptizatus, rursum tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est, ignis indigeo (Matth. 3. 11). 12. In Scripturis non sunt simplicia verba. --Non sunt, ut quidam putant, in Scripturis verba simplicia, plurimum in his absconditum est. Aliud littera, aliud mysticus sermo significat. Ecce Dominus in Evangelio cingitur linteo, pelvim ad lavandos discipulorum pedes praeparat, servi fungitur ministerio (Joan. 13): esto, ut doceat humilitatem, ut nobis invicem ministremus: non", "candidate_score": 0.670159, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87_89", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri . Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem . Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_124", "psc_text": "Sancti nomen ingeminent: quomodo superius domus plena gloria, et nunc terra esse dicatur. Orandum in interpretationes Scripturarum. --Quae cum non minimum pulverem moveant, et prima statim fronte difficultatem interpretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus quid sit hoc incendium? Salvator ait: Ignem veni mittere in terram, et quam [al. quem] volo, ut ardeat (Luc. 12. 49) . Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in", "candidate_score": 0.668961, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_28_30", "bdc_text": "vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ; folio 361 pa. 1 vers. 45 legerem \"additamentis \" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.667207, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_8_10", "bdc_text": "Rogo interim tuam humanitatem et pietatem , ut prius excutias mihique transscribas , sicubi in illis sermonibus incuria impressoris erratum sit , ne errata in correcta relinquam . Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt : In exemplari anno 1532 Tiguri edito folio 322 pagina 2 versus 5 legerem \"putant\" , folio 334 pag. 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_648", "psc_text": "Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scripturam, et maxime Prophetas intelligere: et Interpretum vitio quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere vitiis. Porro eloquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in parvulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem, dissimulare eam debet et fugere, ut non otiosis Philosophorum scholis paucisque discipulis, sed universo loquatur hominum generi. EPISTOLA L. AD DOMNIONEM. Admonitus a Sancto Domnione de conviicis quibus Romae lacerabant multi libros adversus Jovinianum, in primis autem Monachus quidam juvenis, rumigerulus, hunc mire exagitat, ejusque imperitiam objurgans, provocat ad scribendum. 1. Litterae tuae et amorem pariter sonant, et querelam. Amorem tuum, quo sedulo monens, etiam quae tuta sunt in nobis pertimescis: querelam eorum qui non amant, et quaerentes occasionem in peccatis, garriunt adversus fratrem suum, et contra filium matris suae ponunt scandalum (Ps. 39. 20). Scribis enim eos, imo nescio", "candidate_score": 0.665784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_6_8", "bdc_text": "Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia . Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit . Rogo interim tuam humanitatem et pietatem , ut prius excutias mihique transscribas , sicubi in illis sermonibus incuria impressoris erratum sit , ne errata in correcta relinquam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1461", "psc_text": "compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum diluit. Coactusque prodit errores Origenis, quos frustra conabantur defendere, qui suam haeresim illius praetextu defendere studebant. HIERONYMUS PAMMACHIO ET OCEANO Fratribus Salutem. 1. Schedulae quas misistis, honorifica me affecere contumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. Neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere, et adversarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed vincere in bono malum (Rom. 12; et 1.", "candidate_score": 0.665177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_28_30", "bdc_text": "vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ; folio 361 pa. 1 vers. 45 legerem \"additamentis \" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", "candidate_score": 0.665001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_7_9", "bdc_text": "Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit . Rogo interim tuam humanitatem et pietatem , ut prius excutias mihique transscribas , sicubi in illis sermonibus incuria impressoris erratum sit , ne errata in correcta relinquam . Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", "candidate_score": 0.664952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_66", "bdc_text": "Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", "candidate_score": 0.664541, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_7_9", "bdc_text": "Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit . Rogo interim tuam humanitatem et pietatem , ut prius excutias mihique transscribas , sicubi in illis sermonibus incuria impressoris erratum sit , ne errata in correcta relinquam . Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_647", "psc_text": "4. Audio totius in te Urbis studia concitata. Audio Pontificis et populi voluntatem pari mente congruere. MINUS EST tenere Sacerdotium, quam mereri. Libros sedecim Prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone verti, si legeris, et delectari te hoc opere comperero, provocabis nos etiam caetera clausa armario non tenere. Transtuli nuper Job in linguam nostram: cujus exemplar a sancta Marcella consobrina tua poteris mutuari. Lege eumdem Graecum et Latinum; et veterem Editionem nostrae Translationi compara: et liquido pervidebis quantum distet inter veritatem, et mendacium. Miseram quaedam τῶν ὑπομνημάτων in Prophetas duodecim sancto patri Domnioni, Samuelem quoque et Malachim, id est, quatuor Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scripturam, et maxime Prophetas intelligere: et Interpretum vitio quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere vitiis. Porro eloquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in parvulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem,", "candidate_score": 0.663972, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_7_9", "bdc_text": "Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit . Rogo interim tuam humanitatem et pietatem , ut prius excutias mihique transscribas , sicubi in illis sermonibus incuria impressoris erratum sit , ne errata in correcta relinquam . Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1461", "psc_text": "compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum diluit. Coactusque prodit errores Origenis, quos frustra conabantur defendere, qui suam haeresim illius praetextu defendere studebant. HIERONYMUS PAMMACHIO ET OCEANO Fratribus Salutem. 1. Schedulae quas misistis, honorifica me affecere contumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. Neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere, et adversarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed vincere in bono malum (Rom. 12; et 1.", "candidate_score": 0.663552, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_28", "bdc_text": "vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", "candidate_score": 0.662226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80_82", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", "candidate_score": 0.660141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", "candidate_score": 0.659908, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_81_83", "bdc_text": "Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429", "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,", "candidate_score": 0.659715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_27_29", "bdc_text": "folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.658607, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_27_29", "bdc_text": "folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", "candidate_score": 0.657759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2994", "psc_text": "dum ea, quae ibi legerint, consulere etiam ipsi, quos potuerint, studiosa caritate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id, quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen, quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum quidem in nobis est, puto quod persuaserim dilectioni tuae; quanquam et ipse non eam solam poposceris, sed adjunctam etiam ejus quem consului, responsionem tibi desideraveris mitti, quod utique facerem, si haberem. Si autem ut verbis tuae sanctitatis utar, quae in tua epistola posuisti, sapientiae meae lucidam demonstrationem, quam mihi promerito (ut scribis) vitae meae auctor lucis attribuit, non ipsam dicis consultationem, et inquisitionem meam, sed mihi jam ejus rei, quam quaesivi, provenisse inventionem putas, et ipsam potius poscis ut mittam; facerem si ita esset, ut putas. Ego enim adhuc, fateor, non inveni, quemadmodum Anima, et peccatum ex Adam trahat, (unde", "candidate_score": 0.657715, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_39_41", "bdc_text": "vers. 23 . vide an periodus sit perfecta : Preterea cum re ipsa experimur etc. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2430", "psc_text": "in omnibus mandatis et justificationibus Domini absque querela (Luc. 1. 6) . Et praeceptum est Apostolis: Estote perfecti, sicut Pater vester coelestis perfectus est (Matth. 5. 46) . Nunquam autem hoc Apostolis imperaret, nisi sciret hominem posse esse perfectum. Nisi forte hoc dicamus, quod recedens ab omni malo, emendationem significet, et de erroribus pueritiae, et de vitiis lascivientis aetatis, transitum ad correctionem atque virtutes; justitiam quoque quae in Zacharia, et Elizabeth praedicatur, foris esse; concupiscentiam vero quae nunc habitare in membris nostris dicitur, versari intrinsecus. Sed et Apostolis non pueris praecipitur, verum jam aetatis robustae, ut assumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. Nec haec dicentes, adulamur vitiis; sed auctoritatem sequimur Scripturarum, 875 quod nullus homo sit absque peccato, sed conclusit Deus omnes sub peccato; ut omnium misereatur (Gal. 3. 22): absque eo solo, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus (Isai. 53)", "candidate_score": 0.656887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_27_29", "bdc_text": "folio 360 pa. 2 . vers. 13 vide , num pro postera sit legendum postea , nam ante posteram noctem Christus iamdudum effundere sanguinem ; folio eodem pa. 2 vers. 45 legerem \"pleraque\" ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_934", "psc_text": "Ad Vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia (Ps. 29. 6). Nox praecessit, dies autem appropinquavit » (Rom. 13). Unde et Moyses moriens plangitur (Deut. 34), Jesus absque funere et lacrymis in monte sepelitur. Quidquid de Scripturis super lamentatione dici potest, in eo libro quo Paulam Romae consolati sumus, breviter explicavimus. Nunc nobis per aliam semitam ad eumdem locum perveniendum est, ne videamur praetrita [al. praeterita ] et abolita quondam calcare vestigia. 7. Scimus quidem Nepotianum nostrum esse cum Christo, et Sanctorum mixtum choris, quod hic nobiscum eminus rimabatur in terris, et aestimatione quaerebat, ibi videntem cominus dicere: « Sicut audivimus, sic et vidimus, in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri » (Ps. 47. 9): sed desiderium absentiae ejus ferre non possumus, non illius, sed nostram vicem dolentes. Quanto ille felicior, tanto amplius nos in dolore, quod tali caremus bono. Flebant et sorores Lazarum (Joan. 11), quem resurrecturum noverant.", "candidate_score": 0.656148, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2441", "psc_text": "43. 22) . Vult 878 ergo Apostolus perire in carne, ut alii salventur in spiritu; suum sanguinem fundere, ut multorum animae conserventur. Quod autem anathema interdum occisionem sonet, multis veteris Instrumenti testimoniis probari potest. Et ne levem putemus esse tristitiam, et modicam causam doloris, jungit, et dicit: Pro fratribus meis, et propinquis juxta carnem. Quando propinquos appellat, et fratres juxta carnem, in spiritu a se ostendit alienos. Quorum est, inquit, adoptio, quae significantius Graece dicitur ὑιοθεσία, de quibus quondam Dominus loquebatur: Filius primogenitus meus Israel: Et, filios genui, et exaltavi (Isai. 1. 2) , nunc dicit: Filii alieni mentiti sunt mihi (Psal. 17. 46) . Et, quorum gloria, ut de cunctis gentibus eligerentur in peculiarem populum Dei: Et, quorum testamenta, unum in littera, alterum in spiritu: ut qui prius in carne servierant caeremoniis Legis abolitae; postea servirent in spiritu mandatis Evangelii sempiterni. Et legislatio, ad utrumque respondet, et novi, et", "candidate_score": 0.656032, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80_82", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", "candidate_score": 0.650053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_36_38", "bdc_text": "vers. 14 . vide num abundet vocula indicat ; folio 376 pa. 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_398", "psc_text": "ubi describuntur vestes plumaria arte contextae, opus Cherubim, id est, varium atque depictum, esse factum describitur: ita tamen, ut VAU literam Cherubim non habeat: quia ubicumque cum hac littera scribitur, animalia magis quam opera significat. Juxta igitur hunc sensum et Micha cum veste sacerdotali, caetera quoque, quae ad sacerdotalia pertinent ornamenta, per Theraphim fecisse monstratur. 7. Quam vellem nunc tibi omnem habitum sacerdotalem exponere, et per singulas vestium species, divina ostendere sacramenta. Verum quia in hoc ipso brevitatem Epistolae excessimus, et Josephus ac Philo viri doctissimi Judaeorum, multique de nostris id latissime persecut siunt, quorum, ut aiunt, voce audies me: quae de caetero velis, 146 praesens percunctator praesentem, ut si quid forte nescimus, sine teste, sine judice in fida aure moriatur. Mater communis si valeat, gaudeo, et ut valeat, Dominum precor. Nos, ut scis, Hebraeorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam", "candidate_score": 0.648812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_81_83", "bdc_text": "Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", "candidate_score": 0.648753, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", "candidate_score": 0.647515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80_82", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429", "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,", "candidate_score": 0.64729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0_2", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo . Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", "candidate_score": 0.646684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80_82", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1739", "psc_text": "mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut expecto. Primas etiam, quas ad te adhuc Presbyter litteras praeparaveram mittendas, per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea nobis collega factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, Episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui, ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar quod a me tam longe absunt sensus corporis tui: per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. 636 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, ex", "candidate_score": 0.645332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80_82", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.644983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0_2", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo . Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.642928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", "candidate_score": 0.641473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_626", "psc_text": "Nimirum illud, Quod erubescit suo vocare nomine? » Ego arbitror quando dicit, ad idipsum, et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed verecunde ostendere. An quia sequitur, « Quod tentationi praefert Satanae, quod habet causam incontinentiam? » Nonne alio verborum ordine idipsum est, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram? An quia dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium; non mihi, qui excepto praepostero ordine, nec sensum, nec verba mutavi. 17. Transeamus ad reliqua, epistolari enim brevitate festinat oratio: « Dico, inquit Apostolus, innuptis, et viduis, bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem se non continent, nubant: melius est enim nubere, quam uri » (1. Cor. 7. 8. 9). Quod capitulum 229 nos sic interpretati sumus: « Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat", "candidate_score": 0.641458, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_14_16", "bdc_text": "folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ; folio eodem pa. 2 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_209", "psc_text": "parabola indumentum dicitur nuptiale (Matth. 22), id est, vestem Spiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse convivio. 24. « Et date annulum in manu illius; » signaculum similitudinis Christi, secundum illud: « In quem credentes, signati estis spiritu repromissionis sancto » (Ephes. 1. 13). Et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem Conditoris amiserat: « Tu signaculum similitudinis, et corona decoris, in deliciis paradisi Dei natus es » (Ezech. 28. 12. 13). Isaias quoque de hoc signaculo loquitur: « Tunc manifesti erunt qui signantur. » Hoc signaculum in manu datur, quando opera justitiae Scriptura significat, ut ibi: « Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da", "candidate_score": 0.641066, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_65", "bdc_text": "Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", "candidate_score": 0.640547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_93_95", "bdc_text": "Datum Ruremundę in ducatu Gelrie vigesima octava augusti anno 1556 . Theodricus Beccius Laurentius , tibi ex animo deditus amicus . [ Adresse :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1727", "psc_text": "in saecula saeculorum. Amen. 18. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos fratres qui nobiscum sunt. Et hoc nosse debetis: Pro defunctis Episcopis in locis singulorum constitutos. In urbe Nichium pro Theopempto, Theodosium: In Terenuthide Arsinthium: In oppido Geras pro Eudemone Pirozum: In Achaeis pro Apolline Musaeum: In Athrividi pro Isidoro Athanasium: In Cleopatride Offellum: In oppido Laton pro Timotheo Apellen. His ergo scribite, et ab eis, juxta morem, Ecclesiasticas suscipite litteras. 631 EPISTOLA CI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Negat se in Hieronymum librum scripsisse, in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino carissimo, et desideratissimo, et honorando in Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam", "candidate_score": 0.639932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_77_79", "bdc_text": "Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi . Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2323", "psc_text": "vel eligere aliquem, vel abjicere; praesertim cum voluntati illius humana fragilitas resistere nequeat. Quam validam quaestionem Scripturarum ratione contextam, et pene insolubilem, brevi Apostolus sermone dissolvit, dicens: O homo! tu quis es qui respondeas Deo? Et est sensus. Ex eo quod respondes Deo, et calumniam facis, et de Scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra Deum, et justitiam voluntatis ejus incusas [al. inquiras ], ostendis te liberi esse arbitrii, et facere quod vis, vel tacere, vel loqui. Si enim in similitudinem vasis fictilis te 841 a Deo creatum putas, et illius non posse resistere voluntati: hoc considera: quia vas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? Figulus enim habet potestatem de eodem luto, aut eadem massa, aliud vas in honorem facere, aliud in contumeliam. Deus autem aequali cunctos sorte generavit, et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque quod vult, sive bonum, sive malum. In tantum autem dedit omnibus potestatem; ut", "candidate_score": 0.639055, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2900", "psc_text": "ea impleverint: aut difficilia, et temere dixisti esse facile, quod difficile est. 8. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata, et recte a Deo data: aut impossibilia, et non in his esse culpam qui accipere mandata, sed in eo qui dedit impossibilia. Numquid praecepit mihi Deus, ut essem quod Deus est: ut nihil inter me esset et Dominum Creatorem: ut major essem Angelorum fastigio, ut haberem quod Angeli non habent? De illo scriptum est quasi proprium: Qui peccatum 1036 non fecit, nec dolus inventus in ore ejus (Isai. 53. 9) . Si hoc et mihi cum Christo commune est, quid ille habuit proprium? alioqui per se tua sententia destruetur. Asseris posse hominem esse sine peccato, si velit: et post gravissimum somnum ad decipiendas rudes animas frustra conaris adjungere. Non absque Dei gratia. Si enim semel homo per se potest esse sine peccato, quid necessaria est Dei gratia? Sin autem", "candidate_score": 0.63885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", "candidate_score": 0.63873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_87", "bdc_text": "Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2306", "psc_text": "non post multos hos dies (Act. 1. 5) . In tantum enim Spiritu Sancto baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes: et ignis Spiritus Sancti stationem in eis inveniret optatam, linguasque divideret; et secundum Isaiam, qui immunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut Evangelium Christi purius praedicarent. Et in Isaia (Cap. 6) quidem superliminare Templi dicitur fuisse commotum; et repleta est omnis domus fumo, id est, errore, et tenebris, verique ignorantia. In principio autem Evangelii repletur Spiritu Sancto Ecclesia, ut gratia ejus, atque fervore, omnium credentium peccata purgentur: et igne Spiritus Sancti, quem Dominus missurum esse se dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. Non ergo Joannes Lucasque discordant, ut quod ille primo resurrectionis die datum esse significat, hic quinquagesimo die venisse describat: sed profectus Apostolicus est, ut qui primo remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes virtutum, et cuncta donationum genera, quae ab Apostolo descripta commemoravimus: et", "candidate_score": 0.637729, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_85_87", "bdc_text": "Nam inter vigesimam primam martii anni 54 et nescio quotam maii huius anni 56 . plus minus quinquagies hic et in vicinis oppidis et pagis sensimus terre motum . Interea , nempe decima sexta iulii anni 54 , hec civitas magnam cladem accepit exustis circiter 700 aut 800 elegantibus ędibus , atque vigesima sexta die eiusdem mensis , videlicet decima post illud incredibile ac horribile incendium die , magna parte murorum illarum exustarum edium a maximo vento deiecta , ita ut homines impii etiam faterentur hanc civitatem divinitus puniri .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_547", "psc_text": "montibus sanctis: licet et haec possint altius interpretari. Postquam vero consurgentis Domini vox illa pertonuit: « Relinquetur vobis domus vestra deserta » (Matth. 29. 39); et flebiliter ruinam ejus prophetavit, 202 dicens: « Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt: quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alis, et noluisti. Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta » (Luc. 13. 34. 35): et postquam velum templi scissum est, et circumdata ab exercitu Jerusalem, et Dominico cruore violata, tunc ab ea etiam Angelorum praesidia, et Christi gratiam recessisse. Denique etiam Josephum, qui vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes", "candidate_score": 0.637098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_42_44", "bdc_text": "ego legerem : preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", "candidate_score": 0.636723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", "candidate_score": 0.636133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", "candidate_score": 0.636001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_84", "bdc_text": "Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1570", "psc_text": "Terra, terra audi verbum Domini, scribe virum istum abdicatum (Jer. 22) . Quis enim infernus haec mala suscipere potest? quis tartarus de rebus istiusmodi cogitare? quae gigantum insania tam rebellis exstitit, et turrim impietatis exstruxit? quae libido lasciviens, et daemonum amore deperiens, sic universo dogmati transeunti divaricavit crura mentis suae? quis intantum de Sodomitica vinea bibit, ut inebriatus vino furoris ejus, toto corde conciderit? quis Babyloniorum ita fluminum gurgitibus irrigatus, vivos Israel fontes reliquit? quis egrediens de Jerusalem, et Hieroboam filii Nabath imitator existens, tot errorum fabricatus altaria est, et ararum profana thura succendit (3. Reg. 12)? Cur Dathan et Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre", "candidate_score": 0.635634, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0_2", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo . Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", "candidate_score": 0.635315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429", "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,", "candidate_score": 0.635034, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1995", "psc_text": "Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod te non arbitraris laesum si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. Sed nullo modo tu me, quem nunquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita", "candidate_score": 0.63482, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2078", "psc_text": "qui te unico amore complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu ut rescriberem, praecipienti negare non potui. Nec ego tibi, sed causa causae respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed caritatis ad nos scripta mittamus. Sancti 761 fratres qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suspiciendum [al. suscipiendum ] papam Alypium, ut meo obsequio salutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tucatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI.", "candidate_score": 0.633227, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2078", "psc_text": "qui te unico amore complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu ut rescriberem, praecipienti negare non potui. Nec ego tibi, sed causa causae respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed caritatis ad nos scripta mittamus. Sancti 761 fratres qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suspiciendum [al. suscipiendum ] papam Alypium, ut meo obsequio salutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tucatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI.", "candidate_score": 0.633187, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2899", "psc_text": "sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) . Et: Diligite inimicos vestros (Luc. 6. 35) . Et: Orate pro iis qui persequuntur vos? (Matth. 5. 44) . Sin autem difficilia, cur ausus es dicere, facilia esse Dei mandata, quae nullus impleverit? Non intelligis tuas inter se repugnare sententias? Aut enim facilia sunt, et infinita est multitudo hominum, qui ea impleverint: aut difficilia, et temere dixisti esse facile, quod difficile est. 8. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata, et recte a Deo data: aut impossibilia, et non in his esse culpam qui accipere mandata, sed in eo qui dedit impossibilia. Numquid praecepit mihi Deus, ut essem quod", "candidate_score": 0.633163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", "candidate_score": 0.632738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_81", "bdc_text": "Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429", "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,", "candidate_score": 0.631895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", "candidate_score": 0.631699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79_81", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . . Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2988", "psc_text": "habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper, quod mihi alio anno per latorem per quem scripseram remeantem scripserit. Nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non", "candidate_score": 0.631111, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", "candidate_score": 0.630874, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_34_36", "bdc_text": "\"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 . vers. 14 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_398", "psc_text": "ubi describuntur vestes plumaria arte contextae, opus Cherubim, id est, varium atque depictum, esse factum describitur: ita tamen, ut VAU literam Cherubim non habeat: quia ubicumque cum hac littera scribitur, animalia magis quam opera significat. Juxta igitur hunc sensum et Micha cum veste sacerdotali, caetera quoque, quae ad sacerdotalia pertinent ornamenta, per Theraphim fecisse monstratur. 7. Quam vellem nunc tibi omnem habitum sacerdotalem exponere, et per singulas vestium species, divina ostendere sacramenta. Verum quia in hoc ipso brevitatem Epistolae excessimus, et Josephus ac Philo viri doctissimi Judaeorum, multique de nostris id latissime persecut siunt, quorum, ut aiunt, voce audies me: quae de caetero velis, 146 praesens percunctator praesentem, ut si quid forte nescimus, sine teste, sine judice in fida aure moriatur. Mater communis si valeat, gaudeo, et ut valeat, Dominum precor. Nos, ut scis, Hebraeorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam", "candidate_score": 0.629286, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2988", "psc_text": "habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper, quod mihi alio anno per latorem per quem scripseram remeantem scripserit. Nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non", "candidate_score": 0.628819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82_84", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1570", "psc_text": "Terra, terra audi verbum Domini, scribe virum istum abdicatum (Jer. 22) . Quis enim infernus haec mala suscipere potest? quis tartarus de rebus istiusmodi cogitare? quae gigantum insania tam rebellis exstitit, et turrim impietatis exstruxit? quae libido lasciviens, et daemonum amore deperiens, sic universo dogmati transeunti divaricavit crura mentis suae? quis intantum de Sodomitica vinea bibit, ut inebriatus vino furoris ejus, toto corde conciderit? quis Babyloniorum ita fluminum gurgitibus irrigatus, vivos Israel fontes reliquit? quis egrediens de Jerusalem, et Hieroboam filii Nabath imitator existens, tot errorum fabricatus altaria est, et ararum profana thura succendit (3. Reg. 12)? Cur Dathan et Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre", "candidate_score": 0.628009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_68", "bdc_text": "Postea regulam ab Augustino observatam ac sepius repetitam in Oecolampadii Antisyngrammate citatam inveni , quę in animum traiecta mihi porro oculos clariores reddidit , nempe signa rerum sepe ipsarum sortiri nomina .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_61", "psc_text": "Multae hominibus viae videntur justae (Prov. 14. 12) , quae postea reperiuntur pravae. Et in testaceis vasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem (Matth. 26), amarae in suum locum restituere lacrymae. Cui plus dimittitur, plus amat (Luc. 7. 47). De toto grege siletur, et ob unius morbidae pecudis salutem Angeli laetantur in coelo. Quod si cui videtur indignum, audiat a Domino: Amice, si ego bonus sum, quare oculus tuus nequam est (Matth. 20. 15) ? EPISTOLA XII. AD ANTONIUM MONACHUM. Antonium Monachum Aemonae reprehendit, quod toties rogatus nunquam rescripserit: rursumque hortatur, ut diligentem se diligat, et scribenti rescribat. Dominus noster humilitatis magister, disceptantibus de dignitate discipulis, unum apprehendit e parvulis, dicens: Quicumque vestrum non fuerit conversus sicut infans, non potest introire in regnum coelorum (Matth. 18) . Quod ne tantum docere, nec facere videretur, implevit exemplo: dum discipulorum pedes lavat (Joan. 13): dum traditorem osculo excipit (Luc. 22): dum loquitur", "candidate_score": 0.627964, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", "candidate_score": 0.627428, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016", "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti", "candidate_score": 0.626607, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_77_79", "bdc_text": "Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi . Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2993", "psc_text": "vident, sed sicut eis libitum est, et sicut odio suo dictante suspicantur, exponent: quod profecto, quantum in nobis est, cavere debemus. At si forte, quod per nos innotescere nolumus, etiam invitis nobis, eis quibus nolumus innotuerit, quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque 1071 enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si (quod absit) aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit, procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit, quia etsi non illa invenient, quae requirunt, invenient certe, quemadmodum sint inquirenda, nec temere affirmanda, quae nesciunt, et dum ea, quae ibi legerint, consulere etiam ipsi, quos potuerint, studiosa caritate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id, quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen, quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum", "candidate_score": 0.625058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", "candidate_score": 0.624925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_79", "bdc_text": "Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", "candidate_score": 0.624608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_94_96", "bdc_text": "Theodricus Beccius Laurentius , tibi ex animo deditus amicus . [ Adresse : ]", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1201", "psc_text": "cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice, mittit; tum de jejuniis, Eucharistiae sumptione, ac traditionibus Ecclesiasticis disserit. 1. Nec opinanti mihi subito litterae tuae redditae sunt: quae quanto 431 insperatae, tanto gaudiorum plenae, quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore complecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus mussitarem: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et quiescam (Ps. 54. 7) , ut inveniat quem diligit amima mea. Vere nunc in te sermo Dominicus completus est: Multi de Oriente et Occidente venient, et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius centurio cohortis Italicae, jam tunc Lucinii mei praefigurabat fidem. Apostolus Paulus scribens ad Romanos: Cum in Hispaniam proficisci coepero,", "candidate_score": 0.620664, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_7", "bdc_text": "Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1461", "psc_text": "compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum diluit. Coactusque prodit errores Origenis, quos frustra conabantur defendere, qui suam haeresim illius praetextu defendere studebant. HIERONYMUS PAMMACHIO ET OCEANO Fratribus Salutem. 1. Schedulae quas misistis, honorifica me affecere contumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. Neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere, et adversarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed vincere in bono malum (Rom. 12; et 1.", "candidate_score": 0.620119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_7", "bdc_text": "Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1273", "psc_text": "dormitione Blaesillae, Paulam venerabilem feminam, recenti adhuc vulnere, consolatus sum (Epist. 39. de Obit. Blaesil.). Quartae aestatis circulus volvitur, ex quo ad Heliodorum Episcopum Nepotiani scribens Epitaphium, quidquid habere potui virium, in illo tunc dolore consumpsi. Ante hoc ferme biennium, Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae, brevem Epistolam dedi, erubescens ad disertissimum virum plura loqui, et ei sua ingerere, ne non tam consolari amicum viderer, quam stulta jactantia docere perfectum. Nunc mihi, fili Oceane, volenti et ultro appetenti, debitum munus imponis, quo pro novitate virtutum, veterem materiam novam faciam. In illis enim vel parentis affectus, vel moeror avunculi, vel desiderium mariti temperandum fuit; et pro diversitate personarum, diversa de Scripturis adhibenda medicamina. 2. Fabiolae laudes. --In praesentiarum tradis mihi Fabiolam, laudem Christianorum, miraculum Gentilium, luctum pauperum, 458 solatium Monachorum. Quidquid primum arripuero, sequentium comparatione vilescit. Jejunium praedicem? sed praevalescunt eleemosynae. Humilitatem laudem? sed major est fidei ardor. Dicam appetitas sordes,", "candidate_score": 0.619603, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_81", "bdc_text": "Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", "candidate_score": 0.619284, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_91_93", "bdc_text": "Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes . Bene vale . Datum Ruremundę in ducatu Gelrie vigesima octava augusti anno 1556 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", "candidate_score": 0.618597, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_94_96", "bdc_text": "Theodricus Beccius Laurentius , tibi ex animo deditus amicus . [ Adresse : ]", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1200", "psc_text": "mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis reor, quod dictanti venit in mentem, non te ignorare quod semper a doctis viris usurpatum est; sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forte propter amorem historiarum Sallustii, Calpurnius cognomento Lanarius sit. Cui quaeso ut suadeas, ne vescentium dentibus edentulus invideat, et oculos caprearum, talpa contemnat. Dives, ut cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice,", "candidate_score": 0.617946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_80", "bdc_text": "\"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", "candidate_score": 0.617895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_95_97", "bdc_text": "[ Adresse : ] Eruditissimo ac piissimo viro domino Heinrycho Bullingero , suo amico charissimo .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2598", "psc_text": "docendum, et scribendos libros esse veniendum: obtrectatorum familiaritatem modis omnibus fugiendam. 1. Nihil Christiano felicius, cui promittitur regnum coelorum. Nihil laboriosius, qui quotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum. Nihil imbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credit in cruce, et statim meretur audire: Amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso (Luc. 23. 43) . Judas de Apostolatus fastigio, in perditionis tartarum labitur, et nec familiaritate convivii, nec instinctione buccellae, nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem Filium Dei noverat. Quid Samaritana vilius? Non solum ipsa credidit, et post sex viros unum invenit Dominum, Messiamque cognovit ad fontem, quem in Templo Judaeorum populus ignorabat: sed et auctor fit salutis multorum, et Apostolis ementibus cibos, esurientem reficit, lassumque sustentat (Joan. 4). Quid Salomone sapientius? Attamen 993 infatuatur amoribus mulierum (3. Reg. 11. 1). Bonum est sal, nullumque sacrificium absque hujus aspersione suscipitur", "candidate_score": 0.615666, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_94_96", "bdc_text": "Theodricus Beccius Laurentius , tibi ex animo deditus amicus . [ Adresse : ]", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", "candidate_score": 0.609816, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_91", "bdc_text": "Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_42", "psc_text": "amplector, illae mecum loquuntur, illae hic tantum Latine sciunt. Hic enim aut barbarus semisermo discendus est, aut tacendum. Quotiescumque carissimos mihi vultus notae manus referunt impressa vestigia, toties aut ego hic non sum, aut vos hic estis. Credite amori vera dicenti: et cum has scriberem, vos videbam. De quibus hoc primum queror, cur tot interjacentibus spatiis maris atque terrarum, tam parvam Epistolam miseritis, nisi quod ita merui, qui vobis, ut scribitis, ante non scripsi. Chartam defuisse non puto, Aegypto ministrante commercia. Et si alicubi Ptolomaeus maria clausisset; tamen rex Attalus membranas a Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur. Unde et Pergamenarum nomen ad hunc usque diem, tradente sibi invicem posteritate, servatum est. Quid igitur? arbitrer bajulum festinasse? Quamvis longae Epistolae una nox sufficit. An vos aliqua occupatione detentos? Nulla necessitas major est caritate. Restant duo: ut aut vos piguerit, aut ego non meruerim. E quibus magis volo vos incusare", "candidate_score": 0.605067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_10", "bdc_text": "In exemplari anno 1532 Tiguri edito folio 322 pagina 2 versus 5 legerem \"putant\" , folio 334 pag. 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1460", "psc_text": "ad excusationem Auctoris, multa de libris ejus esse subtracta, quae apertam impietatem ejusdem monstrare potuissent, quaesumus 522 Praestantiam tuam, ut in hoc specialiter, non tam nobis, quam universis qui in Urbe habitant, profuturum opus digneris impendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quemadmodum ab ipso Auctore editus est, tuo sermone manifestes; et quae a defensore ejus interpolata sunt, prodas. Et quae etiam in his schedulis, quas ad Sanctitatem tuam direximus, vel contra catholicam regulam vel imperite edita sunt, redarguas atque convincas. Sane subtiliter in Praefatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus ipse compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum", "candidate_score": 0.60461, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_91", "bdc_text": "Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", "candidate_score": 0.60039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_86", "bdc_text": "plus minus quinquagies hic et in vicinis oppidis et pagis sensimus terre motum .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1309", "psc_text": "autem verius aestimamus exprimi, tonitruum gaudii. Ad hanc urbem quae in extremis finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens, movebatur a vitiis pristinis, et ab excomodente se prius tinea peccatorum, ut omnem amaritudinem vertens in dulcedinem, Dei vocem in Sina monte desuper tonantis audiret. Quod autem verba divina et eloquia Scripturarum, in istius saeculi et mundi rota, tonitrus appellentur, Psalmista declarat, dicens: « Vox tonitrui tui in rota » (Ps. 76. 12). Et Dei Patris vocem in baptismo Salvatoris audientes tonitruum putaverunt. Cumque commoti fuerimus ad Evangelicam tubam, et excitati tonitruo gaudii, eximus in mense primo, quando « hyems praeteriit, et abiit sibi » (Cant. 2), quando veris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renovantur, et eximus quinta decima die mensis primi (Exod. 12), in crastinum Paschae pleno mensis lumine, post esum agni immaculati: et calciatos pedes habentes de Apostolo (Ephes.", "candidate_score": 0.583724, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf016", "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus", "max_score": 0.722799, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.722799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.712807, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.707333, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_35", "psc_text": ". Quis est iste sponsus? Non vilibus addictus obsequiis, non caducis superbus divitiis: sed cujus sedes in saeculum saeculi. Filiae regum in honore ejus. Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, varietate circumamicta virtutum. Audi igitur, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui; quoniam concupivit Rex speciem tuam, quia ipse est Deus tuus (Ibid., 30 et seq.) . 37. Et adverte quantum tibi Spiritus sanctus Scripturae divinae testificatione detulerit, regnum, aurum, pulchritudinem: regnum, vel quia sponsa es regis aeterni, vel quia invictum animum gerens, ab illecebris voluptatum non captiva haberis, sed quasi regina dominaris: aurum, quia sicut illa materies examinata igne pretiosior est, 156 ita corporis species virginalis Spiritui consecrata divino, formae suae acquirit augmentum: pulchritudinem vero quis potest majorem existimare decore ejus, quae amatur a Rege, probatur a Judice, dicatur Domino, consecratur Deo: semper sponsa, semper innupta; ut nec amor", "candidate_score": 0.681788, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.657585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_14_16", "bdc_text": "folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ; folio eodem pa. 2 .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.644677, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_69", "bdc_text": "Tu folio 333 Augustinum imitatus affirmas signa , nisi similitudinem haberent cum iis rebus , quarum signa sunt , signa non esse .", "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-virginibus_window_46", "psc_text": "es comparari: accipe a Domino praecepta quae serves. Pone me ut sigillum, inquit, in cor tuum, et velut signaculum super brachium tuum (Cant. VIII, 6) : quo signatiora prudentiae tuae factorumque documenta promantur, in quibus figura Dei Christus eluceat, qui paternae ambitum exaequans naturae, totum quidquid a Patre divinitatis assumpsit, expressit. Unde etiam apostolus Paulus in Spiritu nos dicit esse signatos (Ephes. I, 13); quoniam Patris imaginem habemus in Filio, sigillum Filii habemus in Spiritu. Hac Trinitate signati caveamus diligentius, ne quod accepimus pignus in cordibus nostris, aut morum levitas, aut ullius adulterii fraus resignet. 49. Sed facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum turrium increscit uberibus, donec soluto obsidionis hostilis incursu, pacem validae juventuti, maternae praesidio virtutis, acquirat (Cant. VIII, 10). Unde et Propheta ait: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus", "candidate_score": 0.640071, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf026", "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", "max_score": 0.720928, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", "candidate_score": 0.720928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", "candidate_score": 0.715063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63_65", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", "candidate_score": 0.690026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", "candidate_score": 0.669316, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56_58", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_25", "psc_text": "5. Quae supradicta prohibitio, si subtiliter et recte perspicitur, omnis ambiguitas removetur; cum enim addere, seu diminuere prohibuit, de re contraria intellexit, cui sententiae illud Apostoli congruit: Si quis vobis aliud evangelizaverit, praeter id quod accepistis a nobis, anathema sit (Galat. I, 9) . Et Joannes Apostolus ait: Si quis venerit ad vos, aliam doctrinam afferens, non eum recipiatis, neque ei ave dixeritis (II Joan. I, 10) . Cum dixit aliam doctrinam, haeresim praecavendo, absque ambiguitate de doctrinae contrarietate nobis voluit demonstrare. 6. Plura quidem alia praedicaverunt apostoli, martyres et Ecclesiae orthodoxi doctores; sed quia non contraria, prohibitio apostolica hujusmodi non intelligitur contraire, eo quod sint ad unum veritatis finem tendentia. Cum ergo de similibus idem constet esse judicium, patet procul dubio praedictarum sententiarum prohibitiones de contrarietate haereseum esse recipiendas. 7. Spiritum vero sanctum esse Patris, et Filii, et a Patre, et a Filio mitti, atque procedere ab utroque, sanctae", "candidate_score": 0.664097, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1", "max_score": 0.720601, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_58_60", "bdc_text": "Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_194", "psc_text": "suo flatu, in caelo autem positus linguis igneis demonstrauit. namque ut noueris non tunc impletum esse quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto, quando eis sufflauit in faciem, ut iam non in spiritu sed in igni baptizandi uenturo paracleto uiderentur, reminiscere apertissimam scripturam et uide quid eis dixerit quando ipse dominus ascendit in caelum: IobannesIohannes quidem baptizauit aqua, uos autem spiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos ad pentecosten. quid hoc testimonio clarius? secundum autem sensum tuum dicere debuit: 'Iohannes quidem baptizauit aqua; uos autem spiritu sancto baptizati estis, quando uobis in faciem sufftaui, et deinceps baptizabimini in igni, quem accepturi estis non post multos dies hos', ut uidelicet complerentur tres illi gradus quibus dicis unum baptismum consecratum. ita fit, ut adhuc nescias quid sibi uelit quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto et igni et temere uelis docere quod nescis.", "candidate_score": 0.720601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_660", "psc_text": "quod] qa (sic) Oml 28 pr. et] uel v christiana diuidatur, etiam illud testimonium posui: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. haec ille testimonia de scripturis sanctis a me posita nec ostendit quemadmodum aliter accipi deberent, ut non ea pro nobis neque contra uos esse ostenderet, nec omnino attingere uoluit, immo id egit tumultu conuiciorum suorum, ut, si fieri posset, haec a me dicta nulli omnino ueniret in mentem, qui post epistulam meam lectam etiam ipsius legere uoluisset. § 63 Quod uero ex apostoli Pauli scriptis a me positum pro se tractare conatus est, quale sit parumper attendite. dixisti enim, inquit: apostolus Paulus eos, qui dicebant se apostoli Pauli esse, obiurgat et dicit: (uumquidnumquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptixati estis?'' quapropter si errabant illi et nisi corrigerentur perirent, qui uolebantnolebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est, qui", "candidate_score": 0.70239, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_58_60", "bdc_text": "Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_191", "psc_text": "numerus. adhuc attende. unum dixisti baptismum tribus gradibus eonsecratumconsecratum, aqua, spiritu sancto et igni, et tres personas per singula posuisti, Iohannem ad aquam, Christum ad spiritum, paracletum ad ignem. si ergo aqua Iohannis ad eundem pertinet cuius unitas commendatur, non debuerunt baptizari iubente Paulo apostolo quos compererat baptizatos a lohanneIohanne; iam enim habebant aquam ad eundem, sicut dicis, baptismum pertinentem. restabat ut spiritum et ignem acciperent, quia defuerant JohanniIohanni, ut compleretur baptismus tribus, ut asseris, gradibus consecratus. cum uero auctoritate apostolica iussi sunt baptizari, satis declaratum est aquam illam Iohannis non pertinere ad baptismum Christi, sed pro necessario tempore alterius dispensationis fuisse. § 76 Postremo quid tibi uisum est, ut, cum probare noluissesuoluisses spiritum sanctum a Christo datum et adhibuisses ex euangelio testimonium, quod resurgens a mortuis insufHauitinsufflauit in faciem discipulorum dicens: accipite spiritum sanctum, ad ultimum illum ignem, qui cum baptismo nominatus est, in linguis igneis quae paracleto ueniente", "candidate_score": 0.699841, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_58_60", "bdc_text": "Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_203", "psc_text": "Augustinus respondit: Ubi est ergo quod supra dixeras non alium baptismum fuisse Iohannis, alium Christi, sed unum baptismum tribus gradibus consecratum, quorum trium graduum aquam JohannesIohannes, spiritum Christus, ignem paracletus dedit? cur ergo aquam repetiuerunt apostoli in eis quibus iam Iohannes aquam dederat pertinentem ad unum baptismum tribus gradibus consecratum? cernis certe quam sit necessarium, ut sciat quisque quod loquitur. 25 p. 60, 26 7 fit] sit Ov 9 sancti Oml 10 solatium codd. v 11 falsum bis Oml 14 quicquid codd. 29 aqua Oml 5* § 81 Petilianus dixit: Neque enim spiritus sanctus in quemquam manus impositione pontificis poterit inseri, nisi aqua purae conscientiae praecesserit generatrix. § 82 Augustinus respondit: In his paucis uerbis tuis duo sunt errores. et unus quidem ad quaestionem quae inter nos discutitur non ualde pertinet, sed te imperitiae coarguit. nam in centum uiginti homines sine cuiusquam manus impositione, in Cornelium uero centurionem et eos", "candidate_score": 0.699331, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_178", "psc_text": "cum] sed cum Pml 8 uentris PQ 9 testimonio PQu 13 et om. PmlQ 14 hoc sacramentum P 24 annuntiamus OQ 25 ydolorum P 26 reperit v ab unoquoque nostrum. in illo enim uiuimus et mouemur et sumus, sicut et quidam secundum uos dixerunt numquid etiam hic, quia inuenit apud sacrilegos testimonia ueritatis, aut propter ista illos approbauit aut propter illos ista damnauit? uos autem necesse est ut semper erretis, quamdiu propter hominum uitia dei sacramenta uiolatis aut nos propter dei sacramenta, quae in uobis uiolare nolumus, etiam uestri schismatis sacrilegium assumere putatis. § 70 Petilianus dixit: Ortmis enim potestas ex deo est, non in homirnhomine potestatis, sieut Pontio Pilato respondit dominus Iesus Christus : non haberes in me potestatem nisi esset tibi desuper data, et iterum dicente Iohanne: non potest homo facere quicquam nisi ei datum fuerit e caelo. doce igitur, traditor, simulandi mysteria quando acceperis potestatem. § 71", "candidate_score": 0.699133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_65_67", "bdc_text": "Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare . Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens . Que verba quo sepius legi , eo minus hoc ex illis colligi posse deprehendi , quare , antequam Wittenberga discederem , veram sententiam verborum quasi per cribrum vidi .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_315", "psc_text": "dico. nempe dominus, quod uelis Dolianolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in corpore idem dominus resurrexerit, et recitarentur eius uerba dicentis: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uidetis habere, si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus eius nollet adquiescere, non utique inter oues domini deputaretur, quia uoce eius audita non sequebatur. sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos ubi sit ecclesia, cum ex ipso euangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec", "candidate_score": 0.698495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59_61", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_194", "psc_text": "suo flatu, in caelo autem positus linguis igneis demonstrauit. namque ut noueris non tunc impletum esse quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto, quando eis sufflauit in faciem, ut iam non in spiritu sed in igni baptizandi uenturo paracleto uiderentur, reminiscere apertissimam scripturam et uide quid eis dixerit quando ipse dominus ascendit in caelum: IobannesIohannes quidem baptizauit aqua, uos autem spiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos ad pentecosten. quid hoc testimonio clarius? secundum autem sensum tuum dicere debuit: 'Iohannes quidem baptizauit aqua; uos autem spiritu sancto baptizati estis, quando uobis in faciem sufftaui, et deinceps baptizabimini in igni, quem accepturi estis non post multos dies hos', ut uidelicet complerentur tres illi gradus quibus dicis unum baptismum consecratum. ita fit, ut adhuc nescias quid sibi uelit quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto et igni et temere uelis docere quod nescis.", "candidate_score": 0.697796, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_164", "psc_text": "respondit: Baptismus in nomine patris et filii et spiritus sancti Christum habet auctorem, non quemlibet hominem, et Christus est ueritas, non quilibet homo. § 58 Petilianus dixit: Nam cum reus fatsa committas, bis baptisma ego notanon facio quod semel ipse non facis. § 59 Augustinus respondit: Nec reos nos probusprobas et, si reus baptismo falso baptizat, non habent uerum baptismum quotquot ab eis baptizantur, qui apud uos non solum manifesti, sed etiam occulti iam rei sunt. si enim rem dei dat qui baptismum dat, cum iam deo reus est quomodo rem dei dat, si reus uerum baptismum non dat? sic enim expectatis, ut et nobis reus sit, quasi quod daturus est uestrum sit. § 60 Petilianus dixit: NantNam si ueris falsa permisceas, isdem saepe uestigiis uerum falsitas imitatur. sic sic hominem simulat naturae pictura uerumque coloribus exprimit falsa facies ueritatis. sic sic speculi nitor uultum rapit, ut reuocet 13 lob,", "candidate_score": 0.697757, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_69", "psc_text": "21 galathas PQ 22 colosenses PQ 23 his ex iis Om2 24 didioiatis Q 25 ii v 29 A VG. s Q (passim) 31 spiritu Oml sed illius de quo Iohanni dictumdictam est: super quem uideris spiritum sicut columbam descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in spiritu sancto. § 6 Petilianus dixit: Conscientia namque dantis attenditoirattenditur quae abluat accipientis. § 7 Augustinus respondit: De conscientia Christi ergo securi sumus. nam si quemlibet hominem ponas, incerta erit accipientis mundatio, quia incerta conscientia est abluentis. § 8 Petilianus dixit: Na-m qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. § 9 Augustinus respondit: Non est perfidus Christus, a quo fidelis homo fidem percipit, non reatum. credit quippe in eum qui iustificat impium, ut deputetur fides eius ad iustitiam. § 10 Petilianus dixit: Omnis res enim origine et radiccradice consistit et, si caput non habet aliquid, nihil est, nec", "candidate_score": 0.695044, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_65_67", "bdc_text": "Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare . Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens . Que verba quo sepius legi , eo minus hoc ex illis colligi posse deprehendi , quare , antequam Wittenberga discederem , veram sententiam verborum quasi per cribrum vidi .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_316", "psc_text": "suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec completa sunt communicare non uultis, quomodo estis oues huius pastoris, cuius auditis uocibus non solum non sequimini, uerum etiam repugnatis? et oues quidem uos non esse hinc docemus, esse autem lupos audite unde doceamus. iam enim quia ubi sit ecclesia uerbis ipsius apparet, manifestum est ubi sit ouile Christi. ab hoc igitur ouili certissimis uerbis domini demonstrato et expresso quicumque non dico per falsa, sed quod manifestum est per incerta hominum crimina oues segregant et ab unitatis atque caritatis uita ereptas et alienatas necant, nonne ipsi sunt lupi rapaces ? at enim et ipsi dominum Christum laudant et praedicant. hi", "candidate_score": 0.693512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_448", "psc_text": "conseientiaconscientia pereipiespercipies et reatum; si auaritiae flammam uolebusnolebas extinguere, perfunderis fraude, perfunderis scelere, perfunderis et furore. postremo si credis, quia accipientis et dantis est fides, ab eo qui interficit hominem sanguine perfunderis fratris. ita agitur, ut qui ad baptismum innocens ueneras a baptismo redeas parricida. § 232 Augustinus respouditrespondit: Uellem cum eis sermocinari, qui uerbis istis lectis uel auditis adclamauerunt; tales enim non habent aures in corde, sed cor in auribus. legant tamen iterum et iterum et cogitent et sentiant ea non quid sonent, sed quid sapiant. primo ut hoc ultimum excutiam, ita ergoago fit, inquis, ut qui ad baptismum innocens ueneras a baptismo redeas parrieidaparricida. responde prius, quis ad baptismum innocens ueniat excepto illo, qui non ideo uenit baptizari, ut eius ablueretur iniquitas, sed ut nobis humilitatis praeberetur auctoritas. quid enim dimittetur innocenti? aut uero ita es eloquens, ut ostendas nobis quandam innocentiam peccatricem? nonne audis dicentem scripturam: nemo", "candidate_score": 0.692889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_197", "psc_text": "p. 48,15. 66,10 22 spiritu Oml 26 ergo] igitnr v 29 animi om. Q LII. August, c. Don. II. r. modo autem in nomine filii baplixas, qui tradis ipsumque filiiinifilium dei notanon ulUs passionibn# nec erucibmcrucibus imitaris? quomodo autem bapHxas in nomine spiriiusspiritus sancti, cum spiritus sanctus in illos apostolos nenerituenerit qui non fuerant traditores? cum igitur deus ucbisuobis genitor non sit nec aqua baptismatis ztera nascamim, nemo nestrumuestrum penitus natus est nec patrem habetis impii nec matrem. uos ergo huuismodihuiusmodi non debeo baptixare, etxietsi, ut carnem Iudaei quasi baptÜant, milies uos lauetis ? § 78 Augustinus respondit: Certe proposueras plene discutere baptismum trinitatis et intentos nos multum feceras; sed scilicet, quod uobis facillimum est, quam cito ad solita maledicta uertisti. hoc reuera copiose facisfacie. proponis enim tibi quos uis, in quos inueharis quantum uis; in qua magna sermonis latitudine uno breuissimo uerbo quod dicitur 'proba' in artissimas coartaris angustias.", "candidate_score": 0.692889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_64_66", "bdc_text": "Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare . Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_315", "psc_text": "dico. nempe dominus, quod uelis Dolianolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in corpore idem dominus resurrexerit, et recitarentur eius uerba dicentis: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uidetis habere, si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus eius nollet adquiescere, non utique inter oues domini deputaretur, quia uoce eius audita non sequebatur. sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos ubi sit ecclesia, cum ex ipso euangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec", "candidate_score": 0.692122, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_644", "psc_text": "August c. Don. II. 14 uos conuincendos et corrigendos dicimus, sanctius iustificari eos qui baptizantur ab occultis malis quam qui baptizantur a manifestis bonis, mutatemutato sententiam et eorum spomspem qui baptizantur nolite in homine ponere. nam si ponitis, uidete quid dicam, ne hoc aliquis iterum supprimat et dicat me sensisse, quod ad uos redarguendos corrigendosque commemoro. uidete quid dicam, unde pendeat quod dicturus sum: si eorum spem qui baptizandi sunt in homine a quo baptizantur ponitis, si baptizatorem hominem, sicut scripsit Petilianus, originem et radicem et caput eius qui baptizatur constituitis, si arborem bonam bonum hominem baptizantem, fructum autem eius bonum eum qui fuerit ab ipso baptizatus accipitis, admonetis ut quaeramus a uobis, qua origine oriatur, qua radice pullulet, cui capiti subnectatur, de qua arbore nascatur quem malus baptizat occultus. ad hanc quippe inquisitionem pertinet etiam illud, cui non respondisse Petilianum saepissime commendaui, unde abluatur qui accipit baptismum, cum maculosam", "candidate_score": 0.691449, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_69", "psc_text": "21 galathas PQ 22 colosenses PQ 23 his ex iis Om2 24 didioiatis Q 25 ii v 29 A VG. s Q (passim) 31 spiritu Oml sed illius de quo Iohanni dictumdictam est: super quem uideris spiritum sicut columbam descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in spiritu sancto. § 6 Petilianus dixit: Conscientia namque dantis attenditoirattenditur quae abluat accipientis. § 7 Augustinus respondit: De conscientia Christi ergo securi sumus. nam si quemlibet hominem ponas, incerta erit accipientis mundatio, quia incerta conscientia est abluentis. § 8 Petilianus dixit: Na-m qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. § 9 Augustinus respondit: Non est perfidus Christus, a quo fidelis homo fidem percipit, non reatum. credit quippe in eum qui iustificat impium, ut deputetur fides eius ad iustitiam. § 10 Petilianus dixit: Omnis res enim origine et radiccradice consistit et, si caput non habet aliquid, nihil est, nec", "candidate_score": 0.69045, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_574", "psc_text": "uideris iddereuidere quem simulas, ne uideas eumcum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutercdiscutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod eipectabamusexpectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit, eo ipso, quod non disoussitdiscussit maculosamque dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5,", "candidate_score": 0.690189, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_644", "psc_text": "August c. Don. II. 14 uos conuincendos et corrigendos dicimus, sanctius iustificari eos qui baptizantur ab occultis malis quam qui baptizantur a manifestis bonis, mutatemutato sententiam et eorum spomspem qui baptizantur nolite in homine ponere. nam si ponitis, uidete quid dicam, ne hoc aliquis iterum supprimat et dicat me sensisse, quod ad uos redarguendos corrigendosque commemoro. uidete quid dicam, unde pendeat quod dicturus sum: si eorum spem qui baptizandi sunt in homine a quo baptizantur ponitis, si baptizatorem hominem, sicut scripsit Petilianus, originem et radicem et caput eius qui baptizatur constituitis, si arborem bonam bonum hominem baptizantem, fructum autem eius bonum eum qui fuerit ab ipso baptizatus accipitis, admonetis ut quaeramus a uobis, qua origine oriatur, qua radice pullulet, cui capiti subnectatur, de qua arbore nascatur quem malus baptizat occultus. ad hanc quippe inquisitionem pertinet etiam illud, cui non respondisse Petilianum saepissime commendaui, unde abluatur qui accipit baptismum, cum maculosam", "candidate_score": 0.689501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_164", "psc_text": "respondit: Baptismus in nomine patris et filii et spiritus sancti Christum habet auctorem, non quemlibet hominem, et Christus est ueritas, non quilibet homo. § 58 Petilianus dixit: Nam cum reus fatsa committas, bis baptisma ego notanon facio quod semel ipse non facis. § 59 Augustinus respondit: Nec reos nos probusprobas et, si reus baptismo falso baptizat, non habent uerum baptismum quotquot ab eis baptizantur, qui apud uos non solum manifesti, sed etiam occulti iam rei sunt. si enim rem dei dat qui baptismum dat, cum iam deo reus est quomodo rem dei dat, si reus uerum baptismum non dat? sic enim expectatis, ut et nobis reus sit, quasi quod daturus est uestrum sit. § 60 Petilianus dixit: NantNam si ueris falsa permisceas, isdem saepe uestigiis uerum falsitas imitatur. sic sic hominem simulat naturae pictura uerumque coloribus exprimit falsa facies ueritatis. sic sic speculi nitor uultum rapit, ut reuocet 13 lob,", "candidate_score": 0.689091, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_169", "psc_text": "spiritus sanctae Q . si et fallaces habent baptismum uerum, qui hoc habet (quamuis a follacissimofallacissimo baptizatore acceptum, idem habet) quod ueraces habent. unde te oportet aduertere sermonem tuum potiulpotius esse pigmentis puerilibus coloratum, et ideo qui neglecto uerbo uiuo fncisfucis talibus delectatur, ipse amat pro ueritate picturam. 1 § 62 Petilianus dixit: At enim dicit apostolus Pau- Itts: unus deus, una fides, unum baptisma. unum nos profitemur; nam certum est eos qui duo existimant insanire . § 63 Augustinus respondit: In nos ista dicitis, sed insaniendo nescitis. illi enim dicunt duo baptismata, qui aliud existimant habere iustos, aliud iniquos, cum neque istorum neque illorum sit, sed sit Christi, in utrisque unum, quamuis ipsi non sint unum, sed id quod est unum isti habeant ad salutem, illi ad perniciem. § 64 Petilianus dixit: Uerum ut aliquid comparem,, solem geminum uideri furiosis, licet nubes caerulea saepe concurrat eiusque decolor facies splendore", "candidate_score": 0.688928, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60_62", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_194", "psc_text": "suo flatu, in caelo autem positus linguis igneis demonstrauit. namque ut noueris non tunc impletum esse quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto, quando eis sufflauit in faciem, ut iam non in spiritu sed in igni baptizandi uenturo paracleto uiderentur, reminiscere apertissimam scripturam et uide quid eis dixerit quando ipse dominus ascendit in caelum: IobannesIohannes quidem baptizauit aqua, uos autem spiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos ad pentecosten. quid hoc testimonio clarius? secundum autem sensum tuum dicere debuit: 'Iohannes quidem baptizauit aqua; uos autem spiritu sancto baptizati estis, quando uobis in faciem sufftaui, et deinceps baptizabimini in igni, quem accepturi estis non post multos dies hos', ut uidelicet complerentur tres illi gradus quibus dicis unum baptismum consecratum. ita fit, ut adhuc nescias quid sibi uelit quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto et igni et temere uelis docere quod nescis.", "candidate_score": 0.686419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_278", "psc_text": "uerba sint audis. quid est autem dementius quam sacramentis domini communicare et uerbis domini non communicare? hi utique dicturi sunt: in nomine tuo 1 Matth. 7, 22-23 7 I Cor. 13, 2 16 Luc. 10, 20 24 Act. 1, 8 30 Uattb. 7, 22 (cf. Nestlei adnot) 4 nooit Oml 8 hoc] hic v 15 potrant Oml gadere Oml 19 quae om. Pmi 20 operantes ut uid. Pml 21 et om. Q 22 et om. P 24 ihertm Q manducanimus et bibimus et audituri: non noui uos, qui corpus eius et sanguinem in sacramento manducant et bibunt et membra eius toto orbe diffusa in euangelio non agnoscunt et ideo in eis in iudicio non computantur. § 127 Petilianus dixit: Quod etsi, ut ipsi putatis, domini legem pure sequimini, de ipsa lege sanctissima lega-' liter disputemus. dicit apostolus Paulus: bona est lex, si quis ea legitime utatur. lex ergo quid dicit?", "candidate_score": 0.685704, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_194", "psc_text": "suo flatu, in caelo autem positus linguis igneis demonstrauit. namque ut noueris non tunc impletum esse quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto, quando eis sufflauit in faciem, ut iam non in spiritu sed in igni baptizandi uenturo paracleto uiderentur, reminiscere apertissimam scripturam et uide quid eis dixerit quando ipse dominus ascendit in caelum: IobannesIohannes quidem baptizauit aqua, uos autem spiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos ad pentecosten. quid hoc testimonio clarius? secundum autem sensum tuum dicere debuit: 'Iohannes quidem baptizauit aqua; uos autem spiritu sancto baptizati estis, quando uobis in faciem sufftaui, et deinceps baptizabimini in igni, quem accepturi estis non post multos dies hos', ut uidelicet complerentur tres illi gradus quibus dicis unum baptismum consecratum. ita fit, ut adhuc nescias quid sibi uelit quod dictum est: ipse uos baptizat in spiritu sancto et igni et temere uelis docere quod nescis.", "candidate_score": 0.685185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_178", "psc_text": "cum] sed cum Pml 8 uentris PQ 9 testimonio PQu 13 et om. PmlQ 14 hoc sacramentum P 24 annuntiamus OQ 25 ydolorum P 26 reperit v ab unoquoque nostrum. in illo enim uiuimus et mouemur et sumus, sicut et quidam secundum uos dixerunt numquid etiam hic, quia inuenit apud sacrilegos testimonia ueritatis, aut propter ista illos approbauit aut propter illos ista damnauit? uos autem necesse est ut semper erretis, quamdiu propter hominum uitia dei sacramenta uiolatis aut nos propter dei sacramenta, quae in uobis uiolare nolumus, etiam uestri schismatis sacrilegium assumere putatis. § 70 Petilianus dixit: Ortmis enim potestas ex deo est, non in homirnhomine potestatis, sieut Pontio Pilato respondit dominus Iesus Christus : non haberes in me potestatem nisi esset tibi desuper data, et iterum dicente Iohanne: non potest homo facere quicquam nisi ei datum fuerit e caelo. doce igitur, traditor, simulandi mysteria quando acceperis potestatem. § 71", "candidate_score": 0.685164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59_61", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_191", "psc_text": "numerus. adhuc attende. unum dixisti baptismum tribus gradibus eonsecratumconsecratum, aqua, spiritu sancto et igni, et tres personas per singula posuisti, Iohannem ad aquam, Christum ad spiritum, paracletum ad ignem. si ergo aqua Iohannis ad eundem pertinet cuius unitas commendatur, non debuerunt baptizari iubente Paulo apostolo quos compererat baptizatos a lohanneIohanne; iam enim habebant aquam ad eundem, sicut dicis, baptismum pertinentem. restabat ut spiritum et ignem acciperent, quia defuerant JohanniIohanni, ut compleretur baptismus tribus, ut asseris, gradibus consecratus. cum uero auctoritate apostolica iussi sunt baptizari, satis declaratum est aquam illam Iohannis non pertinere ad baptismum Christi, sed pro necessario tempore alterius dispensationis fuisse. § 76 Postremo quid tibi uisum est, ut, cum probare noluissesuoluisses spiritum sanctum a Christo datum et adhibuisses ex euangelio testimonium, quod resurgens a mortuis insufHauitinsufflauit in faciem discipulorum dicens: accipite spiritum sanctum, ad ultimum illum ignem, qui cum baptismo nominatus est, in linguis igneis quae paracleto ueniente", "candidate_score": 0.684691, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_618", "psc_text": "uerbis, quod non Christus baptizet, sed in eius nomine baptizetur simul et patris et filii et spiritus sancti, deque ipsa trinitate dixit uel quod noluituoluit uel quod potuit, Christum esse medium trinitatis. inde de nomine Simonis et Bar Iesu magorum ingessit nobis quas eum libuit contumelias, inde Optati Thamugadensis causam pedetemptim suspendens, ne illius perfunderetur inuidia, non se nec suos de illo iudicare potuisse et in eo ipso nos iosimulans, quod meis ille suggestionibus pressus sit. § 49 Postremo conclusit epistulam suos exhortans et monens, ne decipiantur a nobis, et nostros dolens, quod eos peiores quam fuerant fecerimus. his igitur diligenter consideratis atque discussis, quod ex ea ipsa epistula quam scripsit satis dilucide apparet, Petilianus non respondit omnino ad hoc quod in epistula mea primitus posui, si, quemadmodum dicit, conscientia dantis uel potius, ut addam quod magnum firmamentum putat, si conscientia sancte dantis attenditur quae 3 §§ 48, 49] cf.", "candidate_score": 0.684111, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_574", "psc_text": "uideris iddereuidere quem simulas, ne uideas eumcum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutercdiscutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod eipectabamusexpectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit, eo ipso, quod non disoussitdiscussit maculosamque dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5,", "candidate_score": 0.683644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_660", "psc_text": "quod] qa (sic) Oml 28 pr. et] uel v christiana diuidatur, etiam illud testimonium posui: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. haec ille testimonia de scripturis sanctis a me posita nec ostendit quemadmodum aliter accipi deberent, ut non ea pro nobis neque contra uos esse ostenderet, nec omnino attingere uoluit, immo id egit tumultu conuiciorum suorum, ut, si fieri posset, haec a me dicta nulli omnino ueniret in mentem, qui post epistulam meam lectam etiam ipsius legere uoluisset. § 63 Quod uero ex apostoli Pauli scriptis a me positum pro se tractare conatus est, quale sit parumper attendite. dixisti enim, inquit: apostolus Paulus eos, qui dicebant se apostoli Pauli esse, obiurgat et dicit: (uumquidnumquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptixati estis?'' quapropter si errabant illi et nisi corrigerentur perirent, qui uolebantnolebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est, qui", "candidate_score": 0.683495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_197", "psc_text": "p. 48,15. 66,10 22 spiritu Oml 26 ergo] igitnr v 29 animi om. Q LII. August, c. Don. II. r. modo autem in nomine filii baplixas, qui tradis ipsumque filiiinifilium dei notanon ulUs passionibn# nec erucibmcrucibus imitaris? quomodo autem bapHxas in nomine spiriiusspiritus sancti, cum spiritus sanctus in illos apostolos nenerituenerit qui non fuerant traditores? cum igitur deus ucbisuobis genitor non sit nec aqua baptismatis ztera nascamim, nemo nestrumuestrum penitus natus est nec patrem habetis impii nec matrem. uos ergo huuismodihuiusmodi non debeo baptixare, etxietsi, ut carnem Iudaei quasi baptÜant, milies uos lauetis ? § 78 Augustinus respondit: Certe proposueras plene discutere baptismum trinitatis et intentos nos multum feceras; sed scilicet, quod uobis facillimum est, quam cito ad solita maledicta uertisti. hoc reuera copiose facisfacie. proponis enim tibi quos uis, in quos inueharis quantum uis; in qua magna sermonis latitudine uno breuissimo uerbo quod dicitur 'proba' in artissimas coartaris angustias.", "candidate_score": 0.683364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_64_66", "bdc_text": "Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare . Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_316", "psc_text": "suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec completa sunt communicare non uultis, quomodo estis oues huius pastoris, cuius auditis uocibus non solum non sequimini, uerum etiam repugnatis? et oues quidem uos non esse hinc docemus, esse autem lupos audite unde doceamus. iam enim quia ubi sit ecclesia uerbis ipsius apparet, manifestum est ubi sit ouile Christi. ab hoc igitur ouili certissimis uerbis domini demonstrato et expresso quicumque non dico per falsa, sed quod manifestum est per incerta hominum crimina oues segregant et ab unitatis atque caritatis uita ereptas et alienatas necant, nonne ipsi sunt lupi rapaces ? at enim et ipsi dominum Christum laudant et praedicant. hi", "candidate_score": 0.683353, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_448", "psc_text": "conseientiaconscientia pereipiespercipies et reatum; si auaritiae flammam uolebusnolebas extinguere, perfunderis fraude, perfunderis scelere, perfunderis et furore. postremo si credis, quia accipientis et dantis est fides, ab eo qui interficit hominem sanguine perfunderis fratris. ita agitur, ut qui ad baptismum innocens ueneras a baptismo redeas parricida. § 232 Augustinus respouditrespondit: Uellem cum eis sermocinari, qui uerbis istis lectis uel auditis adclamauerunt; tales enim non habent aures in corde, sed cor in auribus. legant tamen iterum et iterum et cogitent et sentiant ea non quid sonent, sed quid sapiant. primo ut hoc ultimum excutiam, ita ergoago fit, inquis, ut qui ad baptismum innocens ueneras a baptismo redeas parrieidaparricida. responde prius, quis ad baptismum innocens ueniat excepto illo, qui non ideo uenit baptizari, ut eius ablueretur iniquitas, sed ut nobis humilitatis praeberetur auctoritas. quid enim dimittetur innocenti? aut uero ita es eloquens, ut ostendas nobis quandam innocentiam peccatricem? nonne audis dicentem scripturam: nemo", "candidate_score": 0.683053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_198", "psc_text": "plene discutere baptismum trinitatis et intentos nos multum feceras; sed scilicet, quod uobis facillimum est, quam cito ad solita maledicta uertisti. hoc reuera copiose facisfacie. proponis enim tibi quos uis, in quos inueharis quantum uis; in qua magna sermonis latitudine uno breuissimo uerbo quod dicitur 'proba' in artissimas coartaris angustias. hoc enim tibi dicit semen Abrahae, in quo cum omnes gentes benedicuntur non curant cum a te maledicuntur. sed tamen, quia de baptismo agis, quem tunc putas esse uerum cum in homine iusto est, falsum autem cum in homine iniquo est, ecce et ego secundum tuam regulam si discutiam baptismum trinitatis, copiosius ut arbitror potero dicere, quod non habeat deum patrem cui comes est deus, nec Christum suum credat nisi pro quo passus est, nec spiritum sanctum habeat qui longe diuerso modo linguis igneis miserabilem Africam incendit. quomodo ergo habet baptismum aut quomodo dat in nomine patris et filii et", "candidate_score": 0.682486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_66_68", "bdc_text": "Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens . Que verba quo sepius legi , eo minus hoc ex illis colligi posse deprehendi , quare , antequam Wittenberga discederem , veram sententiam verborum quasi per cribrum vidi . Postea regulam ab Augustino observatam ac sepius repetitam in Oecolampadii Antisyngrammate citatam inveni , quę in animum traiecta mihi porro oculos clariores reddidit , nempe signa rerum sepe ipsarum sortiri nomina .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_315", "psc_text": "dico. nempe dominus, quod uelis Dolianolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in corpore idem dominus resurrexerit, et recitarentur eius uerba dicentis: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uidetis habere, si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus eius nollet adquiescere, non utique inter oues domini deputaretur, quia uoce eius audita non sequebatur. sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos ubi sit ecclesia, cum ex ipso euangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec", "candidate_score": 0.681587, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59_61", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_203", "psc_text": "Augustinus respondit: Ubi est ergo quod supra dixeras non alium baptismum fuisse Iohannis, alium Christi, sed unum baptismum tribus gradibus consecratum, quorum trium graduum aquam JohannesIohannes, spiritum Christus, ignem paracletus dedit? cur ergo aquam repetiuerunt apostoli in eis quibus iam Iohannes aquam dederat pertinentem ad unum baptismum tribus gradibus consecratum? cernis certe quam sit necessarium, ut sciat quisque quod loquitur. 25 p. 60, 26 7 fit] sit Ov 9 sancti Oml 10 solatium codd. v 11 falsum bis Oml 14 quicquid codd. 29 aqua Oml 5* § 81 Petilianus dixit: Neque enim spiritus sanctus in quemquam manus impositione pontificis poterit inseri, nisi aqua purae conscientiae praecesserit generatrix. § 82 Augustinus respondit: In his paucis uerbis tuis duo sunt errores. et unus quidem ad quaestionem quae inter nos discutitur non ualde pertinet, sed te imperitiae coarguit. nam in centum uiginti homines sine cuiusquam manus impositione, in Cornelium uero centurionem et eos", "candidate_score": 0.679786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60_62", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_635", "psc_text": "quibus cum dixerimus ut respondeant, cuius arbitrentur fructum esse hominem baptizatum, quando ab occulto malo baptizatur, quoniam non eum audent rebaptizare, coguntur respondere tunc eum non esse fructum occulti illius mali, sed esse fructum Christi, ac per hoc sequitur eos quod nolunt et quod sentire dementis est, quia, si homo tunc est fructus hominis baptizatoris sui, quando a manifesto bono baptizatur, cum uero baptizatur ab occulto homine malo, tunc non ipsius fructus sed Christi est, sanctius iustificantur qui baptizantur ab occultis malis quam qui baptizantur a manifestis bonis. § 55 Quod cum mihi tribuens Petilianus, tamquam hoc ego senserim, satis in me grauiter ac uehementer inoehiturinuehitur, ipse utique demonstrat ea ipsa grauissima innectioneinuectione sua, quantum nefas sit ista sentire, ac per hoc quidquid propter hanc sententiam in me dixisse uideri uoluit, in se ipsum ditissedixisse inuenitur, qui talia sentire conuincitur. ibi enim ostendit, quanta ui ueritatis superatus sit, ubi alium", "candidate_score": 0.679393, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60_62", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_574", "psc_text": "uideris iddereuidere quem simulas, ne uideas eumcum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutercdiscutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod eipectabamusexpectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit, eo ipso, quod non disoussitdiscussit maculosamque dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5,", "candidate_score": 0.679369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_191", "psc_text": "numerus. adhuc attende. unum dixisti baptismum tribus gradibus eonsecratumconsecratum, aqua, spiritu sancto et igni, et tres personas per singula posuisti, Iohannem ad aquam, Christum ad spiritum, paracletum ad ignem. si ergo aqua Iohannis ad eundem pertinet cuius unitas commendatur, non debuerunt baptizari iubente Paulo apostolo quos compererat baptizatos a lohanneIohanne; iam enim habebant aquam ad eundem, sicut dicis, baptismum pertinentem. restabat ut spiritum et ignem acciperent, quia defuerant JohanniIohanni, ut compleretur baptismus tribus, ut asseris, gradibus consecratus. cum uero auctoritate apostolica iussi sunt baptizari, satis declaratum est aquam illam Iohannis non pertinere ad baptismum Christi, sed pro necessario tempore alterius dispensationis fuisse. § 76 Postremo quid tibi uisum est, ut, cum probare noluissesuoluisses spiritum sanctum a Christo datum et adhibuisses ex euangelio testimonium, quod resurgens a mortuis insufHauitinsufflauit in faciem discipulorum dicens: accipite spiritum sanctum, ad ultimum illum ignem, qui cum baptismo nominatus est, in linguis igneis quae paracleto ueniente", "candidate_score": 0.678977, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_223", "psc_text": "sed ad uitam mortemue tractantium. illud sane quod dixisti, quia in illis quos baptizauit post Iohannem Paulus quod iam fuerat abluit, profecto non diceres, ei aliquantulum considerares quid diceres. si enim abluendus fuit baptismus Iohannis, procul dubio sordidus fuit. quid ergo iam te urgeam? recole aut lege et uide unde hoc Iohannes acceperit: repperies in quem effuderis istam blasphemiam. quod cum reppereris, saltem pectus tundatur, si lingua non frenatur. § 89 Iam uero quod eleganter uobis dicere uidemini: si rnalemale hoc facimiis, quare nos quaeritis?, nonne aliquando recordamini quia non quaeruntur nisi qui perierunt? an et hoc non uidere ad ipsam perditionem pertinet? posset enim et illa ouis tam absurde pastori dicere: 'si male facio quod a grege aberro, quare me quaeris'?, non intellegens, quare se putat non esse quaerendam hanc esse unam causam quare quaeratur, quis autem uos quaerit siue per scripturas suas siue per linguas catholicas et pacificas", "candidate_score": 0.678591, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_43_45", "bdc_text": "preterea experimur . Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_175", "psc_text": "11, 51 7 ius] instius O 16 detur] datur 0 22 quia] quid PQ quid] quia 0 quod PQ 26 caiphas pontifex P 31 prophano Q precem sacerdotis uerbis et mysteriis euangelicis conformatam, numquid potes ei dicere: (non est uera., quamuis ipse non solum uerus non sit, sed etiam nullus sacerdos sit, cum apostolus Paulus quoddam testimonium uerum esse dixerit Cretensis nescio cuius prophetae, qui inter prophetas dei non computabatur? ait enim: dixit quidam ex ipsis proprius eorumproplieta:Cretensessempermendaces, malae bestiae, uentres pigri. testimonium hoc uerum est. si ergo apostolus nescio cuius alienigenae testimonium, quia uerum comperit, etiam ipse adtestatus est, cur nos, apud quemlibet inuenerimus quod Christi est et uerum est, etiamsi ille apud quem inuenitur peruersus et fallax est, non discernimus uitium quod homo habet et ueritatem quam non suam sed dei habet, et dicimus: 'sacramentum hoc uerum est,' sicut ille ait: testimonium hoc uerum est? numquid ideo dicimus:", "candidate_score": 0.67832, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_574", "psc_text": "uideris iddereuidere quem simulas, ne uideas eumcum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutercdiscutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod eipectabamusexpectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit, eo ipso, quod non disoussitdiscussit maculosamque dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5,", "candidate_score": 0.6783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_635", "psc_text": "quibus cum dixerimus ut respondeant, cuius arbitrentur fructum esse hominem baptizatum, quando ab occulto malo baptizatur, quoniam non eum audent rebaptizare, coguntur respondere tunc eum non esse fructum occulti illius mali, sed esse fructum Christi, ac per hoc sequitur eos quod nolunt et quod sentire dementis est, quia, si homo tunc est fructus hominis baptizatoris sui, quando a manifesto bono baptizatur, cum uero baptizatur ab occulto homine malo, tunc non ipsius fructus sed Christi est, sanctius iustificantur qui baptizantur ab occultis malis quam qui baptizantur a manifestis bonis. § 55 Quod cum mihi tribuens Petilianus, tamquam hoc ego senserim, satis in me grauiter ac uehementer inoehiturinuehitur, ipse utique demonstrat ea ipsa grauissima innectioneinuectione sua, quantum nefas sit ista sentire, ac per hoc quidquid propter hanc sententiam in me dixisse uideri uoluit, in se ipsum ditissedixisse inuenitur, qui talia sentire conuincitur. ibi enim ostendit, quanta ui ueritatis superatus sit, ubi alium", "candidate_score": 0.678167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_591", "psc_text": "nihil respondere quod quaerimus, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde abluendus sit qui 1 cf. Petil. epist. II 2 adulteris Oml 8 quid] quod Q 8 aditum Oml nam qui] namque Oml 16 pr. nec om. Oml 18 ratum] reatum OPmU uel reatum PmlQ 24 petilianus Oml 26 criminanantem Q 30 accipiat scripst accipiebat codd. v accipiat baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat: his enim uerbis ex epistula mea commemoratis proposuit me interrogantem et se ostendit nihil respondentem. cum enim dixisset ea, quae iam recolui et in quibus eum ostendi ad id quod interrogaui non respondisse, cumque magnis angustiis coartatus coactus esset dicere discutiendum esse baptistam a baptizando, baptizandum a baptista, cumque id exemplo Iohannis, si forte inueniret neglegentissimos uel imperitissimos auditores, adstruere temptauisset, adhibuit alia testimonia de scripturis ad rem non pertinentia, quod Philippo eunuchus dixerit: ecce aqua; quid", "candidate_score": 0.677796, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_583", "psc_text": "esse baptistam, quoniam quaerimus, unde sit aecipientisaccipientis abluenda conscientia, cum maculosa non sanetesancte dantis occulta est, si conscientia sancte dantis attenditur quae abiuatabluat accipientis? quia intellego te, inquit, ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutere et ab eo discuti debuisti.s o respondere! circumstat eum in tam multis locis tanta hominum multitudo quae baptizata est ab eis, qui cum prius iusti et casti uiderentur, postea nudatis criminibus conuicti atque deiecti sunt, et se putat euadere huius interrogationis uiolentiam, qua qutaerimuaquaerimus unde abluatur accipientis conscientia, quando maculosam non sancte dantis ignorat, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, quia breuiter (dicit) discutiendurndiscutiendum esse baptistam. nihil infelicius quam non consentire ueritati, qua ita quisque concluditur, ut exitum inuenire non possit. quaerimus a quo accipiat fidem qui nesciens a perfido baptizatur. respondetur: Cdiscuterediscutere debuit baptizatorem saum'. ergo quia non discutit eum et fidem etiam nesoiensnesciens sumit a periidoperfido, non", "candidate_score": 0.676923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_66", "bdc_text": "Cum enim orto dissidio de presentia corporis Christi Oecolampadii aut Zwinglii scripta non haberem , cum summa animi intentione verba coene domini legi , num ex illis colligi posset corpus Christi in cena domini realiter esse presens .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_315", "psc_text": "dico. nempe dominus, quod uelis Dolianolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in corpore idem dominus resurrexerit, et recitarentur eius uerba dicentis: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uidetis habere, si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus eius nollet adquiescere, non utique inter oues domini deputaretur, quia uoce eius audita non sequebatur. sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos ubi sit ecclesia, cum ex ipso euangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec", "candidate_score": 0.676448, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_197", "psc_text": "p. 48,15. 66,10 22 spiritu Oml 26 ergo] igitnr v 29 animi om. Q LII. August, c. Don. II. r. modo autem in nomine filii baplixas, qui tradis ipsumque filiiinifilium dei notanon ulUs passionibn# nec erucibmcrucibus imitaris? quomodo autem bapHxas in nomine spiriiusspiritus sancti, cum spiritus sanctus in illos apostolos nenerituenerit qui non fuerant traditores? cum igitur deus ucbisuobis genitor non sit nec aqua baptismatis ztera nascamim, nemo nestrumuestrum penitus natus est nec patrem habetis impii nec matrem. uos ergo huuismodihuiusmodi non debeo baptixare, etxietsi, ut carnem Iudaei quasi baptÜant, milies uos lauetis ? § 78 Augustinus respondit: Certe proposueras plene discutere baptismum trinitatis et intentos nos multum feceras; sed scilicet, quod uobis facillimum est, quam cito ad solita maledicta uertisti. hoc reuera copiose facisfacie. proponis enim tibi quos uis, in quos inueharis quantum uis; in qua magna sermonis latitudine uno breuissimo uerbo quod dicitur 'proba' in artissimas coartaris angustias.", "candidate_score": 0.674438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_631", "psc_text": "manifesto, fuerit baptizatus, bonus esse non poterit; de mala quippe arbore exortus est; aliud est enim arbor bona, aliud arbor occulta sed tamen mala. quid aliud his uerbis intellegi uolui nisi quod paulo superius posueram, arborem et fructum eius non eum qui baptizat et eum qui baptizatur, sed hominem arborem, fractumfructum uero eius opus et uitam eius accipi debere, quam 12 lib. II 6, 12 15 Matth. 7,17.16 17 Matth. 12, 35 22 lib. 18,9 6 percipit ut Oml 15 fructus bonos Qml et II 6, 12, sed cf. I 8, 9 17 bonus om. Q bono deest I 8, 9 et II 6, 12 22 haec v 26 exorsus Oml 81 et] ac v semper habet bonam bonus et malam malus, ne illa sequatur absurditas, ut malus sit homo etiam ab occulto malo homine baptizatus, tamquam fructus arboris quamuis occultae, sed tamen malae? Contra quod ille nihil omnino respondit.", "candidate_score": 0.673093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1_3", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_521", "psc_text": "illius super uos misericordia praedicamus: uerum etiam quicumque nostra dispensatione etiam sacramentum sancti baptismi 8 Matth. 10, 25 9 II Tim. 2, 12 15 cf. Ps. 61, 8 19 Ps. 25, 1. 55, 11 22 Ps. 10, 2 5 sepulchro PQ 8 familia belzebub Oml 10 cumregnabimns Oml 12 quod Pml 15 nostra Q 16 simus PQm2v 19 mouebor] infirmabor PQ domino Q 20 eis] ei Oml percepistis, eadem securitate gaudete, quoniam non in nobis, sed in Christo baptizati estis. non itaque nos, sed Christum induistis, nec uos interrogaui utrum ad me conuertereminiconuerteremiui, sed ad deum uiuum, nec utrum in me crederetis, sed in patrem et filium et spiritum sanctum. quodsi ueraci animo respondistis, saluos uos fecit non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, non conseruus, sed dominus, non praeco, sed iudex. neque enim uere, sicut Petilianus inconsiderate dixit, comcientiaconscientia dantis uel quod addidit: conscientia (sancte) dantis attenditur quae", "candidate_score": 0.669459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1_3", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_258", "psc_text": "debuisti et propter eos, qui baptismo accepto apostatant, intellegere non ab omnibus qui sanctum baptismum accipiunt posse dici: ut inhabitem in domo domini in longitudinem dierum, et tamen siue permanentibus siue lapsis, cum ipsi non sint unum, baptismus unus est, et cum ipsi non utrique sancti sint, baptismus in utrisque sanctus est, quia et apostatae, si redeant, non quasi eum amiserint baptizantur, sed quod in se permanenti iniuriam fecerint humiliantur. § 111 Petilianus dixit: Ac ne uos sanctos esse dicalisdicatis, primum id assero, quia qui non fuerit innocens non habet sanctitatem, § 112 Augustinus respondit: Ostende nobis tribunal ubi sedisti, ut ante te staret orbis terrarum, et quibus oculis non dico conscientias omnium, sed uel actus inspexisti et discussisti, ut eum perdidisse innocentiam iudicares. ille qui raptus est usque in tertium caelum dicit: sed neque ego me ipsum diiudico, et tu de uniuersa terra qua hereditas Christi dilatatur audes ferre", "candidate_score": 0.669319, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_164", "psc_text": "respondit: Baptismus in nomine patris et filii et spiritus sancti Christum habet auctorem, non quemlibet hominem, et Christus est ueritas, non quilibet homo. § 58 Petilianus dixit: Nam cum reus fatsa committas, bis baptisma ego notanon facio quod semel ipse non facis. § 59 Augustinus respondit: Nec reos nos probusprobas et, si reus baptismo falso baptizat, non habent uerum baptismum quotquot ab eis baptizantur, qui apud uos non solum manifesti, sed etiam occulti iam rei sunt. si enim rem dei dat qui baptismum dat, cum iam deo reus est quomodo rem dei dat, si reus uerum baptismum non dat? sic enim expectatis, ut et nobis reus sit, quasi quod daturus est uestrum sit. § 60 Petilianus dixit: NantNam si ueris falsa permisceas, isdem saepe uestigiis uerum falsitas imitatur. sic sic hominem simulat naturae pictura uerumque coloribus exprimit falsa facies ueritatis. sic sic speculi nitor uultum rapit, ut reuocet 13 lob,", "candidate_score": 0.664727, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56_58", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_574", "psc_text": "uideris iddereuidere quem simulas, ne uideas eumcum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutercdiscutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod eipectabamusexpectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit, eo ipso, quod non disoussitdiscussit maculosamque dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5,", "candidate_score": 0.664476, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_139", "psc_text": "nisumuisum recepit et surgens baptixatus est. cum igitur Paulus a crimine persequendi baptismo liberatus oculos sumpserit innocentes, cur non tiisuis, persecutor et traditor caecuxcaecum falso baptismate, ab his quos insequeris bapti\\\\ari? § 48 Augustinus respondit: Nec persecutorem nec traditorem probusprobas quem uis denuo baptizare. et si probusprobas aliquem, non est tamen denuo baptizandus persecutor et traditor, si iam 7 I Ioh. 3, 15 10 sqq.] Act. 9, 4-6. 8. 17-18 16 in om. Q 17 a] de PQv 18 interpunctionem correxi 20 batisino Pml 25 scamf Q 28 peccator persecutor Pml 29 iis v Christi baptismo baptizatus est. Paulum quippe propterea baptizari oportuit, quia numquam tali baptismo tinctus fuit. itaque nihil habet simile ad causam, quam nobiscum agitis, quod de Paulo interponere uoluisti. sed si hoc non interposuisses, puerili declamationi locum non inuenisses ubi diceres: o ultrix furoris caecitas, solo baptismo recessura! quanto enim fortius in uos exclamandum est: (o", "candidate_score": 0.664184, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56_58", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_562", "psc_text": "uero ita: csi conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde igitur abluendus est qui accipit baptismum, si dantis polluta cooscientiaconscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat?' illud autem alterum quod additur 'scietts', ut non dicatur: roam qui fidem a perfido sumpserit,' sed: cqui fidem sciens a parada sumpserit non fidem percipit sed reatum,' fateor, tamquam deesset, me nonnulla dixisse quorum iacturam facile patior, quoniam magis moraramoram meae facilitati afferebant quam adiutorium facultati. quanto enim expeditinsexpeditius, quanto plenius et breuius sic interrogo: si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis et qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem pereipitpercipit sed reatum, unde abluitur quem latet non sancte dantis maculosa conscientia, et nodeunde ueram percipit fidem qui 1 insinuat PQ, cf. calnmniatar p. 179, 21. 184, 5 2 cui] cur 0 5 sed em. Pml 9 achademica PQ 12 qaae] qui OQv 14 sine om. Q 23 nam", "candidate_score": 0.663956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_277", "psc_text": "quod daemonia uobis subiecta sint, gaudete autem quod nomina uestra scripta sunt in caelo. quapropter ista quae ex euangelio posuisti et ego tibi possem dicere, si te uiderem signorum uirtutes operantem, et tu mihi, si talia me facientem uideres. non ergo nobis dicamus quae possunt et ez alia parte dici, et remotisremotio ambagibus, quoniam ubi sit ecclesia Christi quaerimus, ipsum qui eam suo sanguine redemit audiamus dicentem: eritis mihi testes in Hierusalem et in totam Iudaeam et Samariam et usque in totam terram. huic ecclesiae, quae per totam terram diffunditur, quisquis non communicat cui non communicet uidesuide, si cuius ista uerba sint audis. quid est autem dementius quam sacramentis domini communicare et uerbis domini non communicare? hi utique dicturi sunt: in nomine tuo 1 Matth. 7, 22-23 7 I Cor. 13, 2 16 Luc. 10, 20 24 Act. 1, 8 30 Uattb. 7, 22 (cf. Nestlei adnot) 4 nooit Oml", "candidate_score": 0.660766, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_312", "psc_text": "non per uana conuicia, sed per uera testimonia posse dici. uerumtamen quia ex occasione praetermittendum non est, certe antiquus populus dei circumcisionem pro baptismo habebat. quaero ergo, si quem fecissent isti in quos tanta dicuntur Pharisaei proselytum, qui si eos imitaretur, Sicut dictum est, filius gehennae fuisset duplo quam illi, utrum, si corrigeretur et uellet imitari Simeonem Zachariam Nathanahelem, iterum ab eis circumcidendus iudicaretur. quod si ridiculum est dicere, quamuis more atque ore uaniloquo talibus nos comparetis, quare post nos baptizatis? quodsi uos tales estis, quanto nos uerius et melius post uos non baptizamus, sicut nec illi quos nominaui post pessimos Pharisaeos circumcidi debebant! deinde cum tales sederint cathedram Moysi cui dominus honorem seruauit, quare uos propter eos, quos istis siue iuste sinesiue iniuste comparatis, cathedram apostolicam blasphematis? § 163 Petilianus dixit: Sed nos christianos ista non terrent. quod enim estis male facturi, a domino Christo habemus ante mandatum. mitto,", "candidate_score": 0.652199, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_552", "psc_text": "uera dicendo, sed maledicta inania uomendo. tenete sane intentissime atque fortissime quid debeat respondere, id est unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosa dantis occulta est, ne forte hoc uobis e manibus flatus eius excutiat uosque ipsi sermonis turbidi caliginosa tempestate rapiamini, ut uel (quo) discessum uel quo redeundum sit omnino nesciatis, et uidete hominem uagari qua potest, dum pro negotio quod suscepit stare non potest. uidete quam multa dicat non habendo quod dicat. dicit me labi lubricum, sed teneri, nec adstruere nec confirmare quod 27 cf. Petil. epist. II 6 ergo 8. I. 0 unde ergo percipit PQv 10 et maculoso] maculoso et codd. 16 respondendum codd. 20 uomendo scripsi non emendo codd. v, cf. p.162, 28 sq. et Cresc. III 53, 59: cum multa in eos horrenda uomnisset 23 nobis Pml excutias Oml 24 calignosa Oml quo addidi 27 dicit] dici Oml 28 adstruere scripsi destruere codd. v obicio,", "candidate_score": 0.650523, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_113", "psc_text": "in eloquia prophetarum, ut nec dominum audiatis impletorem manifestatorem expositorem prophetarum? nam quantum potestis, etiam ipsum caeditis, quando et ipsi non ceditis. § 34 Petilianus dixit: De uobis quoque Dauid (in) perseeutorespersecutores haec dicit: sepulchrum patens est guttur eorum; linguis snissuis dolose agebant; nenenumuenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maledirtionemaledictione et amaritudine plenum est; ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem; contritio et infelicitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt; non est timor dei ante oculos eorum. nonne cognoscent omnes, qui operantur iniquitatem, qui deuorant plebem meam sicut cibum panis? § 35 Augustinus respondit: Sepulchrum patens est guttur eorum, unde mendaciorum mortes exhalant; os enim quod mentitur occidit animam. si autem nihil est uerius quam id quod dixit Christus, ecclesiam suam per omnes gentes incipientem ab Hierusalem, nihil est mendacius quam id quod dicitis 'in parte Donati'. linguae autem dolosae sunt eorum, qui cum facta sua nouerint non", "candidate_score": 0.647794, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_622", "psc_text": "quando maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat, et litigioBOlitigioso strepitu cuncta perturbans occultare maluit, quid ab eo quaereretur, quam hoc respondere quaerenti, unde statim snffocaretursuffocaretur, numquam tamen putans ab hominibus bene cordatis legi posse litteras nostras aut ab eis legi suas, qui legissent et meas quibus respondere se finxit. § 51 Nam hoc, quod modo dixi, in illa ipsa epistula mea, contra quam scribendo nihil dixit, euidentissime positum est, et quid ibi egerit, quaeso, parumper aduertite et, quamuis 16 cf. pag. 171, 8 2 si om. uml conscientia polluta v 4 angustias PQ 7 respoudere 0 22 nesciret fugeret PQ nesciret om. Oml, add. mg. m2 27 putant 0 30 dixi modo Qml illi faueafisfaueatis nosque oderitis, si potestis, aequo animo tolerate. quia enim priore epistula sua, cuius primis partibus, quae solae in manus nostras tunc uenerant, primo responderam, ita spem baptizandi hominis in homine baptizante posuerat, ut . diceret:", "candidate_score": 0.647125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0_2", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo . Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_622", "psc_text": "quando maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat, et litigioBOlitigioso strepitu cuncta perturbans occultare maluit, quid ab eo quaereretur, quam hoc respondere quaerenti, unde statim snffocaretursuffocaretur, numquam tamen putans ab hominibus bene cordatis legi posse litteras nostras aut ab eis legi suas, qui legissent et meas quibus respondere se finxit. § 51 Nam hoc, quod modo dixi, in illa ipsa epistula mea, contra quam scribendo nihil dixit, euidentissime positum est, et quid ibi egerit, quaeso, parumper aduertite et, quamuis 16 cf. pag. 171, 8 2 si om. uml conscientia polluta v 4 angustias PQ 7 respoudere 0 22 nesciret fugeret PQ nesciret om. Oml, add. mg. m2 27 putant 0 30 dixi modo Qml illi faueafisfaueatis nosque oderitis, si potestis, aequo animo tolerate. quia enim priore epistula sua, cuius primis partibus, quae solae in manus nostras tunc uenerant, primo responderam, ita spem baptizandi hominis in homine baptizante posuerat, ut . diceret:", "candidate_score": 0.644692, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_27", "psc_text": "rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet. § 12 A quibus quaero, utrum ad eorum pelagus commeando reuixerint an adhuc ibi mortui manent. si enim nihilominus cadauera sunt, nec aliquo modo prodest lauacrum eis qui ab istis mortuis baptizantur; si autem reuixerunt, quomodo prodest lauacrum illis, quos, cum exanimes iacerent foris, antea baptizarunt, si eo modo quo putant intellegendum est: qui. baptizaturamortuoquideiprodest lauacrum eius? eos enim, quos Praetextatus et Felicianus, cum adhuc MaiimianoMaximiano communicarent, baptizauerunt, nunc secum non rebaptizatos cum eisdem baptizatoribus suis, hoc est Feliciano et Praetextato, intus habent permixtos communioni suae. cuius facti occasione, ei non suae pertinaciae principatum fouerent, sed spiritalis suae salutis tam certum exitium cogitarent, 5 Sententia concilii Bagaiensis 7 Aegyptiorum—8 litora] Parm. II 10, 20 10 ita quickm-16 ruorberet] Cresc. IIII 24, 31 22 Eccli. 31, 30 1 est recitata est Pml si forte eis] cum Grelle, 2 omatescunt Oml potiua]", "candidate_score": 0.640134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78_80", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte : \"Diessen brieff sol der ersamer Bortholomeus Boichorst dorwerter oder Jasper vo. . .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_622", "psc_text": "quando maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat, et litigioBOlitigioso strepitu cuncta perturbans occultare maluit, quid ab eo quaereretur, quam hoc respondere quaerenti, unde statim snffocaretursuffocaretur, numquam tamen putans ab hominibus bene cordatis legi posse litteras nostras aut ab eis legi suas, qui legissent et meas quibus respondere se finxit. § 51 Nam hoc, quod modo dixi, in illa ipsa epistula mea, contra quam scribendo nihil dixit, euidentissime positum est, et quid ibi egerit, quaeso, parumper aduertite et, quamuis 16 cf. pag. 171, 8 2 si om. uml conscientia polluta v 4 angustias PQ 7 respoudere 0 22 nesciret fugeret PQ nesciret om. Oml, add. mg. m2 27 putant 0 30 dixi modo Qml illi faueafisfaueatis nosque oderitis, si potestis, aequo animo tolerate. quia enim priore epistula sua, cuius primis partibus, quae solae in manus nostras tunc uenerant, primo responderam, ita spem baptizandi hominis in homine baptizante posuerat, ut . diceret:", "candidate_score": 0.639155, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_546", "psc_text": "dantis attenditur quae abluat accipientis, unde est abluendus, qui maculosam conscientiam dantis ignorat?' et per totam eius epistulam ad hoc non inuenio aliquid dictum. § 22 Iam fortasse dicet mihi aliquis uestrum: (haec omnia quae dixit in te ad hoc ualere uoluit, ut te deformaret ac per te illos quibus communicas, ne ulterius alicuius momenti esse te existiment uel ipsi uel hi, quos ad uestram communionem traducere niteris. ceterum ex quo proposuit uerba epistulae tuae, ex illo considerandum est utrum nihil ad illa responderit.' ita ergo faciamus: ex ipso prorsus loco scripta eius consideremus. excepto ergo prooemio, quo uolui animum praeparare lectoris et pauca eius uerba prima 3 possint v 4 putans Oml 6 tertii v libri mei Pml 7 ipse Oml antea Pml 12 uel] et Om1 15 ego] ergo Pml eius grandem vel post strepitum P 16 ut putat et putat Oml bene] lene Morehus 17 ut vel]", "candidate_score": 0.632024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_535", "psc_text": "illis, quia nesciunt quid faciunt, meque de Petiliano et talibus inimicis meis dicere doceret: 'domine, ignosce illis, quia nesciunt quid loquuntur). § 15 Proinde si impetraro a uobis, sicut intendi, ut remoto ab animis uestris omni studio partium inter me et Petilianum aequi iudices sitis, ostendam uobis non eum respondisse scriptis meis, ut intellegatis, quia ueritatis inopia coactus sit causam relinquere et in hominem, qui eam sic egit, ut respondere ille non posset, quae potuit maledicta iactare. quamquam tanta manifestatione clarent quae dicturus sum, ut, etiamsi studio partium et odio mei uestrae mentes a me alienentur, tantummodo si utraque legatis, certe apud nosmetuosmet ipsos in cordibus uestris uerum me dixisse fateamini. § 16 Ego enim respondens primae parti scriptorum eius, quae tone in manus meas uenerat, praetermisso conuicioso et sacrilego multiloquio, ubi ait: bis baptisma nobis obiciunt hi qui sub nomine baptismi animas suas reo lauacro polluerunt, quibmquibus equidem obscmisobscenis", "candidate_score": 0.630938, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", "max_score": 0.718313, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_61_63", "bdc_text": "5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.718313, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_76_78", "bdc_text": "item Christus 40 dies totidemque noctes ieiunasset etc. Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi . Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", "candidate_score": 0.705017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55_57", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1532", "psc_text": "quasi subter coelos lumen illius, terminos respicit, quia post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehendit. Qui etsi virtutum signa nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam lumen illius super terminos terrae ita intelligi, quod praedicatio supernae gratiae dum gentes ad fidem colligit, intra semetipsam mundi limites clausit. 38. Divinae gratiae miraculum in conversione peccatorum in extremis positorum.---Vel certe termini terrae. sunt fines hominum peccatorum. Et saepe contingit ut plerique Deum deserant, et vitae suae tempora in desideriis carnalibus expendant; sed tamen superna gratia respecti in extremis suis ad Deum redeunt, quae sint judicia aeterna cognoscunt, cunctaque quae se perverse egisse meminerint, fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt. Quibus subsequente justitia, profecto totum dimittitur quod ante deliquerunt. Hinc enim per prophetiae spiritum Anna dicit: Dominus judicabit fines terrae (I Reg. II,", "candidate_score": 0.70232, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_58_60", "bdc_text": "Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_386", "psc_text": "ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundebat mihi rivos olei. 24. In Ecclesia rivi olei sunt vel sacra dogmata, vel sancti Spiritus gratia.---Quia petrae nomine Christus accipitur, praedicator egregius fatetur, dicens: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Quae videlicet petra nunc ad usum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per ora apostolorum omnium olei rivos fudit. Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis", "candidate_score": 0.70043, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.699717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63_65", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.691087, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59_61", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 . de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_386", "psc_text": "ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundebat mihi rivos olei. 24. In Ecclesia rivi olei sunt vel sacra dogmata, vel sancti Spiritus gratia.---Quia petrae nomine Christus accipitur, praedicator egregius fatetur, dicens: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Quae videlicet petra nunc ad usum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per ora apostolorum omnium olei rivos fudit. Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis", "candidate_score": 0.688658, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_48_50", "bdc_text": "Id quod eo verbo significatur : in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1765", "psc_text": "granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. [Rec. IV.] 922 12. In illis signaculum fidei vertitur in lutum.---Unde et apte subjungitur: Restituetur ut lutum signaculum. Ac si aperte diceret: Hi qui nunc videntur in Ecclesiae sinu signaculum, tunc ante oculos omnium restituentur ut lutum, id est, nequaquam judicia hominum de professione religionis fallunt, sed quod terrena sapiant, demonstrantur. Solet enim Scriptura sacra pro fide appellare signaculum, pro iniquitate lutum. Nam filius junior qui, consumpta substantia, ad patrem rediit (Luc. XV, 22) , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus, qui, immortalitate perdita, ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et a sponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum (Cant. VIII, 6) . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo in corde signaculum ponitur quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum", "candidate_score": 0.681706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1765", "psc_text": "granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. [Rec. IV.] 922 12. In illis signaculum fidei vertitur in lutum.---Unde et apte subjungitur: Restituetur ut lutum signaculum. Ac si aperte diceret: Hi qui nunc videntur in Ecclesiae sinu signaculum, tunc ante oculos omnium restituentur ut lutum, id est, nequaquam judicia hominum de professione religionis fallunt, sed quod terrena sapiant, demonstrantur. Solet enim Scriptura sacra pro fide appellare signaculum, pro iniquitate lutum. Nam filius junior qui, consumpta substantia, ad patrem rediit (Luc. XV, 22) , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus, qui, immortalitate perdita, ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et a sponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum (Cant. VIII, 6) . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo in corde signaculum ponitur quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum", "candidate_score": 0.681387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_39_41", "bdc_text": "vers. 23 . vide an periodus sit perfecta : Preterea cum re ipsa experimur etc. ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1745", "psc_text": "tempora natus est (I Cor. I, 24) ; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere semper nascitur, ne imperfectus videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore temporali valeat designari sermone; quamvis hoc ipso quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviamus, quia quod factum non est non potest dici perfectum. Et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens, ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est (Matth. V, 48) . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat; proinde in humanitate venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi; contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro", "candidate_score": 0.67958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1529", "psc_text": "accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent (Act. V, 12, seq.) , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent (Act. II, 4) , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione (Psal. IX, 10) . Tunc quippe sancta Ecclesia miraculorum 870 adjutoriis indiguit, cum eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas exigit ostendat. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens,", "candidate_score": 0.672951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", "candidate_score": 0.669946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.65808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_38_40", "bdc_text": "folio 376 pa. 1 . vers. 23 . vide an periodus sit perfecta :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1745", "psc_text": "tempora natus est (I Cor. I, 24) ; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere semper nascitur, ne imperfectus videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore temporali valeat designari sermone; quamvis hoc ipso quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviamus, quia quod factum non est non potest dici perfectum. Et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens, ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est (Matth. V, 48) . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat; proinde in humanitate venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi; contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro", "candidate_score": 0.648865, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_9", "bdc_text": "Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_16", "psc_text": "namque peccator Redemptoris vias negligit, et idcirco in suis itineribus sine cessatione veterascit. Unde et subditur: CAPUT VII [Vet. IV, Rec. V]. IBID.---Oculi enim ejus sunt in viis illius. 9. Peccator viis Domini relictis, in suis, hoc est in vitiis delectatur.---Vias enim suas peccator intuetur, quia sola cogitare, sola cernere nititur quae sibi ad commodum temporale suffragentur. Hinc etenim Paulus dicit: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi (Philip. II, 21) . Via namque elati, superbia; via raptoris, avaritia; via est lubrici, concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis, ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in finibus terrae (Prov. XVII, 34) , quia hoc solum tota cordis intentione conspiciunt, per quod ad finem terreni desiderii perducantur. Nequaquam vero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde", "candidate_score": 0.643163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1387", "psc_text": "Humiliasti eos in loco afflictionis (Psal. XLIII, 20) . Locus quippe afflictionis est vita praesens: Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. Sequitur: CAPUT XXIX Rec. [XXII]. VERS. 8, 9. Et si fuerint in catenis, et vinciantur funibus paupertatis, indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint 55. Catenis ligari se putant sancti, quandiu hic vivunt.---Catenae obligationis sunt ipsa adhuc retentio 839 peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexerat, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse (Philip. I, 23) . Paupertatis funibus vinctum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis (Ephes. I, 18) . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis", "candidate_score": 0.637766, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_453", "psc_text": "confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non deficient (Isai. XL, 31) . Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spiritali opere, qui dudum fuerant fortes in carne. Assumunt autem pennas ut aquilae, quia contemplando volant. Currunt et non laborant, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant et non deficiunt, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ex voce sanctae Ecclesiae pro his quos pacis tempore ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim", "candidate_score": 0.636593, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_386", "psc_text": "ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundebat mihi rivos olei. 24. In Ecclesia rivi olei sunt vel sacra dogmata, vel sancti Spiritus gratia.---Quia petrae nomine Christus accipitur, praedicator egregius fatetur, dicens: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Quae videlicet petra nunc ad usum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per ora apostolorum omnium olei rivos fudit. Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis", "candidate_score": 0.63425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_387", "psc_text": "praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per ora apostolorum omnium olei rivos fudit. Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungunt. In quibus quisquis tingitur ungitur, quisquis ungitur interius impinguatur [Vet. XIII]. De qua nimirum pinguedine Psalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea (Psal. LXII, 6) . Potest nomine olei ipsa sancti Spiritus unctio designari, de qua per prophetam dicitur: Computrescit jugum a facie olei (Isai. X, 27) . Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum sancti Spiritus gratia ungimur, a captivitatis nostrae servitute liberamur: dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla", "candidate_score": 0.633869, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_77_79", "bdc_text": "Quomodo hoc argumentum diserte solvatur , scire cupi . Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet . Si non gravaberis vel ad aliquid respondere , tum literas tuas cum hac superscriptione mitte :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1139", "psc_text": "loquere, volo enim te apparere justum (Job XXXIII, 32) . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed", "candidate_score": 0.6325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_83_85", "bdc_text": "nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit . Nam inter vigesimam primam martii anni 54 et nescio quotam maii huius anni 56 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1962", "psc_text": "966 mysterium apparens, et indignis misericordiam praebuit, et eos a se qui digni videbantur exclusit. Unde hic quoque apte subjungitur: CAPUT VI [Vet. X, Rec. VI]. VERS. 38.---Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. 22. Peccatores pulveri similes, quolibet tentationis flatu rapiuntur. Spiritus sancti gratia solidantur, et charitate compinguntur.---Quis in pulvere nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: Non sic impii non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae (Psal. I, 5) . Pulvis ergo in terram fundatus est, cum peccatores vocati in Ecclesia traditae fidei sunt ratione solidati, ut qui prius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia vocati peccatores et per Spiritus sancti gratiam infusi In collectione sunt", "candidate_score": 0.632437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", "candidate_score": 0.631443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2317", "psc_text": "Omnis enim qui in peccati mortem ceciderit, non inconvenienter poterit cadaver vocari. Quasi exanimis namque jacet, qui justitiae vivificantem spiritum non habet. Quia ergo sanctus quisque praedicator ubi peccatores esse considerat, illuc anxie pervolat, ut in peccati morte jacentibus lucem vivificationis ostendat, bene de hac aquila dicitur: Ubicunque cadaver fuerit, statim adest. Id est, illuc tendit, ubi utilitatem praedicationis prospicit, ut ex eo quod jam spiritaliter vivit, aliis in morte sua jacentibus prosit, quos corripiendo quasi edit, sed ab iniquitate ad innocentiam permutando in sua membra quasi edendo convertit. Ecce ipse, quem ad testimonium jam saepe deduximus, Paulus cum nunc Judaeam, nunc Corinthum, nunc Ephesum, nunc Romam, nunc Hispanias peteret, ut in peccati morte jacentibus, aeternae vitae gratiam nuntiaret, quid se aliud quam esse aquilam demonstrabat; quae velociter omnia transvolans, ubicunque jacens cadaver quaerebat, ut dum voluntatem Dei lucratis peccatoribus faceret, quasi escam suam in cadavere reperiret? Esca quippe justorum", "candidate_score": 0.630775, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_84_86", "bdc_text": "Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit . Nam inter vigesimam primam martii anni 54 et nescio quotam maii huius anni 56 . plus minus quinquagies hic et in vicinis oppidis et pagis sensimus terre motum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1962", "psc_text": "966 mysterium apparens, et indignis misericordiam praebuit, et eos a se qui digni videbantur exclusit. Unde hic quoque apte subjungitur: CAPUT VI [Vet. X, Rec. VI]. VERS. 38.---Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. 22. Peccatores pulveri similes, quolibet tentationis flatu rapiuntur. Spiritus sancti gratia solidantur, et charitate compinguntur.---Quis in pulvere nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: Non sic impii non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae (Psal. I, 5) . Pulvis ergo in terram fundatus est, cum peccatores vocati in Ecclesia traditae fidei sunt ratione solidati, ut qui prius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia vocati peccatores et per Spiritus sancti gratiam infusi In collectione sunt", "candidate_score": 0.630651, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_67", "bdc_text": "Que verba quo sepius legi , eo minus hoc ex illis colligi posse deprehendi , quare , antequam Wittenberga discederem , veram sententiam verborum quasi per cribrum vidi .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_659", "psc_text": "Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur,", "candidate_score": 0.629603, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_84", "bdc_text": "Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1962", "psc_text": "966 mysterium apparens, et indignis misericordiam praebuit, et eos a se qui digni videbantur exclusit. Unde hic quoque apte subjungitur: CAPUT VI [Vet. X, Rec. VI]. VERS. 38.---Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. 22. Peccatores pulveri similes, quolibet tentationis flatu rapiuntur. Spiritus sancti gratia solidantur, et charitate compinguntur.---Quis in pulvere nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: Non sic impii non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae (Psal. I, 5) . Pulvis ergo in terram fundatus est, cum peccatores vocati in Ecclesia traditae fidei sunt ratione solidati, ut qui prius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia vocati peccatores et per Spiritus sancti gratiam infusi In collectione sunt", "candidate_score": 0.62533, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_964", "psc_text": "secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt; et si noverunt quomodo sunt, ignorant, ut dixi, 746 quomodo sapiunt. [Vet. XVII.] Et fit plerumque ut fortiter dicant, sed tamen juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia (Sap. VII, 15) . Sententia quippe a sensu vocata est. Et recta quae intelligit, non ex sola scientia, sed etiam ex sententia dicere appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa", "candidate_score": 0.620498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1010", "psc_text": "Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus (Isai. LV, 2) ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate (Ibid.) . [Vet. XXVI.] Rursum per panem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos", "candidate_score": 0.620298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_233", "psc_text": "non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor eorum (II Cor. III, 15) . Sed quia dicta Dei nullatenus sine ejus sapientia penetrantur (nisi enim qui spiritum ejus acceperit, ejus nullo modo verba cognoscit), sanctus vir de investiganda eadem Dei sapientia verba subjungit, dicens: CAPUT XL [Vet. XXIV, Rec. XXII]. VERS. 12-15.---Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium. Abyssus dicit, Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. 61. Sapientiae Dei locus et pretium assignari non possunt.---Notandum prius est quod duo sibi", "candidate_score": 0.619303, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_19_21", "bdc_text": "vers. 45 legerem : simpliciter , ascensuros , non autem et ascensurus ; folio 344 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2155", "psc_text": "CAPUT XV. VERS. 18.---Cum tempus fuerit, in altum alas erigit; deridet equitem et ascensorem ejus. 27. Hypocrita non solum sanctos deridet, sed Deum ipsum.---Quid enim alas hujus struthionis accipimus, nisi pressas hoc tempore quasi complicatas hypocritae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat? quia opportunitate comperta, eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam superbiam cogitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, quia in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore 1009 per humilitatem plicat. [Vet. XII.] Notandum vero est quod non ait: Deridet equum et ascensorem, sed equitem et ascensorem ejus. Equus quippe est unicuique sanctae animae corpus suum, quod videlicet novit et ab illicitis continentiae freno restringere, et rursum charitatis impulsu in exercitatione boni operis relaxare. Equitis ergo nomine anima sancti viri exprimitur, quae jumentum corporis bene subditum regit. Unde et Joannes apostolus in Apocalypsi Dominum contemplatus ait: Et exercitus qui sunt in", "candidate_score": 0.616833, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1659", "psc_text": "judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit (Rom. XI, 33) ? Ecce enim absconsis mysteriis quasi clausis palpebris inquisitus placita ac recta respondit, qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januas humilis stetit; et quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis", "candidate_score": 0.616799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_357", "psc_text": "parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte subditur: CAPUT VIII [Rec. VI]. VERS. 28.---Et dixit homini: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. 14. Deum timens ejus sapientiam possidere incipit, et in se cognoscit, quem in ipsius natura cognoscere non potest.---Ac si aperte diceretur: Ad temetipsum homo revertere, cordis tui secreta perscrutare. Si Deum te timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud", "candidate_score": 0.61515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_78", "bdc_text": "Si non libet ad omnia respondere , nolo tibi molestus esse , responde quantum libet .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2825", "psc_text": "Tanto igitur quisque Deum citius placat, quanto ante ejus oculos repressa arbitrii sui superbia, gladio praecepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur, ut quanta sit virtus obedientia demonstretur. Ex adverso igitur melius ostenditur, quid de ejus laude sentiatur. Si enim quasi ariolandi peccatum est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere, sola est quae fidei meritum possidet, sine qua quisque infidelis esse convincitur, etiamsi fidelis esse videatur. Hinc per Salomonem in ostensione obedientiae dicitur: Vir obediens loquitur victorias (Prov. XXI, 28) . Vir quippe obediens victorias loquitur, quia dum alienae voci humiliter subdimur, nosmetipsos in corde superamus. Hinc in Evangelio Veritas dicit: Eum qui venit ad me, non ejiciam foras, quia de coelo descendi, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me (Joan. VI, 37) . Quid enim? si suam faceret eos qui ad se veniunt repulisset? Quis autem nesciat quod voluntas Filii a Patris", "candidate_score": 0.613013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_88", "bdc_text": "Attamen penitentiam non video , quare me commode solum mutasse vellem .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_376", "psc_text": "semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV, 23) . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus foras fundunt. Unde eis per prophetam dicitur: Redite praevaricatores ad cor (Isai. XLVI, 8) . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile (Michae. II, 1) . In actionibus quippe suis verentur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem non vident. Quod contra in laude justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invisibilem tanquam videns sustinuit (Hebr. XI, 27) . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habitaculum", "candidate_score": 0.600215, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1", "max_score": 0.71805, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_74", "psc_text": "respondere non posset. sed istos, ut dixi, omittamus; neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, quantum ad eorum pertinet uitam, quam recenti ortu in se ipsis agunt, si eam non agnoscit sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. § 23 Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre, qui dicunt paruulos recenti ultauita editos uisceribus matrum non propter remittendum peccatum percipere baptismum, sed ut spiritalem procreationem habentes creentur in Christo et ipsius regni caelorum participes fiant eodem modo filii et heredes dei, eoheredescoheredes autem Christi. a quibus tamen cum quaeritur, utrum non baptizati et non effecti coheredes Christi regnique caelorum participes habeant saltem beneficium salutis aeternae in resurrectione mortuorum, laborant uehementer nec exitum inueniunt. quis enim Christianorum ferat, cum dicitur ad aeternam salutem posse quemquam peruenire, si non renascatur in Christo, quod per baptismum fieri uoluit eo iam tempore, quo tale 18 cf.", "candidate_score": 0.71805, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53_55", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_74", "psc_text": "respondere non posset. sed istos, ut dixi, omittamus; neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, quantum ad eorum pertinet uitam, quam recenti ortu in se ipsis agunt, si eam non agnoscit sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. § 23 Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre, qui dicunt paruulos recenti ultauita editos uisceribus matrum non propter remittendum peccatum percipere baptismum, sed ut spiritalem procreationem habentes creentur in Christo et ipsius regni caelorum participes fiant eodem modo filii et heredes dei, eoheredescoheredes autem Christi. a quibus tamen cum quaeritur, utrum non baptizati et non effecti coheredes Christi regnique caelorum participes habeant saltem beneficium salutis aeternae in resurrectione mortuorum, laborant uehementer nec exitum inueniunt. quis enim Christianorum ferat, cum dicitur ad aeternam salutem posse quemquam peruenire, si non renascatur in Christo, quod per baptismum fieri uoluit eo iam tempore, quo tale 18 cf.", "candidate_score": 0.712601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_125", "psc_text": "regnum dei nec sint heredes dei, cohercdescoheredes autem Christi. hoc enim eis nisi per baptismum non praestari etiam qui hoc sentiunt confitentur. deinde iam inluminati, si ad consequendum regnum dei nondum sunt idonei, saltem ipsum baptismum, quo ad hoc idonei fiunt, laeti suscipere debuerunt; cui tamen eos uidemus cum maguismagnis fletibus reluctari eamque ignorantiam in illa actateaetate contemnimus, ut sacramenta, quae illis prodesse nouilllusnouimus, in eis etiam reluctantibus compleamus. enrenimetapostolusdicit: nolite pueri esse mentibus, si iam lumine illo uero, quod uerbum dei est, eorum mentes inluminatac sunt? § 37 Itaque illud, quod in euangelio positum est: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in huhunc nc m u nd u m, ideo dictum est, quia nullus hominum inhiminatur nisi illo lumine ueritatis, quod deus est, ne quisquam putaret ab eo se inluminari, a quo aliquid audit ut discat, nondico, si quemquammagnum hominem, sed nec si angelum ei contingat habere", "candidate_score": 0.7081, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53_55", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_108", "psc_text": "addoretpoiora torrona, aut in cruce tamen audiuit: hodie mecum eris in paradiso, aut alicui cohaesit apostolo, cuius praedicatione mutatus et per lauacrum regenerationis saluus effectus est, ut ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. quid hinc respondeant omnino non uideo, qui uolentcsnolentes humanis coniecturis iustitiam dei defcnderedefendere et ignorantes altitudinem gratiae fabulas inprobabiles texucrunttexuerunt. § 32 Multa enim dici possunt de miris uocationibus hominum, siue quas lcgiinussiue quasexperti sumus, quibus eorum opinio subuertatur, qui credunt ante ista corpora sua quasdam proprias uitas gessisse animaanimas, hominum. quibus ad haec uonirontuenirent pro diuersitate ineritorummeritorum diuersa hic experturae uel bona uel mala. scd terminandi huius operis cura non sinit in his diutius inmorari. unum tamen, quod inter multa inirabilemirabile comperi. non tacebo. quis nOlI secundum istos, qui ex meritis prioris uitae ante hoc corpus in caelestibus gestae animas terrenis corporibus magis minusue grauari opinantur, adfirmet eos ante istam uitam sceleratius inmaniusque peccasse, qui mentis lumen", "candidate_score": 0.702242, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_108", "psc_text": "addoretpoiora torrona, aut in cruce tamen audiuit: hodie mecum eris in paradiso, aut alicui cohaesit apostolo, cuius praedicatione mutatus et per lauacrum regenerationis saluus effectus est, ut ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. quid hinc respondeant omnino non uideo, qui uolentcsnolentes humanis coniecturis iustitiam dei defcnderedefendere et ignorantes altitudinem gratiae fabulas inprobabiles texucrunttexuerunt. § 32 Multa enim dici possunt de miris uocationibus hominum, siue quas lcgiinussiue quasexperti sumus, quibus eorum opinio subuertatur, qui credunt ante ista corpora sua quasdam proprias uitas gessisse animaanimas, hominum. quibus ad haec uonirontuenirent pro diuersitate ineritorummeritorum diuersa hic experturae uel bona uel mala. scd terminandi huius operis cura non sinit in his diutius inmorari. unum tamen, quod inter multa inirabilemirabile comperi. non tacebo. quis nOlI secundum istos, qui ex meritis prioris uitae ante hoc corpus in caelestibus gestae animas terrenis corporibus magis minusue grauari opinantur, adfirmet eos ante istam uitam sceleratius inmaniusque peccasse, qui mentis lumen", "candidate_score": 0.70161, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53_55", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_125", "psc_text": "regnum dei nec sint heredes dei, cohercdescoheredes autem Christi. hoc enim eis nisi per baptismum non praestari etiam qui hoc sentiunt confitentur. deinde iam inluminati, si ad consequendum regnum dei nondum sunt idonei, saltem ipsum baptismum, quo ad hoc idonei fiunt, laeti suscipere debuerunt; cui tamen eos uidemus cum maguismagnis fletibus reluctari eamque ignorantiam in illa actateaetate contemnimus, ut sacramenta, quae illis prodesse nouilllusnouimus, in eis etiam reluctantibus compleamus. enrenimetapostolusdicit: nolite pueri esse mentibus, si iam lumine illo uero, quod uerbum dei est, eorum mentes inluminatac sunt? § 37 Itaque illud, quod in euangelio positum est: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in huhunc nc m u nd u m, ideo dictum est, quia nullus hominum inhiminatur nisi illo lumine ueritatis, quod deus est, ne quisquam putaret ab eo se inluminari, a quo aliquid audit ut discat, nondico, si quemquammagnum hominem, sed nec si angelum ei contingat habere", "candidate_score": 0.697821, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_108", "psc_text": "addoretpoiora torrona, aut in cruce tamen audiuit: hodie mecum eris in paradiso, aut alicui cohaesit apostolo, cuius praedicatione mutatus et per lauacrum regenerationis saluus effectus est, ut ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. quid hinc respondeant omnino non uideo, qui uolentcsnolentes humanis coniecturis iustitiam dei defcnderedefendere et ignorantes altitudinem gratiae fabulas inprobabiles texucrunttexuerunt. § 32 Multa enim dici possunt de miris uocationibus hominum, siue quas lcgiinussiue quasexperti sumus, quibus eorum opinio subuertatur, qui credunt ante ista corpora sua quasdam proprias uitas gessisse animaanimas, hominum. quibus ad haec uonirontuenirent pro diuersitate ineritorummeritorum diuersa hic experturae uel bona uel mala. scd terminandi huius operis cura non sinit in his diutius inmorari. unum tamen, quod inter multa inirabilemirabile comperi. non tacebo. quis nOlI secundum istos, qui ex meritis prioris uitae ante hoc corpus in caelestibus gestae animas terrenis corporibus magis minusue grauari opinantur, adfirmet eos ante istam uitam sceleratius inmaniusque peccasse, qui mentis lumen", "candidate_score": 0.695598, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_536", "psc_text": "non obsint eis, qui aliis primordiis inmortalibus inchoati sunt, et tamen obsint eis, quos idem ipsi, quibus iam non obsunt, ex eisdem uitiosis primordiis generauerint? quomodo id intellegat homo, cuius tardiusculammentcm inpcdit etiam suae sententiae praeiudicium et peruicaciae grauissimum uinculum? uerum tamen si aduersus eos mihi esset causa ista suscepta, qui omnino paruulos baptizari prohiberent aut superfluo baptizari contenderent dicentes eos ex fidelibus natos parentum meritum necessario consequi, tunc deberem ad hanc opinionem conuincendam laboriosius fortassis et operosius excitari, tunc, si mihi apud obtunsos et contentiosos propter rcrumrerum naturae obscuritatcmobscuritatem difficultas refellendi falsa et persuadendi uera resisteret, ad haec forte quae in usu atque in promptu essent exempla confugerem uicissimque interrogarem, ut, quia eos moueret quomodo peccatum quod mundatur per baptismum maneat in eis quos genuerint baptizati, ipsi explicarent quomodo praeputium quod per circumcisionem aufertur maneat in eis quos genuerint circumcisi, quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur", "candidate_score": 0.690117, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_74", "psc_text": "respondere non posset. sed istos, ut dixi, omittamus; neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, quantum ad eorum pertinet uitam, quam recenti ortu in se ipsis agunt, si eam non agnoscit sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. § 23 Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre, qui dicunt paruulos recenti ultauita editos uisceribus matrum non propter remittendum peccatum percipere baptismum, sed ut spiritalem procreationem habentes creentur in Christo et ipsius regni caelorum participes fiant eodem modo filii et heredes dei, eoheredescoheredes autem Christi. a quibus tamen cum quaeritur, utrum non baptizati et non effecti coheredes Christi regnique caelorum participes habeant saltem beneficium salutis aeternae in resurrectione mortuorum, laborant uehementer nec exitum inueniunt. quis enim Christianorum ferat, cum dicitur ad aeternam salutem posse quemquam peruenire, si non renascatur in Christo, quod per baptismum fieri uoluit eo iam tempore, quo tale 18 cf.", "candidate_score": 0.684707, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3_5", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_393", "psc_text": "A intellegentes et quod sic conamur et quod sic precamur dono illius nos liabcre, ut in omnibus non ad nos respicientes, sed sursum cor habentes domino deo nostro gratias agamus et, cum gloriamur, in illo gloriemur. § 34 Quartum iam illud restat, quo explicato, quantum adiuuat dominus, sermo quoque iste tam prolixus tandem terminum sumat, utrum qui omnino numquam ullum peccatum habuerit habiturusnc sit, non solum quisquam natorum hoinininnsit, uerum etiam potuerit aliquando esse uel possit. huncprorsus nisi unum mediatorem dei et hominum hominem ChristuinChristum Iesumnullum uel esse uel fuisse uel futurum esse certissimum est. unde iam multa diximus de baptismo paruulorum, qui si nullum peccatum habent, non solum sunt homines innumerabiles sine peccato, uerum etiam fuerunt et erunt. porro si ueraciter illud constitit, unde secundo loeoloco egimus, neminem esse sine peccato, profecto nec paruuli sine peccato sunt. ex quo conficitur. etsi quisquam in hac uita esse potuisset, qui uirtute", "candidate_score": 0.684556, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_206", "psc_text": "paruuln aetate nobis dedit dominus humilitatis exemplum. solus sine peccato natus est, quem sine uirili complexu non concupiscentia carnis, sed obocdientiaoboedientia mentis uirgo concepit; sola nostro uulueriuulneri medicinanimedicinam parere potuit, quae non ex peccati uulnere germen piae prolis emisit. § 58 Iam nunc scrutemur diligeutiusdiligentius, quantum adiuuat dominus, etiam ipsum euangelii capitulum ubi ait: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum dei. qua isti sententia nisi mouerentur, omnino paruulos nec baptizandos esse censerent. scd quia non ait, inquiunt: 'nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non habebit salutem uel uitam aeternam', tantummodo aiitemautem dixit: non intrabit in regnum dei, ad hoc paruuli baptizandi sunt, ut sint etiam cum Christo in regno dei, ubi non erunt, si baptizati non fuerint, quamuis et sine baptismo si parttuliparuuli moriantur salutem uitamque aeternam habituri sint, quoniam nullo peccati uinculo obstricti sunt. haec dicentes primo numquam explicant isti, qua", "candidate_score": 0.682614, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_94", "psc_text": "baptizatos infantes fidcliumfidelium numero adiungit. porro si isti, qui baptizantur, propter uirtutem celebrationemquecelebratiouemque tanti sacramenti, quamuis suo corde atque ore non agant quod ad credendum confitendumque pertineat, tamen in numero credentium conputantur, profecto illi, quibus sacramentum defuerit, in eis habendi sunt qui non credunt filio; atque ideo si huius inanes gratiae corpore exierint, sequetur eos quod dictum est: non uidebunt uitam, sed ira dei manet super eos.ctundehocquandoeos clarum est peccata propria non habere, si nec originali peccato teneantur obnoxii? § 29 Bene autem non ait: ira dei 'ueniet super eum'. sed manet super eum. ab hac quippe ira, qua omnes sub peccato sunt, de qua dicit apostolus: fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae sicut et ceteri, nulla res liberat nisi gratiadei per Icsum Christum dominum nustrumnostrum. haec gratia cur ad illum ueniat, ad illum non urniat, occulta csseesse causa potest, iniustanonpotest. numquid eniinenim iniquitas apud deum? absit. sed", "candidate_score": 0.682391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_82", "psc_text": "etiam si peccatores non sunt, non eos uenit uocare qui dixit: non ueni uocare iustos, sed peccatores. et ideo baptismo eius, qui eos non uocat, non tantum frustra, uerum etiam inprobe uidentur inruere; quod absit ut sentiamus. uocat coseos igitur medicus, qui non cstest opus sanis, sed aegrotantibus, nec uenit uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. et ideo quia suae uitae propriae peccatis nullis adhuc tenentur obnoxii, originalis in eis aegritudo sanatur in eius gratia, qui saluos facit per lauacrum regenerationis. § 25 Dicet aliquis: 'quomodo ergo et ipsi uocantur in paenitentiam? numquid tantillos potest aliquid paenitere?' huic respondetur: 'si propterea paenitentes dicendi non sunt, quia sensum paenitendi nondum habent, nec fideles dicendi sunt, quiasimiliter sensum credendi nondum habent. si autem propterea recte fideles uocantur, quoniam 3.6 Matth. 19,14 etc. 10.13 Luc. 5, 32 16 cf. Luc. 5, 31. 32 20 cf. Tit. 3,5 2 puerum Vml 3 est enim", "candidate_score": 0.677289, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_39_41", "bdc_text": "vers. 23 . vide an periodus sit perfecta : Preterea cum re ipsa experimur etc. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_355", "psc_text": "§ 23 Xeque negandum cstest hoc deum iubere ita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatampeccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur ut non sit. cur ergo iubet, inquiunt, quod scit nullum hominum esse facturum? hoc modo etiam dici potest, cur primis illis hominibus iusserit, qui duo soli erant, quod sciebat eos uonnon esse facturos. neque enim dicendum est ideo iussisse, ut nostrum aliquis id faceret, si illi non facerent; hoc enim, ne de illa scilicet arbore cibum sumerent, non nisi illis solis deus iussit, quia, sicut sciebat quid iustitiae facturi non erant, ita etiam sciebat quid iustitiae de illis erat ipse facturus. eo 14 Phil. 3, 15. 16 19 Pelagiani 23 cf. Gen. 2, 17 2 pcrfectus in mtj. m2A 3 homines om. A qui oni. M iraicoru A dilectionc S 4 ista d quoque om. zbd 6 praescripsit", "candidate_score": 0.662822, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_39_41", "bdc_text": "vers. 23 . vide an periodus sit perfecta : Preterea cum re ipsa experimur etc. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_354", "psc_text": "illa inconmutabilis regula ueritatis diligendos esse praescribit. curacum ergo lcgiturlegitur in scripturis cuiusque perfectio, qua in re dicatur, non neglegentcrneglegenter intuendum est, quoniam non ideo quisqucquisque prorsus sine peccato esse intellegitur, quia in aliquare dicitur esse perfectus. quamquam et in hoc possit ita dici, ut non quia iam non est quo proficiat, sed quia ex maxima parte profecit, hoc nomine dignus habeatur, sicut in doctrina legis dici potest quisque perfectus, etiamsi eum aliquid adhuc latet; sicut perfectos dicebat apostolus, quibus tamen ait: et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuclabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulcmusambulemus. § 23 Xeque negandum cstest hoc deum iubere ita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatampeccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur ut non sit. cur ergo iubet, inquiunt, quod scit nullum hominum esse facturum? hoc modo etiam dici potest,", "candidate_score": 0.662597, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_47", "bdc_text": "Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_480", "psc_text": "peccati remissione et sua redemptione opus habeat, deo per summam praescientiam iudicante, qui paruulorum ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiamsi non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redcmptioredemptio sacramenti necessaria est animae paruuli, magna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum 12 Ps. 102, 2-4 19 cf. Kom. 9, 11 1 ipsi Vm2 christiauae K (leprom+ttofi cras.) L dcpromto SYGC 2 dibitandum V esse zb his zMTbd diuina scripturaVA diuiiia scriptura M diuinas scripturas b 3 illo SVvJPm/G uoluptate2,i (m mg. ai uoh:ntate) 5 transscriptione*# transscriptiones A proscriptione zbd iniquitatis (in mg. al peccati) b 6 excepto KC 7 et caro Lm2d 8 eodem modo et ipsa XC 9 carnem solam A 10 paruoli Ltnl rcdemptris (ris in ras. ni2; in mg. m2 1 redijtoris)", "candidate_score": 0.661581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_47", "bdc_text": "Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_234", "psc_text": "autem in hoc qua fronte ad homines, qua mente ad deum sc ferret ignoro nec uolo aliquid grauius dicere. falsam igitur uel fallacem tradi paruulis baptismatis formam, in qua sonare atque agi uideretur et tamen nulla fieret remissio peccatorum, nideruntuiderunt aliqui eorum nihil exccrabilius ac detestabilius posse diei atque sentiri. proinde quod adtinet ad baptismuinbaptismum paruulorum, ut ciseis sit necessarius, redemptionem ctiametiam ipsis opus esse concedunt, sicut cuiusdam eorum libello breuissimo continetur, qui tamen ibi remissionem alicuius peccati apertiusaperis exprimere noluit. sicut autem mihi ipse litteris intimasti, fatentur iam, ut dicis, etiam in paruulis per baptismum remissionem fieri peccatorum. nec mirum; non enim redemptio alio modo posset intellegi. non tamen originaliter, inquiunt, sed in uita iam propria, posteaquaynposteaquam nati sunt, peccaturnpeccatum habere coeperunt. § 64 Quamobrem uidcsuides quantum iam distet inter eos, contra quos in hoc opere diu iam multumque disserui, quorum etiam unius legi librum ea continentem, quae ut", "candidate_score": 0.659907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_47", "bdc_text": "Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_479", "psc_text": "sit propagata peccati excepta una similitudine carnis peccati, quae tamen non esset, nisi esset caro peccati. § 59 De anima uero, utriunutrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit-neque enim possumus dicere solam earnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemptoris auxilio alienamque ab ea esse gratiarum actione, quae in Psalmis est, ubilcgimus etdicimuslegimus: benedic, anima mea, dominum et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam —, an etiam non propagata eo ipso, quo carni peccati aggrauanda miscetur, iam ipsius peccati remissione et sua redemptione opus habeat, deo per summam praescientiam iudicante, qui paruulorum ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiamsi non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter", "candidate_score": 0.659893, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_40_42", "bdc_text": "vide an periodus sit perfecta : Preterea cum re ipsa experimur etc. ; ego legerem :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_346", "psc_text": "Gml quod b perfectos LmlGvil perfectum A sim, scquior autcmautem si conprehendam, in quo et adprehensus sum a Christo Iesu. fratres, ego me ipsum non arbitror adprchcndissc; unum autem, quae retro oblitus in ca quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dci in Christo Iesu, ipse se coufiteturconfitetur nondum accepisse, nondum esse perfectum in plenitudine iustitiae, quam adipisci dilexit in Christo, sed adliuc secundum intentionem sequi et praeterita obliuiscentem in ea quae ante sunt extendi, ut noucrimusnouerimus etiam ad ipsum pertinere illud quod ait: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renonatur de die in diem, quamuis iam esset perfectus uiator, etsi nondum erat ipsius itinerisperfectioneperuentor. denique tales uult secum in isto cursu comites rapere, quibus continuo subiungit et dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque deus uobis reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. ambulatio ista", "candidate_score": 0.655803, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_525", "psc_text": "tempus a quibusdam transitorie conloquentibus cursim mihi aures perstrictae sunt, cum illic apud Carthaginem essemus, 'non idcoideo paruulos baptizari, ut remissionem accipiant peccatorum, sed ut sanctificentur in Christo.' qua nonitatonouitato permotus et quia oportunum non fuit, ut contra aliquid dicerem, et non tales homines erant, de quorum essem auctoritate sollicitus, facile hoc in transactis atque abolitis habui. et ecce iam studio flammante defenditur, ecce scribendo etiam memoriae commendatur, ecce res in hoc discrimen adducitur, ut hinc etiam a fratribus consulamur. ecce contra disputare atque scribere cogimur! § 13 Ante paucos annos Romae quidam extitit Iouinianus, qui sanctimonialibus etiam aetate iam prouectioribus nuptias persuasisse dicatur non iniiciendo, quo earum aliquam ducere nelletnollet uxorem, sed disputando uirgines sanctimonio dicatas nihil amplius fidelibus coniugatis apud deum habere meritorum. numquam tamen hoc ei commentum uenit in mentem, ut asserere conaretur sine originali peccato nasci hominum filios. et utique si hoc astrueret. multo 10 cf.", "candidate_score": 0.649837, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_21_23", "bdc_text": "folio 344 . pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_350", "psc_text": "cum seruis suis, et non tantum uniuersalitcr fidelibus omnibus, uerum etiam singulis esse orationem dominicam necessariam, quam tradidit discipulis suis. § 22 At enim ait dominus: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod praecipit. non nunc quaeritur . utrum fieri possit, si istam perfectionem ad hoc accipiunt, ut sine ullo sit quisque peccato, cum hanc agit uitam — iam enim supra respondimus posse fieri -, sed utrum aliquis faciat, hoc nunc quaerimus. neminem autem esse, qui tantum uelit, quantum res exigit, ante praecognitum est, sicut scripturarum quae supra commemoraui testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re", "candidate_score": 0.649171, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_38_40", "bdc_text": "folio 376 pa. 1 . vers. 23 . vide an periodus sit perfecta :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_354", "psc_text": "illa inconmutabilis regula ueritatis diligendos esse praescribit. curacum ergo lcgiturlegitur in scripturis cuiusque perfectio, qua in re dicatur, non neglegentcrneglegenter intuendum est, quoniam non ideo quisqucquisque prorsus sine peccato esse intellegitur, quia in aliquare dicitur esse perfectus. quamquam et in hoc possit ita dici, ut non quia iam non est quo proficiat, sed quia ex maxima parte profecit, hoc nomine dignus habeatur, sicut in doctrina legis dici potest quisque perfectus, etiamsi eum aliquid adhuc latet; sicut perfectos dicebat apostolus, quibus tamen ait: et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuclabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulcmusambulemus. § 23 Xeque negandum cstest hoc deum iubere ita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatampeccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur ut non sit. cur ergo iubet, inquiunt, quod scit nullum hominum esse facturum? hoc modo etiam dici potest,", "candidate_score": 0.644219, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_510", "psc_text": "uno modo id exposuit. cetera uero quae ibi dicuntur, si diligenter aduertantur atque tractentur, sicut in primo duorum illorum libro utcumque conatus sum, etiamsi subobscurum pariunt rerum ipsarum necessitate sermonem, non tamen poterunt alium sensum habere, nisi per quem factum est. ut antiquitus uniuersa ecclesia retineret fideles paruulos originalis peccati remissionem per Christi baptismum consecutos. § 10 Vnde non inmerito beatus Cyprianus satis ostendit, quam hoc ab initio creditum et intellectum seruet ecclesia. qui cum paruulos a materno utero recentissimos iam idoneos ad percipiendum Christi baptismum adsereret, quoniam consultus fuerat, utrum hoc ante octauum diem fieri deberet, quantum potuit, conatus est eos demonstrare perfectos, ne quis ipso numero dierum, quo octauo antea circumcidcbantur infantcsinfantes, eos adhuc perficiendos existimaret. sed cum magnum eis defensionis patrocinium praestitisset, ah originali tamen peccato eos inmunes non esse confessus est, quia, si hoc negaret, ipsius baptismi causam, propter quem percipiendum eos defendebat, auferret. potes ipsam", "candidate_score": 0.64264, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_22_24", "bdc_text": "pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio : Ad hunc modum etc. folio 358 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_350", "psc_text": "cum seruis suis, et non tantum uniuersalitcr fidelibus omnibus, uerum etiam singulis esse orationem dominicam necessariam, quam tradidit discipulis suis. § 22 At enim ait dominus: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod praecipit. non nunc quaeritur . utrum fieri possit, si istam perfectionem ad hoc accipiunt, ut sine ullo sit quisque peccato, cum hanc agit uitam — iam enim supra respondimus posse fieri -, sed utrum aliquis faciat, hoc nunc quaerimus. neminem autem esse, qui tantum uelit, quantum res exigit, ante praecognitum est, sicut scripturarum quae supra commemoraui testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re", "candidate_score": 0.64211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82_84", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_4", "psc_text": "peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortimortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamenetinduti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. § 3 Neque", "candidate_score": 0.640077, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_21_23", "bdc_text": "folio 344 . pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_351", "psc_text": "testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re perfectus esset, in alia non esset. uelut si iam sit quisquam sapientiae perfectus auditor-quod nondum erant illi, quibus dicebat: lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis; eis quippe et illud ait: sapientiam loquimur inter perfectos, utique perfectos audit ores uolens intellegi —, potest ergo fieri, sicut dixi, ut iam sit aliquis sapientiae perfectus auditor, cuius nondum sit perfectus et doctor; potest perfectus esse iustitiae cognitor, nondum 5 Pelagiani Matth.5,48 15 cf. pag. 93,14 16 cf. PhU. 3,12 Phil.3,15 20 I Cor. 3, 2 22 I Cor. 2, 6 letom.zd iudicio Lml cii(cs.l.m2)L 2fidebusVml", "candidate_score": 0.639675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_23_25", "bdc_text": "vide , an sit perfecta oratio : Ad hunc modum etc. folio 358 pa. 2 . vers. 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_350", "psc_text": "cum seruis suis, et non tantum uniuersalitcr fidelibus omnibus, uerum etiam singulis esse orationem dominicam necessariam, quam tradidit discipulis suis. § 22 At enim ait dominus: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod praecipit. non nunc quaeritur . utrum fieri possit, si istam perfectionem ad hoc accipiunt, ut sine ullo sit quisque peccato, cum hanc agit uitam — iam enim supra respondimus posse fieri -, sed utrum aliquis faciat, hoc nunc quaerimus. neminem autem esse, qui tantum uelit, quantum res exigit, ante praecognitum est, sicut scripturarum quae supra commemoraui testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re", "candidate_score": 0.639413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_226", "psc_text": "a serpcnteserpente quippe mors ucnit, qui peccatum, quo mori mereretur, homini persuasit. dominus autem in carncmcarnem suam non peccatum transtulit tamquam uenenum serpentis, sed tamen transtulit mortem, utesset in similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solueretur et poena. sicut ergo tunc qui conspiciebat exaltatum serpcntcmserpentem, et a ueneno sanabatur et a morte liberabatur, sic nunc qui conformatur similitudini mortis Christi per fidem baptismumque eius, et a peccato per iustificationem et a morte per resurrectionem liberatur. hoc est enim quod ait: u t omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid igitur opus est, ut Christi morti per baptismum conformetur paruulus, si morsu serpentis non cstest omnino uenenatus ? § 62 Deinde si-quod consequenter dicit-deus sic dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. periturus erat paruulus nec habiturus uitam", "candidate_score": 0.633826, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82_84", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_27", "psc_text": "quo ait: per unumhominempcccatumintrauitinmundumetperpeccatum mors, conari eos quidem inaliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, scd quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, 'quod et mors ista, quae illic commemorata est, nonsit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione transisse'. hinc enim etiam in parltulis nolunt credere per baptismum solui originale peccatum quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. sed si peccatum apostolus illud commemorare uoluisset, quod in hunc mundum non propagatione, sed imitatione intrauerit, eius principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo scriptum cstest: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro SapicntiaeSapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo fuerint propagati,", "candidate_score": 0.631018, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_84", "bdc_text": "Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_4", "psc_text": "peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortimortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamenetinduti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. § 3 Neque", "candidate_score": 0.630673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_393", "psc_text": "A intellegentes et quod sic conamur et quod sic precamur dono illius nos liabcre, ut in omnibus non ad nos respicientes, sed sursum cor habentes domino deo nostro gratias agamus et, cum gloriamur, in illo gloriemur. § 34 Quartum iam illud restat, quo explicato, quantum adiuuat dominus, sermo quoque iste tam prolixus tandem terminum sumat, utrum qui omnino numquam ullum peccatum habuerit habiturusnc sit, non solum quisquam natorum hoinininnsit, uerum etiam potuerit aliquando esse uel possit. huncprorsus nisi unum mediatorem dei et hominum hominem ChristuinChristum Iesumnullum uel esse uel fuisse uel futurum esse certissimum est. unde iam multa diximus de baptismo paruulorum, qui si nullum peccatum habent, non solum sunt homines innumerabiles sine peccato, uerum etiam fuerunt et erunt. porro si ueraciter illud constitit, unde secundo loeoloco egimus, neminem esse sine peccato, profecto nec paruuli sine peccato sunt. ex quo conficitur. etsi quisquam in hac uita esse potuisset, qui uirtute", "candidate_score": 0.630379, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_114", "psc_text": "non est opus sanis, sed aegrotantibus, quia non uenit uocareiustos, sed peccatores, in cuius regnum non intrabit nisi qui renatus fuerit ex aqua et spiritu 5 cf. Ioh. 3,8 71 Cor. 1.31. II Cor. 10,17 18 cf. Rom. 9,11 20 cf. Rom. 5,12 21 Rom. 7, 25 23 cf. Luc. 5, 31. 32 25 cf. Ioh. 3, 5 1 posse S 3 dominus Kml ego JI 4 praetistinari Kml praedistinari Gml 6 praeterisse zAT ingenii (in s. I. m2) K 7 gloriantur M glorientur M 8 uitae meritis b quas Lml quasquas Lm2SV PGAb 9 terrena] in terra (in add. m2)Lterra,SP 10 ingenua Kml uariant LSPG ueniant V 11 cautiora z alii M obtonsiora Lml obtusiora Pbd 12 superioribus PGm2 liberantis Kml 13 tribuant (e s. ą)G 14 et] ex zA, QIII. b teterrima uita Vm2 superiorem uitam KAM 15 ex hoc pon. ante tam KC meritum P in om.", "candidate_score": 0.630143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_22_24", "bdc_text": "pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio : Ad hunc modum etc. folio 358 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_351", "psc_text": "testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re perfectus esset, in alia non esset. uelut si iam sit quisquam sapientiae perfectus auditor-quod nondum erant illi, quibus dicebat: lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis; eis quippe et illud ait: sapientiam loquimur inter perfectos, utique perfectos audit ores uolens intellegi —, potest ergo fieri, sicut dixi, ut iam sit aliquis sapientiae perfectus auditor, cuius nondum sit perfectus et doctor; potest perfectus esse iustitiae cognitor, nondum 5 Pelagiani Matth.5,48 15 cf. pag. 93,14 16 cf. PhU. 3,12 Phil.3,15 20 I Cor. 3, 2 22 I Cor. 2, 6 letom.zd iudicio Lml cii(cs.l.m2)L 2fidebusVml", "candidate_score": 0.629937, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_83_85", "bdc_text": "nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit . Nam inter vigesimam primam martii anni 54 et nescio quotam maii huius anni 56 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_27", "psc_text": "quo ait: per unumhominempcccatumintrauitinmundumetperpeccatum mors, conari eos quidem inaliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, scd quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, 'quod et mors ista, quae illic commemorata est, nonsit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione transisse'. hinc enim etiam in parltulis nolunt credere per baptismum solui originale peccatum quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. sed si peccatum apostolus illud commemorare uoluisset, quod in hunc mundum non propagatione, sed imitatione intrauerit, eius principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo scriptum cstest: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro SapicntiaeSapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo fuerint propagati,", "candidate_score": 0.629092, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_152", "psc_text": "id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem . quod nolo, ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peecatumpeccatum. inuenio ergo legem mihi uolenti facere bonum, quoniam mihi malum adiacet. eondelectorenimlegideiseeundumintcrioremhominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis mcaemeae et captiuantem me in lege peccati, quae cstest in membris meis. miser ego homo! quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum. dicant qui possunt hominem nasci nisi in corpore mortis huius, ut possint etiam dicere non ei necessariam gratiam dei per Iesum Christum, qua liberetur de 6 Rom. 5, 6 7 Rom. 7, 14-25 1 pro Gml illi ad iustitiam b", "candidate_score": 0.626275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_324", "psc_text": "uita eius, hoc utique dicit: 'curani hominis brcuisbreuis uitacuitae fecisti ucnire in iudicium tuum. quantumlibet enim breuis fuerit uita eius, etiamsi unius diei esset, mundus a sordibus esse non posset et ideo iustissiineiustissime in iudicium tuum uenict'.illudueroquodait:dinumerasti omnes necessitudines meas et nihil tc latuit de peccatis meis; signasti peccata mea in folliculo et adnotasti si quid inuit us commisi, nonne satis aperuit ctiametiam illa peccata iuste inputari, quae non delcctationisdelectationis inlecebra cOllunittuuturcommittuntur, sed causa deuitandae molestiae alicuius aut doloris aut mortis? nam et haec dicuntur quadam necessitate comniitticommitti, cum omnia superanda sint amore et delectatione • iustitiae. potest etiam quoddixit: et adnotasti si quid inuitus commisi, ad illam uoccmuocem uideri pcrtincrepertinere, qua dictum est: non enim quod uolo ago, sed quod odi, hoc facio. § 16 Quid quod ipse dominus, qui ci perhibuerat testimonium, cum etiam scriptura, hoc est dci spiritus, dixerit in omnibus, quae 2 Eph. 2,3 6 lob", "candidate_score": 0.624656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_97", "psc_text": "scientiae dei! praemiserat quippe sententiam mirae profunditatis dicens: conclusit enim deus omnes in incredulitate, ut omnibus misereatur. cuius profunditatis ueluti horrore percussus; o altitudo, inquit, diuitiarum sa pientiae et scientiae dei! quam inscr utabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim cognouit sensum domini? aut quis consiliarius illius fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum amen. ualde ergo paruum sensum habemus ad discutiendam iustitiam iudiciorum dei, ad discutiendam gratiam gratuitam, nullis meritis praecedentibus non iniquam, quae non tam mouet, cum praestatur indignis quam cum aeque indignis aliis denegatur. § 30 Xalll et hi, quibus uidetur iniustum, ut paruuli sine gratia Christi de corpore exeuntes non solum regno dei, quo et ipsi fatentur nisi per baptismum renatos intrare non posse, uerum etiam uita aeterna et salute priuentur, quaerentes quomodo iustum sit,", "candidate_score": 0.624051, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_271", "psc_text": "A agonem interim manctmanet non sibi ad inlicita consentientibus nihil omnino nocitura, donec absorbeatur mors in uictoriam et pace perfecta nihil quod uincatur existat. consentientes autem sibi ad inlicita reos tenet et, nisi per medicinam paenitentiae et opera misericordiae per caelestem sacerdotem pro nobis interpellantem sanentur, ad secundam mortem damnationemque perducit. propter hoc et dominus orare nos docens inter cetera monuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. ne nos inferas in temptationem, sed libera nosamalo. manet enim malum in carne nostra non natura, in quadiuinituscreatus est homo, sed uitio, quo uoluntate prolapsus est, ubi amissis uiribus non eaquauulneratusestuoluntatisfacilitate sanatur. de hoc malo dicit apostolus: scio, quia non habitat in carne mea bonum. cui malo nos non oboedire praecepit, cum dicit: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad obocdiendumoboediendum desideriis eius. si ergo his desideriis concupiscentiae carnis inlicita uoluntatis inclinatione consensimus, ad hoc", "candidate_score": 0.623854, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf031", "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios", "max_score": 0.716285, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_48", "psc_text": "Christo scilicet. Quid autem in Christo? quod audito verbo veritatis evangelii salutis vestrae, fidem secuti estis jam in Christo. In quo credentes signati estis Spiritu promissionis sancto. Ipsa ratio exhortationis, plerumque mysterium; credere in Christum, credere Evangelio, hoc est verbo veritatis, inquit: in hoc, et vos credentes signati estis Spiritu promissionis sancto: ut jam et vos Spiritum receperitis sanctum promissionis Christi. Sed quoniam velut aliud est Spiritus sanctus, aliud Christus, tamen consummatio et perfectio et plena liberatio, Spiritus sanctus est. Signati estis, inquit, in Spiritu sancto promissionis circa ea quae promissa sunt: quoniam nobis Spiritus sanctus promissus est et datus: et de eo sic subjungit: VERS. 14. Qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem adoptionis, in laudem gloriae ipsius. Qui Spiritus, inquit, pignus est haereditatis nostrae: ipsum enim nobis misit quasi pignus, haereditatem nos adepturos esse coelestium et aeternitatis et gloriae Dei. Hoc enim dictum in redemptionem adoptionis, ut nos", "candidate_score": 0.716285, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_46_48", "bdc_text": "sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti . Id quod eo verbo significatur :", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_48", "psc_text": "Christo scilicet. Quid autem in Christo? quod audito verbo veritatis evangelii salutis vestrae, fidem secuti estis jam in Christo. In quo credentes signati estis Spiritu promissionis sancto. Ipsa ratio exhortationis, plerumque mysterium; credere in Christum, credere Evangelio, hoc est verbo veritatis, inquit: in hoc, et vos credentes signati estis Spiritu promissionis sancto: ut jam et vos Spiritum receperitis sanctum promissionis Christi. Sed quoniam velut aliud est Spiritus sanctus, aliud Christus, tamen consummatio et perfectio et plena liberatio, Spiritus sanctus est. Signati estis, inquit, in Spiritu sancto promissionis circa ea quae promissa sunt: quoniam nobis Spiritus sanctus promissus est et datus: et de eo sic subjungit: VERS. 14. Qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem adoptionis, in laudem gloriae ipsius. Qui Spiritus, inquit, pignus est haereditatis nostrae: ipsum enim nobis misit quasi pignus, haereditatem nos adepturos esse coelestium et aeternitatis et gloriae Dei. Hoc enim dictum in redemptionem adoptionis, ut nos", "candidate_score": 0.712925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_48", "psc_text": "Christo scilicet. Quid autem in Christo? quod audito verbo veritatis evangelii salutis vestrae, fidem secuti estis jam in Christo. In quo credentes signati estis Spiritu promissionis sancto. Ipsa ratio exhortationis, plerumque mysterium; credere in Christum, credere Evangelio, hoc est verbo veritatis, inquit: in hoc, et vos credentes signati estis Spiritu promissionis sancto: ut jam et vos Spiritum receperitis sanctum promissionis Christi. Sed quoniam velut aliud est Spiritus sanctus, aliud Christus, tamen consummatio et perfectio et plena liberatio, Spiritus sanctus est. Signati estis, inquit, in Spiritu sancto promissionis circa ea quae promissa sunt: quoniam nobis Spiritus sanctus promissus est et datus: et de eo sic subjungit: VERS. 14. Qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem adoptionis, in laudem gloriae ipsius. Qui Spiritus, inquit, pignus est haereditatis nostrae: ipsum enim nobis misit quasi pignus, haereditatem nos adepturos esse coelestium et aeternitatis et gloriae Dei. Hoc enim dictum in redemptionem adoptionis, ut nos", "candidate_score": 0.704697, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_59", "bdc_text": "Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_136", "psc_text": "est plene rogo, et rogo patrem Domini, patrem Domini nostri Jesu Christi. Omnis quidem operatio per Christum et omnis actio; sed quoniam, ut saepe monuimus, ministeriorum spiritus Christi est; quippe ipse ministerium Dei est, et omnia Deus per ipsum; idcirco ad patrem, inquit, flecto genua. Ipse enim rogandus, uti misereatur, et subveniat, fidem nostram dirigat, operetur in Christo nobis, ut ipsum Christum sequamur, atque in eum fidem habentes ad promissa pervenire possimus. Precum autem et rogationis plenus habitus, genua flectere. Non solum enim animo flectere nos debemus in preces, sed etiam corpore nulla parte altiore simus, vel imagine altitudinis, vel quod superbiam habere videamur. Denique alio loco: servabit sibi Deus tot millia hominum qui non flexere genua ante Baal. VERS. 15. Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur. Scilicet ex patre Deo, et patre Domini nostri Jesu Christi: ipse enim pater, ipse primus pater, et ab ipso", "candidate_score": 0.637028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_20_22", "bdc_text": "simpliciter , ascensuros , non autem et ascensurus ; folio 344 . pa. 1 ver. 8 .", "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_158", "psc_text": "quomodo implevit omnia, et magis rediens implevit omnia. Ac si complecti velim et enarrare, non sinit operis magnitudo ut in ista parte, qua commentationem simplicem facimus, pars ista ponatur. Arbitror de isto sensu istoque tractatu librum aliquem esse complendum, quem permissu Dei jam aggrediar, ut omnia necessaria ad istius modi intelligentiam liberi a necessitate interpretationis valeamus implere. Nunc igitur simpliciter admonendi modo ista breviterque dicemus. CAP. IV.--VERS. 9. Quod autem ascendit, quid est nisi qui et descendit in inferiora terrae? Positum est in psalmo ascendens altitudinem ex quo verbo capiamus intelligentiam quia is ascendit, qui descendit. Natura etenim rei sic se habet, ut ascendere in coelum non possit nisi qui inde descendit. Hoc circa coelestia: nam circa alia hujusmodi terrena potest aliquis ascendere, qui non descendit: sed in coelum atque in coelos nemo ascendit, nisi qui inde descendit. Sic enim Salvator in Evangelio dixit: nisi quis renatus fuerit, non potest", "candidate_score": 0.616328, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf016", "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", "max_score": 0.715042, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45_47", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint . Nisi enim mens nostra tales cogitationes concipiat , sacramenta in nobis nullum habere effectum , quemadmodum nec verbum predicatum de remissione peccatorum ullum in nobis habet effectum nisi ope spiritus sancti .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.715042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_176", "psc_text": "Sed consideremus cujus haec gratia. Quemadmodum autem prophetis palam fiant cordis occulta, Paulus ostendit dicens: Occulta quoque cordis ejus manifesta fient: et procidens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus est in vobis (I Cor. XIV, 25) . Dei ergo munus est qui revelat, non virtus hominis qui divino magis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit officio. Quo autem proficit ista cogitatio Judaeorum, nisi ut secundum Scripturas venisse Christum probetur? Erat enim qui exspectabatur; et ipse utique qui exspectabatur, non is qui non exspectabatur, advenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio aestimatur, in seipso esse non creditur? Quem per mulierem venturum putabant, per virginem venisse non credunt. Quae Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatus Dei Filius immaculatae generationis servaret etiam in suscipiendo corpore puritatem? Et utique divini adventus signum in virginis partu, non in mulieris constitutum est. 79. Ego, inquit, vos aqua baptizo. Cito probavit", "candidate_score": 0.703496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_44_46", "bdc_text": "Tuum iam est iudicare , mi Bullingere , an errata recte notarim necne . Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ; sentio itaque obsignare tibi eo loco idem esse , quod fidei nostrę in Christum confirmandę gratia , facere nobis in cogitationem [ ve]nire ea , quae in evangelica doctrina de gratuita nostra iustitia tradita sunt , esse certa idque hoc ordine primo , dum institutas illas ceremonias videmus celebrari earumve alioqui meminerimus , cogitationes quasdam tamquam questiones nobis incidere , cur Christus ceremonias instituerit illisque cogitationibus fere eodem momento ope spiritus sancti alias succedere cogitationes tamquam responsum eas ceremonias a Christo institutas esse , ut sint memoralia , quod ea , que in evangelica doctrina tradita sunt ac per illas ceremonias representantur sint certissima atque adeoque tam certa quam ille ceremonię a Christo institutę sint .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.703475, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_177", "psc_text": "Quem per mulierem venturum putabant, per virginem venisse non credunt. Quae Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatus Dei Filius immaculatae generationis servaret etiam in suscipiendo corpore puritatem? Et utique divini adventus signum in virginis partu, non in mulieris constitutum est. 79. Ego, inquit, vos aqua baptizo. Cito probavit non esse se Christum, qui visibili operetur officio. Nam cum ex duabus naturis homo, id est, ex anima subsistat et corpore, visibile per visibilia, invisibile per invisibile mysterium consecratur. Aqua enim corpus abluitur, spiritu animae delicta mundantur. Aliud agimus, aliud invocamus; licet etiam in ipso fonte sanctificatio divinitatis aspiret. Non enim aqua omnis ablutio est, sed haec inter se divisa esse non possunt, et ideo aliud fuit baptisma poenitentiae, aliud gratiae est. Istud ex utroque, illud ex uno; nam cum communia delicta sint mentis et corporis, purificatio quoque debuit esse communis. Et bene sanctus Joannes se intellexisse significans quid in", "candidate_score": 0.699851, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.693059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62_64", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum : \"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_788", "psc_text": "182. Vis scire granum Christum, et seminatum Christum? Nisi granum tritici cadens in terram moriatur, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multum fructum afferet (Joan. XII, 24) . Ergo non erravimus, quia diximus quod ipse jam dixerat. Est autem et granum tritici; quia confirmat cor hominis: et granum sinapis; quia cor hominis accendit. Et licet ad omnia utrumque conveniat; videtur tamen granum tritici, cum de ejus resurrectione tractatur: panis enim Dei est, qui de coelo descendit (Joan. VI, 33); eo quod Verbum Dei, et resurrectionis exemplum mentes alat, spem acuat, firmet affectum: granum autem sinapis; eo quod amarior et acrior sermo sit de Domini passione: amarior ad flendum, acrior ad commovendum. Itaque cum audimus et legimus jejunasse Dominum (Matth. IV, 2), sitisse Dominum (Joan. IV, 7), lacrymasse Dominum (Joan. XI, 35), vapulasse Dominum, dicentem quoque eum sub tempore passionis: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41)", "candidate_score": 0.691346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50_52", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.690614, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_63_65", "bdc_text": "\"Quandocunque hoc vel illud feceritis , hec vel illa verba pronunciaveritis , tum ille panis , iuxta quem hoc fiet , convertetur in corpus meum vel corpus meum erit , cum in vel sub eo etc . Sepius enim repetita magis in animum traiicimus in memoriaque servamus . Si tibi molestum fuerit hoc sepius repetere , tum ego ipse volente deo epistolio sermonibus illis praefixo illud urgebo , et quidem hoc eo magis urgere libebit , quod mihi quondam Wittenberge illud ipsum fuit , quo primum reperirem Lutherum cum aliis nonnullis in ea re errare .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_687", "psc_text": "ad confitendum tibi (Psal. CXVIII, 62) ; ideo meruit hos panes quos apposuit nobis edendos. Petiit cum dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum (Psal. VI, 7) ; neque enim timuit ne excitaret dormientem, quem scit semper vigilantem. 88. Et ideo scriptorum memores, noctibus ac diebus orationi instantes, peccatis nostris veniam postulemus. Nam si ille tam sanctus, et qui regni erat necessitatibus occupatus, septies in die laudem Domino dicebat, matutinis et vespertinis sacrificiis semper intentus (Psal. CXVIII, 164): quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus, quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus; ut de via lassis, et istius aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit", "candidate_score": 0.683211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_48_50", "bdc_text": "Id quod eo verbo significatur : in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.680078, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_66", "psc_text": "misit (Matt. XXI, 33 et seq.). 37. Venit ergo Joannes in spiritu et virtute Eliae; alterum enim sine altero non potest esse, sicut etiam in sequentibus reperitur, cum dicitur: Spiritus sanctus superveniet te, et virtus Altissimi obumbrabit te (Luc. I, 35, infra) . Sed fortasse hoc supra nos, et supra apostolos videatur exemplum. Nam et ille sub Elia diviso amne fluvialium recursus undarum in originem fluminis, sicut dicit Scriptura: Jordanis conversus est retrorsum (Psal. CXIII, 5) significat salutaris lavacri futura mysteria, per quae in primordia natuturae suae, qui baptizati fuerint parvuli a malitia reformantur (Cf. August., lib. I contra Jul. Pelag., cap. 2). Quid quod etiam apostolis suis ipse Dominus virtutem Spiritus esse tribuendam promisit, dicens: Accipietis virtutem adveniente in vos Spiritu sancto. (Act. I, 8). Deinde in sequentibus: Factus est, inquit, subito sonus de coelo, tamquam vi magna ferretur Spiritus (Act. II, 2) . Bene vi magna, quia Spiritu", "candidate_score": 0.677902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_699", "psc_text": "per studium percipiendae sapientiae de totius orbis finibus congregatur; ut pacifici Salomonis verba cognoscat, Regina plane, cujus regnum est indivisum, de diversis et distantibus populis in unum corpus assurgens. Itaque Sacramentum hoc magnum est . . . . de Christo et Ecclesia (Ephes. V, 32) : sed tamen hoc majus est; quia illud in figura ante praecessit: nunc autem plenum in veritate mysterium est; illic enim Salomonis typus, hic autem Christus in suo corpore est. Ex duobus igitur constat Ecclesia, ut aut peccare nescias, aut peccare desinas; poenitentia enim delictum amovet, sapientia cavet. Hoc in mysterio. 97. Caeterum Jonae signum ut typus Dominicae passionis, ita etiam gravium, quae Judaei commiserant, testificatio peccatorum est. Simul advertere licet, et majestatis oraculum, et pietatis indicium; namque Ninivitarum exemplo et denuntiatur supplicium, et remedium demonstratur. Unde etiam Judaei debent non desperare indulgentiam, si velint agere poenitentiam. (Vers. 33.) Nemo lucernam accendit et in abscondito", "candidate_score": 0.67764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_840", "psc_text": "saginatus, ut carnem Domini spirituali opimam virtute per gratiam sacramenti mysteriorum consortio restitutus epuletur. Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale 1467 vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus. Qui autem annulum habet, et Patrem habet, et Filium, et Spiritum sanctum; quia signavit nos Deus, cujus imago Christus: et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris; ut sciamus hoc annuli istius qui in manu datur, esse signaculum, quo cordis interiora, factorumque nostrorum ministeria signantur. Ergo signati sumus, sicut et legimus: Credentes, inquit, signati estis Spiritu sancto (Ephes. I, 13) . Bene autem carnem vituli, quia sacerdotalis est victima, quae pro peccatis fiebat. 233. (Vers. 23.) Epulantem patrem inducit filius; ut ostenderet quoniam paternus cibus est salus nostra, et Patris gaudium nostrorum redemptio peccatorum est. Et hic quidem si ad Patrem referas, quia hostia pro peccatis Filius est, delectatur Pater", "candidate_score": 0.665253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_45", "bdc_text": "Tu Paulum imitatus in describendis sacramentis uteris verbis obsignandi et sigilli ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_130", "psc_text": "gerentis, diem, locum, causam. Testes quoque abhiberi solent: hos quoque nativitati suae, et generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent Evangelium, dicens: Vos eritis mihi testes in Hierusalem (Act. 1, 8) (Vers. 6, 7.) Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret. Et peperit filium primogenitum, et pannis eum involvit, et posuit in praesepio; quia non erat locus in eo diversorio. 1295 . 40. Breviter sanctus Lucas et quomodo, et quo tempore, et quo loco secundum carnem Christus natus sit, explicavit. At vero de coelesti generatione si quaeris, lege Evangelium sancti Joannis, qui a coelestibus exorsus ad terrena descendit. Illic invenies et quando erat, et quomodo erat, et quid erat, quid egerat, quid agebat, et ubi erat, et quo venerit, et quomodo venerit, quo tempore venerit, qua causa venerit. In principio, inquit, erat Verbum (Joan. I, 1) ; habes quando erat: Et Verbum erat apud Deum; habes", "candidate_score": 0.662998, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_13_15", "bdc_text": "folio 338 pag. 1 vers. 44 vide , an sit perfecta oratio \"Indubitatum est et illud apostolos non alio ariete incusso adversariorum de sacramentibus sacrificantibus debilitasse validius atque adeo \" etc. ; folio 341 , pag. 1 vers. 44 . vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_340", "psc_text": "removeret sacrilegia perfidorum, qui alium Deum dicunt veteris Testamenti, alium novi: vel qui initium Christi dicunt esse de virgine: quomodo enim coepit ex virgine, qui ante virginem loquebatur? (Vers. 18.) Spiritus Domini super me. . 45. Vides Trinitatem coaeternam atque perfectam. Ipsum loquitur Scriptura Jesum Deum hominemque, in utroque perfectum: Deum loquitur et Patrem, et Spiritum sanctum. Spiritus enim sanctus cooperator ostenditur, quando corporali specie sicut columba descendit in Christum; cum Dei Filius baptizaretur in fluvio, Pater loqueretur e coelo. Quod igitur majus quaerimus testimonium, quam quod se fuisse qui locutus est in Prophetis, propria voce signavit? Ungitur oleo spiritali, et virtute coelesti; ut paupertatem conditionis humanae thesauro resurrectionis rigaret aeterno, captivitatem mentis averteret, caecitatem illuminaret animorum, annum Domini perpetuis diffusum temporibus praedicaret, qui redire in orbem laboris nesciat, continuationem fructus hominibus et quietis indulgeat. Atque ille ita ad omnia se curvavit obsequia, ut ne lectoris quidem aspernaretur officium: nos", "candidate_score": 0.660296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_32_34", "bdc_text": "vers. 3 . legerem : \"Item si vocula est\" ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_18", "psc_text": "auditum esse credamus. Sed quia non prolativum verbum, sed substantiale signatur Verbum illud quod caro factum est, et habitavit in nobis: non vulgare verbum, sed illud coeleste intelligamus, cui Apostoli ministrarunt. Et tamen in Exodo lectum est, quia populus videbat vocem Domini (Exod. XX, 18): et utique vox non videtur, sed auditur. Vox enim quid est, nisi sonus qui non oculis cernitur, sed aure percipitur? Verum altissimo ingenio voluit declarare Moyses, quia vox videtur Dei; interioris enim mentis videtur obtutu; in Evangelio autem non vox, sed illud quod voce praestantius est, Verbum videtur. Unde et Joannes sanctus Evangelista: Quod erat, inquit, ab initio, quod audivimus, et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus, et testamur, et annuntiamus vobis de vita, quae erat apud Patrem, et apparuit nobis (I Joan. I, 1 et 2) . Vides ergo quod Verbum", "candidate_score": 0.660018, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_130", "psc_text": "gerentis, diem, locum, causam. Testes quoque abhiberi solent: hos quoque nativitati suae, et generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent Evangelium, dicens: Vos eritis mihi testes in Hierusalem (Act. 1, 8) (Vers. 6, 7.) Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret. Et peperit filium primogenitum, et pannis eum involvit, et posuit in praesepio; quia non erat locus in eo diversorio. 1295 . 40. Breviter sanctus Lucas et quomodo, et quo tempore, et quo loco secundum carnem Christus natus sit, explicavit. At vero de coelesti generatione si quaeris, lege Evangelium sancti Joannis, qui a coelestibus exorsus ad terrena descendit. Illic invenies et quando erat, et quomodo erat, et quid erat, quid egerat, quid agebat, et ubi erat, et quo venerit, et quomodo venerit, quo tempore venerit, qua causa venerit. In principio, inquit, erat Verbum (Joan. I, 1) ; habes quando erat: Et Verbum erat apud Deum; habes", "candidate_score": 0.658771, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_89_91", "bdc_text": "Deus me ab omni malo liberet in suaque veritate servet , quod ut fiat , deum pro me precare ; ego vicissim pro te deum precabor ac precatus sum . Tuas literas ad me certius non mittas quam in quadragesima per mercatores ad mercatum Franckfordiensem proficiscentes .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_377", "psc_text": "Admirabatur enim dona divina: et quo 1356 plus meruerat, hoc praesumebat minus. Dic et tu: Exi a me, Domine; quia homo peccator sum; ut respondeat tibi Dominus; Noli timere. Indulgenti Domino peccatum fatere. Noli timere etiam quae tua sunt Domino deferre; quia quae sua sunt nobis ille concessit. Nescit invidere, nescit eripere, nescit auferre. Vides quam bonus Dominus, qui tantum tribuit hominibus; ut vivificandi habeant potestatem. LIBER QUINTUS. 1355 (Vers. 12, 13.) Et factum est cum esset in una civitatum, ecce vir plenus lepra, procidens in faciem, rogavit eum dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum suam, tetigit illum, dicens: Volo, mundare. 1. Bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus; ut ostendatur non unum populum specialis alicujus civitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. Bene autem et secundum Lucam quarto signo, ex quo in Capharnaum Dominus venit, iste sanatur; nam si quartum diem sole illuminavit (Gen. I,", "candidate_score": 0.654903, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_62", "bdc_text": "Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1131", "psc_text": "quaereret, scivit. Apud Patrem quaesivit, et reperit, et ideo ait: Et Verbum erat apud Deum (Joan. I, 1) . Ascendisti et Paulo, qui non contentus solus te sequi, nos quoque docuit quemadmodum te sequamur, et ubi te reperire possimus, dicens: Si ergo consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, quaerite ubi Christus est ad dexteram Dei sedens (Col. III, 1) . Et ne oculorum magis hoc quam animorum putaremus officium, addidit: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Ib., 2) . 160. Ergo non supra terram, nec in terra, nec secundum carnem te quaerere debemus, si volumus invenire; nunc enim secundum carnem jam non novimus Christum. Denique Stephanus non supra terram quaesivit, qui stantem te ad dexteram Dei vidit: Maria autem quia quaerebat in terra, tangere non potuit (Joan. XXIX, 17). Stephanus tetigit, quia quaesivit in coelo; Stephanus inter Judaeos vidit absentem: Maria inter angelos non vidit praesentem. Sed quare", "candidate_score": 0.64736, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_9", "bdc_text": "Quę errata ego obiter observasse videor , hęc sunt :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_23", "psc_text": "in operibus Filii et Pater cernitur. Vidit Jesum qui Galilaeum illud mysterium (Joan. II, 9), id est, ex aqua vinum factum vidit; quod nemo posset, nisi mundi Dominus elementa convertere. Video Jesum, quando lego quia caeco linivit oculos luto, et reddidit visum. Ipsum enim recognosco qui de luto finxit hominem, et ei vivendi spiritum, et videndi lumen infudit (Gen. II, 7). Video Jesum, quando peccata condonat; nemo enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus (Marc. II, 6 et 7). Video Jesum, quando Lazarum suscitat: et non viderunt qui viderunt (Joan. XI, 44). Video Jesum, video etiam Patrem, quando oculos ad coelum erigo, ad maria converto, ad terram retorqueo: Invisibilia enim ejus, per ea quae perfecta sunt intellecta, conspiciuntur (Rom. I, 20) . 8. Sicut tradiderunt nobis, qui ab initio viderunt, et ministri fuerunt Verbi. Gemina virtus est in homine perfecto, ut et intentio sit, et actio. Utramque igitur virtutem sanctus", "candidate_score": 0.643716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_81_83", "bdc_text": "Lennep , borgen ze Collen senden Diederichen Beck , borger zu Ruremund , mynem guden freund. \" Cum tu non admodum perfecte vel clare pingas , rogo , alius quispiam tuas ad me literas scribat , ne in erratis corrigendis forsan ipse a tuo scripto aberrem . Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ; nam hic pestis valde grassatur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_377", "psc_text": "Admirabatur enim dona divina: et quo 1356 plus meruerat, hoc praesumebat minus. Dic et tu: Exi a me, Domine; quia homo peccator sum; ut respondeat tibi Dominus; Noli timere. Indulgenti Domino peccatum fatere. Noli timere etiam quae tua sunt Domino deferre; quia quae sua sunt nobis ille concessit. Nescit invidere, nescit eripere, nescit auferre. Vides quam bonus Dominus, qui tantum tribuit hominibus; ut vivificandi habeant potestatem. LIBER QUINTUS. 1355 (Vers. 12, 13.) Et factum est cum esset in una civitatum, ecce vir plenus lepra, procidens in faciem, rogavit eum dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum suam, tetigit illum, dicens: Volo, mundare. 1. Bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus; ut ostendatur non unum populum specialis alicujus civitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. Bene autem et secundum Lucam quarto signo, ex quo in Capharnaum Dominus venit, iste sanatur; nam si quartum diem sole illuminavit (Gen. I,", "candidate_score": 0.642723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_82", "bdc_text": "Quod enim proposui , volente deo efficiam , nisi mors me impediverit , quod quidem facile contingat ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_380", "psc_text": "Volo, mundare. (Vers. 13.) Et continuo lepra ejus discessit ab eo. . 3. Nihil enim medium est inter opus Dei, atque praeceptum; quia in praecepto est opus. Denique dixit, et facta sunt (Psal. XXXII, 9) . Videtis igitur quod dubitari non potest, quia voluntas Dei potestas est. Si ergo voluntas ejus potestas est; qui unius voluntatis Trinitatem asserunt, unius utique asserunt potestatis. Itaque statim lepra discessit; 1356 ut intelligas medentis affectum, qui veritatem operi addidit. 4. Denique secundum Marcum miseratus est eum Dominus (Marc. I, 41): quod pulchre est positum. Et pleraque talia posuerunt evangelistae, qui nos in utroque fundare voluerunt, describentes signa virtutis ad fidem, exprimentes opera virtutis ad imitationem. Unde et tangit non dedignatus, et imperat non diffisus; hoc enim est indicium potestatis, quia quasi habens potestatem sanandi, et jubendi auctoritatem, operandi testimonium non refugit. Volo, ergo dicit propter Photinum, imperat propter Arium, tangit propter Manichaeum. 5. Nec", "candidate_score": 0.641842, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_15", "bdc_text": "vide , ne pro vocula \"signis \" sit legendum \"ceremoniis vel elementis illis coniunctis cum ceremoniis seu quid simile ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_186", "psc_text": "accipis signum; nunc enim post ad ventum Domini fides exigitur, signa conduntur. Time Deum, et praesume de Domino: Immittit enim angelos Dominus in circuitu timentium eum, et cripiet eos (Psal. XXXIII, 8) . Vides itaque quia ubique Domini virtus studiis cooperatur humanis; ut nemo possit aedificare sine Domino, nemo custodire sine Domino, nemo quidquam incipere sine Domino (Conf. S. August. lib. de Gratia Christi, cap. 44). Et ideo juxta Apostolum: Sive manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis, omnia in gloriam Dei facite, in nomine Domini nostri Jesu Christi (I Cor. X, 31) . In duabus enim epistolis: alibi in nomine Domini nostri Jesu Christi (Coloss. III, 17) ; alibi in gloriam Dei facere te praecepit; ut scias eamdem esse Patris et Filii gloriam, eamdemque virtutem: nec in aliquo circa sui divinitatem Patrem et Filium discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. Docuit igitur me David quod nemo sine Domino", "candidate_score": 0.639248, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_33_35", "bdc_text": "legerem : \"Item si vocula est\" ; folio 375 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_18", "psc_text": "auditum esse credamus. Sed quia non prolativum verbum, sed substantiale signatur Verbum illud quod caro factum est, et habitavit in nobis: non vulgare verbum, sed illud coeleste intelligamus, cui Apostoli ministrarunt. Et tamen in Exodo lectum est, quia populus videbat vocem Domini (Exod. XX, 18): et utique vox non videtur, sed auditur. Vox enim quid est, nisi sonus qui non oculis cernitur, sed aure percipitur? Verum altissimo ingenio voluit declarare Moyses, quia vox videtur Dei; interioris enim mentis videtur obtutu; in Evangelio autem non vox, sed illud quod voce praestantius est, Verbum videtur. Unde et Joannes sanctus Evangelista: Quod erat, inquit, ab initio, quod audivimus, et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus, et testamur, et annuntiamus vobis de vita, quae erat apud Patrem, et apparuit nobis (I Joan. I, 1 et 2) . Vides ergo quod Verbum", "candidate_score": 0.635912, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_25_27", "bdc_text": "vers. 19 . vide , an non abundet vocula in ; folio 360 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_147", "psc_text": "1299 angelis, prophetis, et apostolis crede. Vide quam signate Scriptura singulorum libret momenta verborum: Festinant, inquit, Verbum videre. Etenim cum caro Domini videtur, Verbum videtur, quod est Filius. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non gymnasia choris referta sapientum, sed plebem Dominus simplicem requisivit, quae phalerare audita, et fucare nesciret. Simplicitas enim quaeritur, non ambitio desideratur. Nec contemnenda putes quasi vilia verba prophetarum: a pastoribus etiam Maria fidem colligit: a pastoribus populus ad Dei reverentiam congregatur; mirati enim sunt de iis, quae dicebantur a pastoribus ad ipsos. (Vers. 19.) Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. . 54. Discamus sanctae Virginis in omnibus castitatem, quae non minus ore pudica quam corpore, argumenta fidei conferebat in corde. Si Maria a pastoribus discit, cur tu declinas discere a sacerdotibus? Si Maria ante praecepta apostolica tacet,", "candidate_score": 0.635613, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_83_85", "bdc_text": "nam hic pestis valde grassatur . Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit . Nam inter vigesimam primam martii anni 54 et nescio quotam maii huius anni 56 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_749", "psc_text": "contumaciae, moderantis animae conjugatur arbitrio: qualis fuit cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam veneno pestiferi serpentis infecta, sacrilegam famem sciret, divinorumque memoriam praeceptorum animae sensibus inhaerentem, edacitatis studio praeteriret. 143. Hinc peccatum manasse proditur, tamquam corpore animaque genitoribus, dum corporis natura tentatur, anima male sana compatitur. Quae si appetentiam corporis refrenasset, in ipso ortu exstincta esset origo peccati, quam velut virili infusam corporis motu, madefacta anima etiam sui vigore corrupto, alienis gravis operibus parturivit. Etenim ille violentior et fortior sexus quodam valido impetu velut virilis fertur affectus: haec molliorem quam vehementiorem studet tenere rationem. Ex his itaque diversarum cupiditatum motus adolevit. 144. Sed ubi in se anima redit, deformis partus pudore conventa, degeneres abjurat haeredes abdicans motus, exosa peccatum. Caro quoque gravium laborum defenerata sorte, et usura injuriae miserabilis fatigata, ubi se cupiditatibus suis quas sibi ipsa generavit, tamquam sentibus mundi doluit esse confixam, veterem hominem festinat exuere; ut se", "candidate_score": 0.631102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_84", "bdc_text": "Caussam naturalem pestis iudico fuisse crebros terre motus seu corruptum aerem , qui ex terra erumpendo terram movit ac nostrum aerem , quem hausimus , infecit .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_298", "psc_text": "Nostro periculo Adam scientiae boni et mali 1336 famen solvit, nostro emolumento famem iste suscepit. Cap. IV (Cap. IV. -- Vers. 1.) Tunc Jesus ductus est in desertum ab Spiritu, ut tentaretur a diabolo. . 7. Convenit recordari quemadmodum de paradiso in desertum Adam primus ejectus sit (Gen. III, 24); ut advertas quemadmodum de deserto ad paradisum Adam secundus reverterit. Videte enim quemadmodum suis nodis praejudicia resolvantur, et suis divina beneficia vestigiis reformentur. Ex terra virgine Adam (Gen. II, 7), Christus ex virgine: ille ad imaginem Dei factus (Gen. I, 27), hic imago Dei: ille omnibus irrationabilibus animalibus (Ibid., 28), hic omnibus animantibus antelatus. Per mulierem stultitia (Gen. III, 6 et 7), per virginem sapientia. Mors per arborem, vita per crucem. Ille spiritalium nudus, arboreis se texit exuviis: hic saecularium nudus, corporis non desideravit exuvias. In deserto Adam, in deserto Christus; sciebat enim ubi posset invenire damnatum, quem ad paradisum,", "candidate_score": 0.622515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_517", "psc_text": "passus est; quia pro Ecclesia passus est. Itaque non est dubium quod plus debeat qui plus accepit. Et secundum homines plus fortasse offendit, qui plus debuerit: sed per misericordiam Domini causa mutatur, ut amplius diligat qui amplius debuit: si tamen gratiam consequatur. Gratiam enim et qui reddit, habet: et qui habet in eo ipso quod habet, solvit; nam et reddendo habetur, et habendo redditur (Cf. Aug. lib. I de Gratia Christi, cap. 44). 26. Et ideo quoniam nihil est quod digne Deo referre possimus, (quid enim referamus pro susceptae 1390 carnis injuria? quid pro verberibus? quid pro cruce, obitu, sepultura?) vae mihi si non dilexero! Audeo dicere: non reddidit Petrus, et ideo plus dilexit. Non reddidit Paulus? Reddidit quidem mortem pro morte, sed alia non reddidit; quia multa debebat. Audi ipsum dicentem quia non reddidit: Quis prior dedit illi, et retribuetur ei (Rom. XI, 34) ? Reddamus licet crucem pro", "candidate_score": 0.616796, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_518", "psc_text": "vae mihi si non dilexero! Audeo dicere: non reddidit Petrus, et ideo plus dilexit. Non reddidit Paulus? Reddidit quidem mortem pro morte, sed alia non reddidit; quia multa debebat. Audi ipsum dicentem quia non reddidit: Quis prior dedit illi, et retribuetur ei (Rom. XI, 34) ? Reddamus licet crucem pro cruce, funus pro funere, numquid reddimus quod ex ipso, et per ipsum, et in ipso habemus omnia? Reddamus ergo amorem pro debito, charitatem pro munere, gratiam pro sanguinis pretio; plus enim diligit cui donatur amplius. 27. Sed revertamur ad illam superiorem, cujus consilium adhuc nec apostoli intelligunt, quod erat absconditum a saeculis in Deo: Quis enim cognovit sensum Domini (Ibid.) ? Conquerebantur ergo discipuli quia mulier super caput effudit unguentum, et quaerebantur dicentes: Quare hoc sic periit? Potuit enim venumdari pretio, et dari pauperibus (Matth. XXVI, 8) . Quid utique displicuerit Christo in eorum sermonibus, non poteris deprehendere, nisi mysterium", "candidate_score": 0.615638, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_0", "bdc_text": "S. D. P . Recepi superiore anno tuum responsum , mi Bullingere , de quo gratiam habeo .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1147", "psc_text": "175. Non est igitur dubium credidisse Petrum, et credidisse quia dilexit, dilexisse quia credidit. Unde et contristatur quia et tertio interrogatur: Amas me (Ibid., 17) ? Is enim interrogatur, de quo dubitatur. sed Dominus non dubitat, qui interrogat, non ut disceret, sed ut doceret quem elevandus in coelum, amoris sui nobis velut vicarium relinquebat. Sic enim habes: Simon Joannis, diligis me? Utique tu scis, Domine, quia amo te. Dicit ei Jesus: Pasce agnos meos (Ibid., 16) . Bene conscius sui non ad tempus assumptum, sed jamdudum Deo cognitum Petrus testificatur affectum. Quis est enim alius, qui de se hoc facile profiteri possit? Et ideo quia solus profitetur ex omnibus, omnibus antefertur; major enim omnibus charitas. 176. Illud quoque diligentius intuendum, cur cum Dominus dixerit: Diligis me? ille responderit: Tu scis, Domine, quia amo te. In quo videtur mihi dilectio habere animi charitatem, amor quemdam aestum conceptum corporis ac mentis ardore,", "candidate_score": 0.600229, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1", "max_score": 0.714624, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "3000_sent_53_55", "bdc_text": "Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_330", "psc_text": "deo sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorum, sed in eis et sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur, etiamsi confirmata et fortasse multis contentionibus defensa calluerat. quapropter etiam haereticus qui perspicue foris est baptismum illic euangelicum accepit, non talem utique baptismum accepit quali errore caecatur. et propterea si resipiscens uiderit relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei relinquendum est bonum quod acceperat, nec quia error illius inprobandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus est. iam enim ex his, quos intus contingit de deo falsa opinantes baptizari, satis elucet", "candidate_score": 0.714624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55_57", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_76", "psc_text": "uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est:", "candidate_score": 0.706081, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_55_57", "bdc_text": "Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_365", "psc_text": "Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius etiam dono spiritus sancti priusquam baptizaretur ditatus est. dicit tamen apostolus de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit", "candidate_score": 0.70245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3_5", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_427", "psc_text": "respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. § 19 Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed quia non suo baptismo baptizauit, et si ius baptizandi non habuit, tamen Christi est quod dedit et ille ChnstiChristi est quod accepit. multa enim contra ius dantur nec tamen ideo uel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos experimur et gemimus. § 20 Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest?", "candidate_score": 0.700626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_330", "psc_text": "deo sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorum, sed in eis et sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur, etiamsi confirmata et fortasse multis contentionibus defensa calluerat. quapropter etiam haereticus qui perspicue foris est baptismum illic euangelicum accepit, non talem utique baptismum accepit quali errore caecatur. et propterea si resipiscens uiderit relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei relinquendum est bonum quod acceperat, nec quia error illius inprobandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus est. iam enim ex his, quos intus contingit de deo falsa opinantes baptizari, satis elucet", "candidate_score": 0.700508, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_54_56", "bdc_text": "\"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur . Iam autem cum deus olim res quasdam regni celorum expertes dignas estimaverit , in quibus observarentur signa bonę voluntatis suę erga genus humanum , multo magis illorum corpuscula digna estimanda esse , in quibus signum divinę gratię observetur , qui et ipsi quoque illius gratię consortes sunt , praesertim cum id non solum verbi dei non refragetur , sed potius eo confirmetur . Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_365", "psc_text": "Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius etiam dono spiritus sancti priusquam baptizaretur ditatus est. dicit tamen apostolus de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit", "candidate_score": 0.700399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_414", "psc_text": "unicae membra pertinent et ille non pertinet, cui potestas ipsa domini Iesu Christi per columbae speciem spiritu sancto descendente monstrata est? immo uero ille intime pertinet, isti uero uel occasione alicuius scandali uel ultima uentilatione a tnticotritico separandi nequaquam pertinent, et tamen post illum baptizatum est, post istos non baptizatur. quae igitur causa est, nisi quia baptisma, quod illos iussit Paulus accipere, non hoc erat quod per Iohannem dabatur? et ideo in eadem ipsa unitate ecclesiae baptismus Christi, si baptizante faeneratore tradatur, repeti non potest, baptismum autem Iohannis etiam ab ipso Iohanne accipientes postea Christi baptismo baptizari oportebat. § 14 Proinde possum et ego uerbis utens ipsius beati Cypriani ad cuiusdam miraculi considerationem audientium corda conuertere, si dicam: ille Iohannes maior inter prophetashabitus, illediuinagratiaadhucin utero matris impletus, ille Heliae spiritu et uirtute subnixus, qui non aduersarius domini sed praecursor acpraedicatorfuit, quidominumnontantumuerbis praenuntiauit sed et oculis ostendit, qui ipsum 2 cf.", "candidate_score": 0.696102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_365", "psc_text": "Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius etiam dono spiritus sancti priusquam baptizaretur ditatus est. dicit tamen apostolus de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit", "candidate_score": 0.695512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_407", "psc_text": "rursus si in Iohanne finis esset, post lohannisIohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, cum eum tamquam infimum baptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctus esset, quam Christi est quo christiani tinguntur. et rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretur, qui non sufficeret ad salutem. quocirca et baptismo Iohannis baptizatus est dominus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse", "candidate_score": 0.694655, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_310", "psc_text": "24 maleuolis Kv 25 occassione Nml 26 inquid q LI. August. c. Don. I. 16 uero sacramenta et eloquia non hominibus tribuenda. non itaque patrocinatur haereticis, qui non eis tribuit quod etsi aput eos, non tamen ipsorum esse cognoscit. non nos concedimus haeretico baptismum, sed illius baptismum, de quo dictum est: hic est qui baptizat, ubicumque inuenerimus agnoscimus. perfidus autem et blasphemus si in perfidia et blasphemia permanserit, nec extra ecclesiam nec intra ecclesiam remissionem accipit peccatorum, aut si propter uim sacramenti ad punctum temporis accipit, et foris et intus eadem uis operatur, sicut uis nominis Christi expulsionem daemoniorum etiam foris operabatur. § 18 At enim inuenimus apostolos in omnibus epistulis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam prauitatem, ita ut dicant sermonem eorum sicut cancer serpere. quid enim? et illos, qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur, nonne corruptores morum bonorum per mala conloquia Paulus esse manifestat, continuo subiungens:", "candidate_score": 0.694579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4_6", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur . Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_407", "psc_text": "rursus si in Iohanne finis esset, post lohannisIohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, cum eum tamquam infimum baptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctus esset, quam Christi est quo christiani tinguntur. et rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretur, qui non sufficeret ad salutem. quocirca et baptismo Iohannis baptizatus est dominus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse", "candidate_score": 0.692564, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5_7", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur . Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia . Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_742", "psc_text": "oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! § 103 Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis ostendit dominus deus noster per pacificum episcopum 6 I Cor. 13, 2 13 I Ioh. 2, 19 25 uerba ostendit dominzcsaedificamur in petra — Eug. c. 218 def. N 1 sentiret Lml eos N modo—p. 375, 1 qui ei con- om. N 2 eos baptismum v 6 pro si om. Kml qua] quo JLppr. inserentnr JZppr. 7 inquid V 10 accipiunt g 11 accipiant MVp., om. L putatur esse v 13 esset (ss in ras., in mg. /') J, om. L 14 credentium] crederet (ret in ras.) J credendum Vml 15", "candidate_score": 0.69129, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_182", "psc_text": "litterae suggesserint pro hac sententia quam nunc ecclesia catholica tenet, ut Christi baptismus non ex merito eorum per quos datur, sed ex ipsius de quo dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lectums est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius epistulae nunc commemorentur a nobis. § 7 Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessisse quod teneam, donec perspiciam quale sit quod coepit 16 Ioh. 1, 33 1 hissem Vml$inj ad M eadem Nml sententia jn; 3 partes L 4 dictiores Nml 5 ebream Nz digfusa Nml 7 tenere om.", "candidate_score": 0.690946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_3_5", "bdc_text": "Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_578", "psc_text": "baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad salutem, quod ad perniciem nisi conuerteretur ualeret. ceterum quis nesciat non esse baptismum Christi, si uerba euangelica quibus symbolum constat illic defuerint? sed facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum — nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. § 48 Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem nirihus niiendumnitendum cstest, ne quis liaeretico errore infectlls et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminenineminem iudicantesindicantes aut a iureture communionis aliquem si diuefslInZ senserit amouentes. ecce quantum ualeat", "candidate_score": 0.69031, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_182", "psc_text": "litterae suggesserint pro hac sententia quam nunc ecclesia catholica tenet, ut Christi baptismus non ex merito eorum per quos datur, sed ex ipsius de quo dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lectums est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius epistulae nunc commemorentur a nobis. § 7 Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessisse quod teneam, donec perspiciam quale sit quod coepit 16 Ioh. 1, 33 1 hissem Vml$inj ad M eadem Nml sententia jn; 3 partes L 4 dictiores Nml 5 ebream Nz digfusa Nml 7 tenere om.", "candidate_score": 0.690301, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1_3", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_310", "psc_text": "24 maleuolis Kv 25 occassione Nml 26 inquid q LI. August. c. Don. I. 16 uero sacramenta et eloquia non hominibus tribuenda. non itaque patrocinatur haereticis, qui non eis tribuit quod etsi aput eos, non tamen ipsorum esse cognoscit. non nos concedimus haeretico baptismum, sed illius baptismum, de quo dictum est: hic est qui baptizat, ubicumque inuenerimus agnoscimus. perfidus autem et blasphemus si in perfidia et blasphemia permanserit, nec extra ecclesiam nec intra ecclesiam remissionem accipit peccatorum, aut si propter uim sacramenti ad punctum temporis accipit, et foris et intus eadem uis operatur, sicut uis nominis Christi expulsionem daemoniorum etiam foris operabatur. § 18 At enim inuenimus apostolos in omnibus epistulis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam prauitatem, ita ut dicant sermonem eorum sicut cancer serpere. quid enim? et illos, qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur, nonne corruptores morum bonorum per mala conloquia Paulus esse manifestat, continuo subiungens:", "candidate_score": 0.689118, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51_53", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet . Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_742", "psc_text": "oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! § 103 Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis ostendit dominus deus noster per pacificum episcopum 6 I Cor. 13, 2 13 I Ioh. 2, 19 25 uerba ostendit dominzcsaedificamur in petra — Eug. c. 218 def. N 1 sentiret Lml eos N modo—p. 375, 1 qui ei con- om. N 2 eos baptismum v 6 pro si om. Kml qua] quo JLppr. inserentnr JZppr. 7 inquid V 10 accipiunt g 11 accipiant MVp., om. L putatur esse v 13 esset (ss in ras., in mg. /') J, om. L 14 credentium] crederet (ret in ras.) J credendum Vml 15", "candidate_score": 0.688534, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_52_54", "bdc_text": "Si illa vestra sententia est de vocabulo obsignandi , vobiscum in hac re me sentire sentio , sin minus , clariorem eius rei explicationem optarem . Porro si quis anabaptistarum forsan hic ex me quereret : \"Quid igitur , si illa sententia rata sit , de baptismo infantium sentiendum sit , cum illorum mens talium cogitationum , ut rationi humane apparet , capax non sit , \" responderem deum pro suo ineffabili amore suis fidelibus adultis significasse non solum ipsos , verum etiam ipsorum semen se in gratiam recipere , qua nunquam nisi suo ipsorum vitio et culpa ( ut tuis verbis utar ) per inobedientiam excluderentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_742", "psc_text": "oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! § 103 Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis ostendit dominus deus noster per pacificum episcopum 6 I Cor. 13, 2 13 I Ioh. 2, 19 25 uerba ostendit dominzcsaedificamur in petra — Eug. c. 218 def. N 1 sentiret Lml eos N modo—p. 375, 1 qui ei con- om. N 2 eos baptismum v 6 pro si om. Kml qua] quo JLppr. inserentnr JZppr. 7 inquid V 10 accipiunt g 11 accipiant MVp., om. L putatur esse v 13 esset (ss in ras., in mg. /') J, om. L 14 credentium] crederet (ret in ras.) J credendum Vml 15", "candidate_score": 0.688343, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_427", "psc_text": "respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. § 19 Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed quia non suo baptismo baptizauit, et si ius baptizandi non habuit, tamen Christi est quod dedit et ille ChnstiChristi est quod accepit. multa enim contra ius dantur nec tamen ideo uel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos experimur et gemimus. § 20 Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest?", "candidate_score": 0.688211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5_7", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur . Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia . Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_578", "psc_text": "baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad salutem, quod ad perniciem nisi conuerteretur ualeret. ceterum quis nesciat non esse baptismum Christi, si uerba euangelica quibus symbolum constat illic defuerint? sed facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum — nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. § 48 Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem nirihus niiendumnitendum cstest, ne quis liaeretico errore infectlls et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminenineminem iudicantesindicantes aut a iureture communionis aliquem si diuefslInZ senserit amouentes. ecce quantum ualeat", "candidate_score": 0.688024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_224", "psc_text": "fateantur, non rebaptizantur, sed incipiunt ad columbam pertinere, per cuius eis gemitus peccata soluuntur, a cuius pace alienatis tenebantur, sic et qui apertius foris sunt, si eadem sacramenta sumpserunt, cum correcti ad ecclesiae ueniunt unitatem, non iterato baptismo, sed eadem caritatis lege et unitatis uinculo liberantur. nam si non nisi in ecclesia praepositis et euangelica lege ac dominica ordinatione fundatis licet baptizare, numquid tales erant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant? arbitror enim, quia illi dominica ordinatione fundati sint, quibus cum formam daret apostolus ait: non auarum, non turpilucrum. tales tamen ipsius Cypriani temporibus baptizabant, quos coepiscopos suos fuisse cum magno gemitu confitetur et cum magna tolerantiae mercede perpetitur. remissam tamen peccatorum non dabant, 3 cf. I Cor. 2, 15 11 cf. Eph. 5, 27 19 cf. Cypr. ep. 73, 7 21 cf. Cypr. de lapsis c. 6 24 Tit. 1, 7 3 orationem J 4", "candidate_score": 0.687748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_5_7", "bdc_text": "Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur . Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia . Illi 4 sermones mihi ita placent , quod plane proposuerim curare eorum 500 exemplaria meis sumptibus ac futuro anno volente de ex Amstelredamis , celeberrimo oppido Hollandi ę iuxta mare sito , concionatoribus orientalium oppidorum non procul a mari sitorum dono mittere , si forsan hoc modo veritas nonnihil promoveri possit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_220", "psc_text": "multiplicantibus faenus augebant, si sola illa columba, id est illa unitas quae nisi in bonis intellegi non potest, simplex et casta et perfecta baptizat? an forte per orationes sanctorum spiritalium, qui sunt in ecclesia, tamquam per columbae creberrimum gemitum magnum geritur sacramentunr et occulta dispensatio misericordiae dei, ut eorum etiam peccata soluantur, qui non pefper columbam, sed per accipitrem baptizantur, si ad illud sacramentum cum pace catholicae unitatis accedunt? quod si ita est, cur non ergo per eorum orationes, cum quisque ab haeresi aut schismate ad pacem catholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitutum sanctorum orationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non solum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae", "candidate_score": 0.685686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56_58", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_76", "psc_text": "uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est:", "candidate_score": 0.685102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_4_6", "bdc_text": "Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia . Post invocationem cępi sentire voluntatem Christi caussam esse illius differentię , ita ut , si Christus voluisset effectu utriusque sacramenti non mutato homines baptizari sepius , coenam autem dominicam nisi semel in vita accedere , etiam illi eius voluntati obtemperandum fuisset , quemadmodum , ni fallor olim in lege sacrificiorum eadem erat ratio , cum tamen omnia non ęque sepe offerrentur . Si in hac re errare incipio , tum optarem certior fieri , quenam tua de hac re sit sententia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_414", "psc_text": "unicae membra pertinent et ille non pertinet, cui potestas ipsa domini Iesu Christi per columbae speciem spiritu sancto descendente monstrata est? immo uero ille intime pertinet, isti uero uel occasione alicuius scandali uel ultima uentilatione a tnticotritico separandi nequaquam pertinent, et tamen post illum baptizatum est, post istos non baptizatur. quae igitur causa est, nisi quia baptisma, quod illos iussit Paulus accipere, non hoc erat quod per Iohannem dabatur? et ideo in eadem ipsa unitate ecclesiae baptismus Christi, si baptizante faeneratore tradatur, repeti non potest, baptismum autem Iohannis etiam ab ipso Iohanne accipientes postea Christi baptismo baptizari oportebat. § 14 Proinde possum et ego uerbis utens ipsius beati Cypriani ad cuiusdam miraculi considerationem audientium corda conuertere, si dicam: ille Iohannes maior inter prophetashabitus, illediuinagratiaadhucin utero matris impletus, ille Heliae spiritu et uirtute subnixus, qui non aduersarius domini sed praecursor acpraedicatorfuit, quidominumnontantumuerbis praenuntiauit sed et oculis ostendit, qui ipsum 2 cf.", "candidate_score": 0.684631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_57_59", "bdc_text": "Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet . Da operam , rogo , si vacat , lubet et potes , ut locum Ioannis 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_76", "psc_text": "uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est:", "candidate_score": 0.684502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_49_51", "bdc_text": "in animo volvamus atque credamus ; nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat . Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_330", "psc_text": "deo sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorum, sed in eis et sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur, etiamsi confirmata et fortasse multis contentionibus defensa calluerat. quapropter etiam haereticus qui perspicue foris est baptismum illic euangelicum accepit, non talem utique baptismum accepit quali errore caecatur. et propterea si resipiscens uiderit relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei relinquendum est bonum quod acceperat, nec quia error illius inprobandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus est. iam enim ex his, quos intus contingit de deo falsa opinantes baptizari, satis elucet", "candidate_score": 0.682879, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_210", "psc_text": "sancti Marcion baptismum consecrabat, integrum erat sacramentum, quamuis eius fides sub eisdem uerbis aliud opinantis, quam catholica ueritas docet, non esset integra, sed fabulosis falsitatibus inquinata. nam sub isdem uerbis,, id est in nomine patris et filii et spiritus sancti, non solum Marcion aut Ualentinus aut Arrius aut Eunomius, sed ipsi carnales paruuli ecclesiae, quibus dicebat apostolus: non potui loqui uobis quasi spiritalibusispiritalibus, sed quasi carnalibus, si possent diligenter singuli interrogari, tot diuersitates opinionum fortassis quot homines numerarentur. animalis enim homo non percipit quae sunt spiritus dei. numquid tamen ideo non integrum sacramentum accipiunt aut numquid ideo., si profecerint et opinionum carnalium uanitatem emendauerint, denuo quod acceperant repetendum est? accipit quisque secundum fidem suam, sed quantum capit gubernante illa misericordia dei, de qua praesumens idem apostolus dicit: si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit. laquei tamen haereticorum et schismaticorum propterea carnalibus nimium perniciosi sunt, quia ipse prouectus eorum", "candidate_score": 0.679533, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1_3", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_578", "psc_text": "baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad salutem, quod ad perniciem nisi conuerteretur ualeret. ceterum quis nesciat non esse baptismum Christi, si uerba euangelica quibus symbolum constat illic defuerint? sed facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum — nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. § 48 Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem nirihus niiendumnitendum cstest, ne quis liaeretico errore infectlls et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminenineminem iudicantesindicantes aut a iureture communionis aliquem si diuefslInZ senserit amouentes. ecce quantum ualeat", "candidate_score": 0.67812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_328", "psc_text": "eos errore blasphemare manifestum sit — non enim qui accedit ad baptismum Christi aperte blasphemat patrem Christi, sed aliud quam ueritas docet de patre Christi sentiendo blasphemare conuincitur —, iam satis ostendimus ad baptismum qui uerbis euangelicis consecratur non pertinere cuiusquam uel dantis uel accipientis errorem, siue de patre sinesiue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina caelestis insinuat. multi enim carnales et animales etiam intus baptizantur, cum aperte dicat apostolus: animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei, et percepto iam 2 II Tim. 2, 21 6 II Tim. 2, 19 9 Matth. 7, 23 10 Cypr. ep. 73, 16 14 cf. Cypr. de lapsia c. 6 15 cf. Cypr. ep. 11, 1 17 cf. Cypr. ep. 73, 17 sqq. 22 uerba iam satis ostendimus-p. 250, 11 ammonere — Eug. c. 211 27 I Cor. 2, 14 2 mundauerit jto semed Kml 5 quisque ab", "candidate_score": 0.677515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_1_3", "bdc_text": "Quamquam autem tu ipse videbaris dubitare , quidnam mihi consuleres , tamen ex tuis literis utcunque intellexi mihi non esse consultum , ut me ad vos conferrem . Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_601", "psc_text": "in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. § 65 (Jllietlls a Bnritc (fi.rit: QllI: fkle uinimusuiuimus obsequi his qutacquae instrnendisinstruendis nobis ante praedicta sttntsunt credula obseruatione debemus. nantnam. scriptum est aput SalmrwnemSalomonem: qui bapti: fltur a mortuo quid proficit lanatio eius? quod utique de his qui ab liaereticishaereticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si enim qutiqui aput illos baptixanturbaptixantnr per remissioncmremissionem pcccatorum uitam aeternatnaeternam consequuntur, clIr ad ecclesiam ueniunt? si tteronero a mortuo salutis nihil accipitur ac proptcreapropterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia rcuertuntur, uno uitali baptismate qutodquod in ecclcsiaecclesia catholica est sanctifimrisanctificari debebunt. § 66 Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium 12 Cypr.", "candidate_score": 0.677475, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60_62", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_466", "psc_text": "si iam illic baptismum Christi acceperunt, non baptizantur, qua scripturarum sanctarum ostenditur? sed plane ostenditur multos pseudochristianos, quamuis non habeant eandem caritatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta haberi potuerint, baptismum tamen commune habere cum sanctis, quod iam satis adque uberrime demonstratum est. ecclesiam et spiritum et baptismum dixit ab inuicem non posse separari et ideo, qui ab ecclesia separati sunt et a sancto spiritu, etiam a baptismo uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodum autem spiritum sanctum, sicut habent filii dilecti, non habent filii maligni et tamen baptismum habent, sic et ecclesiam, sicut habent catholici, non habent haeretici et tamen baptismum habent. nam sanctus spiritus disciplinae fugiet fictum", "candidate_score": 0.676517, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_578", "psc_text": "baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad salutem, quod ad perniciem nisi conuerteretur ualeret. ceterum quis nesciat non esse baptismum Christi, si uerba euangelica quibus symbolum constat illic defuerint? sed facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum — nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. § 48 Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem nirihus niiendumnitendum cstest, ne quis liaeretico errore infectlls et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminenineminem iudicantesindicantes aut a iureture communionis aliquem si diuefslInZ senserit amouentes. ecce quantum ualeat", "candidate_score": 0.675267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_556", "psc_text": "potuit, sed puto et hoc breue est: Iustum est baptismum Christi non exsufflari in ecclesia Christi. § 36 Theogenes ab Hippone Regio dixit: Secundum sacramentum dei gratiae caelestis quod accepimus unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. § 37 Potest et mea esse sententia; sic enim librata est, ut nihil habeat contra ueritatem. nam et nos unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. si autem dixisset: 'quod est in sola ecclesia sancta credimus,' respondendum erat sicut ceteris. nunc uero quia sic dictum est: unum baptisma quod est in ecclesia sancta credimus, ut esse quidem in ecclesia 2 I Cor. 15, 32 8 Rora. 8, 6 13 Cypr. seutent. episc. 13 18. 25 ibid. 14 3 moriemur Lv moriamur N non] add. enim v mortuorum 8.1. m2 L 4 malis om. M 12 haberent-iniquitatibna) dant (m2) hanc (hinc m2), tunc spat. circ. 19 litt. uac. J uel darent eorum", "candidate_score": 0.673945, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_60_62", "bdc_text": "de baptismo in illis sermonibus nonnihil clarius explicatum mihi transmittas , nec careret , opinor , fructu , si etiam declararetur locos Ephes. 5 et Tit. 3 sacramentaliter esse intelligendos . Vellem te in illis sermonibus sepius urgere nusquam reperiri a Christo dictum :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_578", "psc_text": "baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad salutem, quod ad perniciem nisi conuerteretur ualeret. ceterum quis nesciat non esse baptismum Christi, si uerba euangelica quibus symbolum constat illic defuerint? sed facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum — nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. § 48 Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem nirihus niiendumnitendum cstest, ne quis liaeretico errore infectlls et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminenineminem iudicantesindicantes aut a iureture communionis aliquem si diuefslInZ senserit amouentes. ecce quantum ualeat", "candidate_score": 0.673382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_695", "psc_text": "Uictor ah Assttris dixit: Scriptum est quia deus unus cstest et Christus ttnusunus et ceclesiaecclesia una et baptisma anumunum; quomodo illic baptixaribaptizari aliquis potest, ttbiubi deus et ChristttsChristus et ecclesia non est? § 63 Quomodo potest et in harena illa ubi nec ecclesia est, quia in petra est, nec deus et Christus, quia non est ibi templum dei et Christi? § 64 Donatulus n Capse dixit: Et ego senipersemper hoc settsi, ut haeretici qui nihil foris consecuti sunt, quando ad ccclesiamecclesiam cOllllertuntur, bapti\\\\entur. § 65 Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacramentum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. 1 Cypr. sentent. episc. 66 cf. Matth. 6, 24 8 Cypr. sentent. episc. 67 13 ibid. 68 14 cf. Eph. 4, 4 20 Cypr. sentent. epiac. 69 1 marcellina p pr. 2 domnis K mammonae LMNzv 4 continentia Ymlp.mlç ebrioso]", "candidate_score": 0.672074, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_21_23", "bdc_text": "folio 344 . pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_218", "psc_text": "est enim aliud nisi oratio super hominem? § 22 Nam quod in typo unitatis Petro dominus dedit potestatem, ut id solueretur in terris quod ille soluisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes 4 Rom. 5, 5 7 cf. I Cor. 12, 8-10 8 I Cor. 12, 11 11 cf. Act. 8, 13 13 cf. I Reg. 10, 6. 10 14 cf. I Tim. 1, 5 16 cf. I Petro 4, 8 25 cf. Matth. 16, 19. Cypr. ep. 73, 7 26 cf. Cant. 6, 8 1 hii Xc; ii v spiritum sanctum JNw 2 linquis Nm1 3 propter] pro Mmlpc; per Mm2 6 operationes sjint N 10 propria] pro Vmlsml, del. 5, om. Mp. 11 sit aliud v 12 operatio] prophetiae J; in K operatio del. et in mg. manu glossatoris adscript. prophetiae hominibus etiam v 13 et", "candidate_score": 0.669417, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_601", "psc_text": "in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. § 65 (Jllietlls a Bnritc (fi.rit: QllI: fkle uinimusuiuimus obsequi his qutacquae instrnendisinstruendis nobis ante praedicta sttntsunt credula obseruatione debemus. nantnam. scriptum est aput SalmrwnemSalomonem: qui bapti: fltur a mortuo quid proficit lanatio eius? quod utique de his qui ab liaereticishaereticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si enim qutiqui aput illos baptixanturbaptixantnr per remissioncmremissionem pcccatorum uitam aeternatnaeternam consequuntur, clIr ad ecclesiam ueniunt? si tteronero a mortuo salutis nihil accipitur ac proptcreapropterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia rcuertuntur, uno uitali baptismate qutodquod in ecclcsiaecclesia catholica est sanctifimrisanctificari debebunt. § 66 Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium 12 Cypr.", "candidate_score": 0.66861, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_623", "psc_text": "Thasualthe Cypr. quidem v LI. August. c. Don. I. 22 falso et inaidioso uerbo inpugnant ueritatem ut rebaptixare nos dicant, quando ecclesia haereticos non rebaptixet, sed baptixet. § 82 Immo uero modo non rebaptizat, quia nisi eos qui baptizati non sunt non baptizat; quam consuetudinem anteriorem perspecta diligentius ueritas etiam concilio posteriore firmauit. § 83 Bemetrius a Leptiminus dixit: Unum baptisma nos custodimus, qui ecclesiae catholicae soli rem suam uindicamus. qui autem dicunt quia haeretici uere et legitime baptixant, ipsi sunt qui non dico sed multa baptismata faeiuntfaciunt. nam cum haereses multaeinultae sint, pro earumcarum numero et baptismalabaptismata conputabuntur. § 84 Huic respondetur: Si ita est, tot ergo numerentur baptismata quot sunt opera carnis de quibus ait apostolus: quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt; inter quae numerantur et haereses. et tam multa ipsorum operum intus tamquam in palea tolerantur, et tamen unum baptisma omnibus est quod nullo iniquitatis", "candidate_score": 0.667914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_694", "psc_text": "dtiobusduobus dominis seruireserui, deo et Inamonacmamonae, potest et Imptismabaptisma dttobusduobus seruirc, christiano et hderetico. § 59 Immo si potest continenti et auaro, sobrio et ebrioso, pio et homicidae, cur non etiam christiano et haeretico? quibus quidem non seruit, sed ministratur illis uel ab illis ad salutem bene utentibus et ad iudicium male utentibus. § 60 Tcnax ab Horreis Cacliae dixit: Baptisma nnumunum est, sed ecclesiae. nbiubi ecclesia non est, baptisma illic esse non potest. § 61 Huic respondemus: Quare ergo potest ubi petra non est, sed harena est, cum ecclesia in petra, non in harena sit ? § 62 Alitts Uictor ah Assttris dixit: Scriptum est quia deus unus cstest et Christus ttnusunus et ceclesiaecclesia una et baptisma anumunum; quomodo illic baptixaribaptizari aliquis potest, ttbiubi deus et ChristttsChristus et ecclesia non est? § 63 Quomodo potest et in harena illa ubi nec ecclesia est, quia in petra est, nec deus", "candidate_score": 0.666184, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_449", "psc_text": "pabtizatus L 20 illos] eos $v 23 possunt M 29 dei sacramentum v in om. Jml peruersi L odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc, et iterum: qui odit fratrem suum homicida est. cur ergo tales intus baptizant, quos in maliuola inuidia fuisse Cyprianus ipse commemorat? Quomodo aquam mundat et sanctificat homicida? quomodo benedicunt oleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per qualeslibet administrentur, et sacramenta dei ubique recta sunt et mali homines quibus nihil prosunt ubique peruersi sunt. § 28 Illud autem quale est, ut ideo putetur haereticus non habere baptismum, quia non habet ecclesiam? et utique cum baptizatur etiam d-e sancta ecclesia interrogatur. quasi uero ille, qui intus non factis sed uerbis saeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatur. sicut ergo huius falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus", "candidate_score": 0.66604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_2_4", "bdc_text": "Hęreo adhuc eodem loco ac domicilio proponens tamen , ubi commodum fuerit ac , ni mors praevenerit , mutare solum , ne liberos apud abominationes papisticas relinquam . Inciderunt nuper in manus meas tuę Decades sermonum , quarum quintę 4 sermones de sacramentis legi investigandę tuę sententię gratia , cur , cum sacramentorum eadem sit ratio , christiani nisi semel baptizentur , sepius autem sacramentum corporis Christi percipiant . Cum autem expresse ea de re tuam sententiam non invenirem , deum invocavi pro vera eius rei scientia .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_701", "psc_text": "uerba dei et non faciunt, cum ab iniquitate ad iustitiam, hoc est ab harena ad petram migrare coeperint. quod si non fit, quia et in ipsis quod Christi erat eorum iniquitatibus non uiolabatur, hoc etiam de haereticis intellegatur. nam nec eadem spes illis est, quamdiu in harena sunt, quae illis qui super petram sunt; tamen idem baptisma est in utrisque, quamuis sicut spes una ita et unum baptisma dictum sit. § 74 Felix a Gurgitibus dixit: Eyo censeo, ut necundumsecundum sanctarum scripturaruniscripturarum praecepta baptizatos ab haereticis inlicite extra ecclesiam, si ad ecclesiam confugere uoluerint, yratiamgratiam baptismi ttbiubi licite dcttur consequantur. § 75 Respondetur: Immo licite incipiant habere ad salutem quod inlicite habebant ad perniciem, quia sub eodem baptismo iustificatur, cum se quisque ad deum ueraci corde conuerterit, sub quo iudicabatur, quando id accipiens saeculo uerbis solis et non factis renuntiauerat. § 76 Pusillus a Lamasba dixit: Eyo credo baptisma salutare", "candidate_score": 0.665862, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_50", "bdc_text": "nam hoc plane mihi persuasum habeo sacramenta reputari inter signa data nullamque caussam esse signi dandi ( ut Augustini verbis utar ) nisi ad deprimendum in alterius animum id , quod in animo gerit is , qui signum dat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_76", "psc_text": "uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est:", "candidate_score": 0.665723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56_58", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint . Sed quid anabaptistarum mentionem facio , cum ii ( ut tu quoque sentis ) suum anabaptismum habent pro signo coniurationis in novum superstitiorum consortium seu pro signo novę hypocrisios , ne quid acerbius de illis scribam . Spiritus sanctus omens doceri cupientes illuminet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_365", "psc_text": "Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius etiam dono spiritus sancti priusquam baptizaretur ditatus est. dicit tamen apostolus de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit", "candidate_score": 0.665697, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_51", "bdc_text": "Quam sententiam si idem Augustinus fixe in memoria servasset de infantulorum non baptizatorum salute non ita anxie dubitasset , quasi baptismum aliam quandam vim iustificandi in se haberet .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_381", "psc_text": "N in superioribus libris diximus manifestum est — etiam in haereticorum peruersitate potest esse christiani baptismi iutegritasintegritas, si qui temporibus illis rebaptizaueruntrebaptizaueruut nec tamen ab unitatis conpagine recesserunt, eadem dilectione pacis potuerunt ad ueniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine baptismo admissos ab ecclesiae muneribus non separari potuisse testatur. porro si uerum est aput haereticos et schismaticos non esse baptismum Christi, quanto minus obessent in unitate positis aliena peccata, si ad unitatem uenientibus et sine baptismo admissis soluerentur et propria! nam si teste Cypriano unitatis uinculum tantum ualet, quomodo possent laedi peccatis alienis qui nollent ab unitate recedere, si etiam non baptizati peccatis propriis non perirent, qui ad eam uellent ex haeresi accedere? § 3 Quod autem adiungit Cyprianus et dicit: non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adque incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinate contra", "candidate_score": 0.664349, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_22_24", "bdc_text": "pa. 1 ver. 8 . vide , an sit perfecta oratio : Ad hunc modum etc. folio 358 pa. 2 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_218", "psc_text": "est enim aliud nisi oratio super hominem? § 22 Nam quod in typo unitatis Petro dominus dedit potestatem, ut id solueretur in terris quod ille soluisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes 4 Rom. 5, 5 7 cf. I Cor. 12, 8-10 8 I Cor. 12, 11 11 cf. Act. 8, 13 13 cf. I Reg. 10, 6. 10 14 cf. I Tim. 1, 5 16 cf. I Petro 4, 8 25 cf. Matth. 16, 19. Cypr. ep. 73, 7 26 cf. Cant. 6, 8 1 hii Xc; ii v spiritum sanctum JNw 2 linquis Nm1 3 propter] pro Mmlpc; per Mm2 6 operationes sjint N 10 propria] pro Vmlsml, del. 5, om. Mp. 11 sit aliud v 12 operatio] prophetiae J; in K operatio del. et in mg. manu glossatoris adscript. prophetiae hominibus etiam v 13 et", "candidate_score": 0.66309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_387", "psc_text": "L 18 rebaptizent ppr. 20 ipsa res Nv 21 ipse*.. Lml si N 22 cypriano Vml 23 illi, si] si illi Jml, si ille Jm2 28 reuerendissimum v posse credamus. cumque et ipse testetur, cuius nobis testimoDiumtestimonium ponderis magni est, sic eos admitti in praeteritum solitos, quisquis eius sermone commotus haereticos denuo baptizandos esse non dubitat, eos, quibus hoc propter tanta quae contradicuntur nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt qui baptizatos in haeresi solo proprio errore correcto simpliciter admiserunt et cum eis per unitatis uinculum salui esse potuerunt. quisquis autem et praeterita ecclesiae consuetudine et posteriore robore plenarii concilii et tot tantisque sanctarum scripturarum testimoniis et ipsius Cypriani multis docamentis et perspicuis rationibus ueritatis intellegit Christi baptismum uerbis euangelicis consecratum non fieri cuiuslibet hominis peruersitate peruersum, eodem unitatis uinculo intellegat saluos esse potuisse quibus aliud salua caritate tunc uisum est. ac per hoc simul oportet intellegatur", "candidate_score": 0.647661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_365", "psc_text": "Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius etiam dono spiritus sancti priusquam baptizaretur ditatus est. dicit tamen apostolus de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit", "candidate_score": 0.645513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_56", "bdc_text": "Si infantes sacra illa signa ad usum ( ut rationi apparet ) transferre non possunt , transferant saltem , ubi adoleverint et fundamentum fidei iecerint .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_366", "psc_text": "credere, ut ei deputaretur ad iustitiam, nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum ualebat? quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est et, cum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit iustitia fidei et accessit circumcisio signaculum iustitiae fidei, ita in Cornelio praecessit sanctificatio spiritalis in dono spiritus sancti et accessit sacramentum regenerationis in lauacro baptismi. et sicut in Isaac, qui octauo suae natiuitatis die circumcisus est, praecessit signaculum iustitiae fidei et, quoniam patris fidem imitatus est, secuta est in crescente ipsa iustitia cuius signaculum in infante praecesserat, ita in baptizatis infantibus praecedit regenerationis sacramentum et, si christianamChristianam tenuerint pietatem, sequetur etiam in corde conuersio cuius mysterium praecessit in corpore. et sicut in 7 cf. Iac. 2, 21 9 Rom. 4, 11 11 cf. Rom. 4, 3 13 cf. Gen. 17,", "candidate_score": 0.645225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_182", "psc_text": "litterae suggesserint pro hac sententia quam nunc ecclesia catholica tenet, ut Christi baptismus non ex merito eorum per quos datur, sed ex ipsius de quo dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lectums est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius epistulae nunc commemorentur a nobis. § 7 Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessisse quod teneam, donec perspiciam quale sit quod coepit 16 Ioh. 1, 33 1 hissem Vml$inj ad M eadem Nml sententia jn; 3 partes L 4 dictiores Nml 5 ebream Nz digfusa Nml 7 tenere om.", "candidate_score": 0.642683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_490", "psc_text": "prius de concilio eius dixero quae deberi a me puto. quod in dei uoluntate sequenti uolumine adgrediar. LIBER SEXTUS. § 1 Poterat iam fortasse sufficere, quod totiens repetitis rationibus et multipliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt, baptismum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus salua caritate adque unitate altercantibus discutiebatur, uisum est quibusdam etiam egregiis uiris antistitibus Christi, inter quos praecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse aput haereticos uel schismaticos baptismum Christi, nisi quia non distinguebatur 16 uerba etiam corde-p. 301, 6 sanctum est = Eug. c. 214 1 sint] sunt Mp.ç Eug. 2 moriantur pml 3 aqua. J 4 inter- imit gjjr. sic] sicut L 7 poenitus L 9 studui fiwii 10 eius om. M .11", "candidate_score": 0.639086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_742", "psc_text": "oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! § 103 Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis ostendit dominus deus noster per pacificum episcopum 6 I Cor. 13, 2 13 I Ioh. 2, 19 25 uerba ostendit dominzcsaedificamur in petra — Eug. c. 218 def. N 1 sentiret Lml eos N modo—p. 375, 1 qui ei con- om. N 2 eos baptismum v 6 pro si om. Kml qua] quo JLppr. inserentnr JZppr. 7 inquid V 10 accipiunt g 11 accipiant MVp., om. L putatur esse v 13 esset (ss in ras., in mg. /') J, om. L 14 credentium] crederet (ret in ras.) J credendum Vml 15", "candidate_score": 0.638645, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "3000_sent_73", "bdc_text": "Non inutile videretur , si sermonibus illis insereretur , quibus temporibus primo consubstantiatio ac deinde transsubstantiatio cum suis circumstantiis vigere ceperint , annotatis simul historiographis , ex quibus hoc colligere liceat .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_687", "psc_text": "ha 11 in om. Mmlps 12 ab ulla J qui] quid Nml baptismum ecclesiae Kv 14 existit Jm2LNv extitit Mp.ç Cypr., cf. p. 358, 12 16 orbe] corde L 20 pertinet Mml\\\\i<;m2 posteriores v eorum priorum N 22 quos non] pergit V conuincerunt ppr. 23 eius non Mml 24 quia] qui MmlVml; 26 sicut] si non Jml probat; sed quia isti ex hoc concilio nobis praescribere quid sentire debeamus adfectant, ipsi priores ei consentiant. ecce Iudae traditori sunt conparati, qui dicebant haereticos quamuis in haeresi baptizatos non debere iterum baptizari. talibus autem Cyprianus communicabat qui dixit: neminem iudicantesindicantes aut